ΦΡΟΝΤΙΖΩ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ «Τη γη δεν την έχουμε κληρονομήσει από τους προγόνους μας, αλλά την έχουμε δανειστεί από τα παιδιά μας» και κάποια μέρα θα χρειαστεί να τους την παραδώσουμε όπως τη βρήκαμε. Από τη MAΡΙΑ ΠΑΠΑΔΟΔΗΜΗΤΡΑΚΗMπορεί η παραπάνω διάση- σαν στα εισερχόμενα μηνύματά μου και έρχονται σε επαφή με τη φύση διαθέτουν μη ρήση να θεωρείται τε- εντελώς τυχαία εστιάζουν στην αστική περισσότερη λευκή και φαιά ουσία σε ορι- τριμμένη, μπορεί να έχει μας καθημερινότητα; σμένες περιοχές του εγκεφάλου, γεγονός ακουστεί σε άπειρες ομιλίες, να έχει τυ- που συνδέεται με ευεργετικά αποτελέσμα- πωθεί σε αμέτρητα μπλουζάκια και να Ξεκινώντας από τον εγκέφαλο τα στη γνωστική λειτουργία τους. έχει γραφτεί σε δεκάδες πανό, μπορεί Η δεύτερη έρευνα προέρχεται από το γερ- να μην μάθουμε ποτέ αν όντως την εί- Ξέρουμε ότι το πράσινο συμβάλλει στον μανικό Ινστιτούτο Ανθρώπινης Ανάπτυ- πε χρόνια πριν ένας Ινδιάνος της Αμερι- καθαρισμό της επιβαρυμένης με ρύπους ξης Max Planck και συμπεραίνει ότι η κής. Όλα αυτά, όμως, ελάχιστη σημασία ατμόσφαιρας. Κάνει, όμως, μόνο αυτό; αμυγδαλή (η περιοχή του εγκεφάλου που έχουν. Σημασία έχει ότι οι «υπηρεσίες» Όχι, είναι η σωστή απάντηση. Μετα- εμπλέκεται στη ρύθμιση των συναισθημά- που μας προσφέρει το περιβάλλον στηρί- ξύ άλλων, τα δέντρα, οι θάμνοι, τα λου- των του θυμού, του φόβου, του άγχους) ζουν την ίδια μας την ύπαρξη και αν δεν λούδια επηρεάζουν και την υγεία του των κατοίκων των πόλεων που ζουν κο- το φροντίσουμε, μπορεί ο ουρανός να μην εγκεφάλου μας. ντά σε δάση φαίνεται να έχει πιο υγιή δο- πέσει στο κεφάλι μας (όπως φοβόντουσαν Δύο σχετικές έρευνες μου τράβηξαν την μή. Με άλλα λόγια, αν από το σπίτι σας οι λατρεμένοι Γαλάτες του Αστερίξ), αλ- προσοχή. Η πρώτη είναι από το Πανεπι- βλέπετε πράσινο, τότε πιθανότατα είστε λά η υγεία μας σίγουρα θα επηρεαστεί αρ- στήμιο της Καλιφόρνιας και καταλήγει σε θέση να διαχειριστείτε καλύτερα το άγ- νητικά και μάλιστα με περισσότερους τρό- στο ότι η έκθεσή μας σε χώρους πρασίνου χος και το μποτιλιάρισμα. πους από ό,τι μπορούμε να φανταστούμε. κατά τη διάρκεια της παιδικής μας ηλικί- Τι λένε, λοιπόν, μερικές από τις τελευ- ας συνδέεται με θετικές αλλαγές στη δο- Περνάμε στην ψυχική μας υγεία ταίες περιβαλλοντικές έρευνες, που έφτα- μή του εγκεφάλου μας. Πιο συγκεκριμέ- να, η έρευνα αναφέρει ότι τα παιδιά που Η παρακάτω έρευνα εξηγεί γιατί δεν ήθε-l o v e 52 y o u r s e l f
λα να φύγω από ένα σπίτι με θέα στη μα- κά ή αρνητικά την υγεία και την ανά- Η διαβίωσηρίνα Ζέας και να εγκατασταθώ σε ένα σπί- πτυξη των παιδιών μας. κοντά σε θάλασσες,τι με θέα στην γκρίζα ταράτσα της απένα- Βρέφη που εκτέθηκαν κατά τη διάρκεια λίμνες και ποτάμιαντι πολυκατοικίας. της ενδομήτριας ζωής τους σε υψηλά επί-Ερευνητές από τα Πανεπιστήμια του Μί- πεδα ατμοσφαιρικών ρύπων είχαν μειω- έχει πραγματικόσιγκαν και του Καντέρμπερι πραγματοποί- μένο μήκος τελομερών (πρόκειται για τα όφελος για τηνησαν μελέτη στο Ουέλινγκτον της Νέας ακραία τμήματα των χρωμοσωμάτων, ταΖηλανδίας (μια πόλη μισού εκατομμυρί- οποία σχετίζονται με τη μακροζωία), σύμ- ψυχική μαςου ανθρώπων, που στα βόρεια έχει τη Θά- φωνα με ερευνητές του Κέντρου για την υγεία. Η θέα τωνλασσα της Τασμανίας και στα νότια τον Περιβαλλοντική Υγεία των Παιδιών, στην γαλαζοπράσινωνΕιρηνικό Ωκεανό) και διαπίστωσαν ότι η Κολούμπια. Η μελέτη που πραγματοποιή- νερών φαίνεταιδιαβίωση κοντά στο υδάτινο στοιχείο έχει θηκε πριν και μετά το κλείσιμο ενός σταθ- να ρίχνει τα επίπεδαπραγματικό όφελος για την ψυχική μας μού παραγωγής ενέργειας με καύση άν-υγεία. Με απλά λόγια, η θέα των γαλαζο- θρακα, έδειξε ότι τα παιδιά που γεννήθη- του στρες.πράσινων νερών (θάλασσες, λίμνες, ποτά- καν πριν από το κλείσιμο του σταθμού εί-μια), όχι μόνο ξεκουράζει τα μάτια, αλλά χαν πιο κοντά τελομερή από ό,τι εκείνα το άνοιγμα της ουρήθρας βρίσκεται στηνρίχνει και τα επίπεδα του στρες. των οποίων η σύλληψη έγινε μετά τη δια- κάτω πλευρά του πέους αντί στην άκρηΣαν να μην έφτανε, πάντως, το γεγονός κοπή λειτουργίας του. Το μειωμένο μήκος του). Ο αντίκτυπος των αιωρούμενωνότι έχασα τη μοναδική θέα στη μαρίνα με των τελομερών συνδέεται με την εκδή- σωματιδίων των οποίων η διάµετρος εί-τις βαρκούλες, η έκθεση στην ατμοσφαι- λωση καρκίνου και καρδιακών παθήσεων, ναι µικρότερη από 2,5µm (PM2,5) φάνη-ρική ρύπανση του κέντρου ήρθε να προ- την έκπτωση στις γνωστικές λειτουργίες, κε να ποικίλλει ανάλογα με την απόστα-σθέσει «βάρος» στην ήδη ταλαιπωρημένη τη γήρανση και τον πρόωρο θάνατο. ση από τους σταθμούς παρακολούθησηςψυχική μου υγεία, γιατί όσο υψηλότερα Επιπλέον, άλλη έρευνα από το Παιδια- ποιότητας του αέρα. Πιο συγκεκριμένα,είναι τα επίπεδα των αιωρούμενων σωμα- τρικό Νοσοκομείο του Σινσινάτι κατέλη- όταν οι ερευνητές εξέτασαν τις γυναίκεςτιδίων στην ατμόσφαιρα τόσο αυξάνεται ξε στο συμπέρασμα ότι οι γυναίκες που που ζούσαν σε απόσταση 5 χλμ. από αυ-η ψυχική μου δυσφορία, γίνομαι πιο νευ- είχαν εκτεθεί στην ατμοσφαιρική ρύπαν- τούς, διαπίστωσαν ότι για κάθε 10μg/m3ρική και νιώθω συχνότερα θλιμμένη. Αυ- ση λίγο πριν από τη σύλληψη ή κατά (μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα)τό τουλάχιστον λένε επιστήμονες από το τη διάρκεια του πρώτου μήνα της εγκυ- αύξηση στα επίπεδα PM2,5 τον μήνα με-Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον. μοσύνης τους, αντιμετώπισαν αυξημένο τά τη σύλληψη, τα μωρά είχαν 19% πε- κίνδυνο γέννησης παιδιών με κάποια γε- ρισσότερες πιθανότητες να γεννηθούν μεΓια να καταλήξουμε στην υγεία νετική ανωμαλία (όπως π.χ. ο υποσπαδί- γενετική ανωμαλία.των παιδιών μας ας, δηλαδή η κατάσταση κατά την οποίαΔεν θα πρέπει να μας ξαφνιάσει το γε-γονός ότι το περιβάλλον μέσα στοοποίο ζούμε μπορεί να επηρεάσει θετι- κκαναεάπταθνίνΟοότνατηοπτιαΜμαπυμκςοαπιόεμεεοίρπαζννρρενροτάκήοαιιτνσημνβρςρσοάττνόάκέοου,τατορλγαυμπνρτοηλ,ιμεαγόρςαέτοτεπνώψτλάντατωοταέοςοηςμρηςάυςμβία.λμγσεοαςσειυουςαηκυν. ,μάα,ειρ, ίYα OULROSVEELF l o v e 53 y o u r s e l f
ΤΑ ΤΑΞΊΔΙΑ που θα ήθελα να κάνω 3 ΆΝΘΡΩΠΟΙΚΑΤΑΚΤΟΎΝ ΤΙΣΚΟΡΥΦΈΣ ΤΟΥ ΚΌΣΜΟΥ(ΚΑΙ ΜΑΣ ΕΜΠΝΈΟΥΝ)Πώς νιώθει κανείς όταν πατάει τοπόδι του στο υψηλότερο σημείο τουΈβερεστ; Τι σκέψεις περνούν απότο μυαλό του κατά την ανάβαση;Πώς αντιμετωπίζει τη ζωή όποιοςέχει καταφέρει να κατακτήσει τιςκορυφές του κόσμου; Τρεις άνθρωποιμιλάνε για τη γοητεία που προκαλείτο βουνό, μας παρασύρουν σταγεμάτα αδρεναλίνη ταξίδια τους καιαποκαλύπτουν όσα τους έκαναν να αλλάξουν τη ζωή τους. H38χρονη Κική Τσακαλδήμη εργάζεται στη Δημο- τική Βιβλιοθήκη της Αλεξανδρούπολης. Μέχρι πριν από τέσσερα χρόνια δεν είχε κανένα υπόβα- θρο στην αναρρίχηση και στην ορειβασία σε ψη- λά βουνά! Είναι η πρώτη Ελληνίδα που έφτασε 600 μ. πριν από την κορυφή του Έβερεστ. Δείτε το ταξίδι στο προσωπι- κό της blog higherthaneverest.org. Το 2014 παρακολούθησα στο TEDxThessaloniki την ομι- λία του Satyabrata Dam (ο μοναδικός ορειβάτης που έχει ηγηθεί αποστολών και στους 3 πόλους: Έβε- ρεστ, Βόρειος και Νότιος Πόλος). Εμπνεύ- ΚΙΚΉ ΤΣΑΚΑΛΔΉΜΗ στηκα από αυτόν για το πώς να ακολουθή- Ιμαλάια - Έβερεστ σω τα όνειρά μου και γράφτηκα σε μία σχολή ορειβασίας στην Κομοτηνή. Ταξίδεψα στην Ευρώπη και ανέβηκα σε μεγάλες κορυφές για να προετοιμαστώ για το Έβερεστ. Η πιο δύσκολη απόφαση ήταν όταν, ενώ είχαμε φτάσει σχε- δόν στην κορυφή του Έβερεστ, έπρεπε να επιστρέψουμε λόγω καιρικών συνθηκών. Είναι εκείνα τα δευτερόλεπτα που πρέπει να αποφασίσεις αν θα προχωρήσεις ή αν θα παγιδευ- τείς στον πάγο. Θεωρώ ότι πήρα τη σωστή απόφαση και νιώθω ευγνωμοσύνη που κατάφερα να φτάσω μέχρι εκείνο το σημείο. Το βουνό είναι εκεί, εμείς επιλέγουμε την κορυφή μας. Στη «Ζώνη του Θανάτου» (περίπου στα 8.000 μ.) είναι ένας άλλος κόσμος. Τρομακτικά αφιλόξενος. Οι θερμοκρασίες κάτω του μηδενός, οι ριπές του αέρα δυνατές, το σώμα υποφέρει καιl o v e 54 y o u r s e l f
ουσιαστικά πεθαίνεις. Όλα γίνονται σε αργή κίνηση. Τα βου- να κοστίσει από 12.000 δολάρια μαζί με το εμφιαλωμένο οξυγό- νά μού έμαθαν ότι οι δυσκολίες είναι για να τις ξεπερνάμε. νο και τους οδηγούς βουνών που τον μεταφέρουν. Η άδεια για Αυτό που μου δίνει χαρά στο βουνό είναι η γκάμα των συ- να μπει κανείς στο βουνό μέσω του Νεπάλ είναι 10.000 - 25.000 ναισθημάτων που έχεις. Μπορεί να νιώθεις μοναξιά κατά τη δολάρια ανά άτομο, ανάλογα με το μέγεθος της ομάδας. διάρκεια της προετοιμασίας, αλλά όταν βλέπεις τον ήλιο ναΦωτογραφίες: Βασίλης Σφακιανόπουλος ανατέλλει, αντιλαμβάνεσαι τι αξίζει πραγματικά και τι όχι. Στο βουνό το πιο κουραστικό είναι να ξεπερνάς τα όριά σου. Η ανάβαση ήταν μια συνεχόμενη ταλαιπωρία 2 μηνών, χωρίς ξεκούραση, και η τελευταία προσπάθεια για την κορυφή ήταν η κορύφωση της ταλαιπωρίας. Μπορεί όλες οι πράξεις μας να είναι εγωιστικές, αλλά δεν έχουν αξία αν δεν προσφέρουμε κάτι στους άλλους. Αυτά που μου έδωσαν, έχω την υποχρέωση να τα επιστρέφω. Αν αλλάξουμε τον τρόπο σκέψης μας θα μπορέσουμε να πραγματοποιήσουμε όλα όσα φοβόμαστε. Είναι ο φόβος που μας σταματάει από τα όνειρά μας. Τι πρέπει να ξέρετε για το Έβερεστ Στο βουνό βιώνεις μια γκάμα συναισθημάτων. Μπορεί να νιώθεις μοναξιά κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας, Είναι το υψηλότερο σημείο της Γης πάνω από την επιφάνεια αλλά όταν βλέπεις την ανατολή, αντιλαμβάνεσαι τι αξίζει. της θάλασσας, σε υψόμετρο 8.848 μέτρων, στην οροσειρά των Ιμαλαΐων, μεταξύ Νεπάλ και Θιβέτ, στην Ασία. Το κόστος για την ανάβαση είναι υψηλό. Ο εξοπλισμός μπορεί l o v e 55 y o u r s e l f
ΤΑ ΤΑΞΊΔΙΑ που θα ήθελα να κάνω Η ανάβαση είναι μια ιδιαίτερα απαιτητική διαδικασία, όχι μόνο για το σώμα, αλλά και για το μυαλό. ΝΊΚΟΣ ΜΑΓΓΊΤΣΗΣ νει Βίνσον-Ακονκάγκουα-Νότιο Πόλο μέσα σε 38 ημέρες. Στο Στις 7 κορυφές των 7 Ηπείρων βουνό Μακ Κίνλεϊ στην Αλάσκα κουβαλούσαμε πάνω από 60 κιλά σε εφόδια και εξοπλισμό, σε θερμοκρασία -40 βαθμούςΜ έχρι σήμερα, σε όλο τον πλανήτη, έχουν επι- Κελσίου. Στην κορυφή, στα 6.194 μέτρα, έπνεε ένας τρομακτι- τύχει τον άθλο των 7 Summits (την κατάκτηση κός αέρας και ο συντελεστής ψύχους ήταν στους -50 βαθμούς. της ψηλότερης κορυφής κάθε ηπείρου), 230 Οι εμπειρίες εκεί στα ψηλά και τα δύσκολα είναι μοναδικές. άντρες. Ανάμεσά τους και ο διεθνής ορειβάτης Εκεί μάθαμε να παλεύουμε για τους στόχους μας, ζήσαμε έντο- και γυμναστής Νίκος Μαγγίτσης, που από τον Μάρτιο του να με χαρές και λύπες, μάθαμε να έχουμε το κεφάλι μας ψηλά, 2008 είναι ο μοναδικός Έλληνας που το κατόρθωσε. Επίσης, μα το βλέμμα μας χαμηλά. είναι ο πρώτος Έλληνας που ύψωσε στο νοτιότερο και βορει- Τα πέντε πράγματα που έχω απαραιτήτως μαζί μου στο ότερο σημείο του πλανήτη τη σημαία της Ελλάδας: έχει φτά- βουνό είναι η καλή παρέα, ο καλός εξοπλισμός, το κουράγιο, σει στον Βόρειο και τον Νότιο Πόλο, πεζός με σκι. το πείσμα και η διάθεση για… ταλαιπωρία. Η ανάβαση στην κορυφή του κόσμου (Έβερεστ) ήταν κά- Αυτό που μου δίνει χαρά στο βουνό είναι πως μπορώ να τι μοναδικό. Εκεί ψηλά δεν υπάρχουν περιθώρια για πρόβες, φτάσω ψηλά, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Είναι η Ιθάκη αλλά χρόνος και χώρος για μία και μόνο παράσταση, αυτήν μου, στην οποία για να φτάσω προπονούμαι, δουλεύω σωματι- της επιτυχίας. Η κάθε αποτυχία μπορεί να αποβεί μοιραία. κά και ψυχικά, οραματίζομαι. To 1994 πήγα στην Τανζανία, μαζί με άλλους 3 ορειβάτες, Φέτος θα συμμετάσχω σε μία τρισδιάστατη πρόκληση. με στόχο την κατάκτηση των 6.000 μέτρων του Κιλιμάντζα- Αρχικά, θα προσπαθήσω να διασχίσω το Αιγαίο Πέλαγος από ρου. Παρά τη χιονοθύελλα, η θέα από το Μαβέντσι ήταν συ- τη Λήμνο μέχρι τον Βόλο, με solo kayak, σε λιγότερες από 60 γκλονιστική, μια κορυφή που έως τότε δεν είχε ανέβει ξανά αδιάκοπες ώρες. Στη συνέχεια έχω στόχο να τρέξω στη διοργά- Έλληνας. Μετά ταξίδεψα στην Κένυα, στα Ιμαλάια, στο Εκου- νωση «Frozen Peaks», 240 ορεινά χιλιόμετρα σε λιγότερο από αδόρ, στις Άλπεις, στον Βόρειο Πόλο και τον Αύγουστο του 90 αδιάκοπες ώρες. Τον Οκτώβριο (που έχω και τα 50ά μου γε- 2000, βρέθηκα μπροστά στους πρόποδες του Ελμπρούς, βουνό νέθλια) θα σκαρφαλώσω σε μια ψηλή κορυφή στα Ιμαλάια. στη Ρωσία με ύψος 5.645 μέτρα. Με θερμοκρασία -25 βαθμούς και παγετώνα, δεν κινδύνεψα, παρόλο που την προηγούμε- Τι πρέπει να ξέρετε για τις 7 Summits νη χρονιά κάποιοι ορειβάτες είχαν αφήσει εκεί την τελευταία τους πνοή. Στο ψηλότερο βουνό των Άνδεων, στα 6.962 μ. Ο όρος «7 Summits» τέθηκε για πρώτη φορά το 1980 από τον στην κορυφή Ακονκάγκουα, έφτασα καταπονημένος σωματι- Richard Bass, ερασιτέχνη ορειβάτη που έβαλε ως στόχο να κά από την Ανταρκτική. Ο γιατρός που με εξέτασε μου είπε: σκαρφαλώσει στην ψηλότερη κορυφή κάθε ηπείρου. «You are almost dead». Μετά από μία περιπετειώδη ανάβαση, Οι κορυφές είναι: Ασία: Έβερεστ, 8.850 μ., Νότια Αμε- ύψωσα την ελληνική σημαία στην κορυφή του, έχοντας κά- ρική: Ακονκάγκουα, 6.962 μ., Βόρεια Αμερική: Μακ Κίν- λεϊ, 6.194 μ., Αφρική: Κιλιμάντζαρο, 5.895 μ., Ευρώπη: Ελ- μπρούς, 5.642 μ., Ανταρκτική: Βίνσον, 4.897 μ., Ωκεανία: Κάρστενζ, 4.884 μ.l o v e 56 y o u r s e l f
Φωτογραφίες: Βασίλης Οικονόμου ΛΕΥΤΈΡΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΆΣ Όταν βρίσκεσαι στη φύση, δεν μπορείς παρά να αφήσεις το Στα Πυρηναία για καλό σκοπό βλέμμα και το μυαλό σου να ταξιδέψουν και να ξεκουραστούν. Πριν από λίγα χρόνια ο Λευτέρης Παρασκευάς παρα- απλώς νιώθεις δυνατός και έτοιμος να ξανασπάσεις τα όριά σου. κολούθησε ένα βίντεο στο YouTube με έναν πατέρα Όταν βρίσκομαι σε κίνδυνο ή αντιμετωπίζω μια δυσκολία, το να τερματίζει σέρνοντας το αμαξίδιο του τετραπληγι- μότο που συχνά σιγοψιθυρίζω στον εαυτό μου είναι «με αυτά κού γιου του σε έναν αγώνα τριάθλου. Σκέφτηκε ότι που έχουμε τώρα πρέπει να πορευτούμε». τίποτα δεν είναι αδύνατο και δήλωσε συμμετοχή. Από τότε έχει Ευτυχία για μένα σημαίνει να γελάω, να περνάω καλά και συμμετάσχει στους δυσκολότερους αγώνες στον κόσμο, ενώ πριν να σκέφτομαι αισιόδοξα. Όταν όλα αυτά υπάρχουν, τότε έχεις από λίγο καιρό πήρε μέρος στο τηλεοπτικό «Nomads». Κομμω- βρεις την εσωτερική σου γαλήνη και ηρεμία. τής, πανελληνιονίκης στην κολύμβηση, παίκτης water polo, τρι- Το βουνό για μένα είναι ο ψυχίατρός μου. Είναι το μέρος αθλητής, αθλητής υπεραποστάσεων, φιλανθρωπιστής, ο Λευτέ- όπου αδειάζω το μυαλό μου, όπου παίρνω τις σωστές αποφάσεις ρης Παρασκευάς ευαισθητοποιεί το κοινό και συγκεντρώνει πό- για τη ζωή μου, αυτό που με κάνει καλύτερο άνθρωπο. ρους για φιλανθρωπικές οργανώσεις με κέντρο το παιδί. Η φετινή προσπάθειά μου, υπό την αιγίδα της «The Extra Aπό τα πιο δύσκολα project μου ήταν η διάσχιση των Πυρη- Mile», είναι να διασχίσω τη Μεγάλη Βρετανία τρέχοντας σε ναίων το 2016 και η κατάρριψη του ρεκόρ στο Annapurna circuit πλήρη αυτονομία. Η διαδρομή ξεκινάει από τον φάρο του John στο Νεπάλ το 2017. Στα Πυρηναία έπρεπε να διασχίσω 1.000 χι- o' Groats στη Σκωτία, το βορειότερο σημείο της νήσου, και ολο- λιόμετρα με 6.400 υψομετρική διαφορά, αυτόνομος, με ένα σακί- κληρώνεται στο νοτιότερο σημείο, στο Lands End στην Ουαλία. διο 8 κιλών. Μπήκα στο βουνό από τα παράλια της Μεσογείου και έφτασα, μετά από 20 μέρες πόνου και τρομερών δυσκολιών, Τι πρέπει να ξέρετε για τα Πυρηναία στα παράλια των Βάσκων στον Ατλαντικό. Απέραντα δάση, βου- νά, μια ατέλειωτη ομορφιά. Στο Νεπάλ η διαδρομή ήταν 220 χλμ. Τα Πυρηναία είναι από τις μεγαλύτερες οροσειρές της Ευρώ- με 10.000 υψομετρική διαφορά. Σκοπός του ταξιδιού να στηρί- πης. Βρίσκονται ανάμεσα στην Ισπανία και τη Γαλλία, αποτε- ξω την «Kιβωτό του Κόσμου» για την ανάπλαση του βιωματικού λούν φυσικά σύνορα των δύο χωρών και εκτείνονται σε μή- πάρκου στον Βόλο και να καταρρίψω το ρεκόρ του Αμερικανού κος 480 περίπου χιλιομέτρων. Η διαδρομή περιλαμβάνει κα- Seth Wolpin, που ήταν 73 ώρες. Μέσα από τα γοητευτικά βουνά ταρράκτες και χείμαρρους, δάση, κορυφές έως 3.000 μ., βουνά του Νεπάλ το αίσθημα της επιβίωσης έκανε το ταξίδι μου υπέρο- τύπου Δολομιτών με κάθετες ορθοπλαγιές και πτυχώσεις από χο. Τρία ολόκληρα βράδια εκτεθειμένος στα δάση, έβλεπα μάτια γρανίτη και λίμνες. από ζώα να λαμπυρίζουν στο φως του φακού κι εγώ, στρεσαρισμέ- νος, να προσπαθώ να διώξω το άγχος. Τα τελευταία 7 χιλιόμετρα πριν από τον τερματισμό, μια λεοπάρδαλη κρύβεται δίπλα από το μονοπάτι. Αντιλαμβάνομαι την παρουσία της και με λούζει κρύος ιδρώτας. Αρχίζω να φωνάζω και να πετάω πέτρες. Το ζώο πηδάει στον απέναντι βράχο και αφού καταλαβαίνει ότι έμπλεξε με τρε- λό, γλιστρά μέσα στη βλάστηση του βουνού. Αυτή ήταν και η πιο τρομακτική εμπειρία μου. Μετά από τρεις ώρες τερματίζω καταρ- ρίπτοντας το ρεκόρ, με συνολικό χρόνο 68 ώρες και 20 λεπτά. Από το ταξίδι και την προσπάθεια, είσαι πάντα κερδισμένος. Αν πάλι καταφέρεις να φέρεις βόλτα αυτό που έχεις ορίσει, τότε για πολύ καιρό είσαι ο πιο ευτυχισμένος άνθρωπος στον κόσμο και l o v e 57 y o u r s e l f
ΦΡΟΝΤΙΖΩ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΜΟΥΤιασμπυειμστβτnαίναίν; ει Είναι οι άντρες πιο άπιστοι από τις γυναίκες; Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε την απιστία; Μήπως είναι θέμα βιολογίας; Τόσοι αιώνες εξέλιξης και ακόμα παλεύουμε να κατανοήσουμε τα βασικά. Από τη MAΡΙΑ ΠΑΠΑΔΟΔΗΜΗΤΡΑΚΗl o v e 58 y o u r s e l f
Δδασειμκπαμντσαάαιχταεδυςσελιερργίτψσλιναανόχίρυυοαβαπμαωιχνήισο.ομερραξφυτΔκαεήαιοςαούςσφίσιυ.νύσκμθρομμομίοίαυήιεζυαελσμσμομοχτεόαταυεωονητμντήύχράναεοθνώιθσαρατοούς YOLUORVSEELF γιατί νιώθουμε ότι μεγαλώνουμε και χάνουμε τη γοητεία μας ή να περνάμε φάση χαμηλής αυτοπε- ποίθησης. Φυσικά, τυχόν προ- βλήματα στη σχέση μας ή σε κάποιον άλλο τομέα της ζω- ής μας είναι πιθανό να οδη- γήσουν στην αναζήτηση άλ- λου συντρόφου, που θα μας βοηθήσει να ξεχάσουμε. Τέλος, μπορεί κά- τω από την απιστία να κρύβονται βαθύτερες αιτίες, όπως ο φόβος μας να εμπιστευτούμε έναν άλλον άνθρωπο.A ς ξεκαθαρίσουμε δύο πράγματα: Πάντως, καλό είναι να ξεκαθαρίσουμε το Πρώτον, τίποτα δεν κρατάει για εξής: η απιστία δεν είναι προδιαγεγραμμέ- πάντα. Ούτε καν ο έρωτας. «Το να νη, δεν συνδέεται με «πρέπει» και «δεν μπο- βρισκόμαστε μόνιμα στην πρώτη ρούσα να κάνω αλλιώς», είναι επιλογή και το αν θα συμβεί ή όχι εξαρτάται από παράγοντεςφάση της σχέσης μας, όπου όλα κυλούν ρό- όπως η προσωπικότητά μας, οι εμπειρίες μας,δινα, είναι σαν να έχουμε μόνιμα δέκατα. Αρ- ο τρόπος που διαχειριζόμαστε τις δυσκολίες,γά ή γρήγορα ο οργανισμός μας θα αντιδρά- οι αξίες μας, οι περιστάσεις.σει, γι’ αυτό και με τον καιρό έχουμε αντικατά-σταση των συναισθημάτων μας», λέει η Στέλ- Σώμα ή συναίσθημα;λα Αργυρίου, εκπαιδευτική ψυχολόγος. Δεύ- Η απιστία είναι ένα από τα θέματα εκείνα πουτερον, δεν θα αναλύσω το αν η απιστία βλά- ο καθένας ορίζει διαφορετικά, με βάση τηνπτει μια σχέση. Αυτά στα οποία θέλω να εστι- εποχή, τις κοινωνικές νόρμες, τα πιστεύω του.άσω είναι στο τι μπορεί να μας διδάξει μια τέ- Για κάποιον η απιστία μπορεί να κρύβεται σετοια εμπειρία σχετικά με τις σχέσεις μας, στο ένα βλέμμα και για κάποιον άλλον μπορεί ναπώς μπορεί να ανοίξει τον δρόμο σε μια βαθύ- περνάει από το κρεβάτι. Ποιος από εμάς είναιτερη συζήτηση για τις αξίες μας και την αν- τελικά σε θέση να δώσει έναν πλήρη ορισμό,θρώπινη φύση και στο πώς μας υποχρεώνει να να ισχυριστεί ότι ξέρει; Ίσως το μόνο πουαναζητήσουμε απαντήσεις σε δύσκολες ερω- μπορούμε να πούμε είναι ότι βασικά στοιχείατήσεις, όπως το πώς μαθαίνουμε να εμπιστευ- της απιστίας είναι η μυστικότητα, η συναι-όμαστε ξανά. σθηματική εμπλοκή και η ερωτική έλξη, χω- ρίς αυτό να σημαίνει ότι η σεξουαλική επαφήΤι μας οδηγεί στην απιστία; χάνει τον καταλυτικό της ρόλο. Πάντως, τοΟι λόγοι φαίνεται να είναι αρκετοί. Μπορεί, 54% των ετεροφυλόφιλων αντρών θα αναστα-για παράδειγμα, να είναι η ερωτική βαρεμάρα τώνονταν αν η σύντροφός τους είχε σεξουαλι-που ακολουθεί τον λεγόμενο «μήνα του μέλι- κή επαφή με έναν άλλον άντρα, ενώ το 35%τος», η φιλική σχέση που αναπτύσσουν οι σύ- των ετεροφυλόφιλων γυναικών πληγώνονταιντροφοι με το πέρασμα των χρόνων, η καθη- περισσότερο από τη συναισθηματική απιστία,μερινή τριβή που σκοτώνει την ηδονή, η αλ- καταλήγει έρευνα από το Πανεπιστήμιο τηςλαγή των κοινωνικών συνθηκών («ο άντρας Καλιφόρνιας.υπάλληλος, πατέρας, εραστής είναι εξουθε-νωμένος οικονομικά, βιολογικά και ψυχικά, Είναι θέμα βιολογίας;ενώ η γυναίκα νικημένη ερωμένη, από αφέ- Η γυναίκα αισθάνεται απειλή ακόμα και ότανντρα της αντρικής επιθυμίας μεταμορφώνε- ο σύντροφός της σκέφτεται μια άλλη γυναί-ται σε δούλα της οικίας», περιγράφει ο χει- κα. Αυτό, σύμφωνα με την εξελικτική θεωρία,ρουργός ουρολόγος, ανδρολόγος, πρόεδρος συμβαίνει γιατί φοβάται ότι μπορεί να τηντου Ανδρολογικού Ινστιτούτου Αθηνών, Δρ. εγκαταλείψει, με αποτέλεσμα το παιδί της (εί-Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης). Μπορεί, επί- τε αυτό υπάρχει, είτε το φαντασιώνεται) νασης, να χρειαζόμαστε μια... τονωτική ένεση, μείνει εκτεθειμένο σε πιθανούς κινδύνους. l o v e 59 y o u r s e l f
ΦΡΟΝΤΙΖΩ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΜΟΥΑπό την άλλη, ο άντρας θεωρεί μεγαλύ- Το σίγουρο είναι ότι η μπορεί να οδηγήσει (και τις δύο πλευ-τερη απειλή τη σωματική επαφή, λόγω απιστία είναι μια κρίση, ρές) στην εκδήλωση συμπτωμάτων δια-ζήλιας, ενδεχόμενης σύγκρισης και φό- που μπορεί να αποτελέσει ταραχής μετατραυματικού στρες, καθώςβου ανεπάρκειας. Στην ουσία, όμως, φο- ευκαιρία απολογισμού δεν είναι υπερβολή να την περιγράψου-βάται ότι η γυναίκα του μπορεί να κυο- με ως μια μορφή τραυματικής εμπειρίας.φορήσει το παιδί κάποιου άλλου. και ενδοσκόπησης. Ο τρόπος για να διαχειριστούμε και τε-Με άλλα λόγια, με δεδομένη την ύπαρ- Είναι μια αφορμή για να λικά να αφήσουμε πίσω μας το τραύμαξη της απιστίας σε όλη την ιστορία και ανακαλύψουμε τι κάναμε αυτό δεν είναι εύκολος. Χρειάζεται ναόλο τον κόσμο, εξελικτικοί ψυχολό- λάθος (μαζί και χωριστά) δώσουμε χώρο και χρόνο στα συναισθή-γοι υποστηρίζουν ότι μπορεί να πρόκει- και να δούμε αν υπάρχει ματά μας να εκφραστούν, γιατί μόνο έτσιται για ένα είδος προσαρμογής του εί- λόγος να συνεχίσουμε. θα έρθει η εκτόνωση και η ανάκαμψη.δους μας, με πλεονεκτήματα τόσο γιατον άντρα (είναι ένας τρόπος να απο- Αν δυσκολευόμαστε Χτίζοντας την εμπιστοσύνηκτήσει απογόνους) όσο και για τη γυναί- να διαχειριστούμε τηνκα (είναι ένας τρόπος να βρει το καλύτε- κατάσταση, η επίσκεψη σε Τα «εγώ ποτέ» και τα «για πάντα» ακού-ρο σπέρμα). έναν ψυχολόγο (τόσο με γονται πια βαριά στα αυτιά μου. Δεν πι- τον/ τη σύντροφό μας όσο στεύω στα απόλυτα. Το ’χα εμφατικά δη-Should I stay or should I go και μόνοι μας) μπορεί να λώσει και εγώ χρόνια πριν «ΠΟΤΕ δεν θα συγχωρέσω αυτόν που θα με απατή-«Να μείνω ή να φύγω», αναρωτιούνται βοηθήσει. σει». Τελικά, και απάτησα και με απάτη-οι Clash, αλλά και όσοι έχουμε υπάρξει σαν και συγχώρεσα και συνέχισα να ζω,θύματα ή θύτες απιστίας. Όμως, η από- ΠΟΙΟΙ ΕΊΝΑΙ ΠΙΟ άλλοτε με δράματα και άλλοτε χωρίς.φαση αυτή δεν μπορεί να ληφθεί «στο ΆΠΙΣΤΟΙ; Τα σημαντικότερο βήμα, πάντως, στοπόδι». Χρειάζεται σκέψη και συζήτηση. Τα στερεότυπα θέλουν «χτίσιμο» της εμπιστοσύνης είναι ηΧρειάζεται να αποδεχτούμε ο καθένας το τα δυνατά αρσενικά να ειλικρινής επικοινωνία και η διαφά-δικό του μερίδιο ευθύνης, να αναζητή- απιστούν περισσότερο νεια. Χρειάζεται να μιλήσουμε γιασουμε την πραγματική ρίζα του προβλή- από τα ευαίσθητα όσα νιώθουμε και να ακούσουμε όσαματος και έπειτα να αποφασίσουμε αν θηλυκά. Ωστόσο, το 78%υπάρχει λόγος να συνεχίσουμε μαζί. των γυναικών φαίνεται νιώθει ο/ η σύντροφόςΣτην περίπτωση που η σχέση συνεχι- να έχουν απατήσει τον μας. Αφού γίνει ξεκά-στεί, είτε η απιστία θα τη δυναμώσει, δί- σύντροφό τους έναντι θαρο το τι συνέβη, τό-νοντάς μας την ευκαιρία να γνωρίσου- του 84% των αντρών, τε θα έρθει και η ώραμε καλύτερα τον/ τη σύντροφό μας, είτε σύμφωνα με έρευνα του του «γιατί». Όσο και ανη σιωπή και η άρνηση για όσα συνέβη- Ανδρολογικού Ινστιτούτου αυτό μας φοβίζει, όσοσαν θα οδηγήσουν στη συσσώρευση θυ- Αθηνών, όπου συμμετείχαν 2.000 επώδυνο και αν είναι, ημού και απωθημένων και στην εκδήλω- ζευγάρια και διήρκεσε δύο χρόνια. αλήθεια μπορεί να έχειση εκδικητικής συμπεριφοράς, φόβου ή/ θετικά αποτελέσμα-και ανασφάλειας. 2 ΕΝΔΙΑΦΈΡΟΝΤΑ ΣΗΜΕΊΑ τα. Φυσικά, η διαδικα- ΑΠΌ ΤΗΝ ΈΡΕΥΝΑ: σία αυτή δεν είναι εύ-Διαχείριση συναισθημάτων - Η γυναίκα δεν απιστεί, απλώς κολη. Χρειάζεται να μά- φεύγει και δεν ξαναγυρνά. Από την θουμε σε έναν νέο τρό-Κανείς δεν βγαίνει αλώβητος από μια άλλη, ο άντρας είναι πάντα έτοιμος πο επικοινωνίας και νααπιστία, αν η σχέση είναι ουσιαστική. να γυρίσει στην ασφάλεια της μαμάς - αποφύγουμε μοτίβα πουΟ/ η άπιστος/η σύντροφος αισθάνεται ερωμένης - συντρόφου. έχουμε συνηθίσει. Το ζητούμενο είναιντροπή και ενοχή, διακατέχεται από άγ- - Η γυναικεία απιστία δεν είναι να έρθουμε πιο κοντά ο ένας στον άλ-χος και φοβάται για το μέλλον της σχέ- επιπόλαιη, ακόμη και αν γίνεται για λο και όχι να κατηγορήσουμε.σης του. Όσο για την άλλη πλευρά; Το λάθος λόγο. Έτσι, τα ζευγάρια που φαίνεται να ταψυχολογικό στρες που βιώνει είναι με- καταφέρνουν είναι εκείνα που πραγμα-γάλο, αφού όλα όσα πίστευε γκρεμίζο- τικά αφιερώνουν χρόνο στη σχέση τους,νται, η εμπιστοσύνη χάνεται, οι σταθε- δείχνουν μεταμέλεια, αναλαμβάνουν τιςρές που είχε δεν υπάρχουν πια. Το σοκ, ευθύνες τους και συγχωρούν. «Η σχέ-η οργή, ο πόνος, η απογοήτευση, η θλί- ση είναι ένας ζωντανός οργανισμός καιψη διαδέχονται το ένα το άλλο (ο/ η πρέπει να τον φροντίζουμε. Ρίχνουμεάπιστος/η ας είναι έτοιμος/η για τα ξε- ξύλα στη φωτιά για να κρατήσουμε τησπάσματα της/ του συντρόφου του/της). φλόγα αναμμένη», συμπληρώνει η καΟρισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι η απιστία Αργυρίου.l o v e 60 y o u r s e l f
H IΣΤΟΡΙΑ ΜΟΥ Ήθελε να κάνει αυτή τη δουλειά από μικρό παιδί. Τη θάλασσα έχει μάθει να τη σέβεται, όχι να τη φοβάται. Ο Καπετάν Μιχάλης –όπως τον φωνάζουν– μιλάει για το πώς είναι η ζωή στα δρομολόγια της άγονης γραμμής. Ο καπετάνιος της άγονης γραμμήςM ε λένε Μιχάλη τα χωριά αυτά με το σκάφος αυτό δύναμη κάθε στιγμή. Καρναβά και είμαι πηγαινοέρχονται. Το 2010 έγινε κατολίσθηση στο καπετάνιος σε Η σχέση μου με τη θάλασσα πιστεύω Καρκινάγρι και όλο το χωριό δρομολόγιο της άγονης γραμμής. ότι είναι πολύ καλή, γιατί τη μπαζώθηκε. Όταν έγινε αυτό εγώ Πολλοί με φωνάζουν Καπετάν σέβομαι. Έχω μάθει από τον πατέρα ήμουν στον Εύδηλο, στο λιμάνι. Μιχάλη, άλλοι με φωνάζουν με μου, από τον παππού μου να τη Φώναξα το πλήρωμά μου και φύγαμε το παρατσούκλι μου: «Γεια σου σέβομαι. Όχι να τη φοβάμαι, να τη κι ήρθαμε στο Καρκινάγρι, γιατί Καπετάν στρωμάτσα!» Στρωμάτσα σέβομαι. ήξερα ότι είχανε πρόβλημα. Τρεις λέγεται το λάστιχο ή το μπαλόνι που Τα μέρη εδώ είναι αφιλόξενα. μέρες ήμουν σε μια τσαμαδούρα βάζεις δίπλα στο λιμάνι για να μην Αφιλόξενα από άποψη λιμανιών. (σημαδούρα) πάνω και κουβαλάγαμε σπάει το σκάφος. Το ονειρευόμουνα Το Ικάριο είναι γνωστό για τη από τον Άγιο Κήρυκο βενζίνες, να γίνω καπετάνιος από τότε που θάλασσα που κάνει. Και πολλές πετρέλαια, γεννήτριες και νερά ’μουνα μικρό παιδί. φορές κάνεις τον σταυρό σου εμφιαλωμένα, γιατί δεν είχαν Το δρομολόγιο που κάνω είναι: σου και λες «αμήν να φτάσω στο ούτε νερό οι άνθρωποι. Δεν Καρκινάγρι - Τραπάλου - Μαγγανίτης λιμάνι». Είναι πολλά αυτά που υπάρχει σταματημός, δεν υπάρχει - Άγιος Κήρυκος και επιστροφή. μπορούν να συμβούν. Γι’ αυτό δικαιολογία. Πρέπει να ’σαι στη Τρεις φορές την εβδομάδα, χειμώνα - είσαι συνέχεια σε μια ένταση, σε δουλειά σου, πάντα και στην ώρα σου. καλοκαίρι. Εξυπηρετώ τους γέροντες ένα πρεσάρισμα. Μου ’χει τύχει Σίγουρα είναι από τις πιο δύσκολες εδώ στα χωριά και τους νέους, πάμπολλες φορές να δουλέψω δουλειές, αλλά αυτό το «σ’ βέβαια, το καλοκαίρι. Περισσότερο και να είμαι πολύ χάλια είτε από ευχαριστώ, Μιχάλη» που μου λένε όμως τους γέροντες που πηγαίνουν κούραση, είτε από πονοκέφαλο, τα γεροντάκια είναι η πληρωμή στο νοσοκομείο, στην εφορία, στην αλλά αυτά δεν περνάν στη δουλειά μου. Κι έτσι νιώθω ότι τους είμαι τράπεζα. Εμπορεύματα πολλά για τη δικιά μας. Πρέπει να πας για απαραίτητος. Κι αυτό με κάνει να τα μαγαζιά. Γενικά ό,τι χρειάζονται δουλειά. Πρέπει να βρίσκω τη νιώθω πολύ καλά. Ôï Õðïõñãåßï Õãåßáò êáé ï ÅèíéêüòÄÉÁÂÁÓÔÅ ÐÑÏÓÅÊÔÉÊÁ ÔÉÓ ÔÏïÄÕÇðÃïÉõÅñÓãå×ßïÑÇÕÓãåÇßáÓò-êÓáÕé ïÌÅÂèí
πδδππεοοάνουκννμΜλΠλοοαππύκέύοδρεβοτψυέρέοχρρλκηφαπωυάν’ίλάασχλεσάλδεκθελιηενκιιςιαιοε,κανωάσι,φετιασ.εάταίούνττίτΠπηλρχαητμιεραλέεγεαδεέδςιςάαμοςίπαύπνήμγ.υαπνεαό.αιλυιαόαιετμιάηά(CHGR/CHPAR/0001/18) ΙΣΙΣΤΤΟΟΡΡΙΙΕΕΙΣΣΣΔΤΥΔΟΝΥΡΑΝΙΤΕΩΑΣΝΤΔΩΑΥΝΝΝΘΡΑΩΤΝΠΩΘΩΝΝΡΩΑΠΝΩΘΝΡΩΠΩ Ïñãáíéóµüò ÖáñµÜêùí óõíéóôïýí:íáéíêéÏüóòµÕËüòÅÕÖÏÔáñÅñãÉáµÔíÜÅéêóùÔµÏüíòNóõÖÃíáÉéóÁñôÔµïÑÜýêÏíù: í¹óÔõÏíéNóôïÖýÁíÑ: ÌÁÊÏÐÏÉÏ ÓÁÓ
*ΔΙΑΛΈΞΑΜΕ ΓΙΑ ΕΣΆΣ Βόλτα στην αγοράΑνακαλύπτουμε νέα, ποιοτικά προϊόντα και μικρούς παραγωγούς.ΟΡΓΑΝΙΚΆ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΆ ΜΑΓΙΚΉ ΜΆΣΚΑ Εντυπωσιαστήκαμε από Μια νέα premium σειρά καλλυντικών προσφέρει το 100% της ασφάλειας και της τη νέα καινοτομία της Garnier, που ανατρέπει αποτελεσματικότητας των οργανικών καλλυντικών τη ρουτίνα στη φροντίδα των μαλλιών. Η σε αυθεντικά φυσικές φόρμουλες με υπέροχες Fructis Wonder Mask είναι πράγματι μαγική, υφές και αρώματα. Πίσω από τα Aegli-Premium αφού μία εφαρμογή αντέχει μέχρι και για Organics βρίσκεται η γιατρός, διατροφολόγος- τέσσερα λουσίματα! Εφαρμόζεται σε δύο ομοιοπαθητικός Έρρικα Παπαβενετίου και βήματα και λειτουργεί σαν μάσκα εντατικής η δικηγόρος Έλενα Παυλάκη, σε συνεργασία θρέψης και φροντίδα διαρκείας μαζί, κάνοντας με την καταξιωμένη χημικό - κοσμητολόγο τα ξηρά μαλλιά απαλά και βελούδινα. Χωρίς Κατερίνα Βασιλάτου. Στόχος των τριών γυναικών parabens και με υπέροχο άρωμα. να προάγουν τη χρήση προϊόντων απαλλαγμένων από ουσίες ύποπτες ή ενοχοποιημένες και να ενισχύσουν την κοινότητα των ανθρώπων που αντιλαμβάνονται ολιστικά την ομορφιά, ως αποτέλεσμα καλής υγείας και εσωτερικής ισορροπίας. Δοκιμάσαμε το αναπλαστικό serum της σειράς και ενθουσιαστήκαμε. www.aegliskincare.com ECO-FRIENDLY ΠΑΓΟΎΡΙ Τον χειμώνα λαχταράμε έναν ζεστό καφέ που δεν θα κρυώσει ποτέ, ενώ το καλοκαίρι ένα ρόφημα που θα μείνει δροσερό όσο γίνεται περισσότερο! Με τα ποτήρια μιαςχρήσης όχι μόνο δεν θα ευχαριστηθούμε το ρόφημά μας στη σωστή θερμοκρασία, αλλά θα βλάψουμε την υγεία μας και το περιβάλλον. Η εταιρεία Klean Kanteen κατασκευάζειασφαλή παγούρια/θερμός από επαναχρησιμοποιήσιμα υλικά. Διατηρούν τα ροφήματα ζεστά για 10 ώρες και κρύα για 30 ώρες! outdoorgalaxy.grΟΙΚΟΛΟΓΊΑ ΜΕ ΣΤΥΛΗ κατάργηση της πλαστικής σακούλας υιοθετήθηκε πρόσφατα και από τηνΕλλάδα, συμβάλλοντας στην προσπάθεια μείωσης των μη βιοδιασπάσιμωνρύπων, οι οποίοι βλάπτουν ανεπανόρθωτα το περιβάλλον. Ευκαιρία, λοιπόν,να βάλουμε τις επαναχρησιμοποιούμενες τσάντες στη ζωή μας. Ξεχωρίσαμετην τσάντα διχτάκι (από 100% βαμβάκι) και την eco πλαστική τσάντα (από 90%ανακυκλώσιμα πλαστικά μπουκάλια) από τα Kirakalo.com. www.kirakalo.com
SCRUB ΜΕ ΚΑΦΈΤα Grounded Body Scrub δημιουργήθηκαν από την Tasha Harris,η οποία ταλαιπωρούνταν χρόνια λόγω της ξηρής και ανομοιογενούςεπιδερμίδας της, μέχρι που αποφάσισε να δημιουργήσει το δικότης «γιατροσόφι». Η έμπνευση ήρθε από τα coffee scrubs πουχρησιμοποίησε σε κάποιες διακοπές της στο Μπαλί. Τα απολεπιστικάτης εταιρείας παρασκευάζονται από αλεσμένο καφέ Robusta, πουενισχύει την κυκλοφορία του αίματος, ενώ συσφίγγει την επιδερμίδα.Δεν περιέχουν μικροσφαιρίδια, parabens και βλαβερές χημικέςουσίες. www.beautywishes.grΤΣΆΙ MATCHA ΝΥΧΤΕΡΙΝΌΣ ΣΎΜΜΑΧΟΣΗ λέξη «Matcha» σημαίνει τσάι σε σκόνη. Ουσιαστικά,πρόκειται για ολόκληρα φύλλα πράσινου τσαγιού (ποικιλίαςtencha) αλεσμένα σε σκόνη, τα οποία θεωρούνται υπερτροφή,αφού καταναλώνοντας ολόκληρο το φύλλο (και όχι μόνο τοεκχύλισμά του), προσλαμβάνουμε 137 φορές τα αντιοξειδωτικάτου πράσινου τσαγιού και 12 φορές τη θρεπτική τουαξία! To Matcha Ninja είναι 100% ceremonial grade(δηλαδή ανώτατης ποιότητας) μάτσα. Στην παρασκευή τουχρησιμοποιούνται μόνο τα πιο νεαρά και φρέσκα φύλλα απότην κορυφή του φυτού, τα οποία είναι πιο γλυκά και πιοπλούσια σε θρεπτικά συστατικά. Επιπλέον, το Matcha Ninjaέχει τριπλή βιολογική πιστοποίηση, που εγγυάται ότι είναιαπαλλαγμένο από βαρέα μέταλλα και φυτοφάρμακα.www.matchaninja.com.gr/el Όσο εμείς κοιμόμαστε, οι μηχανισμοί τουδέρματος δουλεύουν για να εξισορροπήσουν τιςφθορές που προκαλούνται την ημέρα λόγω τηςέκθεσης σε επιβαρυντικούς και στρεσογόνους παράγοντες. Το Slow Âge Night της Vichyεπιβραδύνει τον χρόνο και η οξυγόνωση τωνκυττάρων γίνεται ακόμα πιο έντονη. Πρωτότυποτο καφέ χρώμα της σύνθεσης τζελ. Στα φαρμακεία ΚΆΛΤΣΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΣΚΗΣΗΝαι, και η άσκηση θέλει τις… κάλτσες της. Γλιστράτε όταν προσπαθείτε να ισορροπήσετε στην Cadillac στο μάθημα Pilates; Θέλετε να αισθάνεστε καλύτερη ισορροπία στη γιόγκα; Οι κάλτσες ToeSox έχουν αντιολισθητικό πάτο και κρατούν τα πέλματά σας σταθερά, ενώ γυμνάζεστε. Τα πέντε δάχτυλα των ποδιών είναι διαχωρισμένα, με αποτέλεσμα να ενισχύονται οι μύες των ποδιών και τα δάχτυλα να κινούνται φυσικά. Είναι κατασκευασμένες από οργανικό βαμβάκι και θεωρούνται ιδανικές για Pilates, γιόγκα, μπαλέτο, χορό, τρέξιμο και πολεμικές τέχνες. www.toesox.gr
ΕΊΜΑΙ Ό,ΤΙ ΤΡΏΩ Αναζητώντας διατροφικά θαύματα σε εξωτικά φρούτα και λαχανικά, μήπως παραγκωνίζουμε άθελά μας όσα δεν κρύβονται στα βάθη του Αμαζονίου, αλλά στο χωράφι του παππού και το περιβολάκι του χωριού; Οτιδήποτε φύεται σε αντίξοες συνθήκες (π.χ. με ελάχιστο νερό, σε μεγάλα υψόμετρα ή δίπλα στο κύμα) αναπτύσσει αντοχές για να αντεπεξέλθει και είναι αυτές οι «αντοχές» που σε μεγάλο βαθμό τού χαρίζουν συμπυκνωμένη διατροφική αξία, καθιστώντας το υπερτροφή. Οι ελληνικέςΑπό τη NIKH ΨΑΛΤΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΈΣΠ ραγματικά, τι έχουν να κά που με τη βοήθεια της διαιτολό- το πρώτο αποξηραμένο σύκο δύσκο- ζηλέψουν το θυμαρίσιο γου Κωσταλένιας Καλλιανιώτη σάς λα σταματάω. Το σύκο είναι από τους μέλι, οι σταφίδες ή η ρί- παρουσιάζουμε, χωρίς ωστόσο να θε- πρωταγωνιστές του ελληνικού καλο- γανη, από τις εξωτικές ωρούμε ότι η λίστα είναι πλήρης – εί- καιριού, αλλά μπορούμε να το απο- και δημοφιλείς υπερτρο- ναι σίγουρο ότι σύντομα θα ξανανοί- λαμβάνουμε αποξηραμένο κάθε εποχή φές που μας περιτριγυρίζουν; Από ξουμε αυτό το ξεχωριστό κεφάλαιο του χρόνου. τον κρόκο Κοζάνης μέχρι το κρητι- της διατροφής μας. Η αξία του Είναι πλούσιο σε βιταμί- κό σταμναγκάθι, η λίστα με τις «δικές νες του συμπλέγματος Β (κυρίως Β6 μας» υπερτροφές δεν είναι διόλου ευ- Σύκα και παντοθενικό οξύ), ενώ παράλλη- καταφρόνητη. Σ’ αυτήν ανήκουν βό- λα περιέχει χαλκό, μαγγάνιο και ση- τανα, μυρωδικά, φρούτα και λαχανι- Με έχουν σώσει σε στιγμές μεγά- μαντική ποσότητα καλίου, ενός μικρο- λης πείνας και όταν αρχίζω να τρώωl o v e 66 y o u r s e l f
ΕΊΜΑΙ Ό,ΤΙ ΤΡΏΩ2 πολύτιμα μυρωδικά Από τον κρόκο Κοζάνης μέχριΘΥΜΑΡΙΞεχωρίζει για το έντονο άρωμα και το κρητικότη δυνατή του γεύση, που έχουν σταμναγκάθι,κατακτήσει τις κουζίνες όλου του η λίστα με τιςκόσμου. Περιέχει γερανιόλη και υπερτροφές πουθυμόλη, ουσίες με αντισηπτική, προσφέρει ηαντιβακτηριακή και αντιμυκητιακή ελληνική φύσηδράση. Μάλιστα, αρκετά στοματικά δεν είναι διόλουδιαλύματα περιέχουν θυμόλη! ευκαταφρόνητη.Παραδοσιακά, το ρόφημα από θυμάριχρησιμοποιείται για την ανακούφισηαπό τον βήχα.ΡΙΓΑΝΗΗ ποιότητα της ελληνικής ρίγανηςθεωρείται η καλύτερη. Περιέχειπληθώρα αντιοξειδωτικών, κυρίωςφαινολικά οξέα και φλαβονοειδή, μεσημαντικές ποσότητες ροσμαρινικούοξέος. Τα πτητικά έλαια που περιέχει–η θυμόλη, η καρβακρόλη καιη ευγενόλη– έχει φανεί ότιαναστέλλουν την ανάπτυξηβλαβερών μικροοργανισμών, όπως οStaphylococus aureus. Καταναλώνεταιπαραδοσιακά και ως αφέψημα σεπεριπτώσεις δυσπεψίας.θρεπτικού συστατικού που συμβάλ- Μέλιλει στη ρύθμιση της αρτηριακής πί-εσης. Μας εφοδιάζει με φυτικές ίνες Στον πάγκο της κουζίνας μου έχω ένα–απαραίτητες για την καλή λειτουργία του εντέρου – και είναι καλλυντικό, ένα φάρμακο, ένα τονωτι-ιδιαίτερα πλούσιο σε αντιοξειδωτικά συστατικά (όπως οι ανθο- κό και ένα γλυκό μέσα σε ένα βάζο με θυμαρίσιο μέλι! Η τρο-κυανίνες και η ρουτίνη). φή των Ολύμπιων θεών αποτελεί σύμβολο ευζωίας και μακρο-Κάτι νέο! Τα ξερά σύκα (μαζί με τα ξερά δαμάσκηνα) είναι τα ζωίας.πλουσιότερα σε πολύτιμα φαινολικά συστατικά, μεταξύ των απο- Η αξία του Θεωρείται φάρμακο της φύσης με αντιβακτηρι-ξηραμένων φρούτων. ακές, αντιμικροβιακές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Ερ- γαστηριακές μελέτες έχουν δείξει ότι το μέλι μπορεί να δρά-Κρόκος Κοζάνης σει προστατευτικά ενάντια σε παθογόνους μικροοργανισμούς που βρίσκουμε στα τρόφιμα, όπως είναι το Ε. Coli και η σαλ-Το λεγόμενο και «σαφράν» ανήκει στα πολυτιμότερα μπαχα- μονέλα, καθώς και ορισμένα βακτήρια, όπως ο Staphylococcusρικά για το άρωμα, τη γεύση και τις φαρμακευτικές του ιδιότη- aureus. Επιπλέον, εκδηλώνει αντικαρκινική δράση, τόσο μέσωτες. Ήδη από την αρχαιότητα και τη μυθολογία, ο κρόκος εί- της αναστολής της ανάπτυξης όσο και της ενεργοποίησης τηςναι συνδεδεμένος με τον έρωτα και τη γονιμότητα. απόπτωσης (θανάτου) των καρκινικών κυττάρων.Η αξία του Είναι πλουσιότατος σε αντιοξειδωτικές ουσίες. Τα Μάθε αυτό! Όσο πιο σκουρόχρωμο είναι το μέλι, τόσο υψη-κυριότερα αντιοξειδωτικά των αποξηραμένων στιγμάτων του λότερο φαίνεται να είναι το αντιοξειδωτικό του περιεχόμενο.κρόκου ανήκουν στα καροτενοειδή, εξού και το ζωηρό πορ-τοκαλί χρώμα τους. Παράλληλα, ο κρόκος περιέχει βιταμίνες Σταμναγκάθι(Α, C και βιταμίνες του συμπλέγματος Β), καθώς και σίδηρο,ασβέστιο και μαγνήσιο. Ωμό ή μαγειρεμένο, αυτό το χόρτο με τα οδοντωτά φύλλα καιΑγαπά την καρδιά Μπορεί να συμβάλει στη μείωση των επι- την ελαφρώς πικρή γεύση είναι γνωστό από την αρχαιότηταπέδων της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων στο αίμα, ως θεραπευτικό βότανο, τρόφιμο και ρόφημα. Αποτελεί σήμαμειώνοντας έτσι την πιθανότητα εμφάνισης αθηρωματικής κατατεθέν της κρητικής κουζίνας και μπαίνει στα μαγειρευτά,πλάκας, βάσει ερευνών. στις πίτες και στις σαλάτες. Η αξία του Είναι πλούσιο σε βιταμίνες Α, C, Κ και φυλλι-l o v e 68 y o u r s e l f
κό οξύ, ενώ μας εφοδιάζει με 1,2 γρ. φυτικών ινών ανά φλι- Μαστίχα Χίουτζάνι. Επιπλέον, είναι πλούσιο σε λουτεΐνη και ζεαξανθίνη,δύο καροτενοειδή των οποίων η κατανάλωση έχει συνδεθεί με Μαστίχα και μαχλέπι έλεγε η γιαγιά μου ότι πρέπει να βάζωτην προστασία των ματιών και ειδικότερα με την πρόληψη της στο τσουρέκι, και έχω πάντα και από τα δύο στην κουζίνα. Ηωχράς κηλίδας. μαστίχα, όμως, δίνει πολύ περισσότερα από άρωμα στο τσου-Σαν τους Κρητικούς Ωμό σταμναγκάθι με λίγο λαδολέμονο ρέκι. Τα «δάκρυά» της είναι ωφέλιμα για το πεπτικό σύστημα.– εξαιρετικός μεζές για τη ρακή! Άλλωστε, ανήκει πλέον στα παραδοσιακά φάρμακα φυτικής προέλευσης με ένδειξη για τα προβλήματα δυσπεψίας.Σταφίδα Η αξία της Στη σύνθεσή της κλείνει σημαντικές ποσότητες πολυφαινολών και τριτερπενοειδών (ουρσολικό και ολεανολι-Οι πρόγονοί μας απέδιδαν μαγικές και ευεργετικές ιδιότητες κό οξύ), γεγονός που της προσδίδει σημαντικές δράσεις, όπωςστις σταφίδες. Παλαιότερα αποτελούσαν κυρίαρχο εξαγώγι- αντικαρκινική, αντιφλεγμονώδη, ηπατοπροστατευτική καιμο προϊόν της χώρας – «η σταφίδα είναι για την Ελλάδα ό,τι ο αντιμικροβιακή.καφές για τη Βραζιλία», είχε πει ο Ξενοφών Ζολώτας. Tip Το μάσημα μαστίχας έχει φανεί ότι μειώνει την επιθυμίαΗ αξία της Περιέχει σάκχαρα, κυρίως γλυκόζη και φρουκτό- για γλυκό και ενισχύει το αίσθημα του κορεσμού, σύμφωνα μεζη, καθώς και βιταμίνες του συμπλέγματος Β (θειαμίνη, νιασί- έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης.νη και βιταμίνη Β6). Επιπλέον, η πηκτίνη που περιέχει μπο-ρεί αποδεδειγμένα να μειώσει τα επίπεδα χοληστερόλης στο Δίκταμοςαίμα, ενώ η περιεκτικότητά της σε τρυγικό οξύ συμβάλλειστην ενίσχυση της εντερικής υγείας και λειτουργίας. Από την αρχαιότητα ο Ιπποκράτης είχε αναγνωρίσει τη φαρ-Μάθε αυτό! Είναι πλούσια σε σίδηρο –ανά 100 γρ. μάς δίνει μακευτική αξία του δίκταμου, που φύεται στην Κρήτη και ιδί-περίπου το 15% της ποσότητας του σιδήρου που έχουμε ανά- ως στις πλαγιές του όρους Δίκτη, όπως μαρτυρά το όνομά του.γκη ημερησίως– συνεπώς βοηθάει σε Η αξία του Σε πρόσφατη μελέτη για τη δράση του αιθέρι-περιόδους νηστείας ή σε φυτοφαγι-κές δίαιτες. ου ελαίου δικτάμου, προέκυψε ότι είναι ιδι- αίτερα πλούσιο σε καρβακρόλη, γ-τερπινέ- Ελληνικά superfoods: Τα νιο και π-κυμένιο, ουσίες με αντιοξειδωτική επιλέγουμε για τη διατροφική και αντιμικροβιακή δράση, ιδιαίτερα αποτελε- τους αξία, τις θεραπευτικές σματικές ενάντια σε επικίνδυνους μικροοργα- τους ιδιότητες, αλλά και την νισμούς (Staphylococcus aureus και epidermis, Aspergillus niger και Saccharomyces cerevisiae). εξαιρετική γεύση τους. Μάθε κι αυτό Το αποκαλούν στοματόχορτο για- τί το μάσημα των φύλλων του καταπολεμά την κακοσμία του στόματος, στομαχόχορτο επειδή εί- ναι χωνευτικό και σταματόχορτο επειδή τα κοπα- νισμένα φύλλα του πάνω σε πληγές σταματούν την αιμορραγία. Θεωρείται και αφροδισιακό, εξού και η άλλη του ονομασία είναι έρωντας. Τip Για να φτιάξουμε έγχυμα δίκταμου ρίχνουμε σε ένα φλιτζάνι βραστό νερό 10 γρ. ξηρό βότανο και το αφήνουμε σκεπασμένο για 10 λεπτά. Ελαιόλαδο Έχω την τύχη να έχω δοκιμάσει το φρέσκο λάδι που μόλις βγήκε από το λιοτρίβι, και διατηρώ για πάντα σε ένα «συρτά- ρι» της μνήμης μου αυτό το πολύτιμο άρωμα μαζί με ένα αί- σθημα γνήσιου θαυμασμού για το πώς γίνεται η σύνθλιψη του καρπού της ελιάς να αναδίδει μια τέτοια ευωδιά. Η αξία του Φημίζεται για την προστασία που προσφέρει στο καρδιαγγειακό σύστημα. Μας εφοδιάζει με «καλά» μο- νοακόρεστα λιπαρά, βιταμίνες Ε και Κ, καθώς και πλήθος αντιοξειδωτικών, όπως τα καροτενοειδή και οι πολυφαι- νόλες. Μάλιστα, ορισμένα φαινολικά συστατικά του έξτρα παρθένου ελαιόλαδου, όπως η ελαιοκανθάλη, εκδηλώνουν ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση, συμβάλλοντας έτσι στην προστασία από την εμφάνιση χρόνιων νοσημάτων (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης). Tip Προτιμήστε το και στο τηγάνι, όπου αντέχει περισσότερο από τα άλλα έλαια. l o v e 69 y o u r s e l f
ΕΥΕΞΙΑ Ο γιατρός που συστήνει στους ασθενείς του τον ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟ Ένας γιατρός που αντιμετωπίζει όλες τις παθήσεις σαν ψυχοσωματικές διαταραχές, μας εξηγεί ότι η ίαση μπορεί να είναι κάτι τόσο απλό όσο η επανασύνδεση του μυαλού με το σώμα. Από τη ΜΑΡIΛΗ ΕΥΦΡΑΙΜIΔΗ
«Στο ιατρείο μου βλέπω ανθρώπους που παραπονιούνται για ζητήσω να πάρει 10 αναπνοές προσέχοντας τον ρυθμό τους,όλων των ειδών τα προβλήματα. Μου μιλούν για τα συμπτώ- ενώ συγχρόνως παρατηρώ τον σφυγμό και το βάθος της ανα-ματά τους, τις θεραπείες που έκαναν, τις εναλλακτικές μεθό- πνοής για να δω αν διεγείρει το παρασυμπαθητικό σύστημαδους που δοκίμασαν και τα προγράμματα διατροφής που ακο- που προξενεί χαλάρωση και αποταμιεύει ενέργεια. Αν βρί-λούθησαν. Ξεχνούν όμως ένα πολύ σημαντικό κομμάτι: Τι νό- σκεται στη δουλειά, μία ιδέα είναι να σταματάει για 5 λεπτάημα έχει για τους ίδιους η ασθένεια; Πού νομίζουν ότι οφείλε- και να συγκεντρώνεται στο σώμα του, χαλαρώνοντας τις εντά-ται; Συνδέεται με συναισθηματικό στρες; Τι πρέπει να αλλά- σεις στον αυχένα, στη μέση και στις αρθρώσεις. Αυτή η τεχνι-ξουν στην καθημερινή συμπεριφορά τους για να βοηθήσουν κή της απλής χαλάρωσης θα είναι αποτελεσματική αν γίνεταιστην ίαση; Όσο κι αν εξελιχθεί η επιστήμη, όσες ουσίες κι αν τακτικά κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αν βρίσκεται στο σπίτι,ανακαλύψουμε, το πρώτο που πρέπει να αποκαταστήσουμε μπορεί να ξαπλώσει, να ανοίξει τα χέρια και τα πόδια με ίσιαστον δρόμο για την υγεία είναι η ισορροπημένη σύνδεση του τη σπονδυλική στήλη και να χαλαρώσει σταδιακά όλο το σώ-νου με το σώμα και η σωστή αλληλεπίδρασή τους σε όλα τα μα. Θα μπορούσε να το δοκιμάσει επί 15-20 λεπτά, δυο φο-επίπεδα με το περιβάλλον». Ο Νικόλαος Κωστόπουλος, γενι- ρές τη μέρα. Χωρίς να συγκεντρώνεται ή να δίνει σημασία στιςκός ιατρός, συνδυάζει τη δυτική ιατρική με την ομοιοπαθητι- σκέψεις του, απλώς να νιώθει με την αίσθηση της αφής το σώ-κή και την αγιουρβέδα εδώ και τρεις δεκαετίες για να προσεγ- μα του. Ή μπορεί να βγει έξω και να περπατήσει, αυτό δηλα-γίσει ολιστικά κάθε περιστατικό. Σε όλους σχεδόν τους ασθε- δή που ονομάζεται mindful meditation (διαλογισμός απλήςνείς, για κάθε πάθηση, δίνει ως μέρος της θεραπείας μία κοι- επίγνωσης) και μπορεί συνδυαστεί με μία συνειδητή δραστη-νή σύσταση: δοκιμάστε κάποια τεχνική χαλάρωσης ή διαλογι- ριότητα του σώματος. Δεν χρησιμεύει να προτείνουμε γενι-σμού. «Δεν χρειάζεται να είναι κανείς γιόγκι ή μοναχός για να κά διαλογισμό. Το σημαντικό είναι να βρούμε σε ποια μορφή,τα καταφέρει. Αρκεί μία κατάλληλη μέθοδος που θα τον βοη- σε ποιον άνθρωπο και σε ποιες συνθήκες λειτουργεί κάθε τε-θήσει να διαχειριστεί το στρες». χνική. Το να καταλήξουμε στο είδος της διαλογιστικής μεθό-Τι νόημα έχει να τρώμε βιολογικά αν σερβίρουμε στον εαυ- δου που ταιριάζει στον καθένα είναι ένα σημαντικό βήμα στοντό μας ένα πιάτο με τοξικές σκέψεις και συ- δρόμο για τη θεραπεία».ναισθήματα; «Αυτός είναι ο λόγος που συ- «Το ζητούμενο είναι μίαστήνω πρακτικές χαλάρωσης σε κάθε ασθε-νή. Πολλοί φοβούνται ότι δεν θα τα κατα- τεχνική διαχείρισης Η ποιότητα των σκέψεωνφέρουν, ότι απαιτούνται πνευματικές δυ- άγχους που θα βοηθήσεινάμεις για να κάνουν την υπέρβαση. Το Είναι πραγματικά καλή ιδέα; Μερικές φο- να εξισορροπήσουν ρές το να συγκεντρωθούμε στον «νου» αποδεικνύεται κάτι περισσότερο από δύ-ζητούμενο είναι μία τεχνική διαχείρισης τα δύο ημισφαίρια σκολο, μπορεί να γίνει ακόμη και τρομα-άγχους που θα βοηθήσει να εξισορροπή- του εγκεφάλου, το κτικό. Όταν ο εσωτερικός διάλογος έχεισουν τα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου, αριστερό και το δεξί, η πόνο και θλίψη, τότε ο διαλογισμός δεντο αριστερό και το δεξί, η λογική με το βα- βοηθάει. «Ενώ μπορεί να κάνει θαύματαθύτερο συναίσθημα. Όταν διαταράσσεται λογική με το βαθύτερο για την υγεία και την ισορροπία της ενέρ-η ισορροπία τους βιώνουμε καταστάσεις γειας στο σώμα, σε περιστατικά κατάθλι-υπερβολικού άγχους. Ένας τρόπος να βο- συναίσθημα». ψης μπορεί να προκαλέσει περισσότεροηθήσουμε στην αποκατάσταση της ισορροπημένης συμπερι- κακό παρά καλό. Στη διάρκεια της ενδοσκόπησης, το μυαλόφοράς είναι το stress management (διαχείριση άγχους). Μπο- μας μπορεί να χαθεί στη μελαγχολία και να ανακυκλώσει ταρεί να πρόκειται για κάτι πολύ απλό, όπως το να κλείνουν αρνητικά συναισθήματα, τα τραύματα, τις καταπιεσμένες σκέ-οι ασθενείς τα μάτια και να επαναλαμβάνουν μέσα τους έναν ψεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν θεωρείται σκόπιμο να στρέ-ήχο που τους δημιουργεί ηρεμία. Ή μπορεί κάποιος να ψέλ- φουμε την προσοχή μας προς τα μέσα. Για το 90% όμως τωννει δυνατά (ανάλογα με τη θρησκεία του), να τραγουδάει, να ασθενών ο διαλογισμός είναι ωφέλιμος».λέει ένα μάντρα (φωνητική τεχνική που χαλαρώνει τον νου, Πέρα απ’ όλα όσα γνωρίζουμε για την ευεργετική επίδρασηη οποία χρησιμοποιείται στη γιόγκα). Αν είναι άθεος, μπορεί που έχει η κατάσταση χαλάρωσης του εγκεφάλου στην υγεία,να κοιτάζει τη φύση ή να επαναλαμβάνει μία θετική δήλωση. από την τόνωση του ανοσοποιητικού και τη βελτίωση της κυ-Μία άλλη ιδέα είναι να γράφει καθημερινά έναν θετικό στο- κλοφορίας του αίματος μέχρι τον έλεγχο του πόνου, προσφέ-χασμό». ρει πολλά ακόμα οφέλη στην ποιότητα της ζωής μας. Καθώς μας φέρνει σε επαφή με τον εαυτό μας, αυξάνει την ικανότηταΑπλές τεχνικές για πολυάσχολα μυαλά να συγκεντρωνόμαστε, να είμαστε δημιουργικοί, να σκεπτό-Για όσους έχουν ακούσει παράξενες, εξωτικές ιστορίες αυτο- μαστε πιο καθαρά. Στην ουσία είναι σαν να νοικοκυρεύουμεσυγκέντρωσης, ο διαλογισμός φαντάζει περισσότερο σαν απει- το μυαλό. Πετάμε τα σκουπίδια, ξεσκονίζουμε τα ταλέντα, βά-λή παρά σαν υπόσχεση. «Υπάρχουν πολλοί τρόποι να διαχει- ζουμε τις δεξιότητες στην πρώτη γραμμή. Ακόμα κι όταν δενριστεί κανείς το άγχος, οπότε σε συνεργασία με τον ενδιαφε- μπορούμε να ελέγξουμε τι συμβαίνει στον έξω κόσμο, έχουμερόμενο βρίσκουμε τη δική του προσωπική μέθοδο. Αν, για πα- τη δυνατότητα να κυριαρχήσουμε στην ποιότητα των σκέψεώνράδειγμα, ένας άνθρωπος κάνει 1.000 σκέψεις το λεπτό δεν μας. Όπως είχε πει και ο Ravi Shankar (Ινδός μουσικός καιμπορώ να του πω να σταματήσει και να διαλογιστεί. Θα τον συνθέτης) στους μαθητές του, «η ποιότητα της ζωής μας εξαρ-εκνευρίσω και δεν θα καταφέρω τίποτα. Μπορώ, όμως, να του τάται από την ποιότητα του μυαλού μας». l o v e 71 y o u r s e l f
ΕΡΓΑΣΤΉΡΙΑ, ΣΕΜΙΝΆΡΙΑ, ΝΈΑ, BLOGS, ΤΑΙΝΊΕΣ, ΒΙΒΛΊΑ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΌΣ, ΧΡΉΣΙΜΕΣΌ,τι μας εντυπωσιάζει/aρέσει/ενδιαφέρει (από την Ελλάδα και τον Κόσμο)Σούπερ μάρκετ χωρίς πλαστικό; Κράτα ημερολόγιο (με τις συνήθειές σου)Ο 1ος διάδρομος σούπερ μάρκετ χωρίς πλαστικόείναι πραγματικότητα και περιλαμβάνει πάνω από Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΌΤΗΤΆ ΜΑΣ700 προϊόντα συσκευασμένα σε φυσικά και 100% ΟΡΊΖΕΤΑΙ ΑΠΌ ΜΙΚΡΈΣ ΚΑΙβιοδιασπώμενα υλικά. Ο «πράσινος» αυτός διάδρομος ΜΕΓΆΛΕΣ ΣΥΝΉΘΕΙΕΣ. ΆΛΛΕΣβρίσκεται στο Άμστερνταμ και είναι αποτέλεσμα της ΕΊΝΑΙ ΩΦΈΛΙΜΕΣ, ΕΝΏ ΆΛΛΕΣσυνεργασίας της περιβαλλοντικής ομάδας A Plastic ΜΠΟΡΕΊ ΝΑ ΕΠΗΡΕΆΖΟΥΝ ΑΡΝΗΤΙΚΆ ΤΗΝ ΥΓΕΊΑ Planet και ΜΑΣ (Π.Χ. ΤΟ ΚΆΠΝΙΣΜΑ) της ολλανδικής Ή ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΤΙΚΌΤΗΤΆ ΜΑΣ αλυσίδας (Π.Χ. Η ΑΝΑΒΛΗΤΙΚΌΤΗΤΑ). σούπερ μάρκετ ΤΟ ΝΑ ΚΑΤΑΓΡΆΦΟΥΜΕ, Ekoplaza, ΕΝ ΕΊΔΕΙ ΗΜΕΡΟΛΟΓΊΟΥ, που σχεδιάζει ΠΏΣ ΕΞΕΛΊΣΣΟΝΤΑΙ πριν από το ΟΙ ΣΥΝΉΘΕΙΕΣ ΑΥΤΈΣ τέλος του έτους ΜΑΣ ΒΟΗΘΆ ΝΑ να υπάρχει ΜΕΓΙΣΤΟΠΟΙΉΣΟΥΜΕ plastic free ΤΑ ΟΦΈΛΗ ΜΑΣ Ή ΝΑ διάδρομος ΑΝΑΚΤΉΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΧΑΜΈΝΟ σε κάθε ένα ΈΛΕΓΧΟ. ΕΥΤΥΧΏΣ, ΥΠΆΡΧΟΥΝ από τα 74 ΕΦΑΡΜΟΓΈΣ ΠΟΥ ΠΑΊΡΝΟΥΝ καταστήματά ΤΟΝ ΡΌΛΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΎ της. ΗΜΕΡΟΛΟΓΊΟΥ ΚΑΙ ΤΡΕΙΣ ΑΠΌ ΑΥΤΈΣ ΕΊΝΑΙ ΟΙΗ τελειότητα της φύσης HABITICA, STICKK ΚΑΙ HABITSHARE. ΔΙΑΘΈΣΙΜΕΣΛάτρης των οργανικών τροφών, το μοντέλο από την ΓΙΑ IOS ΚΑΙ ANDROID.Αυστραλία και πρώην «άγγελος» της Victoria’s Secret,Miranda Kerr, δημιούργησε την καλλυντική σειράπεριποίησης KORA, γιατί δεν μπορούσε να βρει αγνάφυσικά προϊόντα ομορφιάς με αξιόπιστα αποτελέσματα.Η Kerr πρεσβεύει πως όμορφο δέρμα είναι το υγιέςδέρμα και τονίζει: «Είναι σημαντικό να ξέρεις τιβάζεις στην επιδερμίδα σου. Γιατί να μη θέλειςνα της προσφέρεις όλες τις θρεπτικές τροφές,ώστε να έχει τη δυνατότητα να λάμψει;»Μπορείτε να βρείτε τα καλλυντικά ΚΟRA online σταwww.koraorganics.com και net-a-porter.com Ένα μαμούθ στα Μελίσσια Το Mammoth στα Μελίσσια ξεκίνησε ως ένα τοσοδούλικο bistro (λόγω του μικρού του μεγέθους ο ιδιοκτήτης σκέφτηκε να το ονομάσει χάριν ευθυμίας μαμούθ!), το οποίο ουσιαστικά λειτουργούσε ως delivery. Πλέον, έχει μεγαλώσει και προσφέρει πολύ ωραία θέα στο πάρκο. Εδώ, θα βρείτε από λαχανοντολμάδες μέχρι μπιφτέκια φακής με βιολογική κινόα. Το ετερόκλητο μενού περιλαμβάνει κλασικά ελληνικά πιάτα (που ενίοτε πειράζονται δημιουργικά), με χορτοφαγικές και vegan επιλογές, αλλά και έθνικ πιάτα. Στα συν οι χειροποίητες πίτες από ηπειρώτισσα σεφ. Το Mammoth ακολουθεί τη φιλοσοφία του slow food, δίνοντας έμφαση στις καλές πρώτες ύλες, ει δυνατόν από μικρούς παραγωγούς. Η υπηρεσία του delivery εξυπηρετεί από Πεντέλη μέχρι Κ. Χαλάνδρι και από Μαρούσι έως Γέρακα. www.mammoth-slow-food.grl o v e 72 y o u r s e l f
ΔΙΕΥΘΎΝΣΕΙΣ. ΌΛΑ ΌΣΑ ΜΑΣ ΕΜΠΝΈΟΥΝ ΣΕ ΈΝΑΝ ΚΌΣΜΟ ΠΟΥ ΑΛΛΆΖΕΙ ΔΙΑΡΚΏΣ. ΠΕΡΙΗΓΉΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΆΡΜΑ MARGI Μια φάρμα στην καρδιά της Αττικής υπόσχεται να προσφέρει –σ’ εμάς, τα παιδιά και τους φίλους μας– μια ξεχωριστή εμπειρία, φέρνοντάς μας σε επαφή με την ελληνική φύση και τα «δώρα» της. Τα Private Farm Tours είναι ουσιαστικά ένα «ταξίδι» σε γεύσεις, χρώματα και αρώματα της Ελλάδας. Έχοντας στο πλευρό μας ως ξεναγό τον υπεύθυνο της φάρμας, με καταγωγή από την Κρήτη, θα περιηγηθούμε στα περιβόλια, στις ελιές και στα αμπέλια και μέσα στο καλαθάκι μας θα μαζέψουμε ολόφρεσκα αβγά, μυρωδικά και λαχανικά. Τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να ταΐσουν τον αγαπημένο γαϊδαράκο και μασκότ της φάρμας, Billy, τις κατσίκες και τις κότες, ενώ όλοι μαζί θα απολαύσουμε ένα παραδοσιακό δείπνο, το οποίο θα προετοιμάσει ο σεφ με υλικά από τη φάρμα. Για να ζήσουμε την εμπειρία Private Farm Tour, δεν έχουμε παρά να «κλείσουμε» το μεγάλο μοναστηριακό τραπέζι για εμάς και τη συντροφιά μας, οποιαδήποτε ημέρα και ώρα επιθυμούμε (ανάλογα με τη διαθεσιμότητα). www.themargi.gr/el/our-farm ΠΌΣΑ ΥΛΙΚΆ ΘΈΛΕΙ Δείξε μου το χαμόγελό σου Η ΣΥΝΤΑΓΉ ΣΟΥ; Δεν είναι όλα τα χαμόγελα Ξετρυπώσαμε ένα site καλοπροαίρετα και το σώμα μας φαίνεται που θα κάνει τη μαγειρική να το καταλαβαίνει αυτό, αντιδρώντας σας καθημερινότητα πολύ αναλόγως. Συγκεκριμένα, έρευνα πιο εύκολη και υγιεινή παράλληλα. Σημειώστε: δείχνει ότι τα χαμόγελα που εκφράζουν κυριαρχία συνδέονται με άνοδο των minimalistbaker.com. Εδώ θα βρείτε χορτοφαγικές επιπέδων των ορμονών του στρες του αποδέκτη τους, ενώ τα χαμόγελα που και vegan συνταγές, η αποτελούν ανταμοιβή για την ενίσχυση υλοποίηση των οποίων μιας συμπεριφοράς, δρουν ως φυσικοί «προφυλακτήρες» ενάντια στο άγχος. απαιτεί λιγότερα από 10 συστατικά, όχι περισσότερο χρόνο από 30’ και 1 μπολ.Φωτογραφία: Νίκος Καρανικόλας Free hugs στο Spetsathlon by Love yourself To μεγαλύτερο τρίαθλο της Ελλάδας θα διεξαχθεί για 6η συνεχή χρονιά στις Σπέτσες, από τις 11 έως τις 13 Μαΐου, φιλοξενώντας κορυφαίους πρωταθλητές τριάθλου, κολύμβησης και ποδηλασίας από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Φέτος, πέρα από τα καθιερωμένα αγωνίσματα, το Spetsathlon εισάγει μία νέα διαδρομή, τον Κολυμβητικό Αγώνα 3 χλμ. για τους λάτρεις των μεγάλων και απαιτητικών αποστάσεων. Το Love yourself θα είναι εκεί για να εμψυχώνει τους συμμετέχοντες, δίνοντας… δωρεάν αγκαλιές! www.spetsathlon.com l o v e 73 y o u r s e l f
l o v e 74 y o u r s e l f
ΦΡΟΝΤΊΖΩ ΤΟ ΣΏΜΑ ΜΟΥ Έχω ανάμεικτα συναισθήματα για το ποδήλατο ή καλύτερα για τους ποδηλάτες. Άλλοτε θαυμασμού (όταν ανεβαίνουν τις ανηφόρες της Καστέλλας) και άλλοτε θυμού (όταν κινδυνεύω να με πατήσουν), αλλά κυρίως ζήλιας, γιατί θα ήθελα να είμαι ένας από αυτούς. Αστικές ποδηλατάδες Από τη ΜΑΡIΑ ΠΑΠΑΔΟΔΗΜΗΤΡAΚΗΦωτογραφία: Getty Images/Ideal Image ΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΤΗΣ Κοπεγχάγης δια- Μπροστά η επαρχία νύουν συνολικά 1.200.000 χιλιόμετρα ετησίως, απόσταση που ισοδυναμεί με Απ’ ό,τι φαίνεται πάντως, η επαρχία βά- δύο φορές ένα ταξίδι στο φεγγάρι και πί- ζει... τα γυαλιά τόσο στην πρωτεύουσα όσο σω! Επίσης, στο κέντρο της Κοπεγχάγης και στη συμπρωτεύουσα. Η Κως, για παρά- υπάρχουν περισσότερα ποδήλατα από δειγμα, διαθέτει έναν ποδηλατοδρόμο πε- ό,τι πολίτες, για την ακρίβεια υπάρχουν ρίπου 13 χλμ. και επιπλέον παράδρομους 560 χιλιάδες ποδήλατα και 520 χιλιάδες και διαδρομές που οδηγούν μέσα στην πό- πολίτες. Την ίδια ώρα, η Αθήνα απέκτη- λη, σε παραλίες και οικισμούς. Στην Καρ- σε τον πρώτο της ποδηλατόδρομο μόλις δίτσα το πρώτο δίκτυο ποδηλατόδρομων πριν από 2 χρόνια (είναι αυτός που ενώ- άρχισε να κατασκευάζεται το 2003 και σή- νει το Θησείο με το Φάληρο), ενώ πολ- μερα φτάνει συνολικά τα 14 χλμ. Όμως, λοί από εμάς έχουμε μετατρέψει το πο- και άλλες πόλεις, όπως το Μεσολόγγι, η δήλατό μας σε εγκατάσταση εσωτερικού Καλαμάτα, το Ρέθυμνο, η Αλεξανδρού- χώρου, που αποκαλύπτεται μόνο σε ει- πολη, η Πρέβεζα και η Λάρισα παρουσιά- δικές περιστάσεις (βλέπε «Ποδηλατικός ζουν ένα βασικό δίκτυο ποδηλατόδρομων, Γύρος της Αθήνας»). που οι κάτοικοι απολαμβάνουν. Αυτό που έμαθα, πάντως, και χάρηκα είναι ότι αντίθετα με την εντύπωση που έχουμε Γιατί, όμως, να κάνουμε ποδήλατο; οι περισσότεροι, οι ποδηλατικές επιδόσεις μας ως λαού δεν είναι τόσο κακές. «Είναι Κατ’ αρχάς, η ποδηλασία σε εξωτερικούς μύθος ότι οι Έλληνες δεν κάνουμε πο- χώρους μάς επιτρέπει να αλλάζουμε πα- δήλατο. Αυτή η πεποίθηση υπάρχει για- ραστάσεις, πράγμα που μας ξεκουράζει τί μας συγκρίνουμε με χώρες όπως η Ολ- πνευματικά. Επίσης, ως άσκηση διεγείρει λανδία. Ωστόσο, αν δούμε συνολικά την την παραγωγή ενδορφινών, των φυσικών Ευρώπη, καταλαβαίνουμε ότι το ποδήλατο αναλγητικών του οργανισμού μας, προκα- δεν αποτελεί και τόσο δημοφιλές μέσο με- λώντας μας αίσθημα ευεξίας. Αν, μάλιστα, τακίνησης», λέει ο Δρ. Κώστας Αθανασό- προσθέσουμε στην ποδηλατική εμπειρία πουλος, Συγκοινωνιολόγος, Μηχανικός και την επαφή με τη φύση, τότε έχουμε του ΕΜΠ και μέλος της Μονάδας Βιώσι- επιπλέον μείωση των επιπέδων του στρες μης Κινητικότητας, που έχει ασχοληθεί με και των συμπτωμάτων κατάθλιψης. Ταυτό- τη μελέτη και την καταγραφή των ποδη- χρονα, ενισχύει την πνευματική διαύγεια, λατοδρόμων στην Ελλάδα. την αυτοεκτίμηση και το κίνητρο για φυ- σική δραστηριότητα. Η ποδηλασία είναι μια καλή καρδιοανα- l o v e 75 y o u r s e l f
ΦΡΟΝΤΊΖΩ ΤΟ ΣΏΜΑ ΜΟΥπνευστική άσκηση, της οποίας η έντα- μην κάνει; Ιδού η απορία και η απάντη-ση εύκολα προσαρμόζεται στις ανάγκες ση των ειδικών είναι... να κάνει. Σύμφω-μας. Συμβάλλει στον έλεγχο του σωματι- να με έρευνα του 2011, τα οφέλη της πο-κού βάρους και βελτιώνει τη φυσική κα- δηλασίας στην υγεία υπερτερούν τυχόντάσταση. Βοηθάει, επίσης, στην ενίσχυση κινδύνων που προκύπτουν από την αυ-του μυοσκελετικού συστήματος των κά- ξημένη έκθεση των ποδηλατιστών στηντω άκρων, γυμνάζει κοιλιακούς, ραχιαίους, ατμοσφαιρική ρύπανση των πόλεων καιώμους, στήθος, πλάτη και χέρια, ενώ αν την αυξημένη πιθανότητα τροχαίων ατυ-ρυθμίσουμε σωστά το ποδήλατο δεν κατα- χημάτων. Στο ίδιο συμπέρασμα κατα-πονεί τις αρθρώσεις. λήγει και έρευνα του 2016, σύμφωνα μεΜάλιστα, όπως διαπιστώθηκε από έρευ- την οποία η θετική επίδραση που έχεινα του Πανεπιστημίου της Γλασκόβης, η μία ώρα ποδηλασίας την ημέρα ξεπερνάενεργός μετακίνηση με ποδήλατο περιορί- την αρνητική επίδραση των ατμοσφαιρι- ΕΓΏ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΔΉΛΑΤΟζει κατά 46% τον κίνδυνο να εμφανίσουμε κών ρύπων. Η σχέση αυτή αλλάζει στην Σε αντίθεση με εμάς τους ποδηλάτες αναψυχής, που θυμόμαστε τους δύοκαρδιακές παθήσεις, κατά 45% την πιθα- περίπτωση που ποδηλατούμε πάνω από τροχούς όταν μπει το καλοκαίρι, υπάρχουν άνθρωποι για τους οποίουςνότητα να νοσήσουμε από καρκίνο και κα- 5 ώρες σε κάποιες από τις πιο ρυπασμέ- το ποδήλατο είναι κομμάτι της καθημερινότητάς τους. Ένας από αυτούς,τά 41% τον κίνδυνο να πεθάνουμε πρόωρα νες πόλεις του κόσμου. ο Γιάννης Καλύβας, φωτογράφος- ποδηλάτης, μιλά για το αγαπημένο τουαπό οποιαδήποτε αιτία σε σχέση με τη με- δίτροχο, κεντρικό θέμα σε πάνω από 180 χιλιάδες φωτογραφίες του.τακίνηση με το αυτοκίνητο ή τα μέσα μαζι- Είναι δείγμα πολιτισμού Η σχέση του με το ποδήλατο: Με πάει από τη λαϊκή μέχρι τα μέρη όπουκής μεταφοράς. Επιπλέον, ερευνητές από Το ποδήλατο αποτελεί παράγοντα βελ- διασκεδάζω. Είναι τόσο φυσικό για μένα όσο το περπάτημα. Ό,τι και να κάνω, τοBike Sharingτο Πανεπιστήμιο του Μπέρ- τίωσης της ποιότητας ζωής ποδήλατο είναι μέρος του. Δεν κατεβαίνω στις σύγχρονες πόλεις, αφού ούτε την ώρα που τραβάω φωτογραφίες.μιγχαμ και το Βασιλικό Κο- Μάλιστα, οι μόνες φορές που έχω πέσει, είναι αυτές που δεν κρατούσα στα χέριαλέγιο του Λονδίνου, συνέ- Π λη ρ ώ ν ο ν τ α ς έ ν α είναι αθόρυβο, δεν προκαλεί μου φωτογραφική μηχανή.κριναν ερασιτέχνες ποδηλά- μ ι κ ρ ό α ν τ ίτ ι μ ο οπτική ρύπανση, περιορίζει Το ποδήλατό μου: Ξεκίνησα με ένα μπορούμε να σπαστό, συνέχισα με ένα mountainτες ηλικίας 55 έως 79 ετών κυκλοφορήσουμε την κίνηση στους δρόμους και δύο κούρσες και κατέληξα πάλι σεμε μία ομάδα ατόμων 57 έως με το δημοτικό και δεν εκπέμπει ατμοσφαιρι- ένα σπαστό. Είναι αυτό που τελικά με80 ετών και μία ομάδα ατό- ποδήλατο στην κούς ρύπους. Μάλιστα, έχει βολεύει, γιατί μπαίνει παντού, από τομων 20 έως 36 ετών, τα οποία Αθήνα και σε υπολογιστεί ότι οι εκπομπές λεωφορείο μέχρι τις καφετέριες.δεν ασκούνταν τακτικά, και άλλες πόλεις διοξειδίου του άνθρακα, λαμ- Πρώτη αστική ποδηλατική ανάμνηση: Όταν πήγα για πρώτη φορά βόλτα με τηνδιαπίστωσαν ότι οι ποδηλά- (Διδυμότειχο, βάνοντας υπόψη τον πλήρη ομάδα Freeday το 2009. Ήμασταν μόλιςτες είχαν περισσότερη μυϊκή Κομοτηνή, κύκλο ζωής των τρόπων με- 10 άτομα και η απόσταση που διανύσαμεμάζα, σταθερά επίπεδα χολη- Καβάλα, τακίνησης, είναι για το πο- από τη Φιλαδέλφεια ως τη Γλυφάδα μούστερίνης και λίπους, υψηλά Θεσσαλονίκη, δήλατο περίπου 21 γρ. CO2/ φάνηκε εξωπραγματική.επίπεδα τεστοστερόνης (οι Ηγουμενίτσα, επιβάτη/ χλμ. που έχει δια- Αγαπημένη διαδρομή: Αυτή μέσω της Ιωάννινα, Πατησίων που με κατεβάζει στο κέντρο. Καρδίτσα, Τι θα άλλαζα στον ποδηλατικόάντρες) και πιο νεανικό ανο- Κερατσίνι - νυθεί, για το λεωφορείο χάρτη της Ελλάδας: Θα ήθελα τουςσοποιητικό σύστημα. πάντες πάνω σε ένα ποδήλατο, να το Δραπετσώνα, 101 γρ. CO2/ επιβάτη/ χλμ. δουν σαν μέρος της ζωής τους, ναΜέσα στην κίνηση; Ναύπακτος, κάνουν ποδήλατο με το κουστούμι Πάτρα, Ανατολική που έχει διανυθεί και για το για να πάνε στη δουλειά και με τοΝα κάνει κανείς ποδήλα- επιβατικό αυτοκίνητο 271 φόρεμα για να βγουν το βράδυ. Θα ήθελα η Αθήνα να γίνει η ποδηλατική Μ ά ν η , Ρ έ θ υ μν ο , γρ. CO2/ επιβάτη/ χλμ. που πρωτεύουσα της Ευρώπης. Σάμος).το μέσα στην πόλη ή να έχει διανυθεί.2 ερωτήσεις στον Ευάγγελο Κασταμούλα, Uci Cycling Trainer/Schwinn Indoor Cycling Master InstructorΤι εξοπλισμός χρειάζεται; Το βασικότερο όλων είναι το κράνος και μάλιστα ένακαλό, γιατί αυτό θα προστατεύσει το κεφάλι μας σε περίπτωση ατυχήματος. Δεύτε-ρον, χρειαζόμαστε φωτάκι τόσο μπροστά όσο και πίσω, για να είμαστε ορατοί στονδρόμο. Επίσης, ένα ποδηλατικό κολάν, ένα ανακλαστικό γιλέκο, ένα αδιάβροχο,γάντια και ένα ζευγάρι ποδηλατικά παπούτσια μπορούν να κάνουν πιο εύκολη καιασφαλή τη μετακίνησή μας.Πώς ρυθμίζουμε σωστά το ποδήλατο; Η σωστή ρύθμιση του ποδηλάτου είναι τοπρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε πριν ξεκινήσουμε τις βόλτες και εξαρτάταιαπό πολλούς παράγοντες, όπως ο τύπος του ποδηλάτου, ο τύπος αθλητή, ο τρόποςχρήσης του. Σχεδόν όλα τα καταστήματα ποδηλάτων έχουν το λεγόμενο σύστημαBikeFit, οπότε η ρύθμιση γίνεται επιτόπου με την αγορά, διαφορετικά μπορούμε ναπάμε σε ένα κατάστημα με το ποδήλατό μας και να το ρυθμίσουμε.l o v e 76 y o u r s e l f
H ποδηλασία μέσα στην πόλη οθππεέταενσλεηρδώπώουΗιοουφβμείδδμάυξαμετήλεσίενωακλλιτγ,κααενοαιπγτιήνκαδυοι.βίύκβμνΤνεοδααανηλιηρτάττσάμγύάζριηλνίιώσεονολεμιτχνουιοεαώετυρτισνομγοη;εε,ίYOULROSVEELF απαιτεί προσεκτική οδηγική συμπεριφορά (ο ποδηλάτης είναι πιο εκτεθειμένος σε τραυματισμούς), τήρηση του ΚΟΚ και σεβασμόπρος τους υπόλοιπους χρήστες του δρόμου. O γύρος της Ευρώπης Το EuroVelo είναι το ευρωπαϊκό δίκτυο ποδηλατικών διαδρομών, τρεις από τις οποίες διασχίζουν την Ελλάδα. Η Μεσογειακή διαδρομή EV8, που ξεκινά από το Κάντιθ της Ισπανίας και καταλήγει στην Αθήνα, η Διαδρομή της Ανατολικής Ευρώπης EV11, που ξεκινά από τη Νορβηγία και καταλήγει μέσω Θεσσαλονίκης στην Αθήνα και η Διαδρομή Σιδηρούν Παραπέτασμα EV13, που ξεκινά από τη θάλασσα του Μπάρεντς μεταξύ Νορβηγίας και Ρωσίας και καταλήγει στη Μαύρη Θάλασσα, διασχίζοντας την Ελλάδα σε δύο τμήματα, το ένα μεταξύ Σερρών και Δράμας και το άλλο κατά μήκος του Άρδα ποταμού. ΏΡΑ ΓΙΑ ΣΌΣΙΑΛ Ποδηλατικές ομάδες στο Facebook: Freeday - Ποδηλάτες, ΦίλοιΠοδηλάτου, ΠοδηλΑΤΤΙΚΗ Κοινότητα, Podilates.gr, Ποδηλάτες Πειραιά - piraeus cyclists, ΠΟΔΗΛΑΤΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, Ποδηλάτες Τρικάλων. Υπάρχουν αμέτρητες εκεί έξω, κάποια θα βρίσκεται κοντά σας.
Η ΥΓΕΙΑ ΜΟΥ ΝΈΑΈΡΣΕΠΥΟΝΥΔΑΑΊΑ Η ζάχαρη πυροδοτεί τον ΚΑΡΚΊΝΟΜιλήσαμε με τον επικεφαλής της νέας έρευνας, Jonathan Thevelein. Από τη NIKH ΨΑΛΤΗHζάχαρη θρέφει τον καρκίνο και πυροδοτεί την καρ- Λιγότερη ζάχαρη, καλύτερη ζωή; «Τα αποτελέσματα κινογένεση; Xάρη σε ένα ερευνητικό έργο εν- της έρευνάς μας υποδηλώνουν, αλλά δεν συνιστούν προς νέα ετών (αποτελέσματα του οποίου δημοσιεύ- το παρόν απόδειξη, ότι τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο θηκαν στην έγκριτη ιατρική επιθεώρηση Nature αίμα μπορούν να ενεργοποιήσουν την επιθετικότητα του Communications), οι επιστήμονες έκαναν ένα σημαντικό βή- καρκίνου», επισημαίνει ο καθηγητής. Επομένως, μια φτω- μα προόδου στην αποκωδικοποίηση μιας επικίνδυνης και αμ- χή σε σάκχαρα διατροφή θα μπορούσε να είναι επωφελής φιλεγόμενης σχέσης. Αυτής της γλυκόζης και του καρκίνου. για τους καρκινοπαθείς. Υπάρχουν ήδη έρευνες που κατα- λήγουν στο συμπέρασμα ότι μια φτωχή σε σάκχαρα διατρο- Υπάρχει κάποιος που δεν του αρέσουν τα γλυκά; φή είναι επωφελής για όσους υποβάλλονται σε χημειοθε- Κανείς; To φαντάστηκα... Το πρόβλημα είναι ότι αρέσουν πο- ραπεία. Ωστόσο, πολλοί ασθενείς είναι ήδη σε πολύ κα- λύ και στα καρκινικά κύτταρα. Τόσο πολύ μάλιστα αποζητούν κή κατάσταση και επομένως χρειάζονται μια διατροφή που τη γλυκόζη, που αυτή τους η γλυκιά αδυναμία έχει και όνομα: θα τους παρέχει επαρκή ενέργεια. Από αυτή την άποψη, «φαινόμενο Warburg». Είναι το όνομα του νομπελίστα βιοχημι- μια διατροφή πλούσια σε λίπος ίσως είναι καταλληλότε- κού που ήδη από τη δεκαετία του 1920 διαπίστωσε ότι τα καρκι- ρη. Παρότι υπάρχουν ήδη ενδείξεις για θετικό συσχετισμό νικά κύτταρα έχουν πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα γλυκόλυσης σε μιας διατροφής φτωχής σε σάκχαρα για την ανάκαμψη από σύγκριση με τα φυσιολογικά. Τα καρκινικά κύτταρα χρησιμοποι- τον καρκίνο κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας, χρειά- ούν τη γλυκόζη για να τροφοδοτηθούν με ενέργεια, δεδομένου ζονται περισσότερες έρευνες για να καταδείξουν ξεκάθαρα ότι έχουν τεράστιες ενεργειακές ανάγκες, μιας και πολλαπλασι- αυτό τον συσχετισμό, δηλώνει. άζονται ταχύτατα και άναρχα. Μάλιστα, «προτιμούν» τη ζύμω- Είναι η στέρηση των σακχάρων λύση; Αυτό είναι μάλ- ση, μεταβολίζοντας έτσι τη γλυκόζη ταχύτατα σε γαλακτικό οξύ. λον δύσκολο και τον λόγο μάς εξηγεί ο Ευάγγελος Φιλό- Στο εργαστήριο. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν κύτταρα μα- πουλος, Χειρουργός, Διευθυντής Κλινικής Μαστού Αντι- γιάς επειδή και αυτά «προτιμούν» τη ζύμωση, όπως τα καρκι- καρκινικού Νοσοκομείου «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ» και Πρό- νικά κύτταρα, ενώ παράλληλα έχουν ένα κοινό και με τα αν- εδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας: «Η αντι- θρώπινα κύτταρα: έχουν πρωτεΐνες Ras, οι οποίες σε μια αλ- μετώπιση του καρκίνου επηρεάζοντας την πρόσληψη της λοιωμένη μορφή εντοπίζονται σε πολλούς τύπους καρκίνου. γλυκόζης από τα καρκινικά κύτταρα δεν έχει καταστεί εφι- «Στο εργαστήριό μας, χρησιμοποιώντας μια ειδικά μεταλλαγ- κτή σε επίπεδο εκλεκτικής δράσης (δηλαδή αποκλειστι- μένη μαγιά στην οποία εκφραζόταν ένα υπερδραστήριο φαι- κά στα καρκινικά κύτταρα), αλλά και δεν φαίνεται ότι μπο- νόμενο Warburg, παρατηρήσαμε ότι ένα ενδιάμεσο συστατι- ρεί να επηρεαστεί απλώς και μόνο με την ελάττωση έως την κό της διαδικασίας γλυκόλυσης (ένα παράγωγο του μεταβολι- πλήρη «νηστεία» του οργανισμού από τους υδατάνθρακες, σμού του σακχάρου) λειτουργεί ως διεγέρτης των πρωτεϊνών γιατί αυτοί αποτελούν απαραίτητο συστατικό για την επι- Ras, καθώς και ότι οι υπερδραστήριες πρωτεΐνες Ras ενεργο- βίωση όχι μόνο των καρκινικών, αλλά και όλων των κυττά- ποιούν τη γλυκόλυση», μας είπε ο επικεφαλής ερευνητής κα- ρων του σώματος». θηγητής Thevelein από το εργαστήριο Μοριακής Κυτταρικής Η υγιεινή διατροφή. Η διατροφή με περισσότερα φρούτα, Βιολογίας του Τμήματος Βιολογίας του KU Leuven και του λαχανικά και λιγότερες τροφές με κορεσμένα λιπαρά φαίνε- Κέντρου Μικροβιολογίας, VIB. ται να παρατείνει τη ζωή και να βελτιώνει την ποιότητά της σε Τι σημαίνει η ανακάλυψη αυτή; «Η έρευνά μας παρέχει μερικές μορφές καρκίνου, όπως π.χ. στον καρκίνο του μαστού. για πρώτη φορά μια εξήγηση για τον λόγο που υπάρχει ένας Μάλιστα, σήμερα υπάρχουν έρευνες που συσχετίζουν τους τόσο στενός συσχετισμός ανάμεσα στην ταχύτητα γλυκόλυσης «κακούς» επεξεργασμένους υδατάνθρακες (όχι εκείνους που των καρκινικών κυττάρων και την επιθετικότητα ενός καρκί- βρίσκονται σε φρούτα και λαχανικά, αλλά τους ραφιναρισμέ- νου», εξηγεί ο καθηγητής Thevelein. «Τα ευρήματά μας απο- νους, που βρίσκονται σε επεξεργασμένα τρόφιμα και ροφήμα- καλύπτουν έναν φαύλο κύκλο, όπου η γλυκόλυση και οι πρω- τα) με τον καρκίνο του μαστού και του προστάτη. Χρειάζονται, τεΐνες Ras εξακολουθούν να πυροδοτούν το ένα τη δράση του όμως, και άλλες μελέτες για να αποσαφηνιστεί η σχέση της δι- άλλου. Επομένως, για πρώτη φορά φάνηκε ότι το φαινόμενο ατροφής με την πρόληψη ή την αποφυγή της υποτροπής της Warburg δεν είναι απλώς σύμπτωμα του καρκίνου, αλλά ότι νόσου τονίζουν οι ειδικοί. τον ενεργοποιεί περεταίρω μέσω των πρωτεϊνών Ras».l o v e 78 y o u r s e l f
BINIETA Τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα μπορούν ναενεργοποιήσουν τηνεπιθετικότητα του καρκίνου. l o v e 79 y o u r s e l f
Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΜΟΥ ΔΥΝΑΜΗ Απομονώνεται, τσακώνεται, πίνει, παίζει όλη τη μέρα στον υπολογιστή. Είναι διαφορετικά τα συμπτώματα της κατάθλιψης στους άντρες; Οδηγούν σε χωρισμό; Ερωτήματα που για να απαντηθούν χρειάζονται μια ανοιχτή κουβέντα. Από την ΚΕΛΛΥ ΣΩΚΟΥΠαθαίνουνΚΑΤΆΘΛΙΨΗοι άντρες; φΝαυισ,ικά
«Τον τελευταίο καιρό, Καθώς ο καιρός περνούσε, η Γεωργία και γος συμβούλεψε τον Αποστόλη να επι- ο Αποστόλης έχαναν τη μεταξύ τους επι- σκεφτεί έναν ψυχίατρο. Για καλή τους όπως ξέρουν οι δικοί μου άνθρωποι, κοινωνία. Αφού τα πάντα οδηγούσαν σε τύχη, διαγνώστηκε με κατάθλιψη. κι όπως ίσως έχετε συμπεράνει από τις καβγά –«ακόμα και ο τρόπος που βάζω τα αναρτήσεις μου, πάσχω, για τέταρτη φορά ποτήρια στο πλυντήριο πιάτων», έλεγε Διαζύγιο λόγω κατάθλιψης στη ζωή μου (γ… το κεφάλι μου δηλαδή) εκείνη– και αφού ο ίδιος προτιμούσε την από κλινική κατάθλιψη. Τα πράγματα απομόνωση, είχαν μήνες να βγουν είτε οι Είναι για καλή τους τύχη, διότι πολλά έχουν φτάσει στο σημείο όπου ζορίζομαι δυο τους είτε με παρέα και πλέον δεν κά- ζευγάρια δεν έχουν αυτή την ευκαιρία ακόμα και να βγω να πιω έναν καφέ – θονταν ούτε τα βράδια να φάνε μαζί ή να και οδηγούνται στο διαζύγιο. Μια από- όλα τα εύκολα ξάφνου γίναν δύσκολα… δουν τηλεόραση. Εκείνη σκεφτόταν πως φαση που, αν δεν ληφθεί για τον σωστό Και θέλω να θυμάστε, εν ασθενεία δεν την ήθελε πια, εκείνος ήταν τόσο αγ- λόγο, όχι μόνο δεν επιφέρει καμία λύση, συνοδοιπόροι μου, ότι με την κατάλληλη χωμένος με τη δουλειά που δεν ήθελε ού- αλλά κάνει και το πρόβλημα χειρότερο, θεραπεία –σε συνδυασμό πολλές φορές με τε τους φίλους του, ούτε τους γονείς του αφού τώρα οι πρώην σύζυγοι έχουν και φάρμακα– η κατάθλιψη αντιμετωπίζεται να δει, ούτε καν σήκωνε τα τηλέφωνα. Τα μία ακόμη αιτία να είναι σε δυσμενή ψυ- και νικιέται. Ακόμα κι αν βρίσκεστε στα πρώτα σύννεφα χωρισμού μαζεύτηκαν. χολογική κατάσταση: τον χωρισμό τους. βαθιά ακόμα, όπως εγώ, θέλω κάθε μέρα Θεωρώντας ότι το πρόβλημα ξεκίνησε με Τις ανησυχίες μου επιβεβαιώνει ο καθη- να επαναλαμβάνετε στον εαυτό σας –κι τον ερχομό του παιδιού, είχαν αποφασί- γητής Ψυχιατρικής Δημήτρης Δικαίος, ας μην το πιστεύετε, δεν έχει σημασία– τη σει να συμμετέχουν σε μια ομάδα γονέων, λέγοντάς μου ότι πράγματι πολλοί γά- φράση “Μπορώ να γίνω καλά, και ΘΑ γίνω αλλά τελικά βρέθηκαν στον καναπέ ενός μοι και σχέσεις έχουν οδηγηθεί στον χω- καλά”» έγραψε πρόσφατα στη σελίδα του ψυχολόγου - σύμβουλου γάμου. Εκεί, ρισμό επειδή μία από τις συνέπειες της στο Facebook ο Έλληνας συγγραφέας ύστερα από μερικές συνεδρίες, ο ψυχολό- ασθένειας είναι «η τεράστια λειτουργική Αύγουστος Κορτώ. «Και μη διανοηθείτε έκπτωση και στην οικογενειακή ζωή». ποτέ να νιώσετε ντροπή για την αρρώστια. Πολεμάμε το στίγμα, γυρίζουμε την πλάτη κΜαήτπάωθςλέι ψχ ωη ; Αρσενική εκδοχή στη σιωπή του παρελθόντος και μιλάμε ανοιχτά για την κατάθλιψη», συμπλήρωσε. Αν υποψιάζεστε ότι Έκπτωση στην οικογενειακή και την κοι- Το μήνυμά του έχω την αίσθηση ότι πάσχετε από κατάθλιψη νωνική ζωή, ευερεθιστότητα, ολιγωρία, απευθύνεται λίγο περισσότερο στον κάντε ένα γρήγορο τεστ. που στην καθημερινότητα μπορεί να με- αντρικό πληθυσμό. Ωστόσο, να θυμάστε ότι ταφράζονται σε «τεμπελιά», αμέτρητες μόνο ο ειδικός γιατρός ώρες ύπνου ή μοναχικού gaming (στο κι-T η Γεωργία και τον Απο- μπορεί να κάνει τη νητό ή στον Η/Υ), αρκετά παραπάνω πο- στόλη τούς συνάντησα σε διάγνωση. τά/τσιγάρα/κιλά, συχνοί τσακωμοί με το μια ομάδα γονέων από αυ- Έχετε τουλάχιστον έτερον ήμισυ και κυρίως απουσία ενδια- τές που μιλάς τόσο ανοι- 1 από τα παρακάτω; φέροντος για οτιδήποτε προκαλούσε πα-χτά, ώστε κάποια στιγμή η κατάστα- * Κακή διάθεση για λιότερα ευχαρίστηση, είτε αυτό λέγεταιση ξεφεύγει από τα στενά όρια και βρί- μεγάλο χρονικό διάστημα σεξ, είτε καφές με την αντροπαρέα, εί-σκεσαι να πίνεις μπίρες με τα «παιδιά * Έντονη ελάττωση τε ψάρεμα, είτε σινεμά. Κι από δίπλα, μιααπό την ομάδα». Οι δυο τους βέβαια του ενδιαφέροντος ή της γυναίκα που «γκρινιάζει» για όλα τα πα-δεν ήταν η ψυχή της παρέας, μονίμως ευχαρίστησης ραπάνω και ο φαύλος κύκλος μεγαλώνει.στην κόντρα, έδειχναν συννεφιασμέ- Έχετε τουλάχιστον Η περίπτωση του Αποστόλη με έβαλε σενοι και απρόθυμοι να κάνουν πλάκα. 4 από τα παρακάτω; σκέψεις και, ενώ μέχρι πρότινος πίστευαΈνα τραυματικό οικογενειακό γεγονός * Ελάττωση ή αύξηση ότι η κατάθλιψη ήταν κατεξοχήν γυναι-έμοιαζε να τους έχει χαράξει και ήταν της όρεξης και του κείο προνόμιο, άρχισα να στέκομαι στιςζήτημα χρόνου εκείνος να αποχωρή- σωματικού βάρους μακροχρόνιες «διαφορές» των ζευγαριώνσει από την ομάδα. «Είναι μονίμως τσι- * Διαταραχές στον ύπνο με άλλο μάτι. Μήπως κάποιου βαθμούτωμένος», περιέγραφε η Γεωργία. «Με * Ψυχοκινητική διέγερση κατάθλιψη κρυβόταν; Και μήπως φώλια-αφορμή το παιδί, τσακωνόμαστε συνε- ή επιβράδυνση ζε σε εκείνον, που πιο δύσκολα θα παρα-χώς για τα πάντα. Όταν του προτεί- * Απώλεια της δεχόταν ανοιχτά τα συναισθήματά του;νω να κάνουμε κάτι οι δυο μας, θεωρεί ενεργητικότητας και Έχουν άλλους τρόπους οι άντρες να μαςότι τον κριτικάρω και είμαι απαιτητι- καθημερινό αίσθημα «μιλήσουν» για την κατάθλιψή τους; «Ηκή, προφασίζεται ότι έχει δουλειά, ενώ κόπωσης κατάθλιψη είναι ίδια τόσο στους άντρεςστην πραγματικότητα κλείνεται στο * Αισθήματα αναξιότητας όσο και στις γυναίκες, δεν εκφράζεται δι-δωμάτιο και παίζει στον υπολογιστή». και ενοχής αφορετικά στους μεν από ό,τι στους δε. * Δυσκολίες συγκέντρωσης Ωστόσο, στις γυναίκες, παρόλο που φα- * Σκέψεις θανάτου και νερώνουν τα συναισθήματά τους ευκολό- αυτοκτονικό ιδεασμό τερα, μπορεί να εκδηλωθεί μέσα από σω- ματικά συμπτώματα, όπως ζαλάδες, αϋ- Από το βιβλίο «Ξεπερνώντας την κατάθλιψη» του Paul Gilbert l o v e 81 y o u r s e l f
Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΜΟΥ ΔΥΝΑΜΗπνίες, πονοκεφάλους, πόνους στις αρ- Μονόδρομος η θεραπεία π.χ. ότι δεν βλέπει πια τους φίλους του ήθρώσεις, και να πάνε εντέλει σε κάποιον ότι το υπερβολικό στρες τον κουράζει. Θαγιατρό. Οι άντρες αντ’ αυτού μπορεί να Το πιο σημαντικό βήμα, λοιπόν, είναι να πρέπει φυσικά και η ίδια να μην φοβάταικαταφύγουν στον αλκοολισμό, για παρά- πάει κανείς στον γιατρό. Χωρίς αμφιβολί- τον ψυχίατρο, να θεωρεί την επίσκεψη σεδειγμα», λέει ο κ. Δικαίος και μου θυμίζει ες, ταμπού ή δεύτερες σκέψεις. «Και εδώ αυτόν κάτι φυσιολογικό και καθόλου υπο-τα παλιότερα χρόνια στην επαρχία, όπου η σύντροφος μπορεί να παίξει σημαντικό τιμητικό. Διότι η κατάθλιψη θεραπεύεταιο άντρας θα πήγαινε στο καφενείο, για ρόλο, παροτρύνοντάς τον να το κάνει, όχι και συνήθως δεν επανέρχεται. Χρειάζεταινα γυρίσει μεθυσμένος, ενώ η γυναίκα θα επειδή είναι αδιάφορος, άχρηστος, τεμπέ- όμως συνδυασμός φαρμακευτικής αγωγήςκατέληγε με ηρεμιστικά για τις... ταχυ- λης, υπναράς, οτιδήποτε δηλαδή ενοχλεί και ψυχοθεραπείας», σχολιάζει ο κ. Δικαί-παλμίες της. την ίδια, αλλά τονίζοντάς του όσα επά- ος. Και συνεχίζει: «Συνήθως, είναι απα- νω του ενοχλούν πλέον και τον ίδιο, όπωςΠατρική επιλόχειος κατάθλιψηΣύμφωνα με έρευνες στις ΗΠΑ, έχειδιαπιστωθεί ότι 1 στους 4 άντρες πουμόλις έγινε πατέρας αντιμετωπίζειπροβλήματα κατάθλιψης, ιδιαίτερααπό τον τρίτο μέχρι τον έκτο μήνα τηςγέννησης του παιδιού. Δεν πρόκειταιγια κακή διάθεση, λόγω κούρασηςκαι αϋπνίας, αλλά για παρατεταμένηλύπη, αίσθηση κενού, ευερεθιστότητα,αυτοκριτική, μεταβολή σωματικούβάρους, έλλειψη ενδιαφέροντος για τοσεξ, βίαιη συμπεριφορά, καταχρήσεις(αλκοόλ, ναρκωτικά) κ.ά., συμπτώματαδηλαδή που μοιάζουν με αυτά τηςγενικής κατάθλιψης. Ωστόσο, πολλοίερευνητές αρνούνται να αποδώσουναυτόν τον τίτλο και αναφέρονται απλώςσε μια «εικόνα επιλόχειου κατάθλιψης». Της μόδας λόγω κρίσης Σήμερα, παρότι ραίτητα και τα δύο. Ωστόσο, υπάρχουν πιο τα σκήπτρα της δύσκολες περιπτώσεις, όπου χρειάζεται Σύμφωνα με έρευνες, η κατάθλιψη στη να προηγηθεί η φαρμακευτική αγωγή της χώρα μας αυξήθηκε από 3,3% το 2008 σε κατάθλιψης ψυχοθεραπείας, ώστε να καθαρίσει το μυα- 13% το 2013. Αν λάβουμε υπόψη μας ότι κατέχουν οι λό και να μπορούν να μπουν τα πράγματα η ασθένεια σχετίζεται με το αίσθημα της γυναίκες, με στη θέση τους με την κουβέντα, και άλλες αποτυχίας, τότε δεν είναι να απορεί κα- ποσοστό 15%-20% πολύ ήπιες, που ενδεχομένως η φαρμα- νείς γιατί πλέον νοσούν συχνότερα και οι έναντι των αντρών, κευτική αγωγή να μην είναι απαραίτητη». άντρες, ειδικά εκείνοι που δέχονται επαγ- οι οποίοι θα την γελματικές και οικονομικές ήττες. Ο Απο- παρουσιάσουν Χωρίς ταμπού στόλης, για να επανέλθουμε στους πρωτα- σε ποσοστό 7%- γωνιστές της ιστορίας μας, ήταν ελεύθερος 8% τουλάχιστον Ο Αποστόλης είναι ήδη πολύ καλύτερα επαγγελματίας και το κυνήγι τόσο των νέ- μία φορά στη ζωή και τα σύννεφα του χωρισμού διαλύθηκαν. ων πελατών όσο και εκείνων που του χρω- τους, τα κρούσματα Βλέπω συχνά τη Γεωργία και μου λέει πόσο στούσαν, τον είχε επιβαρύνει συναισθημα- αυξάνονται και δύσκολος ήταν ο δρόμος για να πειστεί να τικά, διότι σύμφωνα με τα κοινωνικά πρό- αυτό φαίνεται να πάρει τα φάρμακά του και να καταφέρει να τυπα έπρεπε να παίξει τον ρόλο του «κου- σχετίζεται με την μιλήσει για τα σκούρα χρώματα που κουβα- βαλητή» στο σπίτι. Και μπορεί να μην κα- οικονομική κρίση. λούσε στο μυαλό του. Όμως, αυτό φαίνε- τέφυγε στο αλκοόλ, αύξησε όμως σημαντι- ται να είναι το στοίχημα για έναν άντρα στη κά τον αριθμό τόσο των τσιγάρων όσο και μάχη του με την κατάθλιψη. Η παραδοχή των νυχτερινών επιδρομών του στο ψυ- του προβλήματος και η αναζήτηση της θε- γείο, συμπτώματα στα οποία κανείς δεν ραπείας. Η συνειδητοποίηση ότι δεν πρό- θα έδινε σημασία, αν δεν πήγαινε τελικά κειται για κάποια συναισθηματική αδυναμία στον γιατρό. ή κάποιου είδους ανεπάρκεια, αλλά για μία συνηθισμένη και ιάσιμη ασθένεια.l o v e 82 y o u r s e l f
your mood your gut bacteriaΖωντανά • ΕΝΤΕΡΙΚΗ ΥΓΕΙΑΠροβιοτικά • ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ...για κάθε δµρπέµΕαρχπαΧγρόασεγγΠωβιξτριΔυιιτάιικναροησηιοόαίστ&τµςλιτσοκπκέηήπαφπεάεντξρρυλοαο,αηόιήλιβςλβηασςειιάπµτσπρθ(αλλέLόµγεµλνηyιέτοτίοηαθoννηγνηευpνδόςστhαι,νοπαµiµναlαυδiότzέ,ροισaςτκααχτtα&ήοiλγoσµωλσnίάαατ)γοχ,ήου • ΚΑΛΗ ΠΕΨΗ ανάγκη & ηλικία Σύµφωνα µε επιστηµονικές έρευνες, τα προβιοτικά: Ενισχύουν το ανοσοποιητικό Μειώνουν τη δυσκοιλιότητα και τη διάρροια Αποκαθιστούν την εντερική χλωρίδα µετά από αντιβιώσεις Προστατεύουν από µολύνσεις και βακτήρια (E. Coli, Candida κ.ά.) Αυξάνουν την απορρόφηση βιταµινών, µετάλλων, αµινοξέων Συµµετέχουν στη µείωση της χοληστερόλης Βελτιώνουν την ανοχή στη λακτόζη ΔΣΙΑΤΤΟΗΨΡΥΟΓΥΕΝΙΟΤΑΙ Στοµατική υγεία Χρόνια εντερικά (2 δις) Μωρά 1-3 ετών Ουροποιητικό - προβλήµατα (3 δις) Παιδιά 4-15 ετών Ενήλικες Ενήλικες 55+ Μύκητες (102 δις) (5 δις) έως 55 ετών (34 δις) (42 δις)Εισάγονται από τον Καναδά (17 δις) Αναζητήστε τα στα φαρµακεία ή στο τηλέφωνο της εταιρείας. www.florahealth.com Αποκλειστική διανοµή για Ελλάδα και Κύπρο T: 2310 449 441 • www.medmelon.grFrom seed to bottle
Η ΥΓΕΙΑ ΜΟΥ Τα 3 επικίνδυνα είδη καπνίσματος Κάπνισμα Όλοι το ξέρουμε πια, το κά- Τα 3 είδη του πνισμα είναι η πιο σοβαρή αιτία νοση- Ούτε ένα, ούτε δύο, αλλά τρία ρότητας και θνησιμότητας, με τους θα- είδη καπνίσματος απειλούν την υγεία όχι νάτους που αποδίδονται σε αυτό να εί- μόνο του καπνιστή, αλλά και όσων ζουν ναι τριπλάσιοι από αυτούς των τροχαίων ατυχημάτων. Το τσιγάρο απειλεί τη ζωή μαζί του ή έτυχε να βρεθούν στο σπίτι του καπνιστή –το γράφει πια σε κάθε του και να καθίσουν στον καναπέ του. πακέτο–, καθώς ο καπνός του περιέχει πάνω από 4.000 χημικές ουσίες. Από Από τη NIKH ΨΑΛΤΗ αυτές όλοι γνωρίζουμε την πίσσα (πουl o v e 84 y o u r s e l f προκαλεί καρκίνο) και τη νικοτίνη (που προκαλεί εθισμό), αλλά ελάχιστοι γνω- ρίζουμε ότι στον καπνό του περιέχονται πάνω από 60 καρκινογόνες ουσίες που απειλούν την υγεία του καπνιστή, αλλά και όσων βρίσκονται γύρω του. Κάπνισμα από πρώτο χέρι Αν αυτή τη στιγμή ο άντρας μου έκοβε το κάπνισμα, είμαι βέβαιη ότι σε λιγότε- ρο από έναν χρόνο θα φαινόταν τουλά- χιστον πέντε χρόνια νεότερος. Το ξέρω, πέφτω χαμηλά προτάσσοντας τα οφέλη που έχει η διακοπή καπνίσματος για το δέρμα, αλλά η αλήθεια είναι ότι το φυ- σικό «λίφτινγκ» που προσφέρει η δια- κοπή του καπνίσματος αποτελεί ισχυρό κίνητρο για τους καπνιστές προκειμένου να κόψουν το τσιγάρο. Η πικρή αλήθεια είναι ότι αν του πω (όπως και στους πε- ρισσότερους καπνιστές) ότι ετησίως πά- νω από 19.000 Έλληνες πεθαίνουν από το τσιγάρο, ότι το κάπνισμα αυξάνει τη συχνότητα εμφάνισης σοβαρών νοσημά- των (όπως π.χ. τα εμφράγματα, ο καρκί- νος, η χρόνια αποφρακτική πνευμονο- πάθεια και τα εγκεφαλικά) ή ότι το τσι- γάρο τού κλέβει 4-8 χρόνια ζωής, δεν θα πετύχω και πολλά. Από δεύτερο χέρι… Κάθε χρόνο τα παιδιά μου «καπνίζουν» περισσότερα από 30 τσιγάρα παθητικά κι εγώ «καπνίζω» σχεδόν τρία την ημέρα, επειδή ζούμε σε ένα σπίτι όπου ο ένας γονιός καπνίζει. Αναφέρομαι στο κά- πνισμα από δεύτερο χέρι (secondhand smoke) ή αλλιώς παθητικό κάπνισμα, που ευτυχώς πλέον, χάρη στην απα- γόρευση του καπνίσματος σε δημόσι- ους χώρους και χώρους εργασίας, μας
απειλεί όλους λιγότερο. Μάλιστα, όσον Δυστυχώς, ο οργανισμός των Ε Π Ι Κ Ί Ν ΔΥ Ν Ααφορά τους χώρους εργασίας, η απαγό- παιδιών είναι ο πιο ευάλω- ΤΑ ΑΠΟΤΣΊΓΑΡΑρευση του καπνίσματος έχει φανεί ότι τος, επειδή απορροφά με-συσχετίζεται με έως και 30% λιγότερα γαλύτερες δόσεις καπνού Τα αποτσίγαρα αποτελούναναπνευστικά προβλήματα των εργα- σε σύγκριση με τους ενήλι- ένα από τα πλέον συχνάζομένων (π.χ. κρυολογήματα, ιγμορίτι- κες. Μάλιστα, σε παιδιά 3-5 και σε μεγάλη ποσότηταδα) μέσα σε διάστημα έξι μηνών από την τοξικά απόβλητα, ικανάεφαρμογή του μέτρου. να δηλητηριάσουν μικρά ετών το παθητικό κάπνι-Τι εισπνέει ο παθητικός καπνιστής.Κατ’ αρχάς τον καπνό που βγαίνει από σμα τετραπλασιάζει τις παιδιά (στις παραλίεςτην άκρη του τσιγάρου που καίγεται.Το λεγόμενο παράπλευρο ρεύμα κα- πιθανότητες νοσηλείας και στις παιδικές χαρές),πνού είναι έως και 5 φορές πιο επικίν- τους με αναπνευστικά ενώ παράλληλα μολύνουνδυνο για όσους το αναπνέουν, επειδή προβλήματα, ενώ όταν υπερβολικά τη θάλασσα.περιέχει πολλές τοξικές ουσίες σε υψη- η μητέρα καπνίζει, τότελό βαθμό συγκέντρωσης, οι οποίες εί-ναι εξαιρετικά μικρές και διεισδύουν τα- ο κίνδυνος για την εμφά-χύτερα και «βαθύτερα» στους πνεύμο-νες. Το άλλο είδος καπνού που διαχέε- νιση κρίσης άσθματος στοται στο περιβάλλον είναι αυτό που εκ-πνέει ο καπνιστής μετά από μία «ρου- παιδί είναι αυξημένος κατάφηξιά», ενώ ένα τρίτο είναι ο καπνόςπου διαχέεται στην ατμόσφαιρα από το 38%. Τέλος, το κάπνισμα της εγκύ-τσιγάρο (από τη μεριά του φίλτρου). Οκαπνός που γενικά κατακλύζει την πε- ου καθιστά το έμβρυο παθητικό καπνι-ριβάλλουσα ατμόσφαιρα προσδιορίζε-ται ως «περιβαλλοντικό ρεύμα καπνού» στή, ενώ έχει συσχετιστεί με τη γέννηση(σε ό,τι αφορά το ηλεκτρονικό τσιγάρο,δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία, σίγουρα ελλιποβαρών μωρών, τον πρόωρο τοκε-όμως διαχέονται στην ατμόσφαιρα με-γάλες ποσότητες νικοτίνης). τό και τον αυξημένο κίνδυνο αποβολών.Η ιστορία ξεκινά. Ο αείμνηστος καθη- Από τρίτο χέρι… νες οδηγούσε σε πε-γητής επιδημιολογίας Δημήτρης Τριχό- ραιτέρω βλάβες σε μορι-πουλος και ο Ιάπωνας συνάδελφός του Σας έχει συμβεί να μπείτε σε ασανσέρ ακό επίπεδο, ενώ οι βλάβεςTakeshi Hirayama διαπίστωσαν για πρώ- και να νιώθετε την τσιγαρίλα που έχει επιδεινώνονταν στους 4-6 μή-τη φορά τους κινδύνους από το παθητι- κατακάτσει παντού κυριολεκτικά να σας νες έκθεσης». Η επικεφαλής ερευνή-κό κάπνισμα το 1981. Οι δύο επιστήμο- τρυπάει τη μύτη και να κολλάει πάνω τρια Manuela Martins Green, καθηγή-νες παρατήρησαν μια στατιστικά σημα- σας; Ή να μπαίνετε στο αυτοκίνητο ή τρια του Τμήματος Μοριακής Κυτταρι-ντική αύξηση του ποσοστού καρκίνου στο σπίτι ενός καπνιστή που εκείνη την κής και Συστημικής Βιολογίας του Πα-των πνευμόνων στις γυναίκες των οποί- ώρα δεν καπνίζει, και να αισθάνεστε ότι νεπιστημίου της Καλιφόρνιας επιση-ων οι σύζυγοι κάπνιζαν. ο καπνός έχει ποτίσει κάθε επιφάνεια, μαίνει: «To τριτογενές κάπνισμα είναι τους τοίχους, τους καναπέδες και τις ένας σιωπηλός δολοφόνος. Τα υπο-SOS για την υγεία. Έκτοτε, περισσότε- κουρτίνες; Αυτό είναι το κάπνισμα από λείμματα του καπνού μπορεί να απορ-ρες από τριάντα έρευνες έχουν επιβεβαι- τρίτο χέρι (τριτογενές), ένας σχετικά νέ- ροφηθούν από το δέρμα, καθώς και μέ-ώσει τον συσχετισμό του παθητικού κα- ος όρος που έχει αρχίσει να μελετάται σω της αναπνοής. Παρότι η έρευνά μαςπνίσματος και του καρκίνου του πνεύμο- εκτενώς από τους ειδικούς. Τι σημαίνει; δεν έγινε σε ανθρώπους, αλλά σε πο-να, που μαζί με τις ισχαιμικές καρδιοπά- Ότι εισπνέετε, καταπίνετε ή έρχεστε σε ντίκια, θα πρέπει να έχουμε επίγνωσηθειες, τα εγκεφαλικά και τα χρόνια ανα- επαφή με τις ουσίες του τσιγάρου που ότι τα δωμάτια ξενοδοχείου, τα αυτοκί-πνευστικά προβλήματα αποτελούν τις έχουν κατακαθίσει σε διάφορα αντικείμε- νητα και τα σπίτια όπου ζουν καπνιστέςτέσσερις κυριότερες αιτίες θανάτου των να μέσα στον χώρο όπου βρίσκεστε. Με- είναι πιθανότατα μολυσμένα με υπο-παθητικών καπνιστών στην Ευρώπη. γαλύτερος κίνδυνος υπάρχει για τα παι- λείμματα καπνού». διά, ιδίως μικρής ηλικίας, που μπουσου- λάνε και βάζουν στο στόμα τους διάφορα αντικείμενα, που σε σπίτια καπνιστών εί- ναι διαποτισμένα με τοξικά κατάλοιπα. Κίνδυνος για την υγεία. Τώρα πια Ο αερισμός δεν αρκεί. Τα υπολείμμα- γνωρίζουμε ότι το τριτογενές κάπνισμα τα κολλούν στα ρούχα, τα έπιπλα, τις προκαλεί γενετικές βλάβες στα κύττα- κουρτίνες, τους τοίχους, τα καλύμματα, ρα. Σύμφωνα δε με τους ερευνητές του τα χαλιά και άλλες επιφάνειες και δεν Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, που αρκεί ο καλός αερισμός του σπιτιού για διεξήγαγαν τη σχετική έρευνα, «η έκ- την απομάκρυνσή τους. Απαιτείται συ- θεση διάρκειας ενός μήνα οδηγούσε σε χνό και συστηματικό καθάρισμα και κα- ηπατικές βλάβες, η έκθεση για δύο μή- λό πλύσιμο των επιφανειών. l o v e 85 y o u r s e l f
MAΘΕ ΝΑ ΔΙΝΕΙΣ Όχι άλλο φαγητό στα σκουπίδια! Την ώρα που ο μισός πλανήτης προσπαθεί να αδυνατίσει, ο άλλος μισός δεν έχει πρόσβαση σε αρκετή τροφή. Στην εποχή του παραλόγου, μια οργάνωση προσπαθεί να γεφυρώσει τις δύο πλευρές, παίρνοντας φαγητό από αυτούς που δεν το χρειάζονται και δίνοντάς το σε αυτούς που το έχουν ανάγκη. Από τη ΜΑΡIΑ ΠΑΠΑΔΟΔΗΜΗΤΡAΚΗM πορεί να υπερβάλω, αλλά «η υπερβολή είναι λοντική εργασία, βρήκα την Τράπεζα Τροφίμων (ίδρυμα για μια αλήθεια που έχασε την ψυχραιμία της», είχε την καταπολέμηση της πείνας, που ιδρύθηκε στην Αθήνα το πει ο Khalil Gibran. Έτσι χάνω κι εγώ την ψυ- 1995). Ήρθα σε επαφή με άλλους εθελοντές, άκουσα όσα εί- χραιμία μου όταν βλέπω τη σακούλα με τα ψω- χαν να πουν οι άνθρωποι από τα συσσίτια, ρώτησα σε εστια- μιά στα σκουπίδια, όταν ακούω το «αν δεν φαγωθεί, πέτα το», τόρια και μαγαζιά τι κάνουν το περισσευούμενο φαγητό. Το όταν διαβάζω ότι η σπατάλη τροφίμων στην Ευρώπη φτάνει ερώτημα “πώς είναι δυνατόν να υπάρχει τέτοια σπατάλη σε το 2,3% της ετήσιας παραγωγής (περίπου 88 εκατομμύρια τό- μία χώρα που τόσοι άνθρωποι δεν έχουν φαγητό”, με βασάνι- νους!), και όλα αυτά τη στιγμή που 815 εκατομμύρια άνθρωποι ζε. Είχα πεισμώσει και ίσως επηρεασμένη από τον αυστριακό στον κόσμο (το 11% του παγκόσμιου πληθυσμού) πεινούν. φιλόσοφο Wittgenstein (έλεγε ότι εάν ένα ερώτημα μπορεί Δεν μου φαίνεται, λοιπόν, παράξενο που η Γαλλία ποινικοποί- ησε τη σπατάλη αυτή, απαγορεύοντας στα μεγάλα σουπερ μάρ- \"Δεν είναι σωστό να πετάμε κάτι που κετ να καταστρέφουν ασφαλή τρόφιμα και υποχρεώνοντάς τα έχει μια αξία. Εάν μπορείς να σώσεις να δωρίζουν τα περισσεύματα σε φιλανθρωπικές οργανώσεις. μία τυρόπιτα, έχεις σώσει ένα γεύμα\" Τι συμβαίνει, όμως, στην Ελλάδα της κρίσης; Στην Ελλάδα της κρίσης συμβαίνει το «Μπορούμε», μία μη κερδοσκοπι- κή οργάνωση που βοηθά ανθρώπους και επιχειρήσεις να μην πετάνε φαγητά ή τρόφιμα σε άριστη κατάσταση, επει- δή περισσεύουν, έχουν ελαττωματική συσκευασία ή κο- ντινή ημερομηνία λήξης, ή εμείς οι καταναλωτές δεν τα προτιμάμε λόγω εμφάνισης (κάνουμε καλλιστεία και στα ζαρζαβατικά!) Στην ουσία, μπαίνοντας στο site του «Μπορούμε» βλέπει κανείς ποια ιδρύμα- τα, συσσίτια ή κοινωνικές υπηρεσίες δήμων βρί- σκονται κοντά του και ενημερώνεται για τις ανά- γκες που υπάρχουν στην Ελλάδα, ώστε να προσφέ- ρει βοήθεια.Μιλήσαμε με την Ξένια Παπασταύρου,τη γυναίκα που «γέννησε» την ιδέα του«Μπορούμε» και ορίστε τι μας είπε…Για τη διαμόρφωση της ιδέας«Όταν σπούδαζα στο Λονδίνο είδα γιαπρώτη φορά ανακοίνωση σε βιτρίνακαταστημάτων να γράφει ότι στο τέ-λος της ημέρας χαρίζουν το φαγη-τό που περισσεύει. Η εικόνα αυτήεντυπώθηκε μέσα μου κι έτσι όταν το2005 αποφάσισα να προσφέρω εθε-l o v e 86 y o u r s e l f
MAΘΕ ΝΑ ΔΙΝΕΙΣνα διατυπωθεί, τότε μπορεί και να απαντηθεί), ήθελα να βρω ιδρυτικό μέλος της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης– έφτιαξαμία λύση. Συνειδητοποίησα, όμως, ότι για να λυθεί το πρό- ένα site που εξηγούσε την ιδέα του “Μπορούμε”. Αν και αρχι-βλημα δεν χρειαζόταν ένα ακόμη συσσίτιο ή μία ακόμη τρά- κά υπήρχε μόνο ένα συσσίτιο, που πρόσφερε ο Άγιος Δημή-πεζα τροφίμων, αλλά ένας μηχανισμός που θα φέρνει σε επα- τριος στα Μυκονιάτικα, παίρνοντας ουσιαστικά 12 τυρόπιτεςφή και θα συντονίζει εταιρείες και ιδιώτες που έχουν να δι- από ένα διπλανό αναψυκτήριο, η αρχή είχε γίνει!» αθέσουν φαγητό, με Για τη σημασία της συνεργασίας συσσίτια και ιδρύματα που το χρειάζονται. «Μέσα από κάθε συνεργασία βγαίνουμε από τον “μικρόκοσμό” Αξιοποιώντας την μας, υπερβαίνουμε τα όρια μας, μπαίνουμε στη θέση των άλ- εμπειρία μου ως δημο- λων και αντιλαμβανόμαστε πράγματα για τον κόσμο και για σιογράφου και με τη τον ίδιο μας τον εαυτό. O Πλάτωνας λέει ότι μία πόλη αρχί- βοήθεια της παιδικής ζει να δημιουργείται όταν οι άνθρωποι συνειδητοποιήσουν μου φίλης Αλέξιας – ότι δεν είναι αυτάρκεις. Συμφωνώ με τον Πλάτωνα! Εάν κά- ποιος πιστεύει ότι είναι αυτάρκης, ζει μόνος. Διαφορετικά, εί- ναι ανοικτός στις συνεργασίες και αυτό εξελίσσει τόσο τον ίδιο όσο και την κοινωνία. Χωρίς συνεργασίες δεν θα υπήρχε το “Μπορούμε”, γιατί ο μηχανισμός του βασίζεται στη σύζευ- ξη ανθρώπων, στη γεφύρωση ανάγκης και προσφοράς, στη δι- κτύωση εκείνων που χρειάζονται φαγητό με εκείνους που δεν το χρειάζονται». Για την κατάσταση στην Ελλάδα «Στη χώρα μας εκτιμάται ότι το 5,1% της παραγωγής τρο- φίμων καταλήγει στα σκουπίδια, που σημαίνει ότι κάθε άν- θρωπος στην Ελλάδα πετάει 196 κιλά τροφίμων τον χρό- Ο 8ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ «ΜΠΟΡΟΎΜΕ» 1. Ψωνίστε «έξυπνα». 2. Αγοράστε «άσχημα» φρούτα και λαχανικά. 3. Μάθετε πότε πραγματικά «χαλάει» το φαγητό. 4. Αξιοποιήστε την κατάψυξη. 5. Ζητήστε μικρότερες μερίδες. 6. Πάρτε μαζί σας το φαγητό που περίσσεψε. 7. Φτιάξτε κομπόστ για τα φυτά. 8. Δωρίστε ό,τι δεν θα καταναλώσετε.ΠΟΙΑ ΕΊΝΑΙ νο! Αυτή η αλόγιστη σπατάλη συμβαίνει τη στιγμή που η διατροφική ανασφάλεια στην Ελλάδα κυμαίνεται στοΗ Ξένια Παπασταύρου είναι Σύμβουλος Ανάπτυξης 12,9% του πληθυσμού (μιλάμε για 1,4 εκατ. ανθρώπους)στο Ίδρυμα Μποδοσάκη και μέλος του Διοικητικού σε σχέση με το 7,3% στις άλλες χώρες της Ευρωζώνης.Συμβουλίου της Τράπεζας Τροφίμων της Ελλάδος. Μπορεί στην Ελλάδα να μην μιλάμε για πείνα όπως αυτήΕργάστηκε στον Δημοσιογραφικό Οργανισμό Λαμπράκη που υπάρχει σε χώρες της Αφρικής, ωστόσο τα τελευταίακαι στο Ίδρυμα Λαμπράκη και δίδαξε Θεωρία της Γνώσης χρόνια η επισιτιστική ένδεια αυξήθηκε από το 42,9% στοστη Σχολή Μωραΐτη. 54% και η σπατάλη συνεχίζεται!» Για το μήνυμα που θέλει να περάσει «Στα παιδιά μου –σήμερα ο Ορφέας είναι 9 και ο Ανδρέας 11– έλεγα πάντα ότι δεν είναι σωστό να πετάμε κάτι που έχει μια αξία. Εάν μπορείς να σώσεις μία τυρόπιτα, έχεις σώσει ένα γεύμα. Όταν βλέπουμε τα προβλήματα μόνο στη μεγάλη τους κλίμακα, κινδυνεύουμε να χάσουμε την αξία της κάθε πράξης. Με τα... χαμένα της Ευρώπης σήμερα θα μπορούσαν να τρα- φούν 200 εκατομμύρια άνθρωποι».l o v e 88 y o u r s e l f
Η ΥΓΕΙΑ ΜΟΥVitamin D E ίναι ορμόνη, γιατί το μεγαλύ- τερο ποσοστό της (80-90%) ΌΣΑ ΠΡΈΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΊΖΕΙΣ συντίθεται στο δέρμα με την επίδραση του ήλιου και για- «Σπίτι που δεν το βλέπει τί έχει ειδικούς υποδοχείς σχεδόν σε ο ήλιος, το βλέπει ο όλα τα κύτταρα του σώματος. Είναι βι- ταμίνη, γιατί ένα μικρό ποσοστό της γιατρός», λέει η λαϊκή (10-20%) το παίρνουμε από τροφές. Η παροιμία, που φαίνεται περίφημη «βιταμίνη του ήλιου» έχει να κρύβει μέσα της μια μπει εδώ και χρόνια… στο μάτι των επιστημόνων, που προσπαθούν να την δόση σοφίας. αποκωδικοποιήσουν. Δυστυχώς, ακόμα κι εμείς οι Έλληνες Από τη MAΡΙΑ ΠΑΠΑΔΟΔΗΜΗΤΡΑΚΗ (όπως και οι περισσότεροι Μεσόγειοι) διατρέχουμε μεγάλο κίνδυνο ανεπάρ-l o v e 90 y o u r s e l f κειάς της, εξαιτίας της ελλιπούς έκθε- σής μας στον ήλιο και της χαμηλής δι- ατροφικής πρόσληψής της. Μάλιστα, όπως ανακοινώθηκε στην Επιστημο- νική Ημερίδα «1η Μεσογειακή Συνά- ντηση Ειδικών: Βιταμίνη D», που δι- οργανώθηκε στη Θεσσαλονίκη από το τμήμα Ενδοκρινολογίας και Μεταβο- λισμού της Α’ Παθολογικής Κλινικής του Α.Π.Θ, το 50% του γενικού πλη- θυσμού στην Ελλάδα παρουσιάζει ανε- πάρκεια. Γιατί τη χρειαζόμαστε; Κύρια δράση της βιταμίνης D είναι να βοηθάει στην απορρόφηση του ασβε- στίου και του φωσφόρου, στοιχεία απαραίτητα για τη δόμηση οστών και δοντιών. Μάλιστα, τα χαμηλά επίπε- δά της μπορεί να οδηγήσουν στην εμ- φάνιση ραχίτιδας στα παιδιά (πάθη- ση που οδηγεί σε παραμόρφωση των οστών και καθυστέρηση της ανάπτυ- ξης), οστεομαλακίας (διαταραχή που οδηγεί σε λέπτυνση των οστών) και οστεοπόρωσης στους ενήλικες, ενώ αυξάνεται η συχνότητα πτώσεων και καταγμάτων. Η «βιταμίνη του ήλιου» έχει συνδεθεί, επίσης, με την ενίσχυση του ανοσοποι- ητικού συστήματος και τη μείωση των πιθανοτήτων εμφάνισης ή τον περιορι- σμό της εξέλιξης αυτοάνοσων νοσημά- των (π.χ. σκλήρυνση κατά πλάκας και ψωρίαση), αλλά και με τη σωστή λει-
Η ΥΓΕΙΑ ΜΟΥτουργία του εγκεφάλου, τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και που αφαιρούν ή παρακάμπτουν τμήματα του στομάχου ή τουτην έκκριση και ρύθμιση της ινσουλίνης από το πάγκρεας. εντέρου (π.χ γαστρικό bypass).Αν και απαιτούνται περισσότερες μελέτες, η έλλειψή της φαί-νεται να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο διαφόρων μορφών Υπάρχουν φυσιολογικά όρια;καρκίνου (π.χ. του μαστού και του ήπατος) και ψυχιατρικών νό- Τα επίπεδα της βιταμίνης στο αίμα μετριούνται με μιασων (π.χ. κατάθλιψη), ακόμα και με την εκδήλωση άσθματος. αιματολογική εξέταση, που λέγεται 25-υδρόξυ βιταμίνη D ή 25 (OH) D3 και καλό είναι να γίνεται, όταν το κρίνει ειδικός,Πώς θα αυξήσω τα επίπεδά της; ώστε να υπάρχει έγκαιρη παρέμβαση σε περίπτωση ανάγκης.Την άνοιξη και το καλοκαίρι αρκούν 10-20 λεπτά καθημερι- Σύμφωνα με τις οδηγίες της Αμερικανικής Ενδοκρινολογικήςνής έκθεσης στον ήλιο, χωρίς αντηλιακό, για να συνθέσει ο Εταιρείας, έλλειψη της βιταμίνης έχουμε όταν τα επίπεδά τηςοργανισμός τις απαραίτητες ποσότητες βιταμίνης, ενώ τον είναι κάτω από 20 ngr/ml, ενώ όταν κυμαίνονται μεταξύ 20 καιχειμώνα χρειάζονται σχεδόν 2 ώρες. Αυτό τουλάχιστον λένε 30 ngr/ml μιλάμε για ανεπάρκεια. Ωστόσο, τα φυσιολογικά αυ-Ισπανοί ερευνητές από το Πολυτεχνείο της Βαλένσια. Όμως, τά όρια καθορίστηκαν με βάση την υγεία των οστών (σκελετι-για να είναι δυνατή η σύνθεσή της πρέπει η έκθεσή μας στον κός μεταβολισμός), ενώ η βιταμίνη D εμπλέκεται στην παθο-ήλιο να γίνεται τις μεσημεριανές ώρες (π.χ. στο μπαλκόνι του γένεια πολλών παθήσεων, για τις οποίες ακόμα δεν έχουν κα-σπιτιού μας). Όσο για το αντηλιακό, μπορούμε για λίγα λε- θοριστεί φυσιολογικά όρια και δοσολογία.πτά να το αποφύγουμε ή γιατο σύντομο αυτό χρονικό διά- Πότε είναι απαραίτη-στημα να χρησιμοποιούμε κά- τα τα συμπληρώματα;ποιο με χαμηλό δείκτη προ- «Υπάρχουν οι κίνδυνοι Τα συμπληρώματα βιταμί-στασίας (μέχρι 8). νης D χορηγούνται κυρί- από την έλλειψηΆλλοι τρόποι να ανεβάσουμε ως σε όσους πάσχουν απότα επίπεδα της συγκεκριμέ- βιταμίνης D και υπάρχουν οστεοπόρωση ή είναι άνωνης βιταμίνης είναι μέσω της οι κίνδυνοι από την των 65 ετών. Στα νεογέννη-λήψης συμπληρωμάτων (με τα, στα βρέφη και στα παι- υπερβολική έκθεση στοντη σύμφωνη γνώμη γιατρού) διά δίνεται συμπλήρωμα βι-ή της κατανάλωσης τροφών ήλιο. Το ζητούμενο είναι ταμίνης D, ακόμη και χω-όπως ο σολομός, τα μανιτά- να βρούμε την ισορροπία ρίς μέτρηση των επιπέδωνρια, ο τόνος, οι σαρδέλες, τα ανάμεσα στα δύο», εξηγεί της 25-υδρόξυ D, σε δό-εμπλουτισμένα γάλατα, οι ση που καθορίζεται με βάσηκρόκοι αβγών. η Καλλιόπη Κώτσα, την ηλικία. Επίσης, οι έφη- Επίκουρη Καθηγήτρια βοι και οι γυναίκες στη δι-Ποιοι κινδυνεύουν άρκεια της εγκυμοσύνης,περισσότερο; Ενδοκρινολογίας - του θηλασμού και της εμμη-Όσοι κυκλοφορούν διαρκώς Διαβητολογίας στο ΑΠΘ. νόπαυσης χρειάζονται συ-καλυμμένοι με ρούχα, όσοι μπληρωματική λήψη. Τέ-χρησιμοποιούν αντηλιακά λος, συμπληρώματα χρειά-με υψηλό δείκτη προστα- ζονται και οι πάσχοντες απόσίας, όσοι έχουν επαγγέλ- χρόνια νεφρική ανεπάρκεια,ματα που δεν τους επιτρέπουν επαρκή έκθεση στον ήλιο νοσήματα του σκελετού, αλλά και σύνδρομα δυσαπορρόφησης.(π.χ. νυχτοφύλακες) και όσοι δεν καταναλώνουν τις λιπα-ρές τροφές που την περιέχουν. Επίσης, τα άτομα με σκου- Μπορεί να πάρω παραπάνω;ρόχρωμο δέρμα, καθώς η μελανίνη δρα σαν φίλτρο στην Η λήψη βιταμίνης D για μεγάλο χρονικό διάστημα και σε δό-απορρόφηση της UVB ακτινοβολίας, αλλά και οι ηλικιω- σεις πάνω από τις 4.000 μονάδες (IU) την ημέρα ενδέχεταιμένοι, καθώς παρουσιάζουν μείωση της ικανότητας παρα- να οδηγήσει σε υψηλά επίπεδα ασβεστίου στο αίμα, που με τηγωγής της βιταμίνης στο δέρμα, ενώ αρκετοί παραμένουν σειρά τους μπορεί να προκαλέσουν ναυτία, δυσκοιλιότητα, αρ-περιορισμένοι στο σπίτι. ρυθμίες, πέτρες στα νεφρά. Ωστόσο, είναι εξαιρετικά δύσκολοΤέλος, άτομα με ιατρικές καταστάσεις που προδιαθέτουν σε να πάρει κάποιος υπερβολική δόση από τον ήλιο ή τις τροφέςέλλειψή της, όπως η παχυσαρκία, η χρόνια νεφρική νόσος, η και όταν αυτό συμβαίνει σχεδόν πάντα οφείλεται σε συμπλη-ηπατική ανεπάρκεια, η κοιλιοκάκη ή χειρουργικές επεμβάσεις ρώματα διατροφής. EΧΕΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ;Τα συμπτώματα της έλλειψής της συνήθως τα αποδίδουμε σε άλλες παθήσεις, ενώ αρκετοί ασθενείς είναι ασυμπτωματικοί. Ωστόσο,τα πιο συνηθισμένα είναι η κόπωση, η μυϊκή αδυναμία, ο πόνος σε μυς και αρθρώσεις, η αδυναμία συγκέντρωσης και οι κεφαλαλγίες.l o v e 92 y o u r s e l f
[PUBLI]Βιταμίνη D. Σύμμαχος υγείας!Η βιταμίνη D, γνωστή και ως «βιταμίνη του ήλιου», μας όσο και την επιτυχή και ενεργό γήρανσή μας. είναι απαραίτητη για την υγεία μας, αφού ο κύρι- Αποτελεί, επομένως, αναγκαιότητα η ενίσχυση τροφίμων με βιτα- ος ρόλος της αφορά τη φυσιολογική απορρόφηση μίνη D, μια τάση ευρέως διαδεδομένη σε χώρες του εξωτερικού. του ασβεστίου και του φωσφόρου από τον οργα- Σεβόμενη τις ανάγκες των καταναλωτών, η ελληνική εταιρεία νισμό μας. Μάλιστα, αρκετές μελέτες καταδεικνύουν τις ση- ΟΛΥΜΠΟΣ φέρνει την τάση αυτή και στην Ελλάδα, προσφέρο- μαντικές λειτουργίες της, που μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν ντάς μας την πρώτη ολοκληρωμένη σειρά γαλακτοκομικών προ- τη συμβολή της στη διατήρηση της καλής υγείας των οστών ϊόντων εμπλουτισμένων με βιταμίνη D από 100% ελληνικό επι- και των δοντιών, τη διατήρηση των φυσιολογικών επιπέδων λεγμένο γάλα. του ασβεστίου στο αίμα και τη συμβολή της στη φυσιολογική Πλέον μπορούμε να προσλαμβάνουμε τις ποσότητες βιταμίνης λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. D που χρειαζόμαστε καθημερινά βάσει της ημερήσιας *προ- Δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια η έλλειψη της βιταμίνης σλαμβανόμενης ποσότητας αναφοράς της βιταμίνης D, μέσω D εμφανίζει ανησυχητική αύξηση σε παγκόσμιο επίπε- της διατροφής μας, απολαμβάνοντας είτε με το πρωινό μας εί- δο, γεγονός με σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία μας, τε ως σνακ μέσα στην ημέρα τη νέα οικογένεια προϊόντων που καθώς επηρεάζει καθοριστικά τόσο τη σωστή ανάπτυξή μας συστήνει η ΟΛΥΜΠΟΣ. Τι θα βρείτε στα ψυγεία των σούπερ μάρκετ: ✓ Γάλα 1,5% λιπαρά με βιταμίνη D ✓ Επιδόρπιο στραγγιστού γιαουρτιού 2% λιπαρά με βιταμίνη D ✓ Soft με βούτυρο με βιταμίνη D Τα προϊόντα ΟΛΥΜΠΟΣ με βιταμίνη D είναι η πρώτη ολοκληρωμένη σειρά γαλακτοκομικών προϊόντων που παράγονται από 100% ελληνικό επιλεγμένο γάλα, έχουν χαμηλά λιπαρά και τη μοναδική γεύση των προϊόντων ΟΛΥΜΠΟΣ Συνδυάστε 2 από τα παρακάτω προϊόντα και δώστε στο σώμα σας το 100% της ημερήσιας *προσλαμβανόμενης ποσότητας αναφοράς της βιταμίνης D ✓ 1 ποτήρι γάλα 250ml ΟΛΥΜΠΟΣ με βιταμίνη D ✓ 1 επιδόρπιο στραγγιστού γιαουρτιού 170g ΟΛΥΜΠΟΣ με βιταμίνη D ✓ 2 μερίδες Soft με βούτυρο των 10g ΟΛΥΜΠΟΣ με βιταμίνη D*Ημερήσια προσλαμβανόμενη ποσότητα αναφοράς ενός μέσου ενήλικα για τη βιταμίνη D είναι 5μg, σύμφωνα με τον κανονισμό 1169/ 2011/ Ε.Κ.
Ανοιξιάτικες σαλάτες Πώς μπορούμε να μετατρέψουμε μια σαλάτα σε ένα θρεπτικό και απολαυστικό πλήρες γεύμα;Ανακαλύψτε μικρά μυστικά και έξυπνους συνδυασμούς που θα χαρίσουν φαντασία και γεύση στο πιάτο σας και θα ενισχύσουν τον οργανισμό σας! Συνταγές: ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΑΓΟΣ, Nomad Chef Food styling - Φωτογραφίες: ΕΛΕΝΗ ΠΕΤΑΛΙΔΟΥ, ΣΤΑΥΡΟΣ ΠΕΧΛΙΒΑΝΙΔΗΣ (www.majeriko.gr) Επωφελήσου! ΣΑΛΆΤΑ ΜΕ ΠΑΝΤΖΆΡΙ, ΦΈΤΑ ΚΑΙ ΚΑΡΎΔΙΑ Το παντζάρι είναι πλούσιο σε υδατάνθρακες, ενώ Μερίδες: 6 Χρόνος προετοιμασίας: 15 λεπτάπροσθέτοντας τη φέτα, εκτός από έναν ωραίο γευστικό ΥΛ Ι Κ Α : 2 μέτρια παντζάρια (βρασμένα)συνδυασμό, παίρνουμε έξτρα 2 μέτρια καρότα (καθαρισμένα) ασβέστιο και βιταμίνη D. 2 μέτρια κολοκύθια (καθαρισμένες οι άκρες τους) 100 γρ. φέτα 50 γρ. καρύδια (ελαφρώς καβουρδισμένα) Λίγα φύλλα δυόσμου Για τη σος: 2 κουταλιές ξύδι 2 κουταλιές χυμό πορτοκαλιού Ξύσμα από 1/3 πορτοκαλιού 6 κουταλιές ελαιόλαδο 1 κουταλιά μέλι Αλάτι Πιπέρι ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ: Ανακατεύουμε καλά όλα τα υλικά της σος. Κόβουμε τα παντζάρια σε λεπτές φέτες και τα τοποθετούμε σαν βάση στα πιάτα όπου θα σερβίρουμε τη σαλάτα. Προσθέτουμε αλάτι, πιπέρι και λίγη από τη σος. Τρίβουμε το καρότο και το κολοκύθι, τα ανακατεύουμε σε ένα μεγάλο μπολ, θρυμματίζουμε από πάνω τη μισή φέτα και προσθέτουμε τα μισά καρύδια. Τέλος, ρίχνουμε από πάνω την υπόλοιπη σος, αλάτι και πιπέρι και ανακατεύουμε. Μοιράζουμε στα πιάτα τη σαλάτα και προσθέτουμε την υπόλοιπη φέτα, τα καρύδια και τα φύλλα δυόσμου.
BINIETAΕετππκκαιδοαλαιχλοέιαιύπγκτυτοοράψείυοαρηυμφηλλέειόκιχγτκοήεεάυύρα,νσηξηία. YOLUORVSEELFl o v e 96 y o u r s e l f
BINIETAΣΑΛΆΤΑ CAESAR ΜΕ ΣΕΣΚΟΥΛΑ ΚΑΙ ΣΎΓΚΛΙΝΟΜερίδες: 4Χρόνος προετοιμασίας: 10 λεπτάΧρόνος μαγειρέματος: 20 λεπτάΥΛ Ι Κ Α :Για τη σαλάτα:300 γρ. σέσκουλα8 φέτες σύγκλινοCaesar dressingCrumble αμυγδάλου1 κουταλιά παρμεζάνα (τριμμένη)Για το crumble αμυγδάλου (αντί για κρουτόν):2/3 κούπας αμύγδαλα (ξεφλουδισμένα)1/2 κουταλάκι σκόνη σκόρδου1/2 κουταλάκι αλάτι2 κουταλάκια ελαιόλαδοΓια τη σος:2 κρόκους αβγού1 κουταλιά μουστάρδα1 σκελίδα σκόρδο (ψιλοκομμένο)1 κούπα ελαιόλαδο1 κουταλιά χυμό λεμονιού1/2 κουταλάκι αλάτι1/4 κουταλάκι πιπέρι2 κουταλιές παρμεζάνα (τριμμένη)ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ:Ετοιμάζουμε το crumble αμυγδάλου, ανακατεύοντας όλα τα ξερά υλικά στομίξερ και ρίχνοντας σιγά σιγά το λάδι, μέχρι το μείγμα να ομογενοποιηθεί.Απλώνουμε το μείγμα σε ένα ταψί και ψήνουμε για 3-6 λεπτά στους 180βαθμούς, μέχρι να πάρει χρώμα. Το αφήνουμε να κρυώσει και το αποθηκεύουμεσε σκεύος που κλείνει αεροστεγώς (μπορούμε να το διατηρήσουμε έως και δύοεβδομάδες).Στρώνουμε το σύγκλινο σε ένα ταψί με μια λαδόκολλα και το ψήνουμε για8-10 λεπτά.Εντωμεταξύ, ετοιμάζουμε τη σος. Βάζουμε σε ένα μπολ τους κρόκους τωναβγών, τη μουστάρδα και το σκόρδο και χτυπάμε με το μίξερ χειρός.Σταδιακά, ρίχνουμε το ελαιόλαδο, μέχρι το μείγμα να πάρει την υφήμαγιονέζας. Τέλος, προσθέτουμε την παρμεζάνα, το λεμόνι, αλάτι και πιπέρι.Σε ένα μεγάλο μπολ ανακατεύουμε τα σέσκουλα με όση σος θέλουμε.Μοιράζουμε τη σαλάτα σε τέσσερα πιάτα, προσθέτουμε από πάνω το σύγκλινοσε κομματάκια και το crumble αμυγδάλου, πασπαλίζουμε με τριμμένηπαρμεζάνα και σερβίρουμε. Τόλμησέ το! Μια θρεπτική παραλλαγή της αγαπημένης σαλάτας caesar, με την προσθήκη ενός συστατικού όπως είναι τa σέσκουλα (μπορείτε να χρησιμοποιήσετε σπανάκι ή kale), που είναι πλούσιa μεταξύ άλλων σε σίδηρο, φώσφορο και μαγνήσιο. Αν επενδύσετε λίγο χρόνο για να φτιάξετε τη δική σας σος, θα δείτε πραγματικά τη διαφορά. Το crumble αμυγδάλου, που αντικαθιστά το κρουτόν, μας δίνει επίσης έξτρα πρωτεΐνη. l o v e 97 y o u r s e l f
ΣΑΛΆΤΑ ΑΝΟΙΞΙΆΤΙΚΗ ΜΕ ΣΟΛΟΜΌ, ΦΑΚΉΚΑΙ ΣΠΑΡΆΓΓΙΑΜερίδες: 4Χρόνος προετοιμασίας: 10 λεπτάΧρόνος μαγειρέματος: 50 λεπτάΥΛ Ι Κ Α :600 γρ. πατάτες baby4x200γρ. σολομό φρέσκο (καθαρισμένο)500 γρ. σπαράγγια150 γρ. μαγειρεμένες φακές1/2 κουταλιά σχοινόπρασο5 ραπανάκια (λεπτοκομμένα)Ξύσμα από 1/2 λεμόνι1 κουταλιά ελαιόλαδοΠάπρικαΑλάτιΠιπέριΓια τη σος:6 κουταλιές ελαιόλαδο2 κουταλιές ξύδι λευκό1 κρεμμυδάκι φρέσκο (ψιλοκομμένο)ΑλάτιΠιπέριΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ:Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 200 βαθμούς. Καθαρίζουμε τις πατάτες και τιςβάζουμε σε μια κατσαρόλα με νερό που τις καλύπτει. Τις βράζουμε για 10-15 λεπτάμέχρι να μαλακώσουν, σουρώνουμε και αφήνουμε να κρυώσουν.Πασπαλίζουμε τον σολομό με το ελαιόλαδο, την πάπρικα, το ξύσμα λεμονιού, αλάτικαι πιπέρι, ψήνουμε για 15 λεπτά και τον αφήνουμε να κρυώσει.Αφαιρούμε από τα σπαράγγια το κάτω μέρος. Γεμίζουμε μια κατσαρόλα με νερό,αλατίζουμε καλά και μόλις βράσει, ζεματίζουμε τα σπαράγγια για 4-5 λεπτά(ανάλογα με το πάχος τους).Ετοιμάζουμε τη σος: Ζεσταίνουμε ελαιόλαδο σε χαμηλή θερμοκρασία καιπροσθέτουμε το κρεμμυδάκι, το ξύδι, αλάτι και πιπέρι.Βάζουμε όλα τα υλικά της σαλάτας σε ένα μεγάλο μπολ, προσθέτουμε τη σος,ανακατεύουμε και σερβίρουμε. Αντικατάστησέ το! Μπορούμε να αντικαταστήσουμε τη σος χρησιμοποιώντας dressing μέλι - μουστάρδα (2 κουταλιές από το καθένα) με λίγο χυμό λεμονιού και ελαιόλαδο.
Smart tipΜπορoύμε μια μέρα την εβδομάδανα βράζουμε φακές, κινόα ή ρεβίθιακαι να τα αποθηκεύουμε στο ψυγείο, ώστε να μειώνουμε τον χρόνοπροετοιμασίας και να δοκιμάζουμε διάφορες παραλλαγές.
Search
Read the Text Version
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
- 67
- 68
- 69
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
- 87
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
- 101
- 102
- 103
- 104
- 105
- 106
- 107
- 108
- 109
- 110
- 111
- 112
- 113
- 114
- 115
- 116
- 117
- 118
- 119
- 120
- 121
- 122
- 123
- 124
- 125
- 126
- 127
- 128
- 129
- 130
- 131
- 132