ฉลาดรู้เน็ต1 ผู้แต่ง : สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ จัดทำ E-BOOK : ห้องสมุดประชาชนจังหวัดชลบุรี

เลอื กตดิ ตง้ั โปรแกรมปอ้ งกนั ไวรสั ทเี่ หมาะสมกบั เครอ่ื งคอมพวิ เตอรท์ ี่ เราใชค้ รบั ยกตวั อยา่ งเชน่ ถา้ เครอื่ งทใ่ี ชส้ เปกเกา่ หรอื ประสทิ ธภิ าพไมส่ งู โดยอาจจะเป็นพวกแท็บเล็ต หรือเน็ตบุ๊กต่างๆ ก็อาจจะเลือกใช้งาน โปรแกรมปอ้ งกนั ไวรสั ทม่ี ขี นาดเลก็ แตท่ ำ� งานไดร้ วดเรว็ ฟงั กช์ นั ไมเ่ ยอะ เกนิ ไป อยา่ งเช่น Microsoft Security Essential ซ่งึ เป็นแอนตไี้ วรสั ที่ แถมมากับวนิ โดวส์ สามารถใชง้ านไดฟ้ รแี ละมีประสทิ ธภิ าพดีในระดบั หนึ่ง ส่วนเครื่องของใครที่สเปกสูงหน่อย ก็สามารถหาแอนตี้ไวรัส ทป่ี อ้ งกนั ครอบคลมุ มากกวา่ ซง่ึ สว่ นใหญจ่ ะระบไุ วว้ า่ Internet Security นนั่ เอง ปรับปรุงฐานข้อมูลไวรัสทุกวัน หรืออย่างน้อยอาทิตย์ละครั้ง ด้วย การคลิกท่ีหัวข้อ Update บนตัวโปรแกรม ด้วยเหตุเพราะไวรัส คอมพวิ เตอร์นั้นได้รบั การพัฒนาออกมาใหม่ทกุ วนั ดงั น้ัน เราจงึ ควรท่ี จะตรวจสอบโปรแกรมปอ้ งกนั ไวรสั ใหร้ จู้ กั ไวรสั ชนดิ ใหมๆ่ ซง่ึ สว่ นใหญ่ โปรแกรมแอนตี้ไวรัสจะตั้งค่าให้อัพเดตอัตโนมัติอยู่แล้ว ส่ิงที่ผู้ใช้ ต้องท�ำกเ็ พียงแคเ่ ชื่อมต่อกบั อินเทอร์เนต็ ทมี่ น่ั คงปลอดภัย เชน่ ท่ีบ้าน เอาไว้เสมอ ก่อนเปิดไฟล์จากแผ่นซีดี หรือแฮนดี้ไดรฟ์ ให้สแกนหาไวรัสก่อน ด้วยการคลิกที่หัวข้อ Auto Scan ในโปรแกรมแอนต้ีไวรัส เพ่ือให้ ระบบสแกนไวรสั ทกุ ครง้ั ทใ่ี สแ่ ผน่ ซดี หี รอื ตอ่ แฟลชไดรฟ์ หรอื คลกิ ขวาที่ ไดรฟท์ เ่ี ราเกบ็ ขอ้ มลู แลว้ สงั่ Scan Virus ทง้ั น้ี ตอ้ งขน้ึ อยกู่ บั โปรแกรม แอนต้ีไวรสั ท่เี ราใช้งานดว้ ยวา่ มกี ารเรียกใชค้ �ำส่ังอย่างไร 100 ฉลาดรู้เน็ต 1 ตอน Internet of Things (IoT)

สแกนไวรัสทุกสัปดาห์ เพราะในแต่ละสัปดาห์มีไฟล์ที่ผ่านเข้าออก เคร่ืองมากมาย ไม่ว่าจะเป็นอีเมลที่ได้รับ ไฟล์ที่ดาวน์โหลดมาจาก อินเทอร์เน็ต ตลอดจนไฟล์ชั่วคราวของโปรแกรมเว็บเบราว์เซอร์ที่ เก็บในแต่ละครั้งท่ีเข้าไปเย่ียมชมเว็บไซต์ต่างๆ โดยเปิดโปรแกรม แอนตไ้ี วรสั ขน้ึ มาแล้วเลอื กที่ Full Scan หรอื Complete Scan บน โปรแกรมนัน่ เอง ซอฟตแ์ วร์ทใี่ ชง้ านม่นั คงปลอดภยั หรือยงั ? ข้ึนช่ือว่าซอฟต์แวร์ย่อมมีช่องโหว่ หรือเรียกว่าเป็นข้อผิดพลาดของ โปรแกรมก็ได้ และเพ่ือเป็นการป้องกันภัยคุกคามจากภายนอก ท่ีมักอาศัย ชอ่ งโหวเ่ หลา่ นบ้ี กุ รกุ เขา้ มาผา่ นทางซอฟตแ์ วรท์ พ่ี ฒั นาขน้ึ ผพู้ ฒั นาซอฟตแ์ วร์ เหลา่ นนั้ จงึ ตอ้ งตดิ ตามอพั เดตเวอรช์ นั เพอื่ แกไ้ ขขอ้ ผดิ พลาดอยเู่ สมอ และผใู้ ชง้ าน เองก็จ�ำเป็นต้องติดตามข่าวสารการเปลี่ยนแปลงของซอฟต์แวร์ที่ใช้งานอยู่ จากผู้จ�ำหนา่ ยหรอื ผู้พัฒนาดว้ ย บทท่ี 5 | มัน่ ใจใช้ “อนิ เทอรเ์ น็ต” 101

ในส่วนของระบบปฏิบัติการเอง ไม่จ�ำเป็นว่าจะต้องใช้เวอร์ชันใหม่ ล่าสุดเสมอไป ขึ้นอยู่กับความจ�ำเป็นในการใช้งาน แต่ระบบปฏิบัติการเอง กจ็ ะมกี ารอพั เดตยอ่ ยทเ่ี รยี กวา่ แพทช์ (Patch) ซง่ึ เปน็ โปรแกรมทใ่ี ชซ้ อ่ มแซม หรอื แกไ้ ขขอ้ ผดิ พลาดของภายในคอมพวิ เตอรแ์ ละปรบั ปรงุ ขอ้ มลู ในโปรแกรม ใหท้ นั สมัยขึ้น ดงั นนั้ เราควรจะต้องอัพเดตแพทชอ์ ย่างสม่�ำเสมอ การอพั เดต แพทชใ์ นปจั จบุ นั งา่ ยนดิ เดยี วครบั ระบบปฏบิ ตั กิ ารจะทำ� การอพั เดตอตั โนมตั ิ เมอ่ื เครอ่ื งนนั้ ตอ่ อนิ เทอรเ์ นต็ และเจา้ ของระบบปฏบิ ตั กิ ารมกี ารอพั เดตแพทช์ ใหก้ บั ผใู้ ช้งาน ซงึ่ วธิ กี ารคอื จะเช่อื มเข้าไปยังเวบ็ ไซต์ที่ใหท้ �ำการอพั เดตครบั และส�ำหรับโปรแกรม Internet Explorer หรือ IE เป็นโปรแกรม เว็บเบราว์เซอร์ท่ีมาพร้อมกับระบบปฏิบัติการวินโดวส์ทุกเวอร์ชัน เน่ืองด้วย ไวรัสในยุคปัจจุบันจะอาศัยช่องโหว่ของโปรแกรมเบราว์เซอร์ในการจู่โจม ซ่ึงเป็นการเรียกให้ไฟล์ไวรัสท่ีแนบมากับอีเมลท�ำงานโดยอัตโนมัติ และการ จู่โจมด้วยวิธีน้ีประสบความส�ำเร็จเป็นอย่างมาก ดังน้ัน วิธีการป้องกันไวรัส คอื การอพั เดตเวอรช์ นั ของโปรแกรมเบราวเ์ ซอรท์ ใี่ ชง้ านใหเ้ ปน็ เวอรช์ นั ลา่ สดุ อยู่เสมอนะครบั การแชรไ์ ฟล์ และการรับสง่ ไฟลต์ ่างๆ การแชรไ์ ฟลน์ นั้ มปี ระโยชนใ์ นการรบั สง่ ไฟลจ์ ำ� นวนมากภายในองคก์ ร เนื่องจากทั้งรวดเร็วและเสียค่าใช้จ่ายน้อย แต่ทราบหรือไม่ว่าจากประโยชน์ นี้ก็แฝงไว้ด้วยอันตรายท่ีน่าสะพรึงกลัวของไวรัสคอมพิวเตอร์ด้วยนะครับ ดังน้ัน การแชร์ไฟล์ควรท�ำด้วยความระมัดระวัง เป็นไปได้ก็ไม่ควรที่จะ แชร์ไฟล์ แต่ถ้าในการใช้งานจรงิ ๆ มีความจ�ำเป็นท่ีจะตอ้ งแชร์ไฟล์ กค็ วรทจี่ ะ แชร์เปน็ ประเภทอ่านอยา่ งเดียว และควรต้งั รหสั ผา่ นด้วย 102 ฉลาดรู้เนต็ 1 ตอน Internet of Things (IoT)

การรบั สง่ ไฟลผ์ ่านโปรแกรมสนทนาต่างๆ เม่อื ได้รบั ไฟลจ์ ากคู่สนทนา ท่ีไม่รู้จัก ก็ไม่ควรรับไฟล์ด้วยนะครับ เพราะเราไม่รู้ว่ามาดีมาร้ายก็อย่าเส่ียง เลยเล่ยี งไว้ก่อนเป็นดี สว่ นวิธีดนู ามสกุลไฟล์เพอ่ื ไมใ่ หเ้ กดิ ปญั หา ดูงา่ ยๆ เมือ่ เห็นไฟลท์ ี่มีนามสกุลเหลา่ น้คี อื .exe .pif .com .bat หรอื .vbs เป็นต้น ก็ ไม่ควรเปิด หรือควรสอบถามเพ่ือนให้แน่ใจว่าส่งไฟล์อะไรมา มีความมั่นคง ปลอดภยั มากน้อยขนาดไหนนะครับ ส�ำรองขอ้ มูลไว้ เม่ือเกิดเหตุการณ์ท่ีไม่คาดคิดกับอุปกรณ์ท่ีใช้งานอยู่ เป็นต้นว่า ไฟฟ้าตก หรือไวรัสแพร่กระจายไปยังไฟล์ส�ำคัญ อาจส่งผลให้เคร่ืองน้ัน ไมส่ ามารถใชง้ านได้ตามปกตหิ รอื บางไฟลใ์ ช้งานไมไ่ ด้ ซึง่ อาจทำ� ใหข้ อ้ มูล ส�ำคญั สญู หายได้ ดังน้นั ถ้าเรามกี ารส�ำรองขอ้ มูลไว้ ปญั หาทเ่ี ราจะสูญเสีย ขอ้ มลู กจ็ ะลดลงไดม้ ากพอสมควร การสำ� รองขอ้ มลู เพอื่ ใชใ้ นการกรู้ ะบบคนื น้ันควรท�ำบ่อยๆ เอาเป็นว่า… อย่างน้อยประมาณสัปดาห์ละหน่ึงคร้ัง ก�ำลงั ดีครบั บทที่ 5 | มั่นใจใช้ “อินเทอรเ์ น็ต” 103

5.2 รกู้ ลลวงบนหน้าเว็บหลอก กลลวงจากเว็บไซตม์ ีอยู่หลากหลายรปู แบบ ไมว่ ่าจะในรูปแบบของหน้าเวบ็ ไซต์ปลอมหรอื การหลอก เอาขอ้ มลู สำ� คัญไปใชง้ าน จึงตอ้ งมคี วามระมดั ระวงั และ รูเ้ ทา่ ทนั กลโกงเหลา่ น้ี เพอื่ ท่จี ะไดไ้ มต่ กเปน็ เหย่อื เร่ืองไวรัสที่พุดน้อยได้พูดถึงไปก็เป็นเพียงแค่ส่วนหน่ึงของความ อันตรายบนโลกอินเทอร์เน็ต แต่ความจริงแล้วยังมีภัยท่ีเกิดจากผู้ท่ีเป็น อาชญากรคอมพิวเตอร์พยายามใช้เทคนิคในการหลอกลวง เพื่อท�ำลายหรือ โกงทรพั ยส์ นิ ซง่ึ ปญั หาทพี่ บบอ่ ยและอนั ตรายทม่ี ากบั อเี มลอนั หนง่ึ กค็ อื อเี มล หลอกลวงประเภท “Phishing” เรามารู้จักกับความหมายตามค�ำอธิบาย ต่อไปนีค้ รบั 104 ฉลาดร้เู นต็ 1 ตอน Internet of Things (IoT)

“Phishing” หลอกให้เชอื่ แลว้ เชือด Phishing คอื ค�ำทใี่ ชเ้ รียกเทคนคิ การหลอกลวงโดยใช้อีเมล หรอื หนา้ เวบ็ ไซตป์ ลอมเพอ่ื ใหไ้ ดม้ าซงึ่ ขอ้ มลู เชน่ ชอ่ื ผใู้ ช้ รหสั ผา่ น หรอื ขอ้ มลู สว่ นบคุ คล อน่ื ๆ เพอื่ นำ� ขอ้ มลู ทไ่ี ดไ้ ปใชใ้ นการเขา้ ถงึ ระบบโดยไมไ่ ดร้ บั อนญุ าต หรอื สรา้ ง ความเสียหายในด้านอน่ื ๆ เชน่ ดา้ นการเงนิ เป็นต้น พุดนอ้ ยจะเน้นในเรื่อง ของ Phishing ทีม่ ีจุดมุ่งหมายเพอ่ื หลอกลวงทางการเงนิ เนื่องจากจะทำ� ให้ ผู้อา่ นมองเห็นผลกระทบไดง้ า่ ยนะครับ คำ� วา่ Phishing เปน็ ค�ำพอ้ งเสยี งจากค�ำว่า Fishingซง่ึ หมายถงึ การตกปลาถา้ เปรยี บเทยี บ ง่ายๆ เราจินตนาการได้ว่า เหย่ือล่อท่ีใช้ ในการตกปลา ก็คือกลวิธีที่ผู้โจมตีใช้ในการ หลอกลวงผู้เสียหาย ซ่ึงเหย่ือล่อท่ีเด่นๆ ในการหลอกลวงแบบ Phishing มัก จะเป็นการปลอมอีเมล หรือปลอมหน้า เว็บไซต์ที่มีข้อความท�ำให้ผู้เสียหายอ่าน แล้วหลงเช่ือ เช่น ปลอมอเี มลว่าอเี มลฉบับน้นั ถกู ส่งออกมาจากธนาคารท่ีผู้เสียหายใช้บริการอยู่ โดยเน้ือความในอีเมลแจ้งว่า ขณะนี้ธนาคารมีการปรับเปลี่ยนระบบรักษาความม่ันคงปลอดภัยของข้อมูล ลูกค้า และต้องการให้ลูกค้าเข้าไปยืนยันความถูกต้องของข้อมูลส่วนบุคคล ผา่ นทางลงิ กท์ แ่ี นบมาในอเี มล เปน็ ตน้ เมอื่ ผเู้ สยี หายคลกิ ทลี่ งิ กเ์ ขา้ ไป กจ็ ะพบ กับหน้าเว็บไซต์ปลอมของธนาคารซึ่งผู้โจมตีได้เตรียมไว้ เมื่อล็อกอินผู้โจมตี กจ็ ะไดช้ ่อื ผใู้ ช้และรหสั ผา่ นของผู้เสยี หายไปในทันที บทท่ี 5 | มนั่ ใจใช้ “อนิ เทอรเ์ นต็ ” 105

โดยมตี วั อยา่ งทเ่ี กดิ ขน้ึ ขอ้ มลู จากไทยเซริ ต์ เมอ่ื วนั ท่ี 26 มนี าคม 2557 พบว่าใน Twitter ของธนาคารไทยพาณิชย์ มีการแจ้งเตือนแอพพลิเคชัน ปลอมท่ีพยายามให้เข้าใจว่าเป็นแอพฯ ของธนาคารไทยพาณิชย์ปรากฏอยู่ ใน Google Play Store โดยแอพฯ ปลอมกลมุ่ นจ้ี ะเป็นลักษณะของ Web Browser ทเ่ี ปดิ ไปหน้า Internet Banking โดยตรง พร้อมท้ังมีการโฆษณา หารายได้ให้กับผู้พัฒนาเท่าน้ัน แต่ยังไม่พบการประสงค์ร้าย อย่างไรก็ตาม การใช้แอพฯ ลกั ษณะดังกล่าวนีใ้ นการท�ำธรุ กรรมออนไลน์ถือวา่ มีความเสีย่ ง สูง ซ่งึ หากผูใ้ ช้งานพบแอพฯ ในลกั ษณะดังกล่าวน้ี หรอื มพี ฤตกิ รรมน่าสงสัย สามารถแจง้ Google เพอ่ื ตรวจสอบและดำ� เนนิ การ โดยใชแ้ อพฯ Play Store เขา้ ไปทห่ี นา้ แอพฯ เลอื กคำ� สง่ั Flag as inappropriate แลว้ ระบเุ หตผุ ลพรอ้ ม Submit (ท่มี า http://goo.gl/yQXajh) หน้าเว็บไซต์ปลอมบางหน้าจะใช้วิธีการที่แยบยล น่ันคือการฝัง “โทรจนั ” ซงึ่ เปน็ โปรแกรมชนดิ หนง่ึ ทถ่ี กู ออกแบบขนึ้ มาเพอื่ ขโมยขอ้ มลู จาก เครือ่ งคอมพวิ เตอร์ของเรา เชน่ รหสั ผา่ นคอมพิวเตอร์ หมายเลขบัตรเครดติ เลขท่ีบัญชีธนาคาร และข้อมูลอื่นๆ ท่ีแฝงมากับหน้าเว็บไซต์ปลอมท่ีเรามัก เผลอคลิกเข้าไปใช้บริการ หรือดาวน์โหลดผ่าน อินเทอร์เน็ตโดยไม่ได้ระวัง เช่น โทรจันท่ีท�ำ หน้าที่เป็น Key-logger ซ่ึงจะคอยติดตามว่า ผู้เสียหายพิมพ์คีย์บอร์ดอะไรบ้าง เป็นต้น เมื่อ ผู้เสียหายหลงกล กดลิงก์ตามเข้ามาท่ีหน้า เว็บไซต์ปลอมก็จะติดโทรจันชนิดนี้ไปโดย อตั โนมตั ิ และหากผเู้ สยี หายทำ� การลอ็ กอนิ เขา้ ใชง้ านระบบใดๆขอ้ มลู ชอ่ื ผใู้ ช้และรหสั ผา่ นของ ระบบนน้ั กจ็ ะสง่ ไปยงั ผไู้ มป่ ระสงคด์ ที นั ทคี รบั 106 ฉลาดรเู้ นต็ 1 ตอน Internet of Things (IoT)

แล้วเราควรระวงั ตัวอยา่ งไร?... 1. ไม่เปิดลิงก์ที่แนบมาในอีเมล เพราะมีโอกาสสูงท่ีจะถูกหลอกลวง บางครง้ั ลงิ ก์ที่มองเหน็ ในอีเมลว่าเป็นเวบ็ ไซตข์ องธนาคาร แต่เมอื่ คลิกไปแล้ว อาจจะไปทเี่ วบ็ ปลอมทเี่ ตรยี มไวก้ เ็ ปน็ ได้ เนอื่ งจากในการสรา้ งลงิ กน์ น้ั สามารถ กำ� หนดใหแ้ สดงขอ้ ความหรอื รปู ภาพไดต้ ามตอ้ งการ ดงั นน้ั บางเวบ็ ไซตป์ ลอม จึงท�ำ URL ใหส้ ังเกตความแตกตา่ งจาก URL ของจรงิ ได้ยาก 2. พงึ ระวงั อเี มลท่ขี อให้กรอกขอ้ มลู ส่วนบคุ คล โดยเฉพาะหากเปน็ อีเมลท่ีมาจากสถาบันการเงิน เพราะหลายๆ ธนาคารได้แจ้งอย่างชัดเจนว่า ไมม่ นี โยบายในการขอให้ลกู คา้ เปดิ เผยเลขประจำ� ตัวประชาชน หรอื ขอ้ มูลที่ มคี วามส�ำคญั อนื่ ๆ ผา่ นทางอเี มลโดยเด็ดขาด 3. ไม่เปิดลิงก์ที่แนบมาในอีเมล เนื่องจากปัจจุบันผู้โจมตีมีเทคนิค มากมายในการปลอมช่ือผู้ส่งให้เหมือนมาจากองค์กรนั้นจริงๆ ดังน้ัน ถ้า ต้องการเขา้ ใช้งานเวบ็ ไซต์น้นั ขอใหพ้ ิมพ์ URL ด้วยตวั เองครบั 4. สงั เกตใหแ้ นใ่ จวา่ เวบ็ ไซตท์ ใี่ ชง้ านเปน็ HTTPS กอ่ นใหข้ อ้ มลู สว่ น บุคคลทส่ี �ำคัญ เช่น เลขบัตรเครดิต เปน็ ต้น บทที่ 5 | ม่นั ใจใช้ “อินเทอร์เน็ต” 107

5. ลบอเี มลน่าสงสยั ออกไป เพอ่ื ไมใ่ หพ้ ลง้ั เผลอกดเปดิ คร้งั ถัดไป 6. ตดิ ตง้ั โปรแกรมแอนตไ้ี วรสั , แอนตสี้ แปม และไฟรว์ อลล์ เนอ่ื งจาก ผลพลอยได้อย่างหนึ่งของการติดต้ังไฟร์วอลล์ คือท�ำการยับย้ังไม่ให้โทรจัน แอบส่งข้อมูลออกไปจากระบบได้ นอกจากน้ี ควรหม่ันศึกษาและอัพเดต โปรแกรมใหเ้ ป็นเวอร์ชันอพั เดตเสมอนะครบั 7. หากพบเหน็ เวบ็ ไซตห์ ลอกลวงซง่ึ มจี ดุ ประสงคใ์ นการขโมยขอ้ มลู ส่วนบุคคล สามารถแจ้งเหตุภัยคุกคามได้ท่ีเจ้าของบริการเหล่านั้น หรือส่ง อเี มลไปท่ี [email protected] ตลอด 24 ชวั่ โมง หรอื โทร. 0-2123-1212 ในเวลา 8.30-17.30 น. ต้งั แต่วันจนั ทร์ถึงวันศกุ รค์ รับ น้องพดุ ดิ้งชวนรู้ หากร้ตู ัวว่าพลาดทา่ ไปแลว้ จะท�ำอย่างไรด?ี ... 1. ในกรณที เ่ี ปน็ ขอ้ มลู บญั ชธี นาคาร ผเู้ สยี หายควรแจง้ เรอื่ งไปยงั ธนาคารทใ่ี ชบ้ รกิ าร และทำ� การปดิ บญั ชที ค่ี าดวา่ สามารถถกู ขโมยขอ้ มลู ได้ หรอื เฝ้าระวงั การใช้งานบญั ชีอยา่ งตอ่ เนื่อง 2. ทำ� การเปลยี่ นรหสั ผา่ นในทกุ ระบบทใ่ี ชร้ หสั ผา่ นเดยี วกนั และ ไม่กลบั มาใช้รหสั ผา่ นน้นั อีก 3. ในกรณที ่เี ป็นข้อมูลสำ� คัญขององคก์ ร ควรแจง้ ไปยงั บุคคลท่ี เหมาะสม รวมท้งั ผดู้ ูแลระบบ เพือ่ เตรียมมาตรการปกป้ององค์กรตอ่ ไป แม้วา่ Phishing เป็นภยั คกุ คามทีส่ ร้างความเสียหายมากมาย แต่ ก็สามารถระมัดระวังตัวได้ หากเราใช้งานอินเทอร์เน็ตอย่างระมัดระวัง รวมถงึ ปฏบิ ตั ติ ามคำ� แนะนำ� ขา้ งตน้ นี้ รบั รองวา่ เราจะไมอ่ ยใู่ นกลมุ่ เสยี่ งคะ่ 108 ฉลาดรเู้ นต็ 1 ตอน Internet of Things (IoT)

5.3 ตง้ั ค่าเมลส�ำรองกอ่ นโดนเปล่ียนมอื อีเมลนบั ว่าเป็นสิ่งส�ำคัญ เพราะหลายคน มักใส่ขอ้ มูลส�ำคัญทุกอยา่ งเอาไวใ้ นนัน้ หากเกิดปญั หา หรอื ถูกขโมยอเี มลส่วนตัวเอาไปใช้ กเ็ หมือนได้ควบคมุ ทุกส่ิงอยา่ งทีเ่ ปน็ สว่ นตัว การปอ้ งกันและต้ังค่าความม่นั คง ปลอดภัยสว่ นตวั ไวแ้ ต่เนิ่นๆ ดว้ ยการตง้ั คา่ เมลส�ำรองนัน้ จะชว่ ยให้เพ่อื นๆ ปลอดภัยหรอื แก้ไขปัญหา เม่อื ถูกขโมยอีเมลได้ อีเมลถือว่าเป็นสิ่งส�ำคัญมากส�ำหรับการใช้งานบนโลกอินเทอร์เน็ต เพราะนอกจากจะชว่ ยให้เราติดตอ่ สอื่ สารกบั คนอ่ืนท่ัวโลกได้แลว้ ยังมกี ารใช้ เปน็ เครอ่ื งยนื ยนั ความเปน็ ตวั ตนของเราเองอกี ดว้ ย พุดน้อยสังเกตว่า เมอ่ื เราสมคั รใช้บริการต่างๆ บน โลกออนไลน์ กจ็ ะมชี อ่ งใหก้ รอกอเี มลดว้ ยทกุ ครงั้ และถา้ เปน็ เรอื่ งทมี่ คี วามสำ� คญั มาก มกั จะสง่ เมล เพ่ือยืนยันว่าเราเป็นเจ้าของเมลนั้นจริงๆ ด้วย การให้เราน�ำรหัสท่ีเว็บไซต์หรือผู้ใช้บริการ นนั้ สง่ มาใหไ้ ปใสบ่ นเวบ็ ไซตเ์ พอ่ื ยืนยันตัวตน เหมือน อย่างเช่น เว็บฝาก ไฟลห์ รอื เว็บบอรด์ เป็นตน้ บทที่ 5 | มน่ั ใจใช้ “อนิ เทอร์เนต็ ” 109

ดว้ ยความส�ำคญั ของอเี มลทมี่ ากข้นึ เร่ือยๆ การป้องกันอเี มลของเราไม่ ใหถ้ กู ผอู้ นื่ ลกั ลอบนำ� ไปใชง้ านจงึ มคี วามสำ� คญั ไมว่ า่ จะเปน็ การกำ� หนดใหผ้ ใู้ ช้ ตอ้ งตง้ั รหสั ผา่ นทย่ี าก หรอื การตงั้ ระบบความปลอดภยั ทส่ี งู มากขน้ึ เรอื่ ยๆ จาก ทางผู้ให้บริการอีเมลเอง ท�ำให้ผู้ใช้เกิดปัญหาไม่สามารถล็อกอินหรือใช้งาน อเี มลได้ รวมถงึ ถกู โจรกรรมและเปลย่ี นรหสั ผา่ นโดยผอู้ นื่ ทางออกจงึ นา่ จะอยู่ ท่ีการส�ำรองเมลทีพ่ อจะช่วยให้กคู้ นื การใช้งานอเี มลกลับมาไดบ้ ้าง ส�ำหรับ Gmail ก็สามารถตั้งค่าเมลส�ำรองและกู้คืนรหัสผ่านได้เช่น เดยี วกนั โดยวธิ กี ารตงั้ คา่ ทำ� ไดใ้ นไมก่ ขี่ น้ั ตอน เรม่ิ ทเ่ี ขา้ ไปยงั การตงั้ คา่ บญั ชี > การตงั้ คา่ สว่ นบคุ คล > การกคู้ นื รหสั ผา่ น > ใสช่ อ่ื อเี มลสำ� รองทใ่ี ชส้ ง่ รหสั กคู้ นื ไปให้ สามารถใสไ่ ดท้ ัง้ อีเมลสำ� รอง หมายเลขโทรศัพท์ และคำ� ถามเพื่อความ มน่ั คงปลอดภยั เลอื กใสข่ อ้ มลู บางสว่ นหรอื จะใสใ่ หค้ รบทกุ ขอ้ กไ็ ดเ้ ชน่ กนั หลงั จากนนั้ เมอ่ื เกดิ ปญั หาจากการโดนลกั ลอบเขา้ ใชง้ านอเี มลแลว้ ตอ้ งเขา้ ไปแกไ้ ข 1. ในข้ันแรกให้เข้าหน้าล็อกอิน คลิกเลือกท่ี “หากไม่สามารถเข้าถึง บัญชีของคุณได้” จากนั้นจะเข้ามาที่หน้าท่ีให้คุณใส่อีเมลส�ำรอง ซง่ึ กำ� หนดไว้กับ Gmail ตง้ั แต่ตน้ กใ็ หพ้ ิมพ์ลงไปในชอ่ ง แลว้ คลกิ “ส่ง” 2. เสร็จแล้วใส่ตัวอักษรท่ีเป็นอักขระตามที่ระบบส่งมาให้ แล้วคลิกท่ี “ด�ำเนินการต่อ” ระบบจะเข้าสู่ความช่วยเหลือเก่ียวกับรหัสผ่าน ซงึ่ มใี หเ้ ลอื กวา่ จะตอบคำ� ถามหรอื สง่ รหสั สำ� หรบั Reset ไปยงั อเี มล ส�ำรอง 3. เมื่อส่งข้อมูลเปน็ ท่เี รียบร้อย ใหเ้ ขา้ ไปดขู อ้ มูลที่เมลสำ� รอง จะมีการ แจ้งข้อมูลให้ทราบ โดยให้คลิกท่ีลิงก์ที่ส่งมาให้ ซ่ึงเม่ือคลิกท่ีลิงก์ ก็จะว่ิงเข้ามาที่หน้าของ Gmail เพ่ือตั้งพาสเวิร์ดใหม่อีกคร้ัง แล้ว ให้คลิกที่ “ตัง้ ค่ารหัสผา่ นใหม”่ เพยี งเทา่ นกี้ ็เสร็จส้ิน สามารถเข้า ใช้งาน Gmail ได้ตามปกติ 110 ฉลาดรู้เน็ต 1 ตอน Internet of Things (IoT)

เม่ือเรามีอีเมลส�ำรองเรียบร้อยแล้ว หากเวลาเราลืมรหัสผ่าน หรือ ถูกปลอมแปลงเข้าไปเปล่ียนแปลงรหัสผ่าน เราสามารถขอกู้คืนรหัสผ่าน หรอื รเี ซต็ รหสั ผา่ นไดผ้ า่ นทางอเี มลสำ� รองทเี่ รากรอกไวเ้ ทา่ นน้ั เอง แตเ่ รอื่ งน้ี พุดน้อยต้องขอเตือนไว้ก่อนว่าจดหมายส่วนใหญ่จะมาในรูปแบบภาษา อังกฤษ ดังนั้น อาจจะต้องพอมีความรู้ด้านภาษาพอสมควร ท่ีส�ำคัญคือ อีเมลนั้นเป็นระบบที่อยู่บนอินเทอร์เน็ตซ่ึงจะมีการเปล่ียนแปลงวิธีการกู้ คนื รหัสผา่ นไดต้ ลอดเวลานะครับ บทท่ี 5 | มนั่ ใจใช้ “อนิ เทอรเ์ นต็ ” 111

5.4 เนต็ สาธารณะ…ใชไ้ ดแ้ ตพ่ ึงระวัง การใชง้ านคอมพวิ เตอรส์ าธารณะเป็นสิง่ ทีส่ ะดวก ก็จรงิ แตเ่ ราจะทราบไดอ้ ย่างไรวา่ ระบบทเี่ ช่ือมต่ออยู่นน้ั มคี วามมน่ั คงปลอดภัยมากน้อยแค่ไหน เรามเี ร่อื งลึกๆ แตไ่ ม่ลบั เอามาตีแผ่ ทัง้ กลลวงกับการดักขอ้ มลู ดว้ ยฮาร์ดแวร์ และซอฟตแ์ วร์ รวมถงึ ข้อแนะน�ำดีๆ ในการใช้งานคอมพวิ เตอร์สาธารณะมาฝากกนั ครบั เพื่อนๆ ของพุดน้อยหลายคนแม้จะมีคอมพิวเตอร์อยู่ที่บ้านเป็นของ ตัวเองอยู่แล้ว แต่บ่อยครั้งก็ต้องไปท�ำงานร่วมกับเพ่ือนๆ ด้วยกันท่ีร้าน อินเทอร์เน็ตคาเฟ่ ซึ่งไม่ใช่เคร่ืองคอมพิวเตอร์ส่วนตัวของเรา ท้ังโปรแกรม ทั้งสเปก หน้าตาการใช้งานต่างๆ ก็ดูจะผิดเพี้ยนไปพอสมควร ท�ำให้การใช้ งานอาจจะไม่ถนัด แต่นั่นไม่ใช่ส่ิงที่น่ากลัวเลยเมื่อเทียบกับเร่ืองความม่ันคง ปลอดภยั ในการใช้อนิ เทอร์เนต็ หรือช้อปปงิ้ ออนไลน์ 112 ฉลาดร้เู นต็ 1 ตอน Internet of Things (IoT)

การใชง้ านคอมพวิ เตอรส์ าธารณะนน้ั มคี วามมนั่ คงปลอดภยั ตำ�่ เพราะเรา ไม่สามารถรู้ได้ว่าเครื่องคอมพิวเตอร์เหล่าน้ันได้ถูกผู้ไม่หวังดีติดต้ังโปรแกรม อันตรายเพ่ือดักรับข้อมูลหรือไม่ หรือระบบที่เชื่อมต่ออยู่น้ันมีความม่ันคง ปลอดภัยแค่ไหน ในบางสถานการณ์ เราอาจมีความจ�ำเป็นที่จะต้องใช้งาน อนิ เทอรเ์ นต็ ผา่ นเครอ่ื งคอมพวิ เตอรส์ าธารณะ เพอ่ื เขา้ ถงึ ขอ้ มลู สำ� คญั เชน่ เชก็ อีเมล หรอื แกไ้ ขไฟล์เอกสาร เป็นตน้ ดงั นน้ั เพอ่ื ช่วยใหม้ คี วามมั่นคงปลอดภัย ในการใชง้ านคอมพวิ เตอรส์ าธารณะมากขนึ้ พดุ นอ้ ยมขี อ้ แนะนำ� ตา่ งๆ มาเลา่ ให้ฟังกันครับ บทที่ 5 | มน่ั ใจใช้ “อนิ เทอร์เนต็ ” 113

อันตรายจากการใชง้ านคอมพวิ เตอร์สาธารณะ อย่างท่ีพุดน้อยบอกไว้ว่าคอมพิวเตอร์สาธารณะนั้นไม่ค่อยมีความ มั่นคงปลอดภัยในการใช้งานนัก เรามาดูกันดีกว่าว่ามีภัยอันตรายในรูปแบบ ใดบา้ ง จะไดร้ ะมดั ระวงั ตวั กันไดถ้ ูก Keylogger คอื ฮารด์ แวร์ หรือซอฟตแ์ วร์ทีท่ �ำหนา้ ทบ่ี นั ทึกการกดปมุ่ บนคีย์บอร์ด ท�ำให้รู้ว่าผู้ที่ใช้งานคอมพิวเตอร์เคร่ืองน้ันพิมพ์ข้อความ อะไรลงไปบา้ ง นน่ั กห็ มายความว่า หาก Keylogger ได้รบั การตดิ ตงั้ ในเครอ่ื งคอมพิวเตอร์สาธารณะ ผู้ไมห่ วงั ดกี ็สามารถได้ขอ้ มูลสำ� คญั ๆ ของผ้ทู ่ีใชง้ านเคร่ืองน้นั เช่น Username และ Password ไปไดอ้ ยา่ ง งา่ ยดาย Spyware เป็นซอฟต์แวร์ท่ีสร้างขึ้นเพ่ือขโมยข้อมูลผู้ใช้ เป็นต้นว่า ขโมยข้อมูลในการใช้งานอินเทอร์เน็ต ข้อมูลการตั้งค่าของเคร่ือง หรือแม้แต่แอบถ่ายภาพหน้าจอ หรือบางทีก็แอบบันทึกเสียงไว้ โดย Spyware อาจติดตั้งมาในเครื่องแบบท่ีเราตั้งใจหรือไม่ตั้งใจ ก็ได้ เน่ืองจากโปรแกรมท่ีแจกให้ผู้ใช้ดาวน์โหลดไปใช้งานได้ฟรี มีผู้พัฒนาบางรายแอบใส่ Spyware เข้ามาเพ่ือเก็บข้อมูลพฤติกรรม ของผูใ้ ช้ไวด้ ้วย Shoulder Surfing คอมพวิ เตอรบ์ างเครอื่ งอาจไมม่ โี ปรแกรมอนั ตราย ตดิ ตงั้ อยู่ แตม่ กี ารจดั วางไวใ้ นทที่ คี่ นสามารถเดนิ ผา่ นไปมาและมองเหน็ สงิ่ ทอี่ ยบู่ นจอไดง้ า่ ย ทำ� ใหก้ ารยนื อยดู่ า้ นหลงั เพอ่ื แอบมองรหสั ผา่ นนนั้ สามารถทำ� ไดง้ า่ ย รวมไปถงึ การแอบมองสง่ิ ทปี่ รากฏอยบู่ นหนา้ จอจาก ระยะไกลนน้ั ก็อาจทำ� ไดง้ ่ายเชน่ กัน Sniffer คือการดักรับข้อมูลท่ีส่งผ่านระบบเครือข่าย หากเราเข้า เว็บไซต์ท่ีใช้การเชื่อมต่อแบบ HTTP ซ่ึงไม่มีการเข้ารหัสลับข้อมูลที่ รับส่ง กอ็ าจถูกผไู้ มห่ วังดขี โมยขอ้ มลู สำ� คญั ไปได้ 114 ฉลาดร้เู น็ต 1 ตอน Internet of Things (IoT)

ข้อแนะน�ำในการใชง้ าน 1. เม่ือมีเหตุจำ� เปน็ จริงๆ ต้องเข้าไปในร้านอนิ เทอร์เนต็ อาจ ใช้วิธีเลือกเครื่องที่ไม่มีคนเดินผ่านไปมาบ่อย ส่วนหนึ่งก็เพ่ือป้องกัน Shoulder Surfing หรือการแอบมองจากด้านหลัง เป็นไปได้ก็ไม่ควร เลือกเครื่องท่ีวางอยู่ในต�ำแหน่งที่มีวัตถุสามารถสะท้อนแสงจาก หน้าจอได้ 2. จากน้ันอาจใช้วิธีตรวจสอบง่ายๆ ว่ามีการใช้ Keylogger แบบฮารด์ แวรห์ รอื ไม่ โดยสงั เกตทสี่ ายตอ่ ระหวา่ งคยี บ์ อรด์ กบั ชอ่ งเสยี บ ทีอ่ ยดู่ า้ นหลังเครือ่ งคอมพวิ เตอร์ หากพบว่ามีอปุ กรณแ์ ปลกๆ เสียบอยู่ อาจเป็น Keylogger ไมค่ วรใชเ้ คร่อื งนัน้ 3. เมอ่ื ตรวจสอบฮารด์ แวรไ์ ปแลว้ กต็ อ้ งหนั มาตรวจเชก็ ซอฟตแ์ วร์ Keylogger และ Spyware กันบ้าง ด้วยการใช้ซอฟต์แวร์ประเภท แอนตี้ไวรัส หรือสปายแวร์ท่ีอยู่ในเครื่องนั้นๆ ส่ังสแกนเสียก่อน อย่างไรก็ตาม ถึงจะสแกนแล้วและไม่พบโปรแกรมอันตราย ก็ควรใช้ โปรแกรมประเภท On-Screen Keyboard ในการพิมพ์ Username และ Password ในหน้าเว็บไซต์ เพราะโปรแกรม Keylogger โดยส่วนใหญ่จะไม่สามารถดักจับข้อมูลที่พิมพ์จาก On-Screen Keyboard ได้ 4. เมอื่ จะเรมิ่ ใชอ้ นิ เทอรเ์ นต็ ใหเ้ ปดิ เบราวเ์ ซอรใ์ นโหมด Private Browsing หากจ�ำเปน็ ต้องใช้งานเบราว์เซอรท์ ีต่ ิดต้ังอย่ใู นเครอ่ื ง ควรใช้ งานเบราว์เซอรน์ นั้ ในโหมด Private Browsing ซง่ึ จะเปน็ การตง้ั ค่าให้ เบราว์เซอรไ์ มเ่ กบ็ ขอ้ มูลการใชง้ านอนิ เทอร์เน็ต เช่น Cache, History, บทที่ 5 | มน่ั ใจใช้ “อนิ เทอร์เน็ต” 115

หรอื Cookie ไว้ในเครอ่ื งนะครับ ปัจจุบันโปรแกรมเบราวเ์ ซอร์โดยสว่ นใหญ่ มคี วามสามารถ Private Browsing มาดว้ ยอย่แู ลว้ เพยี งแตจ่ ะใช้ช่อื แตกตา่ ง กันไปในแต่ละโปรแกรม โดยมีช่อื เรียกดงั น้ีครบั Browser Private Browsing Internet Explorer หรอื IE InPrivate Browsing Mozilla Firefox Private Browsing Google Chrome Incognito Mode Opera Private Browsing Safari Private Browsing อยา่ งไรก็ตาม การทำ� งานของ Private Browsing นั้น เปน็ แคก่ ารลบ ไฟล์ท้ิงหลงั จากที่ผใู้ ช้ปดิ แทบ็ หรอื ปิดโปรแกรมเบราว์เซอรเ์ ทา่ นั้น ผไู้ มห่ วงั ดี อาจใช้โปรแกรมกู้ขอ้ มูลที่ลบไปแล้วขึ้นมาดูได้ 5. ไม่ใช่แค่การท�ำงานในโหมด InPrivate เท่านั้น ก็เข้าเว็บไซต์ บางอยา่ งผา่ นทาง HTTPS ทเี่ ปน็ โปรโตคอล HTTPS ชว่ ยปอ้ งกนั ไมใ่ หผ้ ไู้ มห่ วงั ดี สามารถแกะข้อมูลส�ำคัญจากการดักรบั ข้อมลู ได้ ดงั น้นั หากเวบ็ ไซตท์ ่เี ขา้ ใช้ งานรองรับการเชอื่ มตอ่ แต่ HTTPS ก็ควรเปิดใช้งานทุกคร้งั 6. หากไมจ่ �ำเปน็ จริงๆ ก็ไม่ควรบันทึกไฟล์ขอ้ มลู สำ� คญั ลงในเคร่อื ง เพราะอาจเส่ียงต่อข้อมูลรั่วไหล แม้จะลบไฟล์ไปแล้ว แต่ผู้ไม่หวังดีอาจใช้ โปรแกรมกู้คืนไฟล์ที่ถูกลบไปแล้วได้ หากจ�ำเป็นต้องบันทึกไฟล์ท่ีเป็นข้อมูล ส�ำคัญเพ่ือเปิดอ่านหรือแก้ไข ควรบันทึกลงในอุปกรณ์บันทึกข้อมูลภายนอก เช่น แฮนดี้ไดรฟ์ เป็นต้น 116 ฉลาดรู้เน็ต 1 ตอน Internet of Things (IoT)

7. ส่ิงส�ำคัญหลังจากที่ใช้งานเคร่ืองหรือเว็บไซต์ท่ีเป็นอีเมลหรือ เว็บบอรด์ ต่างๆ เสรจ็ สิน้ ใหท้ ำ� การล็อกเอาต์ (Log-Out) ออกจากเวบ็ ไซต์ ทุกครั้งหลังใช้งาน เนื่องจากในบางเว็บไซต์จะมีการต้ังค่าให้จ�ำสถานะของ ผู้ใช้ไว้ว่าก�ำลังล็อกอินอยู่ ซึ่งถึงแม้จะปิดเบราว์เซอร์ไปแล้ว แต่เม่ือเปิด เบราว์เซอร์เข้าเว็บไซต์นั้นใหม่ ก็จะยังคงสถานะเป็นล็อกอินอยู่ ทางที่ดีเม่ือ ใช้งานเว็บไซต์ต่างๆ เสร็จเรียบร้อยแล้ว ควรล็อกเอาต์ทุกคร้ัง เพื่อป้องกัน การสวมรอยเข้าใชง้ าน 8. สุดท้ายหลังจากใช้งานเคร่ืองคอมพิวเตอร์สาธารณะในร้าน เรียบร้อยแล้ว ให้รีสตาร์ทเครื่องหลังใช้งาน เนื่องจากในการใช้งาน คอมพิวเตอร์ จะมกี ารเกบ็ ข้อมูลไวใ้ น RAM เพอื่ ใช้ในการประมวลผล ซง่ึ หาก เครอื่ งนนั้ มี RAM นอ้ ย เครอ่ื งกจ็ ะเอาขอ้ มลู สว่ นทเี่ กนิ มาเกบ็ ไวใ้ นฮารด์ ดสิ ก์ ซง่ึ เรียกว่า Virtual Memory, Pagefile หรือ Swap ซึ่งถึงแมจ้ ะปดิ โปรแกรมไป แลว้ กอ็ าจยงั มขี อ้ มลู สำ� คญั หลงเหลอื อยภู่ ายใน RAM หรอื ใน Virtual Memory ได้ การรีสตารท์ เครอ่ื งจะเปน็ การเคลียร์ขอ้ มูลทอี่ ย่ใู นส่วนน้อี อกไป ซง่ึ ช่วยได้ เยอะเลยล่ะครับ ข้อแนะน�ำที่บอกไว้น้ัน สามารถช่วยให้การใช้งานอินเทอร์เน็ตผ่าน คอมพวิ เตอรส์ าธารณะมคี วามมน่ั คงปลอดภยั เพมิ่ ขนึ้ ได้ แตอ่ าจชว่ ยไดใ้ นระดบั หน่ึงเท่าน้ัน เราจึงควรใช้ด้วยความระมัดระวัง และพึงระลึกไว้เสมอว่า การ กระท�ำธุรกรรมต่างๆ โดยใช้คอมพิวเตอร์สาธารณะนั้นมีความเสี่ยงเสมอ นะครับ บทท่ี 5 | มนั่ ใจใช้ “อนิ เทอรเ์ น็ต” 117

อยา่ งทไ่ี ดบ้ อกมาจะเหน็ ไดช้ ดั วา่ คอมพวิ เตอรส์ าธารณะนน้ั อนั ตราย จริงๆ และคงเปน็ การยากทีจ่ ะระมัดระวงั ในการใชง้ าน ดงั นน้ั ถา้ เปน็ ไป ได้ควรหลกี เล่ียงการใชค้ อมพวิ เตอรส์ าธารณะในงานทมี่ ีความเสยี่ งทีต่ อ้ ง พมิ พร์ หัสผา่ น หรือมีการรับส่งข้อมูลบางอยา่ งที่สำ� คญั ดว้ ยนะครบั 118 ฉลาดรู้เนต็ 1 ตอน Internet of Things (IoT)

5.5 รู้จัก PKI ก็มน่ั ใจใชเ้ นต็ ในเม่ืออนิ เทอร์เน็ตเชอ่ื มตอ่ ใหค้ นจากทวั่ ทุกมมุ โลกเขา้ ด้วย กันได้ การใช้งานร่วมกันย่อมตอ้ งเกดิ ปัญหาเร่ืองความมั่นคง ปลอดภยั ของขอ้ มูลส่วนตวั ทรี่ บั สง่ กนั อยู่ในอินเทอร์เนต็ ดว้ ยเหตุนี้ การใชอ้ นิ เทอร์เน็ตจงึ ต้องมีมาตรการ รักษาความม่ันคงปลอดภยั ในการรบั สง่ ข้อมลู ทเ่ี รียกวา่ PKI สิ่งนค้ี ืออะไรมาตดิ ตามกนั เลย... มาถึงตรงนี้พุดน้อยมีข้อสงสัยแล้วล่ะว่า อินเทอร์เน็ตนอกจากจะมี ประโยชนม์ าก แตก่ ต็ อ้ งระมดั ระวงั ในการใชง้ าน อยา่ งถา้ พดุ นอ้ ยตอ้ งสง่ ขอ้ มลู สำ� คญั ผา่ นอนิ เทอรเ์ นต็ อยา่ งเชน่ รหสั บตั รเครดติ เวลาตอ้ งซอื้ ของหรอื ชอ้ ปปง้ิ ออนไลน์จะมีความมั่นคงปลอดภัยได้ยังไง อย่างนี้เห็นคุณพ่อซ้ือของบ่อยๆ ใชบ้ ัตรเครดิตบ่อยๆ พดุ นอ้ ยเรมิ่ กลวั ซะแล้วสิ บทที่ 5 | มนั่ ใจใช้ “อินเทอรเ์ น็ต” 119

อย่างที่เราได้พูดกันมาท้ังหมด เมื่ออินเทอร์เน็ตกลายเป็นเรื่องใกล้ตัว เรื่องของความม่ันคงปลอดภัยก็เป็นส่ิงท่ีจะต้องค�ำนึงถึงตามมาทันที แม้ว่า เราจะมีเทคโนโลยีท่ีช่วยป้องกันข้อมูลของเราบนโลกออนไลน์แล้ว แต่ก็ยัง ไม่สามารถป้องกันการโจรกรรมได้อย่างสมบูรณ์แบบ อีกท้ังการเลือกใช้ เทคโนโลยี หรอื เทคนคิ ในการรกั ษาความมน่ั คงปลอดภยั เอง กย็ งั ตอ้ งพจิ ารณา ถงึ ความเหมาะสม ทงั้ ระดบั ความมน่ั คงปลอดภยั และความสะดวกในการใชง้ าน อกี ด้วย ดงั นน้ั จงึ มกี ารน�ำระบบกุญแจสาธารณะมาใชก้ นั บนโลกออนไลน์ ใชแ่ ล้วละ่ พดุ นอ้ ย… ซง่ึ เจ้าระบบกุญแจสาธารณะ หรือ เรียกยอ่ ๆ ว่า PKI น้ัน เปน็ ตวั ช่วยเพือ่ ให้ขอ้ มูลมั่นคงปลอดภยั มากขึ้นนั่นเอง เดี๋ยวพุดดิง้ จะอธบิ ายใหฟ้ งั นะ โครงสรา้ งพนื้ ฐานกญุ แจสาธารณะ (Public Key Infrastructure - PKI) เปน็ เทคโนโลยที อี่ าศยั ระบบรหสั กญุ แจสาธารณะ(PublicKeyCryptography) ทป่ี ระกอบดว้ ยกญุ แจสว่ นตวั (PrivateKey)และกญุ แจสาธารณะ(PublicKey) ซ่ึงใชใ้ นการพสิ จู นต์ วั จริง (Authentication) รวมทง้ั การรกั ษาความลบั ของ ขอ้ มลู (Data Confidentiality) ความครบถ้วนของข้อมลู (Data Integrity) และการห้ามปฏิเสธความรับผิด (Non-Repudiation) พูดง่ายๆ คือการใช้ PKI เปน็ ขอ้ มลู ดจิ ทิ ลั ทใ่ี ชใ้ นการเขา้ รหสั เพอ่ื ยนื ยนั วา่ เราเปน็ คนสง่ ขอ้ มลู หรอื กระทำ� รายการตา่ งๆ ทเี่ กดิ ขน้ึ บนโลกออนไลน์ โดย PKI นนั้ จะมสี ว่ นทเ่ี จา้ ของ จะตอ้ งเกบ็ ไวเ้ ปน็ ความลบั เชน่ เดยี วกบั การเกบ็ รกั ษารหสั ผา่ นนน่ั เอง และการ ใชง้ าน PKI น้นั จำ� เปน็ จะต้องใช้รว่ มกับสิง่ ทเ่ี รยี กว่า ใบรบั รองอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อเป็นเครอื่ งยืนยันถึงความถกู ตอ้ งของขอ้ มลู หรอื ตัวตนของเรา 120 ฉลาดรเู้ นต็ 1 ตอน Internet of Things (IoT)

พูดให้ง่ายๆ คนที่จะใช้ PKI ก็คือ ผู้รับและผู้ส่งข้อมูล โดยทั้งสองฝั่ง ก็จะต้องมีการยืนยันว่าเป็นคนคนน้ันจริงๆ อย่างพุดดิ้งต้องการส่งข้อมูลให้ พุดน้อย ท้ังพุดดิ้งและพุดน้อยต่างก็ต้องมีใบรับรอง ซ่ึงจะมีหน่วยงานกลาง ออกใบรับรองดจิ ิทลั ออกมาให้ต่างคนต่างถอื กนั ไว้ เวลาจะส่งข้อมูลกัน โปรแกรมส่งข้อมูลท่ีรองรับกับ PKI ก็จะมีการ ตรวจสอบผ้รู บั และผสู้ ่งว่ามใี บรับรองถูกตอ้ งหรอื ไม่ เพอ่ื จะไดท้ ราบวา่ ขอ้ มูล ถูกส่งและรบั ได้ถกู คนแนน่ อนน่นั เอง ตัวข้อมูลท่ีมีการส่งมักจะมีการเข้ารหัสเอาไว้เพ่ือความม่ันคงปลอดภัย กรณที ถ่ี กู ดกั จบั ขอ้ มลู ระหวา่ งสง่ ผดู้ กั จบั ขอ้ มลู ไป กจ็ ะไดไ้ ปแตข่ อ้ มลู ทถ่ี กู เขา้ รหัสไว้ แต่จะไม่สามารถเปิดอ่านได้ ซึ่งจะเปิดอ่านได้ก็ต้องใช้ใบรับรองของ พดุ นอ้ ยน่ันเอง ระบบ PKI น้ันเปน็ ระบบท่ีมีความมัน่ คงปลอดภยั สูง แตก่ ็ต้องแลกกับ ความยงุ่ ยากของระบบใบรบั รอง ทำ� ใหน้ ยิ มใชก้ นั ในองคก์ รขนาดใหญม่ ากกวา่ ส่วนผู้ใช้ท่ัวไปจะน�ำมาใช้ก็ไม่ผิด แต่เทคโนโลยีทางเลือกอ่ืนๆ ก็มี อย่างเช่น Secure Web หรือที่เราเห็นชื่อเวบ็ ทน่ี �ำหนา้ ด้วย HTTPS นัน่ แหละ คราวนี้พุดน้อยก็ไม่ต้องกังวลเร่ืองของความมั่นคงปลอดภัยแล้วล่ะ นะ…แล้วก็อย่าลืมไปบอกคุณพ่อให้สังเกตเร่ืองระบบความม่ันคงปลอดภัย ของเวบ็ ทีช่ ้อปป้งิ ดว้ ยละ่ พดุ ดง้ิ เปน็ หว่ งนะคะ บทท่ี 5 | มั่นใจใช้ “อนิ เทอร์เนต็ ” 121

5.6 กฎหมายไซเบอรน์ ่ารู้ ใครทำ� ส่งิ ไม่ดีหรือคิดจะหลอกลวงในโลกออนไลนแ์ ลว้ ละ่ ก็ คดิ ใหมไ่ ด้นะครบั เพราะพุดนอ้ ยก�ำลงั พดู ถงึ กฎหมาย สำ� คญั พระราชบญั ญตั ิว่าด้วยการกระท�ำความผิดเกี่ยวกบั คอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 คนทเี่ ป็นเจ้าของคอมพวิ เตอร์ หรือ ท�ำผิดกฎหมายจะตอ้ งรบั ผิดชอบ ซง่ึ มอี ตั ราโทษดว้ ย ก่อนจะ โพสต์หรือพิมพส์ ่งิ ใดลงในเวบ็ ไซต์ ให้พจิ ารณาบทลงโทษจาก การกระท�ำตา่ งๆ ใหด้ กี ่อนนะครับ อยา่ งทเี่ ราทราบกนั ดอี ยแู่ ลว้ ว่าอัตราการเกิดอาชญากรรมทาง คอมพิวเตอร์น้ันมีแนวโน้มเพ่ิม สูงข้ึนอย่างต่อเน่ือง พุดน้อยชักเริ่ม กังวลแล้วล่ะว่าโลกไซเบอร์ที่เราเห็น กันว่าสวยหรูและน่าใช้งานน้ันจะ เปน็ แหลง่ หรอื ชอ่ งทางใหอ้ าชญากร ยุคใหม่เหล่านี้ สามารถสร้างความ เสียหายหรือสร้างความเดือดร้อน ให้กับผอู้ น่ื ได้ 122 ฉลาดรู้เน็ต 1 ตอน Internet of Things (IoT)

แต่ไม่ต้องเป็นห่วงไป เพราะพุดน้อยรู้มาว่าประเทศไทยได้มีการ ประกาศใช้พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระท�ำความผิดเก่ียวกับคอมพิวเตอร์ เป็นที่เรียบร้อยแล้ว ซึ่งนั่นหมายความว่า ผู้ใช้งานคอมพิวเตอร์และ อินเทอร์เน็ตทกุ ๆ คนจะต้องถูกควบคุมการใชง้ านใหอ้ ยู่ภายใตก้ ฎหมาย ซึ่ง นนั่ กห็ มายความวา่ ผทู้ ก่ี ระทำ� ผดิ หรอื ใชค้ อมพวิ เตอรท์ ลี่ ะเมดิ สทิ ธสิ ว่ นบคุ คล อันสร้างความเดือดร้อนให้กับผู้อื่น จะต้องได้รับโทษตามพระราชบัญญัติ ดงั กลา่ วด้วยเชน่ กนั บทท่ี 5 | ม่ันใจใช้ “อินเทอร์เนต็ ” 123

สาระสำ� คัญของ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 นม้ี ีอะไรบ้าง การผลติ สอื่ อเิ ลก็ ทรอนกิ สท์ เี่ กย่ี วขอ้ งกบั การศกึ ษาถอื เปน็ เรอื่ งทมี่ คี วามสำ� คญั มาก ในฐานะผู้ออกแบบและพัฒนาน้ันจะต้องค�ำนึงถึงความถูกต้องเป็นส�ำคัญ จึงจำ� เปน็ ตอ้ งรกู้ ฎหมาย มคี วามรอบคอบในการทำ� งานและระวังใหม้ าก ซงึ่ ตวั อย่าง ฐานความผิดใน พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 ทสี่ �ำคญั ๆ มีให้ศึกษากนั ดังต่อไปนี้ ฐานความผดิ โทษจำ� คุก โทษปรับ การเขา้ ถงึ ระบบคอมพวิ เตอรโ์ ดยไมช่ อบ ไมเ่ กิน 6 เดือน ไมเ่ กนิ 10,000 บ. การเปิดเผยมาตรการป้องกันการเข้า ไม่เกิน 1 ปี ไม่เกนิ 20,000 บ. ถึงระบบคอมพิวเตอร์ที่ผู้อื่นจัดท�ำข้ึน เปน็ การเฉพาะโดยไมช่ อบ การเขา้ ถงึ ขอ้ มลู คอมพวิ เตอรโ์ ดยไมช่ อบ ไมเ่ กิน 2 ปี ไม่เกนิ 40,000 บ. การดักรับข้อมูลคอมพิวเตอร์ของผู้อื่น ไม่เกิน 3 ปี ไมเ่ กนิ 60,000 บ. โดยไม่ชอบ การท�ำให้เสียหาย ท�ำลาย แก้ไข ไม่เกนิ 5 ปี ไม่เกนิ 100,000 บ. เปลย่ี นแปลง เพม่ิ เตมิ ขอ้ มลู คอมพวิ เตอร์ โดยไมช่ อบ 124 ฉลาดรู้เน็ต 1 ตอน Internet of Things (IoT)

ฐานความผิด โทษจำ� คุก โทษปรับ การกระท�ำเพ่ือให้การท�ำงานของระบบ ไมเ่ กนิ 5 ปี ไม่เกนิ 100,000 บ. คอมพิวเตอร์ของผู้อ่ืนไม่สามารถท�ำงาน ได้ตามปกติ การส่งข้อมูลคอมพิวเตอร์รบกวนการใช้ ไมม่ ี ไมเ่ กนิ 100,000 บ. ระบบคอมพวิ เตอรข์ องคนอน่ื โดยปกตสิ ขุ (Spam Mail) การจำ� หนา่ ยชดุ คำ� สงั่ ทจ่ี ดั ทำ� ขน้ึ เพอ่ื นำ� ไมเ่ กนิ 1 ปี ไมเ่ กนิ 20,000 บ. ไปใชเ้ ปน็ เครอ่ื งมอื ในการกระทำ� ความผดิ ไมเ่ กนิ 10 ปี และไม่เกนิ การกระท�ำตอ่ ความมนั่ คง 3 ปี - 15 ปี 200,000 บ. - กอ่ ความเสียหายแกข่ อ้ มลู คอมพิวเตอร์ 10 ปี - 20 ปี และ 60,000 - - กระทบต่อความมั่นคงปลอดภยั ของ 300,000 บ. ประเทศ/เศรษฐกิจ - เป็นเหตุใหผ้ ูอ้ ื่นถึงแก่ชีวติ การใชร้ ะบบคอมพิวเตอร์ท�ำความผดิ อ่นื ไมเ่ กนิ 5 ปี ไมเ่ กนิ 100,000 บ. (การเผยแพรเ่ น้ือหาอันไมเ่ หมาะสม) ผู้ให้บริการจงใจสนับสนุนหรือยินยอมให้ ตอ้ งระวางโทษ ตอ้ งระวางโทษ มกี ารกระท�ำความผดิ เชน่ เดยี วกับผกู้ ระท�ำ เช่นเดียวกับผู้กระท�ำ ความผดิ ความผดิ บทท่ี 5 | มน่ั ใจใช้ “อนิ เทอร์เน็ต” 125

ฐานความผดิ โทษจ�ำคุก โทษปรับ การตกแต่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่เป็นภาพ ไม่เกนิ 3 ปี ไมเ่ กิน 60,000 บ. ของบุคคล นอกเหนือจากท่ียกตัวอย่างมาให้ได้ศึกษากันนี้ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 ก็ยังมีการระบุ ถึงโทษในการกระท�ำความผิดอีกหลายประเภทใน กฎหมายฉบับน้ี ซ่ึงเราอาจจะต้องรู้ไว้เพ่ือไม่ให้ ตนเองละเมิดต่อความผิด โดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ นะครบั 126 ฉลาดรเู้ นต็ 1 ตอน Internet of Things (IoT)

บทท่ี 5 | มน่ั ใจใช้ “อนิ เทอรเ์ นต็ ” 127

บทท่ี 6 128 ฉลาดรูเ้ น็ต 1 ตอน Internet of Things (IoT)

“ฉลาดใช้ไอซีที ยคุ ใหม”่ บทท่ี 5 | มนั่ ใจใช้ “อนิ เทอรเ์ น็ต” 129

พุดน้อยสังเกตว่าเดี๋ยวน้ีมีเทคโนโลยีต่างๆ ออกมามาก และแต่ละเทคโนโลยีก็มีความใกล้ตัวเรามากขึ้น เรียกว่าเป็น เรอ่ื งราวทเี่ ราตอ้ งพบเจอเปน็ ประจำ� อยทู่ กุ ๆ วนั โดยเฉพาะคนที่ ชอบการใชเ้ ทคโนโลยอี ยา่ งตดิ หนบึ แลว้ พดุ นอ้ ยเหน็ คณุ พอ่ และ คณุ แมม่ อี ปุ กรณท์ งั้ แทบ็ เลต็ และสมารต์ โฟนเอาไวใ้ ชต้ ดิ ตอ่ สอ่ื สาร เล่นอินเทอร์เน็ต ซึ่งสะดวกกว่าโทรศัพท์ธรรมดามากมายนัก แถมคุณพ่อของพุดน้อยยังบอกอีกด้วยว่าเด็กรุ่นใหม่อย่าง พดุ นอ้ ยและเพอ่ื นๆ โชคดมี ากทม่ี เี ทคโนโลยมี าชว่ ยอำ� นวยความ สะดวกหลายอย่าง แต่สิ่งหน่ึงท่ีคุณพ่อของพุดน้อยเน้นย้�ำก็คือ การรจู้ ักและใชเ้ ทคโนโลยเี หล่าน้ันใหเ้ ป็น ใชใ้ ห้ถูกต้อง และเกิด ประโยชนม์ ากท่ีสุด เรามาดไู ปด้วยกันดกี ว่าว่ามีเทคโนโลยีอะไร ทเ่ี ราสามารถนำ� มาใชป้ ระโยชน์กนั ได้บา้ ง 130 ฉลาดรเู้ น็ต 1 ตอน Internet of Things (IoT)

6.1 Smartphone & Tablet มีใช้ ไม่ตกเทรนด!์ อุปกรณท์ ่ีใชใ้ นการสื่อสารและเล่นอินเทอรเ์ น็ตมอี ยู่ มากมายในปัจจุบนั บางอย่างใช้โทร บางอย่างใช้เล่น แต่ สมารต์ โฟนนน้ั มีความส�ำคัญอยา่ งไร หรอื วา่ ทำ� ไมตอ้ งใช้ แทบ็ เลต็ จะเลอื กแบบไหนถงึ จะเหมาะกบั การใชง้ าน รวมถงึ สิ่งทีอ่ ยู่ในสมารต์ โฟนเหล่าน้ันส�ำคัญอยา่ งไร เอ…แลว้ แบบไหนถึงจะเรยี กวา่ แท็บเล็ต หรือแฟบเล็ต มีหน้าตา เป็นแบบไหน เรามาไขข้อข้องใจกันแบบละเอียด เช่ือว่าหลายคนเคยได้ยินค�ำวา่ สมารต์ โฟน (Smartphone) จากคน รอบขา้ งและส่ือโฆษณารอบตวั กนั บอ่ ย แตค่ ำ� ถามทยี่ งั สงสัยและค้างคาใจคือ สมารต์ โฟนคอื อะไร? แตกตา่ งจากโทรศพั ทม์ อื ถอื ทว่ั ไปอยา่ งไร? และมอี ะไรที่ ท�ำให้ผคู้ นเรยี กเจ้าอปุ กรณน์ ้ีวา่ สมารต์ โฟน นอกจากนนั้ ยังมีอุปกรณอ์ กี สอง ประเภททนี่ ำ� มาใชง้ านในชวี ติ ประจำ� วนั มากขน้ึ นน่ั คอื แทบ็ เลต็ และแฟบเลต็ ท้ังสองคำ� แมจ้ ะมชี อ่ื เรียกที่คล้ายคลงึ กนั แต่กม็ ที ้ังสว่ นที่คลา้ ยและสว่ นทีต่ า่ ง กนั เรามาท�ำความเขา้ ใจอปุ กรณต์ า่ งๆ กันอย่างลกึ ซ้ึงดกี ว่าครบั บทที่ 6 | “ฉลาดใชไ้ อซที ยี คุ ใหม”่ 131

สมาร์ตโฟน (Smartphone) คือโทรศัพท์มือถือ ท่ีนอกเหนือจากใช้โทรออกรับสายแล้วยังมี แอพพลิเคชันให้ใช้งานมากมาย สามารถใช้งานอินเทอร์เน็ตผ่าน 3G, WiFi และสามารถใช้งานโซเชียลเน็ตเวิร์ก และแอพพลิเคชันสนทนาท่ีคนไทย เรานิยมใช้ เช่น LINE, Facebook, Twitter หรือจะเป็น Youtube มักใช้ ดูหนัง ละคร ทีวี หรือใช้ดูวิดีโอต่างๆ โดยท่ีผู้ใช้สามารถปรับแต่งลูกเล่น การใชง้ านสมารต์ โฟนให้ตรงกับความตอ้ งการไดม้ ากกวา่ มือถอื ธรรมดาๆ ซึง่ ผู้ผลิตมักจะออกแบบให้สมาร์ตโฟนมีหน้าจอระบบสัมผัส ใส่กล้องถ่ายรูปที่ มีความละเอียดสงู ดีไซน์รปู ทรงสวยงามทันสมยั มแี อพพลิเคชนั และลกู เลน่ ทนี่ า่ สนใจ ส่วนฟีเจอรห์ ลกั ทีม่ อี ยใู่ นสมาร์ตโฟน แม้วา่ ในปัจจบุ นั จะไมม่ กี าร ก�ำหนดมาตรฐานออกมาอย่างชัดเจน แต่ผู้ผลิตจะออกแบบตามพฤติกรรม ผบู้ รโิ ภคมากขนึ้ แตอ่ ยา่ งไรกต็ าม สง่ิ ทจ่ี ำ� เปน็ ตอ้ งมอี ยใู่ นสมารต์ โฟนนนั้ ไดแ้ ก่ 132 ฉลาดรู้เน็ต 1 ตอน Internet of Things (IoT)

Operating System (ระบบปฏิบัติการ) โดยท่ัวไปสมาร์ตโฟนแต่ละเคร่ืองจะขึ้นกับระบบปฏิบัติการที่ใช้งาน ช่วยใหผ้ ใู้ ช้งานสมาร์ตโฟนสามารถเข้าถึงแอพพลิเคชนั ต่างๆ บนระบบนน้ั ได้ เชน่ iPhone ของ Apple รนั ดว้ ยระบบปฏบิ ตั กิ าร iOS, สมารต์ โฟน BlackBerry รันด้วยระบบปฏิบัติการ BlackBerry OS, สมาร์ตโฟน Andriod รันด้วย ระบบปฏบิ ตั กิ าร Android OS, สมารต์ โฟน Windows Phone รนั ดว้ ยระบบ ปฏิบตั ิการ Windows Phone เปน็ ตน้ Application (แอพพลิเคชัน) มือถือพ้ืนฐานโดยทั่วไปจะมีแอพพลิเคชันพ้ืนฐานอยู่ภายในเคร่ือง ตัวอย่างเช่น สมุดรายชื่อผู้ติดต่อ บันทึกการใช้งานโทรศัพท์ ฟังก์ชันรับส่ง ข้อความ SMS เปน็ ต้น แตส่ ำ� หรบั สมาร์ตโฟนจะมีแอพพลิเคชนั ทช่ี ว่ ยอำ� นวย ความสะดวกไดห้ ลากหลายและครอบคลมุ การใชง้ านมากขน้ึ เชน่ สมารต์ โฟน บางรนุ่ สามารถสรา้ งหรอื แกไ้ ขเอกสารจากโปรแกรมออฟฟศิ ได้ บางรนุ่ สามารถ วาดเขียนลงไปบนหน้าจอพร้อมบันทึกเป็นรูปภาพ บางรุ่นสามารถใช้เป็น เนวิเกเตอรน์ �ำทางขณะขบั ข่รี ถยนตไ์ ด้ เปน็ ตน้ Web Access (การท่องเวบ็ ไซต์) การเติบโตของบริการเครือข่าย 3G และ 4G ในปัจจุบัน ช่วยให้ ผใู้ ชง้ านสมารต์ โฟนสามารถทอ่ งอนิ เทอรเ์ นต็ ดว้ ยความเรว็ สงู ภายในไมก่ วี่ นิ าที นอกจากน้ี สมาร์ตโฟนทั่วไปยังรองรับการเชื่อมต่อ WiFi ส�ำหรับการท่อง อนิ เทอรเ์ นต็ ผ่านการเชอื่ มตอ่ ไรส้ ายภายในที่พักอาศยั หรือส�ำนกั งาน บทท่ี 6 | “ฉลาดใชไ้ อซที ียุคใหม”่ 133

QWERTY Keyboard (แป้นพิมพ์คิวเวอรต์ ี้) สมาร์ตโฟนทั่วไปจะมีแป้นพิมพ์ท่ีจัดเรียงตัวอักษรคล้ายคลึงกับ คีย์บอรด์ ของคอมพวิ เตอร์ หรือท่เี รยี กวา่ QWERTY ซ่งึ แนวโนม้ ของคีย์บอร์ด สมาร์ตโฟนในปจั จบุ ันจะอย่ใู นรูปแบบปุม่ สัมผสั บนหน้าจอ (Touch Screen Keyboard) ในขณะทสี่ มารต์ โฟนบางรุ่น (ส่วนนอ้ ย) ยงั คงเป็นคยี ์บอรด์ แบบ ปมุ่ กด (Button Keyboard) Messaging (การส่งข้อความ) โทรศพั ทม์ อื ถอื ทวั่ ๆ ไปสามารถรบั สง่ ขอ้ ความตวั อกั ษรได้ แตส่ งิ่ ทแ่ี ยก สมาร์ตโฟนออกจากโทรศพั ทม์ ือถือทั่วไปกค็ อื ในสมาร์ตโฟนจะมีการจัดการ อีเมล ซึ่งสามารถซิงค์กับข้อมูลส่วนบุคคลและเรียกใช้งานผ่านบัญชีอีเมลที่ นยิ มได้ อยา่ งเช่น Gmail เปน็ ต้น แนวโนม้ ของสมารต์ โฟนยงั คงเปน็ สนิ คา้ ขายดใี นตลาด มคี วามนยิ มเพม่ิ มากขน้ึ เรอื่ ยๆ ปจั จบุ นั และอนาคตผผู้ ลติ จะเนน้ ไปทค่ี วามเรว็ ในการประมวลผล การออกแบบหนา้ จอใหม้ ขี นาดใหญ่ ความละเอยี ดสงู และคมชดั (สมารต์ โฟน หนา้ จอใหญ่ บางรนุ่ มขี นาดหนา้ จอ 5-5.4 นวิ้ ขนึ้ ไปเลยทเี ดยี ว) มกี ารปรบั ปรงุ คณุ ภาพของกลอ้ งถ่ายรูป มีการปรบั ปรงุ ใหเ้ ครอ่ื งใชแ้ บตเตอรีน่ อ้ ยลง มีการ ออกแอพพลิเคชนั หรอื ลูกเล่นใหม่ๆ เพ่มิ มากขึน้ 134 ฉลาดร้เู นต็ 1 ตอน Internet of Things (IoT)

แท็บเล็ต (Tablet) คืออุปกรณ์คอมพิวเตอร์ท่ีมีหน้าจอระบบสัมผัสขนาดใหญ่ มีขนาด หนา้ จอตงั้ แต่ 7 นว้ิ ขน้ึ ไป พกพาไดส้ ะดวก สามารถใชง้ านหนา้ จอดว้ ยการสมั ผสั ผา่ นปลายนว้ิ ไดโ้ ดยตรง มแี อพพลเิ คชนั มากมายใหเ้ ลอื กใช้ สามารถรบั สง่ อเี มล เล่นอินเทอร์เน็ต ดูหนัง ฟังเพลง เล่นเกม หรือแม้กระทั่งใช้ท�ำงานเอกสาร ออฟฟิศ ข้อดีของแท็บเลต็ คอื มีหน้าจอท่กี ว้าง ทำ� ใหม้ พี ืน้ ทีก่ ารใชง้ านเยอะ มนี ำ�้ หนกั เบา พกพาไดส้ ะดวกกวา่ โนต้ บกุ๊ หรอื คอมพวิ เตอร์ สามารถจดบนั ทกึ หรือใช้เป็นอุปกรณเ์ พื่อการศึกษาได้เป็นอย่างดี บทท่ี 6 | “ฉลาดใช้ไอซที ยี ุคใหม”่ 135

แฟบเลต็ (Phablet) คืออุปกรณ์สมาร์ตโฟนก่ึงแท็บเล็ต ท่ีมีขนาดหน้าจออยู่ระหว่าง สมาร์ตโฟนและแทบ็ เลต็ (5.5-7 นิว้ ) ไดร้ บั การออกแบบมาเพ่อื เปน็ ทางเลือก ให้กับผู้ทต่ี ้องการท้งั สมาร์ตโฟนและแทบ็ เลต็ แตไ่ มส่ ะดวกพกพาอปุ กรณท์ ง้ั สองชนิ้ ในเวลาเดยี วกนั โดย Phablet เกดิ จากการผสมคำ� วา่ Ph + ablet จาก คำ� ว่า Phone และ Tablet เข้าดว้ ยกนั นกั วจิ ยั ตลาดคาดว่าอปุ กรณแ์ ฟบเล็ต จะกลายเปน็ สนิ คา้ ท่นี ่าจบั ตามองในอนาคต โดยกระแสของ Phablet ในปี 2011-2012 ถอื วา่ เรม่ิ ต้นมาได้ดี และคาดวา่ ในอนาคตจะมอี ุปกรณแ์ ฟบเลต็ เขา้ สู่ตลาดเปน็ ทางเลือกใหผ้ บู้ รโิ ภคมากข้ึน โดยสรุปทั้งสมาร์ตโฟน แท็บเล็ต และแฟบเล็ต เป็นสินค้าไอทีที่ ได้รับความนิยมอย่างมากในเวลาน้ี ด้วยฟังก์ชันการใช้งานที่หลากหลาย และความสะดวกในการพกพา ทุกท่านครับ...นอกจากรู้จักประเภทของ อปุ กรณเ์ หลา่ นแ้ี ลว้ ควรศกึ ษาขอ้ มลู สเปก ฟงั กช์ นั การใชง้ าน และตรวจสอบ รายละเอยี ดจากผจู้ ำ� หนา่ ยอปุ กรณเ์ หลา่ นอ้ี กี ครง้ั กอ่ นตดั สนิ ใจซอื้ มาใชง้ าน กนั นะครับ 136 ฉลาดร้เู น็ต 1 ตอน Internet of Things (IoT)

6.2 Cloud Computing แอบลอ่ งหนแตค่ วามสามารถเหนอื เมฆ จะดีไหม? ถ้าวนั นี้เพอ่ื นๆ สามารถเดนิ ทางไปทใ่ี ด ก็สามารถใช้ข้อมลู หรือทำ� งานได้ โดยไม่ต้องพกอุปกรณ์ เกบ็ ข้อมลู สว่ นตวั ไปดว้ ย หรอื เลอื กจะอพั เดตไฟล์ แบ่งปันหรือแชรร์ ปู หรือวดิ ีโอจากทใ่ี ดในโลก สว่ นจะมกี ารท�ำงานอย่างไร ตามมาทางน้คี รับ พุดนอ้ ยมีค�ำตอบให้ทกุ คน คร้งั แรกทพ่ี ุดน้อยได้ยินเก่ียวกับ Cloud Computing กย็ ังงงๆ อย่วู า่ 137 คอมพิวเตอร์ก้อนเมฆนี่มันมีหน้าตาเป็นอย่างไร แต่เพ่ือนๆ อย่าเพิ่งงงตาม นะครับ เดีย๋ วเรามาดกู นั วา่ เจา้ Cloud Computing นน้ั มีประโยชน์มากมาย แค่ไหนกนั บทที่ 6 | “ฉลาดใช้ไอซที ยี คุ ใหม่”

ทกุ วันน้ีเทคโนโลยี Cloud Computing เร่ิมเข้ามามี บทบาทในชวี ติ ออนไลนม์ ากยง่ิ ขน้ึ และมกี ารพดู ถงึ “คลาวด”์ มากขึน้ ทกุ วัน ดงั นั้น การทเ่ี ราจะท�ำความรูจ้ กั กบั มนั ไว้บา้ ง ก็คงจะดี ในท่ีนี้จะขออธิบายให้เข้าใจกันแบบง่ายๆ ไม่ต้อง ใช้ภาษาเทคนิคท่ีต้องไปตีความกันอีกทอด ลองหลับตาแล้ว นึกภาพก้อนเมฆ ซึ่งมีมากมายกระจัดกระจายอยู่บนท้องฟ้า จินตนาการไปว่า มีเมฆก้อนหนึ่ง ก้อนเล็กๆ ท่ีเราสามารถจับจอง เปน็ เจ้าของได้ สามารถเอาอะไรก็ไดไ้ ปเกบ็ ไว้บนเมฆของเรา โดยมีไม้ยาวๆ คอยเกยี่ ว ของขึ้นไปแขวนไว้บนน้ัน ทีน้ีลองหยิบหนังสือเล่มใหญ่ๆ ที่ยังอ่านไม่จบ เพราะได้ เวลาเดินทางไปท�ำงานแล้ว ขึ้นไปแขวนไว้บนเมฆ แล้วเราก็เดินทางไปท�ำงานโดยไม่ ตอ้ งหอบหิว้ เอาหนังสือเล่มนั้นมาด้วยให้หนกั มือ พอถงึ ทีท่ ำ� งานได้เวลาพกั แลว้ อยาก จะอ่านหนังสือเล่มน้ัน ก็เพียงใช้ไม้สอยหนังสือท่ีแขวนไว้บนเมฆลงมาอ่านต่อได้ทันที นล่ี ะ่ ความสะดวกจากเทคโนโลยี คลาวด์ คอมพิวตง้ิ ครบั ก้อนเมฆท่ีพูดถึงก็คือ “แหล่งจัดเก็บข้อมูล” ของเรา ส่วนไม้ที่ใช้สอยก็คือ “อินเทอร์เน็ต” ท่ีเราต้องออนไลน์เพ่ือท่ีจะดึงข้อมูลที่เก็บไว้มาใช้งาน แล้วมันต่าง จากบรกิ ารฝากไฟล์ตรงไหน? วธิ กี ารทำ� งานอาจจะคลา้ ยกัน แตข่ ้นั ตอนความสะดวก น้ัน คลาวด์มีประสิทธิภาพสูงกว่ามาก การฝากไฟล์ในรูปแบบเดิม จะรับฝากไฟล์ท่ี ส�ำเรจ็ รูปแล้ว เช่น รูปภาพ เสยี ง วดิ โี อ ไฟล์ทีบ่ ีบอดั เปน็ ตน้ แล้วเวลาจะใช้งานกต็ อ้ ง ดาวน์โหลดลงมาก่อนซ่ึงจะเสียเวลามาก แต่ส�ำหรับการจัดเก็บไฟล์ไว้กับเจ้าคลาวด์ คอมพิวติ้ง เราสามารถจัดการไฟล์ต่างๆ ได้เหมือนการจัดการไฟล์ในคอมพิวเตอร์ ดงั นั้น จึงสามารถเขา้ ไปใช้งานไฟล์ต่างๆ บนเมฆได้โดยไม่ตอ้ งดาวน์โหลดลงมา เราจะใช้งาน Cloud Computing ไดอ้ ย่างไร? ก่อนอ่ืนมาท�ำความรู้จักกับผู้ให้บริการต่างๆ ผ่านเทคโนโลยีก้อนเมฆ (Cloud Service) กันก่อน ปัจจุบันมีผู้ให้บริการ Cloud Service มากมายหลายค่ายหลาย รปู แบบ แตจ่ ะขอพดู ถงึ การใหบ้ รกิ ารหลกั ๆ ทเี่ ชอ่ื วา่ หลงั จากอา่ นตรงนจี้ บแลว้ คงตอ้ ง มใี ครสกั คนลองไปใชบ้ รกิ ารดบู า้ ง อยา่ งบรกิ ารในดา้ นการรบั ฝากไฟล์ และบรกิ ารดา้ น แอพพลเิ คชนั 138 ฉลาดรู้เนต็ 1 ตอน Internet of Things (IoT)

ผใู้ หบ้ รกิ ารดา้ นรบั ฝากไฟลใ์ นรปู แบบ Cloud Storage กม็ ใี หเ้ ลอื กใช้ หลายแหง่ แตท่ ีค่ นุ้ หูมากทส่ี ดุ กค็ ือ Dropbox ซึง่ ใหบ้ ริการรับฝากไฟล์ และ แชรไ์ ฟลใ์ หค้ นอ่ืนๆ ได้ ข้อดกี ็คือ การใช้งานงา่ ย แทบไมต่ ่างจากการจดั การ ไฟล์ในคอมพิวเตอรข์ องเราเลย มรี ะบบการซงิ โครไนซ์อัตโนมตั ิ ยกตัวอยา่ ง เช่น เราจัดเก็บไฟล์เอกสารรูปแบบ .doc ไว้บน Dropbox เราก็สามารถ เขา้ ไปเปดิ มาพมิ พง์ านตอ่ ไดท้ นั ที แลว้ เมอ่ื เราตอ้ งการหยดุ พกั กเ็ พยี งแคบ่ นั ทกึ ระบบก็จะท�ำการอัพโหลดไฟล์ไปเก็บไว้ใน Dropbox ให้อัตโนมัติ จากนั้น ก็สามารถใช้คอมพิวเตอร์เคร่ืองอ่ืน หรืออุปกรณ์อ่ืนๆ เรียกใช้ไฟล์เอกสาร ดงั กลา่ วไดท้ นั ที อาจจะใชโ้ ทรศพั ทม์ อื ถอื หรอื แทบ็ เลต็ มาเปดิ อา่ นหรอื แกไ้ ข ไฟล์ท่ีจดั เก็บไว้ก็ได้ มาถึงบรกิ าร Cloud Service ด้านแอพพลิเคชนั กนั บา้ ง ขอแนะน�ำ ตัวอย่างงา่ ยๆ อยา่ งบรกิ าร Google Docs เมื่อย่อหน้าท่ีแลว้ ไดพ้ ดู ถึงการ เรยี กใช้ไฟล์เอกสารที่จดั เก็บไว้ใน Dropbox แน่นอนวา่ มนั เอ้ืออ�ำนวยความ สะดวกในแงข่ องการจดั การไฟล์ แตก่ ต็ อ้ งอาศยั โปรแกรมในคอมพวิ เตอรห์ รอื อปุ กรณ์อน่ื ๆ ในการเปดิ อ่านหรอื แกไ้ ขไฟลอ์ ยู่ดี แต่ส�ำหรบั Google Docs เราสามารถเข้าไปสร้างไฟล์เอกสาร เปดิ อ่าน และแกไ้ ขได้ทนั ที โดยไมต่ ้อง พ่ึงพาโปรแกรมในคอมพิวเตอร์ของเรา โดยมีโปรแกรมเอกสารคล้ายๆ กับ ทางฝัง่ ไมโครซอฟท์ออฟฟศิ จุดเด่นของ Google Docs กค็ ือ คอมพิวเตอร์ ของเราไมจ่ ำ� เปน็ ตอ้ งตดิ ตง้ั โปรแกรมแลว้ ละ่ ครบั ขอเพยี งใชอ้ นิ เทอรเ์ นต็ ไดก้ ็ เพียงพอ นอกจากน้ี เรายงั สามารถแชร์ไฟล์เอกสารของเราใหก้ บั คนอื่นๆ มา เปดิ ใชเ้ พอื่ ชว่ ยกนั ทำ� งานได้ โดยทมี่ แี หลง่ สำ� หรบั เกบ็ ขอ้ มลู บนคลาวดบ์ รกิ าร แบบฟรๆี มีมากมาย เช่น บทที่ 6 | “ฉลาดใช้ไอซที ยี คุ ใหม่” 139

Dropbox.com เป็นบริการท่ีเติบโตเร็วที่สุด เน้นการเก็บข้อมูลเป็น โครงสรา้ งตามทเ่ี ราตอ้ งการ เรยี บงา่ ย ไมซ่ บั ซอ้ น เหมอื นบรหิ ารจดั การ ข้อมูลในฮาร์ดดิสก์ ผา่ น Windows Explorer สรา้ งโฟลเดอร์มาแบง่ เกบ็ งานแต่ละอยา่ ง คัดลอก ลบยา้ ยไฟลไ์ ด้อิสระ ท้งั ผา่ นคอมพิวเตอร์ ผ่านหนา้ เวบ็ หรอื ผา่ นแอพในมอื ถอื แต่ Dropbox อาจให้พื้นทีต่ ้งั ต้น นอ้ ยไปนิด ประมาณ 2GB ฟรี ถ้าอยากไดม้ ากกว่านี้ต้องจา่ ยรายเดือน ครับ SugarSync.com มาแรงรดต้นคอ พร้อมชูจุดขายที่เหนือกว่า นอกจากให้พื้นท่เี รม่ิ ต้น 5GB ฟรี แล้ว ยังมีโปรแกรมในการถ่ายทอด ไฟล์ภาพและเสียง การผนวกกับมือถือ เช่น โหลดภาพที่ถ่ายไว้ใน มือถอื Android เขา้ ไปเก็บให้โดยอัตโนมตั ิ โดยในการใชง้ านนน้ั แทบทกุ ตวั จะมคี วามสามารถในการ Sync (ซงิ ค)์ หรอื ทำ� ใหข้ อ้ มลู 2 ที่ สำ� เนาไวอ้ ยา่ งถกู ตอ้ งตรงกนั ทกุ ประการ เชน่ เราตง้ั ใหม้ ี การซงิ คโ์ ฟลเดอร์ My Documents ไวใ้ น SugarSync ดงั นน้ั ทนั ทที เี่ ราบนั ทกึ หรอื สรา้ งไฟลใ์ หมใ่ นโฟลเดอรน์ น้ั ระบบจะทำ� การสง่ ไฟลน์ นั้ ไปไวใ้ นทเ่ี ดยี วกนั บนคลาวดด์ ว้ ย จงึ ทำ� ใหเ้ ราออกจากทที่ ำ� งาน หรอื ทบ่ี า้ นไดอ้ ยา่ งสบายใจ โดย ไม่ต้องกงั วลวา่ ลืมบันทึกงานกลบั ไปทำ� หรือไม่ อย่างไรก็ตาม การเก็บไฟล์ไว้บนอินเทอร์เน็ตนั้น แน่นอนว่าก็เป็น ความเส่ียงอย่างหน่ึง วันใดวันหนึ่งเว็บท่ีเราไปฝากไว้อาจจะเกิดปัญหา รา้ ยแรง ทำ� ใหข้ อ้ มลู หายเกลยี้ งกเ็ ปน็ ได้ แมว้ า่ เจา้ ของเวบ็ จะรบั รองอยา่ งไร ก็ตาม อีกประเด็นคือ การถูกเจาะระบบหรือเดารหัสก็ไม่ใช่ว่าจะท�ำไม่ได้ ดงั นั้น หากจะใช้งานพุดนอ้ ยแนะน�ำวา่ ข้อมลู ท่นี ำ� ข้ึนไปควรเปน็ ข้อมลู ที่ ไมเ่ ปน็ ความลับสุดยอดนัก มีต้นฉบบั อย่ใู นเครอื่ งหรอื ทีเ่ ก็บอื่นๆ สำ� รองไว้ และตงั้ รหัสผ่านไม่ให้คาดเดางา่ ยเกินไปดว้ ยนะครับ 140 ฉลาดรเู้ นต็ 1 ตอน Internet of Things (IoT)

6.3 จาก QR สู่ AR Code เทคโนโลยเี ปล่ยี นชีวิตใหม้ ชี วี า จะเปน็ อยา่ งไรเม่อื ป้ายราคามีชวี ติ แสดงเปน็ ภาพ 3 มติ ิ ให้เราเหน็ ไดด้ ้วย กบั เทคโนโลยีทเ่ี รียกว่า AR Code ช่วย ใหเ้ รามองเห็นขอ้ มูล ลักษณะ ทมี่ าและรูปแบบของส่ิงท่ี ตอ้ งการในทุกมุมมอง แถมยงั สนุกไปกับการใช้งานอีกด้วย วนั กอ่ นไปเดนิ ซอ้ื ของในหา้ งสรรพสนิ คา้ กบั คณุ แม่ แลว้ อยดู่ ๆี คณุ แมก่ ็ หยิบสมาร์ตโฟนขึ้นมา แล้วส่องกล้องไปที่สัญลักษณ์แปลกๆ เป็นเหลี่ยม และมีลวดลายอย่ภู ายใน แม่บอกวา่ สญั ลกั ษณเ์ หล่านส้ี ามารถให้ขอ้ มลู ทเ่ี ปน็ ประโยชน์กับเราได้มากมายทีเดียว พุดน้อยเชื่อว่าเพื่อนๆ หลายคนคงพอ รู้จัก QR Code กันบา้ งแล้ว แต่กข็ อสรปุ สัน้ ๆ เอาไว้ในทีน่ ้กี อ่ นทีเ่ ราจะกา้ ว ไปสู่ AR Code กันนะครับ บทที่ 6 | “ฉลาดใชไ้ อซที ยี ุคใหม่” 141

QR Code คอื บารโ์ ค้ด 2 มติ ชิ นดิ หนง่ึ ที่ตอ้ งใช้เครือ่ งอ่าน QR Code เพ่ือถอดรหัสข้อมูล มกั นิยมใชส้ มาร์ตโฟนเป็นเครอ่ื งอา่ น โดยการสแกนจาก ฟังก์ชันการใช้งานภายในเครอ่ื ง ลองสงั เกตดูว่าตามปกนิตยสารบางฉบบั จะ มเี จา้ QR Code ตดิ อยบู่ นปก พอเราใชส้ มารต์ โฟนสแกนแลว้ จะลงิ กไ์ ปยงั เวบ็ ปลายทางที่นิตยสารได้เผยแพร่เอาไว้ ปัจจุบัน QR Code ยังใช้รับเพื่อนใน โปรแกรมสนทนาอยา่ ง Line ไดอ้ กี ดว้ ย จาก QR Code สู่ AR Code ทีน้ีพอจะรู้จักกบั QR Code กันแล้วนะครับ ตอ่ ไปเราจะพาไปรจู้ ักกบั AR Code ซงึ่ หลายคนคงสงสยั ว่า เอะ๊ !...แลว้ มนั ตา่ งกนั อย่างไร? เอาละ่ ...จะ เฉลยเบ้อื งต้นกค็ อื ว่า AR Code มีหน้าทค่ี ลา้ ยๆ กับ QR Code แตม่ ีความ ซับซอ้ นกวา่ ทตี่ า่ งกนั คือ เม่อื เราสแกนเขา้ ไปลิงก์กบั ขอ้ มลู ใน AR Code นน้ั เราจะไดเ้ หน็ ภาพเป็น 3 มิติ ซ่งึ ใน QR Code ไมม่ คี รับ Augmented Reality (อ๊อกเมนเต็ด เรียลลิตี้) หรือ AR Code เป็นการผสมผสานโลกความจรงิ และโลกเสมือนเข้าด้วยกนั โดยใชเ้ ทคโนโลยี ทปี่ ระกอบดว้ ย กลอ้ ง คอมพวิ เตอร์ และมอนเิ ตอร์ หรอื จอภาพในการแสดงผล โดยผลลัพธ์ทอี่ อกมานน้ั จะเป็นภาพ 3 มิติ มีแบบ 360 องศา แอพพลิเคชัน AR บนมือถือแบบแรกสุดเลยคือ Wikitude ซึ่งเป็น Wikipedia เวอร์ชนั AR นน้ั มีใหใ้ ชไ้ ด้ในมอื ถอื Google Android ตง้ั แต่ปลาย ค.ศ.2008 และใน iPhone ตง้ั แต่เดอื นตลุ าคม ค.ศ.2009 และตอนนไี้ ดร้ ับ การดาวนโ์ หลดไปมากกวา่ 50,000 ครง้ั แลว้ ดว้ ยการใชห้ นา้ จอแบบ Google Maps ผ้ใู ช้ Wikitude สามารถ geotag หรอื ระบุคา่ พกิ ดั จากดาวเทียมของ สถานท่ีทเ่ี ขาไปเยือนได้ และเมอ่ื ไดแ้ ท็ก (tag) แล้ว ผูใ้ ช้ Wikitude คนอ่นื ๆ ก็ สามารถเขา้ ถงึ ขอ้ มลู เหลา่ นน้ั ไดเ้ มอ่ื เขาอยใู่ นสถานทเ่ี ดยี วกนั นน้ั ตวั อยา่ งการ ใชง้ านในบา้ นเราทพ่ี บเหน็ ขอยกกรณขี องคา่ ยจเี อม็ กรปุ๊ ทไ่ี ดน้ ำ� AR Code มา ใชเ้ พอื่ สรา้ งสสี นั ใหก้ บั นติ ยสารในเครอื ซงึ่ ปรากฏการณน์ เ้ี ปน็ การรบั กบั เทรนด์ 142 ฉลาดร้เู นต็ 1 ตอน Internet of Things (IoT)

ใหม่ท่ีพร้อมจะตอบสนองไลฟ์สไตล์คนรุ่นใหม่ หรือคนที่ชื่นชอบและติดตาม ความก้าวหน้าของเทคโนโลยี รวมทั้งมีความพร้อมท่ีจะใช้มัน โดยจีเอ็มกรุ๊ป ได้น�ำ AR Code มาใช้กับนิตยสารในเครอื จเี อม็ ได้แก่ GM, GM CAR, GM WATCH และ GM BIZ ซึ่งการน�ำมาใช้น้ันได้ก้าวไปพร้อมๆ กับการพัฒนา เว็บไซตใ์ นเครอื ไดแ้ ก่ GMlive.com และ Womanplusmagazine.com ให้ มคี วามหลากหลายและรองรับไลฟ์สไตล์สำ� หรับคนหนุ่มสาวยคุ ใหม่ ขอ้ ดเี ทคโนโลยีล�้ำสมยั AR Code ส�ำหรบั ขอ้ ดีของ AR Code ทเ่ี ราเร่มิ พบเหน็ ในสินค้าแบรนด์ดัง และ คาดวา่ จะได้พบเห็นกันมากขนึ้ เร่อื ยๆ น้ัน มอี ย่หู ลายประการ เช่น 1. สรา้ งความตื่นตาต่ืนใจ เพราะ AR Code สามารถแสดงเป็นภาพ เคลือ่ นไหวท่เี ป็น 3 มติ ิ 2. เจ้าของแบรนดส์ ินค้าสามารถน�ำเทคโนโลยี AR Code ไปสรา้ ง แคมเปญใหมๆ่ เพ่อื กระตนุ้ ยอดขาย 3. ผู้ใช้ทั่วไปสามารถดูรายละเอียดของสินค้าได้มากกว่าข้อมูลบน กระดาษเปลา่ ๆ 4. ท�ำให้ลกู ค้าเห็นสินค้าแบบภาพเสมือนจริง ท่ีทำ� ใหม้ นั่ ใจไดว้ ่าเม่อื ไดร้ บั สนิ คา้ แล้วจะไมผ่ ดิ หวัง ดังนั้น AR Code จึงเหมาะกับกลุ่มคนหลายกลุ่ม ไม่ว่าจะเป็นผู้ที่ ชื่นชอบเทคโนโลยี ชอบลองสิ่งใหม่ กลุ่มท่ีใช้ มือถือสมาร์ตโฟนท่ีรองรับการใช้งาน หรือมี ฟงั ก์ชนั ที่สามารถสแกน QR Code หรือ AR Code ได้ และคนท่เี กาะตดิ การพฒั นาด้าน เทคโนโลยีอยู่ตลอดเวลา ซึ่งกลุ่มนี้จะช่วย เปน็ กระบอกเสยี งใหเ้ กดิ การใชง้ านมากยงิ่ ขนึ้ บทที่ 6 | “ฉลาดใชไ้ อซที ียุคใหม่” 143

นอ้ งพุดดงิ้ ชวนรู้ อนาคตของ AR Code AR เป็นการน�ำเอาโลกเสมือนมาผสานกับโลกจริง ที่จะท�ำให้ ทุกอยา่ งงา่ ยขึ้น และสรา้ งความสนุกสนานให้มากขึ้น ทัง้ ด้านการเล่นเกม ความบันเทิงต่างๆ นานา รวมไปถึงการท่องเทยี่ ว ช้อปปง้ิ การใช้ส่อื สงั คม ออนไลน์ ฯลฯ ลองจินตนาการถึงโลกในอนาคตว่า...ถ้าเราต้องการซ้ือ เฟอร์นิเจอร์ แต่ไม่มีเวลา หรือไม่อยากฝ่ารถติดออกไปเพื่อไปดูท่ีโชว์รูม หลายๆ ท่ี ซงึ่ ตอ้ งตระเวนดไู ปเรอื่ ยๆ จนกวา่ เราจะถกู ใจ วา้ ว! โซฟาชดุ นลี้ ะ่ ถูกใจแล้ว น้องจ๊ะมีสีน�้ำเงินไหม? พนักงานขายบอกว่า ท่ีสาขาน้ีไม่มี สนี ำ�้ เงนิ ครบั ถา้ พจี่ ะดขู องจรงิ ตอ้ งไปสาขาอนื่ ครบั ... เหตกุ ารณน์ ท้ี ำ� ใหเ้ รา เสยี อารมณแ์ ค่ไหน ทจ่ี ะตอ้ งขับรถไปดูโซฟาตัวเป็นๆ ท่ีสาขาอืน่ ... แตถ่ า้ ใช้ AR Code เราไมต่ อ้ งเสยี เวลากบั สงิ่ เหลา่ นเ้ี ลยละ่ สามารถ ดภู าพเสมอื นจรงิ ทม่ี าจากของจรงิ ไดผ้ า่ นอนิ เทอรเ์ นต็ จะนง่ั ดทู ไ่ี หนในโลก นกี้ ไ็ ด้ ทำ� ใหช้ วี ติ งา่ ยขนึ้ อกี มากแคไ่ หน แลว้ จะเปน็ จรงิ หรอื ไมอ่ ยา่ งไร? ใน อนาคตอนั ใกลน้ ้ี เชอื่ วา่ AR Code จะมกี ารน�ำมาใช้มากข้นึ เรอื่ ยๆ โดย ใชใ้ นเชิงพาณิชย์ ใช้เพ่ือความบนั เทงิ ซึง่ เจ้า AR Code น้เี องทีจ่ ะเขา้ มา เปลย่ี นแปลงชีวิตใหง้ ่ายขนึ้ อีกมากเลยทีเดียว 144 ฉลาดรูเ้ นต็ 1 ตอน Internet of Things (IoT)

6.4 Internet of Things (IoT)... สมั ผัสชวี ิตแหง่ อนาคต จากทีเ่ ราเคยร้จู ักแคเ่ สยี ง และการพูดคยุ ผ่านสาย โทรศัพท์ มาวนั น้เี ราสามารถพูดคยุ และรจู้ กั เหน็ หนา้ ผคู้ นไดท้ ั่วโลกผ่านเครอื ขา่ ยไร้สาย ด้วยอปุ กรณ์ท่ีทันสมัย ในปัจจบุ ัน ภายใตค้ �ำวา่ Internet of Things เราจะมา ดูกนั ว่ามบี ทบาทตอ่ การใชช้ วี ิตประจ�ำวนั อยา่ งไร แต่ใบ้ไว้ นิดนงึ ว่าเปน็ เรอื่ งทใ่ี กล้ตวั เพอ่ื นๆ มากทีเดียว แทบไม่น่าเชื่อเลยว่าในยุคที่มีอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงอย่างทุกวันน้ี จะ ท�ำให้ชีวติ ของหลายๆ คนเปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิง ทั้งในเรอ่ื งของชีวติ ประจ�ำวนั และ การท�ำงาน เรียกได้ว่าต้ังแต่ต่ืนนอนไปจนถึงเลิกงานกลับมาบ้าน ก็ล้วนแต่ได้ ประโยชนจ์ ากการใชง้ านอนิ เทอรเ์ นต็ ตลอดเวลา ยง่ิ เมอ่ื มอี ปุ กรณท์ นั สมยั รายลอ้ ม อยู่รอบตัวดว้ ยแล้ว กย็ ิ่งท�ำให้การเชือ่ มตอ่ เข้าโลกแหง่ อินเทอร์เน็ตงา่ ยขึ้นน่ันเอง ดูๆ ไปแล้วเหมือนกับการส่ือสารท่ีเราเคยเห็นกันในภาพยนตร์ไซไฟหรือหนัง เขย่าขวญั ต่ืนเต้นในอนาคตเลยทเี ดยี ว บทท่ี 6 | “ฉลาดใช้ไอซที ยี ุคใหม”่ 145

ค�ำว่า Internet of Things หรอื IoT อาจจะเปน็ สง่ิ ทห่ี ลายๆ คนได้ยิน มาสกั พกั แลว้ แตอ่ าจจะยังไมท่ ราบวา่ มันคืออะไร ทั้งๆ ที่ทกุ วนั น้เี รามอี ปุ กรณ์ มากมายทสี่ ามารถเชอ่ื มตอ่ อนิ เทอรเ์ นต็ ได้ ไมว่ า่ จะเปน็ คอมพวิ เตอร์ สมารต์ โฟน แท็บเลต็ ที่เราคุ้นเคยกันเป็นอยา่ งดี ส่ิงเหล่าน้จี ัดเป็น Internet of Things ด้วย หรือเปล่า และมันมคี วามสำ� คญั อยา่ งไร? จรงิ ๆ แลว้ คำ� ว่า Internet of Things นัน้ หมายถงึ ทุกสิ่งทกุ อย่าง ที่สามารถเชื่อมต่อเข้ากับอินเทอร์เน็ตได้ โดยถ้าตัดอุปกรณ์คอมพิวเตอร์หรือ ไอที ท่ีส่วนใหญ่มักจะมีความสามารถในการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้อยู่แล้ว ออกไป ก็จะเหลืออุปกรณ์อื่นๆ ที่ไม่ใช่อุปกรณ์ไอที แต่มีความสามารถในการ เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้ โดยการพัฒนาชิ้นส่วนซ่ึงเป็นส่ิงจ�ำเป็นต่อการเชื่อม ต่ออินเทอร์เน็ตให้เล็กลง หรือลดผลกระทบต่อการน�ำไปติดต้ังในอุปกรณ์หรือ สิ่งของใดๆ ก็ตาม ท�ำให้แทบจะบอกไดว้ ่าเราสามารถแปลงส่งิ ของทุกสิง่ ในชีวติ ประจ�ำวันของเราให้เชอ่ื มต่อและใชป้ ระโยชน์จากอินเทอรเ์ น็ตไดอ้ ยา่ งมากมาย ลองนกึ ถงึ ของงา่ ยๆ อยา่ งนาฬกิ าปลกุ ทอ่ี ยบู่ นหวั เตยี ง ทสี่ ามารถเชอ่ื มตอ่ กับอินเทอร์เน็ตเพื่อดึงเอาเวลาปลุกท่ีเราต้ังไว้จากสมาร์ตโฟนมาปลุกเราได้ พร้อมแสดงข้อความต้อนรับ ตารางนัดหมาย และสภาพอากาศของวันนี้ให้ได้ ดูหลังจากท่ีต่ืนนอนแล้ว ทุกอย่างสามารถดึงข้อมูลจากอินเทอร์เน็ตมาท้ังหมด หรือแม้กระทั่งเคร่ืองใช้ไฟฟ้าภายในบ้าน เช่น ตู้เย็น ซ่ึงมีความสามารถในการ เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต และแจ้งเตือนถึงอาหารในตู้ท่ีก�ำลังจะหมดอายุ หรือ แจ้งเตอื นเมอื่ ของในตเู้ ยน็ น้อยลง เพื่อใหเ้ ราไปจ่ายตลาดเพ่มิ ไดอ้ กี ด้วย รถยนตอ์ าจจะเปน็ สง่ิ ของชน้ิ แรกๆ ทเ่ี ชอ่ื มตอ่ อนิ เทอรเ์ นต็ อยา่ งเปน็ รปู ธรรม มากท่สี ดุ ตัง้ แต่ความบันเทิงภายในรถ การเช่ือมโยงขอ้ มลู ต่างๆ ระบบกันขโมย หรอื แมก้ ระทง่ั การควบคมุ รถผา่ นสมารต์ โฟน ซง่ึ ปจั จบุ นั รถยนตท์ มี่ คี วามสามารถ เชอื่ มตอ่ อนิ เทอรเ์ นต็ ไดเ้ รม่ิ มใี หเ้ หน็ มากมาย แตจ่ ะเรยี กใชฟ้ งั กช์ นั การทำ� งานสว่ น 146 ฉลาดรเู้ น็ต 1 ตอน Internet of Things (IoT)

ไหนไดบ้ า้ งคงตอ้ งแลว้ แตผ่ ผู้ ลติ รถยนต์ หรอื ออปชนั ของอปุ กรณเ์ สรมิ ทต่ี ดิ ตง้ั ด้วย… นคี่ ือแนวโนม้ ทก่ี �ำลังจะเกดิ ขึ้น และตวั อยา่ งทม่ี ีใหเ้ ห็นเป็นรูปธรรมอยู่ พอสมควรแล้วกค็ ือ พวกบ้านอัจฉรยิ ะตา่ งๆ ทใี่ ชส้ มารต์ โฟนส่ังงานปลดลอ็ ก ประตบู า้ น เปดิ แอร์ เตรยี มนำ�้ เยน็ ๆ เอาไวใ้ หเ้ ราหลงั จากทขี่ บั รถเขา้ มายงั ซอย บ้านด้วยการจับสัญญาณ GPS แลว้ ส่งสญั ญาณไปทอ่ี ุปกรณ์ตา่ งๆ ให้ทำ� งาน ตามท่ีตอ้ งการ แน่นอนว่าเราอาจจะไม่ได้เห็นความชัดเจนของ Internet of Things รวดเรว็ นกั แตจ่ ะเห็นความชดั เจน มากข้ึนเร่ือยๆ จากอุปกรณ์โดยเฉพาะบรรดาแกตเจ็ต ทั้งหลาย ที่พยายามพัฒนาให้ทุกส่ิงทุกอย่างในชีวิตของ เราเช่ือมต่อกับอินเทอร์เน็ตได้ แม้ว่าจะมีประโยชน์บ้าง หรือดูไร้ประโยชน์บ้าง แต่ก็เป็นแนวโน้มในอนาคตที่ก�ำลัง จะเกิดขึ้น โดยการเกิดขึ้นของ Internet of Things น้ัน สง่ ผลกระทบหลายอยา่ งมาก ตง้ั แตร่ ะบบการเชอื่ มตอ่ ภายในบา้ น ที่จ�ำเป็นจะต้องใช้ WiFi หรือการเช่ือมต่อไร้สาย ที่ต้องสามารถ รองรบั การเชอ่ื มตอ่ จากอปุ กรณต์ า่ งๆ พรอ้ มกนั ไดห้ ลายตวั รวมไป ถงึ ความเรว็ อนิ เทอรเ์ น็ตทตี่ ้องเพ่มิ สูงข้นึ หรอื การเชื่อมต่อผา่ นเทคโนโลยี 3G หรอื 4G ทม่ี คี วามเร็วสูงอกี ด้วย Internet of Things ก�ำลงั จะกลายเป็นเทคโนโลยที ีจ่ ะ “เปลี่ยน” วิถีชีวิตของมวลมนุษยชาติ ซึ่งก็คงมาพร้อมกับความสะดวกสบายที่ มากข้ึน และเมื่อถึงเวลาน้ันคงจะมีเร่ืองราวที่น่าตื่นเต้นและมหัศจรรย์ เหนือความคาดหมายของเราเกิดข้ึนมากมาย…เพ่ือนๆ ทุกคนพร้อมท่ีจะ ก้าวเข้าสยู่ คุ ของ Internet of Things เหมือนกบั พดุ น้อยและพดุ ดิง้ แลว้ หรอื ยัง? บทท่ี 6 | “ฉลาดใชไ้ อซีทยี คุ ใหม”่ 147

ภาคผนวก ศัพทไ์ ซเบอร์นา่ รู้ Application (แอพพลิเคชัน) : โปรแกรมประยุกต์ท่ีได้รับการออกแบบให้ท�ำงาน หน้าท่ีเฉพาะเจาะจงโดยตรงผ่านสมาร์ตโฟนหรือแท็บเล็ต ซึ่งมีโปรแกรมให้เลือกหลายๆ ประเภท เช่น ประเภทสรา้ งความบนั เทิง การศกึ ษา สขุ ภาพ ถ่ายภาพ ฯลฯ Bluetooth (บลูทูธ) : เปน็ ระบบส่อื สารของอปุ กรณ์คอมพวิ เตอร์ เชื่อมต่อกับอปุ กรณ์ รอบขา้ งแบบ 2 ทาง ผา่ นทางคลน่ื วิทยุความถ่ีไมโครเวฟ 2.45 กิกะเฮิรตซ์ ในระยะใกล้ 5-10 เมตร แทนการใชส้ ายเคเบลิ หรอื สายสญั ญาณ โดยนำ� มาใชก้ บั คอมพวิ เตอร์ โทรศพั ท์ มอื ถือ และอปุ กรณ์พกพาแบบตา่ งๆ เชน่ แท็บเล็ต เป็นต้น Cloud Storage (คลาวด์ สตอเรจ) : แหลง่ เกบ็ ข้อมลู บนกอ้ นเมฆ หรือท่ีในอดีตเรยี กวา่ เวบ็ ฝากไฟล์ ปจั จบุ นั เปน็ ทน่ี ยิ มใชใ้ นการเกบ็ ขอ้ มลู มากขนึ้ ดว้ ยขอ้ ดหี ลายประการ เชน่ ไม่ ตอ้ งกลวั ขอ้ มลู สญู หายหรอื ถกู โจรกรรม สามารถกำ� หนดใหเ้ ปน็ แบบสว่ นตวั หรอื สาธารณะ ก็ได้ เข้าถงึ ขอ้ มูลไดท้ ุกท่ีทกุ เวลาทุกอุปกรณผ์ า่ นเครือขา่ ยอินเทอร์เน็ต Digital Certificate (ดิจทิ ลั เซอรท์ ิฟิเคท) : ดว้ ยการเข้ารหสั และลายมือชือ่ ดิจิทัลใน การท�ำธุรกรรม สามารถรักษาความลับของข้อมูลและรักษาความถูกต้องของข้อมูล โดย สามารถระบุตัวบุคคลและเพ่ิมระดับความม่ันคงปลอดภัยในการระบุตัวบุคคล เพื่อสร้าง ความเช่ือถือ ใบรับรองดิจิทัล (Digital Certificate) ซ่ึงออกโดยองค์กรกลางท่ีเป็นที่ เชื่อถือ เรียกว่า องค์กรรับรองความถูกต้อง (Certification Authority) จะถูกน�ำมาใช้ สำ� หรับยนื ยนั ในการทำ� ธุรกรรมออนไลน์ 148 ฉลาดรูเ้ น็ต 1 ตอน Internet of Things (IoT)

Digital Signature (ดจิ ทิ ลั ซกิ เนเจอร)์ : เปน็ การลงนามอเิ ลก็ ทรอนกิ สท์ สี่ ามารถใชใ้ น การรบั รองเอกลกั ษณข์ องผสู้ ง่ ขา่ วสารหรอื ผลู้ งนามเอกสาร และความเปน็ ไปไดใ้ นการทำ� ความมน่ั ใจวา่ เนอื้ หาดงั้ เดมิ ของขา่ วสารหรอื เอกสาร ทไ่ี ดร้ บั การสง่ ไมม่ กี ารเปลย่ี นแปลง การลงนามดิจิทัลสามารถส่งได้ง่าย เลียนแบบได้ยาก รวมถึงสามารถประทับตรา เวลาได้ทันที ท�ำให้ม่นั ใจว่าข่าวสารทลี่ งนามดัง้ เดิมนน้ั ผู้ส่งไม่สามารถปฏเิ สธได้ e-Book (อีบุ๊ก) : ย่อมาจากคำ� ว่า “Electronic Book” (อิเลก็ ทรอนิกสบ์ ๊กุ ) ซึง่ หมายถึง ตำ� รา วารสาร นติ ยสาร ทสี่ ามารถอา่ นบนระบบออนไลนห์ รอื ดาวนโ์ หลดไดผ้ า่ นเครอื ขา่ ย อนิ เทอรเ์ นต็ อาจมรี ะบบสบื คน้ จดั เกบ็ อา้ งองิ รปู เสยี งประกอบ เพอ่ื ใหใ้ ชง้ านไดง้ า่ ยขน้ึ Fanpage (แฟนเพจ) : หน้ารา้ นท่ีถกู สรา้ งข้นึ เพื่อเปน็ พ้นื ทป่ี ระชาสัมพันธ์สิง่ ตา่ งๆ เช่น กจิ กรรม ขา่ วสาร สินค้าและบริการ ใหก้ บั เพื่อนทกี่ �ำลังมองคนหรอื สนใจในสง่ิ น้นั ๆ บน โลกออนไลน์ FairUsagePolicy(แฟร์ยเู สจโพลซิ )ี :กฎเกณฑก์ ารใชง้ านอนิ เทอรเ์ นต็ ผา่ นระบบเครอื ขา่ ย โทรศัพท์เคลื่อนท่ี กฎเกณฑ์นี้ก�ำหนดข้ึนโดยผู้ให้บริการ เพื่อให้ผู้ใช้บริการมีโอกาส เขา้ งานอินเทอร์เน็ตผ่านเครือขา่ ยโทรศัพทเ์ คลอื่ นที่ไดอ้ ยา่ งยตุ ธิ รรมและเทา่ เทียมกัน Information Technology (อินฟอร์เมชั่น เทคโนโลยี) : เทคโนโลยีที่ใช้จัดการ สารสนเทศ เปน็ เทคโนโลยที เ่ี กย่ี วขอ้ งตง้ั แตก่ ารรวบรวม การจดั เกบ็ ขอ้ มลู การประมวลผล การพิมพ์ การสร้างรายงาน การสื่อสารข้อมูล อีกท้ังเทคโนโลยีสารสนเทศยังรวมถึง เทคโนโลยีท่ที ำ� ใหเ้ กดิ ระบบการให้บรกิ าร การใช้ และการดแู ลขอ้ มูลอีกด้วย Internet (อินเทอร์เน็ต) : เป็นเครือข่ายขนาดใหญ่มีผู้ใช้ท่ัวโลก หรือเราอาจจะ จนิ ตนาการวา่ เปน็ ใยแมงมมุ ขนาดใหญท่ ตี่ อ่ เชอื่ มถงึ กนั ทงั้ หมด ใครจะอยทู่ ใ่ี ด มมุ ใด ในโลก กส็ ามารถตดิ ตอ่ กนั ได้ โดยไมต่ อ้ งรดู้ ว้ ยซำ้� วา่ คนคนนน้ั ทเี่ ราตดิ ตอ่ ดว้ ยจะอยใู่ นจดุ ใดของโลก ภาคผนวก 149