๑ แแบบบบฝึฝกึ กเสเสรริมิมทกกั าษระอก่านารจอับ่าในจจคับวใาจมความ แบบแบฝึ บกเฝสึ กรเิมสทริมกั ษทะกั ทษีะ๑ทเีร๑ือเงรือกงารกอา่ารนอจ่านับใจจับคใวจาคมวเาพมอื เพหอืาคหาํ าสคําาํ คสญัําคญั รายรวาชิ ยาวชิทา ๒ท๑๒๑๑๐๑๒๐๒ภาษภาาไษทายไพทยนื พฐนาื นฐาน ชันมชัธันยมมัธศยึกมษศาึกปษี ทาีป๑ี ทกี ๑ล่กมุ ลส่มุารสะากราะรกเารรียเนรียร้นูภรา้ษูภาาไษทายไทย นางจนิ ตนา ธรรมวงค์ ตําแหน่ง ครู วทิ ยฐานะชํานาญ โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ ๑๕ (เวยี งเก่าแสนภูวทิ ยาประสาท) สํานกั งานเขตพนื ทกี ารศึกษาประถมศึกษา เชียงราย เขต ๓ สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขันพนื ฐาน แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
ก๑ คํานํา แบบฝึ กเสริมทกั ษะการอ่านจับใจความชุดนีจัดทาํ ขึนเพือใช้เป็ นสือพัฒนา การเรียนรู้ รายวิชา ท ๒๑๑๐๒ ภาษาไทยพืนฐาน ชนั มธั ยมศึกษาปี ที ๑ ซึงเป็ นเป้ าหมาย สําคัญของการเรี ยนการสอนเพือมุ่งหวังเพิ มพูนคุณภาพเสริ มสร้างให้ผู้เรี ยนเกิด การเรียนรู้และฝึ กทกั ษะดว้ ยตนเองอย่างเตม็ ศกั ยภาพ ตามแนวปฏิรูปการศึกษาไทย ทีมุ่งเนน้ ผเู้ รียนเป็นสาํ คญั ประกอบกบั ผสู้ อนไดพ้ บปัญหาในการสอน เรืองการอ่านจบั ใจความสําคญั ในภาคเรียนที ๒ ปี การศึกษา ๒๕๕๙ ได้หาวิธีการสอนแบบต่างๆ แต่ก็ยงั ไม่สมั ฤทธิผลทางดา้ นการจดั การเรียนรู้เพราะผเู้ รียนขาดทกั ษะการฝึกโดยเฉพาะ อยา่ งยิงสาระการอ่าน เรือง การอ่านจบั ใจความสาํ คญั ผสู้ อนจึงไดส้ ร้างแบบฝึกเสริมทกั ษะการเรียนรู้ทีดีทีสุดและมีความหลากหลาย ใหก้ บั ผเู้ รียน เพือนาํ ไปสู่ผลการเรียนรู้ทีไดป้ ฏิบตั ิจริง โดยใชแ้ นวคิดทฤษฎีการเรียนรู้ ตามทฤษฎีของบลูม ผสู้ อนไดต้ ระหนักถึงความสาํ คญั ดงั กล่าว จึงไดม้ ีแนวคิดจัดทาํ แบบฝึ กเสริมทกั ษะเพือแก้ปัญหาในการจัดการเรียนการสอน ปรากฏว่านักเรียนมี ความกระตือรือร้นทีจะศึกษาและให้ความร่วมมือในการทาํ กิจกรรมในแบบฝึ กเสริม ทกั ษะการอ่านจับใจความเพือหาคําสําคัญ ดังนันแบบฝึ กเสริ มทกั ษะชุดนี จึงมี ความหลากหลายของกิจกรรมทีจะนาํ ไปสู่การพฒั นาทางดา้ นการเรียนการสอน เพือให้ บรรลุตามเป้ าหมายของจุดประสงค์ โดยเริ มฝึ กกิจกรรมการอ่านจับใจความเพือหา คาํ สําคญั จากง่ายไปหายากตามลาํ ดบั ทาํ ให้นกั เรียนเกิดการเรียนรู้ในการทาํ กิจกรรม ดว้ ยตนเองอยา่ งมีความสุขและบรรลุวตั ถุประสงคท์ ีกาํ หนดไว้ จึงหวงั เป็ นอย่างยิงว่าแบบฝึ กเสริมทักษะนีจะเป็ นประโยชน์ต่อการเรี ยน การสอนช่วยใหเ้ ป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและบรรลุตามวตั ถุประสงค์ของหลกั สูตร ขอขอบคณุ ทุกท่านทีมีส่วนเกียวขอ้ งในการจดั ทาํ แบบฝึกเสริมทกั ษะเล่มนีใหส้ าํ เร็จ จินตนา ธรรมวงค์ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
๑ ข สารบญั เรือง หน้า คาํ นาํ ก สารบญั ข สาระและมาตรฐานการเรียนรู้ ๑ ตวั ชีวดั ๑ จุดประสงคก์ ารเรียนรู้ ๑ คาํ แนะนาํ สาํ หรับครู/คาํ แนะนาํ สาํ หรับนกั เรียน ๒ แผนภูมิแสดงลาํ ดบั ขนั ตอนการใชแ้ บบฝึกเสริมทกั ษะการอ่านจบั ใจความ ๓ แบบทดสอบก่อนเรียน เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั ๔ ศึกษาเนือหาเรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั ๑๐ กิจกรรมขนั ที ๑ หนึงคาํ สาํ คญั ทีพบ ๑๕ กิจกรรมขนั ที ๒ คน้ หาคาํ สําคญั ๒๐ กิจกรรมขนั ที ๓ คาํ สําคญั ในบทร้อยกรอง ๒๔ กิจกรรมขนั ที ๔ ประลองปัญญาคน้ หาคาํ สาํ คญั ๒๘ กิจกรรมขนั ที ๕ ไขปริศนาคาํ สาํ คญั ๓๑ กิจกรรมขนั ที ๖ การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั จากยอ่ หนา้ ๓๓ แบบทดสอบหลงั เรียน เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั ๓๖ เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรียน ๔๒ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
สารบญั (ต่อ) ๑ เรือง หน้า เฉลยกิจกรรมขนั ที ๑ ๔๑ เฉลยกิจกรรมขนั ที ๒ ๔๖ เฉลยกิจกรรมขนั ที ๓ ๕๐ เฉลยกิจกรรมขนั ที ๔ ๕๔ เฉลยกิจกรรมขนั ที ๕ ๕๗ แนวการตอบกิจกรรมขนั ที ๖ ๕๙ บรรณานุกรม ๖๑ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
๑๑ สาระและมาvต4รฐานการเรียนรู้ สาระ ที ๑ การอ่าน มาตรฐาน ท ๑.๑ ใชก้ ระบวนการอ่านสร้างความรู้และความคิดเพือนาํ ไปใช้ ตดั สินใจแกป้ ัญหาในการดาํ เนินชีวิตและมีนิสยั รักการอ่าน ตวั ชีวดั ชันมธั ยมศึกษาปี ที ๑ ท ๑.๑ ม. ๑/๒ จบั ใจความสาํ คญั จากเรืองทีอ่าน ท ๑.๑ ม. ๑/๘ วิเคราะห์คุณค่าทีไดร้ ับจากการอ่านงานเขียนอยา่ งหลากหลาย เพือนาํ ไปใชแ้ กป้ ัญหาในชีวิต จุดประสงค์การเรียนรู้ ๑. นกั เรียนบอกความหมายของคาํ สาํ คญั ได้ ๒. นกั เรียนสามารถคน้ หาคาํ สาํ คญั จากเรืองทีอ่านได้ ๓. นกั เรียนเห็นความสาํ คญั ของคาํ สาํ คญั เพือนาํ ไปใชเ้ ป็นแนวคิด ในการอ่านได้ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๒๑ คาํ แนะนําสําหรับครู ๑. ครูให้นกั เรียนศึกษาคาํ ชีแจงในการทาํ แบบฝึกเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่าน จบั ใจความเพือหาสาํ คญั ให้เขา้ ใจ ๒. ให้นกั เรียนทาํ แบบทดสอบก่อนเรียน มีจาํ นวน ๑๐ ขอ้ เพือวดั ความรู้ก่อนเรียน ๓. ให้นกั เรียนศึกษาใบความรู้ก่อนทาํ กิจกรรมในแบบฝึกเสริมทกั ษะ ๔. ครูใชแ้ บบฝึกเสริมทกั ษะควบคู่ไปกบั การใชแ้ ผนการจดั การเรียนรู้ เรือง การอ่าน จบั ใจความ รายวิชา ท ๒๑๑๐๒ ภาษาไทยพืนฐาน ๕. ครูชีแจงใหน้ กั เรียนรับทราบถึงบทบาทหนา้ ทีของตนเองในการใช้ แบบฝึกเสริมทกั ษะ ๖. ครูสามารถจดั กิจกรรมยืดหยนุ่ หรือปรับกิจกรรมตามสถานการณ์ได้ ตามความเหมาะสม ๗. ครูให้คาํ ปรึกษาแนะนาํ ดูแลช่วยเหลือนกั เรียนในขณะทาํ กิจกรรม ๘. ครูให้คาํ ชมเชยเพือใหก้ าํ ลงั ใจแก่นกั เรียนเมือนกั เรียนปฏิบตั ถิ กู ตอ้ ง ๙. ครูควรเป็นตวั กระตนุ้ ใหน้ กั เรียนไดเ้ รียนรู้ในบรรยากาศทีดี ๑๐. ครูควรให้นกั เรียนทาํ กิจกรรมในแต่ละแบบฝึกเสริมทกั ษะในเวลาทกี าํ หนด คาํ แนะนําสําหรับนกั เรียน ๑. นกั เรียนควรปฏิบตั ิตามขอ้ ตกลงในการดาํ เนินกิจกรรมอยา่ งเคร่งครัด ๒. นกั เรียนทาํ กิจกรรมร่วมกนั เป็นกลุ่มตามทีไดร้ ับมอบหมาย ๓. นกั เรียนศึกษารายละเอยี ดส่วนประกอบแบบฝึกเสริมทกั ษะการอ่านจบั ใจความ ใหล้ ะเอียดชดั เจน ๔. นกั เรียนทาํ กิจกรรมดว้ ยความตงั ใจ รับผดิ ชอบ ตามขนั ตอนทีกาํ หนดเพือให้เกิด ประสิทธิภาพในการเรียนรู้ ๕. นกั เรียนควรปรึกษาหรือขอคาํ แนะนาํ เมือมีขอ้ สงสยั แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๓๑ แผนภูมแิ สดงลาํ ดบั ขนั ตอน การใช้แบบฝึ กเสริมทกั ษะการอ่านจบั ใจความ ขนั ตอนที ๑ ทดสอบก่อนเรียน ขันตอนที ๒ ศึกษาเนือหาด้วยตนเอง ขันตอนที ๓ ทาํ กิจกรรมตามแบบฝึ กเสริมทักษะ ขันตอนที ๔ ตรวจเฉลยทลี ะกจิ กรรม ขนั ตอนที ๕ สรุปผลกจิ กรรม ขนั ตอนที ๖ ทดสอบหลงั เรียน มาลองทาํ แบบฝึ กเสริมทกั ษะตามขนั ตอน กนั เลยครับ ไม่ยากเกนิ ความสามารถ ของเพอื นๆ หรอกครับ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๔๑ แบบทดสอบก่อนเรียน เรือง การอ่านจบั ใจความเพอื หาคาํ สําคญั คาํ ชีแจง อ่านคาํ ถามแลว้ เลือกคาํ ตอบทีถกู ทีสุดเพยี งขอ้ เดียวแลว้ เขียนเครืองหมายกากบาท (×) ลงในช่องใตต้ วั เลือกในกระดาษคาํ ตอบทีแจกให้ “เกศวะแคน้ ใจ ก็หลบหนีออกจากหมู่บ้านของตนไปเขา้ ละแวกอืน พบตน้ ไมใ้ หญ่ก็ขึนไปซ่อนตวั อยู่บนตน้ ไม้ และตน้ ไมน้ นั มีเทวรูปปัญจานน คนทงั หลายในละแวกนนั นบั ถือว่าศกั ดิสิทธิยิงนกั ” (นิทานเวตาล เรืองที ๖ พราหมณ์เกศวะกบั บุตรเขย ๓ คน : กรมหมืนพทิ ยาลงกรณ์) ๑. จากขอ้ ความคาํ สาํ คญั คือขอ้ ใด ก. ตน้ ไม้ ข. แคน้ ใจ ค. ศกั ดิสิทธิ ง. เทวรูปปัญจานน แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๕๑ “ซินแสเป็นคาํ จีนทีมีความหมายหลายอยา่ ง จะแปลว่าครูก็ได้ แปลว่า หมอรักษาคนไขก้ ็ได้ กระทงั หมอดกู ็ยงั เรียกกนั ว่าเป็นซินแสหรือจะเป็นผมู้ ี วิชาหรือผรู้ ู้ ก็เรียกเป็นซินแสได”้ (จิตรา กอ่ นนั ทเกยี รติ) ๒. จากขอ้ ความคาํ สาํ คญั คือขอ้ ใด ก. ครู ข. หมอ ค. ซินแส ง. ผูม้ ีวิชา ให้อ่านขอ้ ความต่อนตี อบคาํ ถามขอ้ ๓-๕ “ท่านพุทธทาสภิกขุกล่าวว่า เมือมีปัญหาใดๆ เวลาจะคิดจะพูดจะทาํ อะไร ควรพดู ในขณะทีนาํ ชายงั ไม่ลน้ ถว้ ย หมายถึง เวลาเชา้ มืด เวลาตืนนอน ยงั ไม่ไดเ้ รืองราวหรือปัญหาต่างๆ ในชีวิตประจาํ วนั ” (TEST เตรียม ENT ' วชิ าภาษาไทย : บณั ฑิตแนะแนว) ๓. จากขอ้ ความคาํ สาํ คญั คือขอ้ ใด ก. ตืนนอน ข. ลน้ ถว้ ย ค. ปัญหา ง. นาํ ชา แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
๕๑ ๔. เมือมีปัญหาใดๆ ใหพ้ ูดหรือทาํ ในเวลาใด ก. เชา้ มืด ข. กลางวนั ค. ก่อนนอน ง. ตอนเยน็ หลงั จากเสร็จธุระแลว้ ๕. “นาํ ชายงั ไม่ลน้ ถว้ ย” หมายถึงขอ้ ใด ก. เวลาเทียงก่อนทีจะกินนาํ ชา ข. ช่วงใดก็ไดท้ ีเรายงั รินนาํ ชาไม่หมด ค. หลงั เลิกงานเมือกินนาํ ชาจนหมดถว้ ยแลว้ ง. เวลาตืนนอนทียงั ไมไ่ ดร้ ินนาํ ชาใหล้ น้ ถว้ ย ยงั ไม่มีปัญหาใดๆ อ่านขอ้ ความต่อไปนีแลว้ ตอบคาํ ถามขอ้ ๖-๙ “หิ งห้อยมีอวยั วะทาํ แสงอยู่บริเวณส่วนทอ้ งดา้ นล่าง เพศผูม้ ีอวยั วะทาํ แสง ๒ ปลอ้ ง เพศเมียมี ๑ ปลอ้ ง แต่บางชนิดตวั เต็มวยั เพศเมียมีรูปร่างลกั ษณะ คลา้ ยหนอน มีอวยั วะทาํ แสงดา้ นขา้ งของลาํ ตวั เกือบทุกปลอ้ ง แสงของหิ งห้อย เกิดจากปฏิกิริ ยาของสารลูซิเฟอริ น (Luciferin) ทีอยู่ในอวัยวะทําแสงกับ ออกซิเจน มีเอนไซม์ลูซิเฟอริน (Luciferase) เป็ นตวั เร่งปฏิกิริยาและมีสารอดี โนซีนไตรฟอสเฟต (Adenosine Triphosphate, ATP) เป็ นตวั ให้พลงั งานทาํ ให้ เกิดแสง หิงห้อยกระพริบแสงเพือการผสมพนั ธุแ์ ละการสือสารซึงกนั และกนั ” (หนงั สือมหศั จรรยพ์ ชื และสตั ว์ : ชมรมบา้ นวิทยาศาสตร์) แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
๖๑ ๖. จากขอ้ ความมีคาํ สาํ คญั กีคาํ ก. ๒ คาํ ข. ๓ คาํ ค. ๔ คาํ ง. ๕ คาํ ๗. คาํ สาํ คญั ทีพบในขอ้ ความนีคืออะไร ก. หิงห้อย ปฏิกิริยา ซิเฟอริน เอนไซม์ ข. หิงหอ้ ย อวยั วะทาํ แสง ผสมพนั ธุ์ สือสาร ค. ปฏิกิริยา ซิเฟอริน เอนไซม์ อดีโนซีนไตรฟอสเฟต ง. หิงห้อย ซิเฟอริน ออกซิเจน อดีโนซีนไตรฟอสเฟต ๘. อวยั วะทีทาํ ให้เกิดแสงอยใู่ นบริเวณไหนของหิงหอ้ ย ก. ส่วนดา้ นล่างของส่วนทอ้ งหิงหอ้ ย ข. ส่วนบริเวณขาของหิงหอ้ ย ค. ส่วนปลายหางของหิงหอ้ ย ง. ส่วนหวั ของหิงห้อย ๙. หิงหอ้ ยกระพริบแสงเพอื อะไร ก. สือสาร ข. ผสมพนั ธุ์ ค. หาอาหาร ง. ถกู ทงั ก และ ข แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๗๑ พฤกษากาสร อีกกญุ ชรอนั ปลดปลง โททนตเ์ สน่งคง สาํ คญั หมายในกายมี นรชาติวางวาย มลายสิ นทงั อินทรีย์ สถิตทวั แต่ชวั ดี ประดบั ไวใ้ นโลกา (กฤษณาสอนนอ้ งคาํ ฉันท์ : สมเดจ็ พระมหาสมณเจา้ กรมพระปรมานุชติ ชโิ นรส) ๑๐. คาํ สาํ คญั ของบทประพนั ธน์ ีคือขอ้ ใด ก. ชวั ดี ข. กาสร ค. นรชาติ ง. โททนต์ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๘๑ กระดาษคาํ ตอบแบบทดสอบก่อนเรียน เรือง การอ่านจบั ใจความเพอื หาคาํ สําคญั ข้อ ก ข ค ง ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
๙๑ ใบความรู้ เรือง การอ่านจบั ใจความเพอื หาคาํ สําคญั คาํ ชีแจง ให้นักเรียนศึกษาเรือง การอ่านจบั ใจความเพอื หาคาํ สําคญั การอ่านจบั ใจความเป็นสิงจาํ เป็นสาํ หรับการสือสารในชีวิตประจาํ วนั การอ่านเพือ คน้ หาคาํ สาํ คญั ถือว่าเป็นเรืองสาํ คญั สาํ หรับการอ่านทีจะตอ้ งพฒั นาทกั ษะการอ่านให้สูงขึน เพราะคาํ สาํ คญั จะช่วยใหผ้ อู้ ่านเขา้ ใจเนือเรืองไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง ความหมายของคาํ สําคญั พจนานุกรมฉบบั ราชบณั ฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๔๒ ไดอ้ ธิบายไวว้ ่า “คาํ เป็ นหน่วย ทีเลก็ ทีสุดทีมีความหมายในตวั เอง” อย่างไรก็ตามคาํ ทีปรากฏอยู่ในสารจะมีความหมาย แต่ถา้ พิจารณาถึงความสําคญั ของแต่ละคาํ จะมีมากหรือน้อยแตกต่างกันไปในแง่ของ การอ่านคาํ ทีมีความสาํ คญั หรือผอู้ ่านมกั จะเรียกติดปากว่า “คําสําคัญ” นนั หมายถึง คาํ ที มีความหมายพิเศษสมควรทีจะจดจาํ ซึงพจนานุกรมการอ่านเขียนหรือเรียกอีกอย่างหนึง ว่า The Literacy Dictionary ของ Harris และHodges (๑๙๙๕) ไดอ้ ธิบาย ความหมายของคาํ สาํ คญั หรือ Key Word ไวว้ ่าเป็ นคาํ ทีกาํ หนดเป้ าหมายเพือนาํ ไปสู่ แนวคิดของเนือเรือง ในเรื องอาจมีคําสําคญั หลายคําแต่เมือนําคาํ สําคญั เหล่านันมา เชือมโยงสร้างความสัมพนั ธ์ให้เกิดขึนก็สามารถมองเห็นข้อสรุปจนสามารถนําไปสู่ การหาแนวคิดทีถูกตอ้ งได้ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๑๐๑ ลักษณะของคาํ สําคญั ผู้เขียนสารทัวไปมิได้มีการกําหนดตําแหน่งทีตังของคําสําคญั ไม่ว่าจะเป็ น การเขียนสารวิชาการหรือสารบนั เทิงขึนอยู่กบั การพิจารณาของผอู้ ่าน เมือเห็นว่าคาํ ใดที ผูอ้ ่านควรสนใจและนาํ ไปใช้ในชีวิตประจาํ วนั ได้ ก็มกั จะให้คาํ นนั เป็ นคาํ สําคญั จึงเป็ น หนา้ ทีของนกั เรียนซึงเป็นผอู้ ่านจะสงั เกตคาํ สาํ คญั โดยอาศยั หลกั ดงั นี ๑. เป็ นคาํ ทผี ้เู ขียนมักจะใช้ตวั หนา ตวั เอน หรือใช้วธิ ีขีดเส้นใต้ บางครังอาจอยู่ใน เครืองหมายคาํ พูด ดงั นนั ก่อนทีจะเริ มอ่านละเอียด ควรเริ มตน้ ดว้ ยการใชว้ ิธีอ่านสาํ รวจ โดยเริ มจดุ เพ่งตาทีกึงกลางของบรรทดั แรกแลว้ เคลือนสายตาลงไปกึงกลางแต่ละบรรทดั ก็จะพบคาํ ทีมีลกั ษณะดงั กล่าวปรากฏอยู่ เช่น วิ ถี ชี วิ ต ข อ ง ค น ไ ท ย ส่ ว น ใ ห ญ่ ใ น อ ดี ต แ ล ะ ปั จ จุ บ ัน นัน มี ส่ ว น เกียวขอ้ งกบั กลว้ ยมาโดยตลอด ดว้ ยจะเห็นไดจ้ ากงานทีมีพิธีรีตอง ซึงเป็ น งานพิธีตามแบบขนบธรรมเนียมประเพณีของไทย หนงั สือเรียนสาระการเรียนรู้พืนฐาน ชดุ ภาษาเพอื ชวี ิต : ภาษาพาที ชนั ประถมศึกษาปี ที ๖ จากข้อความข้างต้น คาํ ทีขีดเส้นใต้ คือ กล้วย แสดงว่าผู้เขียนต้องการเน้น ความสาํ คญั ของกลว้ ย จึงขีดเสน้ ใตค้ าํ นี กล้วย จึงเป็นคาํ สาํ คญั ของขอ้ ความดงั กล่าว แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๑๑๑ ๒. เป็ นคาํ ทแี สดงให้เห็นถึงเหตุและผลของเรืองราวหรือเหตุการณ์ทีเกดิ ขนึ เช่น การใช้ภาษาถินในท้องถิน มีกลุ่มคนทีใช้ภาษาถิน คือ ชาวบ้าน กลุ่มเพือน คนในครอบครัว ญาติ กลุ่มคนเหล่านีใชภ้ าษาถินสอื สารกนั ใน บา้ น ในชีวิตประจาํ วนั ในงานบุญ ผลของการใชภ้ าษาถิน ช่วยให้เกิดความ รักความสามัคคี ความเป็ นพวกเป็ นพ้อง และเมือมีการนําภาษาถิ นมา เปรียบเทียบกบั ภาษาไทยมาตรฐานช่วยให้รู้และเขา้ ใจความหมายของคาํ ได้ ดียิ งขึน อีกทังสามารถนําแนวคิดของผูร้ ู้ในท้องถิ นมาเรี ยบเรี ยงเป็ น ภาษาไทยมาตรฐานได้ หนงั สือเรียนสาระการเรียนรู้พนื ฐาน ชดุ ภาษาเพือชีวิต : ภาษาพาที ชนั ประถมศกึ ษาปี ที ๖ จากขอ้ ความขา้ งตน้ มิไดม้ ีเครืองหมายทีแสดงให้เห็นถึงความสาํ คญั ดงั นนั จึง ตอ้ งใชก้ ารอ่านละเอียด ซึงขอ้ ความจะปรากฏให้เห็นถึงลกั ษณะของความเป็ นเหตุและ ผล เหตคุ ือการใชภ้ าษาถิน ผลคือการทาํ ให้เกิดความรักในหมู่ผใู้ ชภ้ าษาถิน ดงั นนั คาํ สาํ คญั ของขอ้ ความดงั กล่าว คือ ภาษาถนิ ๓. เป็ นคาํ ทีแสดงถงึ ความสัมพนั ธ์เชือมโยงเกยี วข้องกัน โดยอาศัยจากข้อสังเกต จากสถานการณ์ทีพาดพงิ ไปถึง เช่น รถไฟทุกสายทีมุ่งเข้าสู่กรุงโตเกียวจะเรี ยกว่ารถไฟเทียวขึน ส่วนรถไฟทีแล่นออกจากกรุงโตเกียวเรียกว่ารถไฟเทียวล่อง (สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี : ประตูสู่ญีป่ ุน) จากข้อความข้างต้นแสดงให้เห็นถึงความสัมพนั ธ์เชือมโยงของรถไฟทุกสาย ทีแล่นเขา้ สู่กรุงโตเกียว และแล่นออกจากกรุงโตเกียวซึงเรียกว่าเทียวขึนและเทียวล่อง สองคาํ นีจึงเป็นคาํ สาํ คญั ของขอ้ ความ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๑๒๑ ๔. เป็ นคาํ ทีต้องการอธิบายขยายความเพอื ให้เกิดความเข้าใจแก่ผ้อู ่าน เชน่ ...ในอินเดียเขาจึงมีนรกอยู่ขุมหนึง เขาเรียกว่า ปุตตนรก ครอบครัวใด ไม่มีบตุ ร เรียกว่าตกนรกขมุ นี ปตุ ตนรก ก็คือ ร้อนอก ร้อนใจ เพราะบุตร นนั เอง คือไม่มีมนั ก็ไม่สบายใจไม่มีความหวงั ในการทาํ งาน ไม่รู้จะทาํ ไปทาํ ไม ทาํ แลว้ จะให้ใครดูแลรักษาต่อไป ทาํ แลว้ จะใหแ้ ก่ผใู้ ด... (พระเทพวิสุทธิเมธี : ปัญญานนั ทภิกขุ : บพุ การี - กตญั ูกตเวท)ี จากข้อความขา้ งต้นนีจะพบว่าคาํ อธิบายต่าง ๆ มุ่งไปทีคําว่าปุตตนรก ดังนัน ปุตตนรก จึงเป็นคาํ สาํ คญั ของขอ้ ความนี ขอ้ สงั เกตเกียวกบั ลกั ษณะของคาํ สาํ คญั จึงขึนอยกู่ บั การพิจารณาตดั สินของผอู้ ่าน ในกรณีทีมีเครืองหมายระบุว่าเป็นคาํ สาํ คญั ก็อาจใชก้ ารอ่านสาํ รวจได้ แต่ในกรณีทีไม่มี สญั ลกั ษณ์แสดงให้เห็นคงตอ้ งใชก้ ารอ่านปกติ หรืออ่านละเอียดทุกถอ้ ยคาํ เพือเขา้ ใจ เนือความเป็นอนั ดบั แรกก่อนทีจะตดั สินว่าคาํ ใดเป็นคาํ สาํ คญั ลาํ ดบั ขนั ในการอ่านจบั ใจความเพอื หาคาํ สําคญั การอ่านจบั ใจความสาํ คญั มีลาํ ดบั ขนั ทีควรปฏิบตั ิ ดงั นี ขันที ๑ ใช้วิธีอ่านสํารวจหาคําสําคัญ ถ้าสารทีอ่านมีชือเรืองอยู่กึงกลาง หนา้ กระดาษ ใชช้ ือเรืองเป็นจุดเพ่งตา ต่อจากนนั จึงเคลือนสายตาผา่ นกึงกลางของบรรทดั แรกเรือยลงไปจนถึงบรรทดั สุดทา้ ย ใชส้ ายตาชาํ เลืองดูคาํ ทีเป็ นตวั หนา คาํ ทีเป็ นตวั เอน คาํ ทีขีดเส้นใต้ และคาํ ทีอยู่ในเครืองหมายคาํ พูด การอ่านสํารวจในขนั นีเป็ นการตรวจดู คาํ สําคญั ตลอดจนคาํ ยากทีปรากฏอยู่ในเรืองนันเอง กรณีทีไม่มีชือเรือง เป็ นการอ่าน ขอ้ ความให้วางสายตาเป็นจุดเพ่งทีกึงกลางบรรทดั แรกของขอ้ ความ แลว้ จึงเคลือนสายตา ผา่ นจุดกลางของบรรทดั อืนๆ เมือขึนหนา้ ใหม่ก็ปฏิบตั ิเช่นเดียวกนั แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๑๓๑ ขนั ที ๒ ใช้วธิ ีอ่านละเอียด ในกรณีทีผูเ้ ขียนไม่ไดร้ ะบุคาํ สําคญั ไวใ้ นเนือเรือง โดยมีเจตนาให้ผูอ้ ่านคน้ หาคาํ สาํ คญั ดว้ ยตนเอง ในลกั ษณะเช่นนีผอู้ ่านจาํ เป็ นตอ้ งอ่าน ทุกถอ้ ยคาํ เพือทาํ ความเขา้ ใจเนือเรืองควบคู่กบั การคน้ หาคาํ สาํ คญั (ทีมา : สุนนั ทา มนั เศรษฐวทิ ย์และธนรัชฏ์ ศริ ิสวสั ดิ, (๒๕๕๒ ; ๒-๖)) ตวั อย่าง กะเพรา กะเพราเป็นพืชทีใชใ้ บสดใบอ่อนประกอบอาหาร เพือดบั กลินคาวอาหาร ประเภทเนือ ช่วยให้อาหารมีกลินหอมและเสริมให้อาหารมีรสชาติดี แต่อย่ามอง คุณค่าของใบกะแพราว่าเป็ นเพียงเครื องชูรสของอาหารเท่านัน เพราะการ รับประทานกะเพรายงั ช่วยไม่ใหท้ อ้ งอืด เนืองจากมีสารช่วยย่อยอาหารดว้ ย ต้นกะเพราจัดเป็ นไม้พุ่มเตีย อายุยืนนาน ความสูงพุ่มประมาณ ๗๕ เซนติเมตร ลาํ ต้นและใบมีขนเล็กน้อย ขึนไดด้ ีในดินทุกชนิดและปลูกได้ในทุก ฤดูกาล แต่ควรเริ มปลูกในฤดูฝน ซึงเป็ นช่วงทีตน้ กะเพรางอกงามไดด้ ีทีสุด ชอบ ดินร่วนซุย เช่นเดียวกับพืชผกั ชนิดอืนๆ พนั ธุ์กะเพราทีนิยมปลูกมี ๒ พนั ธุ์ คือ กะเพราแดงกับกะเพราขาว กระเพราแดงสีของลาํ ต้นและก้านใบจะมีสีม่วงแดง ส่วนกะเพราขาวสีของลาํ ตน้ และกา้ นใบจะเป็นสีเขียวอ่อน การปลูกกะเพรานิยมใช้ การหว่านเมลด็ มากกว่าการปลูกกิงชาํ กะเพราทีปลกู สามารถเก็บใบรับประทานใน ๗๐ วนั ธนาคารกสิกรไทย: สวนผกั รักษไ์ ทย คาํ สาํ คญั ในยอ่ หนา้ ที ๑ คือ สารช่วยยอ่ ยอาหาร คาํ สาํ คญั ในยอ่ หนา้ ที ๒ คือ กะเพราแดง กะเพราขาว (ทีมา : สุนนั ทา มนั เศรษฐวิทย์และธนรัชฏ์ ศริ ิสวสั ดิ, (๒๕๕๒ ; ๙)) แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๑๔๑ กจิ กรรมขนั ที ๑ หนงึ คาํ สําคญั ทพี บ คาํ ชีแจง อ่านขอ้ ความแลว้ วงกลม ( ) ลอ้ มรอบตวั อกั ษรหนา้ ขอ้ ทีเป็นคาํ สาํ คญั (๕ คะแนน) ตวั อย่าง แมเ่ ป็นคาํ แรกทีลูกพูดได้ แม่เป็ นคาํ ทีมีความหมายซึงแก่ลูกยิงนกั ยากทีจะ บรรยายดว้ ยถอ้ ยคาํ ใดๆ แม่จะเป็นทีรักทีเคารพและเป็นเพือนทีเขา้ ใจ ไวใ้ จของ ลกู ซึงจะหาใครมาเหมือนแม่หาไม่ไดอ้ ีกแลว้ (จินตนา ธรรมวงค)์ คาํ สาํ คญั คือขอ้ ใด ก. แม่ ข. ลูก ค. รัก ง. เขา้ ใจ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
๑๑๕ ๑. คนไทยมีความเชือว่า เมือถึงวยั เบญจเพสมกั เป็นจุดเปลียนของชีวิต บางคน อาจประสบเรืองไม่ดีหรือเกิดอุบตั ิเหตุ ทาํ อะไรก็ตอ้ งมีสติระมดั ระวงั มากขึน แต่บางคนก็อาจประสบความสาํ เร็จหรือเจริญรุ่งเรืองในช่วงนี (เฉลย-เกง็ ขอ้ สอบ O-NET ม.๓ : สามารถ พงศไ์ พบูลย์ และคณะ) คาํ สาํ คญั คือขอ้ ใด ก. วยั เบญจเพส ข. ความเชือ ค. อุบตั ิเหตุ ง. คนไทย ๒. คาํ ว่า “ขอโทษ” เป็ นคําทีแสดงความสํานึก ความนอบน้อมและความมี มารยาท เราจึงควรหัดพูดไวใ้ ห้ติดปาก ด้วยขึนชือว่ามนุษย์ ต่อยิงใหญ่หรือ มีตาํ แหน่งใหญ่โตเพียงใดก็ตาม ก็ยอ่ มมีโอกาสกระทาํ ผิดดว้ ยกนั ทงั นนั (รวมขอ้ สอบภาษาไทย O-NET ขอ้ สอบจริง ระดบั ชนั ม.๖ : สอางค์ ดาํ เนินสวสั ดิ) คาํ สาํ คญั คือขอ้ ใด ก. มนุษย์ ข. ขอโทษ ค. กระทาํ ผิด ง. ความสาํ นึก แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
๑๖๑ ๓. การรับประทานอาหารแบบไทยๆ ในทีนี คือการรับประทานอาหารดว้ ยมือ ซึงชาวบา้ นไทยแทท้ ีมีผอู้ าวุโสอยรู่ ่วมบา้ น มกั เคยชินกบั การปฏิบตั ิเช่นนีอยู่ หรือ จะเรียกอีกอยา่ งหนึงว่า เปิ บมอื ก็ยอ่ มได้ (แบบฝึ กทกั ษะภาษาไทย ชุดพฒั นาทกั ษะภาษา ม.๑ เลม่ ๒ : เสนีย์ วลิ าวรรณ และคณะ ) คาํ สําคญั คือขอ้ ใด ก. การรับประทาน ข. ชาวบา้ นไทย ค. การปฏิบตั ิ ง. เปิ บมือ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๑๗๑ ๔. ...ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติทีน่าพิศวงอยา่ งหนึงเกิดขึนในลาํ นาํ โขงทีจงั หวดั หนองคาย เรียกว่า บังไฟพญานาค มีลกั ษณะเป็นลูกไฟกลมๆ สีส้มลอยขึนจากผิว นาํ สู่อากาศ สูงประมาณ ๓๐-๔๐ เมตร บางลกู อาจสูงถึง ๑๐๐ เมตร แลว้ หายวบั ไป เวลาเกิดไม่แน่นอน ชาวบ้านเชือกันว่าเป็ นลูกไฟทีพญานาคซึงอาศยั อยู่ใน ลาํ นาํ โขงพ่นขึนมาเพือบชู าพระแม่คงคาในวนั ออกพรรษา (สารานุกรมไทยสาํ หรับเยาวชน โดยพระราชประสงคใ์ นพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ฉบบั เสริมการเรียนรู้ เล่ม ๓ : วลิ าสวงศ์ พงศะบุตร และคณะ) คาํ สาํ คญั คือขอ้ ใด ก. ลาํ นาํ โขง ข. พญานาค ค. วนั ออกพรรษา ง. บงั ไฟพญานาค แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๑๘๑ ๕. โครงการหนึงตาํ บลหนึงผลิตภณั ฑ์ เรียกอีกยา่ งวา่ โอท็อป (OTOP) ซึงเป็น อกั ษรยอ่ ภาษาองั กฤษมาจากคาํ เตม็ ว่า One Tambon One Product เป็นโครงการ ของรัฐบาลทีส่งเสริม การผลิตสินคา้ ซึงเกิดจากภมู ิปัญญาชาวบา้ นให้จาํ หน่าย สินคา้ ไดแ้ พร่หลายในทอ้ งตลาด (สารานุกรมไทยสาํ หรับเยาวชน โดยพระราชประสงคใ์ นพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ฉบบั เสริมการเรียนรู้ เลม่ ๓ : วลิ าสวงศ์ พงศะบุตร และคณะ) คาํ สาํ คญั คือขอ้ ใด ก. หนึงตาํ บลหนึงผลิตภณั ฑ์ ข. การผลิตสินคา้ ค. โอทอ็ ป ง. สินคา้ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
๑๙๑ กจิ กรรมขนั ที ๒ ค้นหาคาํ สําคญั คาํ ชีแจง อ่านขอ้ ความแลว้ คาํ สาํ คญั ลงในตารางขา้ งล่าง (๑๐ คะแนน) ตวั อย่าง สายรุ้งเป็นแถบกระดาษขนาดเลก็ และยาวมีหลายสีใชข้ วางในงานรืนเริงหรือ ใชโ้ ยงระยา้ ประดบั ตกแต่งสถานที (มูลนิธิสมเดจ็ พระเทพรัตนราชสุดา : นามานุกรมวรรณคดีไทย ชุดที ๑) คําสําคญั ทีพบ คอื =...ส...า..ย..ร.ุ.้ง.................................. ๑. ในการทอผา้ จะมีแนวเสน้ ดา้ ยทงั แนวตงั และแนวนอน เส้นดา้ ยทีอยใู่ นแนวตงั จะ เรียกว่า ดา้ ยเสน้ ยืน เป็นดา้ ยทีใชแ้ กนในการทอผา้ ส่วนดา้ ยทีอยใู่ นแนวนอนนนั จะ ทาํ ใหเ้ กิดลวดลายบนผนื ผา้ จากการเดินเส้นดา้ ยเวลาทอเรียกว่า ดา้ ยเสน้ พุ่ง (รวมขอ้ สอบฉบบั จริง O-NET ม.๓ : วิภาวี พฒั นะวาณิช และคณะ) คําสําคญั ทพี บ คอื =.............................................. =.............................................. แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๒๑๐ ๒. ศีลลา้ งบาปเป็นพิธีกรรมแรกทีผทู้ ีจะเป็นคริสต์ศาสนิกชนตอ้ งรับ เป็ นศีลสําคญั ทีสุด โดยการใชน้ าํ ศกั ดิเทลงบนศีรษะเพือเป็นสญั ลกั ษณ์ของการลา้ งบาป เด็กทีเกิด ใหม่ทกุ คนจะตอ้ งทาํ พิธีนี ศีลลา้ งบาปนีนิกายโปรเตสแตนตเ์ รียกว่า ศีลจุ่ม (เฉลย-เกง็ ขอ้ สอบ O-NET ม.๓ : สามารถ พงศไ์ พบลู ย์ และคณะ) คาํ สําคญั ทีพบ คอื =.............................................. =.............................................. ๓. กลิ งกลางดง ไมเ้ ถาลม้ ลกุ ชนิดหนึงในวงบอระเพด็ และอยใู่ นสกลุ เดียวกบั กน้ ปิ ด มีรากหรือหวั ใหญ่เท่าศีรษะคนหรือบางทีก็เป็ น ๒-๓ เท่า และมกั อยบู่ นพืนดิน เกิด ตามป่ าชืนบนเขาบางแห่งเรียก บอระเพด็ พงุ ชา้ ง (การใชภ้ าษาไทย ม.๔-๕-๖ : สมศกั ดิ อมั พรวสิ ิทธิโสภา ธญั ลกั ษณ์ จุย้ เรือง และกิงกาญจน์ บูรณ์สินวฒั นกลู ) คาํ สําคญั ทีพบ คอื =........................................... =........................................... แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๒๑๑ ๔. กรุงศรีอยุธยาไดช้ ือว่าเป็ นอู่อารยธรรมไทย เป็ นแหล่งสืบทอดศิลปวฒั นธรรม สมยั สุโขทยั ผสมผสานกับผลงานสร้างสรรค์ทีเป็ นลกั ษณะเฉพาะของอาณาจกั ร อยธุ ยา ภายในบริเวณกรุงศรีอยธุ ยามีโบราณสถานทีงดงามปรากฏอยู่ทวั ไป ดว้ ยเหตุ นี คณะกรรมการมรดกโลกฯ ขององค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวฒั นธรรมแห่ง สหประชาชาติ (ยเู นสโก) จึงประกาศใหอ้ ทุ ยานประวตั ิศาสตร์พระนครศรีอยธุ ยาเป็ น มรดกโลกทางวฒั นธรรม เมือ พ.ศ. ๒๕๓๔ (สารานุกรมไทยสาํ หรับเยาวชน โดยพระราชประสงคใ์ นพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ฉบบั เสริมการเรียนรู้ เลม่ ๓ : วลิ าสวงศ์ พงศะบตุ ร และคณะ) คาํ สําคญั ทพี บ คอื =........................................... =........................................... แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
๒๒๑ ๕. การรดนําดําหัวเป็ นพิธีทางภาคเหนือและภาคอีสาน ซึ งกระทํากันใน วนั สงกรานต์ เป็ นการแสดงความเคารพนบั ถือต่อผใู้ หญ่ โดยนาํ สิ งของและนาํ ทีใส่ เครืองหอมไปขอใหผ้ ใู้ หญ่รดนาํ ใส่หวั ใหอ้ ยเู่ ยน็ เป็นสุข ในทางภาคกลางเรียกพิธีนีว่า การรดนาํ ขอพร โดยนาํ นาํ ทีใส่เครืองหอมไปรดทีมือของผใู้ หญ่และขอพร จะทาํ ใน วนั สงกรานตห์ รือในโอกาสวนั สาํ คญั ต่างๆ (สารานุกรมไทยสาํ หรับเยาวชน โดยพระราชประสงคใ์ นพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ฉบบั เสริมการเรียนรู้ เล่ม ๓ : วิลาสวงศ์ พงศะบุตร และคณะ) คาํ สําคญั ทพี บ คอื =.............................................. =.............................................. แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๒๑๓ กจิ กรรมขนั ที ๓ คาํ สําคญั ทพี บในบทร้อยกรอง คาํ ชีแจง อ่านขอ้ ความแลว้ ทาํ ทาํ กรอบสีเหลียม ( ) ลอ้ มรอบตวั อกั ษร หนา้ ขอ้ คาํ สาํ คญั (๕ คะแนน) ตวั อย่าง ไขห้ วดั นกไม่ใช่แต่เกิดแค่นก โรคนีตกทุกสตั วป์ ี กหลกี ไม่ไหว เลียงไก่บา้ นไก่ชนตอ้ งสนใจ ยามทีไก่ลม้ จากตายมากมาย (กรองกานท์ วรรณกานท)์ คาํ สาํ คญั ทีพบ คือ ก. ไขห้ วดั นก ข. สตั วป์ ี ก ค. ไก่บา้ น ง. ไก่ชน แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
๒๑๔ ๑. ดินฟ้ าเมืองไทยยงั ใสสด แม่นาํ งามงดจรดขอบฟ้ า ดินแดนขวานทองของมารดา ลกู หลานพึงรักษาอยา่ ทรพี (TEST เตรียม ENT ' วิชาภาษาไทย : บณั ฑติ แนะแนว) คาํ สาํ คญั ทีพบ คือ ก. งามงด ข. ดินแดน ค. เมืองไทย ง. ขวานทอง ๒. พระสมทุ รสุดลึกลน้ คณนา สายดิงทิ งทอดมา หยงั ได้ เขาสูงอาจวดั วา กาํ หนด จิตมนุษยน์ ีไซร้ ยากแทห้ ยงั ถึง (โคลงโลกนิติ : สมเดจ็ พระเจา้ บรมวงศเ์ ธอ กรมพระยาเดชาดิศร) คาํ สาํ คญั ทีพบ คือ ก. เขาสูง ข. สายดิง ค. จิตมนุษย์ ง. พระสมุทร แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๒๑๕ ๓. อนั ความกรุณาปรานี จะมีใครบงั คบั ก็หาไม่ หลงั มาเองเหมือนฝนอนั ชืนใจ จากฟากฟ้ าสุราลยั สู่แดนดิน (เวนิสวานิส : รัชกาลที ๖) คาํ สาํ คญั ทีพบ คือ ก. ความกรุณาปรานี ข. กรุณาปรานี ค. แดนดิน ง. สุราลยั ๔. เมือเจา้ มามีอะไรมาดว้ ยเจา้ เจา้ จะเอาแต่สุขสนุกไฉน เจา้ มามือเปล่าแลว้ เจา้ จะเอาอะไร เจา้ ก็ไปมือเปล่าเหมือนเจา้ มา (โอวาท : สมเดจ็ พระพฒุ าจารย์ (โต พรหมรังสี)) คาํ สาํ คญั ทีพบ คือ ก. เจา้ จะเอา เจา้ ก็ไป ข. เจา้ ก็ไป มือเปล่า ค. เจา้ มา เจา้ ก็ไป ง. เจา้ มา มือเปล่า แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
๒๖๑ ๕. เพือนกินสิ นทรัพยแ์ ลว้ แหนงหนี หาง่ายหลายหมืนมี มากได้ เพือนตายถ่ายแทนชี- วาอาตม์ หากยากฝากผีไข้ ยากแทจ้ กั หา (โคลงโลกนิติ : สมเดจ็ พระเจา้ บรมวงศเ์ ธอ กรมพระยาเดชาดิศร ) คาํ สาํ คญั ทีพบ คือ ก. เพือนกิน หาง่าย ข. เพือนตาย ฝากผีไข้ ค. เพือนกิน สิ นทรัพย์ ง. เพือนกิน เพือนตาย แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๒๑๗ กจิ กรรมขนั ที ๔ ประลองปัญญาค้นหาคาํ สําคญั คาํ ชีแจง อ่านขอ้ ความแลว้ ทาํ กรอบสีเหลียม ( ) ลอ้ มรอบคาํ สาํ คญั (๑๖ คะแนน) ตวั อย่าง ซาไก เป็นชนกลุ่มนอ้ ยทีอาศยั อยทู่ างภาคใตข้ องไทย ถา้ อยทู่ างพทั ลงุ ก็จะเรียกว่า เงาะป่ า สตูลก็จะเรียกว่า ชาวป่ า ปัตตานี ยะลา นราธิวาส ซึงเป็ นมุสลิมจะเรียกว่า ซาไก ส่วนพวกซาไกจะเรียกตนเองว่า มนั นิ ซึงแปลว่ามนุษย์ ชาวซาไกจะมีรูปร่าง เตีย ผิวดาํ ผมหยกิ ขมวดเป็นฝอย นิ วมือนิ วเทา้ โต ในจงั หวดั ยะลาได้จัดสรรพื นที ให้ชาวซาไกอยู่ทีบา้ นแหร อาํ เภอธารโต ชาวซาไกจึงมีนามสกุลใชเ้ หมือนกนั ว่า ศรีธารโต (แบบฝึ กเสริมทกั ษะการอ่านจบั ใจความ ภาษาไทย ๖ : นรบดี เนาวพงศ)์ ๑. คาํ สาํ คญั มี ๒ คาํ คนพาล คือคนทีมีใจข่นุ มวั เป็นปกติ เป็นผลใหม้ ีความเห็นผดิ ยึดถือค่านิยมผิดๆ และมีวินิจฉยั เสีย คือไม่รู้ว่าอะไรดี อะไรชวั อะไรควร อะไรไม่ควร เช่น บณั ฑิตเห็น ว่า “เหลา้ ” เป็นของไม่ดีทาํ ให้ขาดสติ นาํ ความเสือมมาให้นานปั การ แต่คนพาลกลบั เห็นว่า“เหล้า”เป็ นของประเสริ ฐ เป็ นเครื องกระชับมิตร หรื อบัณฑิตเห็นว่า “การเล่นไพ่” เป็ นอบายมุข เป็ นปากทาง หรื อเป็ นสัญลกั ษณ์แห่งความฉิบหาย แต่คนพาลกลบั เห็นว่า “การเล่นไพ”่ เป็นสิงทีทาํ ให้เพลินเพลิด เป็นการฝึกสมองซอ้ ม วิชาคาํ นวณ ดงั นีเป็นตน้ (มงคลชีวิต ฉบบั กา้ วหนา้ : พระมหาสมชาย ฐานรุฑโฒ) แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๒๑ ๘ ๒. คาํ สาํ คญั มี ๓ คาํ งานทีเกียวกับการแกะยงั รวมถึงการครํา ดว้ ย ครํา คือ การตกแต่งโลหะเป็ น ลวดลายด้วยการฝังเส้นเงินหรือเส้นทอง ถ้าฝังเส้นเงิน เรี ยก ครําเงิน ถา้ ฝังทอง เรียกว่า ครําทองโดยใชเ้ ครืองมือปลายแหลมแกะ โลหะทีจะนาํ มาครํา แลว้ ฝังเส้นเงิน หรือทองลงไป ทาํ เป็นลวดลายครํา ตามชนิดของโลหะทีครํา คือ เงินหรือทอง (สารานุกรมไทยสาํ หรับเยาวชน โดยพระราชประสงคใ์ นพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ฉบบั เสริมการเรียนรู้ เล่ม ๓ : วลิ าสวงศ์ พงศะบตุ ร และคณะ) ๓. คาํ สาํ คญั มี ๓ คาํ ภมู ิปัญญา หมายถึง พืนความรู้ความสามารถทีเกิดจากความเฉลียวฉลาดของผูค้ น ในกลุ่มสังคมใดสงั คมหนึง ซึงไดป้ ระดิษฐ์หรือสร้างสรรค์สิ งต่างๆ ขึน เป็ นสิ งทีมี ประโยชน์ มีการถ่ายทอดจากคนรุ่นหนึงต่อไปอีกรุ่นหนึง จนถึงปัจจุบนั ภูมิปัญญา มี ๒ ระดบั ระดบั หนึงเรียกว่า ภูมิปัญญาชาวบา้ น เป็ นระดบั ทอ้ งถิน อีกระดบั หนึง เรียกว่า ภูมิปัญญาไทย เป็ นระดบั ชาติหรือระดบั ประเทศ ทงั สองระดบั มีความเกียว โยงกนั (สารานุกรมไทยสาํ หรับเยาวชน โดยพระราชประสงคใ์ นพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ฉบบั เสริมการเรียนรู้ เลม่ ๓ : วลิ าสวงศ์ พงศะบุตร และคณะ) แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๒๑๙ ๔. คาํ สาํ คญั มี ๔ คาํ ...ตัวอย่างของหนองและบึงขนาดใหญ่ในประเทศไทยได้แก่ หนองหาน ในจังหวดั สกลนคร มีเนือทีราว ๑๒๓ ตารางกิโลเมตร บึงบอระเพ็ดในจังหวดั นครสวรรค์ มีเนือทีราว ๒๑๒ ตารางกิโลเมตร จดั เป็ นแหล่งนาํ ตามธรรมชาติทีใหญ่ ทีสุดของประเทศ และกว๊านพะเยา ในจงั หวดั พะเยา มีเนือทีราว ๑๗ ตารางกิโลเมตร คาํ ว่า กว๊าน เป็ นภาษาถินในภาคเหนือ สันนิษฐานว่ามาจากคาํ ในภาษามอญว่า กวิก ซึงแปลว่า บึงหรือหนอง เช่นกนั (สารานุกรมไทยสาํ หรับเยาวชน โดยพระราชประสงคใ์ นพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ฉบบั เสริมการเรียนรู้ เล่ม ๓ : วลิ าสวงศ์ พงศะบุตร และคณะ) ๕. คาํ สาํ คญั มี ๔ คาํ พรหมวิหาร ๔ เป็ นหลกั ธรรมทีจะช่วยให้บุคคลดาํ รงชีวิตอยู่อย่างมีความสุข ประกอบดว้ ย เมตตา คือ การปรารถนาให้ผอู้ ืนเป็ นสุข กรุณา คือ การปรารถนาให้ ผอู้ ืนพน้ ทุกข์ มทุ ิตา คือ ยินดีเมือผอู้ ืนไดด้ ี และ อเุ บกขา คือ การวางใจเป็นกลาง (จินตนา ธรรมรงค)์ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
๓๐๑ กจิ กรรมขนั ที ๕ ไขปริศนาคาํ สําคญั คาํ ชีแจง อ่านขอ้ ความแลว้ ขีดเสน้ ใต้ ( __ ) คาํ สาํ คญั (๑๔ คะแนน) ตวั อย่าง ความคิดเป็ นสิ งทีสําคญั มากในการเขียนร้อยกรอง เมือเกิดความคิดแลว้ กวีหรือ ผแู้ ต่งบทร้อยกรองก็จะถ่ายทอดออกมาเป็นภาษา (แบบฝึ กทกั ษะชุดที ๑ เรืองการอา่ นจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั : นริศรา ยะอิตะ) ๑. คาํ สาํ คญั ๒ คาํ วนั นีฉันไดเ้ ดินทางไปท่องเทียวทีจงั หวดั สุโขทยั ซึงการเดินทางในครังนีเป็ น โครงการ วฒั นธรรมสัญจร ของชมรมศิลปวฒั นธรรม ฉันได้เห็นวดั เก่าแก่และได้ นมสั การพระพุทธรูปตามวดั ต่างๆ ฉนั มีความสุขทีได้เห็นอารยธรรมของเมืองหลวง ไทยในอดีต พลางก็นึกถึงขอ้ ความในศิลาจารึกทีว่า “ในนาํ มีปลา ในนามีขา้ ว” ซึงบ่ง บอกถึงความเจริญรุ่งเรืองในสมยั นนั ไดเ้ ป็นอยา่ งดี (TEST เตรียม ENT ' วชิ าภาษาไทย : บณั ฑติ แนะแนว) แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
๓๑๑ ๒. คาํ สาํ คญั ๓ คาํ ประวตั ิศาสตร์ไทยไดจ้ ารึกสตรีท่านหนึงไวว้ ่าเป็ นวีรสตรีของชาติทีได้สร้าง วีรกรรมอนั กลา้ หาญ ปรากฏไวใ้ ห้อนุชนรุ่นหลงั ไดเ้ รียนรู้ประวตั ิของท่าน เพือจะได้ นาํ มาประพฤติปฏิบตั ิเป็นเยยี งอยา่ งและสตรีท่านนนั ก็คือทา้ วสุรนารี (ประวตั บิ ุคคลสาํ คญั ของไทย ทา้ วสุรนารี : มานิติ หล่อพนิ ิจ) ๓. คาํ สาํ คญั ๔ คาํ คําว่า คาราโอเกะ เป็ นภาษาญีป่ ุนเกิดขึนใหม่โดยนําคําว่า คารา (Kara) ซึงแปลว่า ว่างเปล่า มาผสมกับคํายืมภาษาอังกฤษโอเกะ (จากคําว่า Orchestra) รวมความแลว้ มีความหมายถึงเพลงทีมีแต่เสียงดนตรี ไม่มีเสียงนักร้อง แต่มีเนือร้อง ปรากฏเลือนไปตามส่วนล่างของจอ เพือให้คนทีชอบร้องเพลงไดร้ ้องตามทาํ นองและ ไดด้ ภู าพสวยๆ ทีอาจเกียวขอ้ งหรือไม่เกียวขอ้ งกบั เพลงนนั ๆ ก็ได้ (นิตยา กาญจนะวรรณ) ๔. คาํ สาํ คญั ๕ คาํ ในรังมดประกอบไปด้วยมดอยู่ดว้ ยกัน ๓ ชนิด คือ มดงานหรือมดแดง ทีทาํ หน้าทีสร้างรัง หาอาหาร ซึงก็คือมดตวั เมียทีเป็ นหมนั ชนิดต่อมาคือ มดตวั ผทู้ ีเกิดมา เพือผสมพนั ธุเ์ พียงอยา่ งเดียวเท่านนั หลงั จากนนั ทาํ หนา้ ทีของมนั เสร็จแลว้ มนั ก็จะตาย มดชนิดทีสาํ คญั ทีสุดในรัง คือ มดนางพญาหรือมดแม่รัง เป็ นมดแดงตวั เมียทีสลดั ปี ก ทิ งหลงั จากทีไดร้ ับการผสมพนั ธุ์ (O-Net G-53 : ฝ่ ายวิชาการ บริษทั รัชดาแอสโซเอทจาํ กดั ) แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๓๑๒ กจิ กรรมขนั ที ๖ อ่านจับใจความเพอื หาคาํ สําคญั จากย่อหน้า คาํ ชีแจง อ่านเรืองแลว้ ตอบคาํ ถามต่อไปนี (๑๐ คะแนน) คุณธรรมน้อมนําเศรษฐกจิ พอเพยี ง กรอบแนวคิดของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เป็ นปรัชญาทีชีแนะแนวทาง การดาํ รงอยู่ และการปฏิบตั ิตนในทางทีควรจะเป็น โดยมีพืนฐานมาจากวิถีชีวิตดงั เดิม ของสงั คมไทย แนวคิดดงั กล่าวสามารถนาํ มาประยกุ ต์ใชไ้ ดด้ บั ทุกคน ทุกเวลา และ ทุกสถานที เนืองจากเป็ นการมองโลกเชิงระบบทีมีการเปลียนเปลงอยู่ตลอดเวลา จึงสามารถมองเห็นวิธีการรอดพ้นวิกฤต และพฒั นาไปสู่ความมันคงและยงั ยืน ประกอบไปดว้ ยนิยามของความพอเพียงทีทรงชีแนะไว้ ๓ คณุ ลกั ษณะ คุณลกั ษณะแรก ได้แก่ พอประมาณ หมายถึง ความพอดี ไม่มาก ไม่น้อย จนเกินไป สามารถทาํ ไดโ้ ดยไม่เบียดเบียนตนเองและผอู้ ืน คุณลกั ษณะทีสอง การตดั สินใจในระดบั พอเพียงนนั จะตอ้ งอยู่บนพืนฐาน ของความมีเหตุผล เป็ นคุณลักษณะต่อมา ส่งผลให้การพิจารณาจากเหตุปัจจัย ทีเกียวขอ้ ง คุณลักษณะสุดท้าย ได้แก่ การมีระเบียบภูมิคุ้มกันทีดีในตัว หมายถึง การเตรี ยมตัว ให้พร้อมเผชิญกับผลกระทบและการเปลียนแปลง โดยคาํ นึงถึง ความเป็นไปไดข้ องสถานการณ์ต่างๆ ทีคาดว่าจะเกิดขึนในอนาคตทงั ใกลแ้ ละไกล แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๓๒๑ อยา่ งไรก็ดี การดาํ เนินกิจกรรต่างๆ ให้อยู่ในระดบั พอดีนนั ตอ้ งอาศยั ความรู้ และคณุ ธรรมพืนฐานเป็นดงั เงือนไข การตดั สินใจทีสาํ คญั ไดแ้ ก่ เงือนไขความรู้ ประกอบกอบด้วยรอบรู้เกียวกบั วิชาการต่างๆ ทีเกียวข้อง อย่างรอบดา้ น ตลอดจนรอบคอบทีจะนาํ ความรู้เหล่านนั มาพิจารณาให้เชือมโยงกัน เพือประกอบการวางแผนและมีความระมดั ระวงั ในขนั ปฏิบตั ิ เงือนไขคุณธรรม ทีตอ้ งเสริมสร้างประกอบดว้ ยความตระหนกั ในคุณธรรม ใชส้ ติปัญญาในการดาํ เนินชีวิต พร้อมกบั ความขยนั อดทน ความเพียร ซือสตั ยส์ ุจริต ไม่โลภไม่ตระหนี และรู้จกั แบ่งปัน (วารสารสือพลงั ปี ที ๑๗ ฉบบั ที ๒ (เมษายน - มถิ ุนายน ๒๕๕๒)) ๑. คาํ สาํ คญั ของยอ่ หนา้ ที ๑ มี ๕ คาํ คือ .......................................................................................................................................... ๒. คาํ สําคญั ของยอ่ หนา้ ที ๒ มี ๑ คาํ คือ ......................................................................................................................................... ๓. คาํ สาํ คญั ของยอ่ หนา้ ที ๓ มี ๑ คาํ คือ ......................................................................................................................................... ๔. คาํ สาํ คญั ของยอ่ หนา้ ที ๔ มี ๑ คาํ คือ ......................................................................................................................................... ๕. คาํ สาํ คญั ของยอ่ หนา้ ที ๖ มี ๑ คาํ คือ .......................................................................................................................................... ๖. คาํ สาํ คญั ของยอ่ หนา้ ที ๗ มี ๑ คาํ คือ .......................................................................................................................................... แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
๓๑๓ ๗. ใครสามารถใช้ “เศรษฐกิจพอเพียง” มาเป็นแนวทางในการดาํ เนินชีวิต ....................................................................................................................................... ๘. นกั เรียนสามารถปฏิบตั ิตนในดา้ นความพอดีอยา่ งไร ....................................................................................................................................... ๙. ความพอเพยี งจะตอ้ งประกอบดว้ ย ๓ คณุ ลกั ษณะ คือ ...................................................................................................................................... ๑๐. ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงประกอบไปดว้ ยสองเงือนไข คือ ....................................................................................................................................... แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๓๔๑ แบบทดสอบหลงั เรียน เรือง การอ่านจับใจความเพอื หาคาํ สําคญั คาํ ชีแจง อ่านคาํ ถามแลว้ เลือกคาํ ตอบทีถกู ทีสุดเพียงขอ้ เดียวแลว้ เขียนเครืองหมายกากบาท (×) ลงในช่องใตต้ วั เลือกในกระดาษคาํ ตอบทีแจกให้ “ซินแสเป็นคาํ จีนทีมีความหมายหลายอยา่ ง จะแปลว่าครูก็ได้ แปลว่า หมอรักษาคนไขก้ ็ได้ กระทงั หมอดกู ็ยงั เรียกกนั ว่าเป็นซินแสหรือจะเป็นผมู้ ี วิชาหรือผรู้ ู้ ก็เรียกเป็นซินแสได”้ (จิตรา ก่อนนั ทเกียรติ) ๑. จากขอ้ ความคาํ สาํ คญั คือขอ้ ใด ก. ครู ข. หมอ ค. ซินแส ง. ผมู้ ีวิชา “เกศวะแค้นใจ ก็หลบหนีออกจากหมู่บ้านของตนไปเขา้ ละแวกอืน พบตน้ ไมใ้ หญ่ก็ขึนไปซ่อนตวั อยู่บนตน้ ไม้ และตน้ ไมน้ นั มีเทวรูปปัญจานน คนทงั หลายในละแวกนนั นบั ถือว่าศกั ดิสิทธิยิงนกั ” (นิทานเวตาล เรืองที ๖ พราหมณ์เกศวะกบั บุตรเขย ๓ คน : กรมหมืนพิทยาลงกรณ์) แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๓๕๑ ๒. จากขอ้ ความคาํ สาํ คญั คือขอ้ ใด ก. ตน้ ไม้ ข. แคน้ ใจ ค. ศกั ดิสิทธิ ง. เทวรูปปัญจานน ใหอ้ ่านขอ้ ความต่อนีตอบคาํ ถามขอ้ ๓-๕ “ท่านพุทธทาสภิกขุกล่าวว่า เมือมีปัญหาใดๆ เวลาจะคิดจะพูดจะทาํ อะไร ควรพูด ในขณะทีนาํ ชายงั ไม่ลน้ ถว้ ย หมายถึง เวลาเชา้ มืด เวลาตืนนอน ยงั ไม่ไดเ้ รืองราวหรือปัญหาต่างๆ ในชีวิตประจาํ วนั ” (TEST เตรียม ENT ' วิชาภาษาไทย : บณั ฑติ แนะแนว) ๓. จากขอ้ ความคาํ สาํ คญั คือขอ้ ใด ก. ตืนนอน ข. ลน้ ถว้ ย ค. ปัญหา ง. นาํ ชา ๔. “นาํ ชายงั ไม่ลน้ ถว้ ย” หมายถึงขอ้ ใด ก. เวลาเทียงก่อนทีจะกินนาํ ชา ข. ช่วงใดก็ไดท้ ีเรายงั รินนาํ ชาไม่หมด ค. หลงั เลิกงานเมือกินนาํ ชาจนหมดถว้ ยแลว้ ง. เวลาตืนนอนทียงั ไมไ่ ดร้ ินนาํ ชาใหล้ น้ ถว้ ย ยงั ไม่มีปัญหาใดๆ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๓๑๖ ๕. เมือมีปัญหาใดๆ ให้พดู หรือทาํ ในเวลาใด ก. เชา้ มืด ข. กลางวนั ค. ก่อนนอน ง. ตอนเยน็ หลงั จากเสร็จธุระแลว้ อ่านขอ้ ความต่อไปนีแลว้ ตอบคาํ ถามขอ้ ๖-๙ “หิ งห้อยมีอวยั วะทาํ แสงอยู่บริเวณส่วนทอ้ งดา้ นล่าง เพศผมู้ ีอวยั วะทาํ แสง ๒ ปลอ้ ง เพศเมียมี ๑ ปลอ้ ง แต่บางชนิดตวั เตม็ วยั เพศเมียมีรูปร่างลกั ษณะ คลา้ ยหนอน มีอวยั วะทาํ แสงดา้ นขา้ งของลาํ ตวั เกือบทุกปลอ้ ง แสงของหิ งห้อย เกิดจากปฏิกิริ ยาของสารลูซิเฟอริ น (Luciferin) ทีอยู่ในอวัยวะทําแสงกับ ออกซิเจน มีเอนไซม์ลูซิเฟอริน (Luciferase) เป็ นตวั เร่งปฏิกิริยาและมีสารอดี โนซีนไตรฟอสเฟต (Adenosine Triphosphate, ATP) เป็ นตวั ให้พลงั งานทาํ ให้ เกิดแสง หิงห้อยกระพริบแสงเพือการผสมพนั ธุแ์ ละการสือสารซึงกนั และกนั ” (หนังสือมหศั จรรยพ์ ืชและสตั ว์ : ชมรมบา้ นวทิ ยาศาสตร์) ๖. จากขอ้ ความมีคาํ สาํ คญั กีคาํ ก. ๒ คาํ ข. ๓ คาํ ค. ๔ คาํ ง. ๕ คาํ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๓๑๗ ๗. คาํ สาํ คญั ทีพบในขอ้ ความนีคืออะไร ก. หิงหอ้ ย ปฏิกิริยา ซิเฟอริน เอนไซม์ ข. หิงหอ้ ย อวยั วะทาํ แสง ผสมพนั ธุ์ สือสาร ค. ปฏิกิริยา ซิเฟอริน เอนไซม์ อดีโนซีนไตรฟอสเฟต ง. หิงหอ้ ย ซิเฟอริน ออกซิเจน อดีโนซีนไตรฟอสเฟต ๘. หิงหอ้ ยกระพริบแสงเพืออะไร ก. สือสาร ข. ผสมพนั ธุ์ ค. หาอาหาร ง. ถูกทงั ก และ ๙. อวยั วะทีทาํ ให้เกิดแสงอยใู่ นบริเวณไหนของหิงหอ้ ย ก. ส่วนดา้ นล่างของส่วนทอ้ งหิงห้อย ข. ส่วนบริเวณขาของหิงหอ้ ย ค. ส่วนปลายหางของหิงหอ้ ย ง. ส่วนหวั ของหิงห้อย แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๓๑๘ พฤกษากาสร อีกกุญชรอนั ปลดปลง โททนตเ์ สน่งคง สาํ คญั หมายในกายมี นรชาติวางวาย มลายสิ นทงั อินทรีย์ สถิตทวั แต่ชวั ดี ประดบั ไวใ้ นโลกา (กฤษณาสอนนอ้ งคาํ ฉนั ท์ : สมเดจ็ พระมหาสมณเจา้ กรมพระปรมานุชติ ชิโนรส) ๑๐. คาํ สาํ คญั ของบทประพนั ธน์ ีคือขอ้ ใด ก. ชวั ดี ข. กาสร ค. นรชาติ ง. โททนต์ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
๓๙๑ กระดาษคาํ ตอบแบบทดสอบหลงั เรยี น เรือง การอ่านจับใจความเพอื หาคาํ สําคญั ข้อ ก ข ค ง ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๔๐๑ เฉลยแบบทดสอบก่อน - หลงั เรียน เรือง การอ่านจบั ใจความเพอื หาคาํ สําคญั ก่อนเรียน หลังเรียน ๑. ง ๑. ค ๒. ค ๒. ง ๓. ข ๓. ข ๔. ข ๔. ง ๕. ง ๕. ข ๖. ค ๖. ค ๗. ข ๗. ข ๘. ก ๘. ง ๙. ง ๙. ก ๑๐. ก ๑๐. ก แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
๔๑๑ เฉลยกจิ กรรมขนั ที ๑ หนงึ คาํ สําคญั ทพี บ คาํ ชีแจง อ่านขอ้ ความแลว้ วงกลม ( ) ลอ้ มรอบตวั อกั ษรหนา้ ขอ้ ทีเป็นคาํ สาํ คญั (๕ คะแนน) ตวั อย่าง แมเ่ ป็นคาํ แรกทีลูกพูดได้ แม่เป็ นคาํ ทีมีความหมายซึงแก่ลูกยิงนกั ยากทีจะ บรรยายดว้ ยถอ้ ยคาํ ใดๆ แม่จะเป็นทีรักทีเคารพและเป็นเพือนทีเขา้ ใจ ไวใ้ จของ ลกู ซึงจะหาใครมาเหมือนแม่หาไม่ไดอ้ ีกแลว้ (จินตนา ธรรมวงค)์ คาํ สาํ คญั คือขอ้ ใด ก. แม่ ข. ลูก ค. รัก ง. เขา้ ใจ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๔๑๒ ๑. คนไทยมีความเชือว่า เมือถึงวยั เบญจเพสมกั เป็นจุดเปลียนของชีวิต บางคน อาจประสบเรืองไม่ดีหรือเกิดอุบตั ิเหตุ ทาํ อะไรก็ตอ้ งมีสติระมดั ระวงั มากขึน แต่บางคนก็อาจประสบความสาํ เร็จหรือเจริญรุ่งเรืองในช่วงนี (เฉลย-เกง็ ขอ้ สอบ O-NET ม.๓ : สามารถ พงศไ์ พบูลย์ และคณะ) คาํ สาํ คญั คือขอ้ ใด ก. วยั เบญจเพส ข. ความเชือ ค. อุบตั ิเหตุ ง. คนไทย ๒. คาํ ว่า “ขอโทษ” เป็ นคําทีแสดงความสํานึก ความนอบน้อมและความมี มารยาท เราจึงควรหัดพูดไวใ้ ห้ติดปาก ด้วยขึนชือว่ามนุษย์ ต่อยิงใหญ่หรือ มีตาํ แหน่งใหญ่โตเพียงใดก็ตาม ก็ยอ่ มมีโอกาสกระทาํ ผิดดว้ ยกนั ทงั นนั (รวมขอ้ สอบภาษาไทย O-NET ขอ้ สอบจริง ระดบั ชนั ม.๖ : สอางค์ ดาํ เนินสวสั ดิ) คาํ สาํ คญั คือขอ้ ใด ก. มนุษย์ ข. ขอโทษ ค. กระทาํ ผิด ง. ความสาํ นึก แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพอื หาคาํ สาํ คญั
๔๑๓ ๓. การรับประทานอาหารแบบไทยๆ ในทีนี คือการรับประทานอาหารดว้ ยมือ ซึงชาวบา้ นไทยแทท้ ีมีผอู้ าวุโสอยรู่ ่วมบา้ น มกั เคยชินกบั การปฏิบตั ิเช่นนีอยู่ หรือ จะเรียกอีกอยา่ งหนึงว่า เปิ บมอื ก็ยอ่ มได้ (แบบฝึ กทกั ษะภาษาไทย ชุดพฒั นาทกั ษะภาษา ม.๑ เล่ม ๒ : เสนีย์ วลิ าวรรณ และคณะ ) คาํ สาํ คญั คือขอ้ ใด ก. การรับประทาน ข. ชาวบา้ นไทย ค. การปฏิบตั ิ ง. เปิ บมือ แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอ่านจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
๔๑๔ ๔. ...ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติทีน่าพิศวงอยา่ งหนึงเกิดขึนในลาํ นาํ โขงทีจงั หวดั หนองคาย เรียกว่า บังไฟพญานาค มีลกั ษณะเป็นลูกไฟกลมๆ สีส้มลอยขึนจากผิว นาํ สู่อากาศ สูงประมาณ ๓๐-๔๐ เมตร บางลกู อาจสูงถึง ๑๐๐ เมตร แลว้ หายวบั ไป เวลาเกิดไม่แน่นอน ชาวบ้านเชือกันว่าเป็ นลูกไฟทีพญานาคซึงอาศัยอยู่ใน ลาํ นาํ โขงพ่นขึนมาเพือบชู าพระแม่คงคาในวนั ออกพรรษา (สารานุกรมไทยสาํ หรับเยาวชน โดยพระราชประสงคใ์ นพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ฉบบั เสริมการเรียนรู้ เล่ม ๓ : วลิ าสวงศ์ พงศะบตุ ร และคณะ) คาํ สาํ คญั คือขอ้ ใด ก. ลาํ นาํ โขง ข. พญานาค ค. วนั ออกพรรษา ง. บงั ไฟพญานาค แบบฝึ กเสริมทกั ษะที ๑ เรือง การอา่ นจบั ใจความเพือหาคาํ สาํ คญั
Search