วิชาการบัญชีร่วมค้าและฝากขาย รหัสวิชา 20201-2104

ครู วชิ าการบัญชรี ว่ มคา้ และฝากขาย รหสั วิชา 20201-2104 หน่วยที่ 5 การคานวณกาไรขาดทนุ กอ่ นรว่ มคา้ ส้ินสุดการปรบั ปรงุ การปดิ บญั ชีในวนั สน้ิ งวดบญั ชแี ละการปิดบญั ชเี มอื่ การรว่ มคา้ ส้นิ สุด 098-2184324 ID: 098-2184324 สอนโดย อ.พัชรพร มากมณี



การคานวณกาไรขาดทุนจากการร่วมค้า เม่ือการดาเนิ นงานกิจการ ร่วมค้าเสรจ็ สิ้นลง ผ้รู ่วมค้าแต่ละรายจะปรบั ปรงุ (ถ้ามี) และปิ ดบญั ชีร่วมค้า ซึ่งเป็ นบญั ชีกาไรขาดทุนจากการร่วมค้ามีลกั ษณะเหมือนบญั ชีกาไรขาดทุน ของกิจการทัว่ ไป ยอดคงเหลือของบญั ชีร่วมค้ามียอดคงเหลือด้านเดบิต แสดงว่ามีผลขาดทุนจากการร่วมค้า หากมียอดคงเหลือด้านเครดิตแสดงว่ามี ผลกาไรจากการร่วมค้า กาไรหรือขาดทุนจากการร่วมค้า ให้นาไปแบ่งให้กบั ผ้รู ่วมค้าแต่ละรายตามข้อตกลง ต้องนาเงินมาชาระคืนให้กบั กิจการร่วมค้า ส่วนยอดคงเหลือด้านเครดิตแสดงว่าผ้รู ่วมค้ารายนัน้ เป็ นเจ้าหนี้ของกิจการ รว่ มค้าจะได้รบั คืนทนุ จากการรว่ มค้า 65

การบนั ทึกบญั ชีของกิจการ การบนั ทึกบญั ชีของกิจการ ร่วมค้า โดยวิธีผู้ร่วมค้าแต่ ร่วมค้า โดยวิธีการบญั ชีท่ีใช้ สมดุ บญั ชีชดุ หนึ่งต่างหาก ละฝ่ ายจดบันทึกรายการ ทงั้ สิ้นในสมดุ บญั ชีของตน 66

การคานวณกาไรขาดทุนก่อนการร่วมค้าสิ้นสุดลงนัน้ สามารถแยก พิจารณาได้ 2 วิธี ตามวิธีการบนั ทึกบญั ชี ดงั นี้ การบนั ทึกบญั ชีของกิจการร่วมค้า โดยวิธีผ้รู ่วมค้าแต่ละฝ่ าย จดบนั ทึกรายการทงั้ สิ้นในสมดุ บญั ชีของตน การบนั ทึกบญั ชีของกิจการร่วมค้า โดยวิธีการบญั ชีที่ใช้สมดุ บญั ชี ชดุ หนึ่งต่างหาก 67

เมื่อกิจการร่วมค้าสิ้นสุดลง กจ็ ะทาการปิ ดบญั ชีร่วมค้าซึ่งมี ลกั ษณะบญั ชีสรปุ ผลกาไรขาดทนุ ซ่ึงถ้าหากผลต่างอย่ทู างด้านเดบิตจะ มีผลกาไร แต่หากผลต่างอยู่ทางด้านเครดิตกจ็ ะมีผลขาดทุน และให้นา กาไรขาดทุนนัน้ มาแบ่งกนั ตามอตั ราส่วนที่ตกลงกนั ไว้ ส่วนในกรณีที่ การร่วมค้ายงั ไม่เสรจ็ สิ้น และบญั ชีร่วมค้ามีรายการทงั้ ด้านเดบิตและ เครดิต ถ้าจะทางบการเงินจะต้องปรบั ปรงุ บญั ชีร่วมค้าก่อน โดยแสดง รายการสินค้าคงเหลือท่ียงั จาหน่ายไม่หมดในราคาทุน และแบ่งกาไร จากการร่วมค้าที่ยงั ดาเนินกิจการไม่เสรจ็ สมบรู ณ์ครงั้ หนึ่งก่อน 68

การแบ่งกาไรล่วงหน้าก่อนที่การร่วมค้าจะเสรจ็ สมบูรณ์เป็ น เร่ืองที่ผ้รู ่วมค้าควรระมดั ระวงั ถ้าการดาเนิ นงานร่วมค้าที่ผ่านมาได้รบั รายได้จากการจาหน่ายสินค้าสงู กว่าต้นทนุ และรายได้ที่คาดว่าจะได้รบั จากการขายสิ นค้ าที่ เหลืออยู่สูงกว่าค่าใช้ จ่ายที่ คาดว่าจะเกิ ดขึ้นแล้ ว การแบ่งกาไรล่วงหน้าจะไม่มีปัญหาอะไร แต่ถ้าค่าใช้จ่ายที่จะเกิดใน เวลาข้างหน้าสูงกว่ารายได้ที่จะได้รบั จะเกิดการขาดทุนในอนาคตใน กรณีนี้ไม่ควรแบ่งกาไรก่อนที่การร่วมค้าจะเสรจ็ สิ้นการคานวณกาไร ขาดทุนเมื่อกิจการร่วมค้าสิ้นสุดลง และก่อนการร่วมค้าสิ้นสุดลง สามารถแบง่ ออกได้ 2 วิธี ดงั นี้ วิธีที่  การบนั ทึกบญั ชีของกิจการร่วมค้า โดยวิธีผ้รู ่วมค้าแต่ละฝ่ าย จดบนั ทึกรายการทงั้ สิ้นในสมดุ บญั ชีของตน วิธีท่ี  การบันทึกบัญชีของกิ จการร่วมค้า โดยวิธีการบัญชีท่ีใช้ สมดุ บญั ชีชดุ หน่ึงต่างหาก 69