คู่มือพืชและสัตว์เศรษฐกิจสำคัญของจังหวัดน่านทางเลือกและทางรอด

ตารางที่ B28 ตน้ ทนุ ผลตอบแทนการผลติ ต๋าว (ลกู ชดิ ) ในจงั หวัดนา่ น 92 พืชและสัตว์เศรษฐกิจส�ำคัญของจังหวัดนา่ น...ทางเลอื กและทางรอด

กล่มุ B = พชื เดมิ ของชมุ ชนท่ีมศี ักยภาพ B29.ลนิ้ จ่ี ช่ือพืช ล้ินจ่ี (Lychee) ช่ือวิทยาศาสตร์ Litchi chinensis Sonn. ช่วงเกบ็ เก่ียวผลผลติ - ใหผ้ ลผลติ ในปที ่ี 4 พันธุท์ ่นี ยิ มปลูก - เกบ็ เก่ยี วผลผลิตในเดอื นมถิ นุ ายน - พันธ์ฮุ งฮวย เงือ่ นไขทางกายภาพ แดดจัด - แดดปานกลาง (รอ้ ยละ 60) > 400 เมตร จากระดบั นำ้� ทะเล ดินทมี่ คี วามอุดมสมบูรณส์ งู หรอื ปานกลาง ระบายน้ำ� ดี 10 - 30 Cํ 1,200 - 1,400 มิลลิเมตร/ปี 93พืชและสตั ว์เศรษฐกิจส�ำคญั ของจังหวดั นา่ น...ทางเลือกและทางรอด

ตารางที่ B29 ตน้ ทนุ ผลตอบแทนการผลติ ลิน้ จ่ีในจงั หวัดนา่ น 94 พชื และสตั ว์เศรษฐกจิ ส�ำคญั ของจังหวดั นา่ น...ทางเลอื กและทางรอด

กลุ่ม C = พชื เพือ่ การกินอยู่ในครวั เรือน C1.พริกสวน ช่ือพืช พรกิ สวน (pepper) ชอื่ วิทยาศาสตร ์ Capsicum frutescens Linn. เดือนท่ีปลกู /เกบ็ เกย่ี วผลผลติ - ใหผ้ ลผลิตในเดอื นที่ 3 พนั ธท์ุ นี่ ยิ มปลูก - ปลกู ในเดือนเมษายน - พฤษภาคม - เก็บเกย่ี วผลผลิตเดอื นสงิ หาคม - พนั ธุ์จินดา เง่ือนไขทางกายภาพ แดดจดั ≤ 1,500 เมตร จากระดับน�ำ้ ทะเล ดนิ รว่ นโปร่ง ปนทราย ระบายนาํ้ ดี 25 – 35 Cํ 600 – 1,250 มิลลิเมตร/ปี 95พืชและสัตว์เศรษฐกิจสำ� คญั ของจังหวัดน่าน...ทางเลอื กและทางรอด

ตารางท่ี C1 ตน้ ทนุ ผลตอบแทนการผลิตพริกสวนในจงั หวัดนา่ น 96 พชื และสัตว์เศรษฐกิจสำ� คัญของจงั หวัดนา่ น...ทางเลือกและทางรอด

กลุม่ C = พืชเพื่อการกนิ อยู่ในครัวเรือน C2.ข่า ช่อื พืช ขา่ (Galangal) ช่ือวทิ ยาศาสตร์ เดอื นทปี่ ลูก/เก็บเก่ยี วผลผลติ Alpinia galanga (Linn.) Swartz. แหลง่ พนั ธุ์ - ปลกู เดือนเมษายน - พฤษภาคม หนว่ ยงาน/บริษทั ท่รี ับซือ้ - เกบ็ เก่ียวผลผลิตในปถี ัดไปตง้ั แตเ่ ดือนเมษายนเปน็ ตน้ ไป - วสิ าหกิจสมุนไพร อ.พร้าว จ.เชียงใหม่ - วสิ าหกิจชุมชนชวี วถิ ีตำ� บลน�ำ้ เกยี๋ น ต.นำ�้ เกย๋ี น อ.ภูเพียง จ.น่าน - บ้านผาหลัก ต.ยอด อ.สองแคว จ.น่าน - วสิ าหกจิ ชุมชนกลุ่มสมุนไพรบ้านฝายมูล ต.ป่าคา อ.ท่าวงั ผา จ.นา่ น เง่ือนไขทางกายภาพ แดดจัด ≤ 1,500 เมตร จากระดับนำ้� ทะเล ดนิ รว่ นซุย ดนิ รว่ นปนทราย หรือดนิ เหนยี วปนทราย 20 - 30 Cํ > 1,000 มิลลเิ มตร/ปี 97พืชและสัตวเ์ ศรษฐกิจส�ำคัญของจังหวัดนา่ น...ทางเลือกและทางรอด

ตารางที่ C2 ต้นทนุ ผลตอบแทนการผลติ ขา่ ในจงั หวัดนา่ น 98 พืชและสัตวเ์ ศรษฐกิจส�ำคัญของจังหวัดน่าน...ทางเลอื กและทางรอด

กลุม่ C = พชื เพื่อการกนิ อยู่ในครัวเรือน C3.หวาย* ชอ่ื พืช หวาย (Rattan palm) ช่อื วทิ ยาศาสตร ์ Calamus sp. เดือนทีป่ ลูก/เก็บเกยี่ วผลผลิต - ให้ผลผลิตในปที ี่ 2 พนั ธุ์ที่นิยมปลกู - เก็บเกี่ยวผลผลิตเดือนพฤษภาคม - กรกฎาคม 1.หวายไส้ไก่หรอื หวายขม 2.หวายเขยี ว 3.หวายหนาม หนว่ ยงาน/บริษัท ทร่ี ับซือ้ ขาวหรอื หวายหมน่ 4.หวายหมีหรอื หวายฮวก 5.หวาย หลวง 6.หวายหนามเก้ียว 7.หวายหนามล้อม 8.หวายตนู 9.หวายต้วิ ดดี 10.หวายนำ�้ ผึง้ 11.หวายหางหนู 12.หวายฝาด หวายหนามคำ� หรือหวายบนุ่ 13.หวายสกล หรอื หวายดง 14.หวายเครือ - กลมุ่ วสิ าหกิจผู้ส่งออก เงื่อนไขทางกายภาพ แดดปานกลาง (รอ้ ยละ 40 - 60) 200 - 1,000 จากระดับนำ้� ทะเล ดินรว่ นปนทราย 20 - 27 Cํ 650 – 1,000 มลิ ลเิ มตร/ปี พชื ปลูกร่วมกับป่า 99พืชและสตั วเ์ ศรษฐกิจส�ำคญั ของจงั หวัดนา่ น...ทางเลือกและทางรอด

ตารางที่ C3 ต้นทนุ ผลตอบแทนการผลติ หวายในจงั หวัดนา่ น 100 พชื และสัตวเ์ ศรษฐกิจส�ำคัญของจังหวัดน่าน...ทางเลอื กและทางรอด

กลมุ่ C = พืชเพอ่ื การกนิ อยู่ในครัวเรอื น C4.ขมนิ้ ชนั * ชอ่ื พชื ขมน้ิ ชัน (Turmeric) ชื่อวิทยาศาสตร์ Curcuma Longa Linn. เดอื นทป่ี ลูก/เกบ็ เก่ยี วผลผลิต - ให้ผลผลิตในปที ่ี 1 แหลง่ พันธุ์ - ปลกู ปลายเดอื นเมษายน - พฤษภาคม - เกบ็ เกี่ยวผลผลติ ปลายเดือนธนั วาคม - มกราคม - ขม้นิ ชันพนั ธ์ตุ รัง 1 เงื่อนไขทางกายภาพ แดดปานกลาง - แดดจัด 450 - 900 จากระดับน้�ำทะเล ดนิ รว่ น หรือดินรว่ นปนทราย 25 - 35 ํC > 1,000 มิลลิเมตร/ปี พชื ปลูกรว่ มกับป่า 101พชื และสัตวเ์ ศรษฐกจิ ส�ำคัญของจังหวดั นา่ น...ทางเลอื กและทางรอด

ตารางที่ C4 ตน้ ทุนผลตอบแทนการผลติ ขมนิ้ ชนั ในจงั หวัดนา่ น 102 พืชและสตั ว์เศรษฐกิจส�ำคญั ของจงั หวดั น่าน...ทางเลอื กและทางรอด

กลมุ่ C = พืชเพ่ือการกินอยู่ในครัวเรอื น C5.สะเดา* ช่อื พืช สะเดา (Neem) ชือ่ วทิ ยาศาสตร์ Azadirachta indica A. Juss. ช่วงเก็บเกีย่ วผลผลิต - ให้ผลผลติ ในปีท่ี 2 - ออกดอกระหวา่ งเดือนธนั วาคม – มีนาคม - ผลสกุ เดอื นมนี าคม – มิถนุ ายน พนั ธ์ุท่ีนยิ มปลูก - พนั ธ์ุสะเดาหวายพ้นื บ้าน พนั ธส์ุ ะเดามันทวายยอด เงอ่ื นไขทางกายภาพ แดดจัด - แดดปานกลาง 50 – 500 เมตร จากระดับนำ�้ ทะเล ดินลกู รงั น�ำ้ ไมท่ ว่ มขัง ไม่แฉะมาก 15 - 44 Cํ 450 - 1,150 มิลลเิ มตร/ปี พชื ปลูกร่วมกบั ปา่ 103พชื และสัตวเ์ ศรษฐกจิ ส�ำคญั ของจงั หวดั นา่ น...ทางเลือกและทางรอด

ตารางที่ C5 ต้นทนุ ผลตอบแทนการผลติ สะเดาในจงั หวัดนา่ น 104 พชื และสัตวเ์ ศรษฐกิจส�ำคัญของจังหวัดน่าน...ทางเลอื กและทางรอด

กลุม่ C = พืชเพื่อการกนิ อยู่ในครัวเรอื น C6.ตะไคร้ ชอ่ื พืช ตะไคร้ (Lemongrass) ช่อื วทิ ยาศาสตร์ Cymbopogon citratus. เดือนที่ปลูก/เกบ็ เกีย่ วผลผลติ - ปลกู เดอื นเมษายน - พฤษภาคม แหล่งพันธุ์ - เก็บเกย่ี วผลผลติ เดือนตลุ าคมเปน็ ตน้ ไป หนว่ ยงาน/บรษิ ทั ท่ีรับซือ้ - วสิ าหกจิ สมนุ ไพร อ.พรา้ ว จ.เชียงใหม่ - วสิ าหกจิ ชมุ ชนชวี วถิ ตี �ำบลนำ�้ เกย๋ี น ต.น�ำ้ เกีย๋ น อ.ภเู พียง จ.นา่ น - บา้ นผาหลกั ต.ยอด อ.สองแคว จ.นา่ น - วิสาหกจิ ชุมชนกลุ่มสมุนไพรบ้านฝายมูล ต.ปา่ คา อ.ทา่ วังผา จ.น่าน เงอื่ นไขทางกายภาพ แดดจดั ≤ 500 เมตร จากระดบั น้�ำทะเล ดินรว่ นซุย 23 - 30 Cํ > 1,000 มลิ ลเิ มตร/ปี 105พืชและสัตว์เศรษฐกิจส�ำคัญของจงั หวดั น่าน...ทางเลือกและทางรอด

ตารางที่ C6 ตน้ ทุนผลตอบแทนการผลติ ตะไคร้ในจงั หวัดนา่ น 106 พืชและสตั วเ์ ศรษฐกจิ ส�ำคญั ของจงั หวัดนา่ น...ทางเลอื กและทางรอด

กลุ่ม C = พืชเพือ่ การกนิ อยู่ในครวั เรือน C7.ชะอม ช่ือพืช ชะอม (Climbing wattle) ชอ่ื วิทยาศาสตร ์ เดอื นทป่ี ลูก/เก็บเกยี่ วผลผลิต Acacia pennata (L.) Willd. พันธ์ุทน่ี ยิ มปลูก - ใหผ้ ลผลติ ในเดอื นที่ 3 - 4 - ปลกู ช่วงฤดูฝน เดือนเมษายน - เรมิ่ เกบ็ เกีย่ วผลผลติ เดือนกรกฎาคม - สิงหาคม เป็นต้นไป - พันธชุ์ ะอมพื้นเมอื ง พนั ธุ์ชะอมไรห้ นาม เงื่อนไขทางกายภาพ แดดจัด ≤ 750 จากระดบั น�ำ้ ทะเล เติบโตไดด้ ีในทกุ สภาพดนิ 22 - 35 Cํ 650 มิลลเิ มตร/ปี 107พชื และสตั ว์เศรษฐกจิ สำ� คัญของจงั หวดั นา่ น...ทางเลอื กและทางรอด

ตารางที่ C7 ต้นทุนผลตอบแทนการผลติ ชะอมในจงั หวัดนา่ น 108 พืชและสัตวเ์ ศรษฐกิจส�ำคญั ของจงั หวัดนา่ น...ทางเลอื กและทางรอด

กลุ่ม C = พืชเพอื่ การกินอยู่ในครวั เรอื น C8.แค* ชอ่ื พืช แค (Sesbania grandiflora) ชอ่ื วิทยาศาสตร ์ Sesbania grandiflora. ช่วงเกบ็ เกีย่ วผลผลติ - ให้ผลผลิตในเดอื นที่ 5 พันธุ์ท่ีนยิ มปลูก - ออกดอกตลอดปี - พันธแุ์ คขาว พนั ธุ์แคแดง เงื่อนไขทางกายภาพ แดดจัด - แดดปานกลาง ≤ 1,300 จากระดบั นำ�้ ทะเล ดนิ เหนยี ว ดนิ ร่วนระบายนำ�้ ดี 22 - 32 ํC 850 มลิ ลิเมตร/ปี พชื ปลูกรว่ มกับปา่ 109พชื และสัตว์เศรษฐกจิ สำ� คัญของจงั หวดั น่าน...ทางเลือกและทางรอด

ตารางที่ C8 ตน้ ทุนผลตอบแทนการผลติ แคในจงั หวัดนา่ น 110 พชื และสตั วเ์ ศรษฐกจิ ส�ำคัญของจังหวดั น่าน...ทางเลอื กและทางรอด

กล่มุ C = พืชเพ่อื การกนิ อยู่ในครัวเรือน C9.หัวบกุ * ช่ือพืช หวั บุก (Konjac) ชื่อวทิ ยาศาสตร์ Amorphophallus konjac K.Koch. ช่วงเกบ็ เก่ียวผลผลติ - ใหผ้ ลผลติ ในปที ่ี 2 - เกบ็ เกีย่ วหรอื ขุดช่วงเดือนตุลาคม – พฤศจกิ ายน เงือ่ นไขทางกายภาพ แดดนอ้ ย ≤ 600 เมตร จากระดบั น้ำ� ทะเล ดนิ รว่ นทราย เป็นพืชเจริญเตบิ โตใน สภาพปา่ สภาพดินกรด 25 - 35 Cํ > 1,200 มลิ ลเิ มตร/ปี พชื ปลกู รว่ มกบั ป่า 111พชื และสัตวเ์ ศรษฐกิจสำ� คัญของจังหวดั น่าน...ทางเลอื กและทางรอด

ตารางที่ C9 ตน้ ทุนผลตอบแทนการผลติ หวั บกุ ในจงั หวัดนา่ น 112 พืชและสตั วเ์ ศรษฐกจิ ส�ำคญั ของจงั หวัดนา่ น...ทางเลอื กและทางรอด

กลมุ่ C = พืชเพอื่ การกินอยู่ในครัวเรือน C10.ข้าวนา ชอื่ พชื ข้าวนา (Rice) ช่อื วิทยาศาสตร์ Oryza sativa L. เดอื นทป่ี ลูก/เกบ็ เกี่ยวผลผลติ - ปลกู ในช่วงเดือนพฤษภาคม - เก็บเก่ียวผลผลติ ในช่วงเดือนสิงหาคม แหลง่ พันธ์ุ - คณะวิทยาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยแม่โจ้ หน่วยงาน/บรษิ ทั ที่รบั ซอื้ - กลุ่มวิสาหกิจชมุ ชนแปรรปู ขา้ วและผลไม้ ต.บอ่ แกว้ อ.นาหมืน่ จ.นา่ น เง่อื นไขทางกายภาพ แดดจัด ≤ 700 เมตร จากระดับนำ้� ทะเล ดนิ เหนียว 25 - 33 ํC 2,000 มิลลเิ มตร/ปี 113พืชและสตั วเ์ ศรษฐกิจสำ� คัญของจังหวดั น่าน...ทางเลอื กและทางรอด

ตารางที่ C10 ตน้ ทุนผลตอบแทนการผลิตข้าวนาในจงั หวัดนา่ น 114 พืชและสัตว์เศรษฐกจิ สำ� คญั ของจงั หวดั นา่ น...ทางเลอื กและทางรอด

กลุ่ม C = พชื เพอื่ การกนิ อยู่ในครัวเรอื น C11.ข้าวไร่ ชอื่ พชื ข้าวไร่ (Rice) ชื่อวิทยาศาสตร์ Oryza sativa L. เดือนที่ปลกู /เก็บเก่ยี วผลผลติ - ปลกู ในชว่ งเดอื นพฤษภาคม - มิถนุ ายน พันธุ์ขา้ วไร่ - เกบ็ เกีย่ วผลผลิตในชว่ งเดือนพฤศจกิ ายน - มกราคม 1.ซวิ แม่จนั ความสูงจากระดบั น�ำ้ ทะเล ไมเ่ กนิ 1,000 เมตร แหล่งพันธุ์ 2.อาร์ 258 ความสูงจากระดับน�ำ้ ทะเล ไม่เกนิ 1,000 เมตร หน่วยงาน/บรษิ ทั ท่รี บั ซ้ือ 3.เจ้าฮอ่ ความสูงจากระดับน้ำ� ทะเล ไม่เกิน 1,000 เมตร 4.ขาวโปร่งไคร้ ความสงู จากระดับน�ำ้ ทะเล 800 -1,250 เมตร 5.น้�ำรู ความสงู จากระดบั น�ำ้ ทะเล 1,000 -1,400 เมตร 6.ก้เู มอื งหลวง ความสงู จากระดบั นำ�้ ทะเล ไมเ่ กิน1,000 เมตร 7.ดอกพะยอม ความสงู จากระดับนำ้� ทะเล ไมเ่ กนิ 1,000 เมตร - คณะวทิ ยาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยแม่โจ้ - กลุ่มวสิ าหกิจชมุ ชนแปรรูปข้าวและผลไม้ ต.บ่อแก้ว อ.นาหม่ืน เง่ือนไขทางกายภาพ แดดจดั ≥ 700 เมตร จากระดับน�ำ้ ทะเล ดินเหนยี ว 25 - 35 Cํ 875 มิลลิเมตร/ปี 115พชื และสตั วเ์ ศรษฐกจิ ส�ำคัญของจงั หวดั น่าน...ทางเลอื กและทางรอด

ตารางที่ C11 ตน้ ทนุ ผลตอบแทนการผลติ ข้าวไร่ในจงั หวัดนา่ น 116 พืชและสตั ว์เศรษฐกจิ สำ� คญั ของจังหวัดน่าน...ทางเลอื กและทางรอด

กลุ่ม C = พชื เพื่อการกินอยู่ในครัวเรือน C12.งาขม้ี อ้ น ชือ่ พืช งาขม้ี ้อน (Perilla seed) ชื่อวิทยาศาสตร ์ Perillafrutescens (L.) Britton. เดือนท่ปี ลูก/เก็บเกีย่ วผลผลิต - ปลกู เดอื นกรกฎาคม - สิงหาคม - เกบ็ เก่ียวผลผลติ เดอื นพฤศจิกายน - ธนั วาคม เงอื่ นไขทางกายภาพ แดดจัด 300 - 1,000 เมตร จากระดบั นำ้� ทะเล ดินร่วนปนทราย หรอื ดินปนทราย ทรี่ ะบายน�้ำดแี ละสภาพดินร่วนซุย 27 - 37 Cํ 1,000 - 1,500 มลิ ลิเมตร/ปี 117พืชและสัตวเ์ ศรษฐกิจสำ� คญั ของจงั หวดั นา่ น...ทางเลือกและทางรอด

ตารางที่ C12 ตน้ ทนุ ผลตอบแทนการผลติ งาขีม้ อ้ นในจงั หวัดนา่ น 118 พืชและสัตว์เศรษฐกจิ ส�ำคญั ของจังหวดั นา่ น...ทางเลอื กและทางรอด

กลุ่ม D = สตั ว์เพ่อื เสรมิ รายไดแ้ ละการกนิ อยู่ D1.แพะ ชอ่ื แพะ (goat) ช่อื วิทยาศาสตร์ Capra aegagrus hircus ระยะเวลาเก็บเกยี่ วผลผลิต - ประมาณ 4 เดอื น พันธุ์ - พนั ธบ์ุ อร์ (Boer) พนั ธพุ์ ้นื เมือง แหลง่ พนั ธุ์ - กลุ่มวสิ าหกจิ ผเู้ ลยี้ งแพะบา้ นสันเจริญ อ.เวยี งสา หนว่ ยงาน/บรษิ ัท ท่รี ับซ้อื - ผู้ประกอบการจงั หวัดเพชรบูรณ์ ความต้องการอาหารหยาบ - ผปู้ ระกอบการสง่ ออกไปประเทศเวียดนาม พ้ืนที่ (ความหนาแนน่ ) - หญ้าเนเปยี ร์ และเศษพืชผลเกษตรอ่นื ๆ ทผ่ี ลติ ได้ในพ้นื ที่ - 1 ตารางเมตร/ตวั 119พชื และสตั ว์เศรษฐกิจสำ� คญั ของจังหวดั นา่ น...ทางเลอื กและทางรอด

ตารางท่ี D1 ต้นทุนผลตอบแทนการผ ิลตแพะเ ้นือใน ัจงหวัด ่นาน 120 พชื และสตั วเ์ ศรษฐกจิ ส�ำคญั ของจงั หวดั น่าน...ทางเลอื กและทางรอด

กลมุ่ D = สตั วเ์ พ่อื เสรมิ รายไดแ้ ละการกินอยู่ D2.ผง้ึ * ช่ือ ผ้ึง (bee) ช่ือวิทยาศาสตร์ Apis sp. ระยะเวลาเกบ็ เกยี่ วผลผลิต พนั ธ์ุ - ผึ้งจะใหน้ ้�ำหวาน 3 - 4 เดอื น ตอ่ การเกบ็ น�้ำผง้ึ 1 ครัง้ หน่วยงาน/บริษัท ท่รี ับซอ้ื น้ำ� ผงึ้ ท่ีดี และมีคุณภาพ คือ น�้ำผึ้งเดือน 5 สถานทีต่ ั้งรังผง้ึ - ผึง้ โพรง ดอกไม้ท่ีใหน้ ำ�้ หวานแกผ่ งึ้ - วสิ าหกิจชุมชนกล่มุ พัฒนาการเล้ียงผงึ้ น�ำ้ ป้วั - ต้องไม่มีการพา่ นสารเคมีจำ� กดั ศตั รูพืชในระยะดอกไม้บาน - ดอกล�ำไย ดอกลิ้นจ่ี ดอกทานตะวนั ดอกสาบเสอื (เสอื หมอบ) ดอกสม้ (ส้มจุก ส้มเกลี้ยง ส้มเขียวหวาน สม้ โอ มะนาว) ดอกมะกอกน�ำ้ ดอกงว้ิ (งว้ิ ขาว งวิ้ แดง) ดอกนนุ่ ดอกแคฝรง่ั ดอกยูคาลิปตัส ยางพารา (ต่อมตาใบออ่ น ยางพารา) ยาง ดอกพะยอม ดอกรักปา่ ดอกกาแฟ ดอก งา ดอกถัว่ เหลือง ดอกสตรอเบอร่ี ดอกแพงพวยนำ�้ ดอก ฉำ� ฉา ดอกมะพรา้ ว ดอกหญา้ งวงช้าง ฯลฯ เงอื่ นไขทางกายภาพ 25 - 30 ํC ไม่เกนิ 24 กโิ ลเมตร/ชวั่ โมง (หากเกนิ กว่านี้ ผึ้งจะไมอ่ อกหาอาหาร) สัตว์อย่รู ว่ มกบั ป่า 121พชื และสัตว์เศรษฐกิจสำ� คญั ของจังหวัดนา่ น...ทางเลือกและทางรอด

ตารางที่ D2 ต้นทุนผลตอบแทนการผลติ ผง้ึ ในจงั หวัดนา่ น 122 พืชและสัตวเ์ ศรษฐกิจส�ำคญั ของจงั หวัดนา่ น...ทางเลอื กและทางรอด

กลมุ่ D = สตั วเ์ พื่อเสรมิ รายไดแ้ ละการกินอยู่ D3.กระบอื ชื่อ กระบือ (buffalo) ชื่อวิทยาศาสตร์ Bubalus bubalis ระยะเวลาเกบ็ เกี่ยวผลผลิต - เม่อื กระบือมีอายุ 2 ปี ขน้ึ ไป (นำ้� หนกั 400 กก./ตัว) พนั ธุ์ - ควายสายพนั ธุ์น้�ำว้า (เป็นชนดิ ควายปลัก (swamp แหลง่ พนั ธ์ุ buffalo) ซง่ึ เปน็ ควายพื้นเมอื งประจ�ำถิ่นของจังหวดั น่าน) และหน่วยงาน/บริษัท ที่รบั ซ้ือ - ตลาดนดั โค-กระบือ ไดแ้ ก่ ตลาดนัดโค-กระบอื หนองเตา่ ตลาดนดั โค-กระบอื ตำ� บลน�ำ้ ปว๊ั ตลาดนัดโค-กระบอื ไหล่ ความตอ้ งการอาหารหยาบ น่าน ตลาดนัดโค-กระบืออ�ำเภอปวั - เกษตรกรเครอื ขา่ ย - หญา้ เนเปยี ร์ ฟาง ตน้ /ฝักสดข้าวโพด ฟักทอง มัน สำ� ปะหลงั 123พชื และสตั ว์เศรษฐกิจสำ� คัญของจังหวัดน่าน...ทางเลอื กและทางรอด

ตารางที่ D3 ้ตน ุทนผลตอบแทนการผ ิลตกระ ืบอใน ัจงหวัด ่นาน 124 พชื และสตั วเ์ ศรษฐกจิ ส�ำคญั ของจงั หวดั น่าน...ทางเลอื กและทางรอด

กลมุ่ D = สตั ว์เพ่อื เสริมรายไดแ้ ละการกนิ อยู่ D4.ไกพ่ นื้ เมอื ง ช่ือ ไกพ่ ้ืนเมอื ง (Native chicken) ชื่อวทิ ยาศาสตร์ Gallus gallus ระยะเวลาเกบ็ เกี่ยวผลผลิต - ระยะเวลาการขุนประมาณ 80 - 85 วัน พนั ธ์ุ - พนั ธุ์ประดหู่ างด�ำ แหล่งพันธุ์ - กลมุ่ วิสาหกจิ ชมุ ชนผู้เลีย้ งไกพ่ ืน้ เมอื ง (ประดู่หางดำ� ) หนว่ ยงาน/บริษทั ที่รับซือ้ อ.ทงุ่ ช้าง - กลุ่มวิสาหกจิ ไกพ่ น้ื เมอื ง อ.แม่จริม ความต้องการอาหารหยาบ - กลมุ่ วิสาหกิจไก่ประดู่หางดำ� บ้านปา่ คา อ.ท่าวงั ผา พ้นื ที่ (ความหนาแนน่ ) - กลมุ่ วสิ าหกิจชุมชนผู้เล้ยี งไกพ่ นื้ เมอื ง (ประดหู่ างดำ� ) อ.ท่งุ ช้าง - กล่มุ วิสาหกิจไกพ่ ืน้ เมือง อ.แมจ่ ริม - กลุ่มวิสาหกจิ ไก่ประดู่หางดำ� บ้านปา่ คา อ.ทา่ วงั ผา เพอื่ แปรรูปและท�ำการตลาดทอ้ งถ่นิ - ข้าวโพด มนั สำ� ปะหลัง ปลายขา้ ว รำ� หญ้าเนเปยี ร์ ฟักทอง มันส�ำปะหลงั - การเล้ยี งไก่พ่อแมพ่ นั ธ์ุ 0.5 ตารางเมตร/ตัว - การเล้ียงไก่ขุน 0.1 ตารางเมตร/ตัว 125พืชและสัตวเ์ ศรษฐกิจส�ำคญั ของจังหวดั น่าน...ทางเลือกและทางรอด

126 พชื และสตั วเ์ ศรษฐกจิ ส�ำคญั ของจงั หวดั น่าน...ทางเลอื กและทางรอด ตารางที่ D4 ต้นทนุ ผลตอบแทนการผลิตไกพ่ ื้นเมอื งพ่อแมพ่ ันธ์เุ พื่อผลติ ลกู ไกด่ ้วยเทคโนโลยตี ู้ฟกั ในจงั หวัดนา่ น

กลุ่ม D = สตั วเ์ พอื่ เสรมิ รายได้และการกินอยู่ D5.โคขุน ชอื่ โคขนุ (fattening cattle) ชื่อวทิ ยาศาสตร์ Bos taurus ระยะเวลาเกบ็ เกี่ยวผลผลติ - ใชร้ ะยะเวลาขนุ ประมาณ 10 - 12 เดือน พนั ธุ์ - พนั ธุ์ชาร์โรเลส่ ์ แหลง่ พันธ์ุ - สหกรณผ์ ้เู ล้ียงโคขุนในเขตปฏริ ปู ทด่ี ินปางศิลาทอง จ�ำกดั หนว่ ยงาน/บรษิ ทั ที่รับซ้อื - สหกรณ์เครอื ขา่ ยโคเนอื้ จำ� กัด (Max Beef) ความตอ้ งการอาหารหยาบ - หญา้ เนเปียร์ ฟาง ตน้ /ฝกั สดข้าวโพด ฟกั ทอง มนั พน้ื ท่ี (ความหนาแน่น) ส�ำปะหลัง - พื้นที่คอก 8 ตารางเมตร/ตวั - พนื้ ทแ่ี ปลงหญ้า 1 - 2 ไร่/ตัว 127พืชและสตั วเ์ ศรษฐกิจส�ำคญั ของจังหวัดน่าน...ทางเลอื กและทางรอด

ตารางท่ี D5 ตน้ ทนุ ผลตอบแทนการผลิตโคขุนลกู ผสมเลอื ดยโุ รปในจงั หวัดนา่ น 128 พืชและสัตวเ์ ศรษฐกจิ สำ� คัญของจงั หวัดนา่ น...ทางเลือกและทางรอด

กลมุ่ D = สัตว์เพอ่ื เสริมรายได้และการกินอยู่ D6.โคพ้นื เมือง* ชอ่ื โคพ้ืนเมือง (native cattle) ชอ่ื วิทยาศาสตร์ Bos Taurus L. ระยะเวลาเก็บเกย่ี วผลผลิต - เม่ือโคมีอายุ 2 ปี ขึน้ ไป (น�้ำหนกั 300 กก./ตัว) พันธ์ุ - พนั ธุพ์ ืน้ เมอื ง แหล่งพันธุ์ - ตลาดนัดโค-กระบือ ไดแ้ ก่ ตลาดนัดโค-กระบอื หนอง และหน่วยงาน/บริษทั ทรี่ บั ซือ้ เตา่ ตลาดนดั โค-กระบือ ต�ำบลน้ำ� ปวั๊ ตลาดนดั โค-กระบือ ความต้องการอาหารหยาบ ไหลน่ า่ น ตลาดนดั โค-กระบืออ�ำเภอปวั - เกษตรกรเครอื ขา่ ย - หญา้ เนเปยี ร์ ฟาง ต้น/ฝักสดข้าวโพด ฟกั ทอง มนั ส�ำปะหลัง เงื่อนไขทางกายภาพ สัตวอ์ ยู่ร่วมกับปา่ 129พชื และสตั วเ์ ศรษฐกิจส�ำคัญของจงั หวัดน่าน...ทางเลือกและทางรอด

ตารางที่ D6 ต้น ุทนผลตอบแทนการผ ิลตโคพื้นเ ืมองใน ัจงห ัวด ่นาน 130 พชื และสตั วเ์ ศรษฐกจิ ส�ำคญั ของจงั หวดั น่าน...ทางเลอื กและทางรอด

กลุม่ D = สตั วเ์ พ่ือเสริมรายได้และการกินอยู่ D7.หมูดำ� (สามสายพนั ธ)ุ์ ช่ือ หมดู �ำ (สามสายพนั ธ)ุ์ ชือ่ วทิ ยาศาสตร์ Sus scrofa domesticus ระยะเวลาเก็บเกยี่ วผลผลติ - ระยะเวลาเลยี้ งหมูด�ำประมาณ 6 เดอื น พนั ธ์ุ - พันธุห์ มดู �ำเชยี งใหม่ (ลกู ผสมพนั ธุเ์ ปียแตรง พืน้ เมอื ง แหลง่ พันธ์ุ ดูรอ็ ค เจอร์ซ่ี และเหมยซาน) หนว่ ยงาน/บรษิ ัท ที่รบั ซอ้ื - ศูนย์วจิ ัยและบำ� รุงพนั ธุส์ ัตว์เชยี งใหม่ - มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลลา้ นนา ความตอ้ งการอาหารหยาบ - ผ้รู วบรวมในทอ้ งถ่นิ ทำ� การฆ่า ช�ำแหละ ตัดแตง่ แล้ว พื้นท่ี (ความหนาแนน่ ) ขนส่งไปจ�ำหน่ายทก่ี รุงเทพมหานครซงึ่ เป็นตลาดระดบั บน (ตลาด premium) - เศษพชื ผกั หยวบกลว้ ย ขา้ วโพด - พอ่ พนั ธ์ุ 4 - 8 ตารางเมตร/ตัว - แม่พันธ์ทุ อ้ งวา่ ง 1.2 - 1.5 ตารางเมตร/ตวั - แมพ่ นั ธุ์ตง้ั ทอ้ ง 1.2 - 3 ตารางเมตร/ตัว - คอกคลอดและแมเ่ ล้ียงลูก 3 - 4 ตารางเมตร/ตัว - หมูขนุ - พน้ื คอนกรตี 1.2 - 1.5 ตารางเมตร/ตัว - หมขู ุน - พืน้ แสลต็ 1.0 ตารางเมตร/ตัว 131พืชและสตั ว์เศรษฐกิจส�ำคัญของจงั หวัดนา่ น...ทางเลือกและทางรอด

ตารางท่ี D7 ตน้ ทุนผลตอบแทนการผลิตหมดู ำ� สามสายพนั ธุ์ในจงั หวดั นา่ น 132 พชื และสัตวเ์ ศรษฐกิจสำ� คัญของจงั หวัดนา่ น...ทางเลอื กและทางรอด

กล่มุ D = สัตว์เพือ่ เสริมรายไดแ้ ละการกนิ อยู่ D8.กบ ชอ่ื กบ (frog) ชื่อวิทยาศาสตร์ Rana sp. ระยะเวลาเกบ็ เก่ยี วผลผลิต - 3 เดือน จึงสามารถจ�ำหน่ายได้ (ขนาด 5 ตวั /กก.) พันธ์ุ - กบนา แหล่งพันธุ์ - ภูรทิ ศั น์ ฟาร์ม อ.บ้านหลวง จ.น่าน หนว่ ยงาน/บริษัท ทรี่ บั ซอ้ื - ผรู้ วบรวมในทอ้ งถนิ่ เพ่อื ท�ำการตลาดท้องถิ่น พ้ืนที่ (ความหนาแน่น) - พอ่ แมพ่ ันธ์ุ 50 - 80 ตัว/ตารางเมตร - กบรุ่น หรือกบเนื้อ 50- 100 ตัว/ตารางเมตร - ลูกออ๊ ด 1,000 - 1,500 ตวั /ตารางเมตร เงือ่ นไขทางกายภาพ 25 - 27 Cํ 6.5 - 8.5 มากกว่า 5 ppm 133พืชและสัตว์เศรษฐกจิ สำ� คัญของจงั หวดั น่าน...ทางเลอื กและทางรอด

ตารางที่ D8 ตน้ ทนุ ผลตอบแทนการผลติ กบในกระชงั บกในจงั หวัดนา่ น 134 พชื และสตั วเ์ ศรษฐกิจสำ� คญั ของจงั หวัดนา่ น...ทางเลือกและทางรอด

กลุม่ D = สัตวเ์ พื่อเสรมิ รายไดแ้ ละการกนิ อยู่ D9.ปลาดุก ช่ือ ปลาดกุ (catfish) ช่อื วทิ ยาศาสตร์ Clariidae ระยะเวลาเกบ็ เกี่ยวผลผลติ - การเลีย้ งปลาดุกขนุ ใช้ระยะเวลา 75 - 90 วัน จึงสามารถ พันธ์ุ จ�ำหน่ายได้ (ขนาด 5 ตัว/กก.) แหล่งพันธุ์ - ปลาดุกบก๊ิ อุย ปลาดุกรัสเซยี - ฟาร์มบา้ นเฮา (ฟาร์มนายวีรชน รตั นกานนท์ บ้านฝาย หน่วยงาน/บรษิ ทั ทร่ี บั ซือ้ มูล ต�ำบลปา่ คา อ�ำเภอทา่ วงั ผา) พ้นื ท่ี (ความหนาแนน่ ) - รา้ นจำ� หนา่ ยพันธป์ุ ลาในจงั หวัด ได้แก่ ร้านองุน่ พันธ์ุ ปลา บ้านดอนนำ�้ ครก ต.กองควาย อ.ภเู พียง /ร้านนคร พันธ์ุปลา ต.วรนคร อ.ปัว /ดอนพนั ธ์ปุ ลา อ.ทา่ วังผา - ส�ำนักงานประมงจังหวัดนา่ น - ผรู้ วบรวมในท้องถ่นิ เพอื่ ท�ำการตลาดท้องถิ่น - 40 - 100 ตัว/ตารางเมตร เงือ่ นไขทางกายภาพ 24 Cํ 6.5 - 8.5 มากกว่า 5 ppm 135พืชและสตั ว์เศรษฐกจิ ส�ำคญั ของจังหวดั นา่ น...ทางเลือกและทางรอด

ตารางท่ี D9 ต้นทุนผลตอบแทนการผลิตปลาดกุ ในกระชงั บกในจงั หวดั นา่ น 136 พชื และสตั ว์เศรษฐกจิ ส�ำคัญของจังหวัดน่าน...ทางเลอื กและทางรอด

กระถินเทพา* สารบญั กระเทยี ม [พชื ] กฤษณา* 89 83 กลว้ ยน้�ำว้า 85 กัญชง 57 11 กาแฟ* 25 โกโก*้ 19 ขมิ้นชัน* 101 97 ขา่ 113 ขา้ วนา 115 ข้าวไร่ 7 ขิง 109 117 แค* 53 107 งาขมี้ อ้ น 105 เงาะ 91 ชะอม 71 15 ตตะา๋ ไวค*ร้ 65 79 ถว่ั เหลอื ง 35 ทเุ รยี น 55 39 ใบชา (เม่ียง)* 23 ใบหม*ี่ 29 37 ปาล์มนำ้� มัน ผักหวานปา่ * เผอื ก ไผซ่ างหม่น* ไผย่ กั ษ์* ไผร่ วก* 137พชื และสตั วเ์ ศรษฐกิจสำ� คัญของจงั หวัดน่าน...ทางเลือกและทางรอด

พรกิ ไทยดำ� สารบญั พริกสวน พรกิ หวาน [พืช] ต่อ ฟักทอง ฟกั ทองพื้นเมอื ง 13 95 มะเกย๋ี ง* 1 41 มะขาม 67 81 มะขามป้อม* 45 มะแขวน่ * 75 61 มะคาเดเมยี 31 มะนาว 17 มะไฟจนี 43 มะมว่ งแก้ว 73 มะม่วงนำ้� ดอกไม ้ 51 มะม่วงหมิ พานต์ 33 มะละกอฮอลแลนด ์ 49 ยาสูบ 47 ลองกอง 59 ลางสาด 77 ลำ� ไย 69 ล้นิ จ่ี 93 สตรอเบอร่ี 9 ส้มเขียวหวาน 63 103 สะเดา* 87 สกั * 3 27 เสาวรส 99 หมอ่ น 111 21 หวาย* 5 หวั บุก* อะโวคาโด้ อินทผาลัม 138 พืชและสัตวเ์ ศรษฐกจิ ส�ำคัญของจงั หวัดน่าน...ทางเลือกและทางรอด

กบ สารบัญ กระบอื ไกพ่ ื้นเมอื ง [สตั ว]์ โคขุน 133 โคพ้ืนเมอื ง* 123 125 ปลาดกุ 127 129 ผ้งึ * 135 121 แพะ 119 หมูด�ำ (สามสายพันธ์)ุ 131 139พชื และสัตว์เศรษฐกิจสำ� คัญของจงั หวัดนา่ น...ทางเลอื กและทางรอด

140 สนบั สนุนการจดั พิมพ์ โดย โครงการรกั ษป์ า่ นา่ น พืชและสตั วเ์ ศรษฐกจิ สำ� คัญของจังหวัดนา่ น...ทางเลือกและทางรอด

พชื และสตั วเศรษฐกจิ สําคัญ ของจงั หวัดนาน…ทางเลอื กและทางรอด