โคราชเมืองศิลปะ

รุ่นใหม่ และเพ่ือให้เกิดการแลกเปล่ียนเรียนรู้ ในคุณค่าของงานศิลปวฒั นธรรมรว่ มสมยั เทศกาลฮิปฮอปนานาชาติ เค-แบทเทล ๒๐๑๗ (K-BATTLE ๒๐๑๗ International Hip-hop Festival) (เค-แบทเทล K-BATTLE ยอ่ มาจาก โคราช-แบทเทลิ KORAT-BATTLE) ถอื เปน็ อกี หนงึ่ เทศกาลทสี่ ง่ เสรมิ ใหก้ ลมุ่ ศลิ ปนิ ฮิปฮอป มีความหมายถึงในด้านดนตรีแนว ฮิปฮอป ท่ีเป็นท่ีนิยมของคนทั่วโลก ซ่ึงเป็น วั ฒ น ธ ร ร ม ที่ มี ห ลั ก ก า ร อ ยู ่ ใ น แ น ว คิ ด ว ่ า สันตภิ าพ (PEACE) ความรกั (LOVE) เอกภาพ (UNITY) และขอให้สนุก (HAVING FUN) ท่ีประกอบ ด ้ ว ย ศิ ล ป ะ ๔ ป ร ะ เ ภ ท เป็นศิลป์ร่วมสมัย ที่คนรุ่นใหม่ชื่นชอบ 51

อยา่ งแพรห่ ลาย ไปทั่วโลกรวมถึงประเทศไทย ซ่ึงหัวใจของฮิปฮอปนั้นจะมาช่วยสร้างสรรค์ สงั คมทดี่ ใี หก้ บั สงั คมในยคุ ปจั จบุ นั ได้ ประกอบ ไปดว้ ย แร๊ป (EMCEE) เตน้ บีบอย, ฮิปฮอป (B-BOY, HIP-HOP) ดเี จ, บที บอ๊ ก (DEEJAY, BEAT BOX) กราฟฟติ ิ (GRAFFITI) เค-แบทเทลิ ได้มีการจัดการแข่งขันอย่างต่อเน่ืองเป็นระยะ เวลา ๘ ปี เรมิ่ จดั ครง้ั แรกเมอื่ เดอื นพฤศจกิ ายน ๒๐๐๘ ตลอดระยะเวลา ๘ ปที ผ่ี า่ นมา เทศกาล ฮปิ ฮอป เค-แบทเทลิ ประสบความสำ� เรจ็ เปน็ อย่างย่งิ มีนักแขง่ ขนั จากทัว่ ประเทศไทยและ ตา่ งประเทศเข้าร่วมกจิ กรรมในงาน เชน่ ลาว, 52

เวียดนาม, เกาหล,ี สวิสเซอรแ์ ลนด,์ สงิ ค์โปร์, มาเลเซีย, อินเดีย, ไต้หวัน, ญ่ีปุ่น, สเปน, อินโดนีเซีย, ฟิลิปปินส์ เป็นการรวมศิลปิน ฮิปฮอป มากกว่า ๑,๐๐๐ คน จากทั่วโลกมา อยใู่ นจงั หวดั นครราชสมี าและประเทศไทย เทศ กาลฮิปฮอป เค-แบทเทิล เป็นงานเทศกาล ศิลปะร่วมสมัยในระดับนานาชาติ ที่ใหญ่ท่ีสุด ของประเทศไทย เทศกาลฮปิ ฮอป เค-แบทเทลิ ถอื เปน็ เทศกาลทเ่ี ปน็ พน้ื ทแี่ สดงออกของศลิ ปนิ ใหไ้ ดแ้ สดงศกั ยภาพความสรา้ งสรรคข์ องศลิ ปนิ ส่งเสริมการเรียนรู้ การรับรู้มีส่วนร่วมของ ชุมชนประชาชน สามารถกระตุ้นเศรษฐกิจ การทอ่ งเทยี่ ว ดงึ ดดู นกั ทอ่ งเทยี่ วทงั้ ในประเทศ และตา่ งประเทศเขา้ มาทอ่ งเทย่ี วเทศกาลระดบั โลกในจังหวัดนครราชสีมา และประเทศไทย 53

ขอ้ คิดเหน็ จากศลิ ปนิ เมืองโคราช 54

“คิดอยา่ งไรกับโคราชเมืองศลิ ปะ” เมอื งโคราชเป็นเมอื งท่ีมหี อศลิ ป์ แกลลอร่ี แหลง่ เรยี นรู้มากมาย และศลิ ปินท่ีมชี ่อื เสยี งของเมืองโคราชอีกนับหลายรอ้ ยชีวิต ท้งั ยงั มีศลิ ปนิ แหง่ ชาติ ศิลปนิ ศิลปาธร แหง่ เมืองโคราชท่ที ำ� ชื่อเสยี งให้เมืองโคราชและประเทศไทยไวอ้ ย่างมาก ในทีน่ ีเ้ ราอยากทราบถงึ ความคิดเหน็ ทศั นคตขิ องศลิ ปนิ เมืองโคราช วา่ “คดิ อย่างไรกับโคราชเมืองศลิ ปะ” 55

ทวี รัชนกี ร ศิลปนิ แหง่ ชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จติ รกรรม) ปี ๒๕๔๘ คิดอย่างไรกับการที่โคราชเป็นเมืองศิลปะ ผมเห็นว่าสมควรเป็นอย่างย่ิงท่ีโคราชจะเป็น เมืองศิลปะ เพราะโคราชมีธรรมชาติท้ังอดีตและปัจจุบันท่ีเป็นแหล่งเรียนรู้และท่องเท่ียวเป็น อยา่ งย่ิง เชน่ พพิ ิธภณั ฑ์ตน้ ไม้กลายเปน็ หิน มีแหล่งเรยี นรูซ้ ากช้างส่งี า และกระดูกช้างโบราณ ทม่ี อี ายุถงึ รอ้ ยลา้ นกวา่ ปี ที่อ�ำเภอท่าช้าง มปี า่ ธรรมชาติและสัตวป์ า่ ทเี่ ขาใหญ่ สำ� หรบั ศลิ ปะกม็ อี ายยุ าวนานเปน็ ภาพเขยี นบนผนงั หนิ อายหุ ลายพนั ปี ในยคุ ประวตั ศิ าสตร์ กม็ ศี ลิ ปะทราวดที เี่ กา่ แกอ่ ายเุ ปน็ พนั ปี เชน่ พระนอนทอี่ ำ� เภอสงู เนนิ สว่ นในยคุ ขอมกม็ กี ทู่ อ่ี ำ� เภอ โชคชยั และยงั มอี กี หลายแหง่ โดยเฉพาะปราสาทหนิ พมิ าย อำ� เภอพมิ าย ซง่ึ ทนี่ จ่ี ะมกี ารจดั แสง สี เสยี ง เกย่ี วกบั ประวตั ศิ าสตรอ์ ยา่ งสวยงาม และยงั มกี ารแขง่ เรอื ประจำ� ปอี กี ดว้ ย สว่ นจติ รกรรม ผนังอายุนบั ร้อยปกี ็มที ว่ี ัดนกออกและวัดหนา้ พระธาตุ อ�ำเภอปกั ธงชัย สว่ นศลิ ปะรว่ มสมยั ทโ่ี คราชมสี ถานศกึ ษาหลายแหง่ ทกี่ ระตอื รอื รน้ ในการเรยี นการสอนวชิ า ศลิ ปะรว่ มสมยั เปน็ อยา่ งยงิ่ จนนกั เรยี นในระดบั ประถม มธั ยม ไดร้ บั รางวลั ในระดบั ประเทศและ ระดบั สากลทั้งในเอเชีย เช่นที่ประเทศญีป่ นุ่ และยโุ รป ทป่ี ระเทศเยอรมัน มากมายหลายคร้งั ยกตวั อย่าง เช่น นกั เรียนโรงเรียนธารปราสาทท่ีพิมาย และโรงเรียนทอี่ �ำเภอครบุรี ท้ังสองแหง่ นไ้ี ดร้ บั รางวลั ระดบั สากล นำ� ชอ่ื เสยี งและความภมู ใิ จมาสปู่ ระเทศชาติ ในระดบั เยาวชนเปน็ ประจำ� และยงั มอี กี หลายโรงเรยี น ยอ่ มแสดงใหเ้ หน็ ถงึ ความใสใ่ จ ความกระตอื รอื รน้ มคี วามรกั ในศลิ ปะ ทศั นศิลป์เป็นอย่างดี 56

เรอื่ งนาฏศลิ ป-์ ดนตรี เมอื งโคราช มเี พลงโคราชทค่ี วรอนรุ กั ษแ์ ละเผยแพร่ เพราะมที นี่ แ่ี หง่ เดยี ว คอื ท่ีโคราช นอกจากนย้ี ังมแี หลง่ ทอผา้ พนื้ บา้ นทีเ่ ป็นแหลง่ เรยี นร้หู ลายแห่ง เช่น อ�ำเภอ ปกั ธงชัย และยังมเี ครื่องปั้นดินเผาด่านเกวยี น ศิลปะร่วมสมัยน่าส่งเสริมเป็นอย่างย่ิง เพราะอารยประเทศ ต้องรักษาของเก่าท้ังศิลปะ พ้ืนบ้าน ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นและส่งเสริมศิลปะร่วมสมัย เช่นท่ีประเทศญี่ปุ่น เป็นตัวอย่าง ทดี่ สี ำ� หรบั เอเชยี ทส่ี ง่ เสรมิ ทงั้ เกา่ และใหมไ่ ปพรอ้ มกนั ทตี่ ามมาคอื ประเทศเกาหลี และประเทศ สงิ คโปร์ โดยเฉพาะศลิ ปะร่วมสมยั ในโคราชมโี รงเรยี น มหาวทิ ยาลัย และบ้านศลิ ปินหลายแหง่ ท�ำ เปน็ หอศลิ ปเ์ พอื่ เผยแพรศ่ ลิ ปะชมุ ชนเพอ่ื ใหม้ าเยยี่ มชม เชน่ หอศลิ ปท์ ป่ี ากชอ่ ง เขาใหญ่ และใน เมอื งโคราช เชน่ หอศลิ ปท์ วี รชั นกี ร เปดิ ใหเ้ ขา้ ชมไดต้ ลอด มผี เู้ ขา้ ชมอยา่ งตอ่ เนอ่ื ง เดก็ นกั เรยี น ตั้งแต่ระดับอนุบาล – ระดับอุดมศึกษา และบุคคลท่ัวไป ทั้งจากต่างจังหวัดและใน จังหวัดนครราชสมี า ดังน้ัน เมืองโคราชจึงเหมาะสมเป็นอย่างย่ิงท่ีจะเป็นเมืองศิลปะและการท่องเท่ียวตาม นโยบายของรฐั ขอ้ เสนอแนะ อยากให้มีการจัดการประกวดภาพหรือศิลปะในด้านอ่ืนๆ ด้วย โดยการเชิญผู้ท่ีมีความรู้ ความสามารถมาถา่ ยทอดแลกเปล่ียนความรใู้ ห้แก่เยาวชนและผ้ทู ่ีสนใจ เพอื่ ให้เยาวชนและผทู้ ี่ สนใจเหลา่ นน้ั จะไดน้ ำ� ไปตอ่ ยอดเพมิ่ ศกั ยภาพ และการสรา้ งสรรคผ์ ลงานตอ่ ไปในอนาคต นอกจากน้ี ในการจดั กจิ กรรมควรมเี งนิ รางวลั ในอตั ราทเ่ี หมาะสม เพอื่ เปน็ แรงกระตนุ้ และผลกั ดนั ใหเ้ ยาวชน หรอื ผทู้ ีส่ นใจจะได้นำ� เงินไปใชจ้ ่ายซื้ออปุ กรณ์สำ� หรบั ผลักดันตัวเองใหก้ ้าวหน้าต่อไป การจัดกิจกรรมผู้เข้าร่วมประกวดไม่จ�ำเป็นต้องเป็นเฉพาะคนโคราชเท่านั้น เราสามารถ เชญิ บุคคลจากจงั หวดั อน่ื ๆ ทีส่ นใจจะเข้ารว่ มมาร่วมประกวดด้วย เพือ่ เป็นการประชาสมั พนั ธ์ ให้เห็นถึงความเข้มแข็งของศิลปะเมืองโคราช ทั้งน้ีทางจังหวัดต้องมีการเตรียมการในการจัด กจิ กรรมแตล่ ะครั้งให้น่าสนใจและจรงิ จัง 57

สรพงษ์ ชาตรี ศลิ ปินแหง่ ชาติ สาขาศลิ ปะการแสดง ปี ๒๕๕๑ เมอื งโคราชเป็นเมืองเก่าที่มศี ลิ ปะมาแต่โบราณ มพี ระนอนทเ่ี ปน็ ศิลปะอันงดงามอายุกวา่ ๑,๓๐๐ ปี ท่อี ำ� เภอสูงเนนิ แสดงวา่ เปน็ ชมุ ชนมาแลว้ ภาพเขยี นทว่ี ดั เขาจันทรง์ ามอายุ ๔,๐๐๐ ปี แลว้ ยังที่พมิ าย และศิลปะโบราณอีกหลายแหง่ อีกหลายสถานทีใ่ นโคราช นีค่ อื ศลิ ปะแบบเก่า ด้ังเดิม รนุ่ ใหมๆ่ กย็ งั มศี ลิ ปะทเ่ี ปน็ ธรรมชาติ ทเี่ หน็ ๆ คอื ไมก้ ลายเปน็ หนิ ผลติ ภณั ฑข์ องดา่ นเกวยี น ทีม่ ีชอ่ื เสียง หรืออย่างศิลปะรุ่นใหมๆ่ เลยกจ็ มิ ทอมสนั กม็ าสรา้ งศิลปะไว้ที่อ�ำเภอปักธงชยั รวม ถงึ เมอื งโคราชมอี ากาศทด่ี ที ส่ี ดุ ตดิ ระดบั โลก เชน่ วงั นำ�้ เขยี ว หรอื เขาใหญท่ เ่ี ปน็ มรดกโลก ทง้ั ยงั มสี ิ่งท่ีสร้างขน้ึ มาใหม่ๆ เปน็ ศลิ ปะร่วมสมยั อาทิ วหิ ารสมเด็จพุฒาจารย์ (โต พรหมรงั สี) อำ� เภอ สีคิว้ ระยะเวลาสร้างมา ๑๘ ปี ฉะนนั้ ถา้ เราไปเมืองโคราชจะได้ชมท้ังศลิ ปะดัง้ เดมิ จวบจนถึง ศลิ ปะรว่ มสมยั แบบใหม่ แนวใหม่ ไดก้ ราบไหวย้ า่ โม หลวงปโู่ ต ไดช้ มไมก้ ลายเปน็ หนิ ไดช้ มภาพ ๔,๐๐๐ ปี ได้ชมปราสาทหินพิมาย ได้ไหว้พระอายุ ๑,๓๐๐ กว่าปี ได้ไปไหว้หลวงพ่อคูณวัด บา้ นไร่ ได้ชมสถาปัตยกรรมอนั งดงาม ไดช้ มเรือ่ งราวประวตั ศิ าสตร์ของย่าโม โดยเฉพาะหาก ท่านชอบอากาศที่สะอาดท่ีสุด ..มีคนเคยมาบอกผมว่าเคยเป็นภูมิแพ้รักษามาเป็น ๑๐ ปี หาหลายหมอกไ็ มห่ าย แตพ่ อมาอยทู่ เี่ ขาใหญ่ เมอื งโคราช ไมไ่ ดร้ กั ษาหรอื หาหมอเลย โรคภมู แิ พ้ หายไป หมอยงั ถามเลยว่าหายเพราะอะไร ...เพราะอากาศเมืองโคราช สงิ่ ท่ีธรรมชาตใิ หก้ บั เรา นคี่ อื ความจรงิ ทา่ นมาเยอื นเมอื งโคราชจะไดค้ รบทกุ อยา่ ง ชมศลิ ปะความงามทกุ รปู แบบ จากศลิ ปะ รากเดิมจนถงึ ศิลปะรว่ มสมัยแบบใหม่ ได้ชมและรบั น่คี อื สิ่งที่สุดยอด 58

อีกทั้งเมืองโคราชมีศิลปินมากมายหลากหลาย มีศิลปินแห่งชาติหลายท่าน นักแสดง นักร้อง อีกทงั้ เสน่ห์ของคนโคราชคอื ยงั คงรกั ษาประเพณเี ก่าๆ เทศกาลเกา่ แก่ยังคงอนุรักษ์ไว้ และสร้างสรรค์งานศิลปะใหม่ๆ จดั แสดงผลงานในรปู แบบตา่ งๆ ใหเ้ หน็ อยู่ตลอดอย่างต่อเน่อื ง ด้วยสิ่งเหล่านจี้ งึ กลา่ วไดว้ ่า โคราช คอื เมอื งศลิ ปะโดยแท้ ข้อเสนอแนะ อยากใหศ้ ลิ ปะในเมอื งโคราชทม่ี อี ยแู่ ลว้ ซงึ่ มคี วามหลากหลาย มารวมกนั ไว้ ณ หอศลิ ปก์ ลาง ของเมืองโคราช มีการจดั แสดงงาน จัดแสดงผลงาน ท้ังศลิ ปะแบบดั้งเดมิ และศิลปะร่วมสมัย แบบใหม่ๆ ซ่ึงควรมีการประชุมหารือร่วมกันในทุกครั้งที่มีการจัดงาน จัดการแสดง ว่าใครมี ผลงานอะไร มศี ลิ ปวัฒนธรรมอะไรจะมานำ� เสนอบ้าง 59

นิมติ ร พพิ ิธกลุ ศิลปินศิลปาธร สาขาศิลปะการแสดง ปี ๒๕๕๐ หากจะกลา่ วถึง เมืองโคราช กบั ความเป็นศลิ ปะร่วมสมัย ในมมุ มองของผมนิมิตร พิพิธกลุ ในฐานะศลิ ปนิ ศลิ ปาธร ผมมีความคดิ วา่ เมืองโคราชส่ังสม ผสมผสานรูปลักษณข์ องศิลปะอย่าง มคี วามหลากหลายรมุ่ รวยและชว่ ยสง่ เสรมิ ใหเ้ มอื งนม้ี คี วามเปน็ เมอื งแหง่ ศลิ ปะรว่ มสมยั มาอยา่ ง ยาวนานโดยหากมกี ารเช่ือมโยงกนั จริงๆแล้ว เราจะเห็นได้ว่า ศิลปะของเมอื งโคราชวันนี้ก�ำลัง ท�ำหน้าทสี่ บื สานและถ่ายทอดศิลปะยุคเกา่ สูค่ วามร่วมสมยั อย่างมนี ยั เมื่อคร้ังผมได้มีโอกาสไปเที่ยวชมมิวเซียมแสดงภาพเขียนของศิลปินคนโคราช ผมเคยต้ัง ข้อสังเกตและสงสัยว่าอะไรท่ีท�ำให้คนโคราชเก่ง และมีความเช่ียวชาญด้านงานวาดงานเขียน งานปน้ั เมอ่ื หนั กลบั ไปศกึ ษาถงึ รากทม่ี าทางประวตั ศิ าสตร์ ภาพเขยี นสขี องมนษุ ยถ์ ำ้� เขาจนั ทรง์ าม ทถ่ี กู วาดไว้ จงึ ไดเ้ หน็ วา่ หากเราจะนบั เอาจดุ กำ� เนดิ ของศลิ ปะโดยนยิ ามวา่ ศลิ ปะเกดิ ขน้ึ จากนำ�้ มอื มนุษย์ ก็สามารถกล่าวได้ว่า เมืองโคราชของเราได้เป็นจุดเร่ิมต้นแห่งศิลปะเก่าแก่ที่มีอายุมา มากกว่า ๔,๐๐๐ ปที เี ดียว และศิลปะแห่งมนุษยชาตินั้นยงั ไดถ้ ูกสบื ทอดสง่ ตอ่ สู่ลายเสน้ สีสนั บนผนื ผา้ ใบและงานปน้ั ของมนษุ ยก์ อ่ นประวตั ศิ าสตรเ์ หลา่ นน้ั ยงั ไดค้ อ่ ยๆคลค่ี ลายมาสู่ รปู ทรง และคุณลักษณะเฉพาะของเคร่ืองปั้นดินด่านเกวียนอันเป็นแหล่งศิลปะงานปั้นท่ีใหญ่ที่สุดของ ประเทศ จากการน�ำเอาท่ีมาเหตุและผลของการก่อก�ำเนิดศิลปะน้ันๆ มาศึกษาท�ำความเข้าใจ ท่ีได้สร้างให้เกิดรูปแบบและแนวคิดของศิลปะท่ีรับใช้วิถีปัจจุบันศิลปะที่เห็นและเป็นอยู่ หลอ่ หลอมอยู่ในทุกอณขู องคนโคราชน้ันตา่ งมีความเปน็ ศลิ ปะรว่ มสมัยโดยเนอ้ื แท้ เพราะเมืองโคราช เป็นเมอื งใหญ่ เป็นเมอื งที่มีการสืบสานศลิ ปะทีต่ กทอดมายาวไกล จาก ความรงุ่ เรอื งสมยั ทวารวดี ซงึ่ มศี นู ยก์ ลางอยทู่ เ่ี มอื งเสมา จนมาถงึ เมอื งพมิ าย เราพอกพนู ศลิ ปะ 60

บนความหลากหลายมาโดยตลอด หลายคนตั้งค�ำถามว่าอะไรคือความเป็นศิลปะของโคราช บางคนที่มาเยือนเมืองโคราช บอกว่าบ้านเมืองของโคราชทันสมัยมากจนมีความเป็นเมือง ตะวันตกในฐานะท่ีผมเป็นคนโคราชที่ถือก�ำเนิดมาและมีชีวิตอยู่ในช่วงคาบเก่ียวของปี ๒๕๐๘ – ๒๕๑๘ อันเป็นช่วงเวลาที่มีการต้ังฐานทัพอเมริกัน ผมจ�ำได้ว่าความเป็นอยู่ของ คนโคราชนั้นทันสมัยท้ังบ้านเมือง วิถีชีวิต ความคิดของผู้คน นักดนตรีสากลเก่งๆ ศิลปินมาก หน้าหลายตาได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมสากลท่ีสร้างตัวตนคนศิลปะ และเปิดอิสระทางการ สร้างสรรค์ซึ่งนั่นคือหัวใจของการก่อเกิดศิลปะร่วมสมัย โคราชจึงเป็นเมืองเสรีทางศิลปะ ซง่ึ สามารถทจี่ ะสรา้ งการขบั เคลอ่ื นสอดรบั ไปกบั วถิ กี ารเตบิ โตของศลิ ปะในกระแสโลกไดเ้ พราะ ศิลปวัฒนธรรมในวันน้ี ก�ำลังถูกใช้เป็นเครื่องมือเผยแผ่อารยธรรมของแต่ละชนชาติเพื่อสร้าง พลงั ทางสังคม การเมอื ง และเศรษฐกิจของชนชาตนิ ัน้ ๆ เม่ือมองถึงความพร้อมของเมืองโคราช เมืองโคราช ถือได้ว่ามีบ่อเกิดวัฒนธรรมอันทรง คณุ คา่ มศี ลิ ปะอนั หลากหลายทเี่ กดิ ขนึ้ และพฒั นาอยา่ งเจนจดั ชดั เจน เพลงโคราชทม่ี เี ฉพาะทาง อาหารทม่ี เี ฉพาะถ่ิน ศิลปะทุกแขนง การแสดง ดนตรี ลลี า กลิ่นอายของวิถที เี่ พาะบ่มความมี ตวั ตนบนพน้ื ทศ่ี ลิ ปะทเ่ี รามี สงิ่ เหลา่ นล้ี ว้ นสรา้ งผลผลติ ทางวฒั นธรรมใหเ้ กดิ คณุ คา่ และมลู คา่ ได้ ผมมคี วามเชอื่ มน่ั วา่ จากศกั ยภาพของงานบรหิ ารจดั การ จากความสามารถทางศลิ ปะของศลิ ปนิ จากการรักษาภูมิปัญญาท่ีสืบสานมาสู่การสร้างสรรค์ จะช่วยสร้างให้โคราชเป็นเมืองศิลปะท่ีมี อัตลักษณ์อันโดดเด่นเห็นประจักษ์ได้ และผมขอร่วมเป็นส่วนหนึ่งในฐานะคนโคราช และคนศิลปะทจี่ ะร่วมมอื พัฒนาโคราชด้วยศิลปะรว่ มสมัยต่อไปด้วยความมุ่งม่นั รว่ มกนั 61

สุวัฒน์ ชะตางาม ศลิ ปินอิสระ หอศลิ ป์เมือง คอื ขมุ ทรพั ย์ทางปัญญา หอศิลป์ที่สามารถดึงดูดผคู้ นใหส้ นใจงานศิลปะนน้ั ต้องมีองค์ประกอบ ดงั นี้ ๑. มสี ถานท่ีต้ังทเ่ี หมาะสม ๒. มีเจา้ หน้าท่ีประจ�ำทีม่ ีความรู้ ความเข้าใจในงาน ๓. มีระบบการจัดการท่ีดี ๔. มผี ลงานศลิ ปะของศิลปนิ ทม่ี ชี ่อื เสียง และศิลปินทอ้ งถนิ่ ๕. เปน็ ศูนยร์ วมทางวฒั นธรรมและขนบธรรมเนยี มประเพณี ๖. เปน็ ศูนยร์ วมเชอ่ื มตอ่ กับหอศิลป์ ภมู ภิ าค และระดับนานาชาติ นครราชสมี าถอื เปน็ เมอื งใหญอ่ นั ดบั สองรองจากกรงุ เทพมหานคร มรี ากฐานทางวฒั นธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี มีประวัติศาสตร์สืบต่อกันมาอย่างมีระบบ มีย่าโมเป็นท่ีเคารพ กราบไหว้ มีวิถีชีวิตท่ีมีอัตลักษณ์เป็นของตนเองสืบทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่น มีแหล่งท่องเท่ียว ทางธรรมชาติที่มีโอโซนติดอันดับ ๗ ของโลก และปราสาทหินพิมาย ปราสาทหินพนมรุ้ง ท่ีงดงามทางศิลปะเป็นแหล่งอารยธรรมทางประวัติศาสตร์อันยาวนาน มีชุมชนด่านเกวียน ซง่ึ เปน็ แหลง่ ผลติ สินคา้ ทเี่ กี่ยวกบั งานศิลปะทีม่ ชี อื่ เสยี ง มอี าหารประจำ� ถิ่น มปี ระเพณีที่ยง่ิ ใหญ่ เชน่ การแข่งเรือ และแห่เทียนท่ีมคี วามงามวิจติ รทางดา้ นศิลปะ มีผา้ ไหมท่มี ลี วดลายสวยงาม ของตนเอง เปน็ สนิ คา้ ระดบั OTOP ทัง้ มสี ถาปัตยกรรมท่ีมคี วามวจิ ติ รงดงาม อาทิ วดั ศาลาลอย ต�ำบลโพธก์ิ ลาง วหิ ารสมเด็จพระพฒุ าจารย์ (โต พรหมรังส)ี อำ� เภอสคี ้ิว และวิหารเทพวิทยาคม วัดบ้านไร่ มีภาพเขียน ๔,๐๐๐ ปี ท่ีบ่งบอกชาติพันธุ์ของคนยุคน้ัน มีหอศิลป์เอกชนมากกว่า ๑๐ แห่ง และศลิ ปินแหง่ ชาติ ศิลปินศิลปาธร อีกหลายท่าน 62

อีกไม่นานจะมีรถไฟฟ้า ตามแผนพัฒนาประเทศของรัฐบาล ถือเป็นความเจริญสูงสุด ได้ในขณะนี้ เมืองรัฐบาลมีแผนประกาศโคราชเป็นเมืองแห่งศิลปะและวัฒนธรรมร่วมสมัย สงิ่ ทเ่ี ราจำ� เปน็ ตอ้ งมี คอื หอศลิ ปเ์ มอื ง เพอื่ เชอ่ื มตอ่ พฒั นา และมนั่ คง ทางศลิ ปะและวฒั นธรรม ร่วมสมัย ทุกสิ่งท่ีเรามีดังกล่าวมาข้างต้นควรถูกหลอมรวมและพัฒนาให้เกิดคุณค่าและเป็น ประโยชนม์ ากขน้ึ ถา้ สงิ่ ทเี่ รามขี าดการพฒั นา ทกุ ยา่ งทมี่ คี ณุ คา่ กจ็ ะจางหายไปในทส่ี ดุ บางอยา่ ง รอคอยทจ่ี ะพฒั นาและรวบรวม แลว้ อะไรละ่ ทจ่ี ะสามารถรวบรวม กำ� หนดทศิ ทาง แนะแนวทาง ใหก้ บั คนในสงั คม ใหเ้ ขารกั เขา้ ใจ และหวงแหนความเปน็ โคราชไดอ้ ยา่ งภาคภมู ใิ จ ถา้ ไมใ่ ชค่ วาม มีอัตลกั ษณ์ของทอ้ งถ่นิ ของตนท่มี อี ยู่และส่งิ ใหม่ที่ต้องเกิดขึ้น และพัฒนาเปน็ ร่วมสมัย เยาวชนของนครราชสีมา รู้จักแต่ห้างสรรพสินค้าใหญ่ๆ เพราะเราไม่มีหอศิลป์เมืองให้ เยาวชนได้ใช้เป็นแหล่งศึกษาหาความรู้ หอศิลป์เมืองจึงเป็นทางเลือกใหม่ท่ีรวบรวมอัตลักษณ์ ท้องถิน่ และพัฒนาส่สู ากล 63

64

65

หอศิลป.์ ..ถ่นิ โคราช 66

พิพิธภณั ฑ์ พพิ ธิ ภณั ฑเ์ มอื งนครราชสมี า ตงั้ อยู่ : ณ ชั้น ๒ อาคาร ๑๐ สำ� นกั ศลิ ปะและวฒั นธรรม มหาวทิ ยาลัยราชภฏั นครราชสมี า ๓๔๐ ถนนสรุ นารายณ์ ตำ� บลในเมือง อำ� เภอเมือง จงั หวดั นครราชสีมา ๓๐๐๐๐ โทรศัพท์ : ๐๔๔ ๐๐๙ ๐๐๙ ต่อ ๑๐๑๓ หรือ ๑๐๒๐ โทรสาร ๐๔๔ ๒๕๓ ๐๙๗ วนั และเวลาทำ� การ : จนั ทร์ – ศุกร์ ๐๙.๐๐- ๑๕.๐๐ น. ประวตั ิความเปน็ มา พพิ ธิ ภณั ฑเ์ มอื งนครราชสมี า ถอื กำ� เนดิ ขนึ้ ดว้ ยความมงุ่ หวงั จะสง่ เสรมิ ใหเ้ ปน็ แหลง่ เรยี น รู้ในรูปแบบพิพิธภัณฑ์ให้กับคนในท้องถ่ิน โดยเฉพาะเด็กและเยาวชน ได้มีโอกาสเรียนรู้และ พัฒนาผ่านแหล่งเรียนรู้ท่ีมีการบูรณาการความรู้เกี่ยวกับพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรมของจงั หวดั นครราชสีมา ควรค่าทคี่ นโคราชจะไดร้ บั รแู้ ละภาคภมู ใิ จ พิพิธภัณฑ์เมืองนครราชสีมา ภายใต้การบริหารของส�ำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั นครราชสมี า มพี ฒั นาการมาจาก “หอวฒั นธรรม” กอ่ ตง้ั ขน้ึ เมอ่ื พ.ศ. ๒๕๒๓ เมอ่ื ครง้ั สำ� นกั ศลิ ปะและวฒั นธรรม ยงั เปน็ “ศนู ยศ์ ลิ ปวฒั นธรรม” ของวทิ ยาลยั ครนู ครราชสมี า โดยมีวา่ ที่ ร.ต. ถาวร สุบงกช เปน็ หวั หน้าศูนยศ์ ิลปวฒั นธรรมท่านแรก ใชห้ ้อง ๕๑๔ และ ๕๑๕ เป็นสถานที่เก็บรวบรวมโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และสิ่งอื่นๆ ที่ได้รับความไว้วางใจจากชุมชน มอบให้เป็นผู้เก็บรักษา และขอซื้อเพ่ิมเติมในบางส่วน โดยพัฒนาให้เป็นนิทรรศการที่น�ำเสนอ เน้ือหาประวัติความเป็นมาของจังหวัดนครราชสีมา แต่เนื่องจากอาคารท้ังสองมีความยาวมาก จึงท�ำการตัดบางส่วนออกแล้วยุบรวมอาคารทั้งสองเข้าด้วยกันและให้หมายเลขอาคารว่า อาคาร ๑ 67

พพิ ธิ ภัณฑ์ อาคาร ๑ ได้รับการพัฒนาให้เป็นอาคารหอวัฒนธรรม โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์นฤมล ปิยวทิ ย์ ผู้อ�ำนวยการส�ำนักศิลปวฒั นธรรมในขณะนัน้ ได้ปรับปรุงรปู แบบการจัดแสดงออกเป็น ห้องตา่ งๆ จ�ำนวน ๗ หอ้ ง โดยมหี ้องหลกั คือ ห้องเมืองโคราช นำ� เสนอเน้ือหาประวัติจังหวดั นครราชสีมาตามหลักวิชาประวัติศาสตร์ศิลป์ โดยมีคณาจารย์โปรแกรมวิชาประยุกต์ศิลป์ (ทศั นศลิ ป)์ ชว่ ยด�ำเนินการออกแบบและชว่ ยควบคมุ การกอ่ สร้าง ซึง่ นบั ได้ว่าเป็นตน้ แบบของ พิพิธภัณฑ์เมืองนครราชสีมาในปัจจุบัน และได้รับการคัดเลือกจากกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมของชุมชนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จ พระเทพรตั นราชสุดาฯ สยามบรมราชกมุ ารี เนอื่ งในโอกาสฉลองพระชนมพรรษา ๕ รอบ นอกจากนย้ี งั ได้จดั แสดงนิทรรศการด้านศลิ ปวัฒนธรรมแขนงอ่นื ๆ ในหอ้ งตา่ งๆ ได้แก่ ห้องพุทธศาสตร์ ห้องจริยธรรม ห้องดนตรีศิลปกรรม ห้องประวัติสถาบัน บ้านโคราช และ พิพธิ ภัณฑ์เพลงโคราช และบา้ นโคราช 68

พพิ ธิ ภัณฑ์ พพิ ิธภณั ฑไมก้ ลายเป็นหนิ ตงั้ อยู่ : ๑๘๕ ถนนมิตรภาพ-หนองปลงิ สถานวี ิจยั ไมก้ ลายเปน็ หนิ บ้านโกรกเดือนห้า, ต�ำบลสุรนารี อำ� เภอเมือง จังหวัดนครราชสมี า ๓๐๐๐๐ โทรศัพท์ : ๐๔๔ ๓๗๐ ๗๓๙, ๐๔๔ ๒๑๖ ๖๑๗, ๐๔๔ ๒๑๖ ๖๒๐ โทรสาร : ๐๔๔ ๒๑๖ ๖๑๘ www.nrru.ac.th วันและเวลาทำ� การ : จนั ทร-์ ศกุ ร์ ๐๘.๓๐ – ๑๖.๓๐ น. อตั ราคา่ เขา้ ชม : เด็ก ๒๐ บาท ผูใ้ หญ่ ๕๐ บาท ชาวต่างชาติ ๑๐๐ บาท ประวัติความเปน็ มา พิพิธภัณฑ์ไม้กลายเป็นหิน อยู่ในความดูแลของสถาบันวิจัยไม้กลายเป็นหินและ ทรพั ยากรธรณภี าคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื เฉลมิ พระเกยี รติ มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั นครราชสมี า เรมิ่ เปิดให้เข้าชมในปี ๒๕๔๕ และมีการท�ำพิธีเปิดอย่างเป็นทางการในปี ๒๕๕๑ โดย สมเด็จ พระเทพรตั นราชสดุ าฯ สยามบรมราชกมุ ารี เสดจ็ พระราชดำ� เนนิ มาเปน็ องคป์ ระธาน ทำ� พธิ เี ปดิ ซง่ึ พระองค์ทรงสนพระทัยในพิพิธภณั ฑ์แหง่ นี้ ไม้กลายเป็นหินคืออะไร ฟังชอ่ื แลว้ อาจจะงงๆ แตไ่ ม้กลายเป็นหนิ นัน้ กค็ ือการท่ไี ม้ผา่ น การทบั ถมเปน็ เวลานาน จนมสี ารและแรธ่ าตตุ า่ งๆ แทรกเขา้ ไปในเนอื้ ไมจ้ นเหมอื นหนิ ทเ่ี กดิ จาก การทับถมของสสารต่างๆ เมอื่ ผา่ นไปเป็นเวลานานตามธรรมชาติ ไม้กลายเป็นหนิ จึงไมเ่ หมอื น หนิ ทว่ั ไป เพราะยังคงสภาพความเปน็ พรรณไมอ้ ยู่ โดยมอี ายุต้ังแตห่ ลักหมน่ื ปี จนถึงร้อยล้านปี เลยทเี ดยี วไมก้ ลายหนิ จงึ มคี วามสำ� คญั ในทางชวี วทิ ยา เพราะถอื เปน็ ฟอสซลิ พชื ทส่ี ามารถนำ� ไป วจิ ัยคน้ หาวิวัฒนาการของพืชในยุคตา่ งๆ ตลอดจนศกึ ษาสภาพแวดลอ้ ม ธรณีวิทยาในแต่ละยคุ 69

พพิ ิธภัณฑ์ สมัยได้ การมาชมไม้กลายเป็นหิน จึงเหมือนการได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์โลกในยุคสมัยต่างๆ น่ันเอง ไม้กลายหินที่น�ำมาจัดแสดงน้ัน ส่วนใหญ่เป็นไม้กลายเป็นหินท่ีค้นพบในพื้นที่จังหวัด นครราชสีมาและใกล้เคียง ส่วนหนึ่งเป็นการน�ำมาบริจาคเพ่ือเป็นสมบัติของแผ่นดิน และให้ คนรุ่นหลงั ไดศ้ ึกษาตอ่ ไป ปัจจุบันมีพิพิธภัณฑ์ไม้กลายเป็นหินอยู่ ๘ แห่งเท่าน้ันในโลก โดยนอกจากเมืองไทย แหง่ เดียวที่นครราชสีมาแลว้ ประเทศอนื่ ทม่ี พี ิพธิ ภณั ฑ์แบบนก้ี ไ็ ดแ้ ก่ กรีซ, ๓ แห่งในอเมริกา, ๒ แหง่ ในจนี และเมียนมาร์ 70

พิพธิ ภณั ฑ์ พพิ ิธภณั ฑสถานแหง่ ชาติ มหาวีรวงศ์ จงั หวัดนครราชสีมา ที่อยู่ : ๗๕๐ ถนน ราชดำ� เนนิ ตำ� บล ในเมือง อำ� เภอเมอื งนครราชสีมา นครราชสมี า ๓๐๐๐๐ โทรศพั ท์ : ๐๔๔ ๒๔๒ ๙๕๘ วนั และเวลาทำ� การ : จันทร์-ศกุ ร์ ๐๙.๐๐ – ๑๖.๐๐ ประวตั คิ วามเป็นมา สมเดจ็ พระมหาวีรวงศ์ (อ้วน ตสิ ฺโส) อดีตเจ้าอาวาสวัดสทุ ธจนิ ดา ได้มอบโบราณวตั ถุ ศิลปวัตถุ ที่รวบรวมไว้ใหก้ บั กรมศลิ ปากร เม่อื พุทธศกั ราช ๒๔๗๐ เพือ่ ศึกษาคน้ ควา้ จัดแสดง และเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับมรดกศิลปวัฒนธรรมของชาติเหล่านี้ ซ่ึงจะเป็นประโยชน์ต่อการ ศกึ ษาถงึ ความเจรญิ รงุ่ เรอื งของชาตทิ ส่ี บื ทอดมาถงึ ปจั จบุ นั ดงั พระดำ� รขิ องทา่ นทวี่ า่ “พพิ ธิ ภณั ฑ์ เป็นลายลักษณ์ ห้องสมุดเป็นอักษร กุลบุตรผู้ที่จะมีดวงตาแจ่มใสคือปัญญา ย่อมต้องอาศัย ลายลกั ษณ์และอกั ษร” กรมศลิ ปากร จงึ ไดด้ ำ� เนนิ การกอ่ สรา้ งอาคารพพิ ธิ ภณั ฑสถานขนึ้ ในพทุ ธศกั ราช ๒๔๙๗ และเปดิ บรกิ ารใหป้ ระชาชนเขา้ ชมอยา่ งเปน็ ทางการ เมอื่ วนั ที่ ๒๔ มถิ นุ ายน พทุ ธศกั ราช ๒๔๙๗ ตอ่ มากรมศลิ ปากรได้ประกาศต้ังเป็น “พพิ ิธภัณฑสถานแหง่ ชาติ มหาวีรวงศ”์ เพ่ือถวายเกยี รติ แด่สมเดจ็ พระมหาวรี วงศ์ ผเู้ ร่มิ ก่อต้งั โดยได้ประกาศในราชกจิ จานุเบกษา เล่ม ๑๗๘ ตอนท่ี ๙๔ เมื่อวนั ท่ี ๑๔ พฤศจิกายน พุทธศกั ราช ๒๕๐๔ 71

พิพธิ ภัณฑ์ เรอื นโคราช มหาวทิ ยาลัยราชภฏั นครราชสมี า ทอี่ ยู่ : ๘๗ ถนนสรุ นารายณ์ ตำ� บล ในเมือง อำ� เภอเมอื งนครราชสมี า นครราชสมี า ๓๐๐๐๐ โทรศัพท์ : ๐๔๔ ๒๕๓ ๐๙๗ วนั และเวลาทำ� การ : จันทร-์ ศกุ ร์ ๐๙.๐๐ – ๑๕.๐๐ ประวัติความเป็นมา เรอื นโคราชหลงั น้ี เดมิ ตง้ั อยู่ ณ บา้ นตะครอ้ ตำ� บลเมอื งคง อำ� เภอคง จงั หวดั นครราชสมี า สร้างเม่อื พ.ศ. ๒๔๔๘ หรอื เม่ือ ๑๑๑ ปีมาแลว้ โดยพอ่ คง โชตนิ อก ซ่งึ ผา่ นการอยูอ่ าศัยอยา่ ง ต่อเนื่องของทายาทพ่อคงมากว่า ๔ รุ่น สภาพก่อนจะย้ายมาปรุงใหม่ในมหาวิทยาลัยราชภัฏ นครราชสีมานั้น มีความทรุดโทรมลงไปบ้างอันเนื่องจากผ่านกาลเวลา แต่ยังคงความแข็งแรง มนั่ คง สวยงาม และสะทอ้ นภมู ปิ ญั ญา วถิ วี ฒั นธรรม และอจั ฉรยิ ภาพของชา่ งทอ้ งถนิ่ ชาวโคราช ไดอ้ ยา่ งชดั เจน ดังน้ันการชะลอเรือนโคราช มาไว้ในสถาบันอุดมศึกษา นอกจากจะเป็นการสืบทอด ภมู ปิ ญั ญาดา้ นสถาปตั ยกรรมพน้ื ถน่ิ แลว้ ยงั เปน็ การสบื สานมรดกทางคตคิ วามเชอ่ื โลกทศั น์ และ วถิ ีวฒั นธรรมแบบโคราชได้อยา่ งชัดเจนอีกดว้ ย เอกลกั ษณข์ องเรอื นน้ี คอื เรอื นโคราชหลงั น้ี เปน็ เรอื นแฝดทม่ี เี รอื นนอน ๒ หลงั ขนานกนั มชี านหรอื โถงกน้ั กลาง เปน็ ลกั ษณะเดน่ แตกตา่ งจากเรอื นทวั่ ไป (เรอื นมี ๒ จวั่ แตม่ พี นื้ ทใี่ ชส้ อย เทียบเทา่ เรอื น ๓ จัว่ ) มีการสอดประสานชน้ิ สว่ นตา่ งๆ เข้าด้วยกนั เปน็ องค์อาคารได้อยา่ งแขง็ แรง มนั่ คง ซ่ึงทำ� ให้เรอื นพ่อคงหลังนี้ สามารถคงอยมู่ าได้นานถึง ๑๑๑ ปี สง่ิ เหล่าน้ีสะทอ้ นให้ เห็นอัจฉริยภาพและปัญญาสร้างสรรค์ของช่างท้องถ่ินโคราช ที่มีความริเริ่ม มีความเชี่ยวชาญ เกีย่ วกบั ระบบโครงสรา้ ง แตกต่างอย่างเปน็ เอกลักษณ์ หาได้ยากยิ่งเมอื่ เปรยี บเทยี บกับเรอื นใน สมัยนัน้ เรือนหลังนจี้ ึงเปน็ “เรอื นคร”ู ท่ที ำ� หน้าทเี่ ปน็ ข้อมลู สำ� คัญทางประวัตศิ าสตรแ์ ละเปน็ แหล่งเรยี นรูท้ างภมู ปิ ัญญาของท้องถ่นิ ชาวโคราชสืบไป 72

หอศิลปอ์ ิสระ หอศลิ ป์ทวี รชั นีกร ที่ต้ัง : เลขท่ี ๒๐๓ ซอยเพชรมาตุคลา ๔ หม่ทู ่ี ๑๐ ถนนราชสมี า-จักราช ต�ำบลหัวทะเล อำ� เภอเมืองนครราชสมี า จังหวัดนครราชสีมา ๓๐๐๐๐ โทร. : ๐๔๔ ๒๖๕ ๘๗๗ ๐๘๙ ๖๒๙ ๙๒๒๗ เวลาทำ� การ : เปิดท�ำการวนั พุธ -วันอาทติ ย์ เวลา ๐๙.๓๐ – ๑๖.๐๐ น. (หยดุ วนั จันทร์ - วนั องั คาร) อัตราการเข้าชม : ไม่เสียคา่ ใช้จา่ ย ประวัติความเป็นมา หอศิลป์ทวี รชั นีกร โดย นายทวี รชั นีกร ศิลปินแหง่ ชาติ สาขาทัศนศลิ ป์ (จติ รกรรม) พ.ศ.๒๕๔๘ กอ่ ตง้ั ขนึ้ ในปี พ.ศ.๒๕๔๗ และเปดิ อยา่ งเปน็ ทางการในปี พ.ศ.๒๕๕๐ มวี ตั ถปุ ระสงค์ เพื่อจัดแสดงผลงานศิลปะประเภทต่าง ๆ ของศิลปิน ประกอบด้วยผลงานจิตรกรรม ประตมิ ากรรม ส่ือผสม และเทคนคิ ผสม นอกจากการจดั แสดงผลงานดงั กลา่ วแล้วยงั มกี ารจัด กิจกรรมตา่ ง ๆ สำ� หรับเยาวชน นกั เรยี นนักศึกษา อาทิ การประกวดวาดภาพ การจัดเสวนา หรือการบรรยายทางศิลป์ อกี ดว้ ย ลกั ษณะอาคารและการจัดแสดง หอศิลป์ทวี รัชนีกร มีพ้ืนท่ีท้ังหมดประมาณ ๒ ไร่กว่า โดยแบ่งเป็นพื้นท่ีการจัดแสดง ภายในอาคาร ๔๐๐ ตารางเมตร และพืน้ ทก่ี ารจัดแสดงหมุนเวยี น ๒๐๐ ตารางเมตร 73

หอศิลป์อสิ ระ หอศิลป์ประหยดั พงษ์ด�ำ (Palazzo Pavone) ท่ีตั้ง : เลขที่ ๒๓๗ หมู่ท่ี ๑๑ ตำ� บลขนงพระ อำ� เภอปากชอ่ ง จังหวดั นครราชสีมา ๓๐๑๓๐ โทร. : ๐๘๑ ๖๔๓ ๔๗๖๑ เวลาท�ำการ : เปิดให้บริการทกุ วนั ยกเว้นวนั พุธ เวลา ๙.๐๐ – ๑๖.๓๐ น. อตั ราการเขา้ ชม : ไมเ่ สียคา่ ใชจ้ ่าย ประวตั คิ วามเป็นมา เมอ่ื วนั ท่ี ๑๕ มนี าคม ๒๕๕๗ กรมสง่ เสรมิ วฒั นธรรม (สวธ.) ไดก้ ำ� หนดเปดิ บา้ น ศาสตราจารย์ เกียรติคุณประหยัด พงษ์ด�ำ ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ พ.ศ.๒๕๔๑ ข้ึนเป็นแหล่งเรียนรู้ทาง วฒั นธรรมและศกึ ษาดา้ นทศั นศลิ ปใ์ นสว่ นภมู ภิ าค ในโอกาสสำ� คญั น้ี อาจารยป์ ระหยดั บอกจดุ เรม่ิ ตน้ ท่ีเกิดความคิดอยากสร้างหอศิลป์ภาพพิมพ์ข้ึนว่า อยากท�ำสตูดิโอเขียนรูปและมีบ้านพักหลังเล็ก ๆ ในพนื้ ทเ่ี ดยี วกนั ผนวกกบั เมอ่ื ปี พ.ศ.๒๕๕๔ หนนี ำ�้ ทว่ มจากบางแคไปอยบู่ า้ นพกั ทพ่ี ทั ยา บรรยากาศ สงบเงยี บ สง่ ผลดกี บั การทำ� งานศลิ ปะและสขุ ภาพ จงึ ปรกึ ษาลกู ใหท้ ำ� เปน็ แกลลอร่ี แตต่ นอยากสรา้ ง พพิ ธิ ภณั ฑเ์ พอ่ื เปน็ แหลง่ ศกึ ษาเรยี นรู้ แลว้ มาไดท้ ด่ี นิ ทเี่ ขาใหญ่ ดา้ นหลงั เหน็ เขานกยงู เขตรกั ษาพนั ธฯ์ุ เขานกยงู เป็นท่ีมาของการตงั้ ชื่อหอศิลปภ์ าษาอิตาเลียนว่า Palazzo Pavone คำ� ว่า “Pavone” แปลวา่ “นกยงู ” โดยนายศยมภู พงษด์ ำ� ลกู ชายทมี่ อี าชพี สถาปนกิ ไดอ้ อกแบบอาคารสไตลอ์ ติ าเลยี น ชนบทตามใจพ่อ เพราะเคยได้รับทุนจากรัฐบาลอิตาลีไปศึกษาต่อทางศิลปะ นอกจากแสดงผลงาน ยงั เป็นสตูดโิ อทำ� งาน ทุกคนสามารถเขา้ ชมช่วงทต่ี นท�ำงานแกะภาพพิมพ์ไดศ้ าสตราจารย์เกียรติคณุ ประหยดั พงษด์ �ำ ไดก้ ลา่ วไวว้ า่ “ผมเปน็ ครมู าตลอดชวี ติ หลงั เกษยี ณกส็ อนตอ่ แลว้ ยงั มเี ดก็ ๆ ไปทบี่ า้ น จติ วญิ ญาณการสอน ยังไม่หมด อยากสร้างที่นีเ่ ป็นแหลง่ ศึกษาหาความรู้ ถือเปน็ หอศลิ ปภ์ าพพิมพ์โดยเฉพาะ ในเมอื งไทย ยังไม่มีมากนกั สว่ นมากซือ้ ผลงานมาแสดง แตท่ ่ี Palazzo Pavone ศลิ ปินทำ� และแสดง เขา้ มาชม 74

หอศิลปอ์ สิ ระ แล้วอยา่ งน้อยไดเ้ ห็นในสิง่ ทผ่ี มทำ� จดจ�ำ เหตุท่สี รา้ งไกลในตา่ งจงั หวดั เพราะ กทม.มีหอศิลปเ์ ยอะ เปิดแสดงงานทุกวัน แต่เด็กๆ แถวน้ีไม่มีหอศิลป์ให้ดู ควรสร้างโอกาสให้พวกเขาได้รับรู้การท�ำงาน ศลิ ปะที่ถกู ตอ้ งเป็นอยา่ งไร” ลักษณะอาคารและการจดั แสดง หอศิลปป์ ระหยดั พงษด์ ำ� (Palazzo Pavone) มพี น้ื ท่ีท้งั หมดประมาณ ๖ ไร่ เปน็ อาคาร ๓ ชนั้ สไตลอ์ ติ าเลยี นชนบท มพี ้ืนทก่ี ารจัดแสดงภายในอาคารทง้ั ๓ ชนั้ ประมาณ ๖๐๐ ตารางเมตร และยังมีการจดั แสดงภายนอกตัวอาคารอีกด้วย 75

หอศลิ ปอ์ ิสระ เขาใหญอ่ าร์ตมิวเซยี ม (Khao Yai Art Museum) ทต่ี งั้ : บา้ นทา่ ชา่ ง ซอย ๖ หมู่ ๑๖ ตำ� บลหมสู ี อำ� เภอปากชอ่ ง จงั หวดั นครราชสมี า ๓๐๑๓๐ โทร. : ๐๔๔ ๗๕๖ ๐๖๐ เวลาท�ำการ : เปดิ บรกิ ารทกุ วนั จนั ทร์-พฤหสั บดี เวลา ๑๐.๐๐ - ๑๘.๐๐ น. วันศุกร์ - อาทิตย์ เวลา ๙.๐๐ - ๒๐.๐๐ น. อตั ราการเข้าชม : ไมเ่ สียคา่ ใช้จ่าย ประวัติความเปน็ มา เขาใหญ่ อาร์ต มิวเซียม เป็นพิพิธภัณฑ์สว่ นตวั ของคณุ พงษ์ชัย จนิ ดาสุข นกั ธรุ กิจผ้เู ป็น เจ้าของกจิ การตา่ งๆ ในเครือจินดาสขุ กรปุ๊ พพิ ิธภัณฑ์แหง่ นี้เป็นสถานท่เี ก็บรวบรวมงานศิลปะ ที่คุณพงษ์ชัยสะสมไว้ มีทั้งภาพวาดจากฝีมือศิลปินช้ันครูระดับประเทศหลายร้อยภาพ รวมถึงงานประติมากรรมอีกจ�ำนวนมาก ซึ่งท้ังหมดน้ี เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชมฟรีโดยไม่เสีย ค่าใช้จ่ายใด ๆ ทง้ั ส้ิน ลักษณะอาคารและการจัดแสดง เขาใหญ่ อาร์ต มวิ เซียม สรา้ งขึน้ บนเน้อื ทก่ี ว่า ๒๐ ไร่ ของตำ� บลหมูสี อ�ำเภอปากชอ่ ง จงั หวดั นครราชสมี า ไมไ่ กลจากอทุ ยานแหง่ ชาตเิ ขาใหญเ่ ทา่ ใดนกั ภายในพนื้ ทที่ งั้ หมดประกอบ ด้วยอาคารหอศิลป์ขนาดใหญ่กว่า ๑,๗๐๐ ตารางเมตร และมีสวนประติมากรรมอยู่ด้านหน้า ภายใน “อาคารหอศลิ ป”์ จะประกอบไปด้วยห้องแสดงภาพและสือ่ ผสมถึง ๓ ห้อง ภายในจัด แสดงงานศลิ ปจ์ ากศลิ ปนิ ชน้ั ครหู ลากหลายแนว อาทิ เชน่ อ.ถวลั ย์ ดชั น,ี อ.เฉลมิ ชยั โฆษติ พพิ ฒั น,์ อ.ชลดู นิ่มเสมอ, อ.ประเทอื ง เอมเจรญิ , อ.ปรีชา เถาทอง, อ.ชว่ ง มูลพนิ จิ , อ.ประหยดั พงษ์ดำ� ฯลฯ รวมถงึ ผลงานของศลิ ปินรุน่ ใหม่ๆ ดว้ ย รวมถงึ พื้นที่กลางแจง้ ท่ีจัดแสดงงานศลิ ป์ หากใคร ช่นื ชอบงานศลิ ปะ มาเที่ยวท่นี ่ีคงจะเดนิ ชมกนั เพลนิ เลยทีเดียว 76

หอศลิ ปอ์ สิ ระ หอศิลป์ 129 ART MUSEUM ทต่ี งั้ : ๑๒๙ ต�ำบลหมูสี อ�ำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ๓๐๑๓๐ โทร. : ๐๔๔ ๐๐๐ ๔๑๔, ๐๙๖ ๙๐๖ ๙๓๘๑, ๐๙๑ ๐๕๖ ๑๒๐๔ เวลาทำ� การ : เปิดบรกิ ารทกุ วัน เวลา ๑๐.๐๐ - ๑๗.๐๐ น. อตั ราการเขา้ ชม : คนไทย ๓๐๐ บาท (๕๐๐ บาท สำ� หรับชาวตา่ งชาติ) นักเรยี นลด ๕๐% ประวตั ิความเปน็ มา ๑๒๙ Art Museum รวบรวมผลงานทส่ี ะสมมานานกวา่ ๓๐ ปขี อง คณุ เยาวณี นริ นั ดร นักสะสมผลงานศิลปะ ผู้เป็นเจ้าของโรงเรียนนานาชาติเซนต์ แอนดรูว์ส และผู้แทนบริษัท ครสิ ตีส้ ์ (ประเทศไทย) มาไว้ทีโ่ ครงการบา้ นทิวเขา ณ เขาใหญ่ จงั หวดั นครราชสีมา เพอ่ื เปน็ พพิ ิธภัณฑจ์ ดั แสดงผลงานช้ินเยย่ี มกวา่ ๔๐๐ ช้ิน ของปรมาจารยด์ ้านศิลปะของเมอื งไทย อาทิ ศาสตราจารย์เกียรติคุณชลูด น่ิมเสมอ, ถวัลย์ ดัชนี, จักรพันธุ์ โปษยกฤต, เฟื้อ หริพิทักษ์ รวมถึงผลงานของพระสรลักษณ์ลิขิต ศิลปินทุนในหลวงรัชกาลที่ ๕ และศิลปินระดับอาจารย์ ชอ่ื ดังมากมาย นอกจากนยี้ งั มผี ลงานของศิลปินระดับโลกอกี เพยี บ อาทิ ผลงานของ Pablo Picasso เป็นโอกาสดีของคนรักงานศิลปะที่จะได้เพลิดเพลินกับผลงานชิ้นโบว์แดงจากศิลปินท่ัวโลก ซงึ่ รายได้จากการเขา้ ชมจะมอบให้มลู นิธิรัฐบุรษุ พลเอกเปรม ตณิ สลู านนท์ เพ่อื อนุรักษเ์ ขาใหญ่ ต่อไปอีกด้วย พิพิธภัณฑ์ศิลปะ ๑๒๙ ได้จัดห้องแสดงนิทรรศการเป็นสองส่วน คือห้องแสดง นทิ รรศการถาวร ผลงานศลิ ปะของศลิ ปนิ แหง่ ชาตแิ ละศลิ ปินอาวโุ ส กบั หอ้ งแสดงนิทรรศการ หมนุ เวยี น ผลงานศลิ ปะสมยั ใหมแ่ ละศลิ ปะรว่ มสมยั ดฉิ นั และครอบครวั หวงั วา่ พพิ ธิ ภณั ฑศ์ ลิ ปะ ๑๒๙ จะเป็นประโยชน์อย่างกวา้ งขวางแกส่ งั คม อีกทัง้ จะมสี ่วนสรา้ งใหค้ นไทยไดภ้ าคภูมิใจใน ประวตั ศิ าสตรศ์ ลิ ปข์ องชาติ และเปน็ แรงผลกั ดนั ใหอ้ นชุ นรนุ่ หลงั มพี ลงั ในการสรา้ งสรรคผ์ ลงาน ศลิ ปะสบื ต่อไป 77

หอศลิ ป์อิสระ หอศิลป์ เรอื นโคราชเฉลมิ วัฒนา ทต่ี งั้ : ๖๘๐/๑ ถนน ราชดำ� เนนิ ตำ� บล ในเมอื ง อำ� เภอเมอื งนครราชสมี า นครราชสมี า ๓๐๐๐๐ ท่ีมาจาก : MOREMOVE อยู่ | ดี | มี | สุข เลา่ ผา่ นเรอื น “เรือนโคราช” (No. ๑๑๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๐ หน้า ๐๖๓ ๐๖๔ บางตอน) ประวตั ิความเป็นมา ทำ� ไมต้องเปน็ เรือนโคราช จากแรงบันดาลใจหลกั ๆ คอื ลูกชายคนโต ชอบสะสมของ เก่า และในจ�ำนวนของเก่าที่เขาสะสมอยู่จะมีบ้านทรงไทยอยู่หน่ึงหลังเป็นเรือนไทยแบบภาค กลาง ก็เลยอยากจะสร้างเรือนไทยสักหลังไว้ท่ีบริเวณบ้าน ต่องานท่ีลูกเขารักษาไว้ให้ส�ำเร็จ จึงเชิญอาจารย์ดุลย์พิชัยท่ีเป็นลูกศิษย์ตั้งแต่สมัยท่ีผมเป็นผู้อ�ำนวยการอยู่ที่วิทยาลัยครู พระนครศรอี ยธุ ยาใหม้ าชว่ ยดหู นว่ ยวา่ จะสร้างเรือนไทยขึ้นมาไดไ้ หม สรุปกค็ ือ ยากเหมือนกัน เพราะว่าเรือนไม่มีหลังคา คือจะต้องท�ำเพ่ิมอีกแปดสิบเปอร์เซ็นต์เป็นอย่างน้อย เลยพักเอาไว้ กอ่ นไม่เปน็ ไรเอาไว้จัดนิทรรศการแทนดีกว่า “...ในช่วงนั้น ความรูส้ ึกของเราคอื อยากทำ� อะไรท่ชี ่วยเพิ่มมลู คา่ และตอบแทนคืนให้ แกส่ งั คมเทา่ ทเ่ี ราจะทำ� ไดใ้ นบรเิ วณโรงหนงั เฉลมิ วฒั นาเกา่ ซงึ่ อยกู่ ลางเมอื ง เพราะกอ่ นนที้ ตี่ รง น้ีก็ไม่ได้ท�ำอะไร ให้เช่าเป็นพื้นที่จอดรถ ก็ลองวาดฝันดูว่า ถ้าจะสร้างเรือนโคราชจะเอาลง ตรงไหน จะท�ำอยา่ งไร จะเปน็ ไปได้ไหม” จากเรอื นพ่อคง ณ ราชภฎั สเู่ รอื นโคราช ณ ลานยา่ โม “หากเรือนโคราชที่ราชภฎั ฯ คือหัวใจ เพราะต้ังอยภู่ ายในโอบล้อมของราชภัฎฯ เรอื นโคราชเฉลมิ วฒั นาแห่งน้กี ็คอื การสรา้ ง ปรากฏการณ์ทางด้านสุนทรียศาสตร์แบบจ้ิมกลางใจคนท่ีผ่านไปมา ..หากท่านท้าวสุรนารีคือ ศรเี มอื ง เปน็ ผนู้ ำ� ดา้ นความรสู้ กึ เปน็ ทพี่ ง่ึ ทางดา้ นจติ ใจ ผมกอ็ ยากใหม้ ขี วญั บา้ นเปน็ เรอื นโคราช ตั้งอยู่ใกล้ท่าน เป็นบ้านของหญิงกล้า ตรงนี้จะครบสมบูรณ์ขึ้น มีก�ำแพงเมือง มีศรีเมือง มีขวัญบ้านและก็มีคนโคราช ค�ำถามคือ คนโคราชคือใคร ไม่ใช่แค่คนที่อาศัยอยู่ในโคราชหรือ 78

หอศิลป์อิสระ มีบรรพบุรษุปู่ย่าตาทวดเป็นคนโคราชเท่าน้ัน แต่ต้องเป็นคนท่ีเข้าใจในภูมิวัฒนธรรม นเิ วศวฒั นธรรม และชวี ติ วฒั นธรรมของโคราชไดด้ พี อ ...คำ� ถามตอ่ ไป คอื ทำ� อยา่ งไรพวกเขาจงึ จะเข้าใจในสามส่ิงน้ี ก็คือ การสร้างและน�ำมาเสนอกับพวกเขา โครงการนี้จึงน�ำเรือนโคราช แบบโคลนนงิ่ เรอื นพอ่ คงทุกกระเบียดนิว้ มาตั้งไวด้ า้ นหนา้ เพอื่ ดึงดดู ความสนใจของคนท่ีผ่านไป ผ่านมา เมื่อดงึ ดดู ก็เกดิ ความสนใจ เม่อื สนใจก็เขา้ มาศึกษา อยา่ งนอ้ ยๆ ทีส่ ุด เม่ือเขา้ มาภาย ในเรอื นแหง่ น้ี คณุ จะรสู้ กึ อบอุ่น รูส้ ึกปลอดภยั ร้สู กึ เหมอื นกับเป็นบา้ นตนเอง 79

หอศิลป์อิสระ หอศิลปบ์ า้ นโคราชโบราณ ณ วังตะแบก ที่ตง้ั : อำ� เภอโชคชัย จังหวดั นครราชสมี า E-mail/Website : [email protected] ประวตั คิ วามเป็นมา หอศิลป์บา้ นโคราชโบราณ ณ วงั ตะแบก อยทู่ บ่ี า้ นวังตะแบก ต�ำบลทุ่งอรุณ อ�ำเภอ โชคชัย จังหวดั นครราชสมี า หา่ งจากอำ� เภอเมือง จงั หวัดนครราชสีมาประมาณ ๔๕ กิโลเมตร ไปทางอำ� เภอโชคชยั หอศลิ ปบ์ า้ นโคราชโบราณ ณ วงั ตะแบก เดมิ เปน็ สถานทอี่ ยอู่ าศยั ทอี่ ยกู่ นิ กนั มาตง้ั แตอ่ ดตี โดยสนั นษิ ฐานจากลกั ษณะผลงานทป่ี ระดบั ตกแตง่ ประกอบอาคาร โดยเฉพาะ จ่ัวของบ้านจะมีลักษณะการแกะสลักลายเป็นรูปพระยาครุฑ ลายกงจักร ลายดอกและอ่ืนๆ เป็นลักษณะนูนต่�ำ อันสื่อให้เห็นถึงบรรพบุรุษ น่าจะเป็นบุคคลที่เป็นข้าราชการชนช้ันสูง โดยบางทา่ นวเิ คราะหว์ า่ นา่ จะเปน็ ชนั้ ระดบั พระยาทมี่ าดแู ลบา้ นเมอื งและเกบ็ ภาษอี ากรทางดา้ น ทิศใต้ของเมืองโคราช ท�ำให้ข้าพเจ้ามีความภาคภูมิใจอย่างมากต่อบ้านโคราชโบราณหรือ เรอื นโคราช ทไี่ ด้รับสืบทอดมาจากบรรพบุรษุ กว่า ๓ ชว่ งอายุ โดยขา้ พเจ้าได้รับสบื ทอดมาเป็น ช่วงอายุที่ ๔ และได้ปรับปรุงเพื่อประโยชน์ใช้สอย แต่ยังคงอัตลักษณ์เดิมไว้ให้มากที่สุด เปน็ อาคารสถาปตั ยกรรมไทยอสี านเรอื นโคราชทมี่ ลี กั ษณะเดน่ ทส่ี ดุ ทไี่ มเ่ คยปรากฏทไี่ หนมากอ่ น โดยข้าพเจ้าได้รับสืบทอดมาจากบิดาอีกทอดหน่ึง ข้าพเจ้ามีความตั้งใจที่จะท�ำให้เป็นหอศิลป์ เปน็ สถานทแ่ี หลง่ เรยี นรทู้ างศลิ ปวฒั นธรรมของทอ้ งถน่ิ จงั หวดั นครราชสมี าอกี แหง่ หนงึ่ อนั เกดิ ประโยชน์ต่อสาธารณะ และเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมาสู่เมืองศิลปะที่ยั้งยืนและต่อ ประเทศชาติต่อไป โดยได้ก่อสร้างอาคารหลังอื่นๆเป็นองค์ประกอบอีกหลายหลังและมีพื้นที่ ที่เป็นที่นาอีกจ�ำนวน ๑๔ ไร่ท่ีจะสร้างสรรค์ประติมากรรมในท้องนา แหล่งเรียนรู้ตามหลัก ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง เป็นแหล่งทอ่ งเท่ียวแบบสุนทรนี ิเวศนต์ ่อไป 80

หอศิลป์อิสระ หอศิลปบ์ ้านโคราชโบราณ ณ วงั ตะแบก ได้เปดิ เปน็ หอศิลป์ขึน้ ในวนั ท่ี ๑๓ สงิ หาคม ๒๕๖๐ โดยทา่ นรองผูว้ ่าราชการจงั หวัดนครราชสมี า แขกผมู้ เี กียรติ ศิลปนิ กว่า ๕๐ ท่านมา ร่วมแสดงผลงานและร่วมกันสร้างสรรค์ผลงานทางศิลปะ ได้รับการมีส่วนร่วมจากภาคท้องถิ่น ไดร้ บั การสนบั สนนุ จากสว่ นราชการ ๖๖ วฒั นธรรมจงั หวดั นครราชสมี า สำ� นกั งานศลิ ปวฒั นธรรม ร่วมสมัย เป็นตน้ 81

หอศิลปอ์ สิ ระ หอศิลป์ หอศลิ ปก์ ระโทก ทตี่ ้ัง : อำ� เภอโชคชัย จงั หวัดนครราชสมี า เขา้ ชมฟรี เปิดทำ� การ วันอังคาร – ศุกร์ โทรศัพท์ : ๐๘- ๔๘๓๓- ๓๕๐๕ เวลาท�ำการ : ๐๙.๐๐ – ๑๖.๐๐ น. วนั เสาร์ – อาทิตย์ โทรนดั ก่อนลว่ งหนา้ ประวัติความเป็นมา Raffaello Somazzi ชาวอิตาลี ผู้ก่อต้ังหอศิลป์กระโทก ก่อต้ังมาประมาณ ๑๗ ปี ในคร้ังแรกท่ีคิดก่อต้ังหอศิลป์กระโทก ได้แรงบันดาลใจจากหนังสือช่ือว่าสยามโดยพิมพ์ เป็นภาษาอิตาลี เป็นหนังสือศิลปะเก่าประมาณ ๕๐ กว่าปี อ่านแล้วท�ำให้เกิดความรักชอบ บรรยากาศในสยาม จงึ อยากมบี า้ นในประเทศไทย บา้ นหนงึ่ หลงั ทเ่ี ปน็ ทง้ั ทำ� งานดา้ นศลิ ปะและ เป็นทอ่ี ยอู่ าศัย อกี ส่วนหนงึ่ เปน็ สตดู ิโอแสดงงานศลิ ปะ Raffaello Somazzi เปน็ คนรกั งาน ศิลปะ ท�ำงานศิลปะมามากกว่า ๔๐ ปี จึงมีผลงานทส่ี ะสมอยู่มาก และผลงานทีส่ ร้างสรรคข์ ้นึ ใหม่น�ำมาแสดง ท้ังมีผลงานร่วมกับศิลปินไทยนายแดง ออเฒ่า กวีโคราช ศิลปินเขียนภาพสี กาแฟคนแรกของไทย 82

หอศลิ ป์อิสระ หอศลิ ป์ พิพิธภณั ฑ์ ภาพ 3 มิติ โคราช ทีอ่ ยู่ : ตำ� บล ในเมอื ง อ�ำเภอเมอื งนครราชสมี า นครราชสีมา ๓๐๐๐๐ โทรศพั ท์ : ๐๘๗ ๒๖๐ ๓๘๘๘ เวลาทำ� การ : เปดิ ท�ำการ · ๙:๐๐–๑๘:๐๐ ประวัติความเป็นมา พิพิธภัณฑ์ศิลปะ ๓ มิติ โคราช (Art of Korat Mirage Museum) ฝีมือคนไทย แห่งแรกและแห่งเดียวของภาคอีสาน ท่ีจะชวนมาสัมผัสงานศิลปะสุดพิศวงกับงานจิตรกรรม ประตมิ ากรรม และภาพพมิ พร์ ปู แบบต่าง ๆ แบบใกลช้ ดิ ตวั งาน อกี ทัง้ ยังสามารถถ่ายภาพรว่ ม กบั ภาพเขยี นไดอ้ ยา่ งอสิ ระ ที่จะท�ำใหเ้ รา กลายเป็นสว่ นหน่งึ ของมติ ิแหง่ ศลิ ปะ เสมือนเราเปน็ สว่ นหน่งึ ในงานนนั้ กบั ภาพ ๓ มติ ิ ท่ีใหค้ วามรูส้ กึ เหมอื นทะลุออกมาจากภาพ ภายในพพิ ิธภัณฑเ์ นน้ คอนเซ็ปตข์ องภาพ ดว้ ยการน�ำเอกลกั ษณ์ในทอ้ งถนิ่ ของโคราช มาสร้างเป็นภาพ ๓ มติ ิ โดยแบง่ พ้นื ทีภ่ ายในออกเปน็ ๓ ชน้ั ไดแ้ ก่ ชั้นที่ ๑ จดุ จำ� หน่ายตัว๋ และ บรรดาร้านของฝากท่ีเป็นเอกลกั ษณข์ องพพิ ธิ ภณั ฑ์ สว่ นชั้นท่ี ๒ และช้ันที่ ๓ เป็นจุดถา่ ยภาพ ๓ มติ ิ ท่มี ีให้เลอื กมากมายกว่า ๑๐๐ ภาพ โดยผลงานท้งั หมดสร้างสรรค์ โดยศิลปนิ ชาวโคราช จำ� นวน ๘ คน ซงึ่ จะเปน็ ภาพวาดทห่ี ลากหลายทง้ั แนวธรรมชาติ เชน่ นำ�้ ตกและสตั วช์ นดิ ตา่ ง ๆ ฉากจากภาพยนตร์โบราณ รวมท้ังงานศิลปะที่เป็นเอกลักษณ์ของจังหวัดนครราชสีมา เช่น ภาพหลวงพอ่ คณู ปรสิ ทุ โธ, ภาพปราสาทหนิ พมิ าย, ภาพนกั มวยสมจติ ร จงจอหอ, นำ�้ ตกเหวสวุ ตั ที่เขาใหญ่ และภาพพลเอกชาตชิ าย ชณุ หะวนั ขี่ช็อปเปอร์ เป็นตน้ 83

หอศิลป์อิสระ หอศลิ ป์ Muse Mobile Korat By Museum Siam ทอ่ี ยู่: ตำ� บลในเมือง อ�ำเภอเมืองนครราชสีมา นครราชสมี า ๓๐๐๐๐ ประวตั ิความเปน็ มา มวิ เซยี มสยาม พพิ ธิ ภณั ฑแ์ นวคดิ ใหม่ ณ กรงุ เทพมหานคร มงุ่ หวงั ทจี่ ะสรา้ งสงั คมไทย ให้เป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ ประสบความส�ำเร็จเป็นอย่างสูงกับการให้บริการแหล่งเรียนรู้ ภายใตร้ ปู แบบ Discovery Museum ซง่ึ เปน็ สถานท่ี ทเี่ ปดิ โอกาสใหค้ นไทยไดส้ นกุ กบั การเรยี นรู้ รว่ มกนั คน้ หาตวั ตน คน้ พบคนไทย ตอ่ ยอดความคดิ สรา้ งสรรคใ์ นอนาคต พรอ้ มตอ่ ยอดแนวคดิ น้ี เปน็ คาราวาน Muse Mobile หรอื “มวิ เซียมตดิ ล้อ” ออนทวั ร์ทว่ั เมอื งไทย สรา้ งพน้ื ที่ของการ เรียนรู้แบบใหม่สู่เด็กและเยาวชนด้วยพิพิธภัณฑ์มีชีวิต ปลูกฝังความรักความภาคภูมิใจในบ้าน เกิด พรอ้ มกระตนุ้ ทอ้ งถิ่นร่วมสร้างสงั คมแหง่ การเรียนรู้ และขณะนี้...ได้เคลื่อนลอ้ มาจ่อควิ อยู่ ทจ่ี งั หวดั นครราชสีมาเรียบรอ้ ยแลว้ “มวิ เซียมตดิ ล้อ Muse Mobile” จดั ทำ� นิทรรศการเคล่อื นท่ี จำ� นวน ๓ ชุด โดยชุด ท่ี ๑ ชอื่ นิทรรศการ “เรยี งความประเทศไทย ฉบับยอ่ ” ดำ� เนนิ การจดั แสดงมาแลว้ ๑๘ จังหวัด ปจั จบุ นั จดั แสดง ณ จงั หวดั ตราด และชดุ ทชี่ อื่ “ฮจู้ กั เพอ่ื นไทย เขา้ ใจตวั ตน คนอสี าน” จดั แสดง มาแลว้ ๗ จงั หวดั ปัจจบุ นั จัดแสดง ณ พพิ ิธภัณฑ์สริ นิ ธร จังหวดั กาฬสินธุ์ และชุดที่ ๓ ซง่ึ เปน็ ชดุ ใหม่ลา่ สดุ ในช่อื ชดุ นทิ รรศการ “อจั ฉริยภาพตัวตนคนอีสาน” โดยเล่าถึงประวตั ศิ าสตรข์ อง อีสาน ผ่านรูปแบบนิทรรศการที่ทันสมัยในตู้คอนเทนเนอร์ขนาดใหญ่ โดยมุ่งหวังให้เป็นพ้ืนท่ี แหง่ การเรยี นรใู้ นรปู แบบของนทิ รรศการและกจิ กรรมทม่ี คี วามทนั สมยั รองรบั การเรยี นรไู้ ดอ้ ยา่ ง สนุกสนานและเพลิดเพลิน ต่อยอดองค์ความรู้สู่ทุกภูมิภาค และมุ่งตรงเข้าหาเด็ก เยาวชน รวมทงั้ ประชาชนทว่ั ไป ไดร้ บั ความรว่ มมอื ในการดำ� เนนิ โครงการนร้ี ว่ มกบั มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั บุรีรมั ย์ โดยต้งั เป้าหมายการสัญจรของ “Muse Mobile มิวเซียมติดลอ้ ” จะเปน็ ต้นแบบของ 84

หอศิลป์อิสระ การสรา้ งพนื้ ทแี่ หง่ การเรยี นรใู้ หมใ่ หเ้ กดิ ในสงั คมไทย อนั จะนำ� มาซง่ึ การสรา้ งสงั คมแหง่ การเรยี น รู้ ซึง่ จะเปน็ พ้ืนฐานสำ� คญั ของการพฒั นาทย่ี ั่งยืนต่อไป พบกับ มวิ เซยี มตดิ ลอ้ Muse Mobile ชดุ “อจั ฉริยะ ตัวตนคนอสี าน” เปิดใหบ้ รกิ าร ต้งั แตว่ ันท่ี ๖ ธนั วาคม ๒๕๕๙ – ๒๘ กมุ ภาพนั ธ์ ๒๕๖๐ เปดิ บริการในวนั องั คาร-วันเสาร์ เวลา ๑๐.๐๐ – ๑๘.๐๐ น. ณ ลานเอนกประสงค์ (ข้างวดั พายพั ) อ.เมือง จงั หวดั นครราชสีมา โดยไม่ เสยี คา่ ใช้จา่ ย • วนั และเวลาทำ� การ : เปิดบริการในวันอังคาร-วนั เสาร์ เวลา ๑๐.๐๐ – ๑๘.๐๐ น. • การใหบ้ รกิ ารเปน็ หมู่คณะ : จองรอบเข้าชม จดั แบ่งกลมุ่ /รอบ ไมเ่ กิน ๑๐๐ คน • ใชเ้ วลาเข้าชมนทิ รรศการและ ท�ำกจิ กรรม ประมาณ ๙๐ นาที สอบถามข้อมูลเพ่มิ เตมิ : โทร. คุณณัฐฐา โมนะ โทร : ๐๘๖-๐๕๔-๔๕๙๐ 85

หอศิลปอ์ ิสระ หอศิลป์ หุ่นเหล็กโคราช ท่อี ยู่ : ต�ำบล มะเกลอื ใหม่ อ�ำเภอ สูงเนิน นครราชสมี า ๓๐๑๗๐ โทรศัพท์ : ๐๘๑ ๐๗๘ ๒๘๔๗ ๐๘๕ ๒๐๔ ๔๒๑๒ facebook.com/หนุ่ เหล็กโคราช เวลาท�ำการ เปดิ : ทกุ วัน ๐๗ : ๐๐ – ๑๘ : ๐๐ น. อตั ราการเขา้ ชม ผูใ้ หญ่ ๕๐ บาท เดก็ ๒๐ บาท (สูงตำ่� กว่า ๑๒ ซม. เข้าฟรี) ชาวต่างชาติ ๕๐ บาท ประวตั คิ วามเปน็ มา เป็นสถานที่ท่องเท่ียวกึ่งพิพิธภัณฑ์ จัดแสดงงานศิลปะจากโลหะท่ีสุดยอด เพราะนอกจากความสวยงาม ความอลงั การแลว้ งานท่ีอยภู่ ายในหุ่นเหล็กโคราชแห่งนี้สร้างขน้ึ มาจากฝีมือของคนไทย ซึ่งหากใครท่ีไปเยี่ยมชมต้องพูดเป็นเสียงเดียวกันเลยว่า “สุดยอด” ถา้ หากมองไกลๆ แล้วจะคิดว่าหนุ่ ทอ่ี ยภู่ ายในนเ้ี ปน็ งานปนั้ แต่พอไดเ้ ข้ามาเย่ียมชมแลว้ จะเห็น เลยวา่ เปน็ การเอาเศษโลหะตา่ งๆ (เศษเหลก็ ทไ่ี มไ่ ดใ้ ชแ้ ลว้ ) เชน่ สปรงิ ทอ่ ไอเสยี อะไหลร่ ถยนต์ และรถจักรยานมาเช่ือมกันให้กลางเป็นรูปร่าง จากเศษเหล็กเม่ือผ่านมือของผู้สร้างเหมือนถูก ลงมนต์วเิ ศษจนกลายเปน็ งานศลิ ปะสดุ ทึ่ง คอื ท�ำออกมาได้เหมือนมากๆ และหลายๆ งาน ใหญ่ โตจริงๆ ภายในหุน่ เหล็กโคราชมจี ุดถา่ ยรปู อย่มู ากมาย ภายในหนุ่ เหลก็ โคราชนี้ แบง่ ออกเปน็ ๓ โซน โซนท่ี ๑ (อยตู่ ิดถนน) เป็นโซนท่จี ะเห็นมังกรตวั ใหญ่อย่างชดั เจน เปน็ โซนทม่ี บี รกิ าร เคร่ืองดม่ื และอาหาร โซนน้จี ะไม่เสยี คา่ ใช้จ่ายในการเข้าเยี่ยมชม และโซนนมี้ ีบริการรา้ นกาแฟ ท่ีชอื่ ว่า “ดรากอ้ น คอฟฟ่ี” หรือ Dragon Coffee” โดยตง้ั อยู่ตรงทอ้ งของมงั กรยักษ์ ภายใน ร้านกจ็ ะมเี ครื่องด่มื เยน็ ๆ กาแฟ น้�ำปั่น เคก้ อร่อยๆ รวมถงึ ขนม 86

หอศลิ ป์อสิ ระ โซนที่ ๒ (อยู่ดา้ นในถัดไปจากโซนเทวรปู พระพฆิ เนศ เป็นโซนท่ีจดั แสดงห่นุ เหล็กไว้ อย่างมากมาย) โซนน้จี ะอย่ดู ้านในเทวรปู พระพิฆเนศขนาดใหญ่ มีหนุ่ ทน่ี า่ สนใจมากมายหลาก หลาย เช่น รถถงั ไดโนเสาร์ คงิ คองยักษ์ เป็นตน้ โซนนี้เปน็ โซนเดยี วท่ีจะเสยี คา่ บรกิ ารในการ เขา้ ชม โซนที่ ๓ (เทวรปู พระพฆิ เนศขนาดใหญ)่ เปน็ โซนสดุ ทา้ ย ทท่ี ำ� มาจากอะไหลโ่ ลหะเชน่ กัน เปน็ โซนที่จดั ไวป้ ระดษิ ฐานองคพ์ ระพิฆเนศใหผ้ ทู้ ไ่ี ดม้ าเยี่ยมชม “หนุ่ เหลก็ โคราช” แหง่ นไี้ ด้ กราบบูชาขอพรกนั ซงึ่ ในโซนนจี้ ะมีจดุ ที่ให้บชู าทง้ั หมด ๓ จดุ 87

หอศิลป์อิสระ หอศิลป์ สวนซอ่ นศิลป/์ กลางดงเมาเทนวิวรีสอรต์ ท่อี ยู่ : หมู่ ๙ ๙๙ ตำ� บล กลางดง อำ� เภอ ปากชอ่ ง นครราชสีมา ๓๐๑๓๐ E-mail : [email protected] Secret Art Garden Facebook Page โทรศพั ท์ : ๐๔๔ ๙๙๓ ๙๓๘-๔๐, ๐๔๔ ๙๙๓ ๙๓-๗, ๐๘๑ ๘๐๓๗๑๐๓, ๐๘๒ ๐๗๓๕๕๒๒, Fax. ๐๔๔ ๓๓๙ ๙๓๗ เวลาท�ำการ เปิด : ทุกวัน ๙.๐๐ – ๑๗.๐๐ น. (ปดิ วนั พธุ ) อัตราค่าบรกิ าร : ทา่ นละ ๑๐๐ บาท ประวัตคิ วามเป็นมา จากความฝันของสองสามีภรรยา คุณสุรินทร์ และคุณอุทิศา สนธิระติ เม่ือปี พ.ศ. ๒๕๒๗ ทดี่ นิ ผนื นเี้ ปน็ ทวี่ า่ งเปลา่ เปน็ ทงุ่ ขา้ วโพด มเี พยี งตน้ ชะมดเชด็ ทเี่ ปน็ ไมป้ า่ อายเุ กอื บ ๑๐๐ ปี เพยี งตน้ เดยี วที่เปน็ สัญลักษณ์ (Landmark) ของทด่ี นิ ผืนนี้ จากความฝนั ของทงั้ ๒ คน ท่อี ยากจะมีบ้านเล็กในป่าใหญจ่ ึงไดต้ ดั สินใจสรา้ งปา่ ขึ้นมาบนผืนดนิ ว่างเปลา่ ผืนนี้ เราเริม่ ปลกู ต้นไม้กัน ปลูกตอนกลางคืนทุกวันต้ังแต่ ๖ โมงเย็นจนถึงเที่ยงคืน การปลูกต้นไม้ใหญ่ของที่น่ี ไมม่ ีการเขียนแบบ เหมอื นกับการวาดภาพ ลงบนดิน Create the Dream on Earth การสรา้ งปา่ ทด่ี เู ปน็ ธรรมชาตแิ ละรม่ รนื่ มาจากฝมี อื ของมนษุ ยจ์ รงิ ๆ จากทงุ่ ขา้ วโพดที่ วา่ งเปลา่ และจากความฝนั ทอี่ ยากมบี า้ นเลก็ ในปา่ ใหญ่ ทำ� ใหม้ แี รงบนั ดาลใจ มคี วามมงุ่ มนั่ และ ความตงั้ ใจ พยายามทจี่ ะปลกู ตน้ ไม้ เฝา้ ดแู ละบำ� รงุ รกั ษา เอาใจใสด่ ว้ ยความรกั และรอคอยตน้ ไม้ เติบโตใหญ่ นับเวลาจากวนั ท่เี ริ่มลงมือท�ำจนถึงปจั จบุ ันน้เี กอื บ ๓๐ ปี จงึ ท�ำให้ทุ่งขา้ วโพดกลาย มาเปน็ ปา่ ไมท้ ม่ี ตี น้ ไมใ้ หญห่ ลายพนั ตน้ ทำ� ใหผ้ นื ดนิ แหง่ นเี้ ปน็ สถานทหี่ นงึ่ ทมี่ กี ารผลติ ออกซเิ จน และดดู ซบั คารบ์ อนไดออกไซด์ สว่ นหนงึ่ ของโลก เปน็ ตวั อยา่ งในการปลกู ปา่ ทเี่ หน็ ไดช้ ดั เจนทสี่ ดุ จึงได้เปิดใหผ้ คู้ นไดเ้ ขา้ มาเรยี นรู้ ศกึ ษา ให้เกิดแรงบันดาลใจเพื่อกลบั ไปปลกู ตน้ ไม้ในทด่ี นิ ของ ตนเอง เพื่อชว่ ยลดภาวะโลกรอ้ นทีน่ ับวนั มแี ต่ทวคี วามรุนแรงมากขึน้ 88

หอศิลป์อิสระ ๒๓ ตุลาคม ๒๕๕๓ เปดิ ตัว ตลาดศิลปะกลางดง ๒๓ ตลุ าคม ๒๕๕๕ เปดิ ตวั สวนซ่อนศลิ ป์ สวนซอ่ นศลิ ป์ ตน้ แบบโรงเรียนชวี ติ ไม่ใช่แค่สวนดอกไม้ หรือ สวนป่าธรรมดาๆ ทว่ั ไป แต่ภายในมี งานศิลปะซุกซ่อนอยู่ทุกอณูพ้ืนที่ของสวน ความลับที่อยู่ในสวนแห่งนี้เป็นเสมือนสมบัติล้�ำค่าท่ี ถกู เก็บซ่อนไว้มานาน วนั นเี้ ราไดเ้ ปดิ กญุ แจเพอื่ ใหท้ า่ นไดเ้ ขา้ ไปคน้ หา ความงดวามของศลิ ปะทซ่ี อ่ นอยภู่ ายใน สวนซอ่ นศลิ ปแ์ หง่ นี้ เรามนั่ ใจวา่ ทนี่ จี่ ะเปน็ สถานทส่ี ำ� หรบั การเรยี นรู้ สรา้ งแรงบนั ดาใจ และเกดิ จินตนาการ ซึ่งเหมาะกับทุกครอบครัว ทุกเพศ ทุกวัย ท่ีจะเข้าไปค้นหาความมหัศจรรย์แห่ง ธรรมชาตทิ ม่ี นษุ ยส์ รา้ งขน้ึ และความงามของศลิ ปะในการใชช้ วี ติ ของครอบครวั หนงึ่ ทอ่ี าจสรา้ ง แรงบนั ดาลใจใหก้ ับท่านได้ มาไขกญุ แจเพือ่ คน้ หาศิลปะในตวั เรากันที่ “สวนซ่อนศิลป์” 89

หอศลิ ป์อิสระ หอศลิ ป์ จิม ทอมปส์ ัน ฟารม์ ทีอ่ ยู่ : ๒๐๗๒ ตำ� บล ตะขบ อ�ำเภอ ปักธงชยั นครราชสมี า ๓๐๑๕๐ จมิ ทอมปส์ ัน ฟาร์ม เปิดให้เขา้ ชมเพยี งปีละครงั้ ในช่วงเดือนธนั วาคม - มกราคม ก�ำหนดการเปดิ และอัตราค่าชมระยะเวลา : เปิดใหเ้ ข้าชมทกุ วัน เวลา ๙.๐๐ - ๑๗.๐๐ น. อตั ราคา่ บตั รเขา้ ชม : ผใู้ หญ่ ๘๐ บาท เดก็ ๖๐ บาท อตั ราค่าเทยี่ วชม จมิ ทอมปส์ ันฟารม์ เดย์ ทัวร์ ผู้ใหญ่ราคา ๑,๒๐๐ บาท เด็ก ๑,๐๐๐ บาท *ราคาดังกล่าว รวมค่าบัตรเข้าชม และ รถน�ำชมในบริเวณฟาร์ม แต่ไม่รวมค่าอาหาร นักท่องเที่ยวสามารถช�ำระเงินได้ก่อนออกเดินทาง ณ จุดนัดพบ บริเวณพิพิธภัณฑ์บ้านไทย จิม ทอมป์สัน ซ. เกษมสันต์ ๒ ตรงข้ามสนามกีฬาแห่งชาติ ออกเดินทางเวลา ๗.๓๐ น. และออกเดนิ ทางจากฟารม์ เวลา ๑๕.๓๐ น. ถงึ กรงุ เทพฯ เวลา ๑๘.๐๐ น. สอบถามรายละเอยี ดเพ่ิมเติมและส�ำรองบรกิ ารทัวร์ได้ที่ โทรศพั ท์ : ๐๘๕-๖๖๐-๗๓๓, ๐๔๔-๓๗๓-๑๑๖ โทรสาร: ๐๒-๗๖๒-๒๕๖๙, ๐๔๔-๓๗๓-๑๑๗ อีเมล์ : [email protected] www.jimthompson.com แหลง่ ข้อมลู อา้ งองิ : jimthompson.com ประวัติความเป็นมา ปพี .ศ. ๒๕๓๑ จมิ ทอมปส์ นั ฟารม์ เรม่ิ จากการเปน็ แหลง่ ผลติ ไขไ่ หมจำ� หนา่ ยใหส้ มาชกิ เกษตรกรเพ่ือรับซื้อรังสดในการผลิตเส้นไหม และเป็นพื้นที่ปลูกหม่อนอันเป็นอาหารหลัก ของหนอนไหม บนพ้ืนท่ี ๖๐๐ ไร่ ในต�ำบลตะขบ อ�ำเภอปักธงชยั จังหวัดนครราชสมี า และใน ปพี .ศ. ๒๕๔๔ ไดเ้ ปดิ เปน็ แหลง่ ทอ่ งเทยี่ วเชงิ เกษตรปลี ะครงั้ ชว่ งเดอื นธนั วาคม-มกราคม เพอื่ ให้ บคุ คลทวั่ ไปไดม้ โี อกาสสมั ผสั และเรยี นรปู้ ระสบการณด์ า้ นการเกษตร พรอ้ มเรยี นรวู้ งจรชวี ติ ของ หนอนไหม 90

หอศิลป์อสิ ระ ตอ่ มาในปพี .ศ. ๒๕๕๐ จิม ทอมป์สันไดร้ ิเร่มิ น�ำบ้านอีสาน อนั เปน็ สถาปัตยกรรมไทย อสี านทเี่ ปน็ เอกลกั ษณม์ ารวบรวมไวบ้ นพ้นื ทีก่ วา่ ๑๐ ไร่ อาทิ บา้ นโคราช บ้านภูไท และเรอื น เหยา้ ใน “หมบู่ า้ นอสี าน” มีการจำ� ลองวถิ ีชวี ติ วัฒนธรรม ประเพณี การละเลน่ อาหารการกนิ และการประกอบอาชพี ของชาวบา้ นในอดตี ใหน้ กั ทอ่ งเทยี่ วไดส้ มั ผสั ความเปน็ อยขู่ องชาวอสี าน อนั เรียบง่ายและพอเพยี ง และในปี พ.ศ. ๒๕๕๑ ได้เพ่มิ “หมูบ่ า้ นโคราช” ในบรเิ วณใกล้เคียง เพอ่ื เป็นการสะท้อนสถาปัตยกรรมอนั หลากหลายของภาคอีสานไดช้ ดั เจนย่ิงขึ้น ปี พ.ศ. ๒๕๕๒ ริเร่ิมโครงการ อาร์ต ออน ฟาร์ม อันเป็นผลงานจากความร่วมมือ ระหวา่ งหอศลิ ปบ์ า้ นจมิ ทอมปส์ นั และจมิ ทอมป์ ฟารม์ มกี ารเชอื้ เชญิ ศลิ ปนิ มาทำ� ผลงานศลิ ปะ ในบรบิ ทท่เี กีย่ วกับเชิงนิเวศน์และงานสถาปัตยกรรมของภาคอสี าน มีจุดมุง่ หมายเพือ่ เชอื่ มโยง ศลิ ปะ ชีวติ และธรรมชาติเขา้ ด้วยกัน 91

หอศิลปใ์ นสถานศกึ ษา หอศิลป์ หอศลิ ป์เสงิ สาง ที่ตง้ั : โรงเรียนเสงิ สาง โทร. : ๐๔๔ ๔๔๗ ๑๒๗ เวลาทำ� การ : เปิดบริการวนั จันทร์ – วันศุกร์ เวลา ๐๘.๐๐ – ๑๖.๐๐ น. อตั ราการเขา้ ชม : ไมเ่ สยี ค่าใช้จา่ ย ประวัติความเป็นมา หอศิลป์เสิงสาง เป็นอาคารท่ีก่อสร้างขึ้นในพื้นที่ของโรงเรียนเสิงสาง อ�ำเภอเสิงสาง จังหวัดนครราชสมี า งบดำ� เนินการก่อสร้างด้วยเงนิ บริจาค จ�ำนวน ๔,๐๐๐,๐๐๐ บาท โดยได้ รบั ความรว่ มมอื จากหนว่ ยงาน องคก์ รต่าง ๆ ทงั้ ภาครฐั และเอกชน รวมถึงบุคคลทีเ่ ห็นคุณคา่ ด้านการศึกษาและคุณค่าของงานศิลปะ ได้ร่วมแรงใจสละเงินบริจาคในการก่อสร้างอาคารหอ ศิลป์จนแล้วเสร็จ อาคารหอศิลป์เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กชั้นเดียว โดยแบ่งพ้ืนที่ใช้สอย เปน็ ห้อง ๆ เช่นห้องนทิ รรศการหมุนเวียน หอ้ งนทิ รรศการถาวร ห้องสมดุ หอ้ งเกยี รติยศ หอ้ ง จำ� หนา่ ยของทรี่ ะลกึ และหอ้ งทำ� งานของเจา้ หนา้ ที่ หอศลิ ปเ์ สงิ สางไดเ้ รมิ่ กอ่ สรา้ งมาตงั้ แตป่ ี พ.ศ. ๒๕๔๔ ดว้ ยความเหน็ ชอบของคณะกรรมการสถานศกึ ษา ผู้บริหารโรงเรียน ครู และนักเรยี น โรงเรียนเสิงสางที่เล็งเห็นว่าผลงานทางด้านศิลปะของนักเรียนโรงเรียนเสิงสางมีความโดดเด่น ไดส้ รา้ งชอ่ื เสยี งและรางวลั มากมายทง้ั ในระดบั ทอ้ งถน่ิ ระดบั ประเทศ และระดบั นานาชาตสิ มควร ได้รับการเผยแพร่และมีสถานที่ในการจัดแสดง สถานที่ในการจัดกิจกรรมที่เป็นสัดส่วน เป็น เอกเทศ สามารถเออื้ ตอ่ การศกึ ษาดงู าน แลกเปลยี่ นเรยี นรขู้ องนกั เรยี น ครู และประชาชนทวั่ ไป โดยมคี รูวรี ะยทุ ธ เพชรประไพ ครสู อนศิลปะของโรงเรยี นเสิงสางเป็นผู้รเิ ร่มิ และผลกั ดนั และท่ี สำ� คญั ไดร้ บั การสนบั สนนุ จากผบู้ รหิ ารโรงเรยี น ตงั้ แตอ่ ดตี คอื นายวเิ ชยี ร เจรญิ ครบรุ ี นายสมาน จงอ้อมกลาง นายสุเทพ คงวิริยะวิทยา จนถึงผู้อ�ำนวยการโรงเรียนคนปัจจุบันคือ นายสมัคร ไวยขุนทด นอกจากน้ันความส�ำเร็จดังกล่าวยังได้รับการสนับสนุนจากผู้ใหญ่ใจดีอีกหลายท่าน 92

หอศิลปใ์ นสถานศึกษา รวมถงึ นกั เรยี นและคณะครขู องโรงเรยี นเสงิ สางอกี ดว้ ย หอศลิ ปเ์ สงิ สาง ไดเ้ ปดิ อยา่ งเปน็ ทางการ และท�ำพิธีส่งมอบให้เป็นสมบัติของส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐานเมื่อวันที่ ๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๐ โดยไดร้ บั เกียรตจิ าก คณุ หญงิ กษมา วรวรรณ ณ อยุธยา เป็นผรู้ ับมอบและ เปิดอาคารหอศิลป์เสิงสาง ซ่ึงปัจจุบันได้ใช้เป็นแหล่งเรียนรู้ทางศิลปะได้แก่การจัดแสดง นิทรรศการผลงานของศิลปนิ ทมี่ ชี ือ่ เสียงของเมืองไทย ผลงานศิษย์เกา่ ผลงานของเด็ก ๆ และ เยาวชน การจดั กจิ กรรมอบรม สมั มนาให้ความรู้ทางศิลปะ กจิ กรรมคา่ ยศิลปะ ซงึ่ กไ็ ด้รับความ สนใจมีผู้เข้าร่วมและเดินทางมาเย่ียมชม ศึกษาดูงานเป็นประจ�ำ ปัจจุบันมีนายวีระยุทธ เพชรประไพ หวั หน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ศลิ ปะและทมี งานเปน็ ผู้รับผิดชอบดแู ล การเดนิ ทาง : โรงเรยี นเสงิ สาง หมู่ ๓ ตำ� บลเสงิ สาง อำ� เภอเสงิ สาง จงั หวดั นครราชสมี า หา่ งจากตวั จังหวัดนครราชสมี า ประมาณ ๙๐ กโิ ลเมตร 93

หอศลิ ป์ในสถานศกึ ษา หอศลิ ป์ หอศิลปะ และวฒั นธรรม โรงเรยี นปากชอ่ ง ท่ีตั้ง : เลขท่ี ๑๓๗ ถนนนิคมล�ำตะคอง ต�ำบลหนองสาหร่าย อ�ำเภอปากช่อง จงั หวดั นครราชสมี า ๓๐๑๓๐ โทร. : ๐-๔๔๓๑-๑๐๙๘, ๐๙๓ ๕๐๗ ๙๑๔๘ อัตราการเข้าชม : ไมเ่ สียคา่ ใชจ้ า่ ย ประวตั คิ วามเปน็ มา หอศลิ ปะและวฒั นธรรม โรงเรยี นปากชอ่ ง เปน็ หอศลิ ปท์ เี่ กดิ ขนึ้ ในสถานศกึ ษาแหง่ ที่ ๕ ในประเทศไทย ไดก้ อ่ ตั้งมาตง้ั แตป่ ี พ.ศ. ๒๕๕๑ จนถงึ ปจั จุบัน สมเดจ็ พระเทพรตั นราชสุดาฯ สยามบรมราชกมุ ารี ทรงมพี ระมหากรณุ าธคิ ณุ เสดจ็ พระราชดำ� เนนิ ทรงเปดิ เมอื่ วนั ที่ ๑ ตลุ าคม พ.ศ.๒๕๕๖ เป็นแหล่งเรียนรู้ศึกษาดูงานศิลปะ และด้านวัฒนธรรม รวมถึงการจัดกิจกรรม โครงการเพื่อพัฒนาและส่งเสริมศักยภาพด้านศิลปะ (ทัศนศิลป์) ให้แก่นักเรียน คณะครู และประชาชนทวั่ ไปมาโดยตลอด สามารถใหบ้ รกิ ารในเชงิ วชิ าการและการพฒั นาการสรา้ งสรรค์ งานศลิ ปะมาอย่างตอ่ เนือ่ ง 94

หอศลิ ปใ์ นสถานศกึ ษา หอศลิ ป์ หอศลิ ป์ธารปราสาท ทต่ี ง้ั : โรงเรยี นธารปราสาทเพชรวทิ ยา ตำ� บล ธารปราสาท อำ� เภอ โนนสงู นครราชสมี า ๓๐๔๒๐ โทร. : ๐๔๔ ๙๑๗ ๐๐๕ Fax.๐๔๔-๙๑๗๐๐๖ อัตราการเขา้ ชม : ไม่เสยี ค่าใช้จ่าย ประวัติความเป็นมา หอศิลป์ถิ่นธารปราสาท ตั้งอยู่ที่โรงเรียนธารปราสาทเพชรวิทยา ต�ำบลธารปราสาท อ�ำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา ก่อต้ังเมื่อปี พ.ศ.๒๕๔๗ บริเวณพ้ืนที่ตั้งบนสามเหล่ียม ประวตั ศิ าสตรแ์ ละวฒั นธรรม หา่ งจากแหลง่ โบราณคดบี า้ นปราสาท ระยะทาง ๕ กโิ ลเมตร หา่ ง จากอนุสรณส์ ถานนางสาวบุญเหลือ วีรกรรมทุง่ สัมฤทธ์ิ ระยะทาง ๘ กโิ ลเมตร ห่างจากอทุ ยาน ประวตั ิศาสตร์พมิ าย ระยะทาง ๑๐ กโิ ลเมตร สว่ นประกอบของหอศลิ ปป์ ระยุกตอ์ าคารเรียน เปน็ แหล่งการเรยี นรแู้ ละจดั แสดงผลงาน ได้รบั การสนบั สนนุ งบประมาณดำ� เนนิ การจากชมุ ชน กวา่ ๘๐๐,๐๐๐ บาท ประกอบด้วยสว่ นจัดแสดงถาวร ผลงานศลิ ปิน ครอู าจารย์ และจัดแสดง แบบหมนุ เวยี น ศษิ ยเ์ กา่ และศษิ ยป์ จั จบุ นั พน้ื ที ๓๕๐ ตร.ม. ผลงานกวา่ ๑๐๐ ชนิ้ หอ้ งเกยี รตยิ ศ รางวัล ห้องสมุดศิลปะ ห้องปฏิบัติการศิลปะ ท่ีพักนอนนักเรียน ชมรมค่ายศิลปะ บริการครู นักเรียนในท้องถนิ่ และบคุ คลท่ัวไปจากภายนอก เปน็ แหลง่ เรยี นรศู้ ึกษาดงู าน กวา่ ๒๐ คณะ/ปี จำ� นวนคนกวา่ ๑,๐๐๐ คน/ปี เปน็ สถานทปี่ ฏบิ ตั งิ านศลิ ปะ จดั คา่ ยศลิ ปะในระดบั ประถมศกึ ษา มธั ยมศกึ ษา และอดุ มศกึ ษา โดยจดั คา่ ยศลิ ปะนกั เรยี นภายในและจากภายนอกโรงเรยี น พฒั นา ครแู ละนักเรยี นในเขตพน้ื ท่ีและนอกเขตพ้ืนทใ่ี นระหว่างปดิ ภาคเรียน และวันหยดุ 95

หอศิลปใ์ นสถานศึกษา หอศิลปโ์ รงเรียนราชสมี าวิทยาลัย “ศลิ ป์พัฒนทรัพย์” หอศลิ ปโ์ รงเรยี นราชสมี าวทิ ยาลยั เปน็ หอศลิ ปป์ ระจำ� โรงเรยี นราชสมี าวทิ ยาลยั จงั หวดั นครราชสีมา ได้ก่อสร้างขึ้นด้วยงบประมาณบริจาคจากผู้มีจิตศรัทธา โดยไม่ได้ใช้งบประมาณ จากทางราชการ ประกอบด้วย ห้องแสดงผลงานทางศิลปะ ห้องเกียรติยศ ห้องโสตทัศนศิลป์ และหอ้ งเรียนทางศลิ ปะ ด้วยงบประมาณ หนึง่ ลา้ นสามแสนบาท โดยมีผ้บู รจิ าคดังตอ่ ไปน้ี ๑. พระครปู ัญญาธรุ าทร (หลวงพ่อลี วดั ปา่ อัมพวนั อ.บา้ นผอื จ.อดุ รธานี) ๒. นายบัญชา ศิลปพ์ ัฒนทรัพย์ ๓. ครมู ณีพัส ไชยค�ำภา ครอบครวั ไชยค�ำภาและครอบครัวศรสี ะอาด ๔. ครสู เุ มธ สงิ หวรวงศ์และครอบครัวสงิ หวรวงศ์ และได้รับการสนับสนุนจากสมาคมนักเรียนเก่าโรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย ในการ ส่งเสริมการจดั กิจกรรมและพอ่ คา้ ประชาชนตา่ งๆ ในบางโอกาส หอศลิ ปโ์ รงเรยี นราชสมี าวทิ ยาลยั จดั สรา้ งขน้ึ เพอ่ื วตั ถปุ ระสงคใ์ หเ้ ปน็ แหลง่ เรยี นรทู้ าง ศิลปวัฒนธรรมในการศึกษาและรองรับการให้การบริการต่อชุมชน การศึกษาดูงานจากหน่วย งานต่างๆ เป็นแหล่งการแสดงผลงานทางศิลปะอีกแหล่งหนึ่งท่ีสนองนโยบายของรัฐที่ส่งเสริม ใหจ้ ังหวดั นครราชสีมาเปน็ จังหวัดที่ ๓ สู่ “โคราชเมอื งแหง่ ศิลปะ” หอศิลป์โรงเรยี นราชสมี าวทิ ยาลัย โดยไดด้ �ำเนนิ การกอ่ สรา้ งชว่ งเดอื นตุลาคม ๒๕๔๘ และไดป้ ระกอบพิธเี ปดิ หอศิลปแ์ ละแสดงผลงานในวนั ท่ี ๑๒ กมุ ภาพนั ธ์ ๒๕๕๙ 96

หอศลิ ป์ในสถานศกึ ษา หอศิลป์ หอศลิ ป์โรงเรยี นสรุ นารีวิทยา ท่ีต้ัง : โรงเรียนสรุ นารวี ิทยา ๒๔๘ มิตรภาพ ถนนมติ รภาพ ตำ� บลในเมือง อ�ำเภอเมือง จังหวัดนครราชสมี า โทร. ๐๔๔ ๒๕๕ ๗๓๙ หอศิลป์ พพิ ิธภณั ฑบ์ ญุ วัฒนา ทีต่ ั้ง : โรงเรยี นบุญวัฒนา ตำ� บลหวั ทะเล อ�ำเภอเมือง จงั หวัดนครราชสมี า ๓๐๐๐๐ โทร. : ๐๔๔ ๙๒๐ ๒๑๑ 97

แหลง่ เรียนรู้งานศิลปะ ศนู ยก์ ารเรียนรู้ เสมาลัย เสมาไทย Semalai Semathai ท่ตี ้ัง : ๔๘๕/๑ ตรอกวัดสุทธะ ตำ� บลในเมือง อ�ำเภอเมืองนครราชสีมา จ.นครราชสมี า เบอรต์ ดิ ตอ่ : ๐๘๑-๖๕๗-๐๒๔๑ / ๐๘๙-๒๒๒-๙๙๗๔ Email : semalai๒๐๑๗@gmail.com FB : semalaisemathai ประวตั ิความเป็นมา : เสมาลยั เสมาไทย SemalaiSemathai เปน็ ศนู ยศ์ ลิ ปะเพอ่ื การพฒั นาชมุ ชนและสงั คม โดยมลู นธิ หิ นุ่ สายเสมา ศลิ ปะเพอ่ื สงั คม (Semathai Marionette Art For Social Foundation) จากการทไ่ี ดม้ กี ารพฒั นาสอื่ ศลิ ปะหนุ่ ไทยทเ่ี สรมิ สรา้ งอตั ลกั ษณเ์ ฉพาะของทอ้ งถน่ิ จน ประสบผลสมั ฤทธ์ิ จงึ ไดม้ ขี อ้ คน้ พบวา่ ศลิ ปะของทอ้ งถนิ่ มกี ระบวนการสรา้ งสรรคท์ ม่ี คี วามอสิ ระ งอกงาม และต่อยอดได้ หากมีการน�ำเอาวิธีคิดใหม่ๆ ใช้แนวทางการเสริมสร้างจนก่อเกิดเป็น นวัตกรรมใหม่ งานศลิ ป์ท้องถนิ่ ก็จะกา้ วสผู่ ลงานการสร้างสรรค์ในเชงิ ศลิ ปะรว่ มสมัยตอ่ ไปได้ เสมาลยั เสมาไทย จงึ มงุ่ ดำ� เนนิ การดว้ ยเปา้ หมาย สง่ เสรมิ อตั ลกั ษณท์ อ้ งถน่ิ สรา้ งเสรมิ นวตั กรรมงานศิลปเ์ พ่ือชุมชน ประกอบด้วย • การจดั อบรมพฒั นาบคุ ลากร และองคก์ ร โดยใชส้ อื่ ศลิ ปะหนุ่ ทส่ี รา้ งการมสี ว่ นรว่ ม โดย เครอื ขา่ ยหนุ่ เยาวชน Youth Puppet Community Thailand • การประยุกตน์ �ำสื่อศลิ ปะชุมชนสู่การพัฒนาทอ้ งถ่ิน เพ่อื เสรมิ สรา้ ง ทั้งคณุ คา่ และ มลู คา่ ด้วยโครงการ Puppet Village 98

แหล่งเรียนรูง้ านศลิ ปะ • การจัดสัมมนาแลกเปล่ียนทั้งระหว่างศิลปินไทยและศิลปินต่างประเทศ เพ่ือการ สานสรา้ งความสมั พนั ธด์ า้ นศลิ ปะหนุ่ ใหเ้ กดิ การขยายผล จากโครงการ Harmony Puppet Forum • การด�ำเนินการจัดเทศกาลหุ่น Harmony Puppet Festival ที่มีเป้าหมาย เพ่อื พัฒนาเด็ก เยาวชน ตลอดจนสงั คมชมุ ชนให้สามารถเข้าใจ เขา้ ถึง ซง่ึ ศลิ ปะห่นุ อันจะก่อให้ เกิดความกา้ วหน้ามน่ั คง ยง่ั ยืน ตอ่ ไป 99

แหล่งเรยี นรู้งานศิลปะ บ้านสอนศิลปะ CHATANGAM ART HOUSE บา้ น Chatangam Art เปน็ บา้ นสอนศลิ ปะมาประมาณ ๑๑ ปี เรมิ่ ตง้ั แตป่ ี พ.ศ.๒๕๔๙ ที่บ้านพักข้าราชการในมหาวิทยาลัยราชมงคลอิสาน ปัจจุบันย้ายมาสอนที่บ้านเลขท่ี ๑๒๔/๒ มหาชัยซอย ๒ ถนนสุรนารายณ์ ต�ำบลในเมือง อ�ำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา ๓๐๐๐๐ ซ่ึงเป็นบ้านของตนเองต้ังแต่เดือนพฤษภาคม ๒๕๖๐ รวม ๗ เดือน มีครูผู้สอน ๒ ท่าน คือ นายสุวฒั น์ ชะตางาม นางลาวัลย์ ชะตางาม บริหารงานงานโดย นางลาวลั ย์ ชะตางาม ประวตั ิความเป็นมา เน่ืองจากสังคมปัจจุบันมีการแข่งขันทางวิชาการสูงท�ำให้เด็กขาดอิสรภาพของความ เปน็ เด็ก จงึ เกิดปัญหาตามาทางดา้ นอารมณ์ เชน่ โมโหง่าย หงุดหงิด ไมแ่ บง่ ปัน แข็งกระด้าง ขาดสนุ ทรีในการใชช้ วี ิต ขาดจนิ ตนาการ นอกจากการแขง่ ขนั ทางวชิ าการแลว้ สงั คมทางโซเชยี ลเปน็ สงิ่ เรา้ ใจเดก็ เกดิ การเบยี่ ง เบน ขาดสมาธใิ นการเรยี นรู้ บา้ นสอนศลิ ปะ Chatangam Art จงึ มนี ำ� กจิ กรรมทางศลิ ปะใหเ้ ดก็ น�ำไปบูรณาการกับการเรียนวิชาการ และการใช้ชีวิต เนื่องจากกิจกรรมศิลปะจะน�ำไปสู่ความ ส�ำเรจ็ ได้ดี ในการสอนทุกครัง้ มีการประเมินดว้ ยสายตา และผลลัพธท์ ่เี กิดขน้ึ เพ่ือวางแผนการ สอนในครง้ั ตอ่ ไป ประโยชน์จากกระบวนการเรยี นการสอน คือ ๑. ชว่ ยให้เด็กทมี่ ปี ญั หาทางดา้ นอารมณ์ และจิตใจได้ระบายออกไดอ้ ย่างถกู ตอ้ ง ๒. มสี มาธดิ ีขึ้นเน่ืองจากใจจดจอ่ ตอ่ การทำ� งานศลิ ปะ สามารถพฒั นาไปสกู่ าร ท�ำงานอื่นๆ ท่ไี มใ่ ช่ศลิ ปะไดด้ ี ๓. มีความรู้เก่ยี วกับศลิ ปะ มีความละเอยี ดออ่ น และชา่ งสังเกตมากขน้ึ ๔. พัฒนาด้านรา่ งกาย ซ่งึ มีผลงานวจิ ัยต่างประเทศ บอกเอาไวว้ ่าเวลาทำ� งานศิลปะ สมองจะสง่ั งานไปยงั รา่ งกาย และอารมณด์ ขี นึ้ ไปดว้ ย การเรียนรแู้ ละลงมอื ทำ� ยงั เพ่ิมศักยภาพ ของตนเอง และดใี นการบริหารเวลาของชีวติ ศิลปะสามารถบำ� บดั จติ ได้ดี ๕. ท�ำใหเ้ กิดความสขุ และจิตใจทสี่ งบข้ึน ๖. เปน็ แหลง่ เรียนรแู้ ละสรา้ งสรรค์ศิลปะเด็ก และทุกเพศทุกวยั 100