คู่มือผู้ฝึกสอนกีฬาบอคเซีย

¤‹ÁÙ Í× ¼Œ½Ù ¡ƒ Ê͹¡ÌÕ ÒºÍ¤à«ÂÕ คมู ือผฝู ก สอนกฬี าบอคเซยี §Ò¹¾Ñ²¹Òͧ¤¤ÇÒÁÌ٠¡Í§ÇÔªÒ¡ÒáÕÌÒ ½†ÒÂÊÒÃʹà·ÈáÅÐÇªÔ Ò¡ÒáÌÕ Ò ¡ÒáÌÕ Òá˧‹ »ÃÐà·Èä·Â ¾.È. 2559

¤ÙÁ‹ ×ͼŒ½Ù ƒ¡Ê͹¡ÕÌÒ ËÒŒ Á«Íé× -¢Ò www.satc.or.th

ค่มู ือผู้ฝกึ สอนกีฬาบอคเซยี หา้ มซื้อ-ขาย จดั ท�ำ โดย กองวชิ าการกฬี า การกีฬาแหง่ ประเทศไทย พ.ศ. 2559



คำ� นำ� คู่มือผู้ฝึกสอนกีฬาบอคเซียฉบับน้ี การกีฬาแห่งประเทศไทยได้จัดพิมพ์ข้ึนเพ่ือเผยแพร่ ความรู้เก่ียวกับกีฬาบอคเซีย เพ่ือให้ผู้ฝึกสอน นักกีฬา ผู้สนใจกีฬาบอคเซีย รวมถึงนักศึกษา ในสถาบันการพลศึกษา วิทยาเขตกรุงเทพ ท่ีลงเรียนวิชาเพื่อการแข่งขันส�ำหรับคนพิการ และวิชาพลศึกษาพิเศษ น�ำไปใช้ อ้างอิง โดยได้รับความร่วมมือจาก ผศ. ดารณี คชศรีสวัสด์ิ เป็นผูแ้ ปลและเรียบเรยี งไดม้ อบต้นฉบับให้เพอ่ื จัดพมิ พ์ และเผยแพรแ่ ก่ผูท้ ีส่ นใจต่อไป การกีฬาแห่งประเทศไทยขอขอบคุณ ผศ. ดารณี คชศรีสวัสด์ิ และผู้ท่ีเกี่ยวข้องท่ีสนับสนุน ให้จัดพิมพ์คู่มือผู้ฝึกสอนกีฬาบอคเซียเพ่ือประโยชน์ต่อการเรียนการสอน และผู้สนใจกีฬาส�ำหรับ คนพิการทางสมองและกีฬาส�ำหรับคนพิการทางการเคล่ือนไหวระดับรุนแรง น�ำไปใช้อ้างอิง ใหเ้ ป็นทเี่ ผยแพร่และเกิดประโยชน์อยา่ งแท้จรงิ กองวชิ าการกฬี า การกีฬาแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2559



ค�ำนยิ ม กีฬาบอคเซียเป็นกีฬาชนิดหน่ึงที่สหพันธ์กีฬาบอคเซียนานาชาติ (Boccia International Sports Federation หรอื BISFed) ใชเ้ ปน็ เครอื่ งมอื ในการฟน้ื ฟสู มรรถภาพทางรา่ งกายของผพู้ กิ าร ทางสมอง ใชน้ �ำไปเล่นเพอ่ื การออกกำ� ลงั กาย และฝกึ สมาธิ เนอ่ื งจากผพู้ กิ ารทางสมองจะมปี ญั หา ในการควบคมุ อวยั วะตา่ งๆ ของรา่ งกาย ดงั นนั้ การฝกึ ซอ้ มกฬี าจะตอ้ งกระทำ� ซำ้� ๆ และกระทำ� บอ่ ยๆ เพอื่ ให้กล้ามเน้อื จดจ�ำวธิ กี ารแกวง่ แขนส�ำหรบั ผู้ทีใ่ ช้แขนเล่น เป็นตน้ หนงั สอื คมู่ อื ผฝู้ กึ สอนกฬี าบอคเซยี เลม่ นเ้ี ปน็ หนงั สอื ท่ี ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดารณี คชศรสี วสั ด์ิ ไดจ้ ดั ทำ� โดยรวบรวมขอ้ มลู จากประสบการณจ์ รงิ ในสถานะตา่ งๆ ทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั กฬี าบอคเซยี เพอื่ ให้ ผู้ฝึกสอนกีฬาบอคเซียน�ำไปใช้ในการฝึกสอนผู้พิการทางสมอง และผู้พิการทางการเคลื่อนไหว ระดบั รนุ แรง ได้ใชก้ ฬี าเปน็ สื่อ และเปน็ เครือ่ งมือในการออกก�ำลงั กาย และเข้าสสู่ งั คมกฬี าได้ ขอขอบคุณผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดารณี คชศรีสวัสด์ิ ท่ีได้จัดท�ำหนังสือคู่มือผู้ฝึกสอน กีฬาบอคเซียเล่มน้ี ซ่ึงถือว่าเป็นคู่มือเล่มแรกของกีฬาบอคเซีย และขอขอบคุณกองวิชาการกีฬา การกีฬาแห่งประเทศไทย กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ที่ได้ให้การสนับสนุนงบประมาณ ในการจดั พิมพ์ เพื่อเผยแพรใ่ นครัง้ นี้ นายวิธสิทธิ์ ยังประดิษฐ เลขาธิการสมาคมกฬี าคนพกิ ารทางสมองแห่งประเทศไทย



ค�ำน�ำ หนังสือเล่มน้ี จัดท�ำข้ึนเพื่อเผยแพร่ความรู้เก่ียวกับกีฬาบอคเซีย ท่ีผู้เขียนได้รวบรวมจาก ประสบการณ์ตรง จากการปฏิบัติหน้าที่เก่ียวกับกีฬาบอคเซีย ในฐานะเลขานุการจัดการแข่งขัน ผู้ควบคมุ การแข่งขัน ผตู้ ัดสนิ ผฝู้ กึ สอน หวั หนา้ คณะผ้ฝู ึกสอนและผู้จัดการทมี ชาติไทย ท้ังในระดบั ชาติ และระดับนานาชาติ มานานกวา่ 15 ปี เพ่ือใหผ้ ู้ฝึกสอน นักกีฬา ผสู้ นใจกีฬาบอคเซยี รวมถึงนกั ศกึ ษา ในสถาบันการพลศึกษา วิทยาเขตกรุงเทพ ที่ลงเรียนวิชากีฬาเพ่ือการแข่งขันส�ำหรับคนพิการ และวิชาพลศึกษาพิเศษ ได้ใช้ศึกษาเพ่ิมเติมส�ำหรับเนื้อหาในเอกสารน้ี ประกอบด้วย ประวัติและ พัฒนาการของกีฬาบอคเซียระดับนานาชาติและของประเทศไทย ส่ิงท่ีผู้ฝึกสอนกีฬาบอคเซียควรทราบ ทักษะการเล่นกีฬาบอคเซีย เทคนิคการฝึกทักษะและรูปแบบการฝึกการเล่นเกมการแข่งขันกีฬา บอคเซียการประเมินความสามารถในการเล่นกีฬาบอคเซีย พร้อมภาพตัวอย่างประกอบท่ีผู้เขียน ได้พยายามรวบรวมจากการกิจกรรมต่างๆ ในการจัดการแข่งขันและการเข้าร่วมการแข่งขันระดับชาติ และนานาชาติ เพ่ือให้เห็นตัวอย่างและสะดวกในการท�ำความเข้าใจ ง่ายต่อการอธิบาย รวมทั้ง ได้น�ำกติกากีฬาการแข่งขันของสหพันธ์กีฬาบอคเซียนานาชาติ (BISFed) ฉบับล่าสุด ท่ีผู้เขียน ได้แปลและเรียบเรียงจากกติกาต้นฉบับภาษาอังกฤษของ BISFed ท่ีเผยแพร่ทางอินเตอร์เนต ที่ http://www.BISFed.com พร้อมน�ำต้นฉบับกติกาบอคเซีย(ภาษาอังกฤษ) รวมในเอกสารน้ี ในภาคผนวกพิเศษเพื่อให้เอกสารฉบับนี้มีประโยชน์และคุณค่ามากข้ึน อันจะเป็นประโยชน์ต่อ การเรียนการสอน และการแขง่ ขนั กฬี าบอคเซยี ทัง้ ระดบั ชาตแิ ละนานาชาติของนักศกึ ษา นักกฬี าทีมชาติ ผู้ฝกึ สอนผตู้ ดั สิน และผสู้ นใจกฬี าสำ� หรบั คนพกิ ารทางสมองและกฬี าส�ำหรับคนพกิ ารทางการเคลอื่ นไหว ระดับรุนแรง เพ่ือความสะดวกในการน�ำไปใช้ อ้างอิง และเปรียบเทียบ กติกาที่ผู้เขียนแปล กับต้นฉบับ ภาษาอังกฤษ ผู้เขียนได้ใช้รูปแบบการพิมพ์ในส่วนของกติกาในเอกสารน้ี ตามรูปแบบต้นฉบับ จึงหวังเป็นอย่างย่งิ ว่าเอกสารฉบบั นจี้ ะเกดิ ประโยชน์อยา่ งแท้จริง ผศ.ดารณี คชศรีสวัสดิ์ สถาบนั การพลศึกษา วิทยาเขตกรงุ เทพ



กิตกิ รรมประกาศ หนังสือฉบับน้ีได้ปรับปรุงมาจากต�ำรากีฬาบอคเซียส�ำหรับคนพิการทางสมองและคนพิการ ทางการเคล่ือนไหวระดับรุนแรง ของผู้เขียนเพ่ือขอต�ำแหน่งผู้ช่วยศาสตราจารย์ ที่ได้รับความกรุณา จากผู้ทรงวุฒิที่กรุณาตรวจสอบความถูกต้องตามหลักวิชาการและให้ค�ำแนะน�ำในการจัดแบ่งเนื้อหา เก่ียวกับประวัติและพัฒนาการของกีฬาบอคเซีย รวมถึงทักษะการเล่นแบบฝึกและการประเมินทักษะ กีฬาบอคเซียท�ำให้เอกสารฉบับน้ี มีความสมบูรณ์ ชัดเจน ง่ายต่อการศึกษา ท�ำให้มีประโยชน์ และคุณค่ามากยิ่งขึ้น นอกจากน้ีบุคคลท่ีมีส่วนช่วยเหลือ สนับสนุน ให้ข้อเสนอแนะ เกี่ยวกับความ ถูกต้องสมบูรณ์ของเอกสารประกอบด้วยผู้ช่วยศาสตราจารย์จินตนา เทียมทิพรผู้ช่วยศาสตราจารย์ อจั ฉรา สจั จธรรมนกุ ลู ผชู้ ว่ ยศาสตราจารยก์ ลั ยาณ ี พรมทองและกรรมการสมาคมกฬี าคนพกิ ารทางสมอง แห่งประเทศไทย คุณความดีและประโยชน์จากเอกสารฉบับนี้ผู้เขียนขอมอบให้ผู้ท่ีกล่าวมาข้างต้น และนักกีฬา บอคเซียผู้ฝึกสอนนักกีฬาทีมชาติไทยผู้ตัดสินกีฬาบอคเซีย ครู อาจารย์ และพ่ีน้องโดยเฉพาะอย่างย่ิง คณุ อคั รพล ปน้ั สนทิ นกั กฬี าบอคเซยี และอดตี ประธานชมรมกฬี าบอคเซยี ในประเทศไทยคณุ รชั น ี สขุ ราช ผู้ปกครองนักกีฬาบอคเซียและอดีตกรรมการชมรมกีฬาบอคเซียในประเทศไทย สถาบันการพลศึกษา วิทยาเขตกรุงเทพ สมาคมกีฬาคนพิการแห่งประเทศไทย กรมพลศึกษา การกีฬาแห่งประเทศไทย กองทุนพัฒนากีฬาแห่งชาติ สถานสงเคราะห์ทุกแห่งที่สนับสนุนกีฬาบอคเซีย รวมถึงบริษัทห้างร้าน อาทิเช่น บริษัท โรงงานฟุตบอลล์ไทย สปอร์ตติ้งกู๊ดส์ จ�ำกัด บริษัทเมืองไทย ประกันชีวิต และ บริษัทบุญรอด บริวเวอร่ี จ�ำกัด เป็นต้น ที่ให้เกียรติไว้วางใจให้ความรู้ ให้โอกาส ให้ก�ำลังใจผู้เขียน และคณะสนบั สนนุ งบประมาณ เครอ่ื งแตง่ กายและคา่ ประกนั ภยั ในการเดนิ ทางไปแขง่ ขนั ในตา่ งประเทศ ช่วยเหลือผู้เขียนในการปฏิบัติหน้าที่และด�ำเนินงานเก่ียวกับกีฬาบอคเซียจนกระท่ังกีฬาบอคเซียของ ประเทศไทย ประสบผลสำ� เรจ็ สงู สดุ สามารถสรา้ งชื่อเสยี งให้ประเทศไทย ไปทว่ั โลกในพาราลิมปิกเกมส์ กรุงลอนดอน เม่อื ปี พ.ศ. 2555 ผศ.ดารณี คชศรสี วัสด์ิ กรกฎาคม 2558



สารบัญ หน้า เร่ือง ค�ำนำ� ........................................................................................................................................................ก กติ ิกรรมประกาศ......................................................................................................................................ข ค�ำนยิ ม.....................................................................................................................................................ค บทท่ี 1 ประวัติและพฒั นาการของกฬี าบอคเซียระดบั นานาชาติ พฒั นาการขององคก์ รบริหารกฬี าบอคเซยี ในระดับนานาชาติ...................................................3 ประวตั ิการแข่งขันกฬี าบอคเซยี ในระดับนานาชาต.ิ ...................................................................7 1. การแขง่ ขนั กีฬาบอคเซยี นานาชาติ ระดับภูมิภาค...............................................................7 1.1 การแข่งขันกีฬาบอคเซยี ในการแข่งขันอาเซยี นพาราเกมส.์ .......................................8 (Asean Para Games) 1.2 การแขง่ ขนั บอคเซยี ในการแข่งขนั เฟสปิกเกมส์ (Fespic Games) หรือ...................11 เอเซยี นพาราเกมส์ (Asian Para Games) 1.3 การแข่งขนั กฬี าบอคเซยี ในการแขง่ ขันเยาวชนเอเซยี นพาราเกมส.์ .........................15 (Youth Asian Para Games) 1.4 การแข่งขันกฬี าบอคเซยี ชิงแชมป์เอเซียและแปซิฟิกใต้ ของ CPISRA.....................16 (CPISRA Asian & South Pacific Championships ) 1.5 การแข่งขันกฬี าบอคเซยี ชิงแชมปเ์ อเซียและโอเชย่ี นเนยี ของ BISFed...................18 (BISFed Asia and Oceania Boccia Championships) สรุป.........................................................................................................................................20 บทที่ 2 สง่ิ ท่ีผฝู้ ึกสอนกฬี าบอคเซียควรทราบ 1. ความรเู้ ก่ียวกับโรคพกิ ารทางสมองหรอื สมองพิการ...........................................................22 1.1 ค�ำจำ� กดั ความ...........................................................................................................22 1.2 สาเหตุของโรคพกิ ารทางสมอง..................................................................................23 1.3 ประเภทของความพิการทางสมอง............................................................................24 1.4 การจำ� แนกประเภทนักกฬี าเชงิ ความสามารถ ตามแบบของ CPISRA......................28 2. ประเภทความพิการของนักกฬี าบอคเซยี ...........................................................................30 3. สนามและอปุ กรณ์กีฬาบอคเซีย.........................................................................................31 3.1 สนามแข่งขนั กฬี าบอคเซีย........................................................................................31 3.2 อุปกรณ์ที่ใช้ในการเล่นและการแขง่ ขันกฬี าบอคเซยี .................................................32 4. การตรวจอปุ กรณก์ ารแข่งขัน.............................................................................................34

สารบญั (ต่อ) หน้า เรือ่ ง 5. ลักษณะและวธิ ีการเลน่ กีฬาบอคเซีย.................................................................................35 5.1 ลกั ษณะการเล่นกีฬาบอคเซยี ....................................................................................35 5.2 ข้นั ตอนและวธิ กี ารแขง่ ขัน........................................................................................36 5.3 กติกาทีส่ ำ� คัญในการแข่งขนั ......................................................................................37 6. ประเภทและเวลาทีใ่ ชใ้ นการแข่งขันกฬี าบอคเซยี .............................................................38 7. คณุ สมบตั ขิ องนกั กีฬาบอคเซียในการเขา้ รว่ มการแขง่ ขนั ระดับชาต.ิ .................................38 และนานาชาติ 7.1 คุณสมบตั ินักกฬี าระดับชาต.ิ .....................................................................................39 7.2 คณุ สมบตั นิ กั กีฬาระดบั นานาชาต.ิ ............................................................................39 8. บทบาทหน้าท่ผี ูฝ้ กึ สอน.....................................................................................................39 สรปุ .........................................................................................................................................40 บทที่ 3 ทักษะการเลน่ กฬี าบอคเซีย 1. ทกั ษะการสง่ บอลในกฬี าบอคเซีย......................................................................................41 1.1 ทักษะการสง่ บอลดว้ ยมอื บน.....................................................................................41 1.2 ทกั ษะการสง่ บอลดว้ ยมือล่าง....................................................................................43 1.3 ทกั ษะการส่งบอลดว้ ยการเตะบอล...........................................................................46 1.4 ทกั ษะการส่งบอลโดยการปล่อยบอลบนรางดว้ ยมอื แขน ศอก เท้า.........................47 จมูกและคาง 1.5 ทกั ษะการสง่ บอลโดยการปลอ่ ยบอลบนรางดว้ ยการใช้อุปกรณ.์ ..............................50 ช่วยปล่อยบอลด้วยศรษี ะและอุปกรณช์ ่วยด้วยปลอ่ ยบอลด้วยปาก 2. ขอ้ ควรพจิ ารณากอ่ นฝึกทักษะการเลน่ กีฬาบอคเซีย ขน้ั พน้ื ฐาน.......................................52 3. การตรวจสอบความสามารถเบอ้ื งตน้ ของผู้เล่น.................................................................52 4. การช่วยเหลือนักกฬี าของผูช้ ่วยนกั กีฬาในสนามแข่งขนั ....................................................53 สรุป.........................................................................................................................................56 บทท่ี 4 เทคนคิ การฝกึ ทักษะและรปู แบบการฝกึ การเลน่ เกมการแข่งขันกีฬาบอคเซยี 1. เทคนิคการฝกึ ทักษะการเล่นกฬี าบอคเซยี สำ� หรบั นักกีฬา................................................57 1.1 การฝกึ ทักษะการเล่นกีฬาบอคเซีย ขัน้ ต้น................................................................58 1.2 การฝึกทักษะการเลน่ กีฬาบอคเซยี ขน้ั กลาง.............................................................59 1.3 การฝึกทักษะการเลน่ กีฬาบอคเซีย ข้ันสูง...................................................................61

สารบัญ (ตอ่ ) หน้า เรื่อง 2. เทคนคิ การฝึกการเลน่ เกมการแขง่ ขันกฬี าบอคเซยี ...........................................................63 2.1 ทกั ษะการสง่ บอลเข้าเกาะบอลเป้า...........................................................................64 2.2 ทกั ษะการสง่ บอลเขา้ หาบอลเป้า..............................................................................65 2.3 ทกั ษะการส่งบอลกระทบบอลหนา้ เข้าหาบอลเป้า...................................................66 2.4 ทักษะการส่งบอลกระแทกบอล................................................................................67 2.5 ทักษะการสง่ บอลปนี บอล เมื่อคตู่ อ่ สเู้ กาะดา้ นหน้ามากกวา่ 1 บอล.........................69 3. เง่ือนไขในการฝกึ ทักษะการเล่นกีฬาบอคเซีย....................................................................69 4. การฝกึ ทกั ษะการส่อื สารระหวา่ งนักกฬี า ผูช้ ่วยนักกฬี าและผู้ตดั สนิ .................................70 5. การเลอื กวิธสี อน การตง้ั เป้าหมายและขอ้ ควรพจิ ารณาส�ำหรบั ผู้ฝึกสอน..........................70 นกั กีฬาคนพิการทางสมอง 5.1 การเลอื กวธิ ีสอน.......................................................................................................70 5.2 การตัง้ เปา้ หมาย (Goal Setting)..............................................................................71 5.3 ขอ้ ควรพจิ ารณาของผู้ฝึกสอน...................................................................................71 สรปุ .........................................................................................................................................71 บทที่ 5 เทคนคิ การประเมินความสามารถในกฬี าบอคเซีย 1. การทดสอบทกั ษะการส่งบอล...........................................................................................73 1.1 การจดั เตรียมสนามทดสอบ.......................................................................................73 1.2 วิธีทดสอบ.................................................................................................................74 1.3 แบบฟอร์มบนั ทกึ ผลการทดสอบทกั ษะการส่งบอล...................................................74 1.4 การบันทกึ ผลการทดสอบ..........................................................................................79 รายละเอียดข้อมูลนกั กีฬาท่เี ขา้ ทดสอบทักษะส่งบอล.............................................................80 ตวั อยา่ งแสดงการลงบนั ทกึ ผลการทดสอบทักษะการสง่ บอล กรณีตัวอยา่ ง............................85 2. การประเมินทักษะการเลน่ เกมการแขง่ ขัน........................................................................86 สรุป.........................................................................................................................................89 ประวตั ิผเู้ ขียน..........................................................................................................................92 คณะผ้จู ดั ท�ำ.............................................................................................................................96



ค่มู อื ผฝู้ ึกสอนกีฬาบอคเซีย บทน�ำ บอคเซีย (Boccia) เป็นเกมกีฬาท่ีมีลักษณะการเล่น ด้วยการโยนบอลสีเข้าหาบอลเป้าคล้าย กฬี าเปตอง (Petanque) แตกต่างกนั ทลี่ กู บอคเซียเปน็ หนงั เยบ็ หุ้มเมด็ พลาสติกและบอคเซียเล่นหรือแขง่ ขนั บนพนื้ เรียบในอาคาร กีฬาบอคเซียเป็นกฬี าที่ชาวโรมนั ไดร้ ับมาจากกรีก ซงึ่ เคยเลน่ โยนบอลเข้าไปในวงกลม ค�ำว่า Boccia มาจากภาษาลาตินส�ำหรับเจ้านาย ว่า “bottia” ซ่ึงหมายถึง “bowl” หรือ “ลูกโบวลิ่ง” เปน็ กีฬาชนิดหนึ่งท่ีไมม่ ีในการแข่งขันโอลิมปกิ เกมส์ เชน่ เดียวกบั กฬี าโกลบอล (goal ball) เปน็ กฬี าสำ� หรบั คนพิการโดยเฉพาะ (Wikipedia, 2014) เป็นกีฬาชนิดหน่ึงท่ีสมาคมกีฬาและนันทนาการนานาชาติของ คนพกิ ารทางสมอง หรือ CPISRA(Cerebral Palsy International Sports and Recreation Association) ประสบความส�ำเร็จในการทดลองให้บุคคลพิการทางกาย ระดับเดียวกันได้แข่งขันกันเช่นเดียวกับคนปกติ และเปน็ กจิ กรรมทน่ี ำ� ไปสสู่ งั คมทย่ี ง่ิ ใหญไ่ ดส้ มบรู ณน์ บั ตงั้ แตค่ รอบครวั โรงเรยี นและเพอ่ื นบา้ น ในการแขง่ ขนั แบบมติ รภาพ และจนกระทงั่ ไดร้ บั การสง่ เสรมิ ใหเ้ ปน็ กฬี าแขง่ ขนั เพอื่ ความเปน็ เลศิ ในการแขง่ ขนั พาราลมิ ปกิ เกมส์ ส�ำหรับคนพิการทางสมองหรือคนสมองพิการ (Cerebral Palsy : CP) และในระยะเวลาต่อมา กีฬาบอคเซียได้รับการส่งเสริมให้คนพิการประเภทอ่ืนที่มีพิการทางการเคล่ือนไหวระดับรุนแรงเทียบเท่ากับ คนพิการทางสมอง ได้รับสิทธ์ิเข้าร่วมการแข่งขันในระดับนานาชาติได้ด้วย โดยมีคณะกรรมการบอคเซีย ของสมาคมกีฬาและนนั ทนาการนานาชาตขิ องคนพิการทางสมอง หรือ CBC (CPISRA Boccia Committee) เป็นผ้คู วบคมุ การแข่งขัน (CPISRA, 2012A) แตห่ ลังจากการแขง่ ขนั พาราลมิ ปกิ เกมส์ ปี 2012 (พ.ศ. 2555) ท่ีกรุงลอนดอน ประเทศสหราชอาณาจักร ได้มีการก่อต้ังสหพันธ์กีฬาบอคเซียนานาชาติ (Boccia International Sports Federation) หรอื BISFed ขนึ้ มาบรหิ ารจดั การเกย่ี วกบั กฬี าบอคเซยี ระดบั นานาชาติ แทน CPISRA ทั้งนี้เพราะในปัจจุบันนักกีฬามิได้มีแต่คนพิการทางสมองเท่าน้ัน โดย BISFed จะเป็น ผู้ด�ำเนินการเกี่ยวกับกีฬาบอคเซียระดับนานาชาติทุกเรื่อง ต้ังแต่วันที่ 1 มกราคม 2556 เป็นต้นไป (BISFed, 2014) กฬี าบอคเซยี เปน็ กฬี าเพอื่ ความเปน็ เลศิ ทมี่ กี ารจดั แขง่ ขนั ทงั้ ในระดบั ชาตแิ ละระดบั นานาชาตเิ หมอื น กฬี าคนปกติ มีกฎระเบยี บเชน่ เดยี วกบั คนปกติ มใิ ชเ่ ป็นกฬี าเพือ่ การมีส่วนร่วมเหมือนในอดีต ตวั อยา่ งเช่น การแขง่ ขนั พาราลมิ ปกิ เกมส ์ ซง่ึ เทยี บเทา่ กบั การแขง่ ขนั โอลมิ ปกิ เกมส ์ นกั กฬี าทไ่ี ดร้ บั สทิ ธเิ์ ขา้ รว่ มการแขง่ ขนั ไดน้ นั้ นกั กฬี าจะตอ้ งมคี ะแนนสะสมการจดั อนั ดบั โลก จากการเขา้ รว่ มการแขง่ ขนั ระดบั นานาชาตใิ นรายการ ที่ได้รับการรับรองจากคณะกรรมการบอคเซียของสมาคมกีฬาและนันทนาการนานาชาติของคนพิการ ทางสมอง (CBC) หรือ BISFed ในอนาคต เพ่ือเก็บคะแนนสะสมจัดอันดับโลกตามที่คณะกรรมการ พาราลิมปิกสากล หรือ IPC (IPC : International Paralympic Committee) ก�ำหนดไว้ ในรอบ 4 ปี ตัวอย่างเช่น การรับสิทธ์ิเข้าร่วมการแข่งขันกีฬาพาราลิมปิกเกมส์ กรุงลอนดอน 2012 ประเทศสหราช อาณาจกั รของนกั กฬี าบอคเซยี ทมี ชาตไิ ทย ประเทศไทยจะตอ้ งสง่ นกั กฬี าเขา้ รว่ มการแขง่ ขนั เกบ็ คะแนนสะสม เพือ่ รับสทิ ธิ์ ตามเงอ่ื นไขท่ี IPC ก�ำหนดไว้ 1

คมู่ ือผฝู้ กึ สอนกฬี าบอคเซยี ประโยชนข์ องกฬี าบอคเซยี จากประสบการณข์ องผเู้ ขยี นทมี่ สี ว่ นเกย่ี วขอ้ งกบั กฬี าบอคเซยี เกอื บทกุ กจิ กรรมนบั ตงั้ แตก่ ฬี าบอคเซยี เข้ามาในประเทศไทย ในปี พ.ศ.2540 จนกระทัง่ ปัจจุบนั (พ.ศ.2558) กว่า 18 ปี ผู้เขยี นได้มโี อกาสท�ำหน้าท่ี สง่ เสรมิ สนบั สนุน และพฒั นากีฬาบอคเซยี ในฐานะผู้จดั การแข่งขัน ผูค้ วบคมุ การแขง่ ขัน ผู้ตดั สิน ผู้ฝึกสอน และผจู้ ดั การทมี นกั กฬี าทมี ชาตไิ ทย รวมถงึ การเปน็ กรรมการและเลขานกุ ารชมรมกฬี าบอคเซยี ในประเทศไทย (ดูรายละเอียดในประวัติผู้เขียนท้ายเล่ม) ได้พบว่ากีฬาบอคเซียเป็นกีฬาที่มีประโยชน์ต่อคนพิการและ ผู้เก่ยี วข้องมากมาย สมบรู ณแ์ บบอยา่ งแทจ้ ริง สามารถสรุป ได้ดังน้ี 1. กีฬาบอคเซียเป็นกิจกรรมที่ถูกน�ำมาใช้ฟื้นฟูสมรรถภาพทางกายส�ำหรับคนพิการท่ีกล้ามเน้ือ ยดึ เกร็ง รา่ งกายสนั่ ออ่ นแรง หรือโครงสร้างผิดปกติ ให้ระบบตา่ งๆ ในร่างกายท�ำงานประสานสัมพันธก์ ัน ดีขึน้ รา่ งกายส่วนทสี่ ามารถทำ� งานได้แขง็ แรงข้นึ ท�ำให้มีคุณภาพชีวิตท่ีดขี ึน้ 2. กีฬาบอคเซียเป็นกิจกรรมท่ีท�ำให้คนพิการผ่อนคลายความตึงเครียด จากภาวะความพิการ ไดอ้ ยา่ งด ี ไมห่ มกมนุ่ คดิ แตเ่ รอ่ื งความพกิ าร มสี มาธมิ ากขน้ึ และยงั ฝกึ พฒั นาทางสตปิ ญั ญาจากเกมการแขง่ ขนั ได้เปน็ อยา่ งด ี 3. กีฬาบอคเซียเป็นกีฬาที่เปิดโอกาสให้คนทุกคนที่มองเห็น แม้กระท่ังคนพิการระดับรุนแรงมาก เช่น คนที่เป็นอัมพาตตั้งแต่คอลงมาก็สามารถเล่นได้ (ประเภท BC3) ท�ำให้คนพิการที่ได้เล่นและแข่งขัน ได้มีโอกาสฝึกการส่ือสาร การเรียนรู้การรักษากฎ กติกาและการปฏิบัติตามเง่ือนไข อันเป็นพื้นฐาน และประโยชน์เบอ้ื งต้นกบั การอย่รู ว่ มกนั ของคนในสังคมไดเ้ ป็นอย่างดี 4. กีฬาบอคเซียเป็นกีฬาที่ส่งเสริมและเปิดโอกาสให้คนในครอบครัวและคนในสังคมได้ช่วยเหลือ ซึ่งกันและกัน โดยเฉพาะอย่างย่ิงคนพิการที่เล่นประเภท BC3 และ BC1 ที่ต้องมีผู้ช่วยในเล่น (การปรับ รางยดึ รถ และอนื่ ๆ ตามกตกิ า) หากไมม่ คี นชว่ ยเหลอื  คนพกิ ารเหลา่ นกี้ ไ็ มม่ โี อกาสเลน่ เพราะปฏบิ ตั เิ องไมไ่ ด ้ จึงนบั ว่ากีฬาบอคเซียเปน็ กิจกรรมทีส่ รา้ งความสมั พนั ธ์ เอ้อื อาทรแกก่ ัน ซ่งึ เปน็ สิง่ สำ� คญั ในสงั คมปัจจุบนั 5. กฬี าบอคเซยี เปน็ กฬี าทเี่ ปดิ โอกาสใหค้ นพกิ ารระดบั รนุ แรง สามารถสรา้ งชอื่ เสยี งใหก้ บั ประเทศชาติ และวงศ์ตระกูลได้เหมือนคนปกติ และเปน็ กีฬาที่ทำ� ให้คนในสงั คมทพ่ี บเห็นได้ช่นื ชมและยอมรับว่าคนพิการ ระดับรุนแรงสามารถเล่นกีฬาและพัฒนาศักยภาพได้อย่างแท้จริง หากได้รับการดูแล ส่งเสริม ให้โอกาส และสนบั สนุนอย่างถูกตอ้ งและจรงิ จัง ดังเชน่ นายพทั ธยา เทศทอง นกั กีฬาบอคเซยี ทีมชาติไทย เหรยี ญทอง พาราลมิ ปิกเกมส์ กรุงลอนดอน 2012 ไดแ้ สดงใหเ้ ห็นเชงิ ประจกั ษจ์ ากสื่อมวลชนทั้งในและตา่ งประเทศ ดังนั้น จึงสรุปได้ว่ากีฬาบอคเซีย เป็นกีฬาเฉพาะส�ำหรับคนพิการทางสมองและคนพิการทาง การเคลอ่ื นไหวในระดบั รนุ แรง ทม่ี ปี ระโยชนต์ อ่ การพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ ของคนพกิ ารอยา่ งแทจ้ รงิ เปน็ กจิ กรรม ท่ีเปิดโอกาสให้คนในครอบครัวได้ท�ำกิจกรรมร่วมกัน และเปิดโอกาสให้คนในสังคมแสดงความเอ้ืออาทร ชว่ ยเหลอื ซง่ึ กนั และกนั และยงั เปน็ กฬี าเพอ่ื ความเปน็ เลศิ ทคี่ นพกิ ารทางการเคลอื่ นไหวระดบั รนุ แรง สามารถ สร้างช่ือเสียงให้กับตนเองและประเทศชาติได้เช่นเดียวกับคนปกติ  หากได้รับการสนับสนุนและส่งเสริม อย่างจริงจัง นอกจากน้ียังเป็นกีฬาท่ีสามารถน�ำไปส่งเสริมให้ผู้สูงอายุได้เล่นออกก�ำลังกาย และแข่งขันได้ ในอนาคต จงึ เปน็ กิจกรรมหรอื กฬี าทคี่ วรไดร้ ับการสง่ เสรมิ และเผยแพร่ในประเทศไทยมากยิง่ ข้นึ 2

คู่มือผฝู้ กึ สอนกีฬาบอคเซยี บทท่ี 1 ประวตั ิและพัฒนาการของกฬี าบอคเซียในระดับนานาชาติ บอคเซียเป็นกีฬาท่ีสมาคมกีฬาและนันทนาการนานาชาติของคนพิการทางสมอง หรือ CPISRA (Cerebral Palsy International Sports and Recreation Association) ได้รเิ ริม่ ให้คนพกิ ารทางสมอง ระดับรุนแรง ระดับ C1 และระดับ C2 ซ่ึงเป็นคนพิการน่ังรถวีลแชร์ ได้เล่นและแข่งขันเพ่ือให้เหมาะกับ ความพกิ าร (ดรู ายละเอียดเกย่ี วกบั ความพกิ ารเพ่ิมเติม เร่อื ง การจ�ำแนกประเภทนกั กฬี าคนพิการทางสมอง ตามความสามารถ บทที่ 3 หนา้ 94-99) และไดร้ บั การพฒั นารปู แบบการแขง่ ขนั เปน็ มาตรฐานระดบั นานาชาติ และเผยแพรก่ ารแขง่ ขนั ไปทว่ั โลก จนกระทงั่ เปน็ กฬี าชนดิ หนง่ึ ทม่ี กี ารแขง่ ขนั ครงั้ แรกในกฬี าพาราลมิ ปกิ เกมส์ ฤดูร้อนท่ีกรุงนิวยอร์คและสโตรค แมนเดอวิล ประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศสหราชอาณาจักร ใน ค.ศ.1984 (พ.ศ. 2527) ส�ำหรับคนพกิ ารทางสมอง ซึง่ คณะกรรมการพาราลิมปิกสากล (IPC) ไดม้ อบหมาย ให้ CPISRA เปน็ ผู้รับผิดชอบในการจัดการแขง่ ขัน ซงึ่ ในระยะเวลาตอ่ มาได้มีการอนุญาตให้นักกฬี าคนพกิ าร ทางการเคลื่อนไหวระดับรุนแรงกลุ่มอื่น ที่มีความสามารถใกล้เคียงกับคนพิการทางสมองระดับ C1 และ ระดบั C2 ไดม้ ีโอกาสเล่นและแขง่ ขนั กฬี าบอคเซียในระดับนานาชาติ ในรายการแข่งขันเดียวกันกบั คนพกิ าร ทางสมอง รวมถงึ การแขง่ ขันกฬี าบอคเซยี ในกีฬาพาราลมิ ปกิ เกมส์ ได้ตามระเบยี บการแขง่ ขนั ของ CPISRA (CPISRA, 2012A) หรอื BISFed ในอนาคต หลงั จากที่ไดม้ ีการรวมตวั ของคณะกรรมการกอ่ ตงั้ องค์กรอสิ ระ มาบริหารกีฬาบอคเซีย แทน CPISRA หลังจากการแข่งขันพาราลิมปิกเกมส์ 2012 และต้ังช่ือองค์กรนี้ว่า สหพนั ธ์กีฬาบอคเซียนานาชาติ หรอื BISFed (Boccia International Sports Federation) เพื่อด�ำเนนิ การ จัดแข่งขันกีฬาบอคเซียส�ำหรับคนพิการทางการเคลื่อนไหวระดับรุนแรงทุกกลุ่ม ซ่ึงประกอบด้วย คนที่มี ความพิการทางด้านสมอง (CP) คนพิการอัมพาต คนพิการกล้ามเนื้ออ่อนแรง คนพิการแขนและขาขาด ท้งั 4 รยางค์ รวมถงึ กจิ กรรมอื่นๆ เก่ยี วกับกฬี าบอคเซียระดบั นานาชาติ (BISFed, 2014) พัฒนาการขององค์กรบรหิ ารกีฬาบอคเซยี ในระดบั นานาชาติ การบรหิ ารกฬี าบอคเซยี ในระดบั นานาชาติ มพี ฒั นาการของการดำ� เนนิ การมาอยา่ งตอ่ เนอ่ื ง นบั ตงั้ แต่ ค.ศ. 1984 (พ.ศ. 2527) ทีม่ กี ารแขง่ ขนั กีฬาบอคเซยี ในพาราลิมปกิ เกมส ์ โดยคณะกรรมการกฬี าบอคเซีย ของ CPISRA ซึ่งโจเควียม ไวยกาส (Joaquim Viegas) ชาวโปรตุเกส อดีตประธานคณะกรรมการ กีฬาบอคเซียนานาชาติ หรือ IBC (International Boccia Commission) ได้สรุปผลการด�ำเนินงานของ CPISRA ระหวา่ งปี ค.ศ. 1984 (พ.ศ. 2527) ถงึ ค.ศ. 2011 (พ.ศ. 2554) ไวด้ งั นี้ ( Joaquim Viegas, 2012) ปี ค.ศ. 1984 (พ.ศ. 2527) CPISRA ได้เสนอให้โฮเวิร์ด ไบเล่ (Howard Bailey) ชาวอังกฤษ ให้เป็นผู้ปฏิบัติหน้าท่ีประสานงานกีฬาบอคเซียระดับนานาชาติ (International Boccia Coordinator) ในการจดั การแขง่ ขันกีฬาบอคเซยี ในพาราลิมปกิ เกมส์ จนประสบผลสำ� เร็จ 3

คมู่ ือผฝู้ ึกสอนกฬี าบอคเซีย ปี ค.ศ. 1989 (พ.ศ. 2532) เป็นปที ี่มกี ารก่อต้งั IBC (International Boccia Committee) เป็น ครั้งแรก โดยที่โฮเวิร์ด ไบเล่ (Howard Bailey) เชิญ เบบบ้ี วิลโล (Bebbie Willow) ชาวแคนาดา จาไม แมคโคล (Jamie McCole) ชาวอเมริกัน ริค เคส (Risk Caes) ชาวเบลเยย่ี ม และ โจเควียม ไวยกาส (Joaquim Viegas) ชาวโปรตุเกส รว่ มกันกอ่ ตงั้ IBC ซึ่งมีการประชุมปลี ะ 2 ครั้ง การพฒั นาและการบริหาร ได้ดำ� เนนิ การอยา่ งจริงจัง ท�ำให้กีฬาบอคเซียเจรญิ ขึ้นอย่างรวดเร็ว ปี ค.ศ. 1990 (พ.ศ. 2533) เปน็ ปที ่ีมีการอบรมเชงิ ปฏิบตั กิ ารผตู้ ัดสินใหไ้ ดร้ บั การรบั รอง (Referee Accreditation Workshop) ในกรุงลิสบอน ประเทศโปรตุเกส ซ่ึงเป็นจุดเร่ิมของ IBC ในการพัฒนา เจา้ หนา้ ท่จี ัดการแขง่ ขัน ปี ค.ศ. 1993 (พ.ศ. 2536) IBC ไดพ้ ฒั นาระบบการจดั อนั ดบั โลก (World Ranking System) ขึ้นใช้ ปี ค.ศ. 1998 (พ.ศ. 2541) โจเควียม ไวยกาส (Joaquim Viegas) ได้รับเชิญจาก CPISRA ให้เป็น ประธานคณะกรรมการบอคเซียนานาชาติ IBC (International Boccia Commission) สมาชิกคนอื่นๆ ในคณะกรรมการ ประกอบด้วย เฮเลน่า บาสโทส (Helena Bastos) ชาวโปรตุเกส เคนนี่ หลุง (Cannie Leung) ชาวฮ่องกง โทมัส กอรทซ์ (Thomas Gortz) ชาวสวีเดน แอนเดร กรีเนียร์ (Andre Grenier) ชาวแคนาดา ปีเตอร์ เพียส์ (Peter Pearse) ชาวอังกฤษ แจคคิวลีน ลินน์ (Jacqueline Lynn) ชาว สกอ็ ตแลนด์ จอส หลุยส ์ สิรรี ่า (Jose Luis Sirera) ชาวสเปน และ เจมส ์ ทอมสัน (James Thomson) ชาวอเมรกิ ัน ปี ค.ศ. 2000 (พ.ศ. 2543) ได้มีการเลือกตงั้ และจดั ตง้ั คณะกรรมการผูร้ ับผิดชอบบอคเซยี นานาชาติ เต็มรูปแบบ ผลการเลือกต้งั จิม ทอมสัน (Jim Thomson) ชาวสกอตแลนด์ ไดร้ บั เลอื กเปน็ ประธาน IBC สมาชิกท่ีร่วมท�ำงานกับ IBC ประกอบด้วย โจเควียม ไวยกาส (Joaquim Viegas) เฮเลน่า บาสโทส (Helena Bastos) ชาวโปรตเุ กส เคนนี่ หลุง (Cannie Leung) ชาวฮอ่ งกง โพล แบค เนลเซน (Poul Back Nielsen) ชาวเดนมาร์ก เลสลี่ เฮลลิคกิ (Leslie Halicki) ชาวแคนาดา เจมส์ ทอมสนั (James Thomson) ชาวอเมริกัน และปีเตอร์ เพยี ส์ (Peter Pearse) ชาวองั กฤษ/ตัวแทนนกั กฬี า ปี ค.ศ. 2005 (พ.ศ. 2548) ปเี ตอร ์ เพยี ส์ (Peter Pearse) ไดร้ บั เชิญให้เป็นประธาน IBC ตอ่ จาก จมิ ทอมสัน (Jim Thomson) ปี ค.ศ. 2006 (พ.ศ. 2549) เรมิ่ โครงการเกย่ี วกบั ผเู้ ชย่ี วชาญฝา่ ยเทคนคิ (Technical Delegate – TD) หรือผู้ควบคมุ การแข่งขัน โดยมี โจเควยี ม ไวยกาส ( Joaquim Viegas) เป็นผ้แู นะนำ� ให้กบั กัสทาโว เชปปี (Guatavo Cheppi) ชาวอารเ์ จนตินา่ อะเลน กรนี อน (Alain Grenon) ชาวแคนาดา เคนนี่ หลงุ (Cannie Leung) ชาวฮ่องกง และปีเตอร์ เพียส์ (Peter Pearse)ชาวอังกฤษ ให้เป็นผู้เช่ียวชาญฝ่ายเทคนิคระดับ นานาชาติ ปี ค.ศ. 2009 (พ.ศ. 2552) ได้มีการจัดตั้งคณะกรรมการชุดใหม่แทนชุดเดิม คือ คณะกรรมการ บอคเซียของ CPISRA หรือ CBC (CPISRA Boccia Committee – CBC) พร้อมเชญิ คอรแ์ นล แวน เดอ ไฮเดน (Corneel van der Heiden) ชาวเนเธอรแ์ ลนด์ ใหเ้ ปน็ ประธานตอ่ จาก ปเี ตอร ์ เพยี ส์ (Peter Pearse) และจัดตั้งกรรมการชุดใหม่ประกอบด้วย เลสลี่ เฮลลิคกิ (Leslie Halicki) ชาวแคนาดา เป็นรองประธาน และเลขานุการ เคนนี่ หลุง (Cannie Leung) ชาวฮ่องกง เป็นหัวหน้าฝ่ายควบคุมเทคนิคการแข่งขัน 4

คู่มือผฝู้ กึ สอนกฬี าบอคเซยี (Technical Control) เฮเลนา่ บาสโทส (Helena Bastos) ชาวโปรตุเกส เป็นหัวหน้าฝา่ ยเจา้ หนา้ ที่ และผู้ตัดสิน (Officiating) และ เอลซ่า แมทที (Elsa Matthee) ชาวแอฟริกาใต้ เป็นหัวหน้าฝ่ายตรวจ ระดับความพกิ าร (Classification) ปี ค.ศ. 2010 (พ.ศ. 2553) โปรตเุ กสไดแ้ จง้ การเคล่ือนไหวตอ่ กรรมการทวั่ ไปของ CPISRA ในการ แยกกลุ่มบริหารกีฬาบอคเซียออกจาก CPISRA เพ่ือตั้งองค์กรอิสระในการบริหารกีฬาบอคเซียในระดับ นานาชาติในภายหน้า ซ่ึงโจเควียม ไวยกาส คาดว่าการด�ำเนินการจะแล้วเสร็จประมาณเดือนกันยายน ค.ศ. 2012 ปี ค.ศ. 2011 (พ.ศ. 2554) เลสลี่ เฮลลคิ กิ (Leslie Halicki) ชาวแคนาดา ได้รบั เชญิ ให้เปน็ ประธาน CBC ตอ่ จาก คอรแ์ นล แวน เดอ ไฮเดน (Corneel van der Heiden) นอกจากนี้ CPISRA ยงั ไดก้ ำ� หนดสญั ลกั ษณก์ ฬี าบอคเซยี เปน็ รปู นกั กฬี านง่ั วลี แชรโ์ ยนบอล เผยแพร่ ทางอินเทอร์เนต็ ในเวบ็ ไซต ์ http://www.cpisra.org (CPISRA, 2012A) ดงั แสดงในภาพ สัญลกั ษณก์ ฬี าบอคเซยี ของสมาคมกฬี าและนันทนาการนานาชาติของคนพกิ ารทางสมอง ท่ีมา : http://www.paralympic.org /Sport/IOSD_Sports/Boccia/index.html (สืบคน้ เม่อื วนั ที่ 26 ตลุ าคม 2554) ก่อนการแข่งขันกีฬาบอคเซียในพาราลิมปิกเกมส์ กรุงลอนดอน 2012 (พ.ศ. 2555) จะเร่ิมขึ้น ในเดือนมนี าคม 2555 ( March 2012) ได้มีการก่อต้งั คณะอนุกรรมการองคก์ รอิสระกฬี าบอคเซยี (Boccia Independence Sub-Committee หรือ BISC) เพื่อด�ำเนินการก่อต้ังสหพันธ์กีฬาบอคเซียนานาชาติ (Boccia International Sports Federation) หรอื BISFed เพอื่ บรหิ ารและจัดการเกี่ยวกบั กีฬาบอคเซยี ในระดับนานาชาติ ตามที่ได้มีการเตรียมการมาต้ังแต่ปี ค.ศ. 2010 (พ.ศ. 2553) โดยก�ำหนดวิสัยทัศน์ไว้ ดังนี้ (BISFed, 2014)  เพ่มิ โอกาสการแขง่ ขนั เพ่อื ความเป็นเลศิ  รกั ษาวิธีการเขา้ สู่ระบบ Paralympic ในปจั จุบันไว้  สนบั สนนุ ความกา้ วหน้า การพัฒนา และการโอกาสเข้าถึงกีฬาบอคเซียส�ำหรับทุกคน โดยมีคณะกรรมการบริหารงาน ชุดกอ่ ต้งั เพื่อด�ำเนนิ การก่อนทจ่ี ะมกี ารเลอื กตัง้ โดยสมาชิก เปน็ เวลา 2 ปี ประกอบดว้ ย 5

คู่มือผฝู้ กึ สอนกฬี าบอคเซยี เดวดิ เฮดฟิลด์ (David Hadfield) เป็น ประธาน โจเควยี ม ไวยกาส ( Joaquim Viegas) เป็น รองประธาน พอล แชมเบอร์ส (Paul Chambers) เปน็ เหรัญญิก แซนดี เฮอมสิ ตนั (Sandy Hermiston) เป็น เลขานุการทั่วไป เอลซ่า แมทที (Elsa Matthee) เป็น กรรมการ เออรินาลโด ชากสั (Erinaldo Chagas) เป็น กรรมการ มาร์ติน แลม (Martin Lam) เปน็ กรรมการ พร้อมกบั ก�ำหนดการถา่ ยโอนสมาชกิ และการบริหารงานกีฬาบอคเซยี จาก CPISRA ให้ BISFed อยา่ ง เปน็ ทางการ ในวนั ที่ 1 มกราคม 2556 ( 1 January 2013) ตามรายละเอียดท่ีคณะกรรมการพาราลิมปิก สากล (IPC) รับรองหลักการ ดงั นี้  สทิ ธิ์ทง้ั หมดและข้อผูกพันของ CPISRA ท่ีเกี่ยวข้องกบั กีฬาบอคเซยี โอนให้ BISFed  ยังคงไว้ซึง่ วธิ กี ารเขา้ สกู่ ระบวนการพาราลมิ ปิกของนกั กีฬาคนพกิ ารทางสมอง  กตกิ า และการแบง่ ระดบั ความพกิ ารคงเดิมไมเ่ ปลยี่ นแปลง  ประกาศนยี บตั รรบั รองอยา่ งเปน็ ทางการของ CPISRA โอนสถานะท่ีปรากฏไปยงั BISFed พร้อมกันนี้มีการสื่อสารประชาสัมพันธ์ให้กับสมาชิกทางอินเทอร์เน็ตที่ www.bisfed.com โดย ด�ำเนินการ ต้ังแต่วันที่ 7 มกราคม 2556 เป็นต้นมา และมีการก�ำหนดใช้สัญลักษณ์ขององค์กรเป็นรูป การเคลื่อนทข่ี องลูกบอคเซียเข้าหาศูนย์กลาง อยู่เหนืออักษรย่อ BISFed ดังแสดงในภาพ สัญลักษณข์ องสหพันธก์ ีฬาบอคเซียนานาชาติ ทมี่ า : http://www.bisfed.com/wp-content/uploads/2014/01/BISFed-_-CPISRA-General- Assembly-Powerpoint-Presentation-15-December-2012.pdf (สืบค้นเมือ่ วนั ที่ 14 มถิ ุนายน 2557) 6

คู่มือผ้ฝู ึกสอนกีฬาบอคเซยี ประวตั ิการแขง่ ขันกีฬาบอคเซียในระดับนานาชาติ กีฬาบอคเซียเป็นกีฬาที่ได้รับการยอมรับท่ัวโลกมากกว่า 50 ประเทศในปัจจุบัน (CPISRA, 2012A) และเปน็ กีฬาทมี่ กี ารจัดการแขง่ ขันในระดับนานาชาติ ตงั้ แตร่ ะดับภมู ภิ าคจนถงึ ระดับโลก ดังน้ี 1. การแขง่ ขันกฬี าบอคเซียนานาชาติ ระดบั ภูมภิ าค (ส�ำหรับประเทศไทย) มีการแขง่ ขัน 5 รายการ ประกอบดว้ ย 1.1 การแขง่ ขนั บอคเซยี ในการแข่งขนั อาเซยี นพาราเกมส์ (Asean Para Games) 1.2 การแข่งขันบอคเซียในการแข่งขันเฟสปิกเกมส์ (Fespic Games) หรือ เอเซียนพาราเกมส์ (Asian Para Games) 1.3 การแข่งขันบอคเซียในการแข่งขนั เยาวชนเอเซยี นพาราเกมส์ (Asian Youth Para Games) 1.4 การแข่งขันบอคเซียชิงแชมป์เอเซียและแปซิฟิกใต้ของ CPISRA (CPISRA Boccia Asia & South Pacific Championships) 1.5 ชิงแชมปเ์ อเซียและโอเชียเนียของ BISFed (Asia & Oceania Championships) 2. การแข่งขันกฬี าบอคเซยี นานาชาติ ระดับโลก มกี ารแขง่ ขนั 4 รายการ ประกอบดว้ ย 2.1 การแข่งขันบอคเซียชิงแชมป์โลก (Boccia World Championships) 2.2 การแขง่ ขันบอคเซียชิงถ้วยโลก (Boccia World Cup) 2.3 การแข่งขนั บอคเซยี ระดับโลกท่วั ไป (Boccia World Open) 2.4 การแขง่ ขนั บอคเซยี ในพาราลมิ ปกิ เกมส์ (Paralympic Games) 1. การแข่งขนั กฬี าบอคเซียนานาชาติ ระดบั ภมู ิภาค การแข่งขันกีฬาบอคเซียในระดับภูมิภาค เป็นการแข่งขันระดับนานาชาติของประเทศสมาชิก ท่ีอยู่ในเขตพ้ืนที่ใกล้เคียงกันตามแผนท่ีโลก ก่อนการแข่งขันพาราลิมปิกเกมส์ครั้งล่าสุด ท่ีกรุงลอนดอน ค.ศ. 2012 (พ.ศ. 2555) CPISRA ไดแ้ บ่งรายการแข่งขัน ออกเปน็ 3 ภมู ิภาค คือ ภาคพื้นยุโรป (Europe) ภาคพนื้ เอเซยี และแปซฟิ กิ ใต้ (Asia & South Pacific) และภาคพนื้ อเมรกิ าและแอฟรกิ า (Americas & Africa) เพ่ือก�ำหนดให้แต่ละประเทศท่ีต้องการส่งนักกีฬาเข้าแข่งขันพาราลิมปิกเกมส์ ท่ีกรุงลอนดอน ค.ศ. 2012 จะต้องส่งนกั กฬี าเขา้ แขง่ ขันเกบ็ คะแนนจัดอนั ดับโลก ในระดบั ภมู ภิ าคของตนเอง จ�ำนวน 2 รายการ ส�ำหรับ ประเทศไทย คือ การแข่งขันเอเชียนพาราเกมส์และการแข่งขันบอคเซียชิงแชมป์เอเซียและแปซิฟิกใต้ ของ CPISRA แต่ในปัจจุบัน สหพันธ์กีฬาบอคเซียนานาชาติ หรือ BISFed ได้แบ่งรายการแข่งขันในระดับ ภูมิภาคใหม่ เป็น 3 ภูมิภาค ประกอบด้วย ภาคพื้นยุโรป (Europe) ภาคพ้ืนเอเซียและโอเชียเนีย (Asia & Oceania) ภาคพื้นอเมริกาและแอฟริกา (Americas & Africa) ดังนั้นในการแขง่ ขันระดบั นี้ ในครัง้ ตอ่ ไปประเทศไทยจะตอ้ งสง่ นกั กฬี าแขง่ ขนั รายการชงิ แชมปเ์ อเซยี และโอเชยี เนยี แทนรายการชงิ แชมปเ์ อเซยี และแปซฟิ ิกใต้ การแข่งขันบอคเซียชิงแชมป์เอเซียและโอเชียเนียของ BISFed เป็นการแข่งขันเฉพาะกีฬา บอคเซีย ท่ีประเทศที่อยู่ในภูมิภาคเอเซียและโอเชียเนีย ท่ีมีความพร้อมตามเงื่อนไขของ BISFed 7

คู่มือผูฝ้ ึกสอนกฬี าบอคเซยี เสนอขอจดั แขง่ ขนั เพอื่ กำ� หนดใหแ้ ตล่ ะประเทศในภมู ภิ าคน้ี ทตี่ อ้ งการสง่ นกั กฬี าเขา้ แขง่ ขนั พาราลมิ ปกิ เกมส์ ทก่ี รุงรโิ อ เดอ จาเนโร ประเทศบราซิล ปี ค.ศ. 2016 จะต้องส่งนักกฬี าเข้าแขง่ ขนั เกบ็ คะแนนจัดอนั ดบั โลก ตามเง่ือนไขของ IPC - International Paralympic Committee ซ่ึงจะควบคุมการแข่งขันโดย BISFed แทนการแขง่ ขันบอคเซียชิงแชมป์เอเซียและแปซิฟิกใต้ของ CPISRA ในอดีต ส�ำหรับการแข่งขันรายการอาเซียนพาราเกมส์ รายการเอเชียนพาราเกมส์ และรายการเยาวชน เอเชียนพาราเกมส์ กีฬาบอคเซียจะเป็นกีฬาชนดิ หนึง่ ท่เี จ้าภาพจดั การแข่งขนั จะพิจารณาจัดแขง่ ขันหรือไม่ ขึ้นอยู่กับความพร้อมของเจ้าภาพ เหมือนกีฬาอ่ืนๆ และหากมีการจัดแข่งขันบอคเซียตามเงื่อนไขของ BISFed การแข่งขันครั้งนั้น ก็จะมีการเก็บคะแนนสะสมจัดอันดับโลก เพ่ือรับสิทธิ์ไปพาราลิมปิกเกมส์ เช่นเดยี วกนั สำ� หรบั ประเทศไทย ไดเ้ รมิ่ มกี ารส่งนกั กีฬาบอคเซยี เข้าร่วมการแขง่ ขันในระดบั นานาชาตคิ รง้ั แรก ในการแข่งขันเฟสปิกเกมส์ คร้ังที่ 7 พ.ศ. 2542 ทีป่ ระเทศไทยเปน็ เจ้าภาพ (ซงึ่ ปจั จุบนั เปลีย่ นช่ือการแข่งขัน เป็นเอเชียนพาราเกมส์) จากน้ันมาได้ส่งนักกีฬาเข้าแข่งขันระดับนานาชาติอย่างต่อเน่ืองครบทุกรายการ ในระดบั ภูมิภาค ส�ำหรับการจัดการแข่งขันแต่ละรายการ สรุปได้ ดังน้ี 1.1 การแข่งขนั กีฬาบอคเซีย ในการแข่งขันอาเซียนพาราเกมส์ (Asean Para Games) การจัดการแข่งขันบอคเซียในการแข่งขันอาเซียนพาราเกมส์ จัดขึ้นครั้งแรกในการแข่งขัน อาเซยี นพาราเกมส์ ครง้ั ที่ 4 ทป่ี ระเทศไทยเปน็ เจา้ ภาพ ระหวา่ งวนั ท่ี 16 - 21 มกราคม พ.ศ. 2551 การจดั การ แข่งขันในคร้ังน้ัน สถาบันการพลศึกษา วิทยาเขตกรุงเทพ ได้รับมอบหมายจากกระทรวงการท่องเที่ยว และกีฬา ให้รับผิดชอบในการจดั แขง่ ขันกฬี าบอคเซีย ที่จังหวัดนครราชสีมา โดยผูเ้ ขยี นได้รบั เกียรติใหเ้ ป็น เลขานุการจดั การแขง่ ขันและเป็นผเู้ ชี่ยวชาญฝ่ายเทคนคิ ควบคมุ การแขง่ ขนั (TD – Technical Delegate) และ ผศ.ดร.มยุรี ศุภวิบูลย์ อาจารย์ประจ�ำภาควิชาวิทยาศาสตร์การกีฬา คณะพลศึกษา มหาวิทยาลัย ศรีนครินทรวิโรฒ ให้เกียรติเป็นหัวหน้าผู้ตัดสิน มีนักกีฬาเข้าร่วมการแข่งขัน 23 คน จาก 4 ประเทศ คือ ประเทศมาเลเซีย ประเทศสิงคโปร์ ประเทศฟิลิปปินส์ และประเทศไทย มีการแข่งขัน 7 ประเภท ผลการแข่งขันนกั กีฬาไทยมีผลงานดเี ยีย่ มสามารถท�ำใหป้ ระเทศไทย ได้รบั ครบ 7 เหรยี ญทอง 3 เหรยี ญเงิน และ 3 เหรียญทองแดง นักกีฬาไทยได้รับเหรียญรางวัลทุกคน ดังน้ี (คณะอนุกรรมการจัดการแข่งขัน กฬี าบอคเซยี , 2551) เหรียญทอง 7 เหรียญ ประกอบดว้ ย ประเภทบุคคล BC1 จากนายพทั ธยา เทศทอง ประเภท บุคคล BC2 จากนายมงคล จิตรเสงย่ี ม ประเภทบุคคล BC3 จากนางสาวกนกพร กจิ จานนท์ ประเภทบุคคล BC4 จากนายวรวชิ บำ� รุงภักดี ประเภทคู่ BC3 จากนางสาวถนมิ พัสตร์ วิสารทนนั ท์นางสาววิลาสินี สุขราช และนางสาวกนกพร กิจจานนท์ ประเภทคู่ BC4 จากนายวรวิช บ�ำรุงภักดีและนายวิเชียร มหันโต และ ประเภททีม (BC1-BC2)จากนายพัทธยา เทศทอง นายทินกร เทพแดง นางสาวสุบิน ทิพย์มะณี นายมงคล จิตรเสงย่ี ม และนายวชั รพล วงษา เหรยี ญเงิน 3 เหรียญ ประกอบด้วย ประเภทบคุ คล BC1 จากนายทินกร เทพแดง ประเภท บคุ คล BC3 จากนางสาววลิ าสินี สุขราช และ ประเภทบุคคล BC4 จากนายวเิ ชยี ร มหนั โต 8

คูม่ อื ผฝู้ ึกสอนกฬี าบอคเซีย เหรยี ญทองแดง 3 เหรียญ ประกอบด้วย ประเภทบุคคล BC1 จากนางสาวสุบิน ทิพยม์ ะณี ประเภทบคุ คล BC2 จากนายวัชรพล วงษา และ ประเภทบุคคล BC3 จากนางสาวถนิมพสั ตร์ วสิ ารทนันท์ การมอบเหรยี ญรางวัลนักกฬี าทีมชาตไิ ทย ประเภทบุคคล BC1 ในการแขง่ ขนั Asean Para Games ครง้ั ท่ี 4 จังหวดั นครราชสมี า ประเทศไทย ทีม่ า : คณะอนกุ รรมการจดั การแขง่ ขนั กีฬาบอคเซีย (2551 : 5) การมอบเหรยี ญรางวัลนักกีฬาทีมชาตไิ ทย ประเภทบุคคล BC2 ในการแข่งขัน Asean Para Games คร้ังที่ 4 จงั หวดั นครราชสมี า ประเทศไทย ท่มี า : คณะอนุกรรมการจัดการแขง่ ขันกฬี าบอคเซยี (2551 : 5) การมอบเหรียญรางวลั นักกฬี าทมี ชาติไทย ประเภทบุคคล BC3 ในการแขง่ ขัน Asean Para Games ครั้งท่ี 4 จงั หวดั นครราชสีมา ประเทศไทย ที่มา : คณะอนุกรรมการจัดการแข่งขันกฬี าบอคเซีย (2551 : 6) 9

คูม่ ือผูฝ้ ึกสอนกีฬาบอคเซยี การมอบเหรยี ญรางวลั นกั กฬี าทีมชาติไทย ประเภทบคุ คล BC4 ในการแขง่ ขัน Asean Para Games ครั้งท่ี 4 จงั หวดั นครราชสีมา ประเทศไทย ท่มี า : คณะอนกุ รรมการจดั การแข่งขนั กฬี าบอคเซีย (2551 : 6) การแข่งขันบอคเซยี ในอาเซยี นพาราเกมส์ ครัง้ ท่ี 2 มกี �ำหนดจดั ข้ึนในการแขง่ ขนั อาเซียน พาราเกมส์ ครั้งท่ี 7 ท่ีเมืองเนปดิ อว์ (Nay Pyi Taw) ประเทศเมียนมาร์ (Myanmar) ระหว่าง 14-20 มกราคม พ.ศ. 2557 เนือ่ งจากการแขง่ ขนั อาเซยี นพาราเกมส์คร้ังที่ 5 และคร้งั ที่ 6 ประเทศเจา้ ภาพ คอื ประเทศ มาเลเซยี และประเทศอนิ โดนเี ซยี ไมเ่ สนอจดั การแขง่ ขนั กฬี าบอคเซยี ในการแขง่ ขนั ครงั้ นมี้ กี ารจดั การแขง่ ขนั เพียง 5 ประเภท คือ ประเภทบุคคล BC1 ประเภทบุคคล BC2 ประเภทบุคคล BC3 ประเภทคู่ BC3 และประเภททีม (BC1-BC2) ผลการแข่งขันนักกีฬาไทย ได้รับ 3 เหรียญทอง 4 เหรียญเงิน และ 2 เหรยี ญทองแดง ดังนี้ (ชมรมกฬี าบอคเซียในประเทศไทย, 2557 ก) เหรียญทอง 3 เหรยี ญ ประกอบด้วย ประเภทบคุ คล BC1 จากนายพัทธยา เทศทอง ประเภท บุคคล BC2 จากนายวัชรพล วงษา และประเภททีม (BC1-BC2) จากนายพัทธยา เทศทอง นายเจริญศกั ด์ิ แจ่มแจง้ นายมงคล จิตรเสง่ยี ม นายวัชรพล วงษา และณฐั วุฒ ิ แก้วสมนกึ เหรียญเงิน 4 เหรียญ ประกอบด้วย ประเภทบุคคล BC1 จากนายเจริญศักดิ์ แจ่มแจ้ง ประเภทบุคคล BC2 จากนายณัฐวุฒ ิ แก้วสมนึก ประเภทบคุ คล BC3 จากนางสาวถนิมพสั ตร์ วสิ ารทนันท์ และประเภทคู่ BC3 จากนางสาวถนมิ พสั ตร์ วสิ ารทนนั ท์ นายเอกราช แจม่ จอ้ ย และ นายชษิ ณพุ งษ ์ บำ� รงุ ภกั ดี เหรียญทองแดง 2 เหรียญ ประกอบด้วยประเภทบุคคล BC2 จากนายมงคล จิตรเสง่ียม และ ประเภทบุคคล BC3 จากนายเอกราช แจ่มจ้อย นกั กีฬาทมี ชาติไทย ประเภททีม (BC1+BC2) ไดร้ ับเหรยี ญทอง ในการแข่งขนั อาเซยี นพาราเกมส์ ครั้งท่ี 7 ที่เมืองเนปิดอว์ (Nay Pyi Taw) ประเทศเมียนมาร์ (Myanmar) ทม่ี า : ชมรมกฬี าบอคเซียในประเทศไทย (2557ก : 7) 10

คูม่ ือผฝู้ กึ สอนกฬี าบอคเซีย การแข่งขันบอคเซียในอาเซียนพาราเกมส์ คร้ังที่ 3 มีก�ำหนดจัดข้ึนในการแข่งขัน อาเซียน พาราเกมส์ คร้งั ที่ 8 ทีป่ ระเทศสงิ คโปร์ (Singapore) ระหว่าง 3- 9 ธันวาคม พ.ศ. 2558 ขณะน้ี (มถิ ุนายน 2558) นกั กฬี าทมี ชาตไิ ทยอยรู่ ะหวา่ งเกบ็ ตวั ฝกึ ซอ้ มเพอ่ื เขา้ รว่ มการแขง่ ขนั ครง้ั นี้ จำ� นวน 11 คน ประกอบดว้ ย นายพทั ธยา เทศทอง นายวษิ ณ ุ ฮวดประดษิ ฐ์ นายทนิ กร เทพแดง นายวชั รพล วงษา นายวรวฒุ ิ แสงอำ� ภา นางสาวถนิมพัสตร์ วิสารทนันท์ นายเอกราช แจ่มจ้อย นางสาวสมบูรณ์ ไชยพานิช นายพรโชค ลาภเย็น นายเฉลมิ พล ตนั บตุ ร และ นายฤทธิไกร สมสนุก 1.2 การแข่งขันกีฬาบอคเซีย ในการแข่งขันเฟสปิกเกมส์ (Fespic Games) หรือ เอเชียน พาราเกมส์ (Asian Para Games) การแข่งขันเอเชียนพาราเกมส์ เดิมมีช่ือว่า “การแข่งขันเฟสปิกเกมส์” การจัดการแข่งขัน กีฬาบอคเซียไม่มีหลักฐานระบุชัดเจนว่ามีการจัดแข่งขันบอคเซีย ในการแข่งขันกีฬาเฟสปิกเกมส์ ครั้งแรก ทใ่ี ด มีเพียงหลกั ฐานจากการทน่ี กั กฬี าไทยเข้ารว่ มการแข่งขัน รวม 3 คร้งั คือ การแขง่ ขันเฟสปกิ เกมส์ ครั้งท่ี 7 ครั้งท่ี 8 และครั้งท่ี 9 หลังจากนั้นการแข่งขันได้เปลี่ยนช่ือเป็นการแข่งขันเอเชียนพาราเกมส์ ดังมีรายละเอียด ดงั ตอ่ ไปน้ี 1.2.1 การแข่งขนั กีฬาบอคเซยี ในการแข่งขันเฟสปกิ เกมส์ (Fespic Games) การแข่งขันกีฬาบอคเซีย ในการแข่งขันเฟสปิกเกมส์ เริ่มมีหลักฐานปรากฏเม่ือ ประเทศไทยเปน็ เจ้าภาพจัดการแข่งขันกีฬาเฟสปกิ เกมส์ ครง้ั ที่ 7 ใน พ.ศ. 2542 และไดบ้ รรจกุ ฬี าบอคเซีย เป็นกีฬาชนิดหนึ่งส�ำหรับนักกีฬาคนพิการทางสมอง โดยที่กรมพลศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ ในขณะนั้น (ปัจจุบันสังกัดกระทรวงการท่องเท่ียวและกีฬา) ได้มอบหมายให้วิทยาลัยพลศึกษากรุงเทพ (ปัจจุบัน คือ สถาบนั การพลศกึ ษา วทิ ยาเขตกรงุ เทพ) เป็นผรู้ ับผิดชอบจัดการแข่งขนั กฬี าบอคเซยี ระหวา่ งวนั ที่ 12 - 15 มกราคม พ.ศ. 2542 ณ อาคารยิมส์ 1 ศูนย์กีฬาธรรมศาสตร์รังสิต อ�ำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี โดยที่ผู้เขียนได้รับเกียรติเป็นเลขานุการจัดการแข่งขันและหัวหน้าผู้ตัดสิน มีผู้แทนของ IBC หรือ คณะกรรมการบอคเซียนานาชาติ (International Boccia Committee – IBC) ในขณะนั้น คือ คุณ เฮ ยอง ลี (Hay Jung Lee) ชาวเกาหลใี ต้ ใหเ้ กยี รตเิ ปน็ ผูเ้ ชย่ี วชาญฝ่ายเทคนคิ ควบคุมการแข่งขนั (TD) การแข่งขันคร้ังนั้น มีนักกีฬาเข้าร่วมการแข่งขัน จ�ำนวน 23 คน จาก 5 ประเทศ คือ ประเทศเกาหลีใต้ ประเทศญี่ปนุ่ ประเทศมาเลเซยี ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน (ฮ่องกง) และประเทศไทย มีการจดั การ แข่งขันรวม 4 ประเภท คือประเภท บคุ คล BC1 ประเภท บคุ คล BC2 ประเภทบุคคล BC3 และประเภททมี (BC1-BC2) รวม 60 รายการ ผลการแข่งขันประเทศไทย ได้รับ 2 เหรียญทอง 1 เหรียญเงิน และ 2 เหรียญทองแดง รายละเอยี ด ดังนี้ (วิทยาลยั พลศกึ ษากรุงเทพ, 2542 ก) เหรียญทอง 2 เหรียญ คือ ประเภททีม (BC1-BC2) นักกีฬาประกอบด้วย นายจารกึ ชมเชย นางสาวอรณี มงคลพันธ์ นายชยั พร ทกั ษี นางสาวสภุ าภรณ์ มาลีเมาะ นางสาวกระต่าย มน่ั วาจา และ ประเภทบุคคล BC3 จาก นางสาวถนิมพัสตร ์ วสิ ารทนนั ท์ เหรยี ญเงนิ 1 เหรยี ญ ประเภทบุคคล BC1 จากนายชัยพร ทักษี 11

คมู่ อื ผู้ฝึกสอนกฬี าบอคเซยี ผเู้ ช่ยี วชาญเทคนคิ ควบคมุ การแข่งขนั Hye Jung Lee (ท่ี 3 จากซ้าย) และ คณะผตู้ ดั สนิ กีฬาบอคเซยี ในการแข่งขันกฬี าเฟสปกิ เกมส์ คร้ังที่ 7 ทม่ี า : ดารณ ี คชศรสี วสั ด์ิ (2543 : 8) เหรยี ญทองแดง 2 เหรยี ญ ประกอบด้วย ประเภทบคุ คล BC2 จาก นางสาวกระตา่ ย มน่ั วาจา และ ประเภทบุคคล BC3 จากนายอคั รพล ปัน้ สนิท การแข่งขันกีฬาบอคเซีย ในการแข่งขันเฟสปิกเกมส์ คร้ังที่ 8 มีการจัดแข่งขันกีฬา บอคเซีย ณ เมืองปูซาน (Busan) ประเทศเกาหลีใต้ (South Korea) ระหว่างวันท่ี 26 ตุลาคม – 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2544  มีการจัดการแข่งขัน รวม 7 ประเภท คือ การแข่งขันประเภทบุคคล BC1 ประเภทบุคคล BC2 ประเภทบุคคล BC3 ประเภทบุคคล BC4 ประเภทคู่ BC3 ประเภทคู่ BC4 และ ประเภททมี (BC1- BC2) ในครั้งนนั้ ประเทศไทย (โดยสถานสงเคราะห์เดก็ พกิ ารและทุพพลภาพ ปากเกรด็ ) ส่งนักกีฬาบอคเซียเข้าร่วมการแข่งขัน จ�ำนวน 7 คน ดังน้ี ประเภท BC1 จ�ำนวน 3 คน ประกอบด้วย นายชัยพร ทักษี นายพัทธยา เทศทอง และนางสาวกระต่าย มั่นวาจา ประเภท BC2 จ�ำนวน 1 คน คือ นางสาวอรณี มงคลพันธ์ ประเภท BC3 จ�ำนวน 2 คน ประกอบด้วย นางสาวถนิมพัสตร์ วิสารทนันท์ นายอัครพล ปั้นสนิท ประเภท BC4 จ�ำนวน 1 คน คือ นางสาวสุภาภรณ์ มาลีเมาะ ผลการแข่งขัน นักกีฬาไทยได้รับ 2 เหรียญเงิน และ 1 เหรียญทองแดง ดังน้ี (สถานสงเคราะห์เด็กพิการและทุพพลภาพ ปากเกรด็ , 2544 ข) เหรียญเงิน 2 เหรียญ ประกอบด้วย ประเภทคู่ BC3 จาก นายอัครพล ปั้นสนิท และนางสาวถนมิ พัสตร์ วิสารทนันท์ และ ประเภทบคุ คล BC3 จากนางสาวถนมิ พสั ตร์ วสิ ารทนันท์ เหรียญทองแดง 1 เหรยี ญ ประเภทบุคคล BC1 จากนายพัทธยา เทศทอง การแข่งขันกีฬาบอคเซีย ในการแข่งขันเฟสปิกเกมส์ คร้ังที่ 9 มีการจัดแขง่ ขันกีฬา บอคเซยี ณ กรงุ กวั ลาลมั เปอร์ (Kuala Lumpur) ประเทศมาเลเซยี (Malaysia) ระหวา่ งวนั ท่ี 25 พฤศจกิ ายน – 1 ธนั วาคม พ.ศ. 2549 มกี ารจัดการแข่งขัน รวม 7 ประเภท คือ การแข่งขนั ประเภทบคุ คล BC1 ประเภท บุคคล BC2 ประเภทบุคคล BC3 ประเภทบคุ คล BC4 ประเภทคู่ BC3 ประเภทคู่ BC4 และ ประเภททีม (BC1- BC2) ในคร้ังนั้นประเทศไทย (โดยการกีฬาแห่งประเทศไทย) ส่งนักกีฬาบอคเซียเข้าร่วมการแข่งขัน 12

คู่มอื ผ้ฝู ึกสอนกีฬาบอคเซยี จ�ำนวน 6 คน ดังนี้ ประเภท BC1 นายพัทธยา เทศทอง นางสาวสุบิน ทิพย์มะณี ประเภท BC2 นายศักด์ิสิทธ์ิ เล็งเนตรและนายจารึก ชมเชย ประเภท BC3 นางสาวถนิมพัสตร์ วิสารทนันท์ และ นางสาววิลาสินี สุขราช ส�ำหรับประเภท BC4 ไม่ได้ส่งแข่งขัน เน่ืองจากงบประมาณไม่เพียงพอ ผลการ แข่งขันนักกีฬาไทยได้รับ 1 เหรียญทอง 1 เหรียญเงิน และ 2 เหรียญทองแดง ดังน้ี (ชมรมกีฬาบอคเซีย ในประเทศไทย, 2549 ค) เหรยี ญทอง 1 เหรียญ ประเภททีม (BC1-BC2) นักกีฬาประกอบด้วย นายพทั ธยา เทศทอง นางสาวสุบนิ ทิพยม์ ะณแี ละนายศกั ด์สิ ทิ ธ์ิ เล็งเนตร เหรยี ญเงนิ 1 เหรยี ญ ประเภทบคุ คล BC3 จากนางสาวถนิมพสั ตร์ วิสารทนันท์ เหรียญทองแดง 2 เหรียญ ประเภทบุคคล BC1 จากนายพัทธยา เทศทอง และ ประเภทคู่ BC3นกั กีฬาประกอบดว้ ย นางสาวถนิมพัสตร์ วิสารทนนั ท์และนางสาววิลาสินี สุขราช การแข่งขันรายการนี้ไม่มีคะแนนสะสม เน่ืองจากไม่ได้การรับรองจาก IBC และ นักกีฬาไทยประเภท BC2 (นายจารึก ชมเชย) ได้รับแจ้งจากฝ่ายจัดการแข่งขันว่ามีระดับความพิการ เกนิ ระดบั ทจี่ ะแขง่ ขันกฬี าบอคเซียได้ ทำ� ให้ไมส่ ามารถลงแขง่ ขันไดต้ ามระเบยี บการแขง่ ขนั นกั กีฬาเหรยี ญทองประเภททมี (BC1-BC2) ในการแขง่ ขนั กีฬาเฟสปิกเกมส์ ครั้งท่ี 9 (นายศักดิส์ ิทธ ์ิ เล็งเนตร นายพทั ธยา เทศทอง และนางสาวสบุ นิ ทพิ ยม์ ะณ)ี ทม่ี า : ชมรมกีฬาบอคเซียในประเทศไทย (2549 ค : 8) 1.2.2 การแข่งขันกฬี าบอคเซยี ในการแขง่ ขนั เอเชยี นพาราเกมส์ (Asian Para Games) การแข่งขันเฟสปิกเกมส์ คร้งั ท่ี 10 ได้เปลี่ยนช่ือเป็น “การแข่งขนั เอเชยี นพาราเกมส์” เป็นครั้งแรกในการแข่งขันที่เมืองกวางโจว (Guangzhou) ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน (China) ค.ศ. 2010 (พ.ศ. 2553) และเปน็ ครงั้ แรกทค่ี ณะกรรมการพาราลมิ ปกิ สากล (IPC) มกี ารกำ� หนดใหเ้ ปน็ รายการ แขง่ ขนั เกบ็ คะแนนจดั อนั ดบั โลก ของ CPISRA เพอื่ รบั สทิ ธเิ์ ขา้ รว่ มการแขง่ ขนั พาราลมิ ปกิ เกมส์ ทก่ี รงุ ลอนดอน ปี ค.ศ.2012 (พ.ศ. 2555) ณ ประเทศสหราชอาณาจักร ในประเภทบคุ คล (International Paralympic 13

คู่มือผู้ฝึกสอนกีฬาบอคเซยี Committee, 2011H) การแข่งขันจัดขึ้นระหว่างวันท่ี 12 - 19 ธันวาคม พ.ศ. 2553 ใช้ช่ือการแข่งขันว่า Guangzhou 2010 Asian Para Games ในครั้งนั้นประเทศไทย (โดยการกีฬาแห่งประเทศไทย) สง่ นักกีฬาบอคเซียเข้ารว่ มการแขง่ ขัน จำ� นวน 8 คน ประกอบดว้ ย นายวษิ ณุ ฮวดประดิษฐ์ นางสาวสบุ นิ ทิพย์มะณี นายวัชรพล วงษา นายมงคล จิตรเสง่ียม นายอัครพล ปั้นสนิท นายสถาพร อยู่เจริญ นางสาวถนิมพัสตร์ วสิ ารทนันท ์ และนายวรวิช บำ� รงุ ภักดี ผลการแขง่ ขนั นกั กฬี าไทยได้รบั 2 เหรยี ญทอง และ 1 เหรียญทองแดง ดังนี้ (ชมรมกีฬา บอคเซียในประเทศไทย, 2553 ค) เหรยี ญทอง 2 เหรยี ญ ประเภทบคุ คล BC1 จากนายวษิ ณุ ฮวดประดษิ ฐ ์ และประเภท บคุ คล BC2 จากนายวัชรพล วงษา เหรียญทองแดง 1 เหรยี ญ ประเภทบุคคล BC3 จากนางสาวถนมิ พสั ตร์ วิสารทนันท ์ การแขง่ ขันเอเชยี นพาราเกมส์ ครงั้ ท่ี 2 จดั แข่งขันท่ีเมอื งอนิ ชอน (Incheon) ประเทศ เกาหลีใต้ ค.ศ. 2014 (พ.ศ. 2557) การแข่งขันจัดขึ้นระหว่างวันท่ี 18 - 24 ตุลาคม พ.ศ. 2557 ใช้ช่ือ การแขง่ ขนั วา่ 2014  Incheon Asian Para Games ครง้ั นปี้ ระเทศไทยสง่ นกั กฬี าบอคเซยี เขา้ รว่ มการแขง่ ขนั จ�ำนวน 11 คน ประกอบด้วย นายพัทธยา เทศทอง นายวษิ ณุ ฮวดประดิษฐ์ นายวชั รพล วงษา นายมงคล จิตรเสงี่ยม นายวรวุฒิ แสงอาภา นายอัครพล ปั้นสนิท นางสาวถนิมพัสตร์ วิสารทนันท์ นางสาวชณัชชา สนุ ทรเพราะ นายพรโชค ลาภเย็น นายอาคม หอยทอง และ นายเฉลิมพล ตนั บตุ ร ผลการแข่งขันนกั กฬี า ไทยไดร้ ับ 3 เหรียญทอง 3 เหรียญเงิน และ 1 เหรียญทองแดง ดังนี้ (BISFed, 2015 A) เหรยี ญทอง 3 เหรยี ญ ประเภทบคุ คล BC1 จากนายพัทธยา เทศทอง ประเภทบคุ คล BC2 จากนายวรวุฒิ แสงอ�ำภา และประเภททีม (BC1-BC2) นักกีฬาประกอบด้วย นายพัทธยา เทศทอง นายวษิ ณุ ฮวดประดิษฐ์ นายวชั รพล วงษา นายมงคล จิตรเสงี่ยม และนายวรวุฒิ แสงอำ� ภา เหรยี ญเงนิ 3 เหรยี ญ ประเภทบคุ คล BC1 จากนายวษิ ณุ ฮวดประดษิ ฐ ์ ประเภทบคุ คล BC2 จากนายวชั รพล วงษา และประเภทคู่ BC4 นกั กฬี าประกอบดว้ ย นายพรโชค ลาภเยน็ นายอาคม หอยทอง และนายเฉลมิ พล ตนั บุตร เหรียญทองแดง 1 เหรยี ญ ประเภทบคุ คล BC4 จากนายพรโชค ลาภเยน็ นกั กฬี าเหรียญทอง และเหรียญเงินประเภทบคุ คล BC1 ในการแขง่ ขนั รายการ 2014 Incheon Asian Para Games (นายพทั ธยา เทศทอง และนายวษิ ณุ ฮวดประดิษฐ)์ ทีม่ า : ชมรมกฬี าบอคเซยี ในประเทศไทย ( 2557 ค : ภาคผนวก) 14

คมู่ ือผูฝ้ กึ สอนกฬี าบอคเซีย 1.3 การแข่งขันกีฬาบอคเซีย ในการแข่งขันเยาวชนเอเชียนพาราเกมส์ (Youth Asian Para Games) การแข่งขนั กีฬาบอคเซีย ในการแขง่ ขนั เยาวชนเอเชียนพาราเกมส์ จัดขน้ึ ครัง้ แรกในรายการ Tokyo 2009 Youth Asian Para Games ท่ีกรุงโตเกียว ประเทศญ่ีปุ่น ระหว่างวันที่ 8-15 กันยายน พ.ศ. 2552 ส�ำนักงานพัฒนาการกีฬาและนันทนาการ (กรมพลศึกษาในปัจจุบัน) กระทรวงการท่องเที่ยว และกฬี า ส่งนกั กีฬาเยาวชนตัวแทนทมี ชาตไิ ทย จำ� นวน 2 คน คือ นายศราวฒุ ิ พินจิ มนตรี ประเภท BC2 และนายสถาพร อยู่เจริญ ประเภท BC4 เข้าร่วมการแข่งขัน โดยมีนายปรีดา รอดโพธ์ิทอง อดีตอธิบดี กรมพลศึกษา เป็นหัวหน้าคณะ และผูเ้ ขยี นรว่ มเป็นผู้ฝึกสอน ผลการแข่งขนั นกั กีฬาไทย ได้รบั 1 เหรยี ญเงิน และ 1 เหรยี ญทองแดง ดงั น้ี (ชมรมกฬี า บอคเซียในประเทศไทย, 2554 ค) เหรียญเงนิ 1 เหรียญ ประเภทบุคคล BC4 จาก นายสถาพร อย่เู จริญ เหรยี ญทองแดง 1 เหรยี ญ ประเภทบคุ คล BC2 จากนายศราวฒุ ิ พินิจมนตรี สำ� หรับการแขง่ ขนั กีฬาบอคเซยี ในการแขง่ ขนั เยาวชนเอเชียนพาราเกมส์ คร้งั ที่ 2 มกี ำ� หนด การแขง่ ขัน ท่ีประเทศมาเลเซยี มชี ือ่ การแขง่ ขนั วา่ Youth Asian Para Games, Malaysia 2013 แข่งขัน ระหว่างวันท่ี 26 - 30 ตุลาคม พ.ศ. 2556 การจัดการแข่งขนั แบ่งออกเปน็ 2 รุ่น คอื ประเภท ยุวชน (junior) อายุ 15-17 ปี และ เยาวชน (senior) อายุ 18-21 ปี ผลการแข่งขัน ประเทศไทย ได้รับ 3 เหรียญทอง 1 เหรยี ญเงนิ และ 1 เหรยี ญทองแดง ดังน้ี (Asian Paralympic Committee, 2013 ) เหรียญทอง 3 เหรียญ ประกอบด้วย ประเภทบุคคล BC1 เยาวชน จากนายเจริญศักด์ิ แจ่มแจ้ง ประเภทบุคคล BC2 เยาวชน จากนายอดิศักดิ์ แก้วนาคแนว และประเภทบุคคล BC4 ยุวชน จากนายอัครเดช ชูชวนกลน่ิ เหรยี ญเงนิ 1 เหรยี ญ ประเภทบุคคล BC2 ยุวชน จากนายบุญเทพ เพชรดี เหรียญทองแดง 1 เหรียญ ประเภททีมผสม (BC1- BC2) จากนายเจริญศักด์ิ แจ่มแจ้ง นายอดิศกั ดิ์ แก้วนาคแนว และนายบญุ เทพ เพชรดี คณะนกั กฬี าและผฝู้ ึกสอนทมี ชาตไิ ทย ในการแข่งขนั Youth Asian Para Games, Malaysia 2013 ประเทศมาเลเซยี ทีม่ า : https://www.facebook.com/pages/Asian-Youth-Para-Games-Malaysia-2013-Sukan- Para-Asia-Remaja-Malaysia/419575028141030?sk=photos (สืบคน้ เม่ือวนั ที่ 22 กรกฎาคม 2557) 15

ค่มู ือผ้ฝู กึ สอนกฬี าบอคเซยี 1.4 การแข่งขันกีฬาบอคเซีย ชิงแชมป์เอเซียและแปซิฟิกใต้ ของ CPISRA (CPISRA Asia & South Pacific Championships) การแข่งขันกีฬาบอคเซีย ในการแข่งขันเอเซียและแปซิฟิกใต้ ของ CPISRA จัดขึ้นคร้ังแรก ระหวา่ งวนั ที่ 11 - 18 มกราคม พ.ศ. 2544 ณ เมอื งฮอ่ งกง ประเทศสาธารณรฐั ประชาชนจนี ใชช้ อื่ การแขง่ ขนั ว่า “2001 Fespic Boccia Championships for the Disabled” ในคร้ังนนั้ ชมรมกฬี าบอคเซยี ไดร้ บั ความอนุเคราะห์จาก สถานสงเคราะห์เด็กพิการและทุพพลภาพ ปากเกร็ด (บ้านนนทภูมิ) สนับสนุน งบประมาณ ส่งนักกีฬาบอคเซีย ตัวแทนทีมชาติไทยพร้อมเจ้าหน้าที่ จ�ำนวน 8 คน เข้าร่วมการแข่งขัน โดยมีนางสาวสิทธิอาภรณ์ เชยนาค เป็นผู้จัดการทีม นักกีฬาประกอบด้วย นายชัยพร ทักษี นางสาวอรณี มงคลพนั ธ์ นางสาวสุภาภรณ์ มาลีเมาะ และนายจารึก ชมเชย ผลการแขง่ ขันนักกฬี าไทยไดร้ บั 3 เหรยี ญเงิน ดังนี้ (สถานสงเคราะห์เด็กพกิ ารและทุพพลภาพ ปากเกรด็ , 2544 ก) เหรียญเงิน 3 เหรียญ ประกอบดว้ ย ประเภทบุคคล BC1 จากนายชยั พร ทักษี ประเภทบุคคล BC2 จากนางสาวอรณี มงคลพันธ์ และ ประเภทบุคคล BC4 จากนางสาวสุภาภรณ์ มาลเี มาะ ในการเข้าร่วมการแข่งขันครั้งน้ี ได้รับแจ้งจากฝ่ายจัดการแข่งขันว่า นายจารึก ชมเชย มีความแข็งแรงดีกว่าระดับความพิการของนักกีฬาท่ีจะแข่งขันได้ ท�ำให้นักกีฬาประเภททีมไม่ครบจ�ำนวน 3 คน ท�ำใหไ้ ม่สามารถรวมทีมได้ จงึ แข่งเฉพาะประเภทบคุ คลเทา่ นน้ั การแขง่ ขนั กฬี าบอคเซยี ในการแขง่ ขนั เอเซยี และแปซฟิ กิ ใต้ ของ CPISRA ครงั้ ท่ี 2 จดั แขง่ ขนั ขึ้นระหว่างวันท่ี 17 - 21 เดือนกันยายน พ.ศ. 2548 ประเทศมาเลเซีย ใช้ชื่อการแข่งขันว่า “1st Asia & South Pacific Championships Kuala Lumpur 2005” เป็นการแข่งขันเพื่อเก็บคะแนนสะสม เพื่อ เขา้ รว่ มการแข่งขนั พาราลมิ ปกิ เกมส์ กรุงปกั กง่ิ ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจนี ใน ค.ศ. 2008 (พ.ศ. 2511) ที่ IPC ก�ำหนดเปน็ รายการแรก ในรอบ 4 ปี (ค.ศ. 2005 - 2008) การแข่งขันครั้งนี้ สมาคมกีฬาคนพกิ าร แห่งประเทศไทยร่วมกับชมรมกีฬาบอคเซียในประเทศไทย ได้รับงบประมาณสนับสนุนจากกองทุนพัฒนา กีฬาแห่งชาติ สถานสงเคราะห์เด็กพิการและทุพพลภาพ ปากเกร็ด (บ้านนนทภูมิ) และสถานสงเคราะห์ เด็กพิการทางสมองและปญั ญาชาย ปากเกร็ด สง่ นกั กีฬาตัวแทนทมี ชาตไิ ทย พรอ้ มเจา้ หนา้ ท่ี จำ� นวน 22 คน โดยมี ผศ.ดร.มยรุ ี ศภุ วบิ ลู ย ์ เปน็ ผจู้ ดั การทมี นกั กฬี าประกอบดว้ ย นายพทั ธยา เทศทอง นายทนิ กร เทพแดง นางสาวสุภาภรณ์ มาลีเมาะ นางสาวสุบิน ทิพย์มะณี นางสาวถนิมพัสตร์ วิสารทนันท์ นางสาววิลาสินี สขุ ราช นายอัครพล ปน้ั สนทิ นายดนยั สอนนรนิ ทร์ และนายอาคม หอยทอง ผลการแขง่ ขันนักกฬี าไทย ไดร้ บั 1 เหรยี ญทอง 3 เหรยี ญเงนิ และ 2 เหรยี ญทองแดง ดงั นี้ (ชมรมกฬี าบอคเซยี ในประเทศไทย, 2548 ข) เหรียญทอง 1 เหรียญ ประเภทบุคคล BC1 จากนายพทั ธยา เทศทอง เหรียญเงิน 3  เหรียญ ประกอบด้วย ประเภทบุคคล BC3 จาก นางสาวถนิมพัสตร์ วิสารทนนั ท์ ประเภทคู่ BC3 นักกีฬาประกอบ ดว้ ย นางสาวถนมิ พสั ตร์ วสิ ารทนนั ท์ นางสาววิลาสนิ ี สขุ ราช และนายอคั รพล ปั้นสนทิ และประเภทบุคคล BC4 จาก นายดนัย สอนนรนิ ทร์ เหรยี ญทองแดง 2 เหรียญ ประกอบด้วย ประเภททมี (BC1-BC2) นกั กีฬาประกอบ ด้วย นายพัทธยา เทศทอง นายทนิ กร เทพแดง นางสาวสุภาภรณ์ มาลเี มาะ และนางสาวสบุ ิน ทพิ ย์มะณี และ ประเภทคู่ BC4 นักกีฬาประกอบด้วย นายดนัย สอนนรินทร์ และนายอาคม หอยทอง 16

คมู่ อื ผฝู้ ึกสอนกฬี าบอคเซีย ในการเขา้ รว่ มการแขง่ ขนั รายการนี้ มสี มาชกิ ชมรมกฬี าบอคเซยี ในประเทศไทย เขา้ รว่ มอบรม ผู้ตดั สิน หลักสูตรผู้ตดั สนิ นานาชาติของ IBC (ภายหลังเปล่ียนเปน็ CBC – CPISRA Boccia committee) จำ� นวน 3 คน คอื ผเู้ ขยี น (นางสาวดารณ ี คชศรสี วสั ด)์ิ สงั กดั วทิ ยาลยั พลศกึ ษากรงุ เทพ นายวรี ภทั ร ภอู่ ณุ ฑโร สังกัดโรงเรียนศรีสังวาลย์นนทบุรี และนายจินดา โมธรรม สังกัดส�ำนักพัฒนาการกีฬาและนันทนาการ (กรมพลศึกษา) โดยมี นางเฮเลน่า บาสโทส (Ms.Helena Bastos) ชาวโปรตุเกส เป็นวิทยากร และมี ผเู้ ขา้ อบรมผตู้ รวจระดบั ความพกิ ารนานาชาติ จำ� นวน 2 คน คอื แพทยห์ ญงิ นภิ าภรณ์ อนิ ทนู สงั กดั โรงพยาบาล จุฬาลงกรณ์ และนางสาวสุทิศา ทับเหล็ก สังกัดสถานสงเคราะห์เด็กพิการและทุพพลภาพ ปากเกร็ด (บา้ นนนทภูม)ิ คณะนกั กีฬาและผูฝ้ ึกสอนทมี ชาติไทยในการแข่งขนั รายการ 1st Asia & South Pacific Championships Kuala Lumpur 2005 ที่มา : ชมรมกีฬาบอคเซยี ในประเทศไทย (2548 ข : 6) การแขง่ ขนั กฬี าบอคเซยี ในการแขง่ ขนั เอเซยี และแปซฟิ กิ ใต้ ของ CPISRA ครงั้ ท่ี 3 จดั แขง่ ขนั ข้ึนระหว่างวันที่ 14 - 22 สิงหาคม พ.ศ. 2552 ที่เมืองฮ่องกง ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน ใช้ชื่อ การแข่งขันว่า “3rd Asia & South Pacific Championships” เป็นการแข่งขันเพื่อเก็บคะแนนสะสม เพอ่ื เขา้ รว่ มการแขง่ ขนั พาราลมิ ปกิ เกมส์ กรงุ ลอนดอน ประเทศสหราชอาณาจกั ร ในปี ค.ศ. 2012 (พ.ศ. 2555) ที่ IPC ก�ำหนดเป็นรายการแรก ในรอบ 4 ปี (ค.ศ. 2008 - 2012) การแข่งขันครั้งนี้ สมาคมกีฬาคนพิการ แห่งประเทศไทยร่วมกับชมรมกีฬาบอคเซียในประเทศไทย ได้รับงบประมาณสนับสนุนจากกองทุนพัฒนา กีฬาแห่งชาติ สถานสงเคราะห์เด็กพิการและทุพพลภาพ ปากเกร็ด (บ้านนนทภูมิ) และสถานสงเคราะห์ เดก็ พิการทางสมองและปัญญาชาย ปากเกร็ด สง่ นกั กฬี าทีมชาติไทย ประเภท BC1, BC2 และ BC3 พร้อม เจา้ หนา้ ทร่ี วม 13 คน โดยมผี เู้ ขยี นเปน็ ผคู้ วบคมุ ทมี สำ� หรบั ประเภท BC4 ไมไ่ ดส้ ง่ แขง่ ขนั เนอ่ื งจากงบประมาณ ไมเ่ พียงพอ นักกีฬาประกอบด้วย นายพัทธยา เทศทอง นายทองพนู กำ� ลงั เหลอื นายมงคล จิตรเสงี่ยม นายบุญลือ อัศจรรย์ นางสาววิลาสินี สุขราช และนายอัครพล ปั้นสนิท ผลการแข่งขันนักกีฬาไทยได้รับ 1 เหรยี ญทอง และ 1 เหรยี ญเงิน ดงั น้ี (ชมรมกฬี าบอคเซยี ในประเทศไทย, 2552 ข) 17

คู่มือผู้ฝึกสอนกีฬาบอคเซยี เหรยี ญทอง 1 เหรยี ญ ประเภททมี (BC1-BC2) นกั กฬี าประกอบด้วย นายพัทธยา เทศทอง นายทองพูน กำ� ลังเหลือ นายมงคล จติ รเสงย่ี มและนายบุญลือ อัศจรรย์ เหรยี ญเงนิ 1 เหรียญ ประเภทคู่ BC3 นักกฬี าประกอบดว้ ย นางสาววลิ าสนิ ี สุขราช และ นายอคั รพล ปน้ั สนิท คณะนกั กฬี าและผ้ฝู ึกสอนทมี ชาตไิ ทยในการแขง่ ขันรายการ 3rd Asia & South Pacific Championships ประเทศสาธารณรฐั ประชาชนจีน (ฮอ่ งกง) ทม่ี า : ชมรมกีฬาบอคเซยี ในประเทศไทย (2552 ข : 6) 1.5 ชิงแชมป์เอเซียและโอเชียเนียของ BISFed (BISFed Asia and Oceania Boccia Championships) การแข่งขันกีฬาบอคเซียรายการเอเซียและโอเชียเนีย ครั้งที่ 1 เดิมเป็นการแข่งขันรายการ เอเซียและแปซิฟิกใต้ของ CPISRA เป็นการแข่งขันท่ีพัฒนาจากเดิมให้กว้างขวางขึ้น เพ่ือเป็นไปตามการ แบ่งพ้ืนท่ีในระดับภูมิภาค ท่ี BISFed เป็นผู้รับผิดชอบ การแข่งขันครั้งน้ีใช้ช่ือการแข่งขันว่า “2013 Asia and Oceania Boccia Championships” จัดขนึ้ ที่เมอื งซดิ นยี ์ (Sydney) ประเทศออสเตรเลยี (Australia) ระหว่างวันที่ 18 - 26 ตุลาคม พ.ศ. 2556 ซ่ึงเป็นรายการเก็บคะแนนสะสมจัดอันดับโลก เพ่ือรับสิทธ์ิร่วม การแข่งขันพาราลิมปิกเกมส์ ท่ีเมืองริโอ เดอ จาเนโร ประเทศบราซิล ปี ค.ศ. 2016 ของ BISFed เป็น รายการแรก การแขง่ ขนั คร้งั น้ี ประเทศไทย ส่งนกั กฬี าทีมชาตไิ ทย ทุกประเภทพรอ้ มเจา้ หนา้ ท่ีรวม 24 คน (นักกีฬา 11 คน) โดยมีนายเขมรัฐ ปัญญาประโชติ เป็นหัวหน้าผู้ฝึกสอนและผู้จัดการทีม ผลการแข่งขัน นกั กฬี าไทยไดร้ บั 3 เหรยี ญทอง 1 เหรยี ญเงนิ และ 2 เหรยี ญทองแดง ดงั น ้ี (ชมรมกฬี าบอคเซยี ในประเทศไทย, 2556 ข) เหรียญทอง 3 เหรียญ ประเภทบุคคล BC1 จากนายวิษณุ ฮวดประดิษฐ์ ประเภทคู่ BC4 นักกีฬาประกอบดว้ ย นายพรโชค ลาภเย็น นายเฉลมิ พล ตนั บตุ ร และนายอาคม หอยทอง และประเภททีม (BC1 - BC2) นักกีฬาประกอบด้วยนายพัทธยา เทศทอง นายวิษณุ ฮวดประดิษฐ์ นายมงคล จิตรเสงี่ยม นายวัชรพล วงษา และนายวรวุฒ ิ แสงอำ� ภา 18

ค่มู ือผู้ฝกึ สอนกีฬาบอคเซยี เหรยี ญเงนิ 1 เหรยี ญ ประเภทบคุ คล BC1 จากนายพัทธยา เทศทอง เหรียญทองแดง 2 เหรียญ ประกอบด้วย ประเภทบุคคล BC3 จากนางสาวถนิมพัสตร์ วสิ ารทนันท์ และประเภทบคุ คล BC4 จากนายพรโชค ลาภเยน็ คณะนกั กีฬาและผฝู้ กึ สอนทีมชาติไทย เหรยี ญทอง ประเภททีม (BC1-BC2) ในการแข่งขนั รายการ 2013 Asia and Oceania Boccia Championships เมืองซดิ นีย ์ ประเทศออสเตรเลีย ท่ีมา : ชมรมกีฬาบอคเซยี ในประเทศไทย (2556ข : ภาคผนวก ข) การแข่งขันกีฬาบอคเซีย รายการเอเซียและโอเชียเนีย คร้ังที่ 2 การแข่งขันคร้ังน้ีใช้ช่ือ การแขง่ ขันว่า “2015 Boccia Asia /Oceania Team & Pairs Championships” จัดข้ึนทเี่ มอื งฮอ่ งกง ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจนี ระหวา่ งวนั ที่ 10 - 14 มถิ ุนายน พ.ศ. 2558 ซง่ึ เป็นรายการเก็บคะแนน สะสมจัดอันดับโลก เพ่ือรับสิทธ์ิร่วมการแข่งขันพาราลิมปิกเกมส์ ที่เมืองริโอเดอจาเนโร ประเทศบราซิล ปี ค.ศ. 2016 ในประเภทคู่และทีม ประเทศไทยส่งนักกีฬาเข้าร่วมการแข่งขัน 10 คน มีนักกีฬาเข้าร่วม การแข่งขัน 10 ประเทศ ประกอบด้วย ออสเตรเลีย สาธารณรัฐประชาชนจีน ฮ่องกง อิรัก ญ่ีปุ่น เกาหลี มาเก๊า สิงคโปร์ ไทยและสาธารณรัฐอาหรับอามิเรตส์ ผลการแข่งขันนักกีฬาไทย สรุปได้ดังน้ี (Hong Kong Paralympic Committee, 2015A และ 2015 B) ประเภททีม (BC1-BC2) ได้อันดบั ที่ 1 นักกฬี า 4 คน ประกอบดว้ ย นายพทั ธยา เทศทอง นายวิษณ ุ ฮวดประดิษฐ ์ นายวรวุฒ ิ แสงอำ� ภา นายวัชรพล วงษา ประเภทคู่ BC3 ได้อันดับที่ 2 นักกีฬา 3 คน ประกอบด้วย นายเอกราช แจ่มจ้อย นางสาวถนมิ พัสตร ์ วสิ ารทนนั ท ์ นายเชาวลติ แสงจนิ ดา ประเภทคู่ BC4 ไดอ้ นั ดบั ท่ี 4 นกั กฬี า 3 คน ประกอบด้วย นายพรโชค ลาภเย็น นายอัครเดช ชชู ืน่ กลิน่ นางสาวนวลจันทร์ พลศิลา 19

คู่มือผูฝ้ กึ สอนกีฬาบอคเซีย คณะนักกีฬาและผฝู้ กึ สอนทีมชาตไิ ทย ในการแขง่ ขันรายการ 2015 Boccia Asia/Oceania Team & Pairs Championships ท่มี า : ดารตั น ์ โพผาวงษ์ (2558 ก : ภาพออนไลน)์ สบื คน้ เมอ่ื วนั ท่ี 17 มิถนุ ายน 2558 จากผลการแขง่ ขันครั้งนี้ สง่ ผลให้ประเทศไทยไดร้ ับสิทธส์ิ ง่ นกั กีฬาเข้าร่วมการแข่งขนั พาราลิมปกิ เกมส์ ทีก่ รงุ รโิ อ เดอ จาเนโร ประเทศบราซิล ในปี ค.ศ. 2016 หรอื พ.ศ. 2559 ในประเภททีม (BC1-BC2) เนื่องจากไดอ้ ันดับที่ 1 ในระดับภูมิภาค ตามเง่อื นไขการรบั สทิ ธ์ิทีก่ ำ� หนดโดย BISFed ตามระเบยี บของ IPC ส�ำหรับประเภทคู่ BC3 และประเภทคู่ BC4 จะต้องรอผลจากคะแนนสะสมอันดับโลก ที่เริ่มเก็บคะแนน สะสมมาต้ังแต่วนั ที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2557 และจะสรปุ ผลวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2559 (International Paralympic Committee, 2015) สรุป จากประวัติและพัฒนาการกีฬาบอคเซียในประเทศไทย ในระยะเวลาท่ีผ่านมา แสดงให้เห็นว่ากีฬา บอคเซียได้รับส่งเสริมและพัฒนาลักษณะการจัดอบรมบุคลากรด้านผู้ฝึกสอน ผู้ตัดสินและเจ้าหน้าที่จัดการ แข่งขันควบคู่กันไปกับการแข่งขันกีฬาบอคเซียในระดับชาติอย่างต่อเน่ือง โดยผู้ที่เข้ารับการอบรมมีทั้ง เจา้ หน้าทใี่ นสถานสงเคราะห์คนพิการ อาจารย ์ นกั ศกึ ษาในสถาบนั การพลศกึ ษา เจา้ หน้าทใี่ นศนู ย์การศกึ ษา พิเศษ ผู้ปกครองหรือผู้ดูแลคนพิการ รวมถึงคนพิการท่ีสามารถตัดสิน หรือแข่งขันกีฬาบอคเซียได้ โดย ไดร้ บั การสนบั สนนุ งบประมาณจากหนว่ ยงานทร่ี บั ผดิ ชอบเกย่ี วกบั กฬี าในระดบั ชาตโิ ดยตรง คอื กรมพลศกึ ษา สำ� นกั พฒั นากฬี าและนนั ทนาการ การกฬี าแหง่ ประเทศไทย กองทนุ พฒั นากฬี าแหง่ ชาติ สมาคมกฬี าคนพกิ าร แห่งประเทศไทย รวมถึงการให้ความอนุเคราะห์และให้ความร่วมมือเป็นอย่างดีขององค์กรที่เกี่ยวข้องกับ กีฬาและคนพิการในเร่ืองสถานท่ี อุปกรณ์ และบุคลากร เช่น สถาบันการพลศึกษา วิทยาเขตกรุงเทพ สถานสงเคราะห์คนพิการและทุพพลภาพ ปากเกร็ด (บ้านนนทภูมิ) สถานสงเคราะห์เด็กพิการทางสมอง และปัญญาชาย ปากเกรด็ โรงเรียนศรีสงั วาลย์ จังหวัดนนทบรุ ี สโมสรชลประทาน อ.ปากเกรด็ จ.นนทบุรี 20

คู่มอื ผู้ฝึกสอนกีฬาบอคเซีย สถานสงเคราะห์คนพิการการุณยเวศม์ จังหวัดชลบุรี ศูนย์การศึกษาพิเศษ จังหวัดเพชรบุรี และ จังหวัดฉะเชิงเทรา สมาคมกีฬาจังหวัดอ�ำนาจเจริญ โรงเรียนอาชีวะพระมหาไถ่ เป็นต้น ท�ำให้การสร้างทีม นักกีฬาดีข้ึนตามล�ำดับ มีนักกีฬาบอคเซีย จ�ำนวนมากขึ้นเร่ือยๆ ทั้งระดับนักเรียนและท่ัวไป นอกจากนี้ รปู แบบการจดั การแขง่ ขนั ของไทย ไดพ้ ยายามจัดให้ได้มาตรฐานสากล ทง้ั น้เี พ่ือใหน้ ักกฬี าที่ลงแขง่ ขนั คุ้นชิน เมื่อได้เป็นไปแข่งขันในระดับนานาชาติ ประกอบกับการบริหารจัดการและการด�ำเนินงานของชมรมกีฬา บอคเซียในประเทศไทย ไดพ้ ยายามส่งเสริม ให้ความรู้ ทกั ษะ ประสบการณ์ ประสานงาน หางบประมาณ สนับสนุนนักกีฬาต้ังแต่ระดับพื้นฐาน ระดับชาติและระดับนานาชาติ โดยการส่งเสริมให้นักกีฬาท่ีมีฝีมือดี เข้าร่วมการแข่งขันในระดับนานาชาติดังท่ีได้กล่าวใน บทท่ี 1 จึงส่งผลให้กีฬาบอคเซียในประเทศไทยได้รับ การเผยแพรแ่ ละพฒั นาไปอยา่ งรวดเรว็ รวมเวลาเพยี ง 15 ป ี นกั กฬี าไทยสามารถสรา้ งชอ่ื เสยี งใหป้ ระเทศไทย ไปทั่วโลกจากการได้รับ 2 เหรียญทองในพาราลิมปิกเกมส์ กรุงลอนดอน 2012 ในประเภทบุคคล BC1 และประเภททมี (BC1-BC2) เมอื่ ปี พ.ศ. 2555 และการแขง่ ขนั ระดบั นานาชาตทิ ง้ั ระดบั ภมู ภิ าคและระดบั โลก มาอยา่ งต่อเน่ือง การด�ำเนินการต่อไปส�ำหรับการแข่งขันกีฬาบอคเซียภายในประเทศ ในปีหน้า (พ.ศ. 2559) จะมี การแข่งขันกีฬาคนพิการแห่งชาติ ท่ีจังหวัดนครสวรรค์ ส่วนกีฬานักเรียนคนพิการแห่งชาติ จะจัดแข่งขัน ที่จังหวัดนครศรีธรรมราช ส�ำหรับการแข่งขันกีฬาบอคเซียชิงแชมป์ประเทศไทย สมาคมกีฬาคนพิการ ทางสมองแห่งประเทศไทยและชมรมกีฬาบอคเซียในประเทศไทย จะเป็นผู้รับผิดชอบพิจารณาจัดขึ้น เพื่อส่งเสริมและพัฒนากีฬาบอคเซียภายในประเทศ หรือจะมีการคัดเลือกนักกีฬาตัวแทนทีมชาติไทย เพ่ือแข่งขนั ระดบั นานาชาต ิ  โดยเฉพาะกฬี าพาราลิมปิกเกมส์อย่างไร จะต้องติดตามตอ่ ไป 21

คู่มอื ผ้ฝู ึกสอนกฬี าบอคเซีย บทท่ี 2 ส่ิงทผ่ี ู้ฝกึ สอนกีฬาบอคเซียควรทราบ ทักษะการเล่นและการฝึกทักษะกีฬาบอคเซีย เป็นเรื่องที่ผู้ฝึกสอนจะต้องท�ำความเข้าใจให้ละเอียด ลึกซึ้ง นอกเหนือจากหลักการฝึกวิทยาศาสตร์การกีฬา โดยทั่วไปตามปกติ หากจะฝึกทักษะกีฬาบอคเซีย เพอื่ การแขง่ ขนั ทง้ั นเี้ พราะนกั กฬี าแตล่ ะคนมคี วามแตกตา่ งกนั ทง้ั สภาพรา่ งกายและความสามารถ เนอื่ งจาก ผู้ท่ีจะเล่นกีฬาบอคเซียเพ่ือการแข่งขันได้ จะต้องเป็นคนพิการทางสมอง หรือสมองพิการ และคนพิการ ทีแ่ ขน-ขา ทงั้ สี่เคลอ่ื นไหวยากลำ� บากจากสาเหตอุ ื่นๆ เชน่ แขน-ขาขาด อมั พาต กล้ามเน้อื ออ่ นแรง เป็นตน้ นักกีฬาทุกคนนั่งรถเข็นวีลแชร์และมีความพิการทางการเคล่ือนไหวระดับรุนแรงทุกคน บางคนสามารถ เล่นเกมไดด้ ว้ ยตนเอง กติกาก�ำหนดให้กลุ่มนีแ้ ข่งขนั ประเภท BC2 และ BC4 ในขณะท่ีบางคนไม่สามารถ ช่วยเหลือตนเองได้ กติกาจึงก�ำหนดให้มีผู้ช่วยนักกีฬาได้ และก�ำหนดประเภทการแข่งขันตามระดับ ความพกิ าร ให้แขง่ ขนั ประเภท BC1 และประเภท BC3 (ใชร้ าง) ท่ผี ูช้ ่วยสามารถช่วยนักกฬี าในการปรบั รถ ส่งบอลให้นักกีฬา คลงึ บอล ปรบั รางใหน้ ักกฬี าตามท่ีนักกฬี าแจ้งความตอ้ งการและได้รบั อนญุ าตจากผู้ตัดสิน ตามกติกา ด้วยเหตุน้ีการฝึกทักษะการเล่นกีฬาจึงมีความแตกต่างกัน ส�ำหรับประเภทท่ีมีผู้ช่วยนักกีฬา ผู้ฝึกสอนจะต้องให้ผู้ช่วยนักกีฬา ฝึกทักษะควบคู่ไปกับการสอนทักษะให้นักกีฬา เพื่อประโยชน์ในการ ฝกึ ทักษะและพัฒนากีฬาบอคเซยี ดว้ ยเหตุผลนี้ ผฝู้ ึกสอนจงึ ควรมคี วามรเู้ กี่ยวกับคนพกิ ารทางสมอง ซึง่ เป็น นักกีฬากลุ่มใหญ่ที่สามารถเล่นกีฬาบอคเซีย ควบคู่ไปกับความรู้เกี่ยวกับทักษะการเล่นและการแข่งขันกีฬา บอคเซีย รูปแบบการฝึกและการประเมินผลการเล่นกีฬาบอคเซีย รวมถึงความรู้เกี่ยวกับคุณสมบัติของ นักกีฬาบอคเซยี ท่ีสามารถเขา้ แขง่ ขันในระดบั ชาตแิ ละนานาชาติได้ เพือ่ ความสะดวกขอกลา่ วโดยสรุป ดงั น้ี 1. ความรู้เกยี่ วกับโรคพิการทางสมองหรือสมองพกิ าร โรคพิการทางสมองหรอื สมองพิการ เป็นค�ำทีม่ าจากภาษาองั กฤษค�ำเดยี วกัน คือ Cerebral Palsy อักษรย่อว่า CP ในวงการพลศึกษาและการแข่งขันกีฬาคนพิการในประเทศไทย จะเรียกนักกีฬากลุ่มนี้ว่า นกั กีฬาคนพกิ ารทางสมอง (มยรุ ี ศภุ วบิ ลู ย,์ 2547 : 87 และ การกฬี าแหง่ ประเทศไทย, 2553 : 9) แตใ่ น วงการแพทย์จะเรียกกลมุ่ นีว้ า่ คนสมองพกิ าร (นภิ าภรณ์ อนิ ทนู, 2550 และ สุทิศา ทบั เหล็ก, 2553) 1.1 คำ� จ�ำกดั ความ โรคพิการทางสมองหรือสมองพิการ หรือ ซี.พี. (Cerebral Palsy : CP) เป็นกลุ่มอาการ ของโรค ซึ่งเกิดจากสมองส่วนท่ีใช้ควบคุมกล้ามเน้ือส่วนใดส่วนหน่ึงบกพร่อง หรือสูญเสีย ท�ำให้มีปัญหา ในการเคลอ่ื นไหว ซงึ่ แตล่ ะคนจะมลี กั ษณะทแี่ ตกตา่ งกนั เชน่ กลา้ มเนอื้ ออ่ นแรง เกรง็ งมุ่ งา่ ม เคลอื่ นไหวชา้ ทรวงตัวไม่ดี เด็กสมองพิการบางคนอาจจะมีความบกพร่องอ่ืนร่วมด้วย เช่น บกพร่องทางการได้ยิน การมองเห็น หรือการเรียนรู้ ซึ่งแต่ละคนจะเป็นมากน้อยแตกต่างกัน ภาวะสมองพิการน้ีจะเกิดขึ้น ตั้งแต่ แรกเกิด ถึงประมาณ 7 ขวบ ซึ่งเป็นระยะท่ีสมองเจริญเติบโตเต็มท่ี สมองจะไม่ถูกท�ำลายไปมากกว่าน้ี 22

คู่มือผฝู้ กึ สอนกีฬาบอคเซีย แตถ่ า้ ไมไ่ ดร้ บั การฟน้ื ฟสู ภาพความพกิ าร กลา้ มเนอื้ สว่ นตา่ งๆ  จะตดิ ยดึ หรอื เกรง็ มากขนึ้ (มลู นธิ เิ พอ่ื เดก็ พกิ าร, 2544 : 3,7) 1.2 สาเหตขุ องโรคพิการทางสมอง สาเหตขุ องโรคพิการทางสมองนั้น ดารณี ลิขติ วรศักดิ์ ได้สรปุ ไว้ว่า อาจจะเกิดจากมีความ ผดิ ปกตขิ องการเจริญเติบโตของสมอง หรอื ภาวะขาดเลือดไปเล้ยี งสมอง ตลอดจนสาเหตใุ ดๆ ก็ตาม ทที่ ำ� ให้ มีสว่ นในการทำ� ลายของสมอง ซึง่ สามารถสรปุ ไดเ้ ปน็ 3 ระยะ ดังนี้ (ดารณี ลิขิตวรศกั ด์ิ, 2548 ) 1.2.1 ระยะอยู่ในครรภ์มารดา สามารถแบ่งสาเหตไุ ด้ ดังนี้ 1.2.1.1 ความผิดปกติในการเจรญิ เติบโตของระบบประสาท (Agenesia) โดยเฉพาะ ในสว่ นของเซลล์คอร์ติคลั (Cortical cell) และเซลล์ปริ ามิดัล (Pyramidal cell) 1.2.1.2 การตดิ เชอื้ โดยเฉพาะในชว่ ง 3 เดอื นแรกของการตงั้ ครรภ์ เชน่ โรคหดั เยอรมนั 1.2.1.3 รังสี การท่มี ารดาได้รบั รงั สเี อกซห์ รอื สารกมั มนั ตรงั สีมากเกินไป 1.2.1.4 ภาวะทพุ โภชนาการอยา่ งมาก มารดาทขี่ าดอาหารอยา่ งรนุ แรง จะมผี ลกระทบ กระเทือนตอ่ การเพมิ่ จ�ำนวนเซลล์ประสาทในสมอง 1.2.1.5 ความเจบ็ ปว่ ยของมารดา  เชน่  มารดาเปน็ โรคความดนั โลหติ สงู โรคเบาหวาน โรคไต หรอื โรคโลหิตจาง 1.2.1.6 มารดาไดร้ ับอุบัตเิ หตุ เช่น หกลม้ 1.2.1.7 ความผดิ ปกติของรก เช่น รกฉกี ขาด รกลอกก่อนกำ� หนด 1.2.1.8 ความผิดปกตขิ องสายสะดือ เชน่ สายสะดือบดิ เปน็ ปม สายสะดอื พันคอเดก็ 1.2.1.9 ครรภเ์ ป็นพิษ (Toxemia) ภาวะท่มี ารดามคี วามดนั โลหติ สงู บวม จนอาจจะ เกิดอาการชกั หรือหมดสติ 1.2.1.10 มารดากนิ ยาทำ� แทง้ 1.2.2 ระยะคลอด ปญั หาที่พบ คือ ภาวะขาดเลือดไปเล้ียงสมอง (Anoxia) เชน่ เดก็ ทคี่ ลอดกอ่ นกำ� หนด คลอดล�ำบาก หรืออุบัติเหตุจากการคลอด ซ่ึงท�ำให้สมองของเด็กได้รับความกระทบกระเทือน สามารถ แบ่งสาเหตุไดด้ งั ตอ่ ไปน้ี 1.2.2.1 การคลอดกอ่ นก�ำหนด หมายถงึ การคลอดกอ่ น 37 สปั ดาห์ ของการตง้ั ครรภ์ ซงึ่ อาจเกิดอันตรายต่อเดก็ เนอื่ งจากภาวะของมารดา ยงั ไมพ่ รอ้ มส�ำหรบั การคลอด เนือ้ เยอื่ และขอ้ ต่อทีเ่ ก่ยี ว กบั การคลอด ยงั ขาดความยืดหยุ่น รวมท้งั ยังขาดแรงผลักดันจากตวั เดก็ และแรงเบง่ ของมารดา ทีจ่ ะผลกั ดนั ใหต้ วั เดก็ คลอดออกมาได้ สว่ นภาวะของเดก็ ทคี่ ลอดกอ่ นกำ� หนดนนั้ รา่ งกายและสมองยงั เจรญิ เตบิ โตไมเ่ ตม็ ท่ี ดังนั้น เด็กที่คลอดก่อนก�ำหนด น้�ำหนักตัวมักจะต�่ำกว่าเกณฑ์เฉล่ีย ซึ่งในเด็กปกติน�้ำหนักตัวในเกณฑ์เฉลี่ย จะประมาณ 2,500 - 4,000 กรัม 1.2.2.2 ระยะเวลาทค่ี ลอดนานเกนิ ไป ระยะเวลาในการคลอดปกตขิ องครรภ์แรกนั้น นับต้ังแต่มีอาการเจ็บท้องจริงจนถึงเด็กคลอดออกมา ใช้เวลาประมาณ 8 - 24 ชั่วโมง ค่าเฉล่ีย 12 ชั่วโมง 23

ค่มู อื ผู้ฝึกสอนกีฬาบอคเซีย แต่ในครรภห์ ลังจะประมาณ 4 – 12 ชั่วโมง คา่ เฉล่ยี 5 ช่วั โมง ซง่ึ ถ้าระยะเวลาท่คี ลอดนานกวา่ ปกติกอ็ าจจะ ท�ำใหเ้ ด็กขาดเลอื ดไปเลีย้ งสมองหรอื มอี าการเลือดออกในสมองเด็กได้ 1.2.2.3 การคลอดทผี่ ดิ ปกติ คลอดลำ� บาก เชน่ เดก็ คลอดทา่ กน้ ลำ� ตวั ขวางขณะคลอด เดก็ มนี ำ้� หนักตวั มากเกนิ กวา่ ปกติ หรือเดก็ ที่คลอดโดยใชเ้ คร่ืองชว่ ย 1.2.3 ระยะหลังคลอด พบว่าสาเหตุทสี่ ำ� คญั มหี ลายอย่าง ซง่ึ อาจจะเปน็ ในระยะแรกเกดิ หรือระยะทารกกไ็ ด้ ซ่งึ สามารถแบ่งได้ ดังนี้ 1.2.3.1 การตดิ เช้อื พบบ่อยท่สี ดุ ในโรคสมองพกิ ารในเด็กหลงั คลอด เช่น โรคเยอ่ื หมุ้ สมองอักเสบ โรคสมองอกั เสบ โรคฝีในสมอง 1.2.3.2 เคอนคิ ติรสั (Kernicterus) หมายถงึ ภาวะทมี่ คี วามผิดปกตขิ องสมอง จาก การมีสารบิลิรบู นิ (Bilirubin) ในเลอื ดสูงกว่า 20 มลิ กิ รมั เปอร์เซน็ ต์ (mg%) ซงึ่ สารบิลริ บู ินนจ้ี ะไปทำ� ให้ส่วน ทเ่ี ปน็ เกรยแ์ มทเทอ่ ร์ (gray matter) ของสมองใหญแ่ ละสมองนอ้ ย ซงึ่ ไดแ้ ก่ เบซลั แกงเกลยี (Basal ganglia) และดิพ นูเคลียส (Deep nucleus) ของสมองน้อยถูกท�ำลาย เด็กที่เป็นเคอนิคติรัส จะมีอาการตัวเหลือง เปน็ เวลานานกว่าปกติ ซงึ่ ในเด็กปกตกิ อ็ าจจะมีอาการตวั เหลืองได้ประมาณ 2 - 3 วันหลงั คลอด และอาการ ตวั เหลืองของเดก็ ปกติจะหายไปภายใน 7 - 9 วนั หลงั คลอด 1.2.3.3 เนอ้ื งอกของสมอง ซง่ึ ส่วนของเน้อื งอกจะกดทับทำ� ลายเนื้อสมองได้ 1.2.3.4 ไฮโดรเซ็ปพาลสั (Hydrocephalus) หมายถึง ภาวะท่ีมนี ำ�้ ไขสนั หลงั คั่งอยูใ่ น ชอ่ งของสมองมากกวา่ ปกติ 1.2.3.5 อบุ ตั เิ หตุ ทำ� ใหเ้ กดิ อนั ตรายตอ่ สว่ นของสมองได้ เชน่ อบุ ตั เิ หตจุ ากการจราจร หรือตกจากทส่ี ูง 1.3 ประเภทของความพกิ ารทางสมอง การแบง่ ประเภทของความพิการทางสมอง มกี ารแบง่ 3 ระบบ คือ 1.3.1 การแบ่งตามระบบประสาทการเคลอื่ นไหว (Neuromotor Categories) 1.3.2 การแบง่ ตามต�ำแหนง่ ทางกายวภิ าค (Topographical Categories) 1.3.3 การแบง่ ตามความสามารถในการท�ำงาน (Functional Categories) การแบง่ ประเภทตามระบบประสาทการเคลอ่ื นไหวและต�ำแหนง่ ทางกายวภิ าค มกั ใชใ้ นวงการ แพทยแ์ ละนกั วชิ าชพี การศกึ ษา สว่ นการแบง่ ประเภทตามความสามารถในการทำ� งานจะใชก้ บั การแขง่ ขนั กฬี า ผู้ฝึกสอนจะตอ้ งเขา้ ใจระบบการแบ่งประเภททง้ั 3 ระบบน้ี เพ่อื เปน็ แนวทางในการปฏิบัติ โดยประมาณว่า นักกีฬาที่จัดอยู่ในประเภทเดียวกันน่าจะมีความสามารถเท่ากัน แต่ความสามารถของนักกีฬาอาจจะถูกจัด ตามระบบใดระบบหนงึ่ ใน 3 ระบบนี้ (มยุรี ศภุ วบิ ูลย,์ 2547 : 87-92) 1.3.1 การแบง่ ความพิการทางสมองตามระบบประสาทการเคลื่อนไหว (Neuromotor Categories) คนพิการทางสมองจะถูกแบ่งความพิการทางสมองตามระบบประสาทการเคล่ือนไหว ออกเป็น 6 ชนิด จากข้อมูลทางการแพทย ์ คนพกิ ารทางสมองตามระบบประสาทการเคลอ่ื นไหว ชนิดที่พบ มากท่ีสุด คือ สปาสติกซิตี (Spasticity) ดงั แสดงในตาราง 24

คู่มือผูฝ้ ึกสอนกฬี าบอคเซีย แสดงรายละเอียดชนดิ และความถ่ขี องกลา้ มเน้ือที่มตี ่อการเคลื่อนไหวของคนพกิ ารทางสมอง ชนดิ รายละเอยี ด ความถ่ี 1. Spasticity การไม่กลมกลืนของการเคลื่อนไหว กล้ามเนื้อเม่ือ 50-70% สปาสติกซติ ี เหยียดกล้ามเน้ืออย่างเร็ว กล้ามเน้ือจะหดตัวเข้า โดยไม่ตั้งใจ มีผลท�ำให้กล้ามเน้ือเครียดตัวและ 20-30% 2. Athetosis การเคลอื่ นไหวไมแ่ มน่ ย�ำ 5-10% อะทีโตซีส การเคล่ือนไหวแบบไม่ตง้ั ใจ สั่น บดิ ๆ งอๆ โดยเฉพาะ 1-2% ทนี่ ว้ิ มอื และขอ้ มอื มผี ลทำ� ใหก้ ารเคลอ่ื นไหวไมส่ มั พนั ธ์ 3. Ataxia กนั อะแทกเซยี การประสานกนั ของสว่ นตา่ งๆ ของรา่ งกายไมด่ ี มผี ล ทำ� ใหก้ ารเคลอ่ื นไหวชา้ งมุ่ งา่ ม เมอื่ ตอ้ งการใหเ้ กดิ การ 4. Tremor ทรงตัว และเคล่อื นไหวในอากาศ ทรีมอร์ มกี ารสนั่ เปน็ จงั หวะของมดั กลา้ มเนอื้ นอกอำ� นาจจติ ใจ 5. Rigidity ริจิดทิ ี กลา้ มเนื้อเครยี ดต่อเนอื่ ง 2-4% 6. Mixed มกิ ซ์ เป็นการผสมผสานของชนิดต่างๆ ข้างต้น ชนิดท่ีมี การผสมกันมากท่ีสุด คือ ระหว่าง Spasticity กับ Athetosis ทีม่ า : มยุรี ศุภวิบูลย,์ 2547 : 89 1.3.2 การแบง่ ตามตำ� แหน่งทางกายวภิ าค (Topographical Categories) คนพิการทางสมองจะถูกแบ่งประเภท ตามต�ำแหน่งทางกายวิภาค ออกเป็น 7 ชนิด ตามบริเวณของร่างกายส่วนท่ีไม่ท�ำงาน คนพิการทางสมองตามต�ำแหน่งทางกายวิภาค ชนิดที่พบมากท่ีสุด คือ เฮมพิ ลเี กยี (Hemiplegia) ดงั แสดงในตาราง 25

คมู่ อื ผฝู้ กึ สอนกีฬาบอคเซีย แสดงรายละเอยี ดชนดิ ของบริเวณของร่างกายทไี่ มท่ �ำงานและความถ่ีของคนพกิ ารทางสมอง ชนดิ รายละเอียด ความถี่ 1. Hemiplegia คร่ึงซีกของร่างกายทั้งแขนและขาข้างเดียวกันเป็น 35-45% เฮมิพลีเกยี อมั พาต 10-20% 2. Diplegia ขาทง้ั สองขา้ งจะมอี าการมากกวา่ แขน 15-20% ไดพลีเกยี 3. Quadriplegia แขนทัง้ สองข้างและขาท้ัง 2 ข้าง เปน็ อมั พาต น้อย ควอไดพลเี กีย น้อย 4. Paraplegia ขาท้ังสองข้างเป็นอมั พาต น้อย พาราพลีเกีย 5. Triplegia ระยางค์ 3 ส่วนเปน็ อมั พาต นอ้ ย ไตรพลีเกีย 6. Monoplegia ระยางค์ 1 ขา้ งเป็นอมั พาต (แขนหรือขา) โมโนพลีเกีย 7. Double เป็นอัมพาตทั้ง2ซีกของร่างกายซ่ึงแต่ละข้าง อาการ Hemiplegia ไม่เหมือนกัน โดยปกติแขนจะมอี าการหนกั กว่าขา ดบั เบลิ้ เฮมพิ ลเี กยี ทีม่ า : Goodman. 2000 : 125 อ้างถงึ ใน มยุรี ศุภวิบลู ย์, 2547 : 90 1.3.3 การแบง่ ตามความสามารถในการทำ� งาน (Functional Categories) แต่เดิมการแบ่งชนิดของคนพิการทางสมองมักจะใช้วิธีการแบ่งตามระบบประสาท การเคลื่อนไหวและบริเวณที่สมองถูกท�ำลาย แต่ก็พบว่ามีปัญหามากมายเมื่อคนพิการทางสมองมาแข่งขัน กฬี า เนื่องจากความสามารถในการท�ำงานแตกต่างกันมาก ดังน้ัน ประมาณปี ค.ศ. 1970 จงึ มีการแบง่ ชนดิ ของคนพิการทางสมองตามความสามารถในการแข่งขันกีฬา ซ่ึงแบ่งเป็น 8 ชั้น (ระดับ) ดังปรากฏ ในตาราง 26

คู่มอื ผูฝ้ กึ สอนกฬี าบอคเซีย การแบง่ ชนิดของคนพกิ ารทางสมองตามความสามารถในการแข่งขันกีฬา ช้ัน (Class) รายละเอยี ด การเคล่อื นไหว 1 อมั พาตทง้ั รา่ งกายอยา่ งรนุ แรง กลา้ มเนอื้ สว่ นมากเกรง็ วลี แชรไ์ ฟฟา้ มีข้อจ�ำกัดในการควบคุมล�ำตัว จับลูกซอฟท์บอล ไมไ่ ด้ ความแข็งแรงตำ�่ 2 อัมพาตท้ังร่างกายปานกลางถึงรุนแรง มุมการ เคลือ่ นวีลแชร์ดว้ ยเทา้ เคล่ือนไหวของแขนและการประสานกันของส่วน ต่างๆ ของร่างกายดีกว่าช้ัน 1 ความแข็งแรงต�่ำ และมีปญั หาในการควบคมุ แขนอย่างรุนแรง 3 อมั พาตทงั้ รา่ งกายปานกลาง ความแขง็ แรงปานกลาง ใชว้ ีลแชร์ในชีวติ มีปญั หาการควบคุมแขนและล�ำตัวปานกลาง ประจำ� วนั แตอ่ าจ ใชอ้ ปุ กรณช์ ว่ ยเดนิ ได้ 4 มปี ญั หาทขี่ าปานกลางถึงรุนแรง ความแข็งแรงดี ใช้วลี แชร์ในชีวิต มีปญั หาเล็กน้อยในการควบคุมแขนและลำ� ตัว ประจ�ำวนั แตอ่ าจใช้ อปุ กรณช์ ่วยเดินได้ 5 ความแข็งแรงดี มีปัญหาในการควบคุมแขนบ้าง ไม่ใช้วีลแชร์ อาจใช้ เล็กนอ้ ย หรือไม่ใช้อุปกรณช์ ่วย 6 อมั พาตทงั้ รา่ งกายปานกลางถงึ รนุ แรง อาการทแ่ี ขน เคล่ือนไหวโดยไม่ใช้ รนุ แรงกวา่ มปี ญั หาในการประสานกนั ของสว่ นตา่ งๆ อปุ กรณ์ชว่ ยเดนิ ของรา่ งกายและการทรงตวั เมือ่ วง่ิ หรอื ทุม่ พ่งุ ขวา้ ง 7 อัมพาตคร่ึงซีกน้อยถึงปานกลาง ข้างที่เหลือท�ำงาน เดินโดยไม่ใช้อุปกรณ์ ได้ด ี เดิน/วงิ่ กระโผลกกระเผลก ชว่ ย 8 อัมพาตคร่ึงซีกเล็กน้อย อาจมีปัญหาด้านการ ว่งิ และกระโดดได้ ประสานกันของส่วนต่างๆ ของร่างกายเล็กน้อย อย่างอสิ ระ การทรงตัวด ี ทมี่ า : Goodman.2000 : 126 อ้างถึงใน มยุรี ศุภวิบลู ย์, 2547 : 91 27

ค่มู ือผูฝ้ ึกสอนกีฬาบอคเซีย ผศ.ดร.มยรุ ี ศภุ วบิ ลู ย ์ ผเู้ ชยี่ วชาญการจดั กจิ กรรมทางกายสำ� หรบั คนพกิ าร ไดแ้ นะนำ� สง่ิ ทผี่ ฝู้ กึ สอนควรนำ� ความรเู้ กยี่ วกบั การจดั ประเภทคนพกิ ารทางสมองไปใช้ ดงั นี้ (มยรุ ี ศภุ วบิ ลู ย,์ 2547 : 90) 1) ผู้ฝึกสอนอาจน�ำเอาข้อมูลการจัดชนิดของคนพิการทางสมองตามระบบน้ีไปเป็น แนวทางในการท�ำงานกับนักกีฬาได้ ทั้งนี้เพราะคนพิการทางสมองแต่ละคนมีความสามารถแตกต่างกันมาก ขึน้ อย่กู บั ระดบั และต�ำแหนง่ ของสมองทถ่ี กู ทำ� ลาย 2) ไมค่ วรประเมนิ การแบ่งประเภทคนพิการไปใชเ้ พียงข้อใดขอ้ หนึง่ เพยี งขอ้ เดียว 3) การเคลอ่ื นไหวเฉพาะกฬี า มกั จะตอ้ งการ การควบคมุ ทศี่ นู ยก์ ลาง หรอื การควบคมุ การเคลื่อนไหวส่วนปลาย การไม่สามารถท�ำงานของศีรษะและคอ อาจท�ำให้นักกีฬายุ่งยากต่อการที่จะท�ำ กจิ กรรมบางอยา่ ง 4) การไม่ท�ำงานของศีรษะและคอ ไม่ว่าจะน้อยเพียงใดก็มีผลต่อท่าน่ัง ท่ายืน และ รปู แบบการเคลื่อนไหว 1.4 การจำ� แนกประเภทนักกฬี าเชิงความสามารถ ตามแบบของ CPISRA การแข่งขันกีฬาส�ำหรับคนพิการทางสมองในระดับนานาชาติ สมาคมกีฬาและนันทนาการ นานาชาติของคนพิการทางสมองหรอื CPISRA (Cerebral Palsy International Sports and Recreation Association : CPISRA) ไดม้ กี ารจำ� แนกประเภทนกั กฬี าคนพกิ ารทางสมอง เปน็ 8 ชนั้ ตามระดบั ความรนุ แรง ของความพิการ เพื่อความยุติธรรมในการแข่งขันกีฬา ดังแสดงไว้ในตารางท่ี 3-4 ส�ำหรับกีฬาบอคเซีย นักกีฬาท่ีสามารถเข้าแข่งขันได้จะต้องมีความพิการอยู่ในระดับ 1 (ระดับ C1) และ ระดับ 2 (ระดับ C2) ในตารางเท่านั้น นักกีฬาที่มีความพิการอยู่ในระดับ 1 (ระดับ C1) สามารถเข้าแข่งขันได้ในประเภท BC1 และ BC3 ส�ำหรับนักกฬี าท่ีมคี วามพิการอยใู่ นระดับ 2 (ระดับ C2) สามารถเขา้ แขง่ ขนั ไดใ้ นประเภท BC1 และ BC2 ส�ำหรับนักกีฬาท่ีเข้าแข่งขันระดับชาติ หรือ ระดับนานาชาติของนักกีฬาคนพิการทางสมอง ตามกฎของ CP-ISRA ตอ้ งมคี ุณสมบัติ ดังน้ี (มยุร ี ศุภวิบูลย์, 2547 : 92) 1.4.1 นักกีฬาจะต้องได้รับการทดสอบ เพื่อจ�ำแนกประเภทนักกีฬาโดยคณะกรรมการที่ได้ รบั การรบั รองของ CPISRA 1.4.2 นกั กีฬาจะต้องมีประวัตทิ างการแพทย์ซึ่งเซน็ ชอ่ื รับรองโดยแพทย์ 1.4.3 คนท่ีเป็นอัมพาต หรือมีการบาดเจ็บที่ศีรษะ (Cerebrovascular-CVA) ซึ่งท�ำให้ มผี ลตอ่ ความสามารถทางการเคลอ่ื นไหว เหมอื นกบั คนทพ่ี กิ ารทางสมองแตก่ ำ� เนดิ สามารถเขา้ รว่ มแขง่ ขนั ได้ 28

คู่มอื ผู้ฝกึ สอนกีฬาบอคเซยี แสดงการจำ� แนกประเภทนักกฬี าเชงิ ความสามารถ ตามแบบของ CPISRA ระดับ ความสามารถ ระดบั 1 กล้ามเน้ือเครยี ดเกรง็ ระดับปานกลางถงึ ระดบั รุนแรง ปรากฏว่าความรุนแรง (C1) ที่แขนและขา (4 รยางค์) ควบคุมล�ำตัวยาก รยางค์ส่วนบนไม่มีความ แข็งแรง ระดบั 2 กลา้ มเนอ้ื เครยี ดเกรง็ ระดบั ปานกลางถงึ ระดบั รนุ แรง ปรากฏความพกิ ารระดบั (C2) ปานกลางท่ีล�ำตัวและรยางค์ส่วนบน รยางค์ส่วนบนมีความแข็งแรงน้อย และควบคุมลำ� บากเคลอื่ นวลี แชรด์ ว้ ยขา ระดบั 3 รยางค์ส่วนบนมีความแข็งแรงและสามารถควบคุมได้ระดับปานกลาง (C3) รยางค์ส่วนบนท่ีถนัดสามารถท�ำงานได้เกือบเต็มท่ี เคล่ือนวีลแชร์ด้วย แขนข้างเดียวหรอื แขนทงั้ สองอย่างช้าๆ ระดับ 4 ขาท้ังสองข้างมีความพิการระดับปานกลางถึงระดับรุนแรง รยางค์ส่วนบน (C4) มคี วามแขง็ แรงและมีปัญหาในการควบคมุ นอ้ ยมาก ใช้วลี แชรใ์ นชีวติ ประจำ� วันและในการเลน่ กีฬา ระดับ 5 รยางค์ส่วนบนมคี วามแข็งแรงด ี มีปัญหาเรอ่ื งการควบคุมเลก็ นอ้ ย สามารถ (C5) เดินไดด้ ้วยขาท้ังสองในการแขง่ ขนั ระดบั 6 พิการระดับปานกลางถึงรุนแรงกับท้ัง 4 รยางค์และล�ำตัว เดินโดยไม่ต้อง (C6) มเี ครอ่ื งชว่ ยอาจใช้อุปกรณ์ช่วยเหลอื สำ� หรบั ประเภทลู่ ระดบั 7 เป็นอัมพาตครึ่งซีกระดับน้อยถึงปานกลาง ซีกของร่างกายที่ไม่ผิดปกติ (C7) สามารถทำ� งานได้ดี เดินโดยไม่มีเครอ่ื งชว่ ย ระดับ 8 (C8) เป็นอัมพาตรยางค์เดียวหรืออัมพาตคร่ึงซีกเพียงเล็กน้อย มีปัญหาเร่ือง ความสมั พันธ์เล็กนอ้ ย การทรงตวั ดี และสามารถวิง่ และกระโดดอยา่ งอสิ ระ ทม่ี า : Depauw & Gavron, 1995 : 122 อา้ งถึงใน สุทิศา ทบั เหล็ก, 2553 29

คู่มอื ผูฝ้ กึ สอนกฬี าบอคเซยี แสดงการตรวจระดบั ความพิการของฝา่ ยจัดการแข่งขนั โดยแพทย์ นักกายภาพบำ� บัดและ ผแู้ ทนฝ่ายเทคนคิ กีฬาบอคเซยี ในการจัดแขง่ ขันคัดเลอื กนักกฬี าบอคเซียตวั แทนทมี ชาตไิ ทย เขา้ ร่วมการแขง่ ขนั กีฬาอาเซยี นพาราเกมส์ คร้ังที่ 4 ท่ีมา : ชมรมกีฬาบอคเซียในประเทศไทย. (2550 ค : 13 และ 15) 2. ประเภทความพิการของนักกีฬาบอคเซยี เดิมนักกฬี าบอคเซยี จะต้องเปน็ คนพกิ ารทางสมองเท่านนั้ แตใ่ นปัจจบุ นั (พ.ศ. 2558) คนพิการ ทางการเคล่อื นไหวระดับรนุ แรง ไม่ว่าจะเกดิ จากสาเหตุใดก็ตาม หากมคี วามพกิ ารรุนแรงมาก ตามประเภท การแบ่งความพกิ ารของ BISFed ประเภทใดประเภทหนึ่ง ใน 4 ประเภท ตอ่ ไปนี้ สามารถเขา้ แขง่ ขนั ในระดบั ชาติและนานาชาติได้ 2.1 ประเภท BC1 เป็นประเภทของนักกีฬาที่มีความพิการตามการแบ่งประเภทของ BISFed ประเภท BC1 ซง่ึ เปน็ คนพกิ ารทางสมอง ระดบั C1 (L) ของ CPISRA นกั กฬี ามคี วามพกิ ารทางกายระดบั รนุ แรง มาก หยบิ จับปลอ่ ยบอลยาก แตน่ ักกฬี าสามารถ ขว้าง โยน หรอื เตะลูกบอคเซยี เขา้ สนามขา้ มเสน้ รูปตวั วไี ด้ ด้วยตัวเอง และมีสิทธิม์ ีผู้ชว่ ยเหลือ ซ่ึงนั่งอยู่ทางด้านหลังเขตโยน ประมาณ 2 เมตร ในบรเิ วณทีก่ �ำหนดให้ ซ่ึงสามารถมาดา้ นหน้าและชว่ ยเหลือนักกีฬาตามทนี่ ักกีฬาร้องขอตามกติกา เชน่ ปรับ หรอื จับยดึ เกา้ อีข้ อง ผู้เล่นให้มั่นคง ส่งบอลให้ผู้เล่น หรือคลึงบอล (ท�ำบอลให้กลม) ตามท่ีนักกีฬาร้องขอและได้รับอนุญาตจาก ผ้ตู ดั สิน นักกีฬาสามารถแขง่ ขันไดใ้ นประเภท บคุ คล BC1 และ ประเภททีม (BC1-BC2) 2.2 ประเภท BC2 เป็นประเภทของนักกีฬาที่มีความพิการตามการแบ่งประเภทของ BISFed ประเภท BC2 ซึ่งเป็นคนพิการทางสมอง ระดับ C2 (U) ของ CPISRA นักกีฬามีความพิการทางกาย ระดับรุนแรง หยิบจับปล่อยบอลยาก นักกีฬาสามารถหยิบบอลและขว้าง หรือ โยนลูกบอคเซียเข้าสนาม ข้ามเส้นรูปตัววีได้ด้วยตัวเอง ผู้เล่นไม่มีสิทธิ์มีผู้ช่วยเหลือในการเล่น นักกีฬาสามารถแข่งขันได้ในประเภท บคุ คล BC2 และ ประเภททมี (BC1-BC2) 2.3 ประเภท BC3 เปน็ ประเภทของนกั กฬี าคนพกิ ารทม่ี คี วามพกิ ารแขนขาทง้ั สรี่ ยางคเ์ คลอื่ นไหว ยากลำ� บากมาก จะเปน็ นกั กฬี าทม่ี พี กิ ารทางสมอง หรอื มคี วามพกิ ารดา้ นรา่ งกายและพกิ ารทางการเคลอ่ื นไหว ระดบั รุนแรงกลุ่มอน่ื ก็ได้ ผเู้ ล่นไมส่ ามารถเขน็ รถได้เอง แตอ่ าจมกี ารชว่ ยเหลือด้วยรถเขน็ ไฟฟ้า นกั กีฬาอาจ เคล่ือนไหวแขนได้หรือไม่ได้ นักกีฬามีข้อจ�ำกัดในการผลักดันบอลเข้าสู่สนาม ไม่สามารถ ขว้าง โยนหรือ เตะลูกบอคเซียเข้าสนามให้ข้ามเส้นรูปตัววีได้ จะต้องใช้อุปกรณ์ช่วย (ราง) ในการปล่อยบอลเข้าสนาม การส่งบอลอาจใช้อวัยวะส่วนต่างๆ ของร่างกาย หรืออุปกรณ์ช่วยด้วยศีรษะ หรืออุปกรณ์ช่วยด้วยปาก 30

คมู่ อื ผฝู้ ึกสอนกฬี าบอคเซีย หรือสว่ นอืน่ ๆ ของรา่ งกาย ทมี่ คี วามยาวไมเ่ กิน 50 เซนตเิ มตร ผเู้ ล่นแตล่ ะคนได้รบั อนุญาตให้มผี ู้ช่วยเหลือ ในการปรับราง วางบอล คลึงบอล หรือตามความต้องการอ่ืนๆ ของนักกีฬาท่ีได้รับอนุญาตจากผู้ตัดสิน แตผ่ ชู้ ว่ ยเหลอื จะตอ้ งอยใู่ นเขตชอ่ งโยนของผเู้ ลน่ และหนั หลงั ใหส้ นาม หา้ มมองการเลน่ ตลอดเกมการแขง่ ขนั นกั กีฬาสามารถแข่งขนั ได้ ในประเภทบุคคล BC3 และประเภทคู่ (BC3) 2.4 ประเภท BC4 เปน็ ประเภทการเลน่ ของนกั กฬี าทม่ี คี วามพกิ ารทางกายระดบั รนุ แรง ทม่ี คี วาม พิการแขนขาทั้งสี่เคลื่อนไหวได้ล�ำบาก ร่วมกับการควบคุมการเคลื่อนไหวล�ำตัวได้ยาก ท่ีไม่ใช่กลุ่มพิการ ทางสมอง แต่มีอาการคล้ายนักกีฬาประเภท BC2 เช่น กล้ามเนื้ออ่อนแรง แขน-ขาขาด อัมพาต เป็นต้น ผเู้ ลน่ จะมคี วามสามารถเพยี งพอทจ่ี ะโยนหรอื ขวา้ งลกู บอคเซยี เขา้ สนาม แตจ่ ะตอ้ งใชเ้ วลามากในการจบั และ ปล่อยบอล ขาดความนุ่มนวล และความเร็วในการเคลอ่ื นไหว และอาจสังเกตเห็นไดใ้ นคราวเดียวกนั ผูเ้ ลน่ จะไม่ไดร้ บั สทิ ธิใ์ ช้ผ้ชู ว่ ยเหลือ สามารถแขง่ ขันไดใ้ นประเภทบุคคล BC4 และ ประเภทคู่ (BC4) 3. สนามและอปุ กรณก์ ีฬาบอคเซีย 3.1 สนามแขง่ ขนั กฬี าบอคเซยี สนามแข่งขันกีฬาบอคเซีย จะเป็นสนามพ้ืนเรียบและไม่ลื่น อาจจะเป็นพ้ืนปูน พ้ืนไม้ปาเก้ หรือพน้ื ยางสงั เคราะห์ ก็ได้ มขี นาดกวา้ ง 6 เมตร ยาว 12.5 เมตร เปน็ รปู สีเ่ หลย่ี มผืนผ้า สว่ นท้ายสนามแบ่ง เปน็ 6 ช่องโยน สำ� หรบั ผแู้ ขง่ ขนั โดยก�ำหนดช่อง 1 – 6 จากซ้ายไปขวา มีเขตบอลเป้าหมายหรอื เสน้ รปู ตัววี อยู่ด้านหน้าช่องโยน เพ่ือเป็นเส้นที่ก�ำหนดให้การโยนบอลเป้าหมายจะต้องข้ามเส้นน้ีเม่ือเริ่มเล่น และ เส้นกากบาท (+) อยูก่ ึง่ กลางสนาม ส�ำหรบั วางบอลเป้าหมายเม่ือถูกกระแทกออกนอกสนาม แสดงการจัดสนามแข่งกฬี าบอคเซยี ในการแขง่ ขันพาราลมิ ปิกเกมส์ 2004 ประเทศกรีซ ทม่ี า : ชมรมกีฬาบอคเซยี . (2545 : 14) 31

คมู่ อื ผู้ฝกึ สอนกฬี าบอคเซีย แสดงรายละเอียดแผนผังขนาดสนามแข่งกฬี าบอคเซยี 3.2 อปุ กรณท์ ใ่ี ชใ้ นการเลน่ และการแข่งขันบอคเซีย อุปกรณ์ท่จี �ำเปน็ ตอ้ งมีสำ� หรับการฝึกและเลน่ กีฬาบอคเซีย ประกอบด้วย 3.2.1 ลกู บอลทำ� ดว้ ยหนงั แทห้ รอื หนงั เทยี มเยบ็ ขนาดเสน้ รอบวง 270 ± 8 มลิ ลเิ มตร (ขนาด บอลมีเส้นรอบวงไม่เล็กกว่า 262 มิลลิเมตร และไม่ใหญ่กว่า 278 มิลิเมตร) มีน�้ำหนัก 275 ± 12 กรัม (บอลมีน�้ำหนักอยู่ระหว่าง 263 – 287 กรัม) ประกอบด้วยบอลสีแดง จ�ำนวน 6 ลูก บอลสีน�้ำเงิน จ�ำนวน 6 ลูก ส�ำหรับผู้เล่นแต่ละฝ่าย และ บอลสีขาว จ�ำนวน 1 ลูก ส�ำหรับเป็นบอลเป้า เรียกว่าบอลเป้า หรือ ลูกแจก็ (Jack Ball) 3.2.2 ปา้ ยบอกสัญญาณสีแดงและนำ�้ เงิน ใชส้ �ำหรับแจ้งบอกสที ีเ่ ปน็ ฝ่ายส่งบอลเขา้ สนาม 3.2.3 สายวัดสำ� หรบั วัดระยะห่างของบอลสี จากบอลเปา้ แสดงอปุ กรณล์ กู บอคเซีย/บอลเปา้ /ป้ายสัญญาณและเทปวัดระยะ 32

คูม่ ือผ้ฝู ึกสอนกฬี าบอคเซีย 3.2.4 อุปกรณช์ ว่ ย (ราง) ส�ำหรับนักกฬี าประเภท BC3 เป็นอปุ กรณ์ที่ไม่ควรมเี ครอื่ งกลใด ๆ อันจะช่วยในการผลักดัน ไม่ว่าจะเพ่ิมหรือลดแรงส่งบอลหรือวัสดุใดๆ ช่วยก�ำหนดทิศทาง เช่น เลเซอร์ คาน เบรก อปุ กรณส์ อ่ ง กลอ้ งและอืน่ ๆ (บอลจะปล่อยโดยผู้เล่นและไม่มสี ง่ิ ใดๆ ขวางก้ันบอล) อปุ กรณร์ าง เมอ่ื รวมถึงส่วนต่อต่างๆ และฐาน จะตอ้ งมขี นาดทสี่ ามารถบรรจใุ นพนื้ ที่ขนาด 2.5 เมตร x 1 เมตรได้พอดี (จะต้องต่อใหย้ าวท่ีสดุ ) 3.2.5 อุปกรณช์ ่วยในการปลอ่ ยบอลสำ� หรบั นักกฬี าประเภท BC3 อุปกรณ์ชว่ ยโดยตรงจาก ศรี ษะผู้เลน่ แขน หรือปาก ความยาวของอุปกรณ์ชว่ ย จะตอ้ งไม่ยาวกวา่ 50 เซนตเิ มตร ถา้ เป็นอปุ กรณช์ ่วย ท่ีใช้ศีรษะหรือปาก จะวัดอุปกรณ์จากหน้าผากหรือปากถึงปลายอุปกรณ์ช่วย ถ้าเป็นอุปกรณ์ช่วยท่ีใช้แขน จะวดั อปุ กรณ์จากวัดจากกงึ่ กลางหัวไหล่ (middle of the shoulder) แสดงลกั ษณะราง และอปุ กรณช์ ว่ ยปล่อยบอลด้วยปากและศีรษะของนกั กีฬาไทย (นายชชั วาลย์ อ�ำไพ และนายอคั รพล ป้ันสนิท) ท่ีมา : ชมรมกีฬาบอคเซยี ในประเทศไทย (2552 จ : 15 และ 2554 ข : 13) แสดงลักษณะราง และอุปกรณช์ ว่ ยปล่อยบอลด้วยปากของนักกฬี าเกาหลใี ต้ ทมี่ า : http://en.paralympic.beijing2008.cn/photo/sports/index.shtml (สืบคน้ เม่อื วนั ท่ี 8 ธนั วาคม 2555) และ ชมรมกีฬาบอคเซียในประเทศไทย (2552 ข : 15) 33

ค่มู ือผฝู้ ึกสอนกฬี าบอคเซีย แสดงลักษณะราง และอุปกรณ์ช่วยปลอ่ ยบอลดว้ ยศรี ษะของนักกีฬากรซี ท่ีมา : http://en.paralympic.beijing2008.cn/photo/sports/index.shtml และ http://www.paralympic.org/photo-gallery?category=Boccia - Paralympic Sport (สบื คน้ เมอ่ื วันท่ี 8 ธนั วาคม 2555) 4. การตรวจอุปกรณก์ ารแขง่ ขัน ในการแข่งขันกีฬาบอคเซียแตล่ ะรายการ ฝ่ายจดั การแข่งขันจะมกี �ำหนดการใหน้ กั กีฬา/ผูฝ้ กึ สอน จะต้องน�ำอุปกรณ์ท่ีจะต้องใช้ในการแข่งขันของนักกีฬาทุกคน มาตรวจสอบสภาพและมาตรฐานตามเกณฑ์ ทก่ี �ำหนดในกติกา ก่อนการแข่งขนั ตามตารางที่กำ� หนด ดังนี้ 4.1 ลกู บอคเซยี จะตอ้ งอยใู่ นสภาพทไี่ มม่ รี อยตดั แตง่ หรอื ตดิ สตกิ เกอร์ มสี ขี าว สแี ดง และสนี ำ�้ เงนิ ทช่ี ดั เจน น้�ำหนักลกู บอคเซียอยู่ระหวา่ ง 263 – 287 กรัม หรือ 275 ± 12 กรัม มขี นาดเสน้ รอบวง อยู่ระหวา่ ง 262 – 278 มลิ ลเิ มตร หรอื 270 ± 8 มิลลเิ มตร (ตามกตกิ า ขอ้ 2) นอกจากนนี้ กั กฬี าคตู่ อ่ สสู้ ามารถตรวจดสู ภาพและลกั ษณะลกู บอคเซยี ชดุ ทจ่ี ะใชแ้ ขง่ ขนั กอ่ น หรือหลังเสี่ยงเหรียญเลือกฝ่ายได้ รวมถึงฝ่ายจัดการแข่งขันจะมีการสุ่มตรวจในห้องรายงานตัวหากพบว่า ฝ่ายใดมีบอลไม่ผ่านเกณฑ์ตามกติกา ฝ่ายน้ันจะได้รับใบเตือนหรือตัดสิทธิ์การแข่งขันได้ (ตามกติกา ขอ้ 10.4.1 และ ข้อ 10.4.2) แสดงการตรวจลกู บอคเซยี ก่อนการแขง่ ขันของฝา่ ยจดั การแข่งขนั 34