ຄຳຂອບໃຈ ບົ ດໂຄງການຈົ ບຊ້ັ ນຄ້ັ ງນັ້ ໄດ້ັ ສາເລດລົ ງໄດັ້ເນ່ື ອງຈາກຄາປຶ ກສາ ແລະ ຄວາມຊື່ວຍເຫອຈາກ ບຸ ກຄົ ນຫາຍໆທ່ື ານພິ ເສດພວກຂັ້ າພະເຈ້ັົ າຂສະແດງຄວາມຂອບໃຈມາຍງຄະນະອາຈານນາພາທ່ື ໃຫັ້ ຄາປຶ ກສາທື່ ານ ປທພອນມະນ ທາມະຈນ, ທ່ື ານ ປທ ຈນສຸ ກ ແສງດາລາ ທື່ ໄດ້ັ ໃຫ້ັຄາປຶ ກສາຊ່ືວຍເຫອ ແນະນາການຂຽນໂຄງການຈົ ບຊັ້ ນຢ່ື າງເປນລະບົ ບ ແລະ ເອົ າໃຈໃສ່ືຕື່ ການແນະນາໃນການຂຽນບົ ດ ຈົ ນເຮດໃຫັ້ ບົ ດໂຄງການຂອງພວກຂ້ັ າພະເຈັົ້ າສາເລດໄປດັ້ ວຍດ, ຂຂອບໃຈມາຍງບນດາຄູ ອາຈານ ທາງພາກວິ ຊາ ພູ ມສາດ ແລະ ສາລະສົ ນເທດສາດ, ຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມ ທ່ື ໄດັ້ທຸ່ື ມເທສະຕິ ປນຍາ ສິ ດສອນ ຄວາມຮູ ້ັທາງວິ ຊາການໃຫັ້ແກ່ືພວກຂ້ັາພະເຈັ້ົ າຕະຫອດໄລຍະເວລາ4 ປ. ຂຂອບໃຈມາຍງບນດາອາຈານທຸ ກໆທ່ື ານທ່ື ຢູື່ ໃນຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ ງຊາດ ທ່ື ໄດ້ັ ໃຫັ້ ຄວາມຮື່ວມມໃນການເກບກາຂ້ັ ມູ ນ ຊ່ືຶ ງເປນສ່ືວນໜຶື່ ງທ່ື ເຮດໃຫ້ັບົ ດໂຄງການລຸ ລ່ືວງໄປດ້ັວຍ ດ ອກອນໜຶື່ ງຂຂອບໃຈມາຍງບນດາໝູ່ື ເພ່ື ອນມິ ດສະຫາຍທຸ ກຄົ ນທ່ື ໃຫ້ັ ທງກາລງໃຈ ແລະ ຄວາມ ຊ່ືວຍເຫອໃນການຂຽນບົ ດໂຄງການຈົ ບຊ້ັ ນຄັ້ ງນັ້ . ສຸ ດທ້ັ າຍນັ້ ພວກຂັ້ າພະເຈ້ັົ າຂສະແດງຄວວາມຮູ ັ້ບຸ ນຄຸ ນຢ່ື າງໃຫຍ່ື ຫວງມາຍງຄອບຄົ ວ ແລະ ຍາດຕິ ພັ້ ນັ້ ອງຂອງພວກຂ້ັ າພະເຈ້ັົ າ ທື່ ໄດັ້ໃຫັ້ການສົື່ ງເສມຊ່ືວຍເຫອໃຫັ້ມໂອກາດສຶ ກສາຮ່ື າຮຽນ, ມອບ ທງຄວາມຮກ, ຄວາມອົ ບອຸື່ ນ, ທງຊບສິ ນ ແລະ ກາລງໃຈອນໃຫຍ່ື ຫວງໃຫ້ັ ແກ່ື ພວກຂັ້ າພະເຈ້ັົ າໃນ ຕະຫອດໄລຍະທື່ ສຶ ກສາຈົ ນໄດ້ັຮບຜົ ນສາເລດ ແລະ ຂອວຍພອນໄຊມາຍງບນດາທ່ື ານຈົ່ື ງມສຸ ຂະພາບ ທື່ ແຂງແຮງ ແລະ ປະສົ ບຜົ ນສາເລດໃນໜ້ັ າທື່ ການງານທຸ ກໆ ດັ້ານດັ້ວຍເຖດ. i
ບົ ດຄັ ດຫຍ້ໍ ການຂຽນບົ ດລາຍງານຈົ ບຊັ້ ນໃນຫົ ວຂັ້ : ການໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດຂອງນກສຶ ກ ສາຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມໃນຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫ່ືງຊາດ ແມື່ ນການສຶ ກສາໃນແບບ ປະລິ ມານໂດຍມ 2 ຈຸ ດປະສົ ງຫກຄ: ເພື່ ອສຶ ກສາສະພາບການໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດແລະ ເພື່ ອສຶ ກສາບນຫາ ແລະ ຂັ້ ສະເໜແນະການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດຂອງນກສຶ ກສາຄະນະ ວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມໃນຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ງຊາດ, ປະຊາກອນທ່ື ໃຊ້ັໃນການສຶ ກສາຄ ນກສຶ ກສາປ 3 ທງ 5 ພາກວິ ຊາຂອງຄະນະວິ ທະສາດສງຄົ ມສາລບ, ເຄື່ ອງມທ່ື ໃຊັ້ໃນການເກບກາ ຮວບຮວມຂັ້ ມູ ນຄເເບບສອບຖາມຈານວນ 215 ສະບບຄິ ດເປນສ່ືວນຮັ້ອຍໄດັ້ ຮັ້ອຍ ເປເຊນ (100%). ຜົ ນການສຶ ກສາພົ ບວື່ າດ້ັ ານສະພາບການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດຂອງນກສຶ ກສາ ສື່ວນຫາຍມຈຸ ດປະສົ ງຄການຊອກຫາຂ້ັ ມູ ນໃນການເຮດບົ ດລາຍງານທື່ ອາຈານມອບໝາຍໃຫ້ັ ກວມ ເອົ າ 48.4%, , ຄວາມຖ່ື ຂອງການເຂ້ົັ າໃຊັ້ຫສະໝຸ ດກາງແມ່ື ນອາທິ ດລະ 2–3 ຄ້ັ ງ ກວມເອົ າ 46,5%), ແລະ ພາສາຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດທື່ ນກສຶ ກສາສື່ວນໃຫຍື່ ໃຊ້ັແມື່ ນ ພາສາໄທ ກວມເອົ າ 40,9%, ວິ ທ ການທ່ື ນກສຶ ກສາໃຊັ້ໃນການຄ້ັົ ນຫາຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດແມ່ື ນການຍື່ າງຊອກຫາຕາມຕູັ້ ປ້ັ ມ ກວມເອົ າ 40,5%, ປະເພດຊບພະຍາກອນຕພິ ມທື່ ນກສຶ ກສາສ່ືວນໃຫຍື່ ໃຊັ້ເເມື່ ນປັ້ ມປະກອບການຮຽນ ກວມເອົ າ 37,7%. ດ້ັ ານບນຫາໃນການໃຊັ້ຊບພະຍກອນສາລະສົ ນເທດເຫນວື່ າ ນກສຶ ກສາມບນຫາໃນລະດບ ຫາຍໃນເລື່ ອງຂອງຊບພະຍາກອນຕພິ ມມຈານວນໜ້ັ ອຍເກນໄປ ແລະ ມເນ້ັ ອຫາບ່ື ທນສະໄ ໝ(̅X=3.42), ບນຫາດ້ັານຊບພະຍາກອນບື່ ຕພິ ມແມ່ື ນມບນຫາໃນລະດບຫາຍຄມຈານວນໜ້ັ ອຍເກນ ໄປ(X̅=3.45). ສ່ືວນດ້ັ ານການບລິ ການແມ່ື ນມບນຫາລະດບຫາຍຄເຄ່ື ອງຄອມພິ ວເຕທ່ື ໃຫ້ັບລິ ການມກ ມບນຫາ(̅X=3.65), ບນຫາດ້ັ ານບຸ ກຄະລາກອນ ແລະ ຂັ້ ການົ ດຂອງຫສະໝຸ ດກາງແມ່ື ນມບນຫາໃນ ລະດບຫາຍເຊື່ ນດຽວກນຄ ພະນກງານທື່ ໃຫ້ັ ບລິ ການມຈານວນບ່ື ພຽງພ ແລະ ບົ ດວິ ທະຍານິ ພົ ນບື່ ສາມາດຢມອອກໄດ້ັ (X̅=3.67). ii
Abstract The research objective was to study The use of information resources of Student’s Faculty of Social Sciences National University of Laos in terms of their use information resources, problems and recommendation for the information resources use.The Study sample for the research consisted of 215 students from 5 departments of Faculty Social Sciences. Two hundred and fifteen copies were returned by respondents (100%). The findings found that most of the students used information resources for their reporting (48,4% ),the frequency of use of information resources were 2–3 times per week (46,5%),the most students used Thai information resources (40,9% ). the method of information search used by most students were to look for books on the shelves (40,5% ) ,The type ofInformation resources most frequently used were textbooks (37.7%), There were some problems of using information resources such as the inadequacy of printed resources and their contents were out of date(X̅=3.42) .There was also lack of non-printed material(X̅=3.45), the computers are of often have problem(X̅=3.56), there were not enough staff to serviced and Central Library’s rules were big problem because thesis could not be borrowed(̅X=3.67). iii
ຄຳນຳ ການສຶ ກສາປະຈຸ ບນນັ້ ແມື່ ນເນັ້ ນໃຫ້ັ ນກສຶ ກສາໄດ້ັ ມໂອກາດໃນການຄັ້ົ ນຫາຄວາມຮູ ັ້ຈາກ ສະຖານທື່ ຕ່ື າງໆ ມາປະກອບຄວາມຮູ ັ້ທ່ື ໄດັ້ຮບຈາກການຮຽນ ເພາະວ່ື າການຮຽນ-ການສອນໃນລະດບ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແມ່ື ນໄດ້ັ ຖເອົ ານກນສຶ ກສາເປນຈຸ ດສາຄນໃນການສິ ດສອນ. ດ່ື ງນັ້ ນ, ນກສຶ ກສາຈະ ຕັ້ ອງຊອກຫາຄວາມຮູ ້ັເພ່ື ມຕ່ື ມໂດຍການເຂົັ້ າໃຊ້ັຫສະໝຸ ດໃນສະຖາບນການສຶ ກສາທື່ ຕົ ນກາລງສຶ ກ ສາຮື່ າຮຽນຢູ່ື ທງໃນ ແລະ ນອກເວລາຮຽນເພື່ ອຊອກຄ້ົັ ນຄ້ັ ວາຫາຄວາມຮູ ້ັເພື່ ມຕື່ ມ. ດ່ື ງນັ້ ນ, ຫສະໝຸ ດຈຶື່ ງເປນສະຖານທ່ື ທາອິ ດທ່ື ນກສຶ ກສາຈະເຂັ້ົ າໃຊັ້ໃນຄົັ້ ນຫາຄວາມຮູ ັ້ໃໝ່ື ໆ ເນ່ື ອງຈາກວື່ າຫສະໝຸ ດ ແມື່ ນມຄວາມສາຄນຫາຍໃນຖານະເປນແຫ່ື ງຮວບຮວມຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດຕື່ າງໆ ທື່ ນກສຶ ກສາ ສາມາດເຂັ້ົ າມາຄັົ້ ນຄ້ັວາຫາຄວາມຮູ ້ັທຸ ກຂະແໜງວິ ຊາການ. ບົ ດລາຍງານຈົ ບຊັ້ ນໃນຫົ ວຂັ້ : ການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດຂອງນກສຶ ກສາ ຄະນະ ວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມໃນຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ງຊາດ ເຊືິ່ ງໄດັ້ສຶ ກສາໃນ 2 ຈຸ ດປະສົ ງຄ: ສຶ ກ ສາການໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ ແລະ ເພ່ື ອສຶ ກສາບນຫາ ແລະ ຂ້ັ ສະເໜແນະຂອງການໃຊັ້ ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດໃນຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ ງຊາດ ຂອງນກສຶ ກສາຄະນະ ວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມ. ປະກອບມ 5 ບົ ດຄ:ບົ ດທ 1 ພາກສະເໜ, ບົ ດທ 2 ທົ ບທວນເອກະສານ ແລະ ບົ ດ ຄັົ້ ນຄວ້ັ າວິ ໄຈ, ບົ ດທ 3 ວິ ທການດາເນນການຄັົ້ ນຄວັ້ າວິ ໄຈ, ບົ ດທ 4ຂ້ັ ມູ ນພັ້ ນທ່ື ການສຶ ກສາ ແລະ ຜົ ນ ການວິ ເຄາະຂ້ັ ມູ ນ, ບົ ດທ 5 ບົ ດສະຫຸ ບ, ອະທິ ບາຍຜົ ນແລະ ຂັ້ ສະເໜແນະ. ການສຶ ກສາຄັ້ ງນ້ັ , ພວກຂັ້ າພະເຈ້ັົ າໄດັ້ ສຶ ກສາແບບປະລິ ມານໂດຍການນາໃຊັ້ໂປຣແກຣມທ່ື ເ ໝາະສົ ມທາງສະຖິ ຕິ ເພື່ ອມາວິ ເຄາະຂັ້ ມູ ນ, ເຖິ ງຢື່ າງໃດກ່ື ຕາມໃນການຂຽນບົ ດວິ ໄຈຄັ້ ງນ້ັ ຍງມຂັ້ ບົ ກພ່ື ອງທາງດ້ັ ານເນັ້ ອໃນ ຈ່ຶື ງບື່ ສາມາດປາສະຈາກໄດ້ັ ເຖິ ງຂ້ັ ຜິ ດພາດທາງດ້ັ ານເນ້ັ ອໃນ ແລະ ຮູ ບ ແບບການຂຽນ. ສະນ້ັ ນ, ຖັ້ າທື່ ານໃດໄດ້ັ ອ່ືານ ຫ ພົ ບຂັ້ ບົ ກຜື່ ອງທື່ ພວກຂ້ັ າພະເຈົັ້ າຍິ ນດຮບເອົ າຄາຕາ ນິ ຕິ ຊົ ມດ່ື ງກື່ າວ ເພ່ື ອມາປບປຸ ງ ແລະ ແກັ້ ໄຂໃຫ້ັ ສົ ມບູ ນຍ່ິື ງຂ້ັ ນເພື່ ອເປນຂ້ັ ມູ ນຕື່ ຜູັ້ ທ່ື ຈະສຶ ກສາໃນ ຄ້ັ ງຕື່ ໆໄປ. iv
ສຳລະບຳນ ໜ້ັ າ ຄາຂອບໃຈ.................................................................................................................................................................................i ບົ ດຄດຫຍ້ັ ................................................................................................................................................................................ii ຄານາ .........................................................................................................................................................................................iv ບົ ດທ 1 ພາກສະເໜ............................................................................................................................................................. 1 1.1 ຫກການ ແລະ ເຫດຜົ ນ..................................................................................................................................... 1 1.2 ຈຸ ດປະສົ ງຂອງການສຶ ກສາ ................................................................................Error! Bookmark not defined. 1.3ຄາຖາມຄັົ້ ນຄວ້ັາ .................................................................................................................................................... 4 1.4 ຂອບເຂດການສຶ ກສາ......................................................................................................................................... 4 1.5ຜົ ນປະໂຫຍດທື່ ຄາດວ່ືາຈະໄດ້ັຮບ..................................................................................................................... 5 1.6 ການນິ ຍາມຄາສບ ............................................................................................................................................... 5 ບົ ດທ 2ທົ ບທວນເອກະສານ ແລະ ບົ ດຄັົ້ ນຄວັ້າທື່ ກື່ ຽວຂ້ັອງ .................................................................................... 6 2.1 ແນວຄວາມຄິ ດທື່ ກື່ ຽວຂັ້ ອງ ............................................................................................................................. 6 2.2ທິ ດສະດທື່ ກ່ື ຽວຂັ້ ອງ .............................................................................................Error! Bookmark not defined. 2.3 ບົ ດວິ ໄຈທື່ ກື່ຽວຂອັ້ງ.......................................................................................................................................... 11 ບົ ດທ 3ວິ ທການດາເນນການຄັ້ົ ນຄ້ັວາວິ ໄຈ ................................................................................................................. 12 3.1 ວິ ທການສຶ ກສາຄ້ົັ ນຄ ..........................................................................................Error! Bookmark not defined. 3.2 ປະຊາກອນ ແລະ ກຸ່ືມຕົ ວຢ່ືາງ ....................................................................................................................... 12 3.3 ແຫ່ືງຂັ້ ມູ ນໃນການສຶ ກສາຄ້ັົ ນຄັ້ວາ.................................................................Error! Bookmark not defined. 3.5 ການເກບກາ ແລະ ຮວບຮວມຂັ້ ມູ ນ............................................................................................................ 13 3.6 ການວິ ເຄາະຂັ້ ມູ ນ ............................................................................................................................................... 14 ບົ ດທ 4ຂ້ັ ມູ ນພັ້ ນທ່ື ການສຶ ກສາ ແລະ ຜົ ນການວິ ເຄາະຂັ້ ມູ ນ................................................................................. 15 4.1ຂັ້ ມູ ນພ້ັ ນທ່ື ການສຶ ກສາ..................................................................................................................................... 15 4.2 ປະເພດຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດໃນຫສະໝຸ ດກາງ...................................................................... 23 4.3 ປະເພດການບລິ ການໃນຫສະໝຸ ດກາງ ..................................................................................................... 24 4.4 ຜົ ນຂອງການສຶ ກສາ ......................................................................................................................................... 34 ບົ ດທ 5ສະຫຸ ບ, ອະພິ ປາຍຜົ ນ ແລະ ຂ້ັ ສະເໜແນະ................................................................................................... 47 5.1ສະຫຸ ບຜົ ນຂອງການສຶ ກສາ ............................................................................................................................. 48 5.2 ອະພິ ປາຍຜົ ນການສຶ ກສາ ............................................................................................................................... 49 v
5.3 ຂັ້ ສະເໜແນະ ........................................................................................................Error! Bookmark not defined. ເອກະສານອັ້າງອງ ............................................................................................................................................................... 53 ເອກະສານຊ້ັອນທັ້າຍ ກແບບຟອມສອບຖາມ ......................................................................................................... 54 ເອກະສານຊ້ັອນທັ້າຍຂໃບສະເໜຂຂ້ັ ມູ ນຫສະໝຸ ດ................................................................................................. 59 ເອກະສານຊ້ັອນທັ້າຍຄຊວະປະຫວດຫຍ້ັ ຂອງຜູັ້ ຂຽນ .............................................................................................. 59 ສຳລະບຳນຮູ ບພຳບ ໜ້ັ າ ຮູ ບທ 1: ຫສະໝຸ ດກາງຫງເກ່ົື າ........................................................................................................................................ 15 ຮູ ບທ 2: ຫສະໝຸ ດກາງຫງໃໝື່ ....................................................................................................................................... 16 ຮູ ບທ 3: ການບລິ ການຢມ-ສົ່ື ງ......................................................................................................................................... 25 ຮູ ບທ 4: ຫັ້ອງດິ ຈິ ຕອລ....................................................................................................................................................... 26 ຮູ ບທ 5: ຫັ້ອງອັ້າງອງ .......................................................................................................................................................... 27 ຮູ ບທ 6: ຫ້ັອງບົ ດວິ ທະຍານິ ພົ ນ ...................................................................................................................................... 28 ຮູ ບທ 7: ການບລິ ການວະລະສານ ແລະ ໜງສພິ ມ................................................................................................... 29 ຮູ ບທ 8: ຫັ້ອງມູ ມນາໆ ຊາດ.............................................................................................................................................. 29 ຮູ ບທ 9: ຫັ້ອງໂສດຕະທດ.................................................................................................................................................. 30 ຮູ ບທ 10: ຫັ້ອງອິ ນເຕເນດ................................................................................................................................................ 31 ຮູ ບທ 11: ການສາເນົ າເອກະສານ.................................................................................................................................... 32 ຮູ ບທ 12: ຫັ້ອງມູ ນເຊັ້ ອ ...................................................................................................................................................... 33 ຮູ ບທ 13: ຫ້ັອງຄັ້ົ ນຄວ້ັ າເປນກຸ່ືມ..................................................................................................................................... 33 vi
ສຳລະບຳນຕຳຕຳລຳງ ໜັ້ າ ຕາຕາລາງທ 1: ຈານວນນວນຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດໃນຫສະໝຸ ດກາງ ສົ ກປ 2014–2015..............................................................................................................................................................................23 ຕາຕາລາງທ 2: ເພດ .......................................................................................................................................................34 ຕາຕາລາງທ 3: ອາຍຸ ........................................................................................................................................................35 ຕາຕາລາງທ 4: ພາກວິ ຊາ..............................................................................................................................................35 ຕາຕາລາງທ 5: ວດຖຸ ປະສົ ງການເຂົັ້ າໃຊັ້ຫັ້ອງສະໝຸ ດ..........................................................................................36 ຕາຕາລາງທ 6: ຊບພະຍາກອນຕພິ ມ.......................................................................................................................36 ຕາຕາລາງທ 7: ຊບພະຍາກອນບື່ ຕພິ ມ ...................................................................................................................37 ຕາຕາລາງທ 8: ຊບພະຍາກອນອເລກໂທຣນິ ກ .....................................................................................................38 ຕາຕາລາງທ 9: ວິ ທການຄົັ້ ນຫາຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ.........................................................................38 ຕາຕາລາງທ 10: ຄວາມຖື່ ຂອງການເຂົັ້ າໃຊັ້ຫສະໝຸ ດກາງ .................................................................................39 ຕາຕາລາງທ 11: ພາສາຂອງຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດທ່ື ໃຊ້ັ......................................................................40 ຕາຕາລາງທ 12: ຊບພະຍາກອນຕພິ ມ ແລະ ບ່ື ຕພິ ມ .........................................................................................41 ຕາຕາລາງທ 13: ດັ້ານການບລິ ການ...........................................................................................................................43 ຕາຕາລາງທ 14: ດ້ັານບຸ ກຄະລາກອນຜູ້ັ ໃຫັ້ບລິ ການ ແລະ ຂັ້ ການົ ດຂອງຫສະໝຸ ດກາງ ..........................43 ຕາຕາລາງທ 15: ດ້ັານຕົ ວນກສຶ ກສາເອງ ................................................................................................................45 ຕາຕາລາງທ 16: ປະເພດຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ ແລະ ການບລິ ການທື່ ຕັ້ອງການໃຫັ້ຈດຫາ ເພ່ື ມຕ່ື ມ..............................................................................................................................................................................46 vii
ບົ ດທີ 1 ພຳກສະເໜີ 1.1 ຫັ ກກຳນ ແລະ ເຫດຜົ ນ ລດຖະບານແຫ່ື ງສາທາລະນະລດ ປະຊາທິ ປະໄຕ ປາຊາຊົ ນລາວ ມນະໂຍບາຍກື່ ຽວກບການ ສຶ ກສາຄ ລດຖເອົ າການສຶ ກສາເປນປດໄຈຫກຂອງການພດທະນາຊບພະຍາກອນມະນຸ ດໃຫັ້ມຄວາມ ສາຄນໃນການພດທະນາຄົ ນທາງດ້ັ ານຄຸ ນສົ ມບດ, ຄຸ ນນະທາ, ຈະລິ ຍະທາ ມວິ ໄສທດທາງດ້ັ ານ ວິ ທະຍາສາດ ແລະ ຄວາມກັ້ າວໜ້ັ າ. ສັ້າງຄົ ນໃຫັ້ ມຄວາມຮູ ັ້, ຄວາມສາມາດ,ຮູ ້ັຄົັ້ ນຄິ ດ, ມວິ ຊາຊບສ້ັາງ ສງຄົ ມໃຫ້ັ ເປນສງຄົ ມແຫື່ ງການຮຽນຮູ ້ັ ໂດຍມສືິ່ ງອານວຍຄວາມສະດວກໃຫ້ັ ແກື່ ການສຶ ກສາຄ: ມ ໂຮງຮຽນ, ສະຖາບນການສຶ ກສາ, ອາຄານສະະຖານທື່ , ອຸ ປະກອນການສຶ ກສາ,ການຮຽນ - ການສອນ, ຫ້ັ ອງສະໝຸ ດ, ຫ້ັ ອງທົ ດລອງ ແລະ ອຸ ປະກອນຕື່ າງໆທື່ ມຄວາມຈາເປນ ແລະໄດ້ັ ມາດຕະຖານ ໂດຍ ລດຖະບານເປນຜູ້ັ ການົ ດ (ກົ ດໝາຍວ່ືາດັ້ວຍການສຶ ກສາແຫ່ືງ ສປປ ລາວ, 2008). ເພ່ື ອໃຫ້ັ ສອດຄື່ ອງກບນະໂຍບາຍລດຖະບານ ກະຊວງສຶ ກສາທິ ການຈ່ືິ ງໄດັ້ ການົ ດນະໂຍບາຍ ກ່ື ຽວກບອຸ ດົ ມສຶ ກສາຄ ປບປຸ ງມາດຕະຖານຫກສູ ດທາງພາກລດ ແລະ ເອກະຊົ ນ ຍົ ກລະດບຄວາມຮູ ັ້, ຄວາມສາມາດໃຫ້ັຄູ ອາຈານດັ້ວຍຮູ ບແບບຕື່ າງໆ ເຊື່ ນ: ການຝຶ ກອົ ບຮົ ມໄລຍະສ້ັ ນ, ໄລຍະຍາວທງພາຍ ໃນ ແລະ ຕື່າງປະເທດຮບປະກນຄຸ ນນະພາບການຮຽນ-ການສອນທຸ ກລະດບປບປຸ ງເອກະສານ, ຕາລາ ອຸ ປະກອນການຮຽນ-ການສອນທ່ື ມແລັ້ ວ ແລະ ປບປຸ ງຫ້ັອງສະໝຸ ດໃຫ້ັ ດຂ້ັ ນ. ຍຸ ດທະສາດຂອງ ສປປ ລາວ ຕ້ັ ງແຕື່ ປ 2001–2020 ໄດັ້ການົ ດທິ ດທາງໃນການພດທະນາ ແລະ ປບປຸ ງຄຸ ນະພາບຂອງການສຶ ກສາ ໂດຍມຸື່ ງເນັ້ ນການສຶ ກສາພາຍໃນປະເທດໃຫ້ັ ມຄຸ ນະພາບໃກັ້ຄຽງກບມາດຕະຖານສາກົ ນ, ສັ້າງຄົ ນລາວ ໃຫ້ັເປນພົ ນລະເມອງດ ມນ້ັ າໃຈຮກຊາດ, ມວິ ໄສທດທາງວິ ທະຍາສາດ, ມຄວາມຮູ ້ັຄວາມສາມາດ, ມຄຸ ນະທາ ແລະ ຈະລິ ຍະທາມຄວາມສານຶ ກໃນກົ ດໝາຍ, ມລະບຽບວິ ໄນ, ມຄວາມດຸ ໝ່ື ນໃນການເຮດ ວຽກ, ມຄວາມເຂ້ັ ມແຂງ ແລະ ມຄວາມສວຍງາມທາງດັ້ານຈິ ດໃຈ. ໃນປດຈຸ ບນການຄັ້ົ ນຄັ້ ວາມຄວາມສາຄນຫາຍບ່ື ວື່ າຈະເປນຄ້ົັ ນຄ້ັ ວາເພ່ື ອການສຶ ກສາ, ເພືຶ່ ອ ການສອນ, ເພ່ື ອການວິ ໄຈ ແລະ ເພ່ື ອຄວາມຮູ ້ັເພື່ ມເຕິ ມໃຫ້ັກ້ັ ວາງຂວາງຂ້ັ ນ ຫ້ັອງສະໝຸ ດນບວື່ າເປນ ປດໄຈສາຄນທື່ ຊ່ືວຍໃຫັ້ ການຄັົ້ ນຄ້ັວາບນລຸ ຜົ ນດ ເພາະຫ້ັ ອງສະໝຸ ດເປນແຫ່ື ງເອກະສານທຸ ກຊະນິ ດ ແລະ ເພື່ ອຈຸ ດປະສົ ງຂອງຜູ້ັ ໃຊັ້ໂດຍສະເພາະ ການຄົັ້ ນຄ້ັ ວາຈື່ຶ ງຄຽງຄູ່ືໄປກບຫັ້ ອງສະໝຸ ດ (ສດາ ພົ ງດາ ຈິ ດ) ໄດ້ັ ໃຫ້ັ ຄວາມໝາຍສອດຄ່ື ອງກບຄວາມສາມາດ, ມນິ ໄສຮກການອື່ ານ, ຮູ ້ັຈກໃຊ້ັເວລາວ່ື າງໃຫ້ັ ເກດປະໂຫຍດ, ຮູ ້ັຈກສະແຫວງຫາຄວາມຮູ ັ້ເພື່ ມເຕມຈາກການອື່ ານ ບື່ ໃຊ້ັບນຫາຂອງການຂາດ ເເຄວນຊບພະຍາກອນທາມະຊາດ ຫ້ັ ອງສະໝຸ ດນອກຈາກມຄວາມສາຄນຕື່ ການສຶ ກສາແລັ້ວຍງມ ຄວາມສາຄນຕ່ື ສງຄົ ມ ເນື່ ອງຈາກຄົ ນໃນສງຄົ ມໄດ້ັໃຊັ້ຄວາມຮູ ັ້ທ່ື ໄດ້ັ ຈາກການອື່ານໜງສທື່ ມໃນຫ້ັອງ ສະໝຸ ດແລ້ັ ວນາມາໃຊ້ັໃນການພດທະນາສງຄົ ມ ເຮດໃຫ້ັ ສງຄົ ມທ່ື ຕົ ນເອງອາໄສຢູື່ ມຄວາມຈະເລນ ກັ້ າວໜ້ັ າ ແລະ ຖວ່ື າເປນຄວາມຮບຜິ ດຊອບຂອງຫັ້ ອງສະໝຸ ດໃນການຈດຫາສາລະສົ ນເທດໃຫ້ັ ແກື່ ສງຄົ ມທື່ ມປະໂຫຍດດ້ັ ານຂື່ າວສານຕ່ື າງໆອອກມາ ແລະ ຫັ້ ອງສະໝຸ ດຍງມຄວາມສາຄນທາງດ້ັ ານ ວດທະນະທາໃໝື່ ໃນສງຄົ ມ ນອກຈາກນ້ັ ຫ້ັອງສະໝຸ ດຍງມຄວາມສາຄນຕ່ື ເສດຖະກິ ດ ຄຊ່ືວຍສ່ືົ ງເສມ ກິ ດຈະກາທາງເສດຖະກິ ດເປນໄປຢື່ າງວື່ ອງໄວ (ສະມານ ລອຍຟ້ັ າ. 1986). ດື່ ງນ້ັ ນ, ຫ້ັ ອງສະໝຸ ດຈ່ືຶ ງມ ຄວາມສາຄນຕື່ ການສຶ ກສາ, ສງຄົ ມ, ວດທະນະທາ ແລະ ເສດຖະກິ ດຂອງປະເທດ ປະເທດທື່ ດ້ັ ອຍ ພດທະນາຫກາລງພດທະນາສື່ວນຫາຍມກບ່ື ມແຜນພດທະນາຫັ້ອງສະໝຸ ດຂອງຊາດ ກິ ດຈະກາຫັ້ອງ ສະໝຸ ດເຖິ ງຈະເລື່ ມຕົັ້ ນມາດົ ນ ແຕື່ ກື່ ດາເນນໄປຢື່ າງບື່ ມແຜນ ແລະ ນະໂຍບາຍທື່ ຊດເຈນສຸ ດເເລັ້ວ ແຕ່ື ຜູັ້ ບລິ ຫານຫັ້ ອງສະໝຸ ດຈະເລ່ື ມວິ ທການໃໝ່ື ໆ ທື່ ຈະໃຫັ້ ຫ້ັ ອງສະໝຸ ດທ່ື ຕົ ນຮບຜິ ດຊອບດາເນນ 1
ງານຢູ່ື ໄດັ້ ຄວາມຈະເລິ ນກັ້ າວໜ້ັ າມຂ້ັ ນເເຕື່ ກ່ື ເປນການເຮດຢື່ າງໂດດດຽື່ວຕາມລາພງບື່ ມການກາ ແຜນງານທື່ ເປນທ່ື ຍອມຮບໃນລະດບຊາດ ແລະ ບ່ື ໄດັ້ ຮບເງນອຸ ດໜູ ນຢ່ື າງພຽງພ ແຜນພດທະນາ ຫ້ັ ອງສະໝຸ ດຂອງຊາດຈາເປນຕ້ັ ອງຈດເຮດເປນສ່ືວນໜຶື່ ງຂອງແຜນພດທະນາເສດຖະກິ ດ-ສງຄົ ມ ຂອງຊາດຈື່ຶ ງຈະມປະສິ ດທິ ຜົ ນ (ສຸ ກທິ ລກ ອາພນວົ ງ. 1978) ແລະ ການພດທະນາຫັ້ ອງສະໝຸ ດຈືຶ່ ງມ ຄວາມສາຄນ ແລະ ຈາເປນ ດື່ ງທ່ື ຄຣິ ສຮານ (Krishan.1985) ກື່ າວເຖິ ງປດໄຈທື່ ມບົ ດບາດສາຄນໃນການ ພດທະນາຫັ້ ອງສະໝຸ ດໃຫ້ັ ຈະເຈນກັ້ າວໜ້ັ າໄດັ້ ແກ່ື ຄວາມໝ້ັ ນຄົ ງທາງດ້ັ ານສງຄົ ມ ແລະ ການເມອງ ຊວິ ດການເປນຢູື່ດອດຕາການຮູ ັ້ໜງສສູ ງ ປະເພນທ້ັ ອງຖື່ິ ນ ແລະ ຂອງຊາດ. ລດຖະບານໃຫ້ັ ການສະ ໜບສະໜູ ນການເຮດວຽກທ່ື ມປະສິ ດທິ ພາບ ມການຜະລິ ດໜງສຈາໜື່ າຍຫາຍ ແລະ ມປະຊາກອນ ອາໄສຢູື່ຢ່ືາງໜາແໜ້ັ ນ. ການສຶ ກສາໃນປດຈຸ ບນນ້ັ ເພື່ ອຕອບສະໜອງຄວາມຕັ້ ອງການຂອງການພດທະນາປະເທດ ຊາດ ພກ-ລດຈືຶ່ ງໄດ້ັ ຂະຫຍາຍຕາໜ່ື າງການສຶ ກສາໃຫັ້ ກັ້ ວາງອອກ ແລະ ໃຫ້ັ ເຂັົ້ າເຖິ ງເຂດຊົ ນນະບົ ດ ເຊ່ື ນ: ສັ້າງຄູ ສັ້າງໂຮງຮຽນເພ່ື ອໃຫັ້ ມການພດທະນາ ເເລະ ໃຫ້ັ ມຫັ້ ອງສະໝຸ ດເພື່ ອການບລິ ການຂອງ ນກຮຽນ, ນກສຶ ກສາໃຫ້ັ ເໝາະສົ ມເພ່ື ອປະເທດຊາດຫຸ ດພົ້ັ ນອອກຈາກປະເທດດັ້ ອຍພດທະນາ ແລະ ກ້ັ າວເຂັ້ົ າສູ ັ້ປະເທດທື່ ພດທະນາ. ພກ-ລດ ໄດັ້ເອົ າວຽກງານດ້ັານການພດທະນານການສຶ ກສາເປນວຽກ ງານໃຈກາງຂອງການພດທະນາຊບພະກອນມະນຸ ດເພ່ື ອສັ້າງບາດກັ້ າວຫນປ່ື ຽນການສຶ ກສາໄປສູ ື່ຄຸ ນ ນະພາບໃໝ່ື ໃນການສ້ັາງພົ ນລະເມອງລາວໃຫັ້ກາຍເປນຄົ ນດຮກການສຶ ກສາ ແລະ ມຄວາມຮູ ້ັຄວາມ ສາມາດ, ມອາຊບ, ມິ ຈນຍາບນ, ມິ ຄຸ ນສົ ມບດ ແລະ ຄວາມສາມາດປະດິ ດສັ້າງ, ມຄວາມກະຕລລັ້ົ ນ ແລະ ເຮດໃຫ້ັຜູ້ັ ຮຽນໄດັ້ ມໂອກາດໃນການຄັ້ົ ນຄັ້ວາຊອກຮູ ້ັຮ່ື າຮຽນຊອກຫາຂ້ັ ມູ ນຈາກສະຖານທ່ື ຕື່ າງໆ ມາປະກອບເປນຄວາມຮູ ້ັທ່ື ເພື່ ມໃສ່ືການຮຽນນ້ັ ນ. ໂດຍສະເພາະຢ່ື າງຍ່ິື ງວິ ທການຮຽນ-ການສອນໃນ ລະດບມະຫາວິ ທະຍາໄລເເຫ່ື ງຊາດ ໄດ້ັ ຖເເນວທາງການສຶ ກສາດື່ ງກື່ າວເປນສາຄນເຊ່ື ນ: ໃນຫ້ັ ອງຮຽນ ໂດຍຟງຄາອະທິ ບາຍຈາກຄູ -ອາຈານຈາກຜູັ້ ສອນແຕື່ ຢ່ືາງດຽວກື່ ເປນການຮຽນທື່ ບື່ ພຽງພທື່ ຈະຮຽນຮູ ້ັ ໃນວິ ຊາຕ່ື າງໆ ໄດັ້ . ດ່ື ງນັ້ ນ, ຜູັ້ ຮຽນຈະຕ້ັ ອງຊອກຮຽນ ແລະ ຄັ້ົ ນຄ້ັ ວາຫາຄວາມຮູ ັ້ເພື່ ມເຕ່ື ມ ໂດຍການ ໃຊ້ັການບລິ ການຫັ້ອງສະໝຸ ດທງໃນ ແລະ ນອກເວລາຮຽນ. ຈາກການທື່ ໄດ້ັ ກື່ າວມາຂັ້ າງເທິ ງເຮດໃຫັ້ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫ່ື ງຊາດລາວຕ້ັ ອງສ້ັາງບຸ ກຄະລາ ກອນໃຫ້ັ ມຄຸ ນນະພາບເພ່ື ອສອດຄ່ື ອງກບຄວາມຕັ້ ອງການຂອງສງຄົ ມ. ດື່ ງນ້ັ ນ, ຫັ້ ອງສະໝຸ ດຈຶ່ື ງ ເປນແຫື່ ງຄວາມຮູ ້ັທ່ື ສາຄນເປນສະຖານທ່ື ທ່ື ມຊບພະຍາກອນຂ້ັ ມູ ນຂື່ າວສານທຸ ກຮູ ບແບບ ສາລບ ການສຶ ກສາລະດບມະຫາວິ ທະຍາໄລຈິື່ ງມຄວາມສາຄນ ແລະ ຄວາມຈາເປນຢ່ື າງຍິື່ ງທື່ ໃຊ້ັເຂ້ົັ າໃນການ ສຶ ກສາຄົັ້ ນຄັ້ວາເພ່ື ອໃຫ້ັການສຶ ກສາມປະສິ ດທິ ພາບ ແລະ ປະສິ ດທິ ຜົ ນສູ ງສຸ ດ. ຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ງຊາດ (ວິ ທະຍາເຂດດົ ງໂດກ) ມຄວາມສາຄນໃນຖານະທື່ ເປນບື່ ອນຕອບສະໜອງຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດຢື່າງຄົ ບຊຸ ດໃຫ້ັແກ່ືການຮຽນ-ການສອນ, ການ ຄົັ້ ນຄ້ັ ວາ ແລະ ການວິ ໄຈຂອງມະຫາວິ ທະຍາໄລໂດຍການົ ດວ່ື າ ຫສະໝຸ ດກາງມບົ ດບາດຈດຕ້ັ ງຄຸ້ັ ມ ຄອງ ບູ ລະນະຮກສາ ແລະ ໃຫ້ັ ບລິ ການໜງສ, ຕາລາຮຽນ, ວາລະສານ, ໜງສພິ ມ, ຂັ້ ມູ ນຂື່ າວສານ ສາລະສົ ນເທດວິ ທະຍາ ແລະ ເອກະສານຕ່ື າງໆໃຫ້ັ ເເກ່ື ຄູ ອາຈານນກສຶ ກສາເພ່ື ອການຮຽນ-ການສອນ ການຄ້ົັ ນຄ້ັ ວາວິ ທະຍາສາດຕາມແຜນພດທະນາມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ງຊາດລາວ(10 ປຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ງຊາດ, 2006). ຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມມຊື່ ຂຽນຫຍັ້ ວື່ າ “ຄສຄ” ເປນຄະນະວິ ຊາໜື່ຶ ງທ່ື ຢູື່ ໃນໂຄງການ ປະກອບການຈດຕ້ັ ງຂອງມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫ່ືງຊາດ. ໃນໄລຍະຕັົ້ ນຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມໄດັ້ຮື່ວມ ຢູ່ື ກບພາສາລາວ-ວນນະຄະດ ແລະ ມະນຸ ດສາດຊຶື່ ງໄດັ້ ຮບການສ້ັາງຂັ້ ນພັ້ ອມໆກບການສ້ັາງຕັ້ ງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລເເຫ່ື ງຊາດ ຕາມດາລດຂອງນາຍົ ກລດຖະມົ ນຕແຫື່ ງລດຖະບານສາທາລະນະລດ 2
ປະຊາທິ ປະໄຕປະຊາຊົ ນລາວສະບບເລກທ 50/ນຍ ລົ ງວນທ 9 ມິ ຖຸ ນາ 1995. ມາເຖິ ງປ 2000, ອງຕາມ ດາລດຂອງນາຍົ ກລດຖະມົ ນຕສະບບເລກທື່ 87/ນຍ ລົ ງວນທ 20 ມິ ຖຸ ນາ 2000, ມະຫາວິ ທະຍາໄລເເຫື່ ງ ຊາດໄດັ້ ມການປບປຸ ງໂຄງປະກອບການຈດຕ້ັ ງຄນໃໝື່ ຄເພື່ ມ 8 ຄະນະວິ ຊາເປນ 10 ຄະນະວິ ຊາໃນນັ້ ຄະນະວິ ຊາພາສາລາວ-ວນນະຄະດໄດ້ັແຍກອອກເປນ 2 ຄະນະວິ ຊາ ຄ: ຄະນະອກສອນສາດ ແລະ ຄະນະ ວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມ. ນບເເຕ່ື ມ້ັ ສ້ັາງຕັ້ ງຂ້ັ ນມາ, ຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມ ກື່ ໄດັ້ ດາເນນພາລະກິ ດຫກຂອງຕົ ນຄ ພາລະກິ ດ ການຮຽນ-ການສອນຢ່ື າງເປນລະບົ ບ ແລະ ຕ່ື ເນ່ື ອງ. ໃນເບັ້ ອງຕົັ້ ນ, ຢູື່ ພາຍໃນຄະນະນັ້ ປະກອບມ 3 ພະແນກ, 3 ພາກວິ ຊາ (3 ຫກສູ ດ) ແລະ 1 ສູ ນ. ມາເຖິ ງປດຈຸ ບນ, ຄະນະວິ ທະຍາສາດ ສງຄົ ມໄດັ້ເຕມໃຫຍື່ ຂະຫຍາຍຕົ ວ ຊືຶ່ ງມາເຖິ ງປດຈຸ ບນຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມປະກອບມ 5 ພະແນກ 5 ພາກວິ ຊາ ແລະ 9 ຫກສູ ດ ແລະ ໄດ້ັ ຜະລິ ດນກວິ ຊາການລະດບປະລິ ນຍາຕສາເລດໄປເເລ້ັ ວຫາຍ ສາຂາວິ ຊາ. ເພື່ ອເຮດໃຫັ້ ພາລະໜ້ັ າລວມຂອງມະຫາວິ ທະຍາໄລເເຫື່ ງຊາດ ປະສົ ບຜົ ນສາເລດຢື່ າງມຄຸ ນ ນະພາບສູ ງນ້ັ ນ, ຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມໄດັ້ ວາງຈຸ ດປະສົ ງຫກໃນການພດທະນາອົ ງການດື່ ງນັ້ ຄ: ຈດການຮຽນ-ການສອນຕາມຍຸ ດທະສາດ ຂອງມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ງຊາດກື່ ຄຍຸ ດທະສາດຂອງການ ສຶ ກສາແຫ່ື ງຊາດເພື່ ອສ້ັາງໃຫັ້ ນກສຶ ກສາມຄວາມຮູ ້ັ, ຄວາມສະຫາດ ເເລະ ຄວາມສາມາດມາປະກອບ ອາຊບໃນສາຂາທື່ ໄດ້ັຮຽນ, ສືົ່ ງເສມໃຫັ້ຜົ ນລະເມອງດ ເເລະ ມຄຸ ນນະທາ; ດາເນນການວິ ໄຈຕ່ື າງໆ ທາງ ສງຄົ ມ ເເລະ ເຜຍເເຜື່ ຜົ ນຂອງການວິ ໄຈເພ່ື ອສະໜອງຂັ້ ມູ ນຕ່ື າງໆໃຫັ້ ເເກື່ ສງຄົ ມ ແລະການຮຽນ- ການສອນ; ໃຫັ້ ບລິ ການດ້ັ ານວິ ຊາການເເກ່ື ສງຄົ ມ ໃນສາຂາວິ ຊາສະເພາະທື່ ມການເປດສອນຢູື່ ໃນ ຄະນະ ແລະ ປະກອບສ່ືວນເຂ້ັົ າໃນການພດທະນາເສດຖະກິ ດ-ສງຄົ ມແຫ່ືງຊາດ. ພ້ັ ອມກນນ້ັ , ຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມຍງໄດ້ັ ມຸື່ ງໝ້ັ ນໃນການຜະລິ ດ ແລະ ພດທະນາ ຊບພະຍາກອນມະນຸ ດໃຫັ້ ມຄວາມສາມາດດັ້ ານວິ ຊາການ, ມຄຸ ນນະທາສູ ງສົື່ ງ, ຮູ ້ັທະນູ ບາລຸ ງສລະປະ ວດທະນະທາຂອງຊາດ ແລະ ສ່ິື ງເເວດລັ້ອມ, ຮູ ັ້ນາເອົ າຄວາມຮູ ້ັນາໄປໃຊັ້ໃຫັ້ ເກດປະໂຫຍດເເກື່ ສງຄົ ມ ແລະ ປະເທດຊາດສຶ ກສາຫາຄວາມຮູ ັ້ໃໝື່ ຢື່າງມຄຸ ນນະພາບ ແລະ ມປະສິ ດທິ ພາບເປນມາດຕະຖານທື່ ເຊື່ ອຖໄດັ້ ໂດຍການສ່ືົ ງເສມການວິ ໄຈ; ສັ້າງໃຫ້ັເປນຄະນະແຫ່ືງພູ ມປນຍາ, ມຄຸ ນນະທາ, ຮບໃຊັ້ສງຄົ ມ, ມຸື່ ງກ່ື ສ້ັາງຊບພະຍາກອນມະນຸ ດໃຫັ້ ມຄວາມເປນເລດທາງວິ ຊາການ, ສ້ັາງມາດຕະຖານການຮຽນຮູ ້ັ ເເລະ ກ່ື າວເຂົ້ັ າສູ ັ້ຄວາມເປນສາກົ ນ; ໃຫ້ັ ການສຶ ກສາ ແລະ ພດທະນາຫກສູ ດເພ່ື ອຜະລິ ດ ແລະ ສະໜ ອງນກວິ ຊາການທື່ ມປະສິ ດທິ ພາບໃຫ້ັ ເເກື່ ຂະເເໜ ງການຕ່ື າງໆ ທາງພາກລດ ແລະ ເອກະຊົ ນ ສອດຄື່ອງກບຄວາມຕ້ັ ອງການຂອງປະເທດຊາດ, ພດທະນາການວິ ໄຈເພ່ື ອຄວາມເປນເລດທາງວິ ຊາ ການ, ໃຫັ້ບລິ ການທາງວິ ຊາການທ່ື ເປນປະໂຫຍດ. ນກສຶ ກສາຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມທື່ ເຂ້ົັ າໃຊ້ັຫສະໝຸ ດເພື່ ອເຂ້ັົ າໃຊັ້ໃນການສຶ ກສາຄ້ັົ ນຄວັ້ າ ຫາຂັ້ ມູ ນເພື່ ອໄປປະກອບເຂ້ົັ າໃນການສຶ ກສາ ເເລະ ເຂົັ້ າໃຊ້ັໃນຫ້ັອງອິ ນເຕເນດເພ່ື ອຄັົ້ ນຫາຂ້ັ ມູ ນທື່ ໄດັ້ ຕາມຄວາມຕັ້ ອງການ ເລະ ມການນາໃຊັ້ໃຫ້ັ ເກດຜົ ນປະໂຫຍດ ເເຕ່ື ຍງຂາດຂັ້ ມູ ນບາງປະເພດທື່ ຄັົ້ ນ ຫາຍງບ່ື ໄດັ້ຕາມຄວາມຕັ້ ອງການ, ບນຫາ ແລະ ຄວາມຕ້ັ ອງການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດໃນ ຫສະໝຸ ດກາງຂອງນກສຶ ກສາ ຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ ງຊາດ ເຊື່ິ ງໄດັ້ ຂ້ັ ມູ ນທື່ ເປນປະໂຫຍດສາມາດນາໄປເປນແນວທາງໃນການຈດຫາຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດໃນຫສະໝຸ ດ ກາງ ແລະ ຫັ້ ອງສະໝຸ ດຂອງຄະນະເພ່ື ອໃຫັ້ໄດັ້ ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດທື່ ກົ ງກບຄວາມຕ້ັອງການ ຂອງນກສຶ ກສາ. 3
ດື່ ງນັ້ ນ, ພວກຂ້ັ າພະເຈັ້ົ າຈຶື່ ງມຄວາມສົ ນໃຈຢາກຈະສຶ ກສາການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະ ສົ ນເທດຂອງນກສຶ ກສາຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມໃນຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫ່ື ງຊາດ ເພາະວື່ າໃນການສຶ ກສາຄັ້ ງນັ້ ຈະເຮດໃຫ້ັພວກເຮົ າຮູ ້ັເຖິ ງສະພາບການໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ ຂອງນກສຶ ກສາ, ບນຫາຂອງການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນ ແລະ ຄວາມຕ້ັ ອງການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະ ສົ ນເທດໃນຫສະໝຸ ດກາງຂອງນກສຶ ກສາຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມ ເພ່ື ອນາເອົ າຜົ ນຂອງການສຶ ກສາ ໃນຄັ້ ງນັ້ ໄປເປນຂັ້ ມູ ນພັ້ ນຖານໃນການຈດຫາຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ, ການປບປຸ ງການໃຫ້ັ ບລິ ການ, ເປນແນວທາງໃນການວາງແຜນການພດທະນາຫ້ັ ອງສະໝຸ ດໃນອະນາຄົ ດໃຫ້ັ ທນສະໄໝ ແລະ ສອດຄ້ັ ອງກບຫກສູ ດການຮຽນການສອນຂອງຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມກ່ື ຄ ມະຫາວິ ທະຍາໄລ ແຫື່ ງຊາດ. 1.2 ຈຸ ດປະສົ ງກຳນສຶ ກສຳ 1.ເພ່ື ອສຶ ກສາການໃຊ້ັ ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດໃນຫສະໝຸ ດກາງຂອງນກສຶ ກສາຄະນະ ວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ງຊາດ 2. ເພ່ື ອສຶ ກສາບນຫາ ແລະ ຂ້ັ ສະເໜເເນະຂອງການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດໃນຫສະ ໝຸ ດກາງຂອງນກສຶ ກສາຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫ່ືງຊາດ 1.3 ຄຳຖຳມຄໍ້ົ ນຄວ້ໍ ຳ 1. ນກສຶ ກສາທງ 5 ພາກວິ ຊາຂອງຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມມການໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ ໃນຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫ່ືງຊາດຄແນວໃດ? 2. ນກສຶ ກສາພົ ບບນຫາໃນການໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດໃນຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລ ແຫ່ືງຊາດມຄແນວໃດ? ແລະ ມຂັ້ ສະເໜເເນະຄເເນວໃດ? 1.4 ຂອບເຂດກຳນສຶ ກສຳ 1.4.1ຂອບເຂດດໍ້ ຳນເນ້ໍ ອໃນ ການສຶ ກສາຄັ້ ງນ້ັ ໄດັ້ ມຂອບເຂດການສຶ ກສາກ່ື ຽວກບການໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ ຂອງນກສຶ ກສາຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມທື່ ເຂັົ້ າມາຊົ ມໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດປະເພດຕື່ າງໆ ໃນຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫ່ື ງຊາດວື່ ານກສຶ ກສາຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມມການຄັົ້ ນຫາ ດັ້ວຍວິ ທໃດ ແລະ ຄວາມຄິ ດເຫນຂອງນກສຶ ກສາຕ່ື ກບຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດທື່ ໃຫ້ັບລິ ການຢູື່ ໃນຫສະໝຸ ດກາງ. 1.4.2 ຂອບເຂດດໍ້ຳນກຳລະ ການໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດຂອງນກສຶ ກສາຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມໃນຫສະໝຸ ດ ກາງຂອງນກສຶ ກສາປ 3ພາກຮຽນທ 1 ໃນສົ ກສຶ ກສາ 2015-2016. 1.4.3ຂອບເຂດດ້ໍ ຳນເທສະ ໃນການສຶ ກສາຄັ້ ງນ້ັ ແມື່ ນໄດ້ັສຶ ກສາສະເພາະຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມຈານວນ 5 ພາກວິ ຊາທ່ື ເຂັ້ົ າມາໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດໃນຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫ່ືງຊາດ. 4
1.5 ຜົ ນປະໂຫຍດທ່ີີ ຄຳດວີ່ ຳຈະໄດ້ໍຮັ ບ 1. ເຮດໃຫັ້ ຮູ ັ້ເຖິ ງສະພາບການໃຊ້ັ, ບນຫາ ແລະ ຄວາມຕ້ັ ອງການໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດໃນຫ ສະໝຸ ດກາງຂອງນກສຶ ກສາ ຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ງຊາດ 2. ໄດ້ັຂ້ັ ມູ ນທື່ ເປນປະໂຫຍດສາມາດນາໄປເປນແນວທາງໃນການຈດຫາຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ ໃນຫສະໝຸ ດກາງ ແລະ ຫັ້ ອງສະໝຸ ດຂອງຄະນະເພ່ື ອໃຫັ້ ໄດ້ັ ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດທ່ື ກົ ງກບ ຄວາມຕັ້ອງການຂອງນກສຶ ກສາ. 1.6 ກຳນນິ ຍຳມຄຳສັ ບ 1.6.1 ຫສະໝຸ ດກຳງ ໝາຍເຖິ ງຫສະໝຸ ດມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ງຊາດລາວທ່ື ຕ້ັ ງຢູ່ືໃນວິ ທະຍາເຂດດົ ງໂດກເຊິ່ື ງໄດັ້ຮວບຮວມ ຂ້ັ ມູ ນຂ່ືາວສານປະເພດຕື່າງໆ ທື່ ໄດ້ັບນທຶ ກໃນຮູ ບແບບຂອງໜງສ, ວາລະສານ ສ່ືິ ງພິ ມຕ່ື າງໆ ແລະ ລວມທງສິື່ ງທ່ື ບ່ື ຕພິ ມເພ່ື ອອານວຍຄວາມສະດວກໃຫັ້ແກ່ືຜູັ້ ມາເຂັົ້ າໃຊ້ັບລິ ການ. 1.6.2 ນັ ກສຶ ກສຳ ໝ າຍເຖິ ງຜູ້ັ ທ່ື ກາລງສຶ ກສາໃນມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫ່ື ງຊາດ ໃນ 5 ພາກວິ ຊາຂອງຄະນະ ວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມ ນກສຶ ກສາປ 3 ສົ ກສຶ ກສາ 2015–2016. 1.6.3 ຊັ ບພະຍຳກອນສຳລະສົ ນເທດ ໝາຍເຖິ ງວດສະດຸ ຫ ສ່ື ສາລະສົ ນເທດໃນຮູ ບແບບຕື່ າງໆ ທື່ ໄດັ້ບນທຶ ກ ແລະ ຖ່ືາຍທອດຂ້ັ ມູ ນ ຂື່າວສານ, ຄວາມຮູ ້ັຄວາມຄິ ດ ແລະ ປະສົ ບການທ່ື ມຄື່ າ ເຊິື່ ງໄດັ້ ສະແດງອອກໂດຍຜ່ື ານການໃຊ້ັພາສາ, ສນຍະລກ, ຮູ ບພາບ ແລະ ອື່ ນໆ. 1.6.4 ກຳນໃຊ້ໍ ສຳລະສົ ນເທດ ໝາຍເຖິ ງການໃຊ້ັຊບບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດທື່ ຈດໃຫ້ັບລິ ການໃນຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ງຊາດລາວ ເຊິື່ ງຈະລວມມສິ່ື ງຕພິ ມ, ບ່ື ຕພິ ມ ແລະ ອເລກໂທຣນິ ກ. 5
ບົ ດທີ 2 ທົ ບທວນເອກະສຳນ ແລະ ບົ ດຄໍ້ົ ນຄວ້ໍ ຳທີີ່ ກີ່ຽວຂໍ້ອງ 2.1 ແນວຄວຳມຄິ ດທີ່ີ ກ່ີຽວຂໍ້ອງ 2.1.1 ແນວຄວຳມຄິ ດກ່ີ ຽວກັ ບຫສະໝຸ ດ ໄດ້ັມຫາຍໆ ທ່ືານໄດັ້ໃຫ້ັຄວາມເຫນໄວ້ັດື່ ງນັ້ : ຫສະໝຸ ດຄ ແຫ່ື ງສະສົ ມບນທຶ ກຄວາມຮູ ້ັ, ຄວາມຄິ ດທ່ື ມຄຸ ນຄື່ າຂອງມະນຸ ດໃນຮູ ບແບບລກສະນະ ຕ່ືາງໆ ເຊື່ ນ: ປ້ັ ມ, ວາລະສານ, ຈຸ ລະສານ, ຈົ ດໝາຍເຫດ, ສືິ່ ງພິ ມອ່ື ນໆ ແລະ ໂສດຕະທດວດສະດຸ ຕ່ື າງໆ ເພື່ ອໃຫ້ັ ມະນຸ ດສາມາດສບທອດຄວາມຮູ ັ້ ຕ່ື ໄປ ໂດຍມນກບນນາຮກສາດເປນຜູ້ັ ດາເນນງານໃຫັ້ ບລິ ການແກື່ຜູັ້ ໃຊັ້ເພ່ື ອໃຫັ້ໄດັ້ ຮບຄວາມຮູ ັ້, ຄວາມຄິ ດໃໝ່ື ໆ ທ່ື ຈະຊ່ືວຍກະຕຸັ້ນ ແລະ ເປນແຮງບນດານ ໃຈໃຫ້ັ ເກດຄວາມຄິ ດສັ້າງຜົ ນງານທ່ື ເປນປະໂຫຍດ (ພອນທິ ບ ວດນະສຸ ວະກຸ ນ, ອຸ ທະພິ ນ ຈິ ນຕຣາ ທອນ ແລະ ນົ ງນາຣົ ດ ອິ ນທະສອນ. 2521: 1). ຮາຣອດ (Harrod. 1997: 487) ເວັ້ົ າວ່ື າ ຫໝຸ ດຄ ສະຖານທ່ື ເກບຮວບຮວມປ້ັ ມ ແລະ ວດສະດຸ ການ ອື່ານອື່ ນໆ ເພື່ ອປະໂຫຍດໃນການອື່ານ, ການສຶ ກສາ ແລະ ການຄົ້ັ ນຄັ້ວາອັ້າງອງ. ຄຣສຮານ (Krishan. 1985 : 3) ເວົັ້ າວື່ າ ຫສະໝຸ ດຄ ສະຖາບນບລິ ການແກ່ື ຊຸ ມຊົ ນ, ມຄວາມ ຮບຜິ ດຊອບໃນການຮກສາ ແລະ ຈດເກບປ້ັ ມ ເຊິື່ ງບນນາຮກສາດມໜ້ັ າທ່ື ໃຫ້ັ ບລິ ການແກ່ື ຊຸ ມຊົ ນ ເພ່ື ອສ້ັາງນິ ໄສໃນການຄັ້ົ ນຄ້ັວາ ແລະ ຮກການອ່ືານ. ໂກບ (Gove. 1993 : 1304) ເວົັ້ າວ່ື າ ຫສະໝຸ ດຄ ສະຖານທ່ື ຮວບຮວມປ້ັ ມຕ້ົັ ນສະບບ, ຮູ ບພາບ ແຕັ້ ມ, ເທບບນທຶ ກດົ ນຕ, ຮູ ບພາບ, ແຜ່ື ນທື່ , ຟມ, ສືິ່ ງພິ ມ ແລະ ອຸ ປະກອນອ່ື ນໆ ເຊິ່ື ງມວິ ທການຈດ ເພື່ ອອານວຍຄວາມສະດວກໃຫັ້ແກ່ືຜູັ້ ໃຊັ້ບລິ ການໃນການສຶ ກສາຄ້ົັ ນຄວ້ັາ ແລະ ເພື່ ອຄວາມບນເທງ. ຮາຄາວ (Harcavy. 1998 : 635): ເວັ້ົ າວ່ື າ ຫສະໝຸ ດຄ ສະຖານທ່ື ຮວບຮວມປັ້ ມຕ້ົັ ນສະບບ, ຕົ ວ ຂຽນ, ຟມ, ເທບບນທຶ ກດົ ນຕ ແລະ ອື່ ນໆ ເຊິ່ື ງມວິ ການຈດເພ່ື ອອານວຍຄວາມສະດວກໃຫ້ັ ແກ່ື ຜູັ້ ໃຊ້ັ ຫ້ັອງສະໝຸ ດ ບື່ ແມ່ື ນເພື່ ອຂາຍ. ຈາກຄວາມໝາຍຂອງຫັ້ອງສະໝຸ ດທື່ ໄດັ້ກ່ືາວມາຂັ້າງເທິ ງນັ້ ນສາມາດສະຫຸ ບໄດັ້ວື່ າ: ຫສະໝຸ ດ ໝາຍເຖິ ງສະຖານທ່ື ເກບຮວບຮວມຄວາມຮູ ້ັວິ ທະຍາການຕ່ື າງໆ ມທງວດສະດຸ ຕພິ ມ ແລະ ບື່ ຕພິ ມ ເຊືິ່ ງມຜູ້ັ ຮູ ້ັທາງບນນາຮກສາດເປນຜູັ້ ດາເນນການ ແລະ ໃຫັ້ ບລິ ການແກື່ ຜູັ້ ໃຊ້ັ ເພື່ ອຄວາມຮູ ້ັ, ຄວາມ ບນເທງ, ບື່ ອນພກຜ່ື ອນຢ່ືອນໃຈ, ສ້ັາງນິ ໄສໃຫັ້ຮກການອື່ານ ແລະ ການຄັ້ົ ນຄັ້ວາ. 2.1.2 ແນວຄວຳມຄິ ດກີ່ ຽວກັ ບປະເພດຫສະໝຸ ດ 6
ຫສະໝຸ ດໂດຍຈະເເບື່ ງອອກເປນ 5 ປະເພດຄ: ຫັ້ ອງສະໝຸ ດໂຮງຮຽນ, ຫສະໝຸ ດວິ ທະຍາໄລ ແລະ ຫສະໝຸ ດມະຫາວິ ທະຍາໄລ, ຫສະໝຸ ດປະຊາຊົ ນ, ຫສະໝຸ ດເເຫື່ງຊາດ, ຫສະໝຸ ດສະເພາະ. 1. ຫ້ັອງສະໝຸ ດໂຮງຮຽນ (School Library) ຫັ້ ອງສະໝຸ ດໂຮງຮຽນມໜັ້ າທ່ື ຈດຫາຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດທຸ ກສາຂາວິ ຊາຕາມລາ ດບວຸ ດທິ ພາວະຂອງນກຮຽນມາໂຮງຮຽນ ແລະ ໃຫ້ັຄວບຄຸ ມເນັ້ ອໃນທ່ື ຢູ່ືໃນຫກສູ ດ ນາມາຈດໃຫ້ັເປນ ລະບຽບເພ່ື ອສະດວກໃນການໃຊ້ັ ສ່ືົ ງເສື່ ມນິ ໄສຮກການອ່ືານໃຫ້ັ ແກ່ື ຜູັ້ ໃຊັ້ຫ້ັ ອງສະໝຸ ດເພ່ື ອເປນການ ປູ ກພັ້ ນຖານໄປສູ ່ືການໃຊ້ັຫສະໝຸ ດຕະຫອດຈົ ນເຖິ ງແຫື່ງສາລະສົ ນເທດອື່ ນໆຕ່ື ໄປໃນອະນາຄົ ດ ກບຂ້ັ ມູ ນ ແລະ ກິ ດຈະກາຕື່ າງໆຂອງໂຮງຮຽນ, ຫັ້ອງສະໝຸ ດໂຮງຮຽນລວມທງຫ້ັອງສະໝຸ ດປະຖົ ມ, ຫ້ັອງສະ ໝຸ ດມດທະຍົ ມ. 2. ຫສະໝຸ ດມະຫາວິ ທະຍາໄລ ແລະ ວິ ທະຍາໄລ (Academic Library) ຫສະໝຸ ດມະຫາວິ ທະຍາໄລ ແລະ ວິ ທະຍາໄລທ່ື ຈະສືົ່ ງເສມສະຖາບນອຸ ດົ ມສຶ ກສາຂອງຕົ ນໃຫັ້ ດາເນນການສຶ ກສາ ບລິ ການທາງວິ ຊາການແກື່ປະຊາຊົ ນ, ທະນຸ ບາລຸ ງສລະປະວດທະນະທາ ແລະ ການ ວິ ໄຈໄປສູ ່ືຈຸ ດໝາຍປາຍທາງທ່ື ວາງໄວ້ັ ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດໃນຫສະໝຸ ດຕະຫອດຈົ ນການ ບລິ ການຕ່ື າງໆໃຫ້ັ ແກື່ ຄູ -ອາຈານ, ນກຮຽນ, ນກສຶ ກສາ ແລະ ພະນກງານໃນສະຖາບນເຫົື່ ານັ້ ນເປນ ຫກ ຫສະໝຸ ດໃນວິ ທະຍາໄລທື່ ມຫກສູ ດ 2ປ ແລະ 4ປ ສະຖາບນຣາດສຊະພດວິ ທະຍາໄລເພື່ ອການອະ ຊວະສຶ ກສາ ແລະ ເຕກໂນໂລຊຕະຫອດຈົ ນເຖິ ງຫສະໝຸ ດຕື່ າງໆໃນມະຫາວິ ທະຍາໄລ ລວມທງຫສະໝຸ ດກາງມະຫາວິ ທະຍາໄລເຫົ່ື ານ້ັ ນດ້ັ ວຍທງນ້ັ ບ່ື ວື່ າຈະເປນຫສະໝຸ ດມະຫາວວິ ທະຍາໄລທື່ ເປນຂອງ ລດຖະບານ ແລະ ເອກະຊົ ນ. 3. ຫສະໝຸ ດເເຫ່ືງຊາດ (National Library) ຫສະໝຸ ດແຫ່ື ງຊາດຕື່ າງໆ ເຖິ ງວື່ າແຕກຕື່ າງກນໃນເລື່ ອງຂະໜາດ ແລະ ຂອບເຂດຂອງຊບ ພະກອນສາລະສົ ນເທດໃນຫສະໝຸ ດຂອງແຕື່ ລະປະເທດແຕ່ື ເວ້ັົ າໄດ້ັ ວ່ື າຫສະໝຸ ດນ້ັ ນມໜັ້ າທື່ ລວບລວມ ແລະ ຮກສາວດທະນະທາຂອງຊາດເປນຕົັ້ ນຕສ່ືວນໜ້ັ າທື່ ອື່ ນໆນ້ັ ນອາດຈະແຕກຕ່ື າງກນ ໄປເຊ່ື ນ: ຫສະໝຸ ດສະຫະລດອາເມລິ ກາ, (Library of Congress) ແລະ ຫສະໝຸ ດຝຣື່ ງເສດ (Bibliotheque National) ເປນຕົ້ັ ນຈະລວບລວມເອກະສານ ແລະ ວດສະດຸ ອື່ ນໆໃນໂລກ. ດ່ື ງນັ້ ນເວົັ້ າໄດ້ັ ວື່ າຫສະໝຸ ດ ແຫ່ື ງຊາດໃດກື່ ຕາມຈະມນະໂຍບາຍທື່ ຈະບລິ ການຊບພະກອນສາລະສົ ນເທດແກື່ ທງບຸ ກຄະລະກອນ ໃນຊາດ ແລະ ນກວິ ໄຈຕະຫອດຈົ ນເຖິ ງຜູັ້ ຊື່ຽວຊານຂອງຊາດອ່ື ນໆ ດັ້ວຍ. 4. ຫສະໝຸ ດປະຊາຊົ ນ (Public Library) ຫສະໝຸ ດປະຊາຊົ ນທ່ື ດຈະໃຫ້ັ ໂອກາດ ແລະ ສະໜບສະໜູ ນໃຫ້ັ ຜູັ້ ໃຊ້ັຫສະໝຸ ດທຸ ກປະເພດ ທຸ ກໄວໄດັ້ສຶ ກສາຫາຄວາມຮູ ້ັດ້ັວຍຕົ ນເອງຢື່າງສະໝື່ າສະເໝເພື່ ອໃຫ້ັພົ ນລະເມອງດຂອງຊາດສາມາດ ຍົ ກລະດບການດາລົ ງຊວິ ດປະຈາວນໃຫັ້ດຂ້ັ ນ ແລະ ໃຊັ້ເວລາຫວ່ື າງໃຫັ້ ເປນປະໂຫຍດໃນການສື່ົ ງເສມ ຄວາມຜາສຸ ກສ່ືວນຕົ ວຕະຫອດຈົ ນເຖິ ງການເປນຢູື່ທ່ື ດຂອງສງຄົ ມ. 5. ຫ້ັອງສະໝຸ ດສະເພາະ (Special Library) ຫ້ັ ອງສະໝຸ ດສະເພາະໄດັ້ ແກື່ ຫສະໝຸ ດສະເພາະຂອງໜ່ື ວຍລາດຊະການ, ບລິ ສດ, ສະມາຄົ ມ ຕະຫອດຈົ ນເຖິ ງອົ ງການລະຫວ່ື າງປະເທດຕື່ າງໆ ຜູັ້ ໃຊັ້ຫສະໝຸ ດເຫື່ົ ານ້ັ ເປນຄົ ນສະເພາະກຸ່ື ມຂອງ ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດຂອງຫສະໝຸ ດຈາກດວົ ງແຄບສະພາະວິ ຊາລົ ງໄປຈະມຊບພະຍາກອນ 7
ສາລະສົ ນເທດໃນສາຂາວິ ຊາ ແລະ ອື່ ນໆ ແຕ່ື ຈະມເປນຈານວນໜັ້ ອຍເທ່ືົ ານັ້ ນຫສະໝຸ ດສະເພາະຈະ ເນ້ັ ນໜກໃນສາຂາວິ ຊາເຫົ່ື ານ້ັ ເເຕ່ື ພຽງຢ່ື າງດຽວເຊື່ ນ: ປະຫວດສາດ, ເເພດສາດ, ພິ ພິ ຕະພນ, ການ ທະຫານ ທະນະຄານເປນຕັົ້ ນ. ທິ ດສະດທີີ່ ກີ່ຽວຂ້ໍອງ 2.2 2.2.1 ບົ ດຄໍ້ົ ນຄໍ້ ວຳທີີ່ ກ່ີ ຽວຂ້ໍອງກັ ບສະພຳບກຳນໃຊ້ໍ ຊັ ບພະຍຳກອນສຳລະສົ ນເທດໃນດໍ້ຳນ ປະເພດຊັ ບພະຍຳກອນ ແລະ ວັ ດຖຸ ປະສົ ງຂອງກຳນໃຊ້ໍ ມີ ຄດັີ່ ງນ້ໍີ : ສື່ວນໃຫຍື່ ແລ້ັ ວຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດທື່ ນກສຶ ກສາເຂົັ້ າມາໃຊ້ັແມື່ ນປ້ັ ມທື່ົ ວໄປ, ປັ້ ມ ແບບຮຽນ, ເອກະສານອັ້າງອງ ຮອງລົ ງມາກື່ ຄໜງສພິ ມ ແລະ ວາລະສານ, ສື່ວນຊບພະຍາກອນສາລະ ສົ ນເທດທ່ື ໃຊ້ັໜ້ັ ອຍທື່ ສຸ ດກ່ື ຄ ສະໄລ (ວະນິ ດາ ຈິ ນຕະນານຸ ຣດ, 1980; ຈຸ ທາທິ ບ ໂອສະນານົ ນ, 1990; ຖະ ປະນ ເທບພະຍາ ແລະ ສຣິ ພນ ເດດຊະພົ ນກຣງ, 1998; ພອນພນ ກຣ່ິື ນສສຸ ກ, 2004). ປຣະພາຣດ ນະວະວິ ພາພນ (1997) ທ່ື ສຶ ກສາກື່ ຽວກບຄວາມຕັ້ ອງການໃຊ້ັຫສະໝຸ ດຂອງ ນກສຶ ກສາລະດບປະລິ ນຍາຕ ສະຖາບນເຕກໂນໂລຊຣາດຊະມົ ງຄົ ນ ເຫນວື່ າຊບພະຍາກອນຕພິ ມ ສ່ືວນໃຫຍ່ື ທ່ື ນກສຶ ກສາໃຊັ້ບລິ ການແມ່ື ນ ພົ ດຈະນານຸ ກົ ມ, ປ້ັ ມຄູື່ ມບນນານຸ ກົ ມ, ສາລານຸ ກົ ມ ສື່ວນ ຊບພະຍາກອນທື່ ບ່ື ຕພິ ມທ່ື ໃຊ້ັສ່ືວນໃຫຍ່ື ແມ່ື ນ ແຜື່ ນທື່ . ໄພຈິ ດ ເກດຢູື່ (1997) ໄດັ້ສຶ ກສາກ່ື ຽວກບເຫດຜົ ນໃນການໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ ແລະ ການ ບ່ື ເຂົັ້ າໃຊັ້ຫ້ັ ອງສະໝຸ ດຂອງນກສຶ ກສາລະດບປະລິ ນຍາຕໃນສະຖາບນອຸ ດົ ມສຶ ກສາເອກະຊົ ນ ເຫນວື່ າ ນກສຶ ກສາໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດປະເພດປັ້ ມເຂົ້ັ າໃນການສຶ ກສາຮື່ າຮຽນຫາຍທ່ື ສຸ ດ ຮອງລົ ງ ມາກ່ື ຄປັ້ ມທື່ົ ວໄປ ແລະ ໜງສອ້ັາງອງຕາມລາດບ (ອ້ັາງໃນ ກົ ດຕິ ກາ ສູ ນທອນ, 2006). ການຈະນາ (1986, ອັ້າງໃນ ຖະປະນ ເທບພະຍາ ແລະ ສິ ຣິ ພນ ເດດຊະພົ ນກຣງ, 1998) ໄດ້ັ ເຮດ ການວິ ໄຈໃນເລ່ື ອງ ຄວາມສົ ນໃຈໃນການອື່ານ ແລະ ການເຂັົ້ າໃຊ້ັຫັ້ອງສະໝຸ ດຂອງນກຮຽນນາຍເຮອ ເຫນວື່ ານກຮຽນນາຍເຮອອື່ານປັ້ ມ ແລະ ໜງສສິ່ື ງພິ ມຕື່າງໆ ຫກໆ ແມື່ ນໜງສພິ ມ. ກົ ດຕິ ກາ ສູ ນທອນ (2006) ໄດັ້ເຮດການສຶ ກສາເລື່ ອງການໃຊ້ັວິ ທະຍາການບລິ ການຂອງນກສຶ ກ ສາລະດບປະລິ ນຍາຕ ມະຫາວິ ທະຍາໄລອຸ ບົ ນຣາດຊະທານ ເຫນວື່ າປະເພດຊບພະຍາກອນສາລະ ສົ ນເທດທ່ື ນກສຶ ກສາໃຊັ້ສ່ືວນຫານແມ່ື ນ ປ້ັ ມທ່ືົ ວໄປ, ປັ້ ມແບບຮຽນ ຮອງລົ ງມາແມື່ ນໜງສພິ ມ ແລະ ວາລະສານ. ນອກຈາກນ້ັ ແລັ້ວ, ຍງມອກບົ ດຄ້ັົ ນຄວັ້ າຫາຍໆ ບົ ດໄດັ້ຊ້ັ ໃຫັ້ເຫນວ່ື າການເຂົັ້ າໃຊັ້ຫ້ັອງສະໝຸ ດ ສື່ວນໃຫຍື່ ຂອງນກສຶ ກສາໂດຍມຈຸ ດປະສົ ງຫກໆ ຄ: ເພ່ື ອອື່ ານປ້ັ ມຕາລາທາງວິ ຊາການ ຮອງລງົ ມາ ແມື່ ນການອື່ານນິ ຕິ ຍະສານ, ວາລະສານ ແລະ ປັ້ ມສື່ ສືິ່ ງພິ ມເພ່ື ອປະກອບການລາຍງານທື່ ອາຈານໄດັ້ ມອບໝາຍໃຫັ້ ຫ ເພື່ ອການສຶ ກສາຄັ້ົ ນຄ້ັວາ ແລະ ການວິ ໄຈ. ສຣິ ພນ ເດດຊະພົ ນກຣງ (1998) ໄດັ້ສຶ ກສາກື່ຽວກບການໃຊ້ັຫັ້ອງສະໝຸ ດຂອງນກສຶ ກສາລະດບ ປະລິ ນຍາຕ ມະຫາວິ ທະຍາໄລສົ ງຂານະຄະຣິ ນ ວິ ທະຍາເຂດປດຕະນ ເຫນວ່ື ານກສຶ ກສາສື່ວນໃຫຍ່ື ທ່ື ເຂັົ້ າໃຊ້ັຫ້ັ ອງສະໝຸ ດແມ່ື ນເພື່ ອການອ່ືານປັ້ ມທາງວິ ຊາການ ຮອງລົ ງມາກ່ື ຄ ການອ່ືານວາລະສານ, ນິ ຕິ ຍະສານ, ໜງສພິ ມ ລວມເຖິ ງເພ່ື ອທົ ບທວນບົ ດຮຽນແຕ່ື ລະວິ ຊາ ແລະ ເຂ້ົັ າມາໃຊ້ັຫັ້ ອງສະໝຸ ດເພ່ື ອ ເຮດວຽກບັ້ ານທ່ື ອາຈານໄດ້ັມອບໝາຍໃຫັ້. 8
ສຣິ ພອນ ເຣອງສິ ນໄຊວານິ ດ (2003) ໄດັ້ ສຶ ກສາເລື່ ອງການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ ຂອງອາຈານ ແລະ ນກສຶ ກສາໃນຫ້ັອງສະໝຸ ດສາທາລະນະສຸ ກສາດ ມະຫາວິ ທະຍາໄລຂອນແກ່ື ນ ເຫນ ວ່ື າ ອາຈານ ແລະ ນກສຶ ກສາສ່ືວນໃຫຍ່ື ມຈຸ ດປະສົ ງໃນການເຂົ້ັ າໃຊັ້ຫ້ັ ອງສະໝຸ ດເພື່ ອໃຊ້ັປ້ັ ມຕາລາ, ລາຍງານການວິ ໄຈ, ບົ ດວິ ທະຍານິ ພົ ນ, ເພື່ ອອື່ ານໜງສພິ ມ, ເພ່ື ອຂຽນບົ ດລາຍງານ ແລະ ເພ່ື ອເພ່ື ມ ພູ ນຄວາມຮູ ັ້. ພອນພນ ກລືິ່ ນສສຸ ກ (2004) ໄດ້ັ ສຶ ກສາເລ່ື ອງການໃຊ້ັສູ ນສາລະສົ ນເທດ ແລະ ສ່ື ການສຶ ກສາ ຂອງນກສຶ ກສາລະດບປະລິ ນຍາຕ ມະຫາວິ ທະຍາໄລເທກໂນໂລຊສຸ ຣະນາຣ ໄດັ້ຊ້ັ ໃຫັ້ ເຫນວ່ື ານກສຶ ກສາ ສ່ືວນໃຫຍື່ ທື່ ມາໃຊັ້ບລິ ການສ່ືວນໃຫຍື່ ແມ່ື ນເພ່ື ອສບຄັ້ົ ນສາລະສົ ນເທດທາງອິ ນເຕເນດ ຮອງລົ ງມາ ແມື່ ນເພື່ ອອ່ືານປ້ັ ມຕາລາທາງວິ ຊາການ ແລະ ເພ່ື ອໃຊ້ັເປນສະຖານທ່ື ອື່ານໜງສ. Bancroft et al. (1998) ໄດັ້ ເຮດການສາຫວດການໃຊັ້ຫ້ັ ອງສະໝຸ ດ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫ່ື ງລດວຊິ ງ ຕນໃນສະຕະວດທື່ 21 ຜົ ນຂອງການສຶ ກສາໄດ້ັຊັ້ ໃຫ້ັເຫນວື່ ານກສຶ ກສາມວດຖຸ ປະສົ ງເຂັ້ົ າໃຊັ້ຫສະໝຸ ດ ແມ່ື ນເພື່ ອການເຮດລາຍງານ, ເພ່ື ອໃຊ້ັເຄ່ື ອງຖື່າຍເອກະສານ ເຄ່ື ອງຄອມພິ ວເຕ. Whitrnire (2001) ໄດັ້ເຮດການສຶ ກສາທດສະນະຄະຕິ ຂອງນກສຶ ກສາລະດບປະລິ ນຍາຕ ກບປະສົ ບ ປະການ ການໃຊ້ັຫ້ັອງສະໝຸ ດອຸ ດົ ມສຶ ກສາ ຜົ ນຂອງການສຶ ກສາເຫນວື່ ານກສຶ ກສາປທື່ 1 ເຂ້ົັ າຫ້ັອງສະ ໝຸ ດເພື່ ອໃຊັ້ຄອມພິ ວເຕໃນການສບຄ້ັົ ນລາຍການບນນານຸ ກົ ມຫາຍທ່ື ສຸ ດ, ແຕື່ ນກສຶ ກສາປ 2–3 ເຂັົ້ າ ຫ້ັອງສະໝຸ ດເພ່ື ອໃຊັ້ຄອມພິ ວເຕ ແລະ ອ່ືານປ້ັ ມເພ່ື ອປະກອບເຂົັ້ າໃນການຮຽນຫາຍທ່ື ສຸ ດ. ສະຫຸ ບລວມແລ້ັ ວ, ການ ເຂັ້ົ າໃຊັ້ ບລິ ກ ານຫັ້ ອງສະໝຸ ດຂອງບນດ ານກ ສຶ ກສາໂດຍມ ຈຸ ດປະສົ ງຫກໆ ຄການເຂັ້ົ າອ່ື ານປ້ຶັ ມຕາລາແບບຮຽນ, ເອກະສານອ້ັາງອງ, ໃຊັ້ອິ ນເຕິ ເນດ, ອ່ືານວະລະ ສານ, ນິ ຕິ ຍະສານ, ໜງສພິ ມ ແລະ ເພື່ ອເຮດວຽກບັ້ ານທື່ ອາຈານໄດ້ັມອບໝາຍໃຫ້ັ. 2.2.2 ບົ ດວິ ໄຈທີ່ີ ກີ່ຽວຂໍ້ອງກັ ບບັ ນຫຳກຳນໃຊ້ໍ ຊັ ບພະຍຳກອນສຳລະສົ ນເທດ ບນຫາທື່ ຄ້ົັ ນພົ ບໃນເລື່ ອງທື່ ກ່ື ຽວຂ້ັ ອງການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດໃນຫັ້ອງສະໝຸ ດ ໄດ້ັ ແກ່ື : ສາລະສົ ນເທດໃນສາຂາວິ ຊາທ່ື ຕັ້ ອງການມໜັ້ ອຍບ່ື ພຽງພຕື່ ຄວາມຕັ້ ອງການຂອງຜູັ້ ໃຊັ້ເນັ້ ອ ຫາຂອງສາລະສົ ນເທດລັ້ າສະໄໝ (ດວງໃຈ ຕຣປຣະເສນສິ ນ, 2002; ເພລນຈິ ດ ຫິ ຣນຄາ, 2001; ເຫລົ າ ທອງ ສຸ ຣິ ຍະ, 2000; ລະບຽບ ສຸ ກວິ ຣ, 1995; ຈິ ດຕຣາ ຊູ ຊາດ, 2006; ຈຣະພາ ພິ ມສະຣິ ກລື່ າ, 2005). ອາໂນໄທ ນຶ ກເວ້ັ ນ (2003) ສຶ ກສາສະພາບບນຫາ ແລະ ຄວາມຕັ້ ອງການໃຊັ້ສາລະສົ ນເທດເພ່ື ອ ການບລິ ຫານໂຮງຮຽນເອກະຊົ ນ ຈງຫວດປຣາຈິ ນບຸ ລເຫນວື່ າ ສື່ວນໃຫຍື່ ເປນບນຫາດ້ັ ານການ ບລິ ຫານ ແລະ ຈດການໄດັ້ ແກ່ື ມາດຕະຖານຂອງເຄື່ ອງມໃນການເກບລວບລວມຂ້ັ ມູ ນການ ພດທະນາເຈ້ົັ າໜັ້ າທື່ ສາລະສົ ນເທດທ່ື ປະຕິ ບດງານໃນໂຮງຮຽນຂາດງົ ບປະມານ ແລະ ວດຖຸ ປະສົ ງ. ຣຸ່ື ງທິ ວາ ສຣວໂຣດ (2007) ສຶ ກສາຄວາມຕັ້ ອງການ ແລະ ການໃຊັ້ສາລະສົ ນເທດເພື່ ອການ ສອນຂອງອາຈານຄະນະມະນຸ ດສາດ ແລະ ສງຄົ ມສາດ ມະຫາວິ ທະຍາໄລສາລະຄາມ ພົ ບວ່ື າສາລະ ສົ ນເທດມເນ້ັ ອຫາບື່ ກົ ງກບຄວາມຕ້ັອງການຜູັ້ ໃຊັ້. ນະທ ແກ້ັ ວຄາອ້ັ າຍ (2002) ສຶ ກສາຄວາມເພິ່ື ງພ ໃຈຂອງອາຈານ ແລະ ນກສຶ ກສາຊາວ ຕື່າງປະເທດຈານວນ 47 ຄົ ນທ່ື ມຕ່ື ການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ ແລະ ບລິ ການຂອງສານກຫ 9
ສະໝຸ ດ ມະຫາວິ ທະຍາໄລພາຍບ ພົ ບວ່ືາ ອາຈານມບນຫາຄ ໜງສທ່ື ຕັ້ ອງການບື່ ມໃນຫສະໝຸ ດ, ໜງ ສລ້ັາສະໄໝ, ໜງສພິ ມ ແລະ ວາລະສານພາສາຕ່ື າງປະເທດມບື່ ພຽງພກບຄວາມຕັ້ອງການ. ດ່ື ງນັ້ ນ, ຈ່ຶື ງສະຫຸ ບໄດັ້ ວ່ື າບນຫາທື່ ຄົັ້ ນພົ ບໃນງານວິ ໄຈທື່ ເປນບນຫາລະດບຫາຍກື່ ຄບນຫາ ຊບພະຍາກອນມໜ້ັ ອຍເນັ້ ອໃນລ້ັ າສະໄໝບື່ ຕົ ງກບຄວາມຕ້ັ ອງການ ແລະ ບື່ ພຽງພກບຄວາມ ຕ້ັອງການຂອງຜູັ້ ໃຊັ້. 2.2.3ບົ ດວິ ໄຈທ່ີີ ກ່ີຽວກັ ບຄວຳມຕ້ໍ ອງກຳນໃຊໍ້ ຊັ ບພະຍຳກອນສຳລະສົ ນເທດ ຜົ ນ ຂ ອ ງກ ານ ສຶ ກ ສ າບົ ດ ວິ ໄຈຫ າຍ ໆ ເລື່ ອ ງທື່ ກ່ື າວ ເຖິ ງຄວ າມ ຕ້ັ ອງກ ານ ຂ ອງຜູ້ັ ໃຊັ້ ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດຫສະໝຸ ດດ່ື ງປະເດນຕື່ ໄປນັ້ ດ້ັ ານຊບພະຍາກອນຜູ້ັ ໃຊັ້ມຄວາມມ ຕ້ັ ອງການໃຫ້ັ ຈດຊບພະຍາກອນໃຫັ້ ມຄວາມທນສະໄໝຫາຍຂ້ັ ນໂດຍສະເພາະຕາລາທ່ື ໃຊັ້ການຮຽນ- ການສອນ ແລະ ວາລະສານທາງວິ ຊາາການ ສ່ືິ ງບື່ ຕພິ ມ ວດທດ ແລະ ຖານຂັ້ ມູ ນຄອມພິ ວເຕ ຕ້ັ ອງການຖານຂ້ັ ມູ ນສາເລດຮູ ບ CD–ROM ແລະ ມຄວາມຕ້ັ ອງການສາລະສົ ນເທດທ່ື ເປນພາສາໄທ ແລະ ພາສາອງກິ ດ (ລະບຽບ ສຸ ກວິ ຣ, 1995). ທິ ຣະຍົ ດ ອຸ ດົ ມມະນທະນະກິ ດ (2001) ພົ ບວື່ າອາຈານສື່ວນໃຫຍ່ື ຕັ້ ອງການໃຫ້ັ ພດທະນາເຄ່ື ອງ ຂື່ າຍທື່ ວື່ ອງໄວຂ້ັ ນຮອງລົ ງມາໃຫັ້ມການຈດຫາເຄ່ື ອງຄອມພິ ວເຕໃຫ້ັພຽງພກບຄວາມຕ້ັອງການ ແລະ ຕັ້ ອງການໃຊ້ັເຊື່ ອມຕ່ື ກບຖານຂັ້ ມູ ນຫັ້ ອງສະໝຸ ດ ເເລະ ຖານຂັ້ ມູ ນຂອງມະຫາວິ ທະຍາໄລ ລວມເຖິ ງ ຄວາມຕັ້ອງການໃຫ້ັມະຫາວິ ທະຍາໄລນາອິ ນເຕເນດເຂ້ັົ າມາໃຊ້ັໃນການຮຽນ-ການສອນ. ຈິ ດຕຣາ ຊູ ຊາດ (2006) ພົ ບວື່ າອາຈານມຄວາມຕັ້ ອງການໜງສເພ່ື ອອ່ືານປະກອບການສອນ ຫາຍທ່ື ສຸ ດ ແລະ ຮອງລົ ງມາກື່ ຄການອ່ືານເພື່ ອຊອກຫາຄວາມຮູ ້ັໃໝື່ ໆ. ຣຸື່ ງທິ ວາ ສວິ ໂຣດ (2007) ພົ ບວື່ າ ປະເທດສ່ື ຕພິ ມທ່ື ອາຈານຕ້ັ ອງການຫາຍທ່ື ສຸ ດ ຄ ໜງສ ຕາລາ, ວາລະສານວິ ຊາການ, ວິ ທະຍານິ ພົ ນ, ບົ ດລາຍງານວິ ໄຈ, ໜງສຄູ່ື ມ, ໜງສພິ ມ, ວາລະສານທື່ົ ວ ໄປ, ພົ ດຈະນານຸ ກົ ມ ແລະ ສາລານຸ ກົ ມ ສ່ື ບ່ື ຕພິ ມອາຈານຕ້ັ ອງການລະດບຫາຍ ໄດ້ັ ແກ່ື ວດທດ, ສື່ ອິ ເລກໂທຣນິ ກອາຈານຕັ້ອງການໃຊັ້ແຜນຊດຣອມ ຖານຂ້ັ ມູ ນທ່ື ອາຈານຕ້ັ ອງການຄ ຖານຂ້ັ ມູ ນທື່ ຫ້ັອງ ສະໝຸ ດພດທະນາຂ້ັ ນເອງ, ຖານຂ້ັ ມູ ນອອນໄລນ ແລະ ຖານຂັ້ ມູ ນຊດຣອມ ດັ້ານຄວາມທນສະໄໝພົ ບ ວ່ື າ ອາຈານຕັ້ ອງການສາລະສົ ນເທດທ່ື ມຄວາມທນສະໄໝ 6 ເດອນທື່ ຜ່ື ານມາ ຄວາມທນສະໄໝຕັ້ ງ ເເຕ່ື 6 ເດອນຂັ້ ນໄປ 1 ປ ແລະ ຄວາມທນສະໄໝຕັ້ ງແຕ່ື 1 ເດອນຈົ ນເຖິ ງ5 ປ. 2.2.4ບົ ດວິ ໄຈທີີ່ ກ່ີຽວຂໍ້ອງກັ ບພຳສຳສຳລະສົ ນເທດທີ່ີ ໃຊໍ້ ພາສາຂອງຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດທ່ື ອາຈານໃຊ້ັຫາຍທ່ື ສຸ ດພາສາໄທ ແລະ ພາສາ ອງກິ ດ (ຣຸື່ງທິ ວາ ສວິ ໂຣດ, 2007 ແລະ ດວງໃຈ ຕຣຈະເລນສິ ນ, 2002). ກອນນການ ມູ ນວ (1996) ສຶ ກສາການໃຊ້ັສາລະນິ ເທດຂອງອາຈານສະຖາບນຣາດສະພດ ພົ ບ ວື່າ ອາຈານທ່ື ເຮດໜ້ັ າທື່ ບລິ ຫານໃຊ້ັສາລະນິ ເທດພາສາໄທຮອງລົ ງມາພາສາອງກິ ດ. ຈຣະພາ ພິ ມສິ ກລື່າ (2005) ສຶ ກສາການສະແຫວງຫາ ແລະ ການໃຊ້ັສາລະນິ ເທດຂອງອາຈານ ໂຮງຮຽນນາຍຮ້ັອຍຕາຫວດ ພົ ບວ່ືາ ອາຈານໃຊັ້ສາລະນິ ເທດພາສາໄທຫາຍທ່ື ສຸ ດ. ສິ ຣິ ພອນ ເຣອງສິ ນໄຊວານິ ດ, (2003) ພົ ບວື່າ ອາຈານໃຊັ້ພາສາອງກິ ດ ແລະ ພາສາໄທໃນລະດບ ຫາຍ. 10
2.3ບົ ດວິ ໄຈທີີ່ ກ່ີຽວຂອ້ໍ ງ ຈນສຸ ກ ເເສງດາລາ (2010) ສຶ ກສາໃນຫົ ວຂັ້ : ການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດໃນຫສະໝຸ ດກາງຂອງອາຈານ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ ງຊາດ ວິ ທະຍາເຂດດົ ງໂດກ ເຊິ່ື ງຜົ ນການວິ ໄຈເຫນວ່ື າ: ດ້ັານ ການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດເພື່ ອກຽມການສອນແມື່ ນ 77,7%, ປະເພດຊບພະຍາກອນທ່ື ໃຊັ້ ແມື່ ນຊບພະຍາກອນຕພິ ມ, ປະເພດໜງສຕາລາປະກອບການຮຽນ-ການສອນແມື່ ນ 87,9%, ດ້ັ ານ ບນຫາໃນການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດເຫນວ່ື າ ບນຫາດັ້ ານຊບພະຍາກອນຕພິ ມເປນ ບນຫາໃນລະດບຫາຍ, ບນຫາດ້ັານຊບພະຍາກອນຕພິ ມ ມຈານວນໜ້ັ ອຍບື່ ພຽງພກບການຄ້ົັ ນຄັ້ວາ. ບຸ ນມາ ໄຊຍະສິ ດທວົ ງ (2009) ສຶ ກສາໃນຫົ ວຂ້ັ : ການໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດໃນຫສະ ໝຸ ດກາງຂອງນກສຶ ກສາລະດບປະລິ ນຍາຕ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ ງຊາດລາວ ວິ ທະຍາເຂດດົ ງໂດກ ເຊື່ິ ງຜົ ນການວິ ໄຈເຫນວື່ າ, ດ້ັ ານການໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະເທດແມື່ ນ: ນກສຶ ກສາສື່ວນໃຫຍື່ ມ ຈຸ ດປະສົ ງໃນການໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ ເພື່ ອເຮດບົ ດລາຍງານທ່ື ອາຈານມອບໝາຍໃຫ້ັ ແມ່ື ນ 71,1%, ປະເພດຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດແມື່ ນຊບພະກອນຕພິ ມປະເພດໜງສຕາລາ ປະກອບການຮຽນ 79,3%, ດັ້ ານບນຫາໃນການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ ເຫນວື່ າປະເພດ ຊບພະຍາກອນຕິ ພິ ມເປນນບນຫາໃນລະດບຫາຍ ໃນເລ່ື ງວາລະສານເຫັ້ ມໃໝ່ື ອອກມາໃຫັ້ບລິ ການຊັ້າ , ຊບພະຍາກອນຕພິ ມມຈານວນໜ້ັ ອຍບື່ ພຽງພກບການຄົ້ັ ນຄ້ັວາ. ຈນສ ພວງສຸ ເກດ (2001) ສຶ ກສາໃນຫົ ວຂ້ັ : ສະພາບ ແລະ ບນຫາການດາເນນງານຫສະໝຸ ດ ໃນສາທາລະນະລດ ປະຊາທິ ປະໄຕ ປະຊາຊົ ນລາວ ເຊ່ິື ງຜົ ນການວິ ໄຈພົ ບວື່ າ: ໂດຍລວມມບນຫາຢູ່ື ໃນ ລະດບປານກາງ, ໂດຍມບນຫາດັ້ ານການບລິ ການ ແລະ ດັ້ ານເຕກໂນໂລຊຢູ່ື ໃນລະດບຫາຍທ່ື ສຸ ດ ເມື່ ອຈາເເນກເປນຫົ ວຂ້ັ ບນຫາທ່ື ສາຄນໃນວຽກງານບລິ ຫານໄດັ້ແກື່ຜູ້ັ ບລິ ຫານຫ້ັອງສະໝຸ ດ ແລະ ບນ ນາຮກບື່ ໄດ້ັ ຮບການສະໜບສະໜູ ນໃຫັ້ມໂອກາດສຶ ກສາ ແລະ ເບ່ືິ ງວຽກງານຜູັ້ ປະຕິ ບດໜ້ັ າທ່ື ບນນາ ຮກບື່ ມຄວາມຮູ ັ້ດ້ັ ານວິ ຊາຊບ, ການໃຊ້ັງົ ບປະມານບື່ ສະດວກ, ບ່ື ໄດັ້ ຮບການຈດງົ ບປະມານ ແລະ ງົ ບປະມານບື່ ພຽງພ. 11
ບົ ດທີ 3 ວິ ທີ ກຳນດຳເນີ ນກຳນຄ້ໍົ ນຄ້ໍ ວຳວິ ໄຈ 3.1 ວິ ທີ ກຳນສຶ ກສຳຄ້ໍົ ນຄວ້ໍ ຳ ໃນການສຶ ກສາເລ່ື ອງການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດຂອງນກສຶ ກສາຄະນະວິ ທະຍາສາດ ສງຄົ ມໃນຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫ່ືງຊາດຊຶ່ື ງໄດ້ັໃຊັ້ວິ ທການສຶ ກສາແບບປະລິ ມານ. 3.2 ປະຊຳກອນ ແລະ ກຸີ່ມຕົ ວຢີ່ ຳງ 3.2.1 ປະຊຳກອນທີີ່ ຈະສຶ ກສຳ ປະຊາກອນທ່ື ໃຊັ້ ໃນການສຶ ກສາຄັ້ ງນັ້ ແມື່ ນນກສຶ ກສາປ 3 ທງ 5 ພາກວິ ຊາຂອງຄະນະ ວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມຄ: ພາກວິ ຊາພູ ມສາດ ແລະ ສາລະສົ ນເທດສາດ, ພາກວິ ຊາສງຄົ ມສົ ງເຄາະ ແລະ ການພດທະນາ, ພາກວິ ຊາການເມອງ ແລະ ບລິ ຫານລດຖະກິ ດ, ພາກວິ ຊາປະຫວສາດ ແລະ ການຄຸ້ັມ ຄອງມລະດົ ກ ແລະ ພາກວິ ຊາການທ່ືອງທື່ຽວ ແລະ ການໂຮງແຮມ. 3.2.2 ວີ ທີ ກຳນສຸ ມຕົ ວຢ່ີຳງ ພວກຂ້ັ າພະເຈັົ້ າໄດ້ັ ເລອກເອົ າກຸ່ື ມນກສຶ ກສາປ 3 ມາຈາກແຕື່ ລະພາກວິ ຊາ ໂດຍຈານວນ ນກສຶ ກສາປ 3 ທງໝົ ດມ 463 ຄົ ນ ແລະ ຄານວນດ້ັ ວຍການໃຊ້ັ ສູ ດຂອງ Taro Yamane (1973) ໄດັ້ ກຸື່ ມ ຕົ ວຢື່າງ ຈານວນ 215 ຄົ ນ ໂດຍມລາຍລະອຽດຂອງສູ ດດື່ ງນັ້ : ������ ������ = ������ + ������(������)������ n =ກຸ່ືມຕົ ວຢື່າງ N = ຂະໜາດຂອງປະຊາກອນ e = ຄວາມຄາດເຄື່ ອນ (0,05) ແທນຄື່າໃຫ້ັຈະໄດັ້ດື່ ງນ້ັ : ������������������ ������ = ������ + ������������������(������, ������������)������ ������ = 215 ຄົ ນ 3.3 ແຫ່ີ ງຂໍ້ ມູ ນທີ່ີ ໃຊ້ໍ ໃນກຳນສຶ ກສຳຄໍ້ົ ນຄ້ໍວຳ 3.3.1 ຂໍ້ ມູ ນປະຖົ ມມະພູ ມ ແມື່ ນຂ້ັ ມູ ນຕົ ວຈິ ງທື່ ໄດັ້ ມາຈາກຄາຕອບຈາກແບບສອບຖາມ ແລະ ການສາພາດຈາກກຸ່ື ມ ຕົ ວຢ່ືາງທື່ ເປນນກສຶ ກສາຂອງຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມ ເພ່ື ອໃຫັ້ໄດັ້ຂ້ັ ມູ ນລະອຽດມາປະກອບ. 12
3.3.2 ຂໍ້ ມູ ນທຸ ຕິ ຍະພູ ມ ແມື່ ນຂ້ັ ມູ ນທ່ື ໄດ້ັມາຈາກບົ ດລາຍງານການວິ ໄຈ, ເອກະສານຕ່ື າງໆ ທື່ ກື່ ຽວຂອ້ັງກບການນາໃຊ້ັ ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດເພ່ື ອເລອກເຟັ້ ນ ແລະ ຄດຈັ້ອນເອົ າປະເດນທ່ື ກ່ືຽວຂ້ັອງກບຫົ ວຂ້ັ ທື່ ສຶ ກ ສາ ແລະ ນາມາຮຽບຮຽງປະກອບເຂັົ້ າໃນການຂຽນບົ ດລາຍງານເພື່ ອໃຫັ້ ໄດ້ັ ເນັ້ ອໃນທື່ ຖກຕັ້ ອງ, ຄົ ບ ຖັ້ວນ ແລະ ສົ ມບູ ນແບບ. ເຄ່ີ ອງມທີີ່ ໃຊໍ້ ໃນກຳນວິ ໄຈ 3.4 ເຄ່ື ອງມ ການວິ ໄຈຄັ້ ງນັ້ ພວກຂັ້ າພະເຈ້ົັ າໃຊ້ັແບບສອບຖາມເປນເຄື່ ອງມໃນການເກບກາຮວບຮວມຂ້ັ ມູ ນຈາກກຸ່ື ມຕົ ວຢື່າງທື່ ໄດ້ັການົ ດໄວ້ັ ໂດຍແບື່ ງແບບສອບຖາມອອກເປນ 4 ຂ້ັ ນຕອນຄ: ຕອນທີ 1: ຄາຖາມຂັ້ ມູ ນທົື່ ວໄປຂອງແບບສອບຖາມທ່ື ມລກສະນະເລອກຕອບ ຄາຖາມ ກ່ື ຽວຂ້ັ ອງກບຂ້ັ ມູ ນສ່ືວນຕົ ວ, ແລະ ພາກວິ ຊາຂອງນກສຶ ກສາ. ຕອນທີ 2: ຄາຖາມກື່ ຽວກບສະພາບການໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດກື່ ຽວກບວດຖຸ ປະສົ ງຂອງການໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ, ປະເພດຂອງຊບພະຍາກອນ, ວິ ທການຄັົ້ ນຫາ, ຄວາມຖ່ື ໃນການເຂົັ້ າໃຊັ້ ແລະ ພາສາຂອງສາລະສົ ນເທດທ່ື ໃຊ້ັໂດຍຄາຖາມຈະເປນລກສະນະເລອກ ຕອບ. ຕອນທີ 3: ບນຫາໃນການໃຊັ້ຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດກື່ ຽວກບດ້ັານການບລິ ການ, ບຸ ກ ຄະລາກອນຜູ້ັ ໃຫັ້ບລິ ການ, ດັ້ານກົ ດລະບຽບ ແລະ ຂັ້ ບງຄບ ແລະ ດ້ັານຕົ ວຂອງຜູັ້ ໃຊ້ັ. ຕອນທີ 4: ຄວາມຕັ້ ອງການກື່ ຽວກບການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ ແລະ ການ ບລິ ການໃນຫສະໝຸ ດກາງຂອງນກສຶ ກສາປ 3 ທງ 5 ພາກວິ ຊາຂອງຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມ. ອຸ ປະກອນ 1. ເຄື່ ອງບນທຶ ກຂັ້ ມູ ນ (USB) 2. ເຄ່ື ອງບກທຶ ກສຽງ 3. ຄອມພິ ວເຕ 4. ເຈ້ັຍ A4 5. ກັ້ອງຖ່ື າຍຮູ ບ 3.5 ກຳນເກັ ບກຳ ແລະ ຮວບຮວມຂໍ້ ມູ ນ ການເກບກາຂັ້ ມູ ນແມ່ື ນພວກຂັ້າພະເຈົັ້ າໄດ້ັແຈກແບບຟອມສອບຖາມດ້ັວຍຕົ ນເອງໃຫ້ັແກ່ື ນກສຶ ກສາກຸື່ມຕົ ວຢື່ າງໃນ 5 ພາກວິ ຊາຂອງຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມ ໃນຈານວນ 215 ສະບບ. ຫງຈາກ ນັ້ ນ, ພວກຂັ້ າພະເຈ້ັົ າໄດ້ັເກບແບບສອບຖາມຄນຕາມໄລຍະເວລາທ່ື ໄດ້ັການົ ດໄວ້ັ ແລະ ນາແບບສອບ ຖາມມາກວດເບື່ິ ງຄວາມຖກຕັ້ອງແລັ້ວນາມາວິ ເຄາະ. 13
3.6 ກຳນວິ ເຄຳະຂໍ້ ມູ ນ ການວິ ເຄາະຂັ້ ມູ ນ ພວກຂ້ັ າພະເຈົັ້ າໄດັ້ນາເອົ າຂ້ັ ມູ ນຄື່າສະຖິ ຕິ ໂດຍໃຊ້ັໂປຣແກຣມສາເລດຮູ ບ ທາງສະຖິ ຕິ ທື່ ເໝ າະສົ ມສາລບການວິ ໄຈທາງສງຄົ ມສາດດ້ັ ວຍການຫາຄ່ື າອດຕາສື່ ວນຮ້ັ ອຍ (Percentage),ຄື່າສະເລື່ຍ (Mean), ຄ່ືາຄວາມຄາດເຄື່ ອນມາດຕະຖານ (Standard Deviation). ແບບສອບຖາມຕອນທ 1–2 ວິ ເຄາະໂດຍໃຊັ້ຄື່າອດຕາສ່ືວນຮັ້ອຍ ແບບສອບຖາມຕອນທ 3–4 ວິ ເຄາະໂດຍໃຊ້ັຄື່ າສະເລື່ຍ ແລະ ຄ່ື າຜນປື່ ຽນມາດຕະຖານ ໂດຍ ໃຊ້ັທິ ດສະດລະດບຄວາມຄິ ດຂອງ Likert Scale ແລັ້ວຕຄວາມໝາຍຈາກຄ່ື າສະເລ່ືຍຕາມຄາຕອບແຕ່ື ລະຂັ້ ດື່ ງນັ້ : ຄື່າສະເລື່ຍລະຫວ່ືາງ 4.21–5.00 ໝາຍເຖິ ງຄວາມຄິ ດເຫນຫາຍສຸ ດ ຄ່ືາສະເລື່ຍລະຫວ່ືາງ 3.41–4.20 ໝາຍເຖິ ງຄວາມຄິ ດເຫນຫາຍ ຄ່ືາສະເລ່ືຍລະຫວື່າງ 2.61–3.40 ໝາຍເຖິ ງຄວາມຄິ ດເຫນປານກາງ ຄື່າສະເລື່ຍລະຫວື່າງ 1.81–2.60 ໝາຍເຖິ ງຄວາມຄິ ດເຫນໜ້ັ ອຍ ຄື່າສະເລ່ືຍລະຫວື່າງ 1.00–1.80 ໝາຍເຖິ ງຄວາມຄິ ດເຫນໜັ້ ອຍສຸ ດ ➢ ແປຜົ ນຂອງການວິ ເຄາະຂັ້ ມູ ນ ແລະ ຂຽນບົ ດລາຍງານ. 14
ບົ ດທີ 4 ຂໍ້ ມູ ນພ້ໍ ນທີີ່ ກຳນສຶ ກສຳ ແລະ ຜົ ນກຳນວິ ເຄຳະຂ້ໍ ມູ ນ 4.1ຂ້ໍ ມູ ນພ້ໍ ນທີີ່ ກຳນສຶ ກສຳ 4.1.1 ປະຫວັ ດຂອງຫສະໝຸ ດກຳງ ມະຫຳວິ ທະຍຳໄລແຫີ່ ງຊຳດ ຫ ສ ະໝຸ ດ ກ າງ ມ ະຫ າວິ ທ ະຍ າໄລ ແ ຫ່ື ງຊ າດ ສັ້ າງຕ້ັ ງໃນ ປ 1996 ໂດ ຍ ສ ບ ທ ອ ດ ເອົ າ ຊບພະຍາກອນຫສະໝຸ ດ ທ່ື ສ້ັາງຂ້ັ ນໃນປ 1960 ແຕ່ື ກ່ື ອນເອ້ັ ນວ່ືາ “ຫສະໝຸ ດສາຖາບນສ້ັາງຄູ ດົ ງສະພງ ເມິ ກ” ເຊືິ່ ງກວມເອົ າເຄື່ິ ງໜ່ຶື ງຂອງຊ້ັ ນທ່ື 1 ຢູື່ເບ້ັ ອງຕາເວນອອກຂອງຕຶ ກອະທິ ການບດຫງເກົື່ າ ຫ ເອ້ັ ນ ກນວື່ າ: ຕຶ ກຫງຄາແດງ (ເພາະວື່ າຫງຄາຂອງຕຶ ກມຸັ້ ງດ້ັວຍດິ ນຂສເເດງ) ເປນຈຸ ດເລ່ື ມຕ້ົັ ນວຽກງານຫ ສະໝຸ ດຄ້ັ ງທາອິ ດ. ປ 2011 ຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫ່ືງຊາດ ໄດ້ັສັ້າງຕັ້ ງອາຄານ ຫງໃໝ່ື ຂັ້ ນປະກອບມ 4 ຊ້ັ ນ ໂດຍໄດ້ັຮບທຶ ນຂອງລດຖະບານຊ່ືວຍເຫອກ່ື ສ້ັາງ ໄດັ້ສັ້າງສາເລດຂັ້ ນໃນປ 2013. ຮູ ບທ 1: ຫສະໝຸ ດກາງຫງເກົື່ າ 4.1.2ທ່ີີ ຕໍ້ັ ງຂອງຫສະໝຸ ດກຳງ ຫສະໝຸ ດກາງຕ້ັ ງຢູື່ ໃນເຂດວິ ທະຍາເຂດດົ ງໂດກ ເປນອາຄານ 3 ຊ້ັ ນ ແລະ ອາຄານຫງໃໝ່ື ເປນ 4 ຊັ້ ນ (ຂະໜາດ 12ມ x 38ມ) ສາມາດຈດເປນບ່ື ອນນ່ື ງປະມານ 300 ບ່ື ອນນື່ ງ. ມາຮອດປ 2011 ຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລເເຫ່ື ງຊາດ ໄດ້ັ ສ້ັາງຕ້ັ ງອາຄານຫງໃໝື່ ຈະ ປະກອບມ 4 ຊ້ັ ນ. ຊ້ັ ນທ່ື 1 ຕຶ ກໃໝ່ື ເປນຫັ້ ອງການ, ຫ້ັ ອງບລິ ການຢມ-ສ່ົື ງ, ຫ້ັ ອງເຮດບດຫສະໝຸ ດ, ຫ້ັ ອງໂສດຕະທດ, ຫັ້ ອງມູ ນເຊັ້ ອ ແລະ ຫັ້ ອງຝາກຖົ ງ. ສ່ືວນອາຄານຫງເກົື່ າໃນປະຈຸ ບນຊ້ັ ນທ 1 ແມ່ື ນ ຫັ້ອງວິ ຊາການ, ຫ້ັ ອງສ້ັອມແປງປັ້ ມ ແລະ ຫ້ັອງດິ ຈິ ຕອລ. ຊັ້ ນທ 2 ຈະເປນຫັ້ອງວິ ທະຍານິ ພົ ນ, ບົ ດຈົ ບ ຊັ້ ນປະລິ ນຍາຕ, ຫ້ັອງໜງສພິ ມ, ວາລະສານ ເເລະ ຫັ້ອງອດສາເນົ າເອກະສານ. ສື່ວນຊ້ັ ນ 3 ເເມ່ື ນຫ້ັອງ 15
ອ່ື ານທືົ່ ວໄປ, ຫ້ັ ອງມູ ມນາໆ ຊາດ ເຊ່ື ນ: ມູ ມອາຊຽນ, ມູ ມສິ ດທິ ເດກ, ມູ ມບົ ດບາດຍິ ງ - ຊາຍ, ມູ ມ ສະຫະພາບເອຣົ ບ, ມູ ມທະນາຄານໂລກ ແລະ ຫັ້ ອງອັ້ າງອງ. ຊັ້ ນທ 4 ຈະປະກອບດັ້ ວຍ: ຫ້ັ ອງປະຊຸ ມ ແລະ ຫັ້ອງຄ້ົັ ນຄ້ັວາເປນກຸື່ມ (ບື່ ອະນຸ ຍາດໃຫ້ັ ຍິ ງ-ຊາຍເຂ້ັົ າໃຊັ້ນກນສອງຄົ ນ). ຮູ ບທ 2: ຫສະໝຸ ດກາງຫງໃໝື່ 4.1.3ສະພຳບຈຸ ດພິ ເສດຂອງຫສະໝຸ ດກຳງ ຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລເເຫື່ ງຊາດ ແມ່ື ນສະຖານທື່ ທ້ັ ອນໂຮມເອົ າຊບພະຍາກອນ ຂອງຫ້ັ ອງສະໝຸ ດເຊື່ ນ: ປັ້ ມຕາລາ, ໜງສພິ ມ, ວາລະສານ ເເລະ ສິື່ ງພິ ມອ່ື ນໆ ເພື່ ອຕອບສະໜອງ ຄວາມຮູ ັ້ຂ້ັ ມູ ນຂ່ື າວສານທື່ ທນສະ ໄໝເເກື່ ຄູ ອາຈານ, ນກຮຽນຮູ ້ັ, ນກສຶ ກສາ ແລະ ຊ້ັ ນຄົ ນຕື່ າງໆ ທື່ົ ວ ມະຫາວິ ທະຍາໄລເເຫື່ງຊາດ. ຫສະໝຸ ດກາງມເງ່ື ອນໄຂສະດວກຫາຍດັ້ ານໃນການປະຕິ ບດວຽກງານ, ພະນກງານໄດ້ັພ້ັ ອມ ກນປະຕິ ບດໜ້ັ າທື່ ຂອງໃຜລາວດ້ັ ວຍຄວາມຮບຊອບຢື່ າງສູ ງໂດຍຮບການຊ້ັ ນານາພາ ເເລະ ໃກ້ັ ສິ ດ ຕິ ດເເທດຈາກຄະນະຊ້ັ ນາທຸ ກຂ້ັ ນບື່ ພຽງເເຕື່ ເທື່ົ ານັ້ ນ, ຫສະໝຸ ດກາງຍງໄດ້ັ ຮບການຊື່ວຍເຫອທາງ ດັ້ານວິ ຊາການຈາກອົ ງການຈດຕັ້ ງທງພາຍໃນ ເເລະ ຕ່ື າງປະເທດ, ລວມພະນກງານຂັ້ ນນາ ເພື່ ອສ່ືອງ ເເສງລາຍງານປະຈາອາທິ ດ, ທງໝົ ດນ້ັ ເເມື່ ນປດໄຈຕ້ັົ ນຕເຊິື່ ງຊຸ ກຍູັ້ ເຮດໃຫັ້ຫສະໝຸ ດກາງຍາດໄດັ້ ຜົ ນ ການເຄ່ື ອນໄຫວດັ້ ານຕື່ າງໆ ຕະຫອດໃນໄລຍະຜ່ື ານມາ ເເລະ ໄດ້ັ ມການພດທະນາການບລິ ການຂັ້ ນ ເປນລາດບເທ່ື ອລະກ້ັາວ. ຄຽງຄູ່ື ກນນັ້ ນ, ກ່ື ບື່ ປະສະຈາກໄດັ້ ຂັ້ ຂາດຕົ ກບົ ກພ່ື ອງໃນການປະຕິ ບດວຽກງານຕົ ວຈິ ງ ເປນຕ້ັົ ນໃນການໃກ້ັ ຊິ ດຕິ ດເເທດຂອງຂນເທິ ງ, ຊັ້ ນານາພາຍງບ່ື ຕ່ື ເນື່ ອງ. ພະນກງານຫສະໝຸ ດບາງ ທື່ ານແມ່ື ນບື່ ໄດັ້ ຮຽນຈົ ບສາຍວິ ຊາຫສະໝຸ ດ ຫ ສາຍວິ ຊາບນນາຮກມາໂດຍສະເພາະ, ການເຮດວຽກ ເເມ່ື ນໄດັ້ ມາຈາກປະສົ ບການຕົ ວຈິ ງ ເເລະ ການຖອດຖອນບົ ດຮຽນຈາກເຝິ ກອົ ບຮົ ມໄລຍະສ້ັ ນທງ 16
ພາຍໃນ ເເລະ ຕ່ື າງປະເທດ. ດື່ ງນັ້ ນ, ຈ່ິື ງເຮດໃຫ້ັ ການປະຕິ ບດວຽກງານບາງຄັ້ ງຄາວບື່ ຄ່ື ອງຕົ ວເທືົ່ າທື່ ຄວນ. 4.1.4ໂຄງຮ່ີຳງກຳນຈັ ດຕໍ້ັ ງຂອງຫສະໝຸ ດກຳງມະຫຳວິ ທະຍຳໄລແຫີ່ ງຊຳດ ຫສະໝຸ ດກາງມະຫາວິ ທະຍາໄລເເຫື່ງຊາດ ເຊ່ິື ງໄດ້ັຮບການຊ້ັ ນາໂດຍກົ ງ ຈາກທື່ານຮອງ ອະທິ ການບດຝ່ື າຍວິ ຊາການ ເເລະ ພາຍໃຕ້ັ ການນາພາຂອງຄະນະອານວຍການຫສະໝຸ ດໂດຍໄດ້ັ ການົ ດໂຄງຮື່າງການຈດຕັ້ ງລະອຽດກື່ຽວກບສິ ດ ເເລະ ໜັ້ າທື່ ຄວາມຮບຜິ ດຊອບຂອງເເຕ່ືລະ ພາກສື່ວນເຊິ່ື ງປະກອບມ 3 ພະເເນກຄ: ພະເເນກບລິ ຫານ, ພະເເນກວິ ຊາການ ເເລະ ພະເເນກ ບລິ ການຂ້ັ ມູ ນຂ່ືາວສານ ເເຕ່ືລະພະເເນກປະກອບມໜ່ື ວຍງານຍື່ ອຍຂອງໃຜລາວ. ພັ້ ອມນ້ັ ນຫສະໝຸ ດກາງເປນສູ ນກາງເຄອຂ່ືາຍຕິ ດຕື່ ພົ ວພນລະຫວ່ື າງຫ້ັອງສະໝຸ ດຄະນະວິ ຊາ,ຫັ້ອງສະໝຸ ດວິ ທະຍາ ເຂດອື່ ນໆທງພາຍໃນແລະຕື່ າງປະເທດ. 17
ແຜນວຳດໂຄງຮີ່ຳງກຳນຈັ ດຕ້ໍັ ງຂອງຫ ຜໍູ້ ອຳນ ຮອງອຳນວຍກຳນ ຝີ່ ຳຍວິ ຊຳກຳນ ພະແນກບລິ ການຂັ້ ພະແນກວິ ຊາການ ມູ ນຂື່າວສານ ໜ່ື ວຍງານ ໜື່ ວຍງານ ໜື່ ວຍງານວິ ເຄາະ, ໜ ວາລະສານ ບລິ ການ ຂົ ນຂວາຍ, ຊອກ ຫາ
ຫສະໝຸ ດກຳງ ມະຫຳວິ ທະຍຳໄລແຫ່ີ ງຊຳດ ນວຍກຳນ ຮອງອຳນວຍກຳນ ຝ່ີ ຳຍບລິ ຫຳນ ພະແນກຈດຕັ້ ງ ສງລວມ ໜື່ ວຍງານ IT ໜື່ ວຍງານການຈດຕັ້ ງ, ໜື່ ວຍງານບລິ ຫານ ແລະ ການເງິ ນ ແລະ ການພິ ມ ເລຂານຸ ການ 18
1. ພະເເນກວິ ຊາການ ພະເເນກວິ ຊາການມພະລະບົ ດບາດເປນຜູ້ັ ບລິ ການ ເເລະ ເຕກໂນໂລຊຂັ້ ມູ ນຂື່ າວສານ ເເລະ ໂສດຕະທດ ວິ ເຄາະ ເເລະ ຈດໝວດໝູື່ ປັ້ ມຕາລາຮຽນ, ປັ້ ອນຂ້ັ ມູ ນລົ ງຖານຂ້ັ ມູ ນPMB ຄດເລອກວດສະດຸ ຕ່ື າງໆທ່ື ເປນ ສ່ືິ ງພິ ມ ເເລະ ບ່ື ເພ່ື ອຕອບສະໜອງໃຫັ້ເເກ່ື ຜູ້ັ ໃຊັ້ບລິ ການໄດ້ັເຂັົ້ າເຖິ ງຂ້ັ ມູ ນຂື່ າວສານຢ່ືາງສະດວກສະບາຍ ເເລະ ວ່ື ອງໄວ. ພະເເນກວິ ຊາການໄດັ້ເເບ່ື ງອອກເປນ 2 ໜື່ ວຍງານຄ: ໜື່ ວຍງານເຕກນິ ກວິ ຊາການຫສະ ໝຸ ດ ເລະ ໜ່ື ວຍງານເຕກໂນໂລຊຂັ້ ມູ ນຂື່ າວສານ. 2. ໜ່ື ວຍງານເຕກນິ ກວິ ຊາການຫສະໝຸ ດ ມໜັ້ າທ່ື ກະກຽມຄວາມພ້ັ ອມຂອງວດຖຸ ສ່ິື ງພິ ມ ເເລະ ບ່ື ເມ່ື ນສ່ືິ ງພິ ມທ່ື ໄດັ້ ຮບເຂ້ົັ າມາໃໝ່ື ຕາມ ການວິ ເຄາະໝວດໝູ່ື ໂດຍການໃຊັ້ເລກໂຣມນເປນຕົ ວການົ ດເເທນໃຫ້ັໝວດຄວາມຮູ ້ັຕື່ າງໆ ລະບົ ບທົ ດ ສະນຍົ ມດິ້ັ ວອ້ັ (DDC)ເເລະ ການົ ດຫົ ວເລ່ື ອງຕາມລະບົ ບ Library of Congress (LC) ເຊ່ືິ ງມລາຍລະອຽດດ່ື ງນັ້ : ➢ຈ້ັ າກາລົ ງທະບຽນປ້ັ ມ ເເລະ ຕິ ດບາໂຄດ. ➢ຂຽນ Worksheet. ➢ວິ ເຄາະປ້ັ ມ (ວິ ເຄາະໝວດໝູ່ື ເເລະ ການົ ດຫົ ວເລື່ ອງ). ➢ພິ ມສນປ້ັ ມ ເເລະ ຕິ ດສະກ໊ ອດທບ. ➢ຈດລະບົ ບລາຍການສິ່ື ງພິ ມເຂັ້ົ າໃນລະບົ ບສບຄົັ້ ນ. ➢ປັ້ ອນຂ້ັ ມູ ນປ້ັ ມລົ ງຖານ PMB. ➢ເກບສະຖິ ຕິ ປັ້ ມໃໝ່ື ທື່ ສ່ົື ງຂ້ັ ນບລິ ການ. ➢ຊບຊ້ັອນຄດເລອກປ້ັ ມ ເເລະ ກວດກາຄົ ບວົ ງຈອນຂອງປ້ັ ມທ່ື ສ້ັອມ. ➢ຂຽນສນປ້ັ ມຂອງວິ ທະຍານິ ພົ ນ, ລົ ດລາຍງານ, ບົ ດວິ ໄຈ ເເລະ ສ່ືິ ງພິ ມລດຖະບານ. ➢ຈດເຝິ ກອົ ບຮົ ມເຕກນິ ກວິ ຊາການຫ້ັອງສະໝຸ ດ. ➢ປັ້ ອນປັ້ ມລົ ງຖານ Dspace. ➢ປະສານກບພະເເນກ IT ມຊ. ➢ລົ ງຖານຂ້ັ ມູ ນ, ສາເນົ າຖານຂ້ັ ມູ ນ PMB ເເລະ Dspace. ➢ຮບປັ້ ມບລິ ຈາກພາກສື່ວນຕ່ືາງໆ. ນອກຈາກໜ້ັ າທ່ື ຫກທື່ ກື່ າວມາຂັ້ າງເທິ ງນ້ັ ເເລ້ັ ວ ໜ່ື ວຍງານເຕກນິ ກວິ ຊາການຫສະໝຸ ດຍງ ຮບຜິ ດຊອບວຽກງານການຈດຫາຊບພະກອນຫສະໝຸ ດຕ່ື ມອກ. ເຊິ່ື ງມໜັ້ າທ່ື ດ່ື ງນັ້ : 19
➢ສາຫວດຄວາມຕັ້ ອງການດັ້ານຊບພະຍາກອນຫສະໝຸ ດ ໂດຍປະສານສົ ມທົ ບກບບນດາຫ້ັອງ ສະໝຸ ດຄະນະວິ ຊາ. ➢ຄົ້ັ ນຄວັ້າ ເເລະ ນາສະເໜເເຜນການຈດຫາປັ້ ມຕາລາຮຽນຕ່ືາງໆ. ➢ຊອກຫາເເຫື່ ງທື່ ຜະລິ ດ ເເລະ ຈາໜື່ າຍຂັ້ ມູ ນ, ເອກະສານອ່ື ນໆ ເຊິື່ ງເປນຮູ ບເເບບສືິ່ ງພິ ມ ເເລະ ບ່ື ເເມ່ື ນສິື່ ງພິ ມ. ➢ສົ ມທົ ບກບຫັ້ ອງສະໝຸ ດຄະນະວິ ຊາຕ່ື າງໆທື່ ກ່ື ຽວກບຄວາມຕ້ັ ອງການເອກະສານເພື່ ອຂ ບລິ ຈາກ ເເລະ ເເລກປື່ ຽນເຊິ່ື ງກນ ເເລະ ກນ. ➢ຈດລະບົ ບຖານປັ້ ມ. ➢ເເຈກປ້ັ ມ ເເລະ ເອກະສານໃຫັ້ພາກສ່ືວນຕ່ືາງໆ. ➢ບນທຶ ກປັ້ ມເຂ້ັົ າມາໃໝື່ ເເລະ ສືົ່ ງຂັ້ ມູ ນໜ່ື ວຍງານເລຂາ ເພື່ ອເຮດໜງສຂອບໃຈ. ➢ພິ ມໜງສສະເໜ, ເເຈັ້ງລາຍຊັ້້ັ ປ້ັ ມທ່ື ຮບຂ້ັ ມູ ນໃໝື່ ເເລະ ລາຍຊື່ ປ້ັ ມທ່ື ເເຈກຢາຍໃຫ້ັພາກສ່ືວນ ຕ່ື າງໆ. 2. ໜ່ື ວຍງານເຕກໂນໂລຊຂ້ັ ມູ ນຂ່ືາວສານ (IT) ມໜັ້ າທື່ ຄຸັ້ ມຄອງ ເເລະ ພດທະນາເຕກໂນໂລຊຂັ້ ມູ ນຂ່ື າວສານພາຍໃນຫສະໝຸ ດກາງໃຫ້ັ ທວງ ທນກບຍຸ ກສະໄໝ ຂ້ັ ມູ ນຂ່ື າວສານ ເພື່ ອຕອບສະໜ ອງຂອງຜູັ້ ໃຊັ້ ບລິ ການໄດ້ັ ຢ່ື າງປະທບໃຈ ເເລະ ພດທະນາຫສະໝຸ ກກາງໃຫ້ັ ເປນສູ ນກາງຂ້ັ ມູ ນຂ່ື າວສານທ່ື ເເທັ້ ຈິ ງເຊືິ່ ງທາງໜ່ື ວຍງານໄດ້ັ ມລາຍລະອຽດ ຂອງໜ່ື ວຍງານໄວັ້ດ່ື ງລຸື່ມນ້ັ : ➢ຈດຫາຄດ CD ສໂສດຕ່ືາງໆ. ➢ຈດລະບົ ບ ເເລະ ເກບມ້ັ ຽນເຄ່ືຶ ອງໃຊ້ັໂສດຕະທດໃຫ້ັເປນລະບຽບ. ➢ເຜຍເເຜ່ື ເເລະ ພດທະນາການບລິ ການ. ➢ບລິ ການ ເເລະ ຄຸັ້ມຄອງຂ້ັ ມູ ນຂື່າວສານທະນາຄານໂລກ. ➢ບລິ ການຫ້ັອງຄົັ້ ນຄວັ້າ ເເລະ ສົ ນທະນາ. ➢ບລິ ການຫ້ັອງໂສດ. ➢ບລິ ການຫ້ັອງອິ ນເຕເນດ. ➢ດູ ເເລ ເເລະ ປົ ກປກຮກສາຄອມພິ ວເຕ ເເລະ ເຄ່ື ອງອເລກໂທຣນິ ກຕື່ າງໆ. ➢ເກບກາສະຖິ ຕິ ການບລິ ການຂັ້ ມູ ນຂ່ື າວສານເອເລກໂທຣນິ ກ. ➢ເຮດບດອິ ນເຕເນດ. 20
ນອກຈາກນ້ັ ນໜ່ື ວຍງານເຕກໂນໂລຊຂັ້ ມູ ນຂື່ າວສານ ຍງໄດ້ັ ຕອບສະໜອງ ເເລະ ອານວຍ ຄວາມສະດວກ ໃນການສບຄົັ້ ນຂ້ັ ມູ ນທາງອິ ນເຕເນດ ເເນະນາໃນການໃຊ້ັຄອມພິ ວເຕ, ການພິ ມ ເອກະສານ, ຄົັ້ ນຫາຊບພະຍາກອນຫັ້ອງສະໝຸ ດດັ້ ວຍລະບົ ບ PMB ເເລະອ່ື ນໆໃຫັ້ເເກ່ືຜູັ້ ມາໃຊ້ັບລິ ການໂດຍ ບື່ ໄດ້ັຄິ ດຄື່າ. 3. ພະເເນກບລິ ຫານຂ້ັ ມູ ນຂ່ືາວສານ ພະເເນກບລິ ການມພາລະບົ ດບາດເປນຜູັ້ ໃຫ້ັ ບລິ ການ ຂັ້ ມູ ນຂື່ າາວສານທ່ື ເປນສ່ິື ງພິ ມ ເເລະ ບື່ ເເມ່ື ນສ່ືິ ງພິ ມໂດຍມການປະສານສົ ບທົ ບກບໜື່ ວຍງານເຕກນິ ກວິ ຊາການຫ້ັ ອງສະໝຸ ດ, ໜ່ື ວຍງານ ເຕກໂນໂລຊຂ້ັ ມູ ນຂ່ື າວສານ ແລະ ພາກສື່ວນຈດຫາຊບພະຍາກື່ອນຫັ້ອງສະໝຸ ດເປນປະຈາ ເພ່ື ອສະໜ ອງຂັ້ ມູ ນຂື່ າວສານໃຫັ້ເເກື່ຜູັ້ ໃຊັ້ບລິ ການໄດັ້ຢື່າງທົ່ື ່ືວເຖິ ງ ເເລະ ວ່ື ອງໄວທງມຄວາມປະທບໃຈເຊື່ິ ງກນ ເເລະ ກນ. ພະເເນກບລິ ຫານຂັ້ ມູ ນຂ່ື າວສານໄດັ້ ເເບ່ື ງອອກເປນ 2 ໜື່ ວຍງານຄ: ໜື່ ວຍງານບລິ ການ ເເລະ ໜື່ ວຍງານວາລະສານໜງສພິ ມ. 1. ໜ່ື ວຍງານບລິ ການ ມໜ້ັ າທ່ື ເອ້ັ ອຍອານວຍຄວາມສະດວກໃນການເຂັົ້ າຫາຂັ້ ມູ ນຂ່ື າວສານໃຫ້ັ ເເກື່ ນກສຶ ກສາ, ຄູ - ອາຈານ ຫຜູ້ັ ມາໃຊັ້ບລິ ການທຸ ກທ່ືານເຊື່ິ ງມລາຍລະອຽດດ່ື ງລຸື່ມນັ້ : ➢ບລິ ການອື່ານກບທ່ື . ➢ບລິ ການຢ່ື ມ - ສ່ືົ ງ, ທວງປ້ັ ມ ເເລະ ປບໃໝ. ➢ວຽກງານກິ ດຈະກາເເນະນາ ເເລະ ເຜຍເເຜື່ . ➢ຊື່ວຍຕອບຄາຄາມ, ຄົັ້ ນຫາ ເເລະ ຮບໂຮມບນນານຸ ກົ ມ. ➢ເກບກາສະຖິ ຕິ ການບລິ ການ ➢ຄຸັ້ມຄອງການບລິ ການ (ກວດກາຄວາມປອດໄພ). ➢ຊບຊັ້ອນປັ້ ມຂ້ັ ນຖານຕູັ້ . 2. ໜື່ ວຍງານວາລະສານໜງສພິ ມ ມໜັ້ າທື່ ຮບຜິ ດຊອບລາຍລະອຽດດື່ ງລຸ່ືມນັ້ : ➢ຈດຫາ, ຄດເລອກວາລະສານ - ໜງສພິ ມ ເເລະ ສືິ່ ງພິ ມຕ່ື ເນື່ ອງອື່ ນໆ. ➢ຈດລະບົ ບ ເເລະ ລົ ງລາຍການວາລະສານ. ➢ລົ ງທະບຽນວາລະສານ - ໜງສພິ ມ. 21
➢ເຜຍເເຜື່ ເເລະ ພດທະນາການບລິ ການກບທ່ື . ➢ຮບຈອງ ເເລະ ຈາໜ່ື າຍວາລະສານໜງສພິ ມ. ➢ບລິ ການ ເເລະ ຄຸ້ັ ມຄອງຂັ້ ມູ ນວາລະສານສິ ດທິ ເດກ, ຂ້ັ ມູ ນຕ້ັ ານຄັ້າະນຸ ດ, ບົ ດບາດຍິ ງ-ຊາຍ ເເລະ ຂ້ັ ມູ ນ ຂື່າວສານ (EU1). ➢ເກບກາສະຖິ ຕິ ການບລິ ການວາລະສານ, ໜງສພິ ມ ເເລະ ວິ ທະຍານິ ພົ ນຕື່າງໆ. 3. ພະເເນກຈດຕ້ັ ງ - ສງລວມ ພະເເນກຈດຕັ້ ງ ສງລວມມພາລະບົ ດບາດເປນເສນາທິ ການໃນການດາເນນງານຂອງຫສະໝຸ ດ ກາງກບພາກສ່ືວນຕື່ າງໆ ອ້ັ ອມຂ້ັ າງ ມຊ, ປະຕິ ບດນະໂຍບາຍຕ່ື າງໆຕື່ ພະນກງານ, ສ້ັາງ ເເລະ ປບປຸ ງ ແຜນການເຄ່ື ອນໄຫວວຽກງານການຈດຕ້ັ ງ, ງົ ບປະມານການເງິ ນ, ເລຂານຸ ການ, ການພົ ວພນຮື່ວມມ ພາຍໃນ ເເລະ ຕ່ື າງປະເທດ, ປົ ກປກຮກສາຊບພະຍາກອນຫສະໝຸ ດ, ຄຸ້ັ ມຄອງອາຄານສະຖານທ່ື , ພະ ເເນກຈດຕັ້ ງ ສງລວມໄດ້ັເເບື່ ງອອກເປນ 2 ໜື່ ວຍງານຍື່ ອຍຄ: ໜ່ື ວຍງານຈດຕ້ັ ງ-ເລຂານຸ ການ ເເລະ ໜ່ື ວຍງານບລິ ຫານ 1. ໜື່ ວຍງານຈດຕັ້ ງ-ເລຂານຸ ການ ມໜ້ັ າທ່ື ຮບຜິ ດຊອບລາຍລະອຽດດ່ື ງລຸື່ມນັ້ : ➢ວຽກງານນະໂຍບາຍ, ເກບກາສະຖິ ຕິ ເເລະ ທະບຽນປະຫວດພະນກງານ. ➢ວຽກງານງົ ບປະມານ, ການເງິ ນ ເເລະ ບນຊ. ➢ສະໜອງວດສະດຸ ອຸ ປະກອນຮບໃຊັ້ການພິ ມ, ສາເນົ າ ແລະ ຫັ້ອງການ. ➢ວຽກງານເລຂານຸ ການ ເເລະ ວຽກງານເເຜນການ. ➢ລົ ງທະບຽນເຮດບດສະມາຊິ ກ.ພົ ວພນຮື່ວມມທງພາຍໃນ ເເລະ ຕ່ືາງປະເທດ. 2. ໜື່ ວຍງານບລິ ຫານ ມໜັ້ າທ່ື ຮບຜິ ດຊອບລາຍລະອຽດດ່ື ງລຸ່ືມນັ້ : ➢ອອກເເບບສ່ິື ງພິ ມຕ່ື າງໆ ການຜະລິ ດໂດຍກົ ງ. ➢ສາເນົ າເອກະສານທົ່ື ວໄປ ເເລະ ພິ ມນາມບດ, ບນຊ, ບດປະຊຸ ມ. ➢ສັ້ອມເເປງປັ້ ມ, ວາລະສານ, ໜງສພິ ມ, ກິ ດຕະພາກ ແລະ ສິ່ື ງພິ ມອື່ ນໆ ➢ຄອງ ແລະ ບູ ລະນະຮກສາເຄື່ ອງຈກສາເນົ າ ແລະ ເຄ່ື ອງໃຊັ້ໄຟຟັ້າອື່ ນໆ. ➢ຫຍິ ບເຫັ້ ມປ້ັ ມ, ບົ ດຄັ້ົ ນຄວັ້ າ, ບົ ດວິ ໄຈ ເເລະ ບົ ດວິ ທະຍານິ ພົ ນລະດບຕ່ືາງໆ. ➢ປົ ກປກຮກ ເເລະ ພດທະນາຊບພະຍາກອນຫັ້ອງສະໝຸ ດ. 22
➢ຄຸັ້ມຄອງບົ ວລະບດອາຄານສະຖານທື່ ເເລະ ບາລຸ ງຮກສາສວນດອກໄມັ້ . ➢ພົ ວພນກບຫັ້ອງການເຄຫາ ເເລະ ບລິ ການເພື່ ອຂ້ັ ນເເຜນສັ້ອມເເປງ. ➢ກວດກາຄຸັ້ມຄອງພະບົ ບໄຟຟ້ັາ ເເລະ ນັ້ າປະປາ. ➢ເກບສະຖິ ຕິ ການບລິ ການດ້ັານຕ່ືາງໆ ຂອງໜ່ື ວຍງານ. 4.2 ປະເພດຊັ ບພະຍຳກອນສຳລະສົ ນເທດໃນຫສະໝຸ ດກຳງ 4.2.1 ຊັ ບພະຍຳກອນຕີ ພິ ມ ຊບພະຍາກອນຕພິ ມ/ສື່ ສື່ິ ງພິ ມ (printed Materials) ໝາຍເຖິ ງຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດທື່ ຜະລິ ດເປນສິ່ື ງພິ ມມຫາຍປະເພດໄດັ້ເເກື່ ປ້ັ ມວິ ຊາການ, ບົ ດລາຍງານການວິ ໄຈ,ບົ ດ ວິ ທະຍານິ ພົ ນ, ໜງສ ອ້ັ າງອງ, ສື່ິ ງພິ ມລດຖະບານ, ວາລະສານ, ໜງສພິ ມ, ຈຸ ລະສານ ເເລະ ກິ ດຕະພາກເຊິື່ ງສ່ືິ ງພິ ມເຫື່ົ ານ້ັ ປະກອບດັ້ວຍຫາຍພາສາ ດ່ື ງນ້ັ : ຕາຕາລາງທ 1: ຈານວນນວນຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດໃນຫສະໝຸ ດກາງ ສົ ກປ 2014– 2015 ພຳສຳຂອງຊັ ບພະຍຳກອນ ປ້ໍ ມ ວຳລະສຳນ ໜັ ງສພິ ມ ສຳລະສົ ນເທດ (ຫົ ວ) (ສະບັ ບ) (ສະບັ ບ) 13,388 623 4,513 ພາສາລາວ ພາສາໄທ 10,233 ພາສາອງກິ ດ 20,948 618 1,557 ພາສາຈນ 547 ພາສາຝຣ່ື ງ 2,308 ພາສາຫວຽດນາມ 314 ພາສາອ່ື ນໆ 237 ລວມທັ ງໝົ ດ 47,975 ຫົ ວ 1,241 ສະບັ ບ 6,070 ສະບັ ບ 4.2.2 ຊັ ບພະຍຳກອນບີ່ ຕີ ພິ ມ (Non-printed Materials) ຊບພະຍາກອນບື່ ຕພິ ມ (Non-printed Materials): ໂທລະພາບ (TV) ຈານວນ 5 ເຄ່ື ອງ, ເທບບນທຶ ກສຽງ ຈານວນ 4 ເຄ່ື ອງ,ຮູ ບສະໄລຂອງຕົ ວຢື່າງຫຸ່ືນຈາລອງ ເເລະ ວດທດ ເຊ່ິື ງຜູັ້ ໃຊັ້ສາມາດໃຊັ້ຊບພະຍາກອນທື່ 23
ເວັົ້ າມາຂັ້ າງເທິ ງນ້ັ ໂດຍການຕິ ດຕ່ື ຫາພະນກງານທ່ື ຫັ້ອງໂສດຕະທດວດສະດຸ ໄດັ້ຕະຫອດຕາມເວລາ ລດຖະການ. 4.2.3 ສ່ີ ອິ ເລັ ກໂທຣນິ ກ (Electronic Materials) ສື່ ອິ ເລກໂທຣນິ ກ (Electronic Materials):ຊດ-ຣອມ (CD-ROM) ທ່ື ມາກບໜງສ ຫ ສ່ືິ ງທື່ ຈດຊ້ັ ກ່ື ຽວກບ ການໃຊ້ັພາສາອງກິ ດກບໂປຣເເກຣມຄອມພິ ວເຕຈດເກບໃນຫ້ັອງໂສດຕະທດອຸ ປະກອນຜູັ້ ໃຊ້ັສາມາດ ຕິ ດຕ່ື ຂໃຊ້ັບລິ ການໄດ້ັພາຍໃນຫສະໝຸ ດເທືົ່ ານັ້ ນ. 4.3 ປະເພດກຳນບລິ ກຳນໃນຫສະໝຸ ດກຳງ ຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ ງຊາດ ເປນສູ ນລວມແຫ່ື ງຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດເພ່ື ອໃຫ້ັ ບລິ ການແກ່ື ຄູ -ອາຈານ, ນກຮຽນ-ນກສຶ ກສາ, ນກວິ ຊາການ, ນກຄົ້ັ ນຄ້ັວາວິ ໄຈຕະຫອດເຖິ ງຜູ້ັ ໃຊັ້ທ່ົື ວໄປ ໃນຂອບເຂດມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ງຊາດ ເພ່ື ອອານວຍຄວາມສະດວກໃຫ້ັແກ່ື ການສຶ ກສາ, ການຄັ້ົ ນຄັ້ວາ ຂອງບນດານກສຶ ກສາໃນວິ ທະຍາເຂດດົ ງໂດກ ເພາະວ່ື າຫສະໝຸ ດກາງເປນແຫື່ ງຊບພະຍາກອນສາລະ ສົ ນເທດທ່ື ສາຄນ ແລະ ຈາເປນຫາຍທື່ ສຸ ດໃນການສຶ ກສາຄົ້ັ ນຄັ້ວາທຸ ກລະດບ. ພ້ັ ອມກນນ້ັ , ຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫື່ ງຊາດ ຍງເຮດໜ້ັ າທື່ ເປນສູ ນລວມວິ ຊາການເພື່ ອສົ່ື ງເສມ, ສະໜບສະໜູ ນການ ຮຽນການສອນ, ການສຶ ກສາຄ້ັົ ນຄັ້ວາ ແລະ ການວິ ໄຈ. ເຮົ າສາມາດເຂ້ົັ າໃຊັ້ບລິ ການ ແລະ ຄ້ົັ ນຫາຊບພະຍາກອນຕື່ າງໆ ໄດັ້ ດ້ັວຍເຄ່ື ອງມສບຄ້ົັ ນຄ CUL (University Central Library) 2003, PMB. ເຄື່ ອງມສບຄ້ົັ ນ CUL 2003 ຄ Software ທ່ື ໃຊ້ັໃນຫສະໝຸ ດກາງມະຫາວິ ທະຍາໄລເເຫ່ື ງ ຊາດລາວ Software ນ້ັ ຖກອອກເເບບ ເເລະ ຂຽນຂັ້ ນໃນການຮື່ ວມມລະຫວ່ື າງຫສະໝຸ ດກາງ ເເລະ ຜູ້ັ ຊື່ຽວຊານ, ຖານຂ້ັ ມູ ນນ້ັ ຜູັ້ ໃຊ້ັບລິ ການໃນຫສະໝຸ ດກາງຜູັ້ ໃຊ້ັສາມາດສບຄ້ົັ ນໜງສທື່ ມຢູ່ື ເທິ ງຊ້ັ ນໄດ້ັ ໂດຍ ສາມາດຄ້ົັ ນຕາມຊ່ື ເລ່ື ອງ, ຊ່ື ຜູັ້ ເເຕື່ ງ ແລະ ຄາສາຄນ. ປະຈຸ ບນຫສະໝຸ ດກາງກາລງດາເນນການເພ່ື ອໃຫັ້ ຄັົ້ ນຜື່ ານເວບໄດັ້. PMB ເປນຖານຂ້ັ ມູ ນໃໝື່ ທື່ ຈະນາມາໃຊັ້ບລິ ການງານບລິ ການຫ້ັ ອງສະໝຸ ດທ່ື ສາມາດສບ ຄ້ົັ ນເປນພາສາລາວໄດັ້ ໂດຍສະຖານທູ ດຝຣື່ ງເສດ ເປນຜູ້ັ ໃຫັ້ການຊ່ືວຍເຫອໃນການເເປຈາກພາສາຝຣື່ ງ ເສດເປນພາສາອງກິ ດ ແລະ ເປນພາສາລາວ. ພັ້ ອມກນນ້ັ , ຫສະໝຸ ດກາງ ເເລະ ຫັ້ອງສະໝຸ ດໃນເເຕ່ື ລະ ຄະນະຂອງມະຫາວິ ທະຍາໄລເເຫື່ ງຊາດພັ້ ອມດ້ັ ວຍຫສະໝຸ ດຂອງມະຫາວິ ທະຍາໄລສຸ ພານຸ ວົ ງ ແລະ ຫສະ ໝຸ ດຫາຍແຫ່ືງຢູ່ືໃນນະຄອນຫວງວຽງຈນໄດັ້ຕິ ດຕັ້ ງ Software ນ້ັ ໃນຫສະໝຸ ດຂອງຕົ ນ. ຫສະໝຸ ດກາງມະຫາວິ ທະຍາໄລເເຫ່ືງຊາດລາວ ວິ ທະຍາເຂດດົ ງໂດກ ຈດໝວດໝູື່ ຊບພະຍາກອນສາລະ ສົ ນເທດເເບບທົ ດສະນິ ຍົ ມດິ ວອັ້ DDC (Dewey Decimal Classification) ໄດັ້ການົ ດໝວດຄວາມຮູ ັ້ອອກເປນ 10 ໝວດ. ຫກການໂຮມເອົ າທຸ ກສາຂາວິ ຊາໂດຍໃຊັ້ຕົ ວເລກເປນສນຍາລກເເທນເນັ້ ອໃນຂອງໜງສຕາມ ຕາຕະລາງຈດໝວດໝູ່ື ຂອງລະບົ ບ DDC 10 ໝວດຫກດື່ ງນ້ັ : 1. 000 = ຄວາມຮູ ັ້ທົ່ື ວໄປ 2. 100 = ປດຊະຍາ 24
3. 200 = ສາສະໜາຕື່າງໆ 4. 300 = ສງຄົ ມສາດ 5. 400 = ພາສາ 6. 500 = ວິ ທະຍາສາດທາມະຊາດ 7. 600 = ວິ ທະຍາສາດປະຕິ ບດ 8. 700 = ວິ ຈິ ດຕະກາ ແລະ ສລະປະຕົ ກແຕ່ືງ 9. 800 = ວນນະຄະດ 10. 900 = ປະຫວດສາດ, ພູ ມສາດ ເເລະ ການທ່ືອງທື່ຽວ ການບລິ ການຫສະໝຸ ດກາງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລເເຫື່ງຊາດໄດ້ັຈດການບລິ ການຕື່າງໆ ເພື່ ອໃຫ້ັຜູັ້ ໃຊ້ັບລິ ການ ເຂົ້ັ າເຖິ ງຊບພະຍາກອນຫສະໝຸ ດໃຫ້ັ ໄດ້ັ ຫາຍທ່ື ສຸ ດເທ່ົື າທ່ື ຈະເຮດໄດັ້ . ດື່ ງນ້ັ ນ, ເພ່ື ອໃຫັ້ ເໝາະສົ ມກບ ນະໂຍບາຍ, ຈຸ ດປະສົ ງ ແລະ ລກສະນະການຮຽ-ການສອນຂອງມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫ່ືງຊາດ ຫສະໝຸ ດກາງ ຈື່ຶ ງໄດັ້ຈດບການຕ່ືາງໆ ມຄດ່ື ງນັ້ : 1. ການບລິ ການໃຫັ້ຢມ-ສົື່ ງ ການບລິ ການຢມ-ສ່ົື ງ ໝາຍເຖິ ງການໃຊັ້ຢມໜງສ ແລະ ວດສະດຸ ຂອງຫສະໝຸ ດບາງປະເພດທ່ື ຫສະໝຸ ດການົ ດໃຫ້ັຢມໄດັ້ ບລິ ການນັ້ ເປນບລິ ການທື່ ຫສະໝຸ ດທຸ ກເເຫື່ງທື່ ຈະຕ້ັ ອງຈດບການເພື່ ອເປນ ການອານວຍຄວາມສະດວກແກື່ ຜູ້ັ ໃຊ້ັຫສະໝຸ ດທື່ ຕ້ັ ອງການນາປ້ັ ມໄປໃຊ້ັນອກເວລາຂອງຫສະໝຸ ດຈະ ການົ ດລະບຽບການຢມ-ສ່ືົ ງ ເເລະ ບນທຶ ກຫກຖານໃນການຢມ. ຮູ ບທ 3: ການບລິ ການຢມ-ສືົ່ ງ 25
2. ການບລິ ການຫ້ັອງສະໝຸ ດດຈຕອລ ສາລບຜູັ້ ທື່ ມສິ ດນາໃຊ້ັຫ້ັ ອງສະໝຸ ດດຈຕອລມ: ຄູ -ອາຈານ, ນກຮຽນ-ນກສຶ ກສາ, ພະນກງານ ເເລະ ນກຄົັ້ ນຄັ້ ວາພາຍໃນມະຫາວິ ທະຍາໄລເເຫ່ື ງຊາດ ເເລະ ບຸ ກຄົ ນພາຍນອກທື່ ໄດ້ັ ສະໝ ກເປນ ສະມາຊິ ກຫັ້ ອງສະໝຸ ດດຈຕອລເທືົ່ ານ້ັ ນ, ຜູ້ັ ທື່ ເປນສະມາຊິ ກຈະໄດ້ັຮບລະຫດບດ ເເລະລະຫດຜ່ື ານເພື່ ອ ເຂ້ົັ າເຖິ ງຖານຂ້ັ ມູ ນດຈຕອລ. ຮູ ບທ 4: ຫັ້ອງດິ ຈິ ຕອລ ຮູ ບທ 5 ຫ້ັອງອ້ັາງອງຮູ ບທ 6 ຫັ້ອງດິ ຈິ ຕອລ 26
3. ການບລິ ການຫັ້ອງອ້ັາງອງ ສາລບການເຂ້ັົ າໃຊ້ັການບລິ ການໃນຫ້ັ ອງອັ້າງອງແມ່ື ນສະມາຊິ ກຫສະໝຸ ດທຸ ກຄົ ນສາມາດນາໃຊັ້ ເອກະສານທື່ ຫັ້ອງອ້ັາງອງສາລບຄ້ົັ ນຄວັ້ າ, ແຕ່ື ບື່ ສາມາດຢມເອກະສານອອກໄປໄດັ້ , ອະນຸ ຍາດໃຫັ້ອ່ືານກບ ທື່ ແລະ ສາເນົ າສ່ິື ງທ່ື ຈາເປນເທືົ່ ານັ້ ນ. ພ້ັ ອມກນນັ້ , ການນາໃຊ້ັອກະສານທ່ື ຫັ້ ອງອັ້ າງອງເເມ່ື ນຕ້ັ ອງໄດັ້ ຄັົ້ ນຄວັ້ າ ເເລະ ອື່ ານກບທື່ , ບ່ື ອະນຸ ຍາດໃຫັ້ ເອົ າເອກະສານໄປອ່ືານຢູື່ ນອກຫ້ັ ອງ ຫ ໄປຄ້ົັ ນຄວ້ັ າປົ ນເປກບ ເອກະສານສ່ືວນອ່ື ນໆ. ຮູ ບທ 5: ຫັ້ອງອ້ັາງອງ 4.ການບລິ ການບົ ດວິ ທະຍານິ ພົ ນ 27
ການບລິ ການບົ ດວິ ທະຍານິ ພົ ນແມ່ື ນຜູັ້ ໃຊັ້ບລິ ການສາມາດນາໃຊ້ັປ້ັ ມບົ ດວິ ທະຍານິ ພົ ນຕື່ າງໆ ແລະ ບົ ດລາຍງານຈົ ບຊັ້ ນປະລິ ນຍາຕ, ແຕື່ ການນາໃຊ້ັເອກະສານທື່ ຫ້ັອງບົ ດວິ ທະຍານິ ພົ ນແມ່ື ນຕ້ັ ອງນ່ື ງ ຄົັ້ ນຄວັ້ າ ແລະ ອື່ານກບທ່ື , ບ່ື ອະນຸ ຍາດໃຫ້ັຢື່ ມເອົ າເອກະສານໄປອ່ືານທ່ື ບັ້ ານ, ຖ້ັ າຢາກໄດັ້ແມ່ື ນສາເນົ າເອົ າ ບາງສ່ືວນທ່ື ຖັ້ າຈາເປນໄດ້ັ. ຮູ ບທ 6: ຫ້ັອງບົ ດວິ ທະຍານິ ພົ ນ 5.ການບລິ ການວາລະສານ ແລະ ໜງສພິ ມ ເນ່ື ອງຈາກວື່ າວາລະສານ ເເລະ ໜງສພິ ມ ເປນສ່ິື ງພິ ມທ່ື ມຈານວນທ່ື ຈາກດ ສະນັ້ ນ, ການໃຊ້ັ ບລິ ການແມ່ື ນຜູ້ັ ໃຊ້ັສາມາດອື່ານກບທື່ , ບື່ ອະນຸ ຍາດໃຫ້ັນາເອົ າເອກະສານດ່ື ງກ່ື າວໄປອື່ານທ່ື ບ້ັ ານ ແລະ ບື່ ສາມາດຢມອອກ ແຕື່ ຖັ້ າກລະນຈາເປນສາມາດສາເນົ າເອົ າສື່ິ ງທື່ ຕັ້ ອງການໄດ້ັ . ນອກຈາກນ້ັ , ຖັ້ າຜຸັ້ ໃຊັ້ ບລິ ການວາລະສານ ແລະ ໜ ງສພິ ມຕ້ັ ອງການເປນຂອງສ່ື ວນຕົ ວກ່ື ສາມາດສ່ື ງຈອງນາໜື່ ວຍ 28
ຮບຜິ ດຊອບສະເພາະໄດັ້. ຮູ ບທ 7: ການບລິ ການວະລະສານ ແລະ ໜງສພິ ມ 6.ການບລິ ການປັ້ ມ ແລະ ເອກະສານມູ ມຂ້ັ ມູ ນນາໆ ຊາດ ການບລິ ການ ຂັ້ ມູ ນນາໆ ຊາດປະກອບມ 6 ມູ ມ (corners) ຄ: ມູ ມທະນາຄານໂລກ (Info-Space), ມູ ມ ອຢູ (EU), ມູ ມສິ ດທິ ເດກ (Child Rights), ມູ ມບົ ດບາດຍິ ງ-ຊາຍ (Gender), ມູ ມລາວ-ໄທ ແລະ ມູ ມອາຊຽນ (ASEAN Corner). ສາລບ ປ້ັ ມ ແລະ ເອກະສານຢູ່ືໃນບລິ ເວນມູ ມຂ້ັ ມູ ນນາໆ ຊາດ ສາມາດນາໃຊັ້ຄົັ້ ນຄວັ້າ ແລະ ອື່ານກບທື່ ແຕື່ ບ່ື ສາມາດນາໄປຄ້ັົ ນຄວັ້າຢູ່ືທ່ື ບັ້ ານໄດັ້. ຮູ ບທ 8: ຫັ້ອງມູ ມນາໆ ຊາດ 29
7. ການບລິ ການເຄ່ື ອງໂສດຕະທດ ຫັ້ອງໂສດຕະທດໃຫັ້ບລິ ການບົ ດຮຽນພາສາອງກິ ດ, ໜງເລ່ື ອງຕ່ື າງໆ ໂດຍການໃຊ້ັອຸ ປະກອນກະ ເເຊດເທບ, ຊດ, ວຊດ, ວດໂອ ແລະ ໂທລະທດເພື່ ອຊ່ືວຍໃນການເບິື່ ງ ແລະ ຟງ. ເຄ່ື ອງອຸ ປະກອນຫັ້ ອງ ໂສດຕະທດເເມ່ື ນນາໃຊັ້ກບທື່ , ບ່ື ສາມາດຢມອອກ ແລະ ນາໄປໃຊັ້ຢູ່ືທື່ ອ່ື ນໄດັ້. ຮູ ບທ 9: ຫ້ັອງໂສດຕະທດ 30
8. ການບລິ ການອິ ນເຕເນດ ເຄື່ ອງຄອມພິ ວເຕທ່ື ໃຫ້ັ ບລິ ການອິ ນເຕເນດຕາມເເຕ່ື ລະຊັ້ ນ ເເມ່ື ນມຈຸ ດປະສົ ງເເຕກຕ່ື າງກນ, ສະນັ້ ນຜູ້ັ ໃຊັ້ ບລິ ການຈະຕັ້ອງອ່ືານລະບຽບ, ຄາເເນະນາເພ່ື ອເຮດໃຫັ້ຄວາມເຂົັ້ັ້ າໃຈກ່ືອນຈະນາໃຊ້ັ. ການໃຊັ້ ອິ ນເຕເນດໃນຫສະໝຸ ດກາງສ່ືວນໃຫຍື່ ເເມ່ື ນອະນຸ ຍາດໃຫ້ັ ຄ້ັົ ນຫາຂັ້ ມູ ນຂື່ າວສານທື່ ສະໜອງເເກື່ ການ ຮຽນ - ການສອນໂດຍຜື່ ານ Websites ຕື່ າງໆ ທ່ື ຫສະໝຸ ດກາງຈດໄວັ້ ໃຫັ້ນາໃຊ້ັ. ນອກຈາກນັ້ , ຜູ້ັ ໃຊັ້ບລິ ການ ສາມາດນາເຄື່ ອງອຸ ປະກອນ (Laptop ແລະ Notebook) ຂອງຕົ ນເອງມາໃຊັ້ເພ່ື ອເຊື່ ອມຕື່ ກບ Wi-Fi ໄດ້ັ. ຮູ ບທ 10: ຫັ້ອງອິ ນເຕເນດ 9. ການໃຊັ້ບລິ ການສາເນົ າເເລະ ເຮດນາມບດ ການບລິ ການສາເນົ າ (copy) ແມື່ ນເພື່ ອອານວຍຄວາມສະດວກໃຫັ້ ເເກ່ື ຜູັ້ ໃຊ້ັບລິ ການໄດ້ັ ສາເນົ າ ເອກະສານທື່ ບື່ ສາມາດຢມອອກໄດັ້ ແລະ ສາເນົ າເອກະສານທົື່ ວໄປຕາມຄວາມຕັ້ ອງການ, ການບລິ ການ 31
ສາເນົ າກບທ່ື ເເມື່ ນເພ່ື ອຮບປະກນປັ້ ມ, ເອກະສານບື່ ໃຫ້ັ ເເຕກ ແລະ ເປື່ ເພ. ສ່ືວນການບລິ ການເຮດ ນາມບດເເມ່ື ນວຽກງານໜຶື່ ງທື່ ອານວຍຄວາມສະດວກໃຫ້ັເເກ່ື ຄູ -ອາຈານ, ນກສຶ ກສາ ພະນກງານທ່ືົ ວໄປທ່ື ຕ້ັອງການນາມບດເຊື່ິ ງສາມາດຕິ ດຕື່ ເຮດນາມບດໄດ້ັນາໜື່ ວຍງານສະເພາະທ່ື ຫສະໝຸ ດກາງ. 10. ການບລິ ການ ຖາມ-ຕອບ ແລະ ຊ່ືວຍຄັົ້ ນຄັ້ ວາ ຮູ ບທ 11: ການສາເນົ າເອກະສານ ກ າ ນ ບ ລິ ການຖາມ-ຕອບ ແລະ ຊ່ືວຍການຄ້ັົ ນຄັ້ວາເປນບລິ ການທ່ື ແນະນາການໃຊ້ັຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ ໃນຫສະໝຸ ດກາງ ຊື່ວຍໃນການຄັ້ົ ນຫາຂ້ັ ມູ ນ, ແນະນາແຫື່ ງສາລະສົ ນເທດ, ແນະນາການເຂັົ້ າເຖິ ງປ້ັ ມ ປະເພດ ແລະ ບລິ ການຕ່ື າງໆ ເພື່ ອໃຫັ້ຜູ້ັ ໃຊັ້ບລິ ການສາມາດຄັົ້ ນຫາສາລະສົ ນເທດໄດັ້ຢື່ າງມປະສິ ດທິ ພາບ ແລະ ຜູັ້ ໃຊບລິ ການສາມາດຖາມໄດ້ັທຸ ກເລ່ື ອງທື່ ກ່ືຽວກບວຽກງານຫສະໝຸ ດ ລວມທງການຊື່ວຍຄັ້ົ ນດັ້ວຍ ວິ ທທາງຕ່ືາງໆ ເພື່ ອເປນການປະຢດເວລາ, ຫາເອກະສານໄດ້ັວ່ືອງໄວ ແລະ ກົ ງກບຄວາມຕ້ັອງການ. 11.ການບລິ ການຫັ້ອງມູ ນເຊັ້ ອ ມະຫາວິ ທະຍາໄລເເຫື່ງຊາດ ຫັ້ອງມູ ນເຊັຶ້ ອຂອງມະຫາວິ ທະຍາໄລເເຫື່ງຊາດ ເເມື່ ນຫັ້ອງຈດເກບເອກະສານຕັ້ົ ນສະບບເພ່ື ອຮບ ໃຊ້ັການຮຽນ-ການສອນຂອງມະຫາວິ ທະຍາໄລວິ ທະຍາສາດພັ້ ນຖານ, ການເຊນສນຍາຮື່ວມມລະຫວື່ າງ ມະຫາວິ ທະຍາໄລອາຊຽນ ແລະ ມະຫາວິ ທະຍາໄລໃນພາກພັ້ ນ, ຮູ ບພາບ ແລະ ປະຫວດຄວາມເປນມາຂອງ ຜູັ້ ບລິ ຫານມະຫາວິ ທະຍາໄລເເຕ່ື ລະສະໄໝ ພັ້ ອມທງເຄື່ ອງທ່ື ລະນຶ ກຈາກພາຍໃນ ແລະ ຕື່ າງປະເທດ ທ່ື 32
ເຂ້ົັ າມາຢ້ັຽມຢາມມະຫາວິ ທະຍາໄລເເຫ່ືງຊາດ. ຮູ ບທ 12: ຫັ້ອງມູ ນເຊ້ັ ອ 12.ບລິ ການຫ້ັອງຄ້ົັ ນຄວັ້ າກຸ່ື ມ ຫ້ັອງບລິ ການຄົ້ັ ນຄວ້ັ າກຸ່ື ມມທງໝົ ດມ 4 ຫັ້ອງເຊິ່ື ງບນຈຸ ຢູື່ ຊ້ັ ນ 4 ຂອງອາຄານຫງໃໝ່ື . ນກສຶ ກ ສາມາດນາໃຊັ້ຫ້ັອງເພື່ ອຄ້ົັ ນຄວ້ັາເປນກຸື່ມ 2 ຄົ ນຂັ້ ນໄປ (ບື່ ອະນຸ ຍາດໃຫັ້ຄູ່ືຍິ ງ-ຊາຍໃຊັ້ນາກນສອງຄົ ນ) ການໃຊັ້ຫ້ັອງຄ້ັົ ນຄວ້ັາກຸ່ືມຄວນເອົ າບດສະມາຊິ ກຫັ້ອງສະໝຸ ດເເຈ້ັງເຈດຈານົ ງຕ່ື ພະນກງານຮບຜິ ດຊອບ ທື່ ຫັ້ອງບລິ ການຢມ-ສືົ່ ງຊັ້ ນ 1 ເພື່ ອຂອະນຸ ຍາດ ເເລະ ຮບກະເເຈເຂົ້ັ ນນາໃຊັ້. ຮູ ບທ 13: ຫ້ັອງຄົັ້ ນຄວ້ັາເປນກຸື່ມ 33
13. ບລິ ການນາທື່ຽວ ການບລິ ການນາທື່ ຽວຫສະໝຸ ດ ເເມ່ື ນການເເນະນາ ແລະ ການອະທິ ບາຍເຖິ ງສະພາບການດາ ເນນວຽກງານຫສະໝຸ ດເເຕ່ື ລະຂົ ງເຂດໃຫ້ັ ເເກ່ື ນກສຶ ກສາປ 1 ເພື່ ອໃຫັ້ ເຂົ າເຈ້ົັ າຄຸ້ັ ນເຄຍກບສະຖານທ່ື ຄັົ້ ນຄວັ້ າ, ຮູ ້ັຄ້ັົ ນຫາຂັ້ ມູ ນດັ້ ວຍຕົ ນເອງ. ນອກຈາກນ້ັ , ຍງຮບບລິ ການນາທື່ ຽວຜູ້ັ ທ່ື ຢັ້ ຽມຊົ ມ ຫ ຜູ້ັ ທື່ ມາ ທດສະນະສຶ ກສາ ເຊິື່ ງນາສະເໜກື່ ຽວກບ ປະຫວດຄວາມເປນມາມຂອງຫສະໝຸ ດກາງໂດຍຫຍັ້ , ການ ບລິ ການເເຕື່ ລະດັ້ ານ, ການນາໃຊ້ັຖານຂ້ັ ມູ ນ ແລະ ເຄ່ື ອງມອເລກໂຕຣນິ ກໃນການເຂ້ົັ າເຖິ ງເເຫ່ື ງຂ້ັ ມູ ນ ຂ່ື າວສານ. 4.4 ຜົ ນຂອງກຳນສຶ ກສຳ 4.4.1ຂ້ໍ ມູ ນສ່ີວນຕົ ວຂອງຜ້ໍູ ຕອບແບບສອບຖຳມ ຕາຕາລາງທ 2: ເພດ ລ/ດ ເພດ ຈຳນວນ (ຄົ ນ) ເປີ ເຊັ ນ (%) 1 ຊາຍ 83 38.6 2 ຍິ ງ 132 61.4 ລວມ 215 100 ກຸື່ມຕົ ວຢື່າງໃນການສຶ ກສາຄ້ັົ ນຄ້ັວາຄ້ັ ງນັ້ ແມື່ ນເພດຍິ ງມຫາຍກວື່າເພດຊາຍ ໂດຍເພດຍິ ງມຈາ ນວນ 132 ຄົ ນ, ກວມ 61.4% ແລະ ເພດຊາຍມຈານວນ 83 ຄົ ນ, ກວມເອົ າ 38.6%. 34
ລ/ດ ອຳຍຸ (ປີ ) ຕາຕາລາງທ3: ອາຍຸ ເປີ ເຊັ ນ (%) ຈຳນວນ (ຄົ ນ) 1 19 - 22 76.3 2 23 - 25 164 21.9 3 26 - 30 47 1.9 4 100 ລວມ 215 ດ້ັ ານອາຍຸ ເຫນວ່ື າ ກຸ່ື ມຕົ ວຢື່ າງທ່ື ມອາຍຸ ລະຫວື່ າງ 19–22 ປ ມຈານວນ 164 ຄົ ນ, ກວມເອົ າ 76.3%, ຮອງລົ ງມາຄຊ່ືວງອາຍຸ ລະຫວື່ າງ 23–25 ປມຈານວນ 47 ຄົ ນ, ກວມ 21.9% ແລະ ຊ່ືວງອາຍຸ ລະຫວ່ື າງ 26–30 ປ ມຈານວນ 4 ຄົ ນ, ກວມເອົ າ 1.9% ເທ່ືົ ານັ້ ນ. ຕາຕາລາງທ4: ພາກວິ ຊາ ລ/ດ ພຳກວິ ຊຳ ຈຳນວນ (ຄົ ນ) ເປີ ເຊັ ນ (%) 1 ພູ ມສາດແລະສາລະສົ ນເທດສາດ 43 20 43 20 2 ສງຄົ ມສົ ງເຄາະແລະການ 43 20 ພດທະນາ 43 20 3 ການເມອງແລະບລິ ຫານລດຖະ 43 20 ກິ ດ 215 100 4 ປະຫວດສາດແລະການຄຸ້ັມຄອງ ມລະດົ ກ 5 ການທ່ືອງທ່ືຽວແລະການ ໂຮງແຮມ ລວມ 35
ສາລບກຸ່ື ມຕົ ວຢ່ື າງໃນການສຶ ກສາຄັ້ ງນັ້ ແມ່ື ນນກສກສາ ປ 3 ຈາກຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມທງໝົ ດ 5 ພາກວິ ຊາ ໄດ້ັ ກຸ່ື ມຕົ ວຢ່ື າງຈານວນ 215 ຄົ ນ ໂດຍການແບື່ ງໂຄຕັ້ າໃຫ້ັພາກວິ ຊາລະ43 ຄົ ນ ແລະ ກວມເອົ າ ພາກວິ ຊາລະ 20%. 4.4.2 ສະພຳບກຳນໃຊ້ໍ ຊັ ບພະຍຳກອນ 1. ຈຸ ດປະສົ ງການເຂ້ົັ າໃຊັ້ຫສະໝຸ ດ ຕາຕາລາງທ5: ວດຖຸ ປະສົ ງການເຂັົ້ າໃຊັ້ຫ້ັອງສະໝຸ ດ ລ/ດ ຈຸ ດປະສົ ງກຳນເຂໍ້ົ ຳໃຊໍ້ ຫ້ໍ ອງສະໝຸ ຈຳນວນ (ຄົ ນ) ເປີ ເຊັ ນ (%) ດ 39 18.1 1 ເພ່ື ອອື່ານໜງສຫ ປ້ັ ມວິ ຊາການ 104 48.4 46 21.4 2 ເພື່ ອຊອກຫາຂ້ັ ມູ ນໃນການເຮດບົ ດ 16 7.4 ລາຍງານທ່ື ອາຈານໄດ້ັມອບໝາຍໃຫ້ັ 8 3.7 0.9 4 ເພ່ື ອເຂ້ົັ າໃຊ້ັເອກະສານອັ້າງອງ 5 ເພ່ື ອອ່ືານວາລະສານ 6 ເພື່ ອອ່ືານໜງສພິ ມ 7 ເພ່ື ອການຄົ້ັ ນຄ້ັວາວິ ຊາການ 2 ລວມ 215 100 ຈາກຕາຕາລາງທ 5 ຈະເຫນໄດ້ັ ວ່ື າວດຖຸ ປະສົ ງໃນການເຂົ້ັ າໃຊ້ັຫສະໝຸ ດກາງຂອງນກສຶ ກສາປ 3 ຄະນະວິ ທະຍາສາດສງຄົ ມ ໂດຍມຈຸ ດປະສົ ງຫກໆ ຄການຊອກຫາຂ້ັ ມູ ນໃນການເຮດບົ ດລາຍງານທ່ື ອາຈານມອບໝາຍໃຫ້ັ ມຈານວນ 104 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 48.4%), ຮອງລົ ງມາຄມວດຖຸ ປະສົ ງໃນການເຂັ້ົ າໃຊ້ັ ເອກະສານອັ້າງອງມຈານວນ 46 (ກວມເອົ າ 21.4%), ເພື່ ອອ່ືານໜງສ ຫ ປັ້ ມວິ ຊາການ ມຈານວນ 39 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 18.1%), ເພື່ ອອ່ື ານວາລະສານ ມຈານວນ 16 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 7.4%), ເພື່ ອອ່ື ານໜງສພິ ມ ມຈາ ນວນ 8 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 3.7%) ແລະ ເພື່ ອການຄັ້ົ ນຄວ້ັາວິ ຊາການມຈານວນ 2 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 0.9%). 2. ປະເພດຊບພະຍາກອນທ່ື ໃຊັ້ ຕາຕາລາງທ6: ຊບພະຍາກອນຕພິ ມ 36
ລ/ດ ຊັ ບພະຍຳກອນຕີ ພິ ມ ຈຳນວນ (ຄົ ນ) ເປີ ເຊັ ນ (%) 1 ປ້ັ ມປະກອບການຮຽນ 81 37.7 2 ປັ້ ມອ້ັາງອງ 62 28.8 3 ນະວະນິ ຍາຍແລະເລື່ ອງສ້ັ ນ 50 23.3 4 ວາລະສານ 14 6.5 5 ໜງສພິ ມ 8 3.7 6 ຈຸ ລະສານ 7 ກິ ດຕະພາກ 215 100 ລວມ ຈາກຕາຕາລາງທ 6 ຈະເຫນໄດັ້ ວ່ື າຊບພະຍາກອນຕພິ ມທ່ື ນກສຶ ກສາສື່ວນໃຫຍື່ ໃຊ້ັແມ່ື ນປັ້ ມ ປະກອບການຮຽນ ມຈານວນ 81 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 37%), ຮອງລົ ງມາຄປ້ັ ມອັ້າງອງ ມຈານວນ 62 ຄົ ນ (ກວມ ເອົ າ 28.8%), ນະວະນິ ຍາຍ ແລະ ເລື່ ອງສ້ັ ນ ມຈານວນ 50 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 23.3%), ວາລະສານ ມຈານວນ 14 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 6.5%), ໜງສພິ ມ ມຈານວນ 8 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 3.7%). ສາລບ, ຈຸ ລະສານ ແລະ ເອກະສານ, ກິ ດຕະພາກ ຈາກນກສຶ ກສາກຸ່ື ມຕົ ວຢ່ືາງແມ່ື ນບ່ື ໄດ້ັໃຊັ້ເລຍ. ຕາຕາລາງທ7: ຊບພະຍາກອນບ່ື ຕພິ ມ ລ/ດ ຊັ ບພະຍຳກອນບ່ີ ຕີ ພິ ມ ຈຳນວນ (ຄົ ນ) ເປີ ເຊັ ນ (%) 1 ເທບບນທຶ ກສຽງ 111 51.6 2 ກະແຊດ 41 19.1 3 ວິ ດໂອ 63 29.3 37
ລວມ 215 100 ຈາກຕາຕາລາງທ 7 ຈະເຫນໄດ້ັວ່ື າຊບພະຍາກອນບ່ື ຕພິ ມທ່ື ນກສຶ ກສາສື່ວນໃຫຍ່ື ໃຊ້ັແມ່ື ນເທບ ບນທຶ ກສຽງ ມຈານວນ 111 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 51.6%), ຮອງລົ ງມາຄວິ ດໂອ ມຈານວນ 63 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 29.3%) ແລະ ກະແຊດມຈານວນ 41 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 19.1%). ຕາຕາລາງທ8: ຊບພະຍາກອນອເລກໂທຣນິ ກ ລ/ດ ຊັ ບພະຍຳກອນອີ ເລັ ກໂທຣນິ ກ ຈຳນວນ (ຄົ ນ) ເປີ ເຊັ ນ (%) 1 ອິ ນເຕເນດ 188 87.4 2 ຊດຣອມ 27 12.6 215 100 ລວມ ຈາກຕາຕາລາງທ 8 ຈະເຫນໄດ້ັ ວື່ າຊບພະຍາກອນອເລກໂທຣນິ ກທື່ ນກສຶ ກສາເຂົ້ັ າໃຊັ້ຫາຍທ່ື ສຸ ດ ແມ່ື ນອິ ນເຕເນດ ມຈານວນ 188 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 87.4%), ສ່ືວນຊດຣອມ ມຈານວນ 27 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 12.6%) ເທ່ືົ ານັ້ ນ. 3. ວິ ທການຄົ້ັ ນຫາຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ ຕາຕາລາງທ9: ວິ ທການຄົ້ັ ນຫາຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ ລ/ດ ວິ ທີ ກຳນຄໍ້ົ ນຫຳຊັ ບພະຍຳກອນສຳລະ ຈຳນວນ (ຄົ ນ) ເປີ ເຊັ ນ (%) ສົ ນເທດ 1 ສບຄ້ັົ ນສາລະສົ ນເທດດ້ັວຍເຄື່ ອງມສບ 67 31.2 ຄົັ້ ນ UCL/PMB 87 40.5 39 18.1 2 ຍື່ າງຊອກຫາຕາມຕູັ້ປ້ັ ມ 3 ຖາມຈາກພະນກງານຫສະໝຸ ດ 38
4 ຖາມຈາກຄູ ອາຈານຜູັ້ ສອນ 17 7.9 5 ຖາມຈາກໝູື່ ເພື່ ອນ 5 2.3 215 100 ລວມ ຈາກຕາຕາລາງທ 9 ຈະເຫນໄດັ້ ວ່ື ານກສຶ ກສາສ່ືວນໃຫຍື່ ມວິ ທການຄົ້ັ ນຫາຊບພະຍາກອນສາລະ ສົ ນເທດດ້ັ ວຍການຍື່ າງຊອກຫາຕາມຕູ້ັ ປັ້ ມ ມຈານວນ 87 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 40.5%), ຮອງລົ ງມາຄການສບ ຄັ້ົ ນດ້ັ ວຍເຄື່ ອງມສບຄ້ົັ ນ UCL/PMB ມຈານວນ 67 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 31.2%), ສອບຖາມຈາກອາຈານຜູ້ັ ສອນ ມ ຈານວນ 17 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 7.9%) ແລະ ສອຍຖາມຈາກໝູ່ື ເພ່ື ອນ ມຈານວນ 5 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 2.3%) ເທົື່ າ ນ້ັ ນ. 4. ຄວາມຖື່ ຂອງການເຂ້ົັ າໃຊັ້ຫສະໝຸ ດກາງ ຕາຕາລາງທ10: ຄວາມຖື່ ຂອງການເຂັ້ົ າໃຊັ້ຫສະໝຸ ດກາງ ລ/ດ ຄວຳມຖີີ່ ຂອງກຳນເຂໍ້ົ ຳໃຊ້ໍ ຫສະໝຸ ຈຳນວນ (ຄົ ນ) ເປີ ເຊັ ນ (%) ດກຳງ 15.8 34 46.5 1 ໃຊັ້ທຸ ກວນ 100 28.8 62 8.8 2 ອາທິ ດລະ 2-3 ຄ້ັ ງ 19 100 3 ອາທິ ດລະຄ້ັ ງ 4 ເດອນລະຄັ້ ງ 5 ບ່ື ໄດັ້ເຂັ້ົ າໃຊັ້ເລຍ ລວມ 215 39
ຈາກຕາຕາລາງທ 10 ຈະເຫນໄດ້ັວື່ າຄວາມຖື່ ຂອງການເຂ້ັົ າໃຊັ້ຫສະໝຸ ດກາງຂອງນກສຶ ກສາສ່ືວນ ໃຫຍ່ື ແລ້ັວແມ່ື ນອາທິ ດລະ 2–3 ຄ້ັ ງ ມຈານວນ 100 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 46.5%), ຮອງລົ ງມາແມື່ ນອາທິ ດລະຄ້ັ ງ ມຈານວນ 62 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 28.8%), ໃຊັ້ທຸ ກວນ ມຈານວນ 34 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 15.8%), ເດອນລະຄ້ັ ງ ມຈາ ນວນ 19 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 8.8%) ແລະ ບ່ື ໄດັ້ເຂົັ້້ັ າໃຊ້ັເລຍຈາກກຸ່ື ມຕົ ວຢ່ືາງແມ່ື ນບ່ື ມ. 5. ພາສາຂອງຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດ ຕາຕາລາງທ11: ພາສາຂອງຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດທື່ ໃຊັ້ ລ/ດ ພຳສຳຂອງຊັ ບພະຍຳກອນສຳລະ ຈຳນວນ (ຄົ ນ) ເປີ ເຊັ ນ (%) ສົ ນເທດທ່ີີ ໃຊໍ້ 79 36.7 1 ພາສາລາວ 88 40.9 38 17.7 2 ພາສາໄທ 10 4.7 3 ພາສາອງກິ ດ 215 100 4 ພາສາຝຣ່ື ງ ລວມ ຈາກຕາຕາລາງທ 11 ຈະເຫນໄດັ້ ວ່ື າພາສາຂອງຊບພະຍາກອນສາລະສົ ນເທດທື່ ນກສຶ ກສາສ່ືວນ ໃຫຍື່ ໃຊັ້ແມື່ ນພາສາໄທ ມຈານວນ 88 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 40.9%), ຮອງລົ ງມາຄພາສາລາວ ມຈານວນ 79 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 36.7), ພາສາອງກິ ດ ມຈານວນ 38 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 17.7%) ແລະ ພາສາຝຣ່ື ງ ມຈານວນ 10 ຄົ ນ (ກວມເອົ າ 4.7%) ເທືົ່ ານ້ັ ນ. 40
4.4.3ບັ ນຫຳກຳນໃຊໍ້ ຊັ ບພະຍຳກອນສຳລະສົ ນເທດໃນຫສະໝຸ ດກຳງ 1. ດ້ັານຊບພະຍາກອນຕພິ ມ ແລະ ບ່ື ຕພິ ມ ຕາຕາລາງທ 12: ຊບພະຍາກອນຕພິ ມ ແລະ ບື່ ຕພິ ມ ລ/ດ ເນໍ້ ອໃນ ຄ່ີຳສະເລີ່ ຍ ຄີ່ຳຜັ ນປ່ີ ຽນ ລະດັ ບບັ ນຫຳ (���̅���) ມຳດຕະຖຳນ (S.D) I. ຊັ ບພະຍຳກອນຕີ ພິ ມ 3.43 1.125 ລະດບຫາຍ 3.47 0.808 ລະດບຫາຍ 1 ມຈານວນໜ້ັ ອຍບພຽງພຕື່ 3.42 0.827 ລະດບຫາຍ ການສຶ ກສາຄັົ້ ນຄ້ັວາ 3.42 0.827 ລະດບຫາຍ 3.42 0.963 ລະດບຫາຍ 2 ການ ຈດເກບ ບ່ື ເປ ນລະບົ ບ 3.35 1.025 ລະດບປານກາງ ຄົັ້ ນຫາຍາກ 3.55 0.829 ລະດບຫາຍ 3 ມສະພາບເກົ່ື າ 3.50 0.952 ລະດບຫາຍ 4 ມເນ້ັ ອຫາບ່ື ທນສະໄໝ 5 ບື່ ກົ ງກບຄວາມຕັ້ ອງການ 6 ປັ້ ມ ທື່ ເ ປ ນ ພ າ ສ າ ລ າ ວ ມ ຈານວນໜ້ັ ອຍ II. ຊັ ບພະຍຳກອນບີ່ ຕີ ພິ ມ 1 ມຈານວນໜ້ັ ອຍເກນໄປ 2 ເນັ້ ອຫາບ່ື ທນສະໄໝ 41
3 ບື່ ກົ ງກບຄວາມຕັ້ ອງການ 3.50 0.952 ລະດບຫາຍ ລວມ 3.45 0.923 ລະດັ ບຫຳຍ ຜົ ນການວິ ເຄາະຈາກຕາຕາລາງທ 12 ຈະເຫນໄດັ້ ວື່ າບນຫາທາງດ້ັ ານຊບພະຍາກອນຕພິ ມ ໂດຍລວມແມື່ ນມບນຫາໃນລະດບຫາຍ ມຄື່ າສະເລ່ື ຍເທົື່ າກບ (̅X=3.45) ເຊິື່ ງມລາຍລະອຽດຄ: ການຈດ ເກບບື່ ເປນລະບົ ບຄ້ັົ ນຫາຍາກ ມຄ່ື າສະເລື່ ຍເທົື່ າກບ (̅X=3.47) ໝາຍຄວາມວື່ າມບນຫາໃນລະດບຫາຍ, ຊບພະຍາກອນຕພິ ມມຈານວນໜ້ັ ອຍບ່ື ພຽງພຕື່ ການສຶ ກສາຄ້ັົ ນຄ້ັ ວາ ມຄ່ືາສະເລ່ືຍເທືົ່ າກບ (̅X=3.43) ໝ າຍຄວາມວື່ າມບນຫາໃນລະດບຫາຍ, ຊບພະຍາກອນຕພິ ມມສະພາບເກົື່ າ ມຄ່ືາສະເລ່ືຍເທົື່ າກບ (̅X=3.42) ໝາຍຄວາມວື່ າມບນຫາໃນລະດບຫາຍ, ຊບພະຍາກອນຕພິ ມມເນ້ັ ອຫາບື່ ທນສະໄໝ ມຄ່ືາສະເລ່ື ຍເທືົ່ າ ກບ (X̅=3.42) ໝາຍຄວາມວ່ື າມບນຫາໃນລະດບຫາຍ, ຊບພະຍາກອນຕພິ ມບື່ ກົ ງກບຄວາມຕັ້ ອງການ ມຄ່ື າສະເລື່ຍເທົື່ າກບ (X̅=3.42) ໝາຍຄວາມວື່ າມບນຫາໃນລະດບຫາຍ ແລະ ບນຫາທາງດັ້ ານປ້ັ ມທື່ ເປນ ພາສາລາວມຈານວນໜ້ັ ອຍແມ່ື ນມຄ່ືາສະເລື່ຍເທ່ືົ າກບ (̅X=3.35) ໝາຍຄວາມວື່ າມບນຫາໃນລະດບປານ ກາງ. ສ່ືວນບນຫາທາງດັ້ານຊບພະຍາກອນບ່ື ຕພິ ມແມ່ື ນມບນຫາລະດບຫາຍທງໝົ ດຄ: ຊບພະຍາກອນ ຕບື່ ພິ ມມຈານວນໜັ້ ອຍເກນໄປ ມຄ່ືາສະເລ່ືຍເທືົ່ າກບ (̅X=3.55) ໝາຍຄວາມວື່ າມບນຫາໃນລະດບຫາຍ, ຊບພະຍາກອນບ່ື ຕພິ ມມເນ້ັ ອຫາບ່ື ທນສະໄໝ ມຄື່າສະເລ່ືຍເທົ່ື າກບ (̅X=3.50) ໝາຍຄວາມວ່ືາມບນຫາໃນ ລະດບຫາຍ, ຊບພະຍາກອນບື່ ຕພິ ມບ່ື ກົ ງກບຄວາມຕັ້ ອງການ ມຄ່ື າສະເລ່ື ຍເທົື່ າກບ (X̅=3.55) ໝາຍ ຄວາມວື່ າມບນຫາໃນລະດບຫາຍ. 42
Search
