คู่มือผู้ฝึกสอนกีฬาบอคเซีย

คูม่ อื ผ้ฝู ึกสอนกฬี าบอคเซีย แสดงการสมุ่ ตรวจลกู บอคเซีย การเส่ียงเหรยี ญเลือกฝ่ายและการตรวจบอลค่ตู อ่ สู้ ในหอ้ งรายงานตวั 4.2 อปุ กรณ์ชว่ ย (ราง) รวมถงึ ส่วนต่อตา่ งๆ และฐาน จะตอ้ งตอ่ ใหย้ าวทสี่ ดุ ในขณะท่ตี รวจสอบ มีขนาดที่สามารถบรรจุในพื้นท่ีขนาด 2.5 เมตร x 1 เมตรได้พอดี และต้องไม่มีเคร่ืองกลใดๆ อันจะช่วย ในการผลักดัน ไม่ว่าจะเพ่ิมหรือลดแรงส่งบอลหรือวัสดุใดๆ ช่วยก�ำหนดทิศทาง (เช่น laser คาน เบรก อุปกรณ์ส่อง กล้องและอ่ืนๆ) กรณีมีอุปกรณ์ปล่อยอุปกรณ์ช่วยโดยตรงจากศีรษะผู้เล่น แขน หรือปาก ความยาวของอุปกรณ์ช่วย จะต้องไม่ยาวกว่า 50 เซนตเิ มตร (ตามกตกิ าขอ้ 15) 4.3 รถนั่งวีลแชร์ สามารถใช้รถน่ังวีลแชร์ที่ใช้ในชีวิตประจ�ำวัน หรือ รถสกู๊ตเตอร์ (Scooters) กไ็ ด้ ที่ความสูงของที่น่ังรวมถึงเบาะหรอื แผน่ รองเสรมิ จะตอ้ งสูงไมเ่ กิน 66 เซนตเิ มตร จากพ้ืนถงึ จดุ สูงที่สุด ท่ีต้นขาหรอื ก้นสมั ผสั กบั เบาะ (ตามกตกิ าข้อ 17) แสดงการตรวจรถนั่งวีลแชร์ (วดั ความสูงของท่นี ั่ง) และอุปกรณช์ ่วย (ราง) ก่อนการแขง่ ขันของฝ่ายจดั การแขง่ ขนั 5. ลกั ษณะและวิธีการเล่นกฬี าบอคเซยี 5.1 ลักษณะการเลน่ กีฬาบอคเซีย กฬี าบอคเซยี มลี กั ษณะการเลน่ คลา้ ยเปตอง คอื แบง่ ผเู้ ลน่ ออกเปน็ 2 ฝา่ ย แตล่ ะฝา่ ยพยายาม โยน กล้ิง ขวา้ ง เตะ หรือปลอ่ ยบอลหนงั สีแดงหรือบอลสีนำ�้ เงนิ ไปตามราง ดว้ ยอวัยวะของรา่ งกายโดยตรง หรอื ใชอ้ ปุ กรณช์ ว่ ยในการปลอ่ ยบอลบนรางเขา้ สนามกไ็ ด้ ขนึ้ อยกู่ บั สภาพรา่ งกายนกั กฬี า แตอ่ ปุ กรณท์ น่ี ำ� มา ใช้ประกอบการเล่นจะต้องเป็นไปตามกติกาเท่านั้น เพื่อให้บอลเข้าไปใกล้บอลเป้าสีขาวให้มากที่สุด ภายใน เวลาท่ีก�ำหนด บนพื้นสนามเรียบ หลังจากท่ีโยนบอลครบ ฝ่ายใดมีบอลใกล้บอลเป้ามากกว่าเป็นฝ่ายชนะ ในเอนด์ (END) น้ัน การแข่งขันแต่ละคร้ังจะแข่ง 4 เอนด์ส�ำหรับประเภทบุคคลและประเภทคู่ และแข่ง 6 เอนดใ์ นประเภททมี เมอื่ แขง่ ครบทุกเอนด์ ฝ่ายใดมีคะแนนรวมมากกว่าเป็นฝา่ ยชนะ 35

ค่มู อื ผ้ฝู กึ สอนกฬี าบอคเซีย 5.2 ขน้ั ตอนและวธิ กี ารแข่งขนั เรม่ิ ดว้ ยการเสย่ี งเหรยี ญ ฝา่ ยใดชนะการเสยี่ งจะไดร้ บั สทิ ธใิ์ นการเลอื กวา่ จะเปน็ ฝา่ ยโยนบอล เข้าสนามก่อนหรือหลัง ฝ่ายโยนบอลก่อนจะได้บอลสีแดงและถูกก�ำหนดให้อยู่ในช่องโยนหมายเลข 3 ในประเภทบคุ คล ชอ่ งโยนหมายเลข 2 และ 4 ในประเภทคู่ และช่องโยนหมายเลข 1, 3 และ 5 ในประเภท ทมี ตามล�ำดบั และฝา่ ยแดงจะได้รบั สทิ ธ์ใิ นการโยนบอลเปา้ (สขี าว) เข้าสนามก่อน โดยโยนให้บอลเปา้ อยูใ่ น สนามเหนือเสน้ ตวั รปู ตวั วี จากนนั้ จงึ โยนบอลสีแดง (ก่อนโยนบอลทุกคร้ังจะต้องไดร้ บั สญั ญาณจากผตู้ ัดสนิ ก่อน) และจะโยนจนกวา่ มบี อลสแี ดงอยู่ในสนามตามกติกา หลังจากนนั้ ฝ่ายตรงขา้ มจะได้รับสัญญาณใหโ้ ยน ในการโยนแตล่ ะครง้ั จะมกี ารจบั เวลา โดยเรมิ่ จบั เวลาเมอื่ ผตู้ ดั สนิ ใหส้ ญั ญาณ และหยดุ เวลาเมอ่ื บอลหยดุ กลง้ิ หรือออกนอกสนาม หรือผู้ตัดสินส่ังหยุด ผู้ตัดสินจะเป็นผู้ให้สัญญาณป้าย เพ่ือแจ้งว่าฝ่ายใดโยนต่อ โดยพิจารณาว่าสีใดอยู่ห่างจากบอลเป้ามากกว่ากัน เช่นเดียวกับกีฬาเปตอง โดยโยนจนกว่าจะครบฝ่ายละ 6 ลูก หรือหมดเวลาตามก�ำหนด ในระหว่างนห้ี ากฝา่ ยใดเล่นผดิ กตกิ าที่ทำ� ให้ฝา่ ยตรงข้ามไดร้ ับสทิ ธโ์ิ ยนบอล พเิ ศษ ครั้งละ 2 บอล ผตู้ ัดสินจะเปน็ ผูแ้ จง้ ให้นกั กีฬาทั้งสองฝ่ายทราบ ทนั ทหี ลงั เกดิ การเลน่ ผดิ กตกิ า (แตก่ าร แข่งขันจะด�ำเนินการต่อเน่ือง จนกว่าบอลจะโยนครบฝ่ายละ 6 บอล หรือหมดเวลา) หลังจากนั้นผู้ตัดสิน จะนำ� บอลทถ่ี กู นำ� ออกนอกสนาม หรือเลือกบอลท่ีไกลที่สดุ ในสนามมาให้โยนครง้ั ละ 2 บอล จนครบจำ� นวน บอลพเิ ศษท่ไี ด้รับ จากน้นั จงึ นบั คะแนนในเกมน้นั เรยี กว่า แขง่ ขนั 1 เอนด์ และเรม่ิ แข่งขนั เอนด์ใหม่ ปฏิบตั ิ เชน่ นจ้ี นครบเอนดต์ ามกตกิ าของแตล่ ะประเภท จงึ นบั คะแนนรวม ฝา่ ยใดไดค้ ะแนนมากกวา่ ฝา่ ยนน้ั เปน็ ฝา่ ย ชนะในการแข่งข้ันครั้งน้ัน กรณีท่ีคะแนนรวมเท่ากันเม่ือแข่งครบทุกเอนด์ตามกติกา จะมีการแข่งขัน เอนดพ์ ิเศษ เรยี กว่าไทเบรก (Tie – Break) เพือ่ หาผู้ชนะโดยไม่น�ำคะแนนในเอนด์พิเศษนี้ ไปรวมกบั คะแนน ทีไ่ ด้ก่อนน้ี แต่เรยี กวา่ ชนะไทเบรก แสดงตวั อยา่ งการเขา้ ชอ่ งโยน 3 (ฝา่ ยบอลสีแดง) และชอ่ งโยน 4 (ฝา่ ยบอลสนี ำ้� เงนิ ) การแข่งขนั ประเภทบคุ คล BC1 และตำ� แหนง่ ทีน่ งั่ ของผชู้ ว่ ยนกั กีฬาดา้ นหลัง ที่มา : ชมรมกีฬาบอคเซียในประเทศไทย. (2553 ก : 16). 36

ค่มู อื ผูฝ้ กึ สอนกีฬาบอคเซยี แสดงตัวอยา่ งการเขา้ ช่องโยน 2 และ 4 (บอลสแี ดง) ชอ่ งโยน 3 และ5 (บอลสีนำ้� เงิน) ของการแข่งขนั ประเภทคู่ BC4 ท่ีมา : ชมรมกฬี าบอคเซยี ในประเทศไทย (2553 ก : 17). แสดงการเขา้ ช่องโยน 1, 3 และ 5 (บอลสีแดง) และ 2, 4 และ 6 (บอลสนี ำ�้ เงิน) ของการแขง่ ขนั ประเภททีม (BC1-BC2) และตำ� แหน่งทน่ี ัง่ นกั กฬี าสำ� รอง และผฝู้ ึกสอนท้ายสนาม ทมี่ า : ดารณ ี คชศรสี วัสด ์ิ (2551 : 15) 5.3 กติกาท่สี ำ� คัญในการแขง่ ขนั นบั ตงั้ แตเ่ ดอื น มกราคม 2556 เปน็ ตน้ มา BISFed ไดเ้ ขา้ มาบรหิ ารกจิ กรรมกฬี าบอคเซยี ระดบั นานาชาติ แทน CPISRA ดว้ ยเหตนุ ใี้ นการแขง่ ขนั ระดับนานาชาติ จงึ ใช้กติกาของ BISFed ซ่ึงเนือ้ หากตกิ า สว่ นใหญจ่ ะคล้ายของ CPISRA เดมิ จะมกี ารเปลี่ยนแปลงในบางเรอ่ื งท่ี สำ� คัญ คอื เวลาที่ใชใ้ นการแขง่ ขัน และการช่วยเหลือนักกีฬาของผู้ช่วยนักกีฬา ศึกษารายละเอียดในบทที่ 7 หน้า 173 – 234 เพ่ือสะดวก ในการศึกษาเปรียบเทียบกติกาต้นฉบับภาษาอังกฤษ จึงน�ำมารวมเล่มในภาคผนวกพิเศษ ท้ายเล่ม และ เพอ่ื ความสะดวกรวดเร็วในการฝกึ ทักษะเบอื้ งตน้ สำ� หรับผฝู้ ึกสอนใหม่ ผเู้ ขยี นได้สรปุ กติกาท่สี �ำคัญ ไวด้ งั นี้ 37

คมู่ อื ผฝู้ ึกสอนกฬี าบอคเซยี 5.3.1 ขณะโยนบอลเขา้ สนาม หา้ มร่างกายและอุปกรณ์สัมผัสเสน้ สนาม 5.3.2 ประเภท BC3 อุปกรณ์ช่วย (ราง) ห้ามล�้ำเส้นโยน ขณะปล่อยบอล 5.3.3 ประเภท BC3 จะตอ้ งมกี ารปรบั รางไปซา้ ยและขวาทุกคร้งั กอ่ นปล่อยบอลครงั้ ใหม่ 5.3.4 ขณะโยนบอล กน้ ของผเู้ ลน่ จะตอ้ งสัมผสั เก้าอ้ีอย่างน้อย 1 ขา้ ง 5.3.5 ห้ามรบกวนคตู่ อ่ สู้ไมว่ ่ากรณใี ดๆ (ยกเวน้ อาการธรรมชาติ) 5.3.6 หา้ มการพดู คุยระหวา่ งนักกฬี ากบั ผชู้ ว่ ยในระหวา่ งการแขง่ ขนั 5.3.7 ผูช้ ่วยนกั กฬี าประเภท BC3 ห้ามหันหน้าเขา้ สนามจนกวา่ จะจบการแขง่ ขนั 5.3.8 มีการลงโทษฝ่ายละเมิดกตกิ าโดยใหฝ้ า่ ยตรงข้ามโยนบอลพิเศษ (ครั้งละ 2 ลกู ) 5.3.9 มีการแขง่ ขนั พิเศษ (ไท – เบรก) กรณคี ะแนนเท่ากนั 6. ประเภทและเวลาท่ใี ชใ้ นการแขง่ ขนั กีฬาบอคเซยี การแขง่ ขนั ไมแ่ ยกชายหรอื หญงิ ใชแ้ บง่ กลมุ่ การแขง่ ขนั ตามระดบั ความพกิ าร ออกเปน็ 7 ประเภท แต่ละประเภทไดก้ �ำนดเวลาแขง่ ขนั ดังน้ี 6.1 ประเภทบุคคล BC1 (ส�ำหรับนักกีฬาคนพิการทางสมอง) ใช้เวลาแข่งขัน 5 นาที/คน/เอนด์ แข่งขันจ�ำนวน 5 เอนด์ 6.2 ประเภทบุคคล BC2 (ส�ำหรับนักกีฬาคนพิการทางสมอง) ใช้เวลาแข่งขัน 4 นาที/คน/เอนด์ แขง่ ขนั จ�ำนวน 4 เอนด์ 6.3 ประเภทบุคคล BC3 (ส�ำหรับนักกีฬาคนพิการทางสมองและพิการทางการเคล่ือนไหวระดับ รุนแรงที่ไม่สามารถใช้แขนและขาส่งบอลเข้าสนามได้โดยตรง) ใช้เวลาแข่งขัน 6 นาที/คน/เอนด์ แข่งขัน จ�ำนวน 4 เอนด์ 6.4 ประเภทบคุ คล BC4 สำ� หรับนักกฬี าคนพกิ ารทางการเคล่ือนไหวระดับรนุ แรงทีส่ ามารถใช้แขน และขาส่งบอลเข้าสนามไดโ้ ดยตรง) ใชเ้ วลาแข่งขัน 4 นาท/ี คน/เอนด์ แขง่ ขนั จำ� นวน 4 เอนด์ 6.5 ประเภทคู่ BC3 คู่ละ 2 คน มีนกั กีฬาสำ� รองได้ 1 คน (หรอื ตามเจา้ ภาพก�ำหนด) ใชเ้ วลาแขง่ ขัน 7 นาท/ี ค/ู่ เอนด์ แข่งขนั จำ� นวน 4 เอนด์ 6.6 ประเภทคู่ BC4 คลู่ ะ 2 คน มนี กั กฬี าส�ำรองได้ 1 คน (หรือตามเจา้ ภาพก�ำหนด) ใช้เวลาแข่งขัน 5 นาที/คู/่ เอนด์ แข่งขนั จ�ำนวน 4 เอนด์ 6.7 ประเภททมี (BC1-BC2) ทมี ละ 3 คน ขณะแขง่ ขันจะตอ้ งมีนกั กีฬาประเภท BC1 อย่างนอ้ ย 1 คน มีนักกีฬาส�ำรองได้ 1-2 คน (หรือตามเจ้าภาพก�ำหนด) ใช้เวลาแข่งขัน 6 นาที/ทีม/เอนด์ แข่งขัน จำ� นวน 6 เอนด์ 7. คุณสมบัติของนักกฬี าบอคเซยี ในการเขา้ ร่วมการแขง่ ขันระดบั ชาติและนานาชาติ ผฝู้ กึ สอนกฬี าบอคเซยี ทฝ่ี กึ ทกั ษะนกั กฬี าเขา้ รว่ มการแขง่ ขนั มคี วามจำ� เปน็ จะตอ้ งศกึ ษาคณุ สมบตั ิ ของนักกีฬาบอคเซยี ท่จี ะส่งเข้าแข่งขัน ในระเบยี บการแข่งขนั เพราะจะท�ำใหเ้ สยี งบประมาณ เสียเวลา และ ทำ� ใหน้ กั กฬี าเสยี กำ� ลงั ใจ ในทนี่ ขี้ อยกตวั อยา่ งคณุ สมบตั ขิ องนกั กฬี าบอคเซยี ในการแขง่ ขนั ระดบั ชาตแิ ละระดบั นานาชาติ ทใ่ี ชอ้ ยู่ในปจั จบุ นั เปน็ ตัวอยา่ ง ดังน้ี 38

คมู่ อื ผฝู้ กึ สอนกีฬาบอคเซยี 7.1 คุณสมบัตินักกฬี าระดับชาติ ในการแข่งขันกีฬาคนพิการแห่งชาติ กีฬาบอคเซีย เป็นกีฬาชนิดหนึ่งท่ีแข่งขันเพื่อความ เป็นเลิศในกีฬาคนพิการแห่งชาติ การจัดการแข่งขันอยู่ในความรับผิดชอบของการกีฬาแห่งประเทศไทย และจังหวัดท่ีเสนอตัวเป็นเจ้าภาพจัดกีฬาแห่งชาติ กีฬาบอคเซียเป็นกีฬาชนิดหนึ่งที่มีการจัดการแข่งขัน ต่อเนอื่ งนับตัง้ แตก่ ีฬาบอคเซยี เข้ามาเผยแพร่ในประเทศไทย จนกระทั่งปจั จุบัน นกั กีฬาท่สี นใจจะเขา้ แขง่ ขัน จะตอ้ งมคี ณุ สมบตั ติ ามขอ้ บงั คบั การกฬี าแหง่ ประเทศไทย วา่ ดว้ ยการแขง่ ขนั กฬี าคนพกิ ารแหง่ ชาติ พ.ศ. 2552 และระเบียบการกีฬาแห่งประเทศไทย ว่าด้วยระเบียบและกติกาการแขง่ ขันกฬี าคนพกิ ารแหง่ ชาติ คร้งั ท่ี 30 พ.ศ. 2555 (ปที ม่ี กี ารแขง่ ขัน) สาระทส่ี ำ� คัญสามารถสรุปได้ ดงั นี้ (การกีฬาแหง่ ประเทศไทย, 2553) 7.1.1 นักกีฬาจะต้องเปน็ นักกฬี าสงั กดั จังหวัดทีจ่ ะลงแข่งขนั มาแลว้ อย่างน้อย 1 ปี 7.1.2 นกั กฬี ามีความพกิ ารตามระเบยี บการแขง่ ขนั บอคเซียในปีทีแ่ ข่งขัน 7.1.3 นกั กฬี าจะตอ้ งมีอายุไมต่ ่�ำกว่า 15 ปี ในปที ี่สมคั รแข่งขนั 7.2 คุณสมบตั ินกั กฬี าระดับนานาชาติ การเข้าร่วมการแข่งขันระดับนานาชาติ ในปัจจุบันชมรมกีฬาบอคเซียในประเทศไทย เป็นผู้ด�ำเนินการโดยความเห็นชอบของสมาคมกีฬาคนพิการทางสมองแห่งประเทศไทย และจะต้องได้รับ อนุมัติส่งนักกีฬาแข่งขันในนามทีมชาติไทยจากการกีฬาแห่งประเทศไทย โดยทั่วไปนักกีฬาท่ีจะเข้าแข่งขัน ระดับนานาชาติจะต้องมคี ุณสมบัติ ดังนี้ 7.2.1 นักกีฬาจะต้องเป็นนักกีฬาตัวแทนทีมชาติไทยที่ผ่านการคัดเลือกตามระเบียบ และมีคุณสมบัตติ ามเงอื่ นไขในการคัดเลอื กครง้ั นั้นๆ 7.2.2 นักกีฬามีอายุไม่ต�่ำกว่า 15 ปี ในวันที่ 1 มกราคม ในปีท่ีเข้าร่วมการแข่งขันตาม กติกากฬี าบอคเซยี ของ BISFed 7.2.3 นกั กฬี ามคี วามพกิ ารตามกตกิ า และผา่ นการตรวจระดบั ความพกิ ารของคณะกรรมการ จัดการแข่งขนั หน่วยงานท่ีมีนักกีฬาบอคเซียที่สนใจจะส่งนักกีฬาเข้าคัดเลือกเป็นนักกีฬาทีมชาติไทย ควรจะเปน็ สมาชกิ ของชมรมกฬี าบอคเซยี ในประเทศไทย หรอื สมาคมกฬี าคนพกิ ารทางสมองแหง่ ประเทศไทย เพอื่ จะไดท้ ราบขา่ วและเขา้ รว่ มกจิ กรรมในการพฒั นากฬี าบอคเซยี ทงั้ นเี้ พอ่ื ใหเ้ กดิ ประโยชนส์ งู สดุ ตอ่ นกั กฬี า หนว่ ยงานและประเทศชาติ 8. บทบาทหน้าท่ีผู้ฝึกสอน ในการเข้าเดินทางร่วมการแขง่ ขันกฬี าบอคเซีย ผ้ฝู ึกสอนจะตอ้ งมีการเตรยี มตัวใหพ้ รอ้ ม เนอ่ื งจาก นักกีฬามีความพิการระดับรุนแรง ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ หรือได้ไม่มาก การวางแผนและการบริหารจัดการ มีความส�ำคัญมาก จากประสบการณ์ของผู้เขียนในการพาคณะนักกีฬาเดินทางไปแข่งขันในระดับนานาชาติ ในฐานะหวั หน้าคณะผู้ฝึกสอนและผจู้ ัดการทมี ขอแนะนำ� บทบาทหนา้ ทีผ่ ู้ฝึกสอน เพอื่ เป็นแนวปฏิบัติ ดงั นี้ 8.1 ศกึ ษาขอ้ มลู ทเ่ี กยี่ วขอ้ งกบั การแขง่ ขนั ในเรอ่ื งตอ่ ไปนี้ สนามแขง่ ขนั สนามฝกึ ซอ้ ม สถานทพ่ี กั ยานพาหนะรับ-ส่งนกั กฬี า โปรแกรมการฝึกซอ้ มและการแขง่ ขันและก�ำหนดการตา่ งๆ เช่น การตรวจระดบั ความพิการ การตรวจอุปกรณ์ การประชมุ ผ้จู ดั การทมี เปน็ ต้น 39

คู่มือผู้ฝึกสอนกฬี าบอคเซยี 8.2 แบ่งหนา้ ทค่ี วามรับผดิ ชอบตามความเหมาะสม เชน่ ประชุมผ้จู ดั การทีม ตดิ ตอ่ ประสานงาน รถรับ-ส่งนกั กฬี า พาคณะนกั กีฬาเขา้ รบั การตรวจระดบั ความพิการและตรวจอปุ กรณ์ พานักกีฬาเข้าฝึกซ้อม กอ่ นแข่งขัน พานกั กีฬารายงานตัวเขา้ แขง่ ขัน ดูแลและช่วยเหลือนักกีฬานอกเวลาแขง่ ขนั เป็นต้น 8.3 ประชุมหารือและท�ำความเข้าใจระบบการจัดการแข่งขัน ขั้นตอนและแนวปฏิบัติ ในห้องรายงานตัว เช่น การเสี่ยงเหรียญ การสุ่มตรวจอุปกรณ์ ข้อปฏิบัติในระหว่างการแข่งขัน การขอ เวลานอก การเปลี่ยนตัวนักกีฬา การลงนามในใบบันทึกผลหลังการแข่งขัน และรวมถึงปัญหาและอุปสรรค และแนวทางแกไ้ ข เป็นตน้ สรุป สงิ่ ทผ่ี ฝู้ กึ สอนกฬี าบอคเซยี ควรทราบ สำ� หรบั การฝกึ ทกั ษะการเลน่ และการแขง่ ขนั กฬี าบอคเซยี ซงึ่ เปน็ กฬี าสำ� หรบั คนพกิ ารทางสมองและคนพกิ ารทางการเคลอื่ นไหวระดบั รนุ แรง เปน็ สงิ่ ทผี่ ฝู้ กึ สอนจะตอ้ งใหค้ วาม ส�ำคญั เปน็ พิเศษ โดยเฉพาะอยา่ งย่ิงเร่ืองความความสามารถของนกั กีฬา เพราะแต่ละคนมขี อ้ จ�ำกัดแตกตา่ ง กนั มาก แมจ้ ะอยใู่ นประเภทการแขง่ ขนั เดยี วกนั เพราะนกั กฬี าบางคน นอกจากความพกิ ารทางการเคลอ่ื นไหว ทีแ่ ตกตา่ งกนั แลว้ อาจจะมีความพิการอื่นซำ�้ ซ้อนเพ่ิมข้นึ เช่น บางคนมีอาการสัน่ มีอาการกระตกุ มีปัญหา การส่ือสาร บางคนพูดยากจากความพกิ าร บางคนมีปญั หาด้านสตปิ ญั ญา เป็นตน้ นอกจากนีก้ ารออกแบบ รถเขน็ นง่ั วลี แชรแ์ ละอปุ กรณท์ ใ่ี ชใ้ นการแขง่ ขนั ใหเ้ หมาะสมกบั นกั กฬี าแตล่ ะคนกอ็ าจแตกตา่ งกนั ทำ� อยา่ งไร ทจี่ ะทำ� ใหน้ กั กฬี าใชร้ ถเขน็ และอปุ กรณใ์ นขณะแขง่ ขนั ไดส้ ะดวก รวดเรว็ และถกู ตอ้ งกตกิ า รวมถงึ ควรหาความ รเู้ พ่ิมเตมิ เก่ียวกับหลกั วิทยาศาสตร์การฝึกการกฬี าทัว่ ไป เชน่ หลักฟสิ กิ ส์เก่ยี วกับการแรง ทศิ ทางของแรง โดยเฉพาะการเปลี่ยนทิศทางการเคล่ือนที่ของวัตถุ เมื่อมีแรงกระทบหรือน้�ำหนักที่แตกต่างกัน ผลกระทบ ของการเคลื่อนท่ีของวัตถุ จากความแตกต่างของพ้ืนสนาม สภาพผิวและน้�ำหนักของลูกบอคเซีย รวมถึง สภาพแวดลอ้ มทมี่ ผี ลตอ่ การเลน่ ของนกั กฬี า เชน่ อากาศ ภาวะความเครยี ด เปน็ ตน้ ผฝู้ กึ สอนจะตอ้ งพยายาม ศึกษาข้อมลู ให้นักกีฬา เตรียมการฝึกทกั ษะใหใ้ กลเ้ คียงกนั สถานการณ์ในการแข่งขันจรงิ ให้มากท่สี ดุ รวมถึง วิธีการเล่นและกติกาการแข่งขัน ต้องให้นักกีฬาเข้าใจถูกต้องชัดเจน และเล่นได้ตามถูกต้องตามกติกา และบรรลุตามเปา้ หมายท่ีต้ังใจ 40

ค่มู อื ผฝู้ ึกสอนกีฬาบอคเซยี บทท่ี 3 ทักษะการเล่นกฬี าบอคเซีย ทกั ษะการเลน่ บอคเซยี ทสี่ ำ� คญั คอื การสง่ บอลเขา้ สนามเลน่ เกม ซง่ี นกั กฬี าแตล่ ะคนจะสง่ บอลเขา้ สนาม อย่างไร ขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายและความสามารถในการส่งบอล เน่ืองจากนักกีฬามีความพิการแตกต่างกัน เพยี งแตจ่ ะตอ้ งสง่ บอลใหถ้ กู ตอ้ งตามกตกิ า เชน่ อปุ กรณช์ ว่ ย (ราง) หรอื อปุ กรณช์ ว่ ยในการสง่ บอลดว้ ยศรี ษะ หรือปาก และขนาดรถเข็นวีลแชร์จะต้องมีขนาดท่ีถูกต้องตามกติกา และประเภทของการแข่งขันท่ีจะใช้ อปุ กรณช์ ่วยได้ จะตอ้ งเปน็ นักกีฬาประเภท BC3 หรือนกั กฬี าใช้เทา้ เตะบอลได้ จะต้องเป็นนกั กีฬาประเภท BC1 นกั กฬี าทีม่ ีผ้ชู ว่ ยเหลอื จะต้องเป็นนักกฬี าประเภท BC1 และ ประเภท BC3 เท่าน้ัน เพอื่ ให้ผู้สนใจเปน็ ผู้ฝึกสอนนักกีฬาบอคเซีย ได้เห็นตัวอย่างและเข้าใจธรรมชาติของนักกีฬาบอคเซีย เพ่ือประโยชน์ในการคัด เลอื กนกั กฬี า การเลอื กวธิ กี ารฝกึ ทกั ษะการเลน่ กฬี าบอคเซยี ไดอ้ ยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ และเหมาะสมกบั สภาพ ความพิการของนักกีฬาแต่ละคน แม้จะเป็นนักกีฬาที่มีระดับความพิการเดียวกัน แต่การฝึกทักษะอาจจะ แตกตา่ งกนั มากกเ็ ปน็ ไปได ้ ในทน่ี ขี้ อสรปุ ทกั ษะจากการเลน่ กฬี าบอคเซยี ของนกั กฬี าไทยและนกั กฬี าตา่ งชาต ิ ทีไ่ ด้รวบรวมจากการจดั แขง่ ขันและการส่งนกั กฬี าเขา้ รว่ มการแขง่ ขันรายการต่างๆ ในต่างประเทศทกี่ ลา่ วมา ข้างตน้ และการคบื ค้นจากแหลง่ ขอ้ มลู ทเ่ี กี่ยวขอ้ ง ดังน้ี 1. ทักษะการส่งบอลในกฬี าบอคเซีย 1.1 ทักษะการส่งบอลด้วยมอื บน ทักษะการส่งบอลด้วยมือบน เป็นทักษะพื้นฐานที่นักกีฬาทุกประเภทสามารถเล่นได้ หากนักกีฬาสามารถถือบอลและยกแขนข้ึนได้ และสามารถส่งบอลเข้าสนามด้วยการขว้างบอลไปข้างหน้า ไดไ้ กลเกนิ กวา่ 3 เมตร นกั กฬี าจะยกแขนขึน้ สงู หรอื ตำ�่ เพยี งใด ลกั ษณะของมอื เม่อื ขวา้ งบอลออกไปจะเปน็ อย่างไร อาจแตกต่างกันไป ข้ึนอยู่กับสภาพความพิการ เช่น ปลายมือสะบัดลงตรง ปลายมือบิดซ้าย หรือขวา บางคนสะบัดปลายมือไม่ได้ แต่สามารถกางนิ้วมือออกได้ แต่ในขณะท่ีบางคนไม่สามารถขว้าง ตรงๆ ได้ จะต้องขว้างในลักษณะเหวี่ยงบอลจากด้านข้าง ในขณะที่บางคนวางศอกบนแผงไม้บนรถวีลแชร์ หรือใช้มืออีกข้างประคองศอก นักกีฬาบางคนไม่สามารถควบคุมล�ำตัวจากการเกร็งโดยธรรมชาติของ ความพิการ จึงมีการใช้อปุ กรณ์ผกู รัดเท้า หรอื ล�ำตัวไว้กับรถวีลแชร์ เพอื่ ปอ้ งกนั การเหวีย่ ง สะบดั ของลำ� ตวั เปน็ ต้น ดงั แสดงตวั อยา่ ง ในภาพ 41

คู่มอื ผฝู้ กึ สอนกีฬาบอคเซยี แสดงลักษณะการถอื บอลกอ่ นสง่ ดว้ ยมือบน ทรี่ ะดับความสูงของมอื ต่างกนั ของ นกั กีฬาทมี ชาติไทย (นายทินกร เทพแดง และนายชยั พร ทักษ)ี แสดงลกั ษณะการถอื บอลกอ่ นสง่ บอลดว้ ยมอื บน และมอี ุปกรณผ์ กู ยึดร่างกายกบั รถวีลแชร์ ของนักกฬี าทมิ ชาติไทย BC1 (นายวิษณุ ฮวดประดิษฐ)์ และผกู ยึดเท้ากบั รถวลี แชร์ของนกั กีฬาทมี ชาติไทย BC2 (นายมงคล จิตรเสง่ียม) ท่มี า : ชมรมกีฬาบอคเซยี ในประเทศไทย (2553 ก : 16) แสดงลกั ษณะการถือบอลก่อนสง่ บอลดว้ ยมือบน ด้วยการวางศอกบนแผน่ ไม้บนวแี ชร์ ของนักกฬี าทีมชาตไิ ทย BC2 (นางสาวสภุ าภรณ ์ มาลีเมาะ) และการถือบอลกอ่ นส่งบอลมอื บน ด้วยการใช้มือประคองขอ้ ศอกไว้ ของนักกฬี าทีมชาตไิ ทย BC1 (นายเจรญิ ศกั ด์ิ แจ่มแจง้ ) 42

คมู่ อื ผ้ฝู ึกสอนกฬี าบอคเซีย แสดงลกั ษณะของมอื เมอื่ ส่งบอลเขา้ สนามด้วยมือบนลักษณะตา่ งๆ ของนกั กีฬาต่างชาติ ท่ีมา : http://www.paralympic.org/photo-gallery?category=Boccia - Paralympic Sport (สืบคน้ เมื่อวนั ท่ี 8 ธันวาคม 2555) 1.2 ทักษะการส่งบอลด้วยมอื ล่าง ทกั ษะการสง่ บอลดว้ ยมอื ลา่ ง เปน็ ทกั ษะพนื้ ฐานอกี ลกั ษณะหนงึ่ ทนี่ กั กฬี าบอคเซยี ทกุ ประเภท สามารถเล่นได้ หากนักกีฬาสามารถถือบอลและเหว่ียงแขนขึ้นบนได้ สามารถส่งบอลเข้าสนามด้วยการ โยนบอลไปข้างหนา้ ไดม้ ากกว่า 3 เมตร นกั กฬี าจะยกแขนขึ้นสงู หรอื ต่�ำ เพียงใด ข้นึ อย่กู ับสภาพความพกิ าร นักกีฬาแต่ละคนจะมีความแตกต่างกันในลักษณะของปลายมือ เม่ือโยนบอลออกไป เช่น ปลายมือคว�่ำ ชีต้ รงไปขา้ งหนา้ ปลายมอื หงายขึ้นตรง บางคนปลายมอื บิดซ้ายหรือขวา ในขณะท่ีนกั กีฬาบางคนโยนบอล จากดา้ นขา้ งตวั หรอื บางคนโยนบอลจากระหวา่ งขาไปขา้ งหนา้ นอกจากน้ี นกั กฬี าบางคนไมส่ ามารถถอื บอล ด้วยมือเดียวได้ แต่สามารถถือบอลและโยนบอลสองมือได้ รวมถึงนักกีฬาท่ีพิการแขน-ขา ท้ังสองขาด แต่สามารถสง่ บอลดว้ ยการเหวี่ยงบอลเข้าสนามดว้ ยทอ่ นแขน ไดข้ า้ งเดยี วหรือ สองข้างได้ ดังแสดงตวั อยา่ ง ในภาพ แสดงลักษณะสง่ บอลเขา้ สนามดว้ ยมือลา่ ง ลักษณะปลายมอื คว่�ำ ของนักกีฬาทมี ชาตไิ ทย BC4 (นางสาวณฐั ภรณ์ หวังผล) 43

คมู่ อื ผู้ฝึกสอนกฬี าบอคเซีย แสดงลกั ษณะส่งบอลเขา้ สนามดว้ ยมอื ล่าง ลกั ษณะปลายมอื คว่�ำ ของนักกีฬาต่างชาติ ทม่ี า : http://www.paralympic.org/photo-gallery?category=Boccia# และ http://en.paralympic.beijing2008.cn/photo/sports/index.shtml (สบื ค้นเมอ่ื วนั ที่ 8 ธนั วาคม 2555) แสดงลกั ษณะสง่ บอลเขา้ สนามดว้ ยมือลา่ งลักษณะหงายและควำ�่ มือของนักกีฬาตา่ งชาติ ทม่ี า : http://www.paralympic.org/photo-gallery?category=Boccia# และ http://en.paralympic.beijing2008.cn/photo/sports/index.shtml (สืบค้นเม่อื วนั ที่ 8 ธันวาคม 2555) 44

คมู่ ือผฝู้ กึ สอนกีฬาบอคเซยี แสดงลกั ษณะการจับและสง่ บอลเข้าสนามดว้ ยมอื ล่าง ด้วยการเหวี่ยงจากข้ามล�ำตัว และโยนบอลออกจากระหว่างขา ของนักกฬี าต่างชาติ BC1 ทม่ี า : http://en.paralympic.beijing2008.cn/photo/sports/index.shtml (สืบคน้ เม่อื วันที่ 8 ธนั วาคม 2555) แสดงลกั ษณะการจบั และส่งบอลเข้าสนามดว้ ยมอื ล่าง ลักษณะมือบดิ ซา้ ยตง้ั ข้นึ ของนกั กีฬาทีมชาติไทย BC1 (นายพทั ธยา เทศทอง) ท่ีมา : http://www.paralympic.org/ones-to-watch# (สบื ค้นเมอื่ วนั ที่ 8 ธันวาคม 2555) แสดงลกั ษณะการจบั บอลสองมอื ในลกั ษณะควำ�่ มอื และหงายมอื ก่อนส่งบอลเข้าสนาม ของนกั กีฬาต่างชาติ BC1 ทม่ี า : ชมรมกฬี าบอคเซยี ในประเทศไทย (2552 ข : 20) และชมรมกฬี าบอคเซยี ในประเทศไทย (2553 ก : 16) 45

คมู่ ือผู้ฝกึ สอนกีฬาบอคเซยี แสดงลักษณะการจบั บอลและส่งบอลเขา้ สนาม ด้วยท่อนแขนของนักกีฬาต่างชาติ BC4 ท่ีมา : http://www.paralympic.org/photo-gallery?category=Boccia# (สืบคน้ เมอื่ วันที่ 8 ธนั วาคม 2555) 1.3 ทักษะการส่งบอลดว้ ยการเตะบอล เนอื่ งจากนกั กฬี าบางคนมคี วามพกิ ารมากไมส่ ามารถสง่ บอลดว้ ยมอื ได้ แตเ่ ทา้ มคี วามแขง็ แรง เพยี งพอทจ่ี ะเตะบอลเขา้ สนามเลน่ เกมได้ นกั กีฬาท่ีสามารถใช้เทา้ เตะบอลเขา้ สนามแข่งขันได้ จะได้รบั สทิ ธ์ิ แข่งขันในประเภท BC1 ซ่ึงนักกีฬาสามารถมีผู้ช่วยเหลือได้ตามกติกา โดยผู้ช่วยเหลือสามารถช่วยวางบอล ปรับและยึดรถวีลแชร์ให้นิ่งได้ นักกีฬาสามารถใช้หลังเท้า หรือข้างเท้าเตะบอลเข้าสนามก็ได้ ดังแสดง ในภาพ แสดงลักษณะการส่งบอลเขา้ สนาม ด้วยการเตะบอลหลังเท้าและขา้ งเทา้ ดา้ นใน ของนกั กฬี าต่างชาติ ประเภท BC1 ทีม่ า : http://en.paralympic.beijing2008.cn/photo/sports/index.shtml (สืบค้นเมือ่ วันที่ 8 ธันวาคม 2555) 46

คมู่ ือผ้ฝู กึ สอนกฬี าบอคเซีย 1.4 ทักษะการสง่ บอลโดยการปล่อยบอลบนรางดว้ ยมือ แขน ศอก เท้า จมกู และคาง ทักษะการส่งบอลเข้าสนามของนักกีฬาบอคเซียที่ไม่สามารถถือบอลได้ หรือสามารถส่งบอล จากชอ่ งโยน เขา้ สนามด้วยมอื หรอื เทา้ ไมข่ ้ามเส้นรูปตวั วี หนา้ เส้นโยน นักกฬี าจะไดส้ ทิ ธิแ์ ขง่ ขันในประเภท BC3 ซ่ึงเป็นประเภทที่ใช้อุปกรณ์ช่วยในที่นี้ คือ “ราง” เพ่ือช่วยในการส่งบอลเข้าสนาม ส�ำหรับทักษะ การสง่ บอลเขา้ สนามของนกั กฬี าประเภทน้ี จะมคี วามแตกตา่ งกนั เพราะ นอกจากลกั ษณะความพกิ ารนกั กฬี า จะแตกตา่ งกันแลว้ ลกั ษณะของรางก็มีความส�ำคญั ต่อทกั ษะการเลน่ ของนักกฬี าแต่ละคน ตามกติกาอนญุ าต ให้นักกีฬามีผู้ช่วยเหลือในการปรับราง ปรับรถวีลแชร์ รวมถึงการคลึงบอลให้กลมและวางบอลบนราง ให้นักกีฬาได้ แต่ผู้ช่วยจะต้องหันหลังให้สนาม ห้ามพูดกับนักกีฬา และห้ามดูเกมการแข่งขันในระหว่าง การเล่นแต่ละเอนด์ ผู้ฝึกสอนจึงควรจัดหารางที่เหมาะสมกับสภาพร่างกายนักกีฬาและสะดวกในการใช้ ท่ีส�ำคัญการฝึกทักษะของนักกีฬาประเภทน้ี จะต้องฝึกทักษะการส่ือสารระหว่างผู้ช่วยนักกีฬาและนักกีฬา เพม่ิ เตมิ จากทกั ษะการเลน่ เกม เพอื่ ประสทิ ธภิ าพในการแขง่ ขนั สำ� หรบั ทกั ษะในการสง่ บอลเขา้ สนามดว้ ยราง นักกีฬาสามารถใช้อวัยวะส่วนต่างๆ ของร่างกาย เช่น มือ เท้า ศอก และคาง ในการจับหรือเกาะบอล กอ่ นปลอ่ ยบอลไหลลงรางเขา้ สนาม เมอื่ ยกอวยั วะเหลา่ นขี้ น้ึ จากบอล นอกจากนย้ี งั มนี กั กฬี าบางคนใชอ้ วยั วะ ของรา่ งกายปลอ่ ยบอลได้ เชน่ จมูก และศรี ษะ โดยใชอ้ วยั วะเหลา่ นี้ผลักดนั บอลทีว่ างอยู่บนราง ให้บอลกล้งิ ไหลไปบนรางเข้าสนาม ดงั แสดงในภาพ แสดงลกั ษณะการใช้มือเกาะบอล ด้วยหลงั มอื และหน้ามอื กอ่ นปล่อยลงราง ของนักกีฬาทีมชาตไิ ทย (นายอัครพล ป้ันสนทิ และนายสุรพล จนั ทร์ด)ี 47

ค่มู อื ผู้ฝกึ สอนกฬี าบอคเซีย แสดงลกั ษณะของราง และการใชม้ อื กนั้ บอลและจบั บอลกอ่ นปลอ่ ยลงรางของนกั กฬี าตา่ งชาติ ทีม่ า : http://en.paralympic.beijing2008.cn/photo/sports/index.shtml (สบื คน้ เม่อื วันที่ 8 ธันวาคม 2555) แสดงลักษณะการใช้ศอกเกาะบอลก่อนปลอ่ ยลงรางของนกั กีฬาชาตไิ ทย (นางสาววลิ าสนิ ี สขุ ราช) แสดงลกั ษณะการใชเ้ ท้าเกาะบอล กอ่ นปล่อยลงรางของนกั กีฬาชาตไิ ทย (นางสาววิลาสนิ ี สขุ ราช) 48

คู่มือผู้ฝึกสอนกฬี าบอคเซยี แสดงลักษณะการใช้คางเกาะบอล กอ่ นปล่อยลงรางของนักกฬี าไทย (นางสาวบังอร อุทรามูล) แสดงลักษณะการใชจ้ มูกดนั บอล ใหไ้ หลลงรางเขา้ สนามของนักกีฬาตา่ งชาติ ท่มี า : http://www.paralympic.org/photo-gallery?category=Boccia# (สืบคน้ เมือ่ วนั ที่ 8 ธนั วาคม 2555) แสดงลักษณะการใช้ศีรษะดนั บอล ใหไ้ หลลงรางเข้าสนามของนกั กีฬาตา่ งชาติ ทม่ี า : http://www.paralympic.org/photo-gallery?category=Boccia# (สบื คน้ เมอ่ื วนั ท่ี 8 ธนั วาคม 2555) 49

คมู่ ือผ้ฝู กึ สอนกฬี าบอคเซยี แสดงลกั ษณะการบอกความต้องการให้ผู้ช่วยทราบ และการใช้มือดันบอลไหลลงราง สง่ บอลเขา้ สนามของนักกีฬาเกาหลีใต้ ประเภท BC3 (พิการซ้�ำซอ้ น-ไม่สามารถพดู ได)้ 1.5 ทกั ษะการส่งบอลโดยการปล่อยบอลบนราง ด้วยการใชอ้ ุปกรณ์ช่วยปล่อยบอลดว้ ยศรี ษะ และอุปกรณ์ช่วยปล่อยบอลดว้ ยปาก นอกเหนือจากการใช้อวัยวะของร่างกายโดยตรง นักกีฬาบางคนอาจจะต้องใช้อุปกรณ์ช่วย ปล่อยบอล ที่ท�ำเป็นหมวกและมีแกนยื่นออกมาในลักษณะที่มีข้อพับหรือไม่มีก็ได้ หรือใช้ปากคาบ หรือใช้ มือถือ อุปกรณ์เหล่าน้ีจะต้องมีความยาวไม่เกิน 50 เซนติเมตรตามกติกา เพื่อใช้ช่วยเกาะบอลบนราง เมอื่ เวลาจะปลอ่ ยบอล โดยใชว้ ธิ ยี กอปุ กรณข์ นึ้ หรอื ดนั บอลทว่ี างอยบู่ นรางใหไ้ หลลงไปตามราง จะใชว้ ธิ อี ยา่ งไร ขึ้นอย่กู ับความถนัดและความสูงของรางทจี่ ะปลอ่ ยบอล ดังแสดงในภาพท่ี 2-21 ถงึ ภาพท่ี 2-24 แสดงการใชอ้ ุปกรณ์ชว่ ยปลอ่ ยบอลด้วยศีรษะของนักกีฬาทีมชาติไทย (นายอัครพล ป้ันสนิท และนางสาววิลาสินี สุขราช) 50

คู่มือผูฝ้ ึกสอนกฬี าบอคเซยี แสดงลกั ษณะของอุปกรณช์ ว่ ยปล่อยบอลด้วยศรี ษะรูปแบบตา่ งๆ และวธิ ีเกาะบอล บนรางของนกั กฬี าตา่ งชาติ ประเภท BC3 ท่ีมา : http://en.paralympic.beijing2008.cn/photo/sports/index.shtml และ http://www.paralympic.org/photo-gallery?category=Boccia# (สบื คน้ เม่ือวันท่ี 8 ธนั วาคม 2555) แสดงการใช้อุปกรณ์ชว่ ยปล่อยบอลดว้ ยปากเกาะบอลบนราง ของนกั กีฬาทีมชาตไิ ทย (นางสาวสมบรู ณ์ ไชยพาณิชย์) แสดงลกั ษณะการใชอ้ ปุ กรณ์ชว่ ยปลอ่ ยบอลดว้ ยปากเกาะบอลบนราง ของนกั กีฬา เกาหลใี ต้ ทม่ี า : http://en.paralympic.beijing2008.cn/photo/sports/index.shtml (สืบคน้ เมือ่ วันที่ 8 ธนั วาคม 2555) 51

คมู่ อื ผ้ฝู ึกสอนกฬี าบอคเซีย 2. ขอ้ ควรพิจารณาก่อนฝึกทกั ษะการเลน่ กีฬาบอคเซีย ขัน้ พน้ื ฐาน จากภาพดังกล่าวข้างต้น นอกจากลักษณะการส่งบอลเข้าสนามของนักกีฬาแต่ละประเภทแล้ว ยังท�ำให้เห็นลักษณะของรถเข็นวีลแชร์และสิ่งอ�ำนวยความสะดวกที่นักกีฬาแต่ละคนน�ำมาใช้ส�ำหรับใส่บอล หรอื ปลอ่ ยบอล ทผ่ี ฝู้ กึ สอนสามารถนำ� มาประยกุ ตใ์ ชต้ ามความเหมาะสมกบั นกั กฬี าของตวั เองได ้ แตก่ อ่ นเรม่ิ การฝกึ ทกั ษะใหน้ กั กฬี า ผฝู้ กึ สอนควรจะตอ้ งพจิ ารณาสง่ิ ทเี่ กยี่ วขอ้ งกบั การเลน่ กฬี าในภาพรวมเพอื่ ใหก้ ารฝกึ เกิดประโยชนส์ งู สุด ดงั นี้ 2.1 ลักษณะความพิการของผู้เล่น มีอวัยวะส่วนใดของร่างกายพิการใช้งานไม่ได้ และมีอวัยวะ ส่วนใดที่คาดว่าน่าจะเล่นบอลได้บ้าง จ�ำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ช่วยหรือไม่ หากจ�ำเป็นต้องใช้ ควรจัดท�ำให้ เหมาะสมกับนักกีฬาแต่ละคน ให้ศึกษากติกา เพ่ิมเติม เรื่อง สิทธิ์ในการเล่น (กติกาข้อ 3 หน้า 179) ประเภทการเลน่ (กตกิ า ขอ้ 4 หนา้ 179) และมาตรฐานและกตกิ าสำ� หรบั อปุ กรณช์ ว่ ย (กตกิ าขอ้ 15 หนา้ 203) หากตอ้ งการฝกึ เพ่อื เปน็ นกั กฬี าเพอื่ แข่งขนั 2.2 ลกั ษณะของรถเขน็ วลี แชร์ นกั กฬี าสามารถจะใชว้ ลี แชรท์ ใี่ ชใ้ นชวี ติ ประจำ� วนั หรอื จดั ทำ� เฉพาะ เพ่ือใช้เล่นกีฬาบอคเซียก็ได้ ควรจะมีขนาดท่ีเหมาะสมกับผู้นั่ง ขอบรถไม่เกะกะหรือเป็นอุปสรรคในการ ส่งบอล หากต้องการฝึกเพื่อเป็นนักกีฬาเพ่ือแข่งขัน ที่น่ังจะต้องมีความสูงไม่เกิน 66 เซนติเมตร ให้ศึกษา กตกิ าเพมิ่ เตมิ เร่อื ง รถวีลแชร์ (กติกาข้อ 17 หน้า 205) 2.3 สถานที่ส�ำหรับฝึกหรือเล่น เป็นพ้ืนที่ราบและเรียบ ไม่ล่ืน เป็นพื้นสนามปูน หรือ พื้นไม้ปาเก้ หรือพ้ืนยางก็ได้ หากจะฝึกเพ่ือใช้แข่งขันจะต้องมีพ้ืนที่ไม่น้อยกว่า 12.5 x 6 เมตร ให้ศึกษา กตกิ าเพมิ่ เตมิ เร่ือง สนามแขง่ ขัน (กติกาข้อ 2.7 หนา้ 178) 3. การตรวจสอบความสามารถเบอ้ื งตน้ ของผูเ้ ลน่ ก่อนฝึกทักษะผู้เร่ิมเล่น ให้ตรวจสอบความสามารถเบ้ืองต้นของผู้เล่น เพื่อจะได้พิจารณาเลือก แบบฝึกใหเ้ หมาะสม ดงั นี้ 3.1 กำ� มือและกางนวิ้ มือออก 3.2 หมนุ ขอ้ มือ โดยการคว่ำ� และหงายมือ 3.3 ยกแขนข้ึน – ลง 3.4 งอขอ้ ศอกยกแขนขนึ้ โยกแขนหนา้ – หลัง โดยใช้ข้อศอกเป็นจดุ หมุน 3.5 ปลอ่ ยแขนลงขา้ งลำ� ตัว (ขา้ งรถเขน็ ) เหวี่ยงแขนหรอื แกวง่ แขนหน้า – หลัง 3.6 เหยยี ดเท้าไปข้างหน้า 3.7 แกวง่ เทา้ หน้า – หลัง โดยใชเ้ ขา่ เปน็ จุดหมนุ 3.8 หมนุ (บิด) เทา้ ซ้าย – ขวา 3.9 เหวี่ยงเทา้ ซา้ ย – ขวา  3.10 ให้ปรับ (หมุน) รถวีลแชร์ ใหห้ น้ารถไปทางซา้ ย – ขวา, เดนิ หน้าและถอยหลัง 52

ค่มู ือผูฝ้ กึ สอนกีฬาบอคเซยี 4. การชว่ ยเหลือนกั กีฬาของผชู้ ่วยนักกีฬาในสนามแขง่ ขนั นักกีฬาประเภท BC1 นักกีฬาสามารถมีผู้ช่วยเหลือในการปรับรถหรือยึดรถ ส่งบอลคลึงบอลได้ ส�ำหรับนักกีฬาประเภท BC3 ผู้ช่วยเหลือ สามารถช่วยเหลือการปรับอุปกรณ์ช่วย (ราง) ปรับรถ คลึงบอล วางบอลในราง และความช่วยเหลืออ่ืนๆ ได้ตามค�ำร้องของนักกีฬาโดยท่ีผู้ช่วยนักกีฬาห้ามพูดหรือซักถาม นักกีฬาและจะต้องได้รับอนุญาตจากผู้ตัดสิน (ให้ศึกษากติกาเพ่ิมเติมในบทที่ 7) ส�ำหรับการช่วยเหลือ มีวิธีแตกต่างกันไปข้ึนอยู่กับสภาพนักกีฬา ลักษณะรถนั่งวีลแชร์และอุปกรณ์ช่วย การฝึกทักษะของนักกีฬา ทั้งสองประเภทน้ี ผู้ฝึกสอนและผู้ช่วยนักกีฬาจะต้องมีความรู้ ความเข้าใจ ที่ส�ำคัญผู้ช่วยนักกีฬาจะต้อง ฝึกทักษะไปพร้อมกับนักกีฬา เพ่ือความเข้าใจและความชัดเจนยิ่งข้ึน เพ่ือประสิทธิภาพในการเล่นท่ีมี ความสำ� คญั ตอ่ ผลการแขง่ ขนั ผเู้ ขยี นดว้ ยรวบรวมภาพการชว่ ยเหลอื ของผชู้ ว่ ยนกั กฬี าจากการจดั การแขง่ ขนั และการเข้าร่วมการแขง่ ขันระดับนานาชาติของนักกฬี าทมี ชาตไิ ทย ดงั แสดงใหเ้ ห็นในภาพ แสดงลกั ษณะการปรบั รถของผชู้ ว่ ยให้นกั กีฬาประเภท BC1 แสดงลกั ษณะการคลงึ บอลของผชู้ ่วยให้นกั กฬี าประเภท BC1 53

ค่มู อื ผฝู้ ึกสอนกีฬาบอคเซีย แสดงลกั ษณะการส่งบอลของผชู้ ่วยใหน้ ักกีฬาประเภท BC1 แสดงลักษณะการยึดรถของผู้ชว่ ยใหน้ กั กีฬาประเภท BC1 แสดงลกั ษณะการปรับรางของผู้ชว่ ยใหน้ กั กฬี าประเภท BC3 54

คมู่ ือผ้ฝู ึกสอนกฬี าบอคเซีย แสดงลกั ษณะการหยบิ บอลของผู้ช่วยใหน้ ักกีฬาเลอื กให้นกั กฬี าประเภท BC3 แสดงลักษณะการปรับรางเลง็ ของผชู้ ่วยใหน้ ักกฬี าประเภท BC3 แสดงลักษณะการวางบอลบนรางของผู้ชว่ ยกอ่ นปลอ่ ยให้นกั กฬี าประเภท BC3 55

คมู่ อื ผู้ฝกึ สอนกฬี าบอคเซยี สรุป ทักษะการเล่นกีฬาบอคเซีย หรือการส่งบอลเข้าสนามมีหลากหลายวิธีตามความพิการของนักกีฬา เชน่ การสง่ บอลดว้ ยมอื บน มือล่างมอื เดียว มือลา่ งสองมือ การเตะดว้ ยหลังเท้า การเตะด้วยขา้ งเทา้ รวมถงึ การใชอ้ ุปกรณ์ชว่ ย (ราง) ช่วยส่งบอลหรอื ปลอ่ ยบอลเขา้ สนาม ซงึ่ การปล่อยบอลนักกีฬาสามารถใช้อวัยวะที่ ของตนเองทุกสว่ นผลกั บอลบนรางเขา้ สนาม เชน่ ใชม้ อื ศอก แขน ขา คาง จมกู หนา้ ผาก หรอื ใช้อปุ กรณ์ ที่ใส่ไว้ที่ศีรษะ หรือใช้ปากคาบก็ได้ รวมถึงการมีผู้ช่วยนักกีฬาช่วยเหลือในการหยิบบอล คลึงบอล ปรับรถ และยดึ วลี แชร์ ปรบั ราง สำ� หรบั นกั กฬี าประเภท BC1 และ BC3 ทผี่ ฝู้ กึ สอนกฬี าบอคเซยี จะตอ้ งทราบขอ้ จำ� กดั และความสามารถของนกั กีฬาและผู้ช่วยนักกีฬา รวมถงึ กติกาทเี่ กย่ี วขอ้ ง เพื่อจะได้วางแผนการฝึกซอ้ มและ พัฒนาคนพิการให้สามารถเล่นกีฬาบอคเซียได้ถูกต้อง และมีประสิทธิภาพตามเจตนารมณ์ของการเล่นกีฬา บอคเซียต่อไป 56

คู่มอื ผู้ฝึกสอนกฬี าบอคเซยี บทท่ี 4 เทคนิคการฝกึ ทกั ษะและรูปแบบการฝึกการเล่นเกมการแข่งขันกฬี าบอคเซีย ในการเล่นกีฬาบอคเซีย ทักษะที่ส�ำคัญท่ีใช้เป็นหลักในการเล่นเกม คือ ทักษะการส่งบอลเข้าเล่น ในสนาม ท้ังน้ีเน่ืองจากการส่งบอลเข้าสนามในการเล่นกีฬาบอคเซีย นอกจากลักษณะท่าทางในการส่งบอล เขา้ สสู่ นามของนกั กฬี าแตล่ ะคนหรอื แตล่ ะประเภทจะมคี วามแตกตา่ งกนั  ยังมเี วลาทกี่ ตกิ าก�ำหนดใหน้ กั กฬี า แต่ละประเภทสามารถใช้ส่งบอล นอกเหนือจากความสามารถ ในการส่งบอลให้ได้ระยะทางและทิศทาง ตามความตอ้ งการของนกั กฬี า ซ่งึ จะสง่ ผลตอ่ เกมการเล่นและการแข่งขัน หากบอลไมเ่ ป็นไปตามท่นี ักกีฬา ตอ้ งการจะเลน่ การวางแผนการเลน่ กไ็ มส่ ามารถจะดำ� เนนิ การตอ่ ไปได ้ การฝกึ ทกั ษะสง่ บอล จงึ มคี วามจำ� เปน็ ที่ผู้ฝึกสอนจะต้องให้นักกีฬาฝึกฝนเป็นอันดับแรก ก่อนท่ีจะฝึกการวางแผนและเกมการเล่นในโอกาสต่อไป ส�ำหรับการฝึกทักษะการเล่นกีฬาบอคเซีย ผู้เขียนขอแนะน�ำเทคนิคการฝึกทักษะจากความรู้ทางพลศึกษา วิทยาศาสตร์การกีฬาและประสบการณ์ตรง จากการเป็นผู้ฝึกสอนนักกีฬาบอคเซียทีมชาติไทย พอสรุปได้ ดงั น้ี 1. เทคนคิ การฝึกทักษะการเลน่ กีฬาบอคเซยี ส�ำหรบั นกั กฬี า ในการฝึกทักษะการเล่นกีฬาบอคเซียส�ำหรับนักกีฬา ผู้เขียนขอแบ่งออกเป็น 3 ขั้น คือ ข้ันต้น ขั้นกลางและขั้นสูง เพอื่ ความเขา้ ใจในเทคนิคการฝกึ ทกั ษะการเลน่ กีฬาบอคเซยี ทีจ่ ะกล่าวต่อไป ขออธบิ าย ความหมายของค�ำว่า “การจับบอล” และ “การส่งบอล” เพ่ือความสะดวกในการท�ำความเข้าใจเทคนิค การฝกึ ทกั ษะทมี่ ีการเขียนอธบิ ายในลักษณะคำ� กลางๆ ดงั นี้ การจับบอล หมายถึง • การถอื บอล (ส�ำหรบั นักกีฬาทีถ่ ือบอลไว้ในอุง้ มือได้) ของนกั กฬี าประเภท BC1, BC2 และ BC4 • การหนีบบอล (ส�ำหรับนกั กฬี าทแ่ี ขนขาดและหนีบบอลไว้ระหวา่ งคางหรอื แกม้ และ แขน หรือ ลักษณะอื่นตามความพิการ ที่ท�ำให้บอลอยู่นิ่งกับตัวนักกีฬาก่อนปล่อยบอล) ของนักกีฬา ประเภท BC4 • การเกาะบอลที่วางบนอปุ กรณ์ชว่ ย (ราง) ด้วยการใชอ้ วยั วะของรา่ งกาย เชน่ มือ ศอก คาง เท้า หรือใช้อุปกรณ์ช่วยด้วยศีรษะหรือปาก ท่ีท�ำให้บอลอยู่น่ิงบนรางก่อนปล่อยบอล ของ นกั กฬี าประเภท BC3 การส่งบอล หมายถึง • การปล่อยบอลออกจากมือหรือแขน จากการโยน/ขว้าง/เหว่ียง เข้าสู่สนาม ของนักกีฬา ประเภท BC1, BC2 และ BC4 • การสง่ บอลเขา้ สนามจากการเตะบอลที่วางไว้ทพ่ี ้ืนด้วยเทา้ เข้าสู่สนาม ของนกั กฬี าประเภท BC1 (ใช้เทา้ เล่น) 57

คู่มอื ผู้ฝกึ สอนกีฬาบอคเซีย • การปล่อยบอลจากการเกาะบอลทีว่ างบนอปุ กรณช์ ว่ ย (ราง) ด้วยการยกมือ ศอก คาง เทา้ หรืออุปกรณ์ช่วยด้วยศีรษะหรือปาก ท่ีเกาะบอลอยู่ ท�ำให้บอลกลิ้งไปตามรางเข้าสู่สนาม ของนักกีฬาประเภท BC3 • การส่งบอลที่วางอยู่บนอุปกรณ์ช่วย (ราง) ด้วยการดันบอล ด้วยจมูก มือ หรืออุปกรณ์ ช่วยดว้ ยศีรษะ หรือปาก ทท่ี �ำใหบ้ อลกลงิ้ ไปตามรางเขา้ สู่สนาม ของ นักกฬี าประเภท BC3 ส�ำหรับรายละเอียดเทคนิคการฝึกทักษะการเล่นกีฬาบอคเซีย ส�ำหรับนักกีฬา แบ่งออกเป็น 3 ขั้นตอน ดงั น้ี 1.1 การฝกึ ทักษะการเลน่ กีฬาบอคเซยี ขั้นตน้ การฝกึ ทกั ษะเบ้อื งต้นในการเลน่ กีฬาบอคเซีย จะมงุ่ เน้นทกั ษะการจับและสง่ บอลเป็นสำ� คัญ เพื่อความเหมาะสมได้ แบง่ วิธกี ารฝึกทกั ษะตามความพกิ ารของผู้เล่น ดงั น้ี 1.1.1 ส�ำหรบั ผเู้ ล่นทม่ี รี ะดบั ความพกิ ารประเภท BC1, BC2 และ BC4 การฝึกทักษะการเล่นกีฬาบอคเซีย ข้ันต้นนี้ นายล�ำพูน ชูรัตน์ ผู้ฝึกสอนนักกีฬา บอคเซียทีมชาติไทย ชุดพาราลิมปิกเกมส์ กรุงเอเธนส์ พ.ศ. 2547 และอดีตนักกระตุ้นพัฒนาการ สถานสงเคราะห์เด็กพิการและทุพลลภาพ ปากเกร็ด (บ้านนนทภูมิ) ได้ให้ค�ำแนะน�ำในการฝึกทักษะ ดังนี้ ให้ผู้เล่นหยิบบอลหรือรับบอลจากผู้ช่วยนักกีฬา (เฉพาะ BC1) และถือบอลไว้ จากนั้นให้ผู้เล่นหรือ ผู้ช่วยนักกีฬา นับจังหวะ 1, 2, 3 ให้ปล่อยบอลออกจากมือ ในจังหวะท่ี 3 ให้ได้ตามจ�ำนวนที่ก�ำหนด (เช่น 10 ครงั้ ) ถา้ ปลอ่ ยไม่ได้ (นวิ้ ไมย่ อมกาง) กใ็ หเ้ ริ่มนบั 1 ใหมจ่ นกวา่ ปล่อยบอลได้ จากนนั้ ให้หยิบบอลใหม่ ให้ปฏิบัติเช่นเดิมไปเรื่อยๆ จนกว่าจะสามารถปล่อยบอลได้เป็นปกติ ครบตามจ�ำนวนครั้งที่ก�ำหนด (ดารณ ี คชศรีสวัสด์ิ และล�ำพนู ชูรัตน,์ 2548 : 18-27) 1.1.2 สำ� หรบั ผ้เู ล่นที่มรี ะดับความพิการประเภท BC1 (ใชเ้ ท้าเล่น) ให้ผู้ช่วยนักกีฬา น�ำบอลวางบนพ้ืน ในต�ำแหน่งที่ผู้เล่นใช้หลัง หรือข้างเท้าท่ีถนัด เตะบอลได้ง่ายและสะดวกที่สุด (ตามลักษณะความพิการ) จากน้ันให้ผู้เล่นหรือผู้ช่วยนักกีฬา นับจังหวะ 1, 2, 3 ใหข้ ยับเท้าเตะบอลในจงั หวะท่ี 3 ใหบ้ อลเคล่อื นท่ีจากเดิมใหไ้ ดต้ ามจ�ำนวนทีก่ ำ� หนด (เชน่ 10 ครง้ั ) ถ้าไม่สามารถเตะบอลได้ ก็ให้เร่ิมนับ 1 ใหมจ่ นกว่าเตะบอลได้ จากนน้ั ให้ผชู้ ่วยนกั กฬี าวางบอลใหผ้ ู้เลน่ ใหม่ ใหป้ ฏิบตั เิ ช่นเดมิ ไปเรือ่ ยๆ จนครบตามจำ� นวนคร้งั ทก่ี �ำหนด 1.1.3 ส�ำหรบั ผู้เล่นท่ีมีระดบั ความพิการประเภท BC3 ให้ผ้เู ลน่ ใช้ มือ หรอื ศอก หรอื เทา้ หรือ คาง หรอื อุปกรณช์ ว่ ยดว้ ยศีรษะ หรือ ปาก (ตามสภาพร่างกายของผู้เล่น) เกาะบอลบนราง โดยให้ผู้ช่วยนักกีฬาวางบอลในต�ำแหน่งที่ผู้เล่นเกาะบอล ได้ง่ายท่ีสุด และให้ผ้เู ลน่ กดบอลหรือเกาะบอล และบังคบั บอลใหอ้ ยู่นง่ิ ไว้ จากนั้นใหผ้ เู้ ลน่ นบั จังหวะ 1, 2, 3 แลว้ ปลอ่ ยบอล โดยการยกอวัยวะท่กี ดบอล หรืออุปกรณ์ทีเ่ กาะบอลในจังหวะท่ี 3 ให้ได้ตามจ�ำนวนทีก่ ำ� หนด (เช่น 10 ครั้ง) ถ้าปล่อยไมไ่ ด้ ก็ใหเ้ ร่ิมนับใหมจ่ นกวา่ ปล่อยบอลได้ จากน้นั ใหผ้ ้ชู ่วยนกั กฬี าวางบอลใหผ้ เู้ ล่น เกาะใหม่ ให้ปฏิบัติเช่นเดมิ ไปเร่ือยๆ จนกวา่ จะสามารถปลอ่ ยบอลได้เป็นปกติ ครบตามจำ� นวนคร้ังทกี่ ำ� หนด 58

คู่มือผ้ฝู ึกสอนกฬี าบอคเซยี 1.2 การฝกึ ทักษะการเล่นกฬี าบอคเซยี ขน้ั กลาง การฝึกทักษะการเล่นกีฬาบอคเซีย ขั้นกลาง ให้ฝึกต่อเนื่องจากการฝึกทักษะขั้นต้น เมื่อ ผู้เล่นปฏิบัติทักษะขั้นต้นได้แล้ว ให้ผู้ฝึกสอนเพ่ิมการฝึกทักษะข้ันกลางให้ผู้เล่น โดยพยายามให้ผู้เล่นจับ และปล่อยบอล ใหไ้ ดร้ ะยะทางไกลขึน้ ตามลำ� ดับ หากปฏิบัติได้ควรใหไ้ ดไ้ กลสุดของสนามแขง่ ขนั ในแนวตรง และแนวเฉียง (ส�ำหรับการแข่งขันประเภทบุคคล ประมาณ 10 - 11 เมตร ส�ำหรับการแข่งขันประเภทคู่ และประเภททมี ประมาณ 10 - 13 เมตร) 1.2.1 สำ� หรับผเู้ ล่นที่มีระดบั ความพกิ ารประเภท BC1, BC2 และ BC4 ให้ผู้เลน่ หยิบบอลหรอื รับบอลจากผู้ช่วยนกั กีฬา (เฉพาะ BC1) และถือบอลไว้ จากน้ัน ให้ผเู้ ลน่ โยก หรือ เหวี่ยง หรือ แกว่งแขน หลงั -หน้า (สำ� หรับผูเ้ ลน่ มือบน) หรือ ลง-ขน้ึ (สำ� หรับผู้เล่นมือลา่ ง) พร้อมนับจงั หวะ 1, 2, 3, 4, 5 โดยใหน้ ับ 1 ในจังหวะทีโ่ ยก/เหวี่ยง/แกว่งแขน ไปข้างหน้า แล้วปล่อยบอล ออกจากมือในจังหวะที่ 5 ใหไ้ ด้ระยะทางตามจำ� นวนบอลทกี่ ำ� หนด (เช่น ระยะ 3 เมตร จำ� นวน 10 บอล แนวตรงหรือแนวเฉียง) ถ้าปล่อยบอลไม่ได้ ให้เร่ิมนับใหม่จนกว่าปล่อยบอลได้ จากน้ันให้หยิบบอลใหม่ ใหป้ ฏบิ ตั เิ ชน่ เดมิ ไปเรอ่ื ยๆ จนครบตามระยะทางและจำ� นวนบอลทกี่ ำ� หนด (ใหน้ บั จำ� นวนบอลเฉพาะทปี่ ฏบิ ตั ิ ได้ตามเง่ือนไข ผู้ฝึกสอนจะต้องพิจารณาระยะทางและจ�ำนวนบอลให้เหมาะสมกับสภาพความพิการของ นกั กีฬา เพราะนกั กฬี าบางคนไม่สามารถปฏิบตั ไิ ดต้ ามเงือ่ นไข เช่น ไม่สามารถสง่ บอลไดไ้ กลเกินกว่า 6 เมตร เป็นต้น) 1.2.2 ส�ำหรับผ้เู ลน่ ทีม่ ีระดบั ความพิการ ประเภท BC1 (ใช้เท้าเล่น) ให้ผู้เล่นใช้หลังเท้าหรือข้างเท้าเตะบอล โดยให้ผู้ช่วยนักกีฬาวางบอลบนพื้นตาม ตำ� แหนง่ ทก่ี ำ� หนด หรอื ตามทน่ี กั กฬี าตอ้ งการ (หมนุ รถวลี แชรไ์ ปซา้ ย –กลาง-ขวา) ใหผ้ เู้ ลน่ แกวง่ เทา้ หนา้ -หลงั หรอื วางเทา้ ข้างบอล (ตามความสามารถของนักกีฬา) จากนน้ั ให้ผ้เู ลน่ นบั จังหวะ 1, 2, 3, 4, 5 โดยให้นับ 1 ในจังหวะท่ีแกว่งเท้ามาหน้า (หากแกว่งเท้าได้) แล้วเตะบอลในจังหวะท่ี 5 ให้ได้ระยะทาง จ�ำนวนบอล และทิศทางตามที่ก�ำหนด (เช่น ระยะ 3 เมตร จ�ำนวน 10 บอล แนวตรงหรือแนวเฉียง) ถ้าเตะบอลไม่ได้ ให้เริ่มนับใหม่จนกว่าเตะบอลได้ จากน้ันให้ผู้ช่วยนักกีฬาวางบอลให้ผู้เล่นใหม่ ให้ปฏิบัติเช่นเดิมไปเรื่อยๆ จนครบตามจ�ำนวนคร้ังที่ก�ำหนด (ให้นับจ�ำนวนบอล เฉพาะที่ปฏิบัติได้ตามเง่ือนไข ผู้ฝึกสอนจะต้อง พิจารณาระยะทางและจ�ำนวนบอลให้เหมาะสมกับสภาพความพิการของนักกีฬา เพราะนักกีฬาบางคน ไมส่ ามารถปฏบิ ตั ิไดต้ ามเงื่อนไข เช่น ไมส่ ามารถส่งบอลได้ไกลเกินกว่า 6 เมตร เป็นตน้ ) 1.2.3 สำ� หรับผเู้ ลน่ ท่มี ีระดบั ความพิการประเภท BC 3 ใหผ้ ู้เล่นใช้มือ หรอื ศอก หรือ เท้า หรือ คาง หรอื อปุ กรณช์ ่วยด้วยศีรษะ หรอื ปาก (ตามสภาพร่างกายของผู้เล่น) เกาะบอลบนราง ที่ผู้ช่วยนักกีฬาก�ำหนดหรือนักกีฬาต้องการ (จุดที่ผู้เล่น เกาะบอลต่�ำ–กลาง–สูง) และให้ผู้เล่นเกาะบอลโดยการแตะ หรือ กด หรือบังคับบอลให้อยู่น่ิงไว้ จากนั้น ให้ผู้เล่นนับจังหวะ 1, 2, 3, 4, 5 แล้วปล่อยบอลในจังหวะที่ 5 ให้ได้ระยะทางตามจ�ำนวนบอลท่ีก�ำหนด (เช่น ระยะ 3 เมตร จำ� นวน 10 บอล แนวตรงหรอื แนวเฉียง) ถ้าปล่อยไม่ได้ ใหเ้ รมิ่ นับใหม่ จนกวา่ ปล่อย บอลได้ จากน้ันให้ผู้ช่วยนักกีฬาวางบอลให้ผู้เล่นเกาะใหม่ ให้ปฏิบัติเช่นเดิมไปเร่ือยๆ จนกว่าจะสามารถ ปล่อยบอลได้เป็นปกติ ครบตามจ�ำนวนคร้ังท่ีก�ำหนด (ให้นับจ�ำนวนบอลเฉพาะที่ปฏิบัติได้ตามเงื่อนไข 59

คมู่ ือผฝู้ ึกสอนกฬี าบอคเซีย ผู้ฝึกสอนจะต้องพิจารณาความเหมาะสมของลักษณะของราง รวมถึง อุปกรณ์ช่วยด้วยศีรษะหรืออุปกรณ์ ชว่ ยดว้ ยปาก สำ� หรบั นกั กฬี า รวมถงึ ผชู้ ว่ ยนกั กฬี าวา่ ใชไ้ ดส้ ะดวกหรอื ไม ่ จะตอ้ งปรบั แกไ้ ขใหน้ กั กฬี าสามารถ เลน่ ได้ทกุ ทศิ ทางและได้ระยะทางทุกพ้นื ทขี่ องสนาม ใหใ้ ชไ้ ด้สะดวกและรวดเร็ว เปน็ ต้น) ในการฝึกขั้นนี้ ควรเริ่มฝึกส่งบอลในระยะใกล้และค่อยๆ เพิ่มระยะทางให้ไกลขึ้น ตามความสามารถของนักกีฬา ในขณะเดียวกันควรฝึกทักษะการส่งบอลให้ได้ตรงทิศทางท่ีต้องการ ในการฝึกทักษะน้ี เพื่อเพิ่มความสนุกสนาน และท้าทายนักกีฬา ผู้ฝึกอาจจะจัดเป็นเกมการแข่งขัน หรือใหร้ างวัลหากปฏบิ ัติได้ตามเง่ือนไข การฝึกประเภทบคุ คล หรอื ทีม ดงั แสดงในภาพ แสดงระยะการฝกึ ทกั ษะส่งบอลทางตรงประเภทบคุ คล ระยะ 1-10 เมตร (แนวเฉียง ประมาณ 11 เมตร) แสดงระยะการฝึกทักษะส่งบอลทางตรงประเภททีม ในระยะ 1-10 เมตร (แนวเฉียงประมาณ 13 เมตร) 60

คมู่ อื ผู้ฝกึ สอนกีฬาบอคเซยี แสดงตวั อยา่ งการจัดตัง้ วัสดหุ รอื ส่ิงของ และก�ำหนดให้นักกีฬาส่งบอลไปกระทบเพ่ือรับรางวัล 1.3 การฝึกทกั ษะการเล่นกีฬาบอคเซียข้ันสูง ส�ำหรับการฝึกทักษะการเล่นกีฬาบอคเซียข้ันสูง ให้ฝึกต่อเนื่องจากการฝึกทักษะขั้นกลาง การฝกึ ทกั ษะขนั้ สงู ในการเลน่ กฬี าบอคเซยี ความแมน่ ยำ� ในการสง่ มคี วามสำ� คญั มาก ทงั้ นเี้ พราะผเู้ ลน่ จะตอ้ ง วางแผนการเลน่ กบั คตู่ อ่ สทู้ มี่ คี วามสามารถแตกตา่ งกนั หากผเู้ ลน่ สามารถเลน่ หรอื วางลกู บอลไดต้ ามความคดิ ที่วางแผนไว้ ก็จะส่งผลดีต่อการเล่น และสามารถสรุปได้ว่าแผนการเล่นมีประสิทธิภาพดีหรือไม่ จะต้อง แกไ้ ขอย่างไรต่อไป เพ่ือความเขา้ ใจในการฝึกทกั ษะขั้นต่อไป ขออธิบายความหมายของความแม่นย�ำ ดังน้ี ความแม่นยำ� ในการสง่ บอล หมายถึง การท่ผี ้เู ลน่ สามารถสง่ บอลไปไวใ้ นตำ� แหน่งทีต่ อ้ งการได้ โดยทบี่ อลไมก่ ระทบบอลอน่ื หรือกระทบ บอลอน่ื แลว้ ไปอยใู่ นตำ� แหนง่ ท่ตี อ้ งการก็ได้ ดงั นัน้ การฝกึ ทกั ษะความแม่นย�ำ ประกอบด้วย การสง่ บอลไปในทศิ ทางท่ีตอ้ งการและมีความแรง เพียงพอท่ีจะส่งบอลไปในต�ำแหน่งที่ต้องการวาง หรือกระทบบอลอื่นให้บอลของตัวเองที่ส่งไป หรือบอล ที่ไปกระทบเคล่ือนที่ไปอยู่ในต�ำแหน่งตามที่ต้องการได้ เพื่อให้การเล่นเกมเป็นไปตามแผนท่ีวางไว้อย่าง มีประสทิ ธิภาพ ผเู้ ลน่ จะต้องฝกึ ทกั ษะการสง่ บอลและทักษะอน่ื ๆ ใหไ้ ดท้ กุ พน้ื ทเี่ ล่นในสนามแขง่ เพ่ือสะดวก และความเขา้ ใจงา่ ยทง้ั ผฝู้ กึ สอนและนกั กฬี า จะตอ้ งเขา้ ใจตำ� แหนง่ การสง่ บอลตรงกนั จงึ กำ� หนดเปน็ จดุ เรยี ก บนพนื้ ท่ใี นสนามแข่ง ดงั แสดงในภาพท่ี 5 - 4 ตำ� แหนง่ วาง จดุ 22 - 95 รวม 38 จดุ โดยก�ำหนดระยะห่าง แต่ละจดุ 1 x 1 เมตร และใหค้ วามหมายของแตล่ ะจดุ ดงั นี้ หมายเลขตวั แรก หมายถึง ระยะหา่ งจากเส้นโยน ถึงแนวทจ่ี ุดกำ� หนด หมายเลขตัวหลัง หมายถงึ ระยะห่างจากเสน้ ขอบสนามด้านซ้าย ถึง จุดก�ำหนด ตัวอย่างเช่น 91 หมายถึง ระยะ 9 เมตร แนวตั้งฉากจากเสน้ โยน กับ ระยะ 1 เมตร จากเสน้ ขอบสนามซ้ายมอื 53 หมายถงึ ระยะ 5 เมตร แนวตงั้ ฉากจากเสน้ โยน กบั ระยะ 3 เมตร จากเส้นขอบสนามซา้ ยมือ 22 หมายถงึ ระยะ 2 เมตร แนวต้งั ฉากจากเสน้ โยน กับ ระยะ 2 เมตร จากเสน้ ขอบสนามซา้ ยมือ 61

คูม่ ือผูฝ้ กึ สอนกีฬาบอคเซีย ระยะหา่ งจากเสน้ โยน ช่องละ 1 เมตร (ขนาดช่อง 1x1 เมตร) เส้นรปู ตวั วี เส้นโยน เส้นโยน เส้นโยน เส้นโยน เส้นโยน เสน้ โยน เส้นโยน (ชอ่ งโยนขนาด 1x2.5 เมตร) แสดงจดุ พืน้ ทีใ่ นสนามแข่งขัน ท่ีก�ำหนดเป็นต�ำแหนง่ การฝึกทกั ษะการเล่นของ นกั กีฬากฬี าบอคเซีย (รวม 38 จดุ ) เพ่ือเป็นแนวทางการฝึกทักษะการเล่นกีฬาบอคเซีย ส�ำหรับนักกีฬา และผู้ฝึกสอนที่สนใจ ขอแนะน�ำแบบฝึกทักษะการเล่นกีฬาบอคเซียข้ันสูง ท่ีผู้เขียนได้ออกแบบให้นักกีฬาบอคเซียทีมชาติไทย ชุดพาราลิมปกิ ปกั ก่ิงเกมส์ ปี 2008 (พ.ศ. 2551) และ ลอนดอนเกมส ์ ปี 2012 (พ.ศ.2555) ใชฝ้ กึ ซอ้ ม ในระหว่างเก็บตัว เพื่อเป็นตัวอย่างให้นักกีฬาและผู้ฝึกสอนสามารถเลือกใช้และประยุกต์ให้เหมาะสมกับ ตนเองหรอื นกั กฬี าในความดแู ลได้ เนอ่ื งจากในบางแบบฝกึ ทกั ษะ นกั กฬี าบางคนและบางประเภทไมส่ ามารถ ปฏิบตั ไิ ด้ ดงั น้ี 1.3.1 การฝึกทกั ษะการสง่ บอลเข้าจุดระยะใกล้ ใหผ้ เู้ ล่นฝกึ ทกั ษะสง่ บอลเขา้ จุดทก่ี �ำหนดในระยะใกล้ คอื ระยะ 2-4 เมตร (จุด 22-24, 31-35 และ จุด 41-45) ในการฝึกทกั ษะการส่งลูกบอลในต�ำแหนง่ 23 ระยะน้ีเปน็ ตำ� แหนง่ ท่คี วรจะฝึกทักษะ เปน็ พเิ ศษ เนอ่ื งจากเปน็ ระยะใกล ้ นกั กฬี าทกุ คนสามารถสง่ ลกู บอลถงึ ได ้ แตอ่ าจเปน็ ระยะทเ่ี ปน็ ปญั หาสำ� หรบั ผู้เล่นท่ีใช้ทักษะมือบน เน่ืองจากการส่งลูกบอล ด้วยการขว้างบอล อาจจะข้ามระยะนี้ออกไป แต่ส�ำหรับ ผู้ท่ีเล่นมือล่างจะเล่นได้ง่าย นักกีฬาบางคนเอื้อมมือไปเพียงเล็กน้อยก็สามารถวางบอลได้ ในกรณีน้ีผู้เล่น มือบนจะเลน่ ได้ยากกว่า เพือ่ แก้ปัญหาน้ีผู้เล่นมอื บนจะต้องถอยรถวีลแชรไ์ ปด้านหลงั ให้มากขน้ึ เพอ่ื ให้จดุ ตก ของบอลใกลม้ ากขึ้น เปน็ ตน้ 62

คูม่ ือผู้ฝกึ สอนกฬี าบอคเซยี 1.3.2 การฝกึ ทกั ษะการส่งบอลเข้าจุดระยะกลาง ใหผ้ เู้ ลน่ ฝกึ ทกั ษะสง่ บอลเขา้ จดุ ทก่ี �ำหนดในระยะกลาง คอื ระยะ 5-7 เมตร (จดุ 51-55, 61-65 และ จุด 71-75) จุดที่ 53 เปน็ จดุ กงึ่ กลางสนาม เปน็ จดุ ทีส่ �ำคัญท่ีผเู้ ล่นทุกคนต้องฝกึ ให้มากเป็นพเิ ศษ (ควรฝึกทกุ วนั ทฝี่ ึกซอ้ ม) เพราะเป็นจุดวางบอลเป้า เพ่ือแขง่ ไทเบรกและเปน็ จดุ วางเมอ่ื บอลเป้าถูกกระแทก ออกนอกสนาม (ใหศ้ กึ ษากตกิ าเพม่ิ เตมิ เมอื่ บอลเปา้ ถกู กระทบออกนอกสนาม ขอ้ 6.14 และการแขง่ ไทเบรก ข้อ 8 เพ่ิมเตมิ ) ซง่ึ อาจจะสง่ ผลต่อการแขง่ ขัน 1.3.3 การฝกึ ทกั ษะการสง่ บอลเข้าจุดระยะไกล ให้ผู้เล่นฝึกทักษะส่งบอลเข้าจุดท่ีก�ำหนดในระยะไกล คือ ระยะ 8 เมตรข้ึนไป (จุด 81-85, 91-95) ในการฝึกทกั ษะการส่งบอลระยะไกล จะมีประโยชน์เมอื่ ค่ตู อ่ สูไ้ มส่ ามารถสง่ บอลไกลได้ และเป็นระยะท่ีมีผลมาก หากการส่งบอลไม่ดีหรือพ้ืนสนามลาดเอียง การฝึกระยะไกลมากๆ จะท�ำให้มี ประสบการณ์มากขึ้น สามารถเลือกรูปแบบการเล่นได้หลากหลาย รวมถึงการเล่นทีม ผู้เล่นที่อยู่ในช่องโยน ที่ 1 และช่องโยนที่ 6 ควรจะต้องมีความสามารถในการส่งบอลไกลกว่า 10 เมตรในแนวเฉียงให้มากขึ้น มากกว่านกั กฬี าเล่นในชอ่ งโยนอน่ื 2. เทคนคิ การฝึกการเล่นเกมการแข่งขันกฬี าบอคเซีย การเล่นกีฬาบอคเซีย นอกเหนือการฝึกทักษะความแม่นย�ำในการส่งบอลแล้ว เกมการเล่นนับว่า มสี ว่ นสำ� คญั เปน็ อยา่ งยงิ่ เพราะหากผเู้ ลน่ สามารถฝกึ ทกั ษะการเลน่ เกมไดห้ ลากหลายรปู แบบ จะทำ� ใหค้ ตู่ อ่ สู้ เล่นไดย้ ากข้นึ ในขณะเดยี วกันผ้ทู สี่ ามารถเลน่ ได้หลากหลายวิธี จะท�ำใหม้ ีโอกาสชนะได้มากข้ึนด้วย เพือ่ ให้ ใกล้เคียงกับเกมการแข่งขัน ผู้เขียนจึงได้ออกแบบวิธีการฝึกทักษะ ที่จ�ำลองสถานการณ์ที่ปรากฎในขณะ เล่นเกมจริง ที่ได้รวบรวม จากประสบการณ์ในการจัดการแข่งขันระดับชาติและการพานักกีฬาทีมชาติไทย เข้าร่วมการแข่งขันในระดับนานาชาติ สามารถสรุปเป็นเทคนิคในการฝึกทักษะการเล่นเกมกีฬาบอคเซียได้ ดังน้ี 1. ทกั ษะการส่งบอลเข้าเกาะบอลเป้า 2. ทกั ษะการสง่ บอลเขา้ หาบอลเป้า 3. ทักษะการสง่ บอลกระทบบอลหน้าเข้าหาบอลเปา้ 4. ทักษะการสง่ บอลกระแทกบอล 5. ทักษะการสง่ บอลปีนบอล เม่อื คู่ต่อสเู้ กาะดา้ นหน้ามากกวา่ 1 บอล ในการฝึกการทักษะการเล่นเกมกีฬาบอคเซียในรูปแบบต่างๆดังกล่าวข้างต้น ผู้เขียนได้จ�ำลอง สถานการณ์สมมุติ โดยการก�ำหนดรูปแบบการฝึกที่มีการวางบอลสีและบอลเป้า เป็นแนวทาง ท่ีผู้ฝึกสอน สามารถน�ำไปทดลองใชเ้ ปน็ ตวั อยา่ ง จากนน้ั สามารถเพมิ่ เตมิ เปลย่ี นแปลงไดต้ ามความเหมาะสมกบั นกั กฬี า และเพือ่ ความเข้าใจไดก้ ำ� หนด สัญลกั ษณ์ เพอ่ื อธิบายในแบบฝึกการเลน่ เกมกีฬาบอคเซยี ทุกรปู แบบไว้ ดังนี้ สัญลกั ษณ์ หมายถงึ บอลเปา้ สัญลกั ษณ์ หมายถงึ บอลคู่ตอ่ สู้ สญั ลักษณ์ หมายถึง บอลฝึกส่ง 63

คูม่ ือผู้ฝกึ สอนกฬี าบอคเซีย 2.1 ทักษะการส่งบอลเขา้ เกาะบอลเปา้ 2.1.1 การส่งบอลเขา้ เกาะบอลเปา้ ดา้ นหน้า (มีบอลคตู่ อ่ สูด้ า้ นหลงั ) การฝึกทักษะให้นำ� บอลสีคู่ต่อสวู้ างด้านหลังบอลเปา้ จ�ำนวน 3 บอล (ใหว้ างบอลเปา้ ตามจุดที่ต้องการฝึก) จากนั้นให้ฝึกทักษะการส่งบอลเข้าไปหยุดระหว่างบอลเป้ากับด้านหน้าของคู่ต่อสู้ โดยพยายามไมใ่ ห้บอลเปา้ เคล่ือนทไ่ี ปด้านหลัง ดังแสดงในภาพ ชอ่ ง ค่ตู ่อสู้ โยน รูปแบบการฝึกทักษะการส่งบอลเขา้ เกาะบอลเป้าด้านหนา้ (มบี อลคตู่ ่อสดู้ า้ นหลัง) 2.1.2 การส่งบอลเขา้ เกาะบอลเปา้ ดา้ นขา้ ง (มบี อลคูต่ อ่ สดู้ ้านขา้ งและหนา้ ) การฝึกทักษะให้น�ำบอลสีคู่ต่อสู้วางด้านข้างและหน้าบอลเป้า ด้านละ 1 บอล (ให้วางบอลเป้าตามจุดที่ต้องการฝึก) จากน้ันให้ฝึกทักษะการส่งบอลเข้าไปหยุดข้างบอลเป้า ดังภาพ ในการฝกึ ทกั ษะสามารถเปลีย่ นตำ� แหนง่ บอลคู่ตอ่ สไู้ ว้ทางขวา และซา้ ย ได้ตามความตอ้ งการ ชอ่ ง คตู่ อ่ สู้ โยน รูปแบบการฝกึ ทักษะการเข้าเกาะบอลเป้าดา้ นขา้ ง (มีบอลคู่ต่อสู้ดา้ นข้างและหน้า) 64

คมู่ ือผู้ฝึกสอนกีฬาบอคเซีย 2.1.3 การสง่ บอลเขา้ เกาะหน้าบอลเป้า (มีบอลคตู่ ่อสูด้ ้านข้าง) การฝึกทักษะใหน้ �ำบอลสคี ู่ต่อสวู้ างด้านขา้ งบอลเปา้ ดา้ นละ 1 บอล (ใหว้ างบอลเป้า ตามจุดท่ีต้องการฝึก) จากน้ันให้ฝึกทักษะการส่งบอลเข้าไปหยุดด้านหน้าชิดบอลเป้า ดังภาพ การฝึกทักษะนี้ ให้พิจารณาแผนการเล่นเพิ่มเติมประกอบได้ยิ่งดี เช่น เม่ือส่งบอลได้ใกล้บอลเป้า ตามความต้องการแล้ว บอลทส่ี ง่ ไปสามารถเป็นบอลท่ีกนั คตู่ ่อส ู้ ให้สง่ บอลเขา้ บอลเปา้ ไดย้ ากข้ึน เปน็ ตน้ ชอ่ ง คตู่ อ่ สู้ โยน รูปแบบการฝึกทกั ษะการส่งบอลเขา้ วางหนา้ บอลเป้า (มบี อลคตู่ อ่ สดู้ า้ นขา้ ง) 2.2 ทักษะการส่งบอลเขา้ หาบอลเป้า 2.2.1 การสง่ บอลผา่ นชอ่ งด้านหน้าเข้าบอลเป้า (มบี อลคตู่ ่อส้ดู ้านหน้า) การฝึกทักษะให้น�ำบอลสีคู่ต่อสู้วางด้านหน้าบอลเป้า จ�ำนวน 2 บอล ให้มีช่องว่าง เพยี งพอใหบ้ อลผา่ นได้ กวา้ งประมาณ 2 ลกู บอคเซยี (ใหว้ างบอลเปา้ ตามจดุ ทต่ี อ้ งการฝกึ ) จากนนั้ ใหฝ้ กึ ทกั ษะ การสง่ บอลผ่านชอ่ งระหวา่ งบอลคตู่ ่อสู้ เขา้ ไปหยดุ ดา้ นหนา้ ชิดบอลเป้า ดังภาพ ช่อง คตู่ อ่ สู้ โยน รปู แบบการฝกึ ทักษะการสง่ บอลผา่ นชอ่ งเข้าหาบอลเป้า (มีบอลค่ตู ่อสู้ด้านหน้า) 65

คู่มือผูฝ้ กึ สอนกฬี าบอคเซยี 2.2.2 การสง่ บอลผา่ นบอลขวางดา้ นหน้ามากกว่า 2 บอล (โยนข้าม) การฝกึ ทักษะใหน้ �ำบอลสีคู่ตอ่ สวู้ างด้านหนา้ บอลเปา้ จำ� นวน 2 บอล (ใหว้ างบอลเปา้ ตามจุดท่ีต้องการฝึก) จากน้ันให้ฝึกทักษะการส่งบอลข้ามบอลคู่ต่อสู้ด้วยการโยนข้ามบอลหน้าเข้าไปหยุด ด้านหน้าชิดบอลเป้า ดังภาพ ในกรณีนี้ ประเภท BC1 (ใช้เท้าเล่น) และประเภท BC3 ไม่สามารถ ฝึกทกั ษะนี้ได้ ช่อง คตู่ ่อสู้ โยน รปู แบบการฝกึ ทกั ษะการส่งบอลผา่ นบอลขวางด้านหน้ามากกว่า 2 บอล (โยนข้าม) 2.3 ทกั ษะการส่งบอลกระทบบอลหนา้ เข้าหาบอลเป้า 2.3.1 การสง่ บอลกระทบบอลดา้ นหน้าเขา้ หาบอลเป้า การฝกึ ทกั ษะใหน้ ำ� บอลสคี ตู่ อ่ สวู้ างดา้ นหนา้ บอลเปา้ และดา้ นขา้ งสงู กวา่ บอลดา้ นหนา้ ต�่ำกว่าบอลเป้า จุดละ1 บอล (ให้วางบอลเป้าตามจุดท่ีต้องการฝึก) จากนั้นให้ฝึกทักษะการส่งบอลกระทบ บอลคู่ตอ่ สูด้ ้านหน้า โดยให้บอลท่ีส่งเข้าไปเคล่ือนท่ีเปล่ียนทศิ ไปหยดุ ใกลบ้ อลเป้า ดังภาพ ช่อง คู่ตอ่ สู้ โยน รูปแบบการฝึกทักษะการสง่ กระทบบอลด้านหน้าเขา้ หาบอลเป้า 66

คมู่ อื ผู้ฝึกสอนกฬี าบอคเซีย 2.3.2 ส่งบอลกระทบบอลดา้ นขา้ งเข้าหาบอลเปา้ การฝึกทักษะให้น�ำบอลสีคู่ต่อสู้วางด้านหน้าบอลเป้าและด้านข้าง แนวเดียวกับ บอลเป้า จุดละ 1 บอล (ให้วางบอลเป้าตามจดุ ท่ีต้องการฝกึ ) จากน้ันให้ฝกึ ทักษะการส่งบอลกระทบบอลคู่ ต่อสดู้ ้านขา้ ง ให้บอลท่สี ง่ เข้าไปเคลื่อนที่เปลยี่ นทิศไปหยุดชดิ บอลเปา้ ดังภาพ ช่อง คตู่ ่อสู้ โยน รปู แบบการฝกึ ทกั ษะการส่งกระทบบอลด้านขา้ งเขา้ หาบอลเป้า 2.4 ทักษะการสง่ บอลกระแทกบอล 2.4.1 การสง่ บอลกระแทกบอลคู่ต่อสู้ออกห่างบอลเป้า การฝึกทักษะให้น�ำบอลสีคู่ต่อสู้วางด้านข้างบอลเป้า ซ้าย หรือขวาก็ได้ จ�ำนวน 1-2 บอล (ให้วางบอลเป้าตามจุดท่ีต้องการฝึก) จากน้ันให้ฝึกทักษะการส่งบอลไปกระแทกบอลคู่ต่อสู้ ด้านข้าง บอลเป้า ใหบ้ อลคูต่ อ่ สูเ้ คลือ่ นท่ีออกห่างจากบอลเป้า ดงั ภาพ ชอ่ ง ค่ตู อ่ สู้ โยน รปู แบบการฝกึ ทกั ษะการสง่ บอลกระแทกบอลคูต่ อ่ สู้ออกหา่ งบอลเปา้ 67

คู่มอื ผฝู้ กึ สอนกีฬาบอคเซีย 2.4.2 การสง่ บอลกระแทกบอลเปา้ ออกและเข้าตาม การฝึกทักษะให้น�ำบอลสีคู่ต่อสู้วางด้านข้างและด้านหน้าบอลเป้า จ�ำนวน 2-3 บอล ในตำ� แหนง่ ทผ่ี เู้ ลน่ เหน็ บอลเปา้ ไดช้ ดั เจน (ใหว้ างบอลเปา้ ตามจดุ ทตี่ อ้ งการฝกึ ) จากนน้ั ใหฝ้ กึ ทกั ษะการสง่ บอล ไปกระแทกบอลเป้า ให้บอลเปา้ เคลอ่ื นทอ่ี อกไปและใหบ้ อลท่ีส่งไปเคลอื่ นท่ีตามบอลเปา้ ไปด้วย ดังภาพ ช่อง คู่ตอ่ สู้ โยน รปู แบบการฝกึ ทักษะการส่งบอลกระแทกบอลเปา้ ออกและเคลื่อนทต่ี าม 2.4.3 การสง่ บอลกระแทกบอลคู่ต่อสอู้ อกและเขา้ แทน การฝึกทักษะให้น�ำบอลสีคู่ต่อสู้วางด้านข้างและด้านหน้าบอลเป้า จ�ำนวน 2-3 บอล ในตำ� แหนง่ ทผ่ี เู้ ลน่ เหน็ บอลเปา้ ไดช้ ดั เจน (ใหว้ างบอลเปา้ ตามจดุ ทตี่ อ้ งการฝกึ ) จากนน้ั ใหฝ้ กึ ทกั ษะการสง่ บอล ไปกระแทกบอลคู่ต่อสู้ ให้บอลคู่ต่อสู้เคลื่อนท่ีออกไปและให้บอลที่ส่งไปเข้าแทนท่ีบอลคู่ต่อสู้ท่ีเคลื่อนที่ไป ดงั ภาพ ช่อง คตู่ อ่ สู้ โยน รูปแบบการฝกึ ทักษะการสง่ บอลกระแทกบอลคตู่ อ่ สอู้ อกและบอลท่สี ง่ เข้าแทนที่ 68

คมู่ อื ผฝู้ กึ สอนกีฬาบอคเซยี 2.4.4 การสง่ บอลกระแทกบอลขวางด้านหนา้ 2 บอล (ตแี ยก) การฝึกทักษะให้น�ำบอลสีคู่ต่อสู้ วางขวางด้านหน้าบอลเป้า จ�ำนวน 2 บอล ให้บอล ที่ขวางอยชู่ ิดกนั (ใหว้ างบอลเปา้ ตามจุดทตี่ อ้ งการฝึก) จากนั้นให้ฝึกทกั ษะการสง่ บอลไปกระแทกบอลคตู่ ่อสู้ ที่ขวางอยดู่ ้านหนา้ ใหบ้ อลคตู่ อ่ สเู้ คล่ือนทแ่ี ยกออกจากกนั เพอ่ื เปิดชอ่ งว่าง เล่นเกมต่อไป ดังภาพ ช่อง คตู่ อ่ สู้ โยน รูปแบบการฝกึ ทกั ษะการสง่ บอลกระแทกบอลขวางหนา้ ใหแ้ ยกออกจากกัน 2.5 ทกั ษะการส่งบอลปีนบอล เมื่อคูต่ ่อสเู้ กาะดา้ นหน้ามากกว่า 1 บอล การฝึกทักษะให้น�ำบอลสีคู่ต่อสู้วางรอบด้านหน้าบอลเป้า จ�ำนวน 3 บอล (ให้วางบอลเป้า ตามจดุ ทตี่ ้องการฝกึ ) จากน้นั ใหฝ้ ึกทกั ษะการส่งบอลไปปนี บอลคู่ต่อสูท้ ี่ขวางอยู่ดา้ นหนา้ และบอลหยดุ คา้ ง บนบอล ดงั ภาพ ชอ่ ง ค่ตู อ่ สู้ โยน รูปแบบการฝกึ ทักษะการสง่ บอลปีนบอลขวางหน้าและหยดุ บนค้างบนบอล 3. เงือ่ นไขในการฝึกทักษะการเล่นกฬี าบอคเซยี ในการฝกึ ทักษะการเล่นกีฬาบอคเซยี ทกุ ข้นั ตอน ควรปฏิบัติ ดังนี้ 3.1 การฝึกควรจะฝึกในช่องโยน 3 และช่องโยน 4 เป็นพ้ืนฐาน ให้ฝึกทักษะการส่งบอลสีแดง ในช่องโยน 3 และให้ฝึกทักษะการส่งบอลสีน้�ำเงิน ในช่องโยน 4 และให้สลับบอลสีฝึกในทิศตรงข้าม หรอื กำ� หนดวางบอลในตำ� แหน่งท่นี กั กฬี าไมถ่ นดั ให้เพม่ิ เติม ตามความเหมาะสม 69

คมู่ อื ผูฝ้ กึ สอนกฬี าบอคเซยี 3.2 การฝกึ เพอื่ เลน่ ประเภททมี ใหฝ้ กึ ทกั ษะการสง่ บอลสแี ดง ในชอ่ งโยน 1, 3, 5 และใหฝ้ กึ ทกั ษะ การสง่ บอลสีน้�ำเงนิ ในช่องโยน 2, 4, 6 3.3 ใหม้ ีการจดบันทกึ คะแนนทดสอบทักษะสง่ บอลในจุดท่ีกำ� หนดเป็นระยะ เชน่ ทกุ เช้า/ทุกวนั เวน้ วนั /ทกุ สปั ดาห์ (ตามวธิ กี ารทดสอบในบทตอ่ ไป) เพอ่ื ดพู ฒั นาการและเปน็ ขอ้ มลู ในการวางแผนการฝกึ ซอ้ ม และการแข่งขนั 3.4 ให้บันทึกสขี องบอลและลกู เปา้ รวมทั้งยหี่ อ้ บอล ที่ใชใ้ นการฝกึ ทักษะ (บอกรายละเอยี ดบอล ที่ใช้ในการเล่นให้ละเอียดและชัดเจน) เนื่องจากวัสดุที่ผลิตบอลแต่ละย่ีห้อมีความแตกต่างกันอาจจะมีผลต่อ การระยะทางและการเคลอื่ นท่ขี องบอลเม่ือถกู กระทบ 4. การฝกึ ทักษะการส่อื สารระหว่างนักกฬี า ผู้ช่วยนกั กีฬาและผ้ตู ดั สิน นอกเหนือจากฝึกทักษะการเล่นเกม ในขณะแข่งขันการสื่อสารระหว่างนักกีฬา ผู้ช่วยนักกีฬา และผู้ตัดสินเป็นสิ่งส�ำคัญเช่นเดียวกัน เน่ืองจากนักกีฬาประเภท BC1และ BC3 นักกีฬามีผู้ช่วยนักกีฬา ในการเล่นเกมได้ตามกติกา แต่การช่วยเหลือ ผู้ช่วยนักกีฬาไม่สามารถสอบถามหรือพูดกับนักกีฬาในขณะ แขง่ ขนั ได้ นักกฬี าจะตอ้ งพดู หรือแสดงความต้องการใหผ้ ชู้ ่วยทราบเอง (ศกึ ษากติกาเพ่ิมเตมิ เรอื่ งการติดต่อ ส่ือสาร ขอ้ 13 หนา้ 200 และลักษณะทา่ ทางและสัญญาณผู้ตัดสิน ในกติกาภาคผนวก 1 หน้า 215) ดังนัน้ นกั กีฬาจะต้องฝึกทักษะการส่อื สารกับผ้ชู ่วยนกั กฬี า เพือ่ นนกั กฬี าในทีมและผูต้ ดั สิน ในเรือ่ งตอ่ ไปน ี้ 4.1 การปรับและยึดรถวีลแชร์ 4.2 การคลึงบอล 4.3 การเลือกหยิบบอลตามทีต่ ้องการ 4.4 การขอเขา้ ดูบอลในสนาม 4.5 การขอทราบคะแนนระหวา่ งการแขง่ ขนั 4.6 การขอให้ผตู้ ดั สินวัดระยะห่างระหว่างบอล 4.7 การขอเวลานอก 4.8 การเปลี่ยนตัว 4.9 ความเข้าใจเรื่องสญั ญาณของผตู้ ดั สนิ 5. การเลือกวิธีสอน การต้ังเป้าหมายและข้อควรพิจารณาส�ำหรับผู้ฝึกสอน นักกีฬาคนพิการ ทางสมอง มยรุ ี ศภุ วบิ ลู ย์ (2547 : 92-96) ไดแ้ นะนำ� การการเลอื กวธิ สี อน การตงั้ เปา้ หมายและขอ้ ควรพจิ ารณา ส�ำหรบั ผูฝ้ ึกสอนนักกีฬาคนพกิ ารทางสมอง ไว้ดงั น้ี 5.1 การเลือกวธิ สี อน การเลือกวิธีสอนต้องพิจารณาถึงประเภทของความพิการทางสมองระดับความรุนแรง และความพิการรว่ มอ่นื ๆ ดังน้ัน ผ้ฝู ึกสอนจงึ ต้องร้จู ักวธิ สี อนหลายชนิดและสามารถให้ผลย้อนกลับท่แี นน่ อน และมีประสทิ ธภิ าพ กลา่ วคอื 70

คมู่ ือผ้ฝู ึกสอนกฬี าบอคเซีย 5.1.1 การสอนโดยการอธิบาย (Verbal instruction) • ต้องสบสายตากับนกั กฬี ากอ่ นอธบิ าย/กอ่ นฝกึ ปฏบิ ัติ • คำ� พูดสัน้ ชัดเจนและงา่ ย • ควรให้นักกีฬาบอกวา่ เขาเขา้ ใจอะไร 5.1.2 การสัมผสั (Brailing) หรอื การน�ำการเคล่อื นไหวท�ำไดโ้ ดยการใหผ้ ลย้อนกลับด้วยการ สัมผสั 5.1.3 การสาธิต 5.1.4 การใชว้ ดี ิทศั น์ 5.1.5 การใชก้ ระจก ขณะเดียวกันผู้ฝึกสอนควรใช้ จินตภาพ (Mental Imagery) ถ้าผู้ฝึกสอนคิดว่านักกีฬา มีความยากล�ำบากต่อการใช้ร่างกายในการฝึกและต้องมีการฝึกหัด (Practice) ซ้�ำๆ นักกีฬาจะได้มี ความช�ำนาญมากขึ้น ท้ังผู้ฝึกสอนและนักกีฬาต้องมีความอดทนในการฝึกและพยายามจนกว่าจะ บรรลุเป้าหมาย 5.2 การต้ังเป้าหมาย (Goal Setting) ผฝู้ กึ สอนตอ้ งใชเ้ วลากบั นกั กฬี า เพอื่ ทจี่ ะเขา้ ใจนกั กฬี าอยา่ งแทจ้ รงิ และสามารถตง้ั เปา้ หมาย ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง ส่งิ ทต่ี ้องคน้ หา คอื 5.2.1 เป้าหมาย ความหวัง และความมุ่งมาดปรารถนาของนักกีฬา ผู้ฝึกสอนต้องทราบว่า นักกีฬามีความจริงจังและมีความคาดหวังในการฝึกกีฬาอย่างไร บางคนอาจเป็นเพียงกิจกรรมนันทนาการ แตบ่ างคนอยากเปน็ นกั กีฬาระดับชาตหิ รอื เข้ารว่ มแขง่ ขนั ระดับนานาชาติ 5.2.2 นักกีฬาท่ีเคยมีประสบการณ์มาแล้ว ผู้ฝึกสอนควรต่อยอดจากผู้ฝึกสอนคนเดิม หรือ หาขอ้ มูลของนักกฬี าจากนักกีฬาเองและจากผฝู้ ึกสอนคนเกา่ จะช่วยใหป้ ระสบความส�ำเร็จได้ 5.2.3 โอกาสที่จะได้เข้าร่วมแข่งขัน ท้ังผู้ฝึกสอนและนักกีฬาควรทราบข้อมูลร่วมกันว่า นักกฬี ามีโอกาสแขง่ ขันอย่างไร เมือ่ ไร 5.2.4 กรอบเวลาที่นกั กฬี าจะประสบความสำ� เรจ็ ผ้ฝู กึ สอนตอ้ งกำ� หนดกรอบเวลาท่เี ปน็ จริง ท่ีนักกีฬาจะประสบความส�ำเร็จ เพราะนักกีฬาคนพิการทางสมองอาจเรียนรู้ทักษะทางกลไกช้ากว่า คนทัว่ ไป ใชเ้ วลานานกวา่ คนทว่ั ไปในการประสบความสำ� เร็จแต่ละกจิ กรรม และเหนือ่ ยงา่ ยกวา่ คนปกติ 5.3 ขอ้ ควรพิจารณาของผู้ฝกึ สอน ผู้ฝึกสอนของนักกีฬาคนพิการทางสมองต้องมีความรู้เกี่ยวกับชนิดและประเภทของคนพิการ ทางสมอง ตลอดจนขอ้ มูลเชิงการแพทยข์ องนักกีฬาแตล่ ะคนท่ีอาจมีผลต่อการเขา้ ร่วมกจิ กรรมกฬี า อย่างไรก็ตาม ผู้ฝึกสอนควรจ�ำไว้ว่าไม่มีรูปแบบการฝึกใดที่จะยึดถือเป็นแบบท่ีเหมาะสม ของนกั กฬี าคนพิการทางสมองทุกคนได้ เพราะวา่ แต่ละคนจะมคี วามเฉพาะเจาะจงของตนเอง 71

คูม่ ือผฝู้ ึกสอนกฬี าบอคเซยี ขอ้ ควรพิจารณาเฉพาะ 5.3.1 เมอ่ื เรมิ่ แรกของการเขา้ รว่ มเลน่ กฬี า กฬี าจะมปี ระโยชนต์ อ่ คนพกิ ารทางสมองอยา่ งยง่ิ ในด้านการควบคุมกล้ามเน้ือ ความยืดหยุ่น การประสานกันของส่วนต่างๆ ของร่างกาย การทรงตัวและ ทรวดทรง 5.3.2 การเคล่ือนไหวท่ีได้จากการฝึก จะท�ำให้ประสิทธิภาพในการเคล่ือนไหวท่ัวไปของ คนพิการทางสมองดีขน้ึ 5.3.3 ผฝู้ กึ สอนควรพจิ ารณาวา่ ความพกิ ารมผี ลตอ่ การประสานงานของสว่ นตา่ งๆ ของรา่ งกาย อยา่ งไร มากกว่าเพ่งเลง็ เฉพาะแขนหรอื ขาท่ีมีความพิการเฉพาะสว่ น 5.3.4 ความสามารถทางสติปัญญาอาจมีพัฒนาการช้ากว่าคนท่ัวไป มักจะเกิดจากการ ขาดประสบการณไ์ มใ่ ชเ่ พราะไม่มคี วามสามารถ 5.3.5 ถ้าสงสัยต้องหาผู้เช่ียวชาญมาช่วย ได้แก่ พ่อแม่ นักอาชีวบ�ำบัด นักกายภาพบ�ำบัด แพทย ์ เปน็ ตน้ 5.3.6 ต้องระวังที่จะไม่ประเมินความสามารถของร่างกายและสติปัญญาของคนพิการทาง สมองต�่ำเกนิ ไป 5.3.7 คนพกิ ารทางสมองมักจะมอี าการชักงา่ ยกว่าคนทัว่ ไป สรปุ เทคนิคการฝึกทักษะการเล่นกีฬาบอคเซีย จะต้องฝึกเป็นขั้นตอนจากง่ายไปยาก และเหมาะสมกับ ระดับความพิการของผู้เล่น กล่าวคือ ฝึกหัดปล่อยบอลให้ได้ เม่ือได้แล้วจึงค่อยเพิ่มระยะทาง จากนั้น จึงค่อยเพ่ิมความแม่นย�ำ รวมถึงการฝึกปฏิบัติเกมการแข่งขัน ร่วมกับผู้ช่วยเหลือนักกีฬาในประเภท BC1 และ BC3 ที่จะต้องฝึกทักษะการส่ือสารซึ่งกันและกัน เพื่อความรวดเร็วและประสิทธิภาพในการเล่น โดยที่ผู้ฝึกสอนคอยให้ค�ำแนะน�ำแก้ไขข้อบกพร่องอย่างใกล้ชิด และควรฝึกปฏิบัติให้ถูกต้องตามกติกา นอกจากน้ี ควรเสรมิ ในเรอ่ื งการฝกึ สมาธิ จิตวทิ ยาการกีฬา และวทิ ยาศาสตร์การกฬี าเชน่ เดียวกับคนปกติ ควรสอดแทรกเกมทใ่ี ชท้ กั ษะการเลน่ บอคเซยี เพอ่ื เพมิ่ ความสนกุ ตนื่ เตน้ อาจใหร้ างวลั เปน็ แรงจงู ใจในการฝกึ ส�ำหรับการฝึกซ้อมเพื่อเตรียมการแข่งขัน ผู้ฝึกสอนจะต้องวางแผนการฝึกซ้อมอย่างเป็นระบบ และมีการ ทดสอบและประเมนิ ความสามารถนักกฬี าเพ่ือดูพฒั นาการและแกไ้ ขขอ้ บกพรอ่ งนักกฬี าเปน็ ระยะ ซึง่ จะได้ กล่าวในบทต่อไป 72

คู่มอื ผฝู้ กึ สอนกีฬาบอคเซยี บทท่ี 5 เทคนคิ การประเมินความสามารถในกฬี าบอคเซีย การฝึกทักษะและการฝึกการเล่นเกมการแข่งขันกีฬาบอคเซีย ผู้ฝึกสอนควรจะต้องมีการประเมิน ความสามารถของผู้เล่นเป็นระยะ เพ่ือดูพัฒนาการและวิเคราะห์ปัญหาในการเล่น เพ่ือวางแผนแก้ไข และฝึกซ้อมให้มีประสิทธิภาพ วิธีการประเมินความสามารถในการเล่นกีฬาบอคเซีย สามารถด�ำเนินการ ได้หลากหลายวิธีขึ้นอยู่กับผู้ฝึกสอน ในท่ีนี้ผู้เขียนขอแนะน�ำวีธีการประเมินความสามารถของนักกีฬา ทีมชาติไทย ชุดพาราลิมปิกเกมส์ที่ผู้เขียนออกแบบขึ้นใช้เองโดยการทดสอบทักษะการส่งบอลและ การประเมนิ ทกั ษะจากการฝึกเล่นเกม หรือจากการแข่งขนั กับคตู่ อ่ สู้ ได้ดังน้ี 1. การทดสอบทกั ษะการส่งบอล เพื่อความสะดวกและง่ายต่อการด�ำเนินการ ผู้เขียนได้ออกแบบทดสอบทักษะที่มีวิธีการประเมิน ความสามารถท่ีใกล้เคียงกับความสามารถในการเล่นเกมขณะแข่งขัน โดยใช้วิธีการให้ผู้เล่นส่งบอลเข้าจุด ท่ีก�ำหนดในต�ำแหน่งที่ใช้ฝึกทักษะ สามารถทดสอบได้ท้ัง 38 จุด (เหมือนการฝึกทักษะข้างต้น) แต่เพื่อ ความสะดวกและรวดเร็ว ผู้เขียนไดเ้ ลือกจดุ ที่ไดค้ ำ� นวณระยะทางโดยรวมจะใกล้เคียงกบั ระยะทางท่ีนกั กีฬา สามารถเล่นได้ท่ัวสนาม รวม 13 จุด ดังแสดงในภาพ ส�ำหรับการด�ำเนินการทดสอบ ผู้ฝึกสอนสามารถ ด�ำเนนิ การได้ ดังน้ี 1.1 การจัดเตรียมสนามทดสอบ ใช้สนามฝึกซ้อม (ขนาดเท่าสนามแข่งขัน) ท�ำเคร่ืองหมายก�ำหนดจุดทดสอบบนพ้ืนสนาม ตามท่ีปรากฏในภาพ (รวม 13 จุด) โดยท�ำเคร่ืองหมายบนสนามด้วยชอล์กเพ่ือความสะดวกในการทดสอบ และไมใ่ หม้ ีผลตอ่ การเคลือ่ นที่ของบอล (ไม่มีขอบสะดดุ และท�ำความสะอาดงา่ ย) ระยะห่างจากเสน้ โยน ช่องละ 1 เมตร (ขนาดชอ่ ง 1x1 เมตร) เสน้ รปู ตัววี เส้นโยน (ชอ่ งโยนขนาด 1 x 2.5 เมตร) ช่องโยน ช่องโยน ชอ่ งโยน ชอ่ งโยน ชอ่ งโยน ช่องโยน แสดงตำ� แหนง่ จุดทดสอบสง่ บอลในสนามแขง่ ขันกีฬาบอคเซีย (รวม 13 จุด) 73

คู่มือผู้ฝึกสอนกีฬาบอคเซีย 1.2 วธิ ีการทดสอบ ให้วางบอลเป้าตามจุดที่ต้องการทดสอบ ก�ำหนดให้ผู้เข้าทดสอบส่งบอลสีละ 6 บอล/ชุด โดยแบ่งโยนแต่ละชุดเปน็ 2 คร้งั ๆ ละ 3 บอล โดยให้ผู้เข้าทดสอบสง่ บอลจากช่องโยน 3 เมอื่ ส่งบอลสีแดง และส่งบอลจากช่องโยน 4 เมื่อส่งบอลสีน้�ำเงิน ให้บันทึกคะแนนทดสอบเม่ือโยนบอลครบทุกๆ 3 บอล ปฏิบัติเช่นนี้จนกว่าจะส่งบอลครบจ�ำนวนชุดท่ีก�ำหนด (ส�ำหรับการส่งบอลแต่ละคร้ัง ผู้เข้าทดสอบสามารถ สง่ บอลกระทบบอลใดท่อี ย่ใู นสนาม รวมทัง้ บอลเป้าใหเ้ คลอ่ื นทไี่ ปยงั ตำ� แหน่งท่ีตอ้ งการได)้ 1.3 แบบฟอร์มบนั ทกึ ผลการทดสอบทักษะการสง่ บอล แบบฟอร์มบันทึกผลการทดสอบ ควรบันทึกข้อมูลท่ีเป็นประโยชน์ในการช่วยวิเคราะห์ ทักษะของนักกีฬาและปัจจัย หรือองค์ประกอบที่ส่งผลต่อการทดสอบ ท่ีผู้ฝึกสอนอาจจะน�ำมาช่วยแก้ไข การเลน่ เกมได้ เชน่ วนั ทท่ี ดสอบ ย่หี อ้ หรอื ลกั ษณะ และสีของบอล ลักษณะท่าทางในการส่งบอล ต�ำแหน่ง วางบอล ลักษณะของพนื้ สนาม รวมถงึ รูปแบบการบนั ทึกข้อมูลผลการทดสอบ ท่มี รี ายละเอยี ดเงื่อนไขการ บนั ทกึ ทช่ี ดั เจน เพอื่ ใหค้ วามเขา้ ใจระหวา่ งผฝู้ กึ สอนและนกั กฬี าตรงกนั และความถกู ตอ้ งของผลการทดสอบ และการประเมินความสามารถของนักกีฬา เพ่ือประโยชน์ของผู้ฝึกสอนและนักกีฬาท่ีจะใช้แบบทดสอบ ที่ผู้เขียนจัดท�ำข้ึนทั้ง 2 รูปแบบ ขอเพ่ิมเติมแนวคิดในการวิเคราะห์ข้อมูลในบันทึกผลการทดสอบ และ ตัวอย่างใบบนั ทกึ ผลการ ดงั น้ี แนวคดิ ในการวิเคราะห์ข้อมลู ในใบบันทึกผลการทดสอบ วนั ที่ทดสอบ ใช้ช่วยดูพฒั นาการทักษะการส่งบอล (ประเมนิ เปน็ ระยะเพ่อื เปรียบเทียบผล) ต�ำแหนง่ วางบอลเป้า นักกีฬาบางคนไมส่ ามารถสง่ บอลในระยะไกลหรือเล่นระยะใกลไ้ ดล้ ำ� บาก ยหี่ ้อหรอื ลักษณะบอล เน่อื งจากวสั ดุที่ใช้ผลิตบอลหรือน�้ำหนกั บอลทีม่ ีความตา่ งกัน อาจสง่ ผลต่อการเคลอื่ นทเี่ มอื่ ถกู กระทบ สีของบอลทโ่ี ยนทดสอบ คะแนนทดสอบและต�ำแหน่งบอลทีโ่ ยนทดสอบ (บอลหน้า และบอลหลงั ) เพ่ือให้ทราบว่า ผู้เข้าทดสอบท�ำคะแนนสีไหนได้ดีกว่า และบอลท่ีโยนสามารถเป็นบอลกีดขวาง และเพอ่ื การแกไ้ ขขอ้ บกพรอ่ ง ลักษณะท่าทางในการส่งบอล ท่าทางบางลักษณะหากไม่ระวัง จะท�ำให้บอลเปลี่ยนทิศทางได้ง่าย เช่น การสะบัดปลายมือ ขณะปลอ่ ยบอล เปน็ ตน้ ความแตกต่างลกั ษณะพ้นื การเคลื่อนท่ีของบอลอาจจะเปลี่ยนทิศทางได้ หากพื้นท่ีลาดเอียง หรือการเคลื่อนที่อาจจะช้า หรอื เรว็ ข้ึน เชน่ พ้นื ยางและพ้นื ปาเก ้ เป็นต้น ลักษณะของราง การเคล่อื นทีข่ องบอลทไี่ มเ่ ปน็ ไปตามตำ� แหน่งทีน่ กั กีฬาต้องการ อาจเกิดจากรางไม่ดี 74

คู่มือผฝู้ ึกสอนกีฬาบอคเซยี ตวั อยา่ งใบบนั ทกึ ผลการทดสอบทักษะการส่งบอลนกั กฬี าบอคเซยี ทมี ชาตไิ ทย ใบบนั ทึกผลการทดสอบทักษะการส่งบอล (เฉพาะจดุ ) ช่ือผ้ทู ดสอบ………....................……........BC............... วัน/เดือน/ปี………....…...........………. คร้งั ท่ี.................... ช่องโยน............................................................ ตำ� แหน่งวางบอลเป้า.................................................................. บอลที่ใชโ้ ยนสี..................................................ชุด/ย่หี อ้ .....................................................จ�ำนวน .............. ชุด ผลการทดสอบ (ใหโ้ ยน/ปล่อยบอล ชุดละ 2 ครั้งๆ ละ 3 บอล - บันทึกคะแนนเมอ่ื โยน ครบ 3 บอล) ชุดท่ี บอลดา้ นหน้า/จำ� นวนลูก คะแนน บอลดา้ นหลัง/จ�ำนวนลกู คะแนน หมายเหตุ โยน 1 2 3 4 5 6 รวม 1 2 3 4 5 6 รวม 1 ช่องโยน 3 2 บอลสแี ดง 3 4 ช่องโยน 4 5 บอล 6 สนี �ำ้ เงิน คะแนนรวม คะแนนรวม บนั ทึกเพิ่มเติม/เตือนความจำ� สนามทีใ่ ชท้ ดสอบ.......................ลักษณะพื้นสนาม........ ( ) ปาเก้...... ( ) พ้นื ยาง..( ) พน้ื ปนู .......... ลักษณะราง (เฉพาะ BC3) ( ) สอ่ งกระทบ ( ) ยกส่อง อนื่ ๆ.......................................................................................................................................................... ...............................................................ผบู้ ันทึก เกณฑก์ ารบันทึกคะแนน ใหบ้ ันทึกคะแนน ดา้ นหนา้ และดา้ นหลงั 3 คะแนน ส�ำหรบั บอลสที ่ีมรี ะยะหา่ งบอลเปา้ ไมเ่ กนิ 1 ลกู บอคเซีย (ไมเ่ กิน 10 ซม.) 2 คะแนน สำ� หรบั บอลสที มี่ รี ะยะหา่ งบอลเปา้ มากกวา่ 1 ลกู บอคเซยี ไมเ่ กนิ ขนาด 2 ลกู บอคเซยี (10 - 20 ซม.) 1 คะแนน สำ� หรบั บอลสที มี่ รี ะยะหา่ งบอลเปา้ มากกวา่ 2 ลกู บอคเซยี ไมเ่ กนิ ขนาด 3 ลกู บอคเซยี (20 - 30 ซม.) 0 คะแนน สำ� หรบั บอลสีท่มี รี ะยะหา่ งบอลเป้า มากกวา่ 3 ลูกบอคเซยี (มากกว่า 30 ซม.) ชอ่ งว่างที่เหลอื ใหเ้ ว้นไว้ (ช่องว่าง) 75

คู่มอื ผฝู้ กึ สอนกีฬาบอคเซยี ใบบันทึกผลการทดสอบโยนลกู บอคเซีย รวมจดุ (ระยะ 7 - 9 เมตร) ช่ือผทู้ ดสอบ....................................................... BC…......…. วนั /เดอื น/ป…ี ……….........………. ครัง้ ท่ี................ บอลทใี่ ชโ้ ยนยห่ี อ้ ...........................................จำ� นวน 6 ลูก ท่าทใี่ ชส้ ง่ บอล ( ) มือบน/ซา้ ย ( ) มือบน/ขวา ( ) มอื ลา่ ง/ซา้ ย ( ) มอื ลา่ ง/ขวา ( ) เท้าเตะ เฉพาะ BC3 ( ) มือ ( ) ศอก ( ) เท้า ( ) คาง ( ) อืน่ ๆ โปรดระบ.ุ ........................... ( ) อุปกรณช์ ว่ ยหมวก ( ) อปุ กรณ์ช่วยดว้ ยปาก ผลการทดสอบสง่ 6 บอล จากช่องโยน ….....… (บอลสแี ดง) – ส่งบอลครัง้ ละ 3 บอล จุด บอลดา้ นหนา้ / บอลดา้ นหลงั / คะแนน บอลด้านหนา้ / บอลดา้ นหลัง/ คะแนน วาง จำ� นวนคะแนน จำ� นวนคะแนน รวม จำ� นวนคะแนน จ�ำนวนคะแนน รวม เปา้ 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 91 93 95 71 73 75 ครง้ั ที่ 1 คะแนนรวม คร้ังท่ี 2 คะแนนรวม ผลการทดสอบส่ง 6 บอล จากชอ่ งโยน .....…… (บอลสนี ้�ำเงนิ ) – ส่งบอลครัง้ ละ 3 บอล จุด บอลดา้ นหนา้ / บอลด้านหลัง/ คะแนน บอลด้านหนา้ / บอลดา้ นหลงั / คะแนน วาง จำ� นวนคะแนน จำ� นวนคะแนน รวม จ�ำนวนคะแนน จำ� นวนคะแนน รวม เป้า 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 91 93 95 71 73 75 ครง้ั ที่ 1 คะแนนรวม คร้ังท่ี 2 คะแนนรวม บนั ทกึ เพิ่มเตมิ /เตอื นความจำ� ............................................................................................................................................................................ ............................................ผบู้ นั ทกึ 76

คู่มอื ผ้ฝู ึกสอนกีฬาบอคเซยี ใบบันทกึ ผลการทดสอบโยนลกู บอคเซีย รวมจุด (ระยะ 5 - 7 เมตร) ชอื่ ผ้ทู ดสอบ....................................................... BC…......…. วัน/เดือน/ป…ี ……….........………. ครง้ั ที่................ บอลท่ใี ช้โยนย่หี ้อ...........................................จำ� นวน 6 ลกู ท่าที่ใช้สง่ บอล ( ) มอื บน/ซ้าย ( ) มือบน/ขวา ( ) มือลา่ ง/ซ้าย ( ) มอื ลา่ ง/ขวา ( ) เท้าเตะ เฉพาะ BC3 ( ) มอื ( ) ศอก ( ) เท้า ( ) คาง ( ) อ่ืนๆ โปรดระบ.ุ ............................ ( ) อปุ กรณ์ชว่ ยหมวก ( ) อปุ กรณช์ ว่ ยด้วยปาก ผลการทดสอบสง่ 6 บอล จากชอ่ งโยน ….....… (บอลสแี ดง) – ส่งบอลครั้งละ 3 บอล จดุ บอลดา้ นหนา้ / บอลดา้ นหลงั / คะแนน บอลด้านหน้า/ บอลดา้ นหลัง/ คะแนน วาง จำ� นวนคะแนน จำ� นวนคะแนน รวม จ�ำนวนคะแนน จำ� นวนคะแนน รวม เปา้ 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 71 73 75 51 53 55 ครง้ั ท่ี 1 คะแนนรวม ครงั้ ท่ี 2 คะแนนรวม ผลการทดสอบส่ง 6 บอล จากชอ่ งโยน .....…… (บอลสีนำ้� เงิน) – สง่ บอลคร้งั ละ 3 บอล จดุ บอลดา้ นหนา้ / จบำ� อนลวดนา้ คนะหแลนงั น/ คะแนน บอลด้านหนา้ / บอลดา้ นหลัง/ คะแนน วาง จ�ำนวนคะแนน รวม จ�ำนวนคะแนน จำ� นวนคะแนน รวม เปา้ 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 71 73 75 51 53 55 คร้ังที่ 1 คะแนนรวม ครงั้ ท่ี 2 คะแนนรวม บนั ทกึ เพิม่ เตมิ /เตอื นความจำ� ............................................................................................................................................................................ ............................................ผ้บู ันทกึ 77

คู่มอื ผฝู้ กึ สอนกฬี าบอคเซยี ใบบันทึกผลการทดสอบโยนลูกบอคเซีย รวมจุด (ระยะ 2 - 5 เมตร) ช่อื ผู้ทดสอบ....................................................... BC…......…. วนั /เดือน/ป…ี ……….........………. ครั้งท่ี................ บอลทใี่ ชโ้ ยนย่หี ้อ...........................................จำ� นวน 6 ลูก ท่าที่ใชส้ ง่ บอล ( ) มอื บน/ซ้าย ( ) มอื บน/ขวา ( ) มือล่าง/ซา้ ย ( ) มือล่าง/ขวา ( ) เท้าเตะ เฉพาะ BC3 ( ) มอื ( ) ศอก ( ) เท้า ( ) คาง ( ) อืน่ ๆ โปรดระบุ............................. ( ) อปุ กรณช์ ว่ ยหมวก ( ) อปุ กรณช์ ว่ ยด้วยปาก ผลการทดสอบส่ง 6 บอล จากช่องโยน ….....… (บอลสแี ดง) – สง่ บอลครั้งละ 3 บอล จดุ บอลด้านหน้า/ จบำ� อนลวดน้าคนะหแลนงั น/ คะแนน บอลด้านหน้า/ บอลดา้ นหลัง/ คะแนน วาง จ�ำนวนคะแนน รวม จำ� นวนคะแนน จำ� นวนคะแนน รวม เป้า 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 51 53 55 31 33 35 23 ครั้งที่ 1 คะแนนรวม คร้งั ท่ี 2 คะแนนรวม ผลการทดสอบสง่ 6 บอล จากช่องโยน .....…… (บอลสนี ้�ำเงิน) – ส่งบอลครง้ั ละ 3 บอล จดุ บอลด้านหนา้ / จบ�ำอนลวดนา้ คนะหแลนังน/ คะรแวนมน จบ�ำอนลวดน้าคนะหแนนา้ น/ จบำ� อนลวดนา้ คนะหแลนังน/ คะรแวนมน วาง จ�ำนวนคะแนน 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 เปา้ 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 51 53 55 31 33 35 23 ครัง้ ที่ 1 คะแนนรวม ครั้งท่ี 2 คะแนนรวม บันทกึ เพ่มิ เตมิ /เตือนความจำ� ............................................................................................................................................................................ ............................................ผบู้ ันทึก 78

คูม่ ือผู้ฝกึ สอนกฬี าบอคเซยี 1.4 การบันทกึ ผลการทดสอบ การบนั ทกึ คะแนนผลการทดสอบทกั ษะการสง่ บอล ใหบ้ นั ทกึ คะแนนพรอ้ มตำ� แหนง่ ของบอล แตล่ ะครัง้ เม่อื สง่ บอลครบ 3 บอล ตามเงื่อนไข ดงั นี้ 1.4.1 การบันทึกต�ำแหน่งของบอล ให้บันทึกบอลอยู่ด้านหน้าหรือด้านหลังบอลเป้า โดย พิจารณาจากเส้นสมมุติผ่านกลางบอลเป้าขนานเส้นโยนเป็นเกณฑ์ ดังแสดงในภาพ และให้บันทึกคะแนน จากมากไปน้อยตามลำ� ดับ 10 เซนตเิ มตร บอลเป้า บอลหลงั 2 คะแนน บอลสี แนวเส้นสมมุติ ขนานเส้นโยน บอลหน้า 3 คะแนน เส้นโยน บอลหน้า 3 คะแนน ช่อง คตู่ ่อสู้ โยน แสดงต�ำแหน่งบอลด้านหนา้ และหลังบอลเป้าและคะแนนการทดสอบ 1.4.2 บันทึกคะแนนตามระยะห่างจากบอลเป้าตามเกณฑ์การให้คะแนน (สามารถใช้ ลกู บอคเซยี วางเทียบได)้ ดงั นี้ 3 คะแนน ส�ำหรับบอลสีที่มีระยะห่างจากบอลเป้า ไม่เกิน 10 เซนติเมตร หรือ ไม่เกินความกว้างขนาด 1 ลูกบอคเซยี (ลกู บอคเซียไม่สามารถวางลงระหว่างลกู เปา้ กบั บอลสีได้) 2 คะแนน ส�ำหรับบอลสีที่มีระยะห่างบอลเป้ามากกว่า 10 เซนติเมตร แต่ไม่เกิน 20 เซนตเิ มตร หรือมคี วามกวา้ งเกนิ 1 ลูกบอคเซยี แตไ่ ม่เกินขนาด 2 ลกู บอคเซยี 1 คะแนน ส�ำหรับบอลสีที่มีระยะห่างบอลเป้ามากกว่า 20 เซนติเมตร แต่ไม่เกิน 30 เซนตเิ มตร หรือมีความกว้างเกิน 2 ลูกบอคเซีย แตไ่ มเ่ กนิ ขนาด 3 ลูกบอคเซีย 0 คะแนน ส�ำหรับบอลสีท่ีมีระยะห่างบอลเป้ามากกว่า 30 เซนติเมตร หรือมี ความกว้างเกนิ 3 ลูกบอคเซีย 79

คู่มือผู้ฝึกสอนกีฬาบอคเซีย กรณีตวั อยา่ ง เพอื่ แสดงผลการทดสอบและบนั ทกึ ผลลงแบบฟอรม์ บนั ทกึ ผลการทดสอบ รายละเอยี ดข้อมูลนักกีฬาท่เี ขา้ ทดสอบทักษะสง่ บอล นางสาวสุภาภรณ์ มาลีเมาะ เป็นนักกีฬาบอคเซียประเภท BC2 ใช้ทักษะการส่งบอล เข้าสนามใช้วิธีการขว้างบอลเข้าสนามด้วยมือขวา ปกติใช้ลูกบอคเซียยี่ห้อ Handy Life และ Expo-star เข้าทดสอบทกั ษะการสง่ บอลเข้าจดุ 53 ดว้ ยบอลสีแดง ก�ำหนดใหเ้ ขา้ ทดสอบ จ�ำนวน 3 ชดุ (ชุดละ 6 บอล) ผลการทดสอบมีรายละเอยี ดพรอ้ ม ดังนี้ ผลการทดสอบสง่ บอล ชุดที่ 1 ครัง้ ท่ี 1 (ดังแสดงในภาพ) 2 3 บอลเปา้ 1 บอลสี แนวเสน้ สมมุติ ขนานเส้นโยน เสน้ โยน ชอ่ ง คูต่ ่อสู้ โยน แสดงต�ำแหน่งบอลการทดสอบสง่ บอล ชุดท่ี 1 ครั้งที่ 1 ของนางสาวสภุ าภรณ ์ มาลเี มาะ สรปุ ผลเพอื่ บนั ทกึ คะแนน 1 - บอลหน้า 3 คะแนน 2 - บอลหลงั 2 คะแนน 3 - บอลหลัง 0 คะแนน 80

คมู่ ือผู้ฝึกสอนกฬี าบอคเซีย ผลการทดสอบส่งบอล ชดุ ท่ี 1 ครง้ั ที่ 2 (ดังแสดงในภาพ) 23 บอลเป้า 1 บอลสี ชอ่ ง คู่ต่อสู้ โยน แสดงตำ� แหน่งบอลการทดสอบส่งบอลชุดที่ 1 ครัง้ ที่ 2 ของนางสาวสุภาภรณ์ มาลีเมาะ สรปุ ผลเพือ่ บนั ทกึ คะแนน 1 - บอลหน้า 2 คะแนน 2 - บอลหลัง 3 คะแนน 3 - บอลหลัง 2 คะแนน ผลการทดสอบสง่ บอล ชดุ ที่ 2 คร้ังที่ 1 (ดงั แสดงในภาพ) 23 บอลเปา้ 1 บอลสี ชอ่ ง คูต่ อ่ สู้ โยน แสดงตำ� แหน่งบอลการทดสอบส่งบอลชดุ ท่ี 2 ครง้ั ที่ 1 ของนางสาวสภุ าภรณ ์ มาลเี มาะ 81

คมู่ ือผ้ฝู ึกสอนกีฬาบอคเซยี สรปุ ผลเพ่ือบนั ทกึ คะแนน 1 - บอลหน้า 3 คะแนน 2 - บอลหลงั 3 คะแนน 3 - บอลหลัง 3 คะแนน ผลการทดสอบส่งบอลชดุ ที่ 2 ครัง้ ท่ี 2 (ดังแสดงในภาพ) 1 บอลเป้า 2 บอลสี 3 ช่อง คู่ตอ่ สู้ โยน แสดงต�ำแหนง่ บอลการทดสอบสง่ บอล ชุดที่ 2 ครั้งที่ 2 ของนางสาวสุภาภรณ ์ มาลเี มาะ สรุปผลเพื่อบันทึกคะแนน 1 - บอลหนา้ 3 คะแนน 2 - บอลหลัง 3 คะแนน 3 - บอลหลัง 2 คะแนน 82

คมู่ ือผู้ฝกึ สอนกฬี าบอคเซีย ผลการทดสอบสง่ บอลชุดที่ 3 คร้ังที่ 1 (ดงั แสดงในภาพ) 1 2 บอลเป้า 3 บอลสี ช่อง คู่ต่อสู้ โยน แสดงต�ำแหนง่ บอลการทดสอบสง่ บอล ชุดท่ี 3 ครัง้ ท่ี 1 ของนางสาวสภุ าภรณ ์ มาลีเมาะ สรปุ ผลเพอ่ื บันทึกคะแนน 1 - บอลหนา้ 3 คะแนน 2 - บอลหลงั 3 คะแนน 3 - บอลหลัง 3 คะแนน การทดสอบส่งบอลชุดท่ี 3 ครงั้ ที่ 2 (ดงั แสดงในภาพ) 12 บอลเป้า 3 บอลสี ช่อง ค่ตู ่อสู้ โยน แสดงต�ำแหน่งบอลการทดสอบสง่ บอล ชดุ ที่ 3 คร้ังท่ี 2 ของนางสาวสภุ าภรณ ์ มาลีเมาะ 83

คูม่ ือผฝู้ ึกสอนกฬี าบอคเซีย สรปุ ผลเพอ่ื บันทกึ คะแนน 1 - บอลหน้า 3 คะแนน 2 - บอลหลัง 3 คะแนน 3 - บอลหลงั 2 คะแนน จากข้อมูลส่วนบุคคลและผลการทดสอบทักษะการส่งบอล ท้ัง 3 ชุด (6 คร้ัง) ของ นางสาวสุภาภรณ์ มาลีเมาะ ดังกล่าวข้างต้น ให้น�ำมาสรุปใส่ใบบันทึกผลการทดสอบทักษะการส่งบอล (เฉพาะจุด) เพ่ือสะดวกในการวิเคราะห์ผลและเป็นข้อมูลเปรียบเทียบเพื่อดูพัฒนาการในโอกาสต่อไป ดังตวั อยา่ ง แสดงการลงบันทกึ ผลการทดสอบทักษะการสง่ บอล กรณตี วั อย่าง ดังน้ี ได้นำ� ผลการทดสอบทั้ง 3 ชดุ รวม 6 คร้งั ขา้ งตน้ (คะแนนของบอลที่ 1 บอลที่ 2 และบอลท่ี 3) ของแต่ละชดุ ทที่ ดสอบ มารวมเพือ่ ใหเ้ ห็นชัดเจนขึน้ ก่อนบันทกึ ลงในใบบันทึก ดงั นี้ ผลการทดสอบสง่ บอล ชุดท่ี 1 2 - บอลหลงั 2 คะแนน 1 - บอลหนา้ 3 คะแนน 3 - บอลหลัง 0 คะแนน 1 - บอลหนา้ 2 คะแนน 2 - บอลหลงั 3 คะแนน 3 - บอลหลัง 2 คะแนน ผลการทดสอบสง่ บอล ชดุ ที่ 2 2 - บอลหนา้ 3 คะแนน 3 - บอลหลงั 3 คะแนน 1 - บอลหน้า 3 คะแนน 3 - บอลหน้า 2 คะแนน 1 - บอลหนา้ 3 คะแนน 2 - บอลหน้า 3 คะแนน ผลการทดสอบส่งบอล ชุดที่ 3 3 - บอลหน้า 3 คะแนน 1 - บอลหน้า 3 คะแนน 2 - บอลหน้า 3 คะแนน 3 - บอลหน้า 2 คะแนน 1 - บอลหนา้ 3 คะแนน 2 - บอลหนา้ 3 คะแนน 84