ใบความรู้ ใช่แล้วคลิก

ใบความรู้ เรื่อง ใช่แลว้ คลิก การสบื ค้นขอ้ มูลสารสนเทศบนอินเทอรเ์ นต็ หรือแหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ ควรดำเนนิ การดังนี้ 1. กำหนดวัตถปุ ระสงคก์ ารสืบค้น ผู้สบื ค้นหรือผูว้ ิจัยที่จะนาข้อมลู สารสนเทศไปใช้ ควรตง้ั วตั ถปุ ระสงคก์ ารสืบค้นท่ีชดั เจน ทำให้สามารถ กำหนดขอบเขตของแหลง่ ข้อมลู สารสนเทศที่จะสืบคน้ ใหแ้ คบลง กำหนดประเภทของเครอ่ื งมอื หรอื โปรแกรม สาหรับการสืบค้นทางอินเทอร์เนต็ ท่เี รยี กวา่ search engine ให้เหมาะสม กำหนดชว่ งเวลาท่ีข้อมลู สารสนเทศถูก สรา้ งขน้ึ เช่น ชว่ งปีท่ีตพี ิมพ์ของวารสารอเิ ล็กทรอนกิ ส์ ท้ังน้เี พื่อใหผ้ ลการสืบคน้ มีปรมิ าณ ไม่มากเกินไป มคี วาม ตรง (validity) ตามวัตถปุ ระสงค์ และมคี วามนา่ เชื่อถือ (reliability) มากที่สุดอีกท้ังยังสามารถสืบค้นไดผ้ ลในเวลา อันรวดเร็ว 2. ประเภทของข้อมูลสารสนเทศที่สามารถสบื ค้นได้ ข้อมูลสารสนเทศทอ่ี ย่บู นอินเทอรเ์ นต็ มมี ากมายหลายประเภท มีลักษณะเป็นมลั ตมิ ีเดีย คอื มที ั้งทเี่ ปน็ ข้อความ(text) ภาพวาด (painting) ภาพเขียนหรือภาพลายเส้น (drawing) ภาพไดอะแกรม (diagram) ภาพถา่ ย (photograph) เสียง(sound) เสียงสงั เคราะห์ เช่น เสยี งดนตรี (midi) ภาพยนตร์ (movie) ภาพเคลอื่ นไหวอะนเิ ม ชนั (animation) จากเทคโนโลยกี ารสืบคน้ ที่มีอยู่ในปัจจบุ นั การสืบค้นทีเ่ รว็ ที่สดุ มีประสทิ ธภิ าพท่ีสุดและ แพรห่ ลายทส่ี ุด คือ การสืบคน้ ข้อมลู สารสนเทศประเภทข้อความ สาหรับการสืบค้นข้อมูลท่ีเป็นภาพ(pattern recognition) และเสยี ง ยังมีขอ้ จากัดอยู่มาก ใช้เวลานาน และยังไมม่ ปี ระสทิ ธภิ าพ จงึ ยังไม่มกี ารสบื ค้นข้อมลู ประเภทอื่นๆ นอกจากประเภทขอ้ ความในการให้บริการการสบื ค้นบนอนิ เทอร์เนต็ 3. การสบื ค้นตอ้ งอาศัยอุปกรณ์และความรู้ ก่อนทผ่ี ู้สบื ค้นจะสามารถ สบื ค้นขอ้ มูลสารสนเทศทางอนิ เทอร์เนต็ ได้ ตอ้ งมกี ารจดั เตรียมอุปกรณ์ ดังต่อไปนี้ คือ เครือ่ งคอมพวิ เตอร์ อุปกรณ์ตอ่ เข้าอินเทอรเ์ นต็ ซ่ึงอาจเป็น modem ในกรณที ี่ใช้คกู่ ับสายโทรศัพท์ หรือแผ่น LAN Card ในกรณที ่ีใช้คู่กบั ระบบเครือขา่ ยที่ได้รับการตดิ ตง้ั ไว้แลว้ ซอฟต์แวรก์ ารสื่อสาร (communication software) เช่น dial-up networking ในกรณีใช้ modem หรอื มีการติดตงั้ networkprotocol ท่เี หมาะสมกับระบบเครอื ขา่ ยท่ีเครอื่ งคอมพิวเตอร์นน้ั ตดิ ตัง้ อยแู่ ละติดตงั้ network adapter ทีเ่ หมาะสมสำหรบั LAN Card นั้นๆ ตอ้ งสมคั รเป็นสมาชกิ ขององคก์ ารหรือบริษัทผู้ใหบ้ ริการ อนิ เทอรเ์ นต็ (internet service provider หรอื ISP) เพอ่ื เป็นช่องทางออกสอู่ นิ เทอร์เน็ต นอกจากอปุ กรณ์ ต่างๆ ดังกลา่ ว ขา้ งตน้ แล้ว ยงั ตอ้ งมคี วามรู้และทกั ษะพนื้ ฐานในการใช้งานคอมพิวเตอร์(computer literacy) ความรู้ ภาษาอังกฤษเนอื่ งจากข้อมูลสารสนเทศส่วนใหญใ่ นอนิ เทอรเ์ นต็ เปน็ ภาษา องั กฤษ และยังต้องมกี ารจัดสรรเวลาให้ เหมาะสมอีกดว้ ย

4. บรกิ ารบนอนิ เทอรเ์ นต็ บรกิ ารบนอนิ เทอรเ์ นต็ ท่สี ามารถใช้ชว่ ยใน การสืบคน้ ข้อมูลสารสนเทศมีมากมายหลายบรกิ าร เชน่ บรกิ ารเครอื ขา่ ยใยแมงมุมโลก หรือ Word-Wide-Web (WWW) บรกิ ารค้นหาข้อมลู Gopher บรกิ าร การสบื คน้ ขอ้ มูลสารสนเทศผา่ นเครือขา่ ยอนิ เทอร์เนต็ คน้ หาโปรแกรมใช้งาน archie นอกจากน้ี อาจใชบ้ รกิ าร สอบถามผา่ นทาง e-mail หรอื chat กับผู้ใชง้ านอินเทอร์เน็ตอนื่ ๆ หรือสอบถามผ่าน news group หรอื group/thread discussion ก็ได้ เมื่อค้นได้ แหล่งข้อมูลแล้วอาจ download หรือถา่ ยโอนขอ้ มูล ท่สี บื ค้นได้โดยใชบ้ ริการถา่ ยโอนไฟล์ขอ้ มูลและโปรแกรม (file transfer protocol หรอื FTP) โดยทั่วไปในปัจจุบนั การสืบค้นข้อมลู สารสนเทศทางอินเทอรเ์ น็ต นยิ มใช้โปรแกรม web browsers เช่น Internet Explorerหรอื Mozilla Firefox แล้วเรยี กใช้บรกิ าร www ประกอบกับการใช้ search engine ซง่ึ มอี ยมู่ ากมายบนอินเทอร์เนต็ ในการสบื ค้น เมือ่ สืบคน้ ไดแ้ ล้ว โปรแกรม web browsers มักจะมีบริการ download ได้ทันทีโดยไมต่ อ้ งอาศยั โปรแกรมอื่น ๆ เข้าชว่ ย 5. เครือ่ งมือหรือโปรแกรมสำหรับการสืบคน้ เคร่ืองมอื หรอื โปรแกรม สาหรับการสืบค้นมีอยู่มากมาย และมใี ห้บริการอยู่ตามเวบ็ ไซต์ต่าง ๆ ทใี่ ช้บรกิ ารการสบื คน้ ขอ้ มูลโดยเฉพาะ การเลือกใช้นน้ั ขึ้นกบั ประเภทของ ข้อมูล สารสนเทศที่ต้องการสบื ค้น search engine ต่าง ๆ จะใหข้ อ้ มูลทีม่ ีความลึกในแงม่ มุ หรือศาสตรต์ ่าง ๆ ไมเ่ ทา่ กนั ตวั อย่าง search engine ทน่ี ิยมใชม้ ีท้งั เวบ็ ไซตท์ ่เี ป็นของต่างประเทศ และของประเทศไทย เทคนิคการสืบคน้ ขอ้ มลู โดยทว่ั ไปมีดังน้ี 1. การค้นหาแบบพนื้ ฐาน (Basic search) เปน็ การคน้ หาสารสนเทศอย่างงา่ ย ไม่ซับซ้อน โดยใช้คำโดด ๆ หรือผสมเพียง 1 คำ ในการสืบค้นข้อมลู โดยสว่ นใหญก่ ารค้นหาแบบง่ายจะมีทางเลือกในการค้นหา เช่น ช่ือผู้แต่ง (Author) ช่อื เรือ่ ง (Title) หัวเรือ่ ง(Subject Heading) หรอื ใชค้ ำสืบคน้ (Keywords) 2. การค้นหาแบบขั้นสูง (Advanced Search) เป็นการคน้ หาที่ซบั ซอ้ นมากกว่าแบบพืน้ ฐาน ซ่ึงมเี ทคนิคหรือรปู แบบการคน้ ทจี่ ะช่วยใหผ้ ู้ค้นสามารถ จากัดขอบเขตการคน้ หา หรือค้นแบบเจาะจงได้มากขึ้น เพื่อให้สามารถค้นหาข้อมลู ไดท้ ีต่ รงกับความต้องการมาก ท่สี ดุ เชน่ การใช้ Keyword ในการสืบค้น การใชเ้ คร่ืองหมาย คำพูด (“ _ ”) การใชค้ ำเช่อื ม AND OR NOT การ ใช้เคร่อื งหมายคำถาม การใช้เครือ่ งหมายดอกจัน หรือการระบเุ งื่อนไขประเภทเอกสาร เป็นตน้ การประเมินความนา่ เช่อื ถือของแหล่งข้อมลู เพ่อื เป็นการตรวจสอบความน่าเช่ือของแหลง่ ข้อมูลสารสนเทศทส่ี ืบคน้ มาได้ ผู้สบื คน้ สามารถประเมิน ความน่าเช่ือถือของแหลง่ ขอ้ มลู ไดจ้ าก 9 องคป์ ระกอบดังนี้ 1. บอกวัตถุประสงคใ์ นการสร้างหรอื เผยแพร่ขอ้ มูลไว้ในเว็บไซต์ 2. การเสนอเนือ้ หาตรงตามวัตถปุ ระสงค์ในการสร้างหรือเผยแพรข่ อ้ มูลของเว็บไซต์

3. เนอ้ื หาเวบ็ ไซตไ์ ม่ขดั ตอ่ กฎหมาย ศลี ธรรม และจริยธรรม 4. มีการระบุชือ่ ผเู้ ขยี นบทความหรือผู้ใหข้ อ้ มลู บนเว็บไซต์ 5. มกี ารใหท้ ีอ่ ยู่ (e-mail address) ทีผ่ ู้อ่านสามารถตดิ ต่อผู้ดูแลเวบ็ ไซต์ได้ 6. มีการอา้ งองิ หรือระบแุ หลง่ ท่มี าของขอ้ มูลของเนือ้ หาทปี่ รากฏบนเว็บไซต์ 7. สามารถเช่อื มโยง (link) ไปเว็บไซต์อน่ื ที่อ้างถึงได้ 8. มีการระบุวนั เวลาในการเผยแพรข่ อ้ มูลบนเว็บไซต์ และมีการระบุวันเวลาในการปรบั ปรงุ ข้อมลู คร้งั ลา่ สดุ 9. มขี ้อความเตอื นผอู้ ่านให้ใชว้ จิ ารณญาณในการตัดสินใจใช้ข้อมูลที่ปรากฏบนเว็บไซต์