ฉลาดรู้เน็ต3 ผู้แต่ง : สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ จัดทำ E-BOOK : ห้องสมุดประชาชนจังหวัดชลบุรี

7. บรษิ ทั ไมม่ ีสทิ ธ์นิ �ำข้อมลู สว่ นบุคคลของผู้ใช้บริการไปใชป้ ระโยชน์ และ ไม่มีสิทธิเ์ ปดิ เผยข้อมูลการใชบ้ รกิ ารแกผ่ ู้อื่น 8. หลังยกเลิกสัญญาแล้ว บริษัทต้องเก็บข้อมูลส่วนบุคคลของผู้บริโภคไว้ 3 เดอื น ยกเวน้ มีเหตุจ�ำเป็น ให้เกบ็ ไมเ่ กิน 2 ปี หรือตามที่กฎหมายกำ� หนด 9. ผู้บริโภคมีสิทธิ์ขอดู ขอส�ำเนา แก้ไข ระงับการเปิดเผย หรือห้ามการ ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลของตนเองได้ 10. ผบู้ ริโภคมีสทิ ธ์ิขอทราบขอ้ มูลการใช้บริการของตนเองได้ 11. บรษิ ทั ตอ้ งจดั ใหม้ มี าตรการปอ้ งกนั และรกั ษาความมน่ั คงปลอดภยั ของ ข้อมลู สว่ นบคุ คล 12. บริษัทต้องจัดให้มีระบบป้องกันการดักฟัง ตรวจ กักสัญญาณ หรือ เปิดเผยข้อมูลที่ส่อื สารกนั หรือทำ� ใหค้ วามหมายของข้อมูลเปลี่ยนแปลงไป 13. ผู้บริโภคต้องได้รับบริการที่มีคุณภาพตามที่บริษัทโฆษณาได้แจ้งไว้ มเิ ช่นนนั้ บรษิ ัทต้องเยียวยาความเสียหายอย่างเป็นธรรม 14. หา้ มบรษิ ทั เกบ็ คา่ บรกิ ารในชว่ งทเ่ี กดิ เหตขุ ดั ขอ้ งเวน้ แตเ่ หตนุ นั้ เกดิ จาก ผบู้ รโิ ภค 15. ห้ามบริษัทเรียกเก็บค่าใช้จ่ายอ่ืนใดนอกจากท่ีก�ำหนดในสัญญา และ ห้ามเรียกเกบ็ เงนิ ในลกั ษณะการวางเงินประกัน 16. หา้ มบรษิ ทั เรยี กเกบ็ คา่ บรกิ ารลว่ งหนา้ เวน้ แตไ่ ดร้ บั อนญุ าตจาก กสทช. 17. หา้ มก�ำหนดระยะเวลาใชง้ านของเงินเติมล่วงหนา้ (Prepaid) เวน้ แต่ ไดร้ บั อนุญาตจาก กสทช. 150 ฉลาดร้เู นต็ 3 ตอน Trust on Mobile Internet

18. เมื่อผู้บริโภคแจ้งว่ามีการคิดค่าบริการผิดพลาด บริษัทต้องพิสูจน์ ความถกู ต้องและแจง้ ข้อมูลกลับโดยเร็ว หากเกนิ 60 วนั จะไมม่ สี ิทธเิ์ รียกเกบ็ เงิน จากจำ� นวนท่ีถกู โตแ้ ย้ง 19. หากมีการคิดค่าบริการผิดจริงบริษัทต้องคืนเงินส่วนต่างให้ผู้บริโภค ภายใน 30 วนั หากเกินกำ� หนดต้องเสยี ดอกเบ้ียดว้ ย 20. ผู้บริโภคมีสิทธ์ิแจ้งระงับการใช้บริการชั่วคราวได้ฟรีโดยแจ้งบริษัท ลว่ งหนา้ 3 วนั และเมอ่ื ครบก�ำหนดแลว้ บริษัทตอ้ งเปิดบรกิ ารโดยไมค่ ิดค่าใช้จ่าย 21. หากผู้บริโภคระงับบริการเกินกว่าระยะเวลาข้ันสูงที่บริษัทก�ำหนด บริษทั มีสทิ ธ์ยิ กเลกิ บรกิ ารโดยแจง้ เปน็ หนังสือใหท้ ราบล่วงหน้าอย่างนอ้ ย 30 วนั 22. หา้ มบรษิ ทั ระงบั บรกิ ารเมอ่ื ผบู้ รโิ ภคคา้ งชำ� ระคา่ บรกิ ารนอ้ ยกวา่ 2 รอบ การเรียกเก็บ 23. กรณถี กู ระงบั บรกิ ารผบู้ รโิ ภคมสี ทิ ธขิ์ อเปดิ ใชบ้ รกิ ารใหมโ่ ดยไมเ่ สยี คา่ ใชจ้ า่ ย 24. ผู้บรโิ ภคมสี ทิ ธ์ยิ กเลกิ สญั ญาเมอ่ื ไหร่กไ็ ด้ด้วยการแจง้ เปน็ หนงั สือไปยงั บริษทั ลว่ งหน้าอย่างน้อย 5 วนั ทำ� การ 25. กรณีบรษิ ัททำ� ผดิ สัญญาบรกิ าร ผบู้ รโิ ภคมีสิทธ์ิบอกเลิกสัญญาทันที 26. ห้ามบริษัทเรียกค่าปรับจากการยกเลิกสัญญาของผู้บริโภค แม้ใน กรณีท่ีมีการขายอุปกรณ์พ่วงบริการและท�ำสัญญาแบบก�ำหนดระยะเวลาขั้นต่�ำไว้ แตผ่ บู้ รโิ ภคตอ้ งคนื หรอื จา่ ยคา่ เครอื่ งอปุ กรณน์ นั้ ใหบ้ รษิ ทั ในราคาไมเ่ กนิ ราคาตลาด 27. เมอ่ื สญั ญาเลกิ กนั บรษิ ทั ตอ้ งคนื เงนิ ทค่ี า้ งชำ� ระหรอื เงนิ คงเหลอื จากการ ช�ำระล่วงหน้าใหผ้ ู้บริโภค 28. ผู้บริโภคมีสิทธ์ิเปลี่ยนเครือข่ายผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือโดยยังคงใช้ เลขหมายเดิม 29. เมอื่ ใชโ้ ทรศพั ทม์ อื ถอื โทรไปยงั เลขหมายเครอื ขา่ ยเดยี วกนั การเรยี กสาย ส�ำเร็จต้องมากกวา่ 90% และอัตราสายหลดุ ต้องไมเ่ กนิ 2% 30. เมอ่ื ใชโ้ ทรศพั ทม์ อื ถอื โทรไปยงั เลขหมายตา่ งเครอื ขา่ ยกนั การเรยี กสาย ส�ำเร็จต้องมากกวา่ 85% 31. ผบู้ รโิ ภคสามารถแจง้ ยกเลกิ SMS ทม่ี กี ารสง่ ผา่ นทางเครอื ขา่ ยผใู้ หบ้ รกิ าร ได้ท่ี Call Center ของผ้ใู ห้บรกิ าร 151ฉลาดรู้เน็ต 3 ตอน Trust on Mobile Internet

32. เมื่อโทรหา Call Center ตอ้ งรอสายไม่เกิน 60 วินาที 33. หลงั สมคั รใชบ้ รกิ ารโทรศพั ทบ์ า้ นตอ้ งใชบ้ รกิ ารไดภ้ ายใน 10 วนั ทำ� การ 34. หลงั แจ้งซ่อมแซมโทรศพั ทบ์ ้านและโทรศพั ทส์ าธารณะ ต้องมีการ ดำ� เนินการภายใน 24 ชั่วโมง 35. ต้องมกี ารจดั โทรศพั ทส์ าธารณะให้บรกิ ารอยา่ งนอ้ ย 2 เลขหมาย ตอ่ หมบู่ า้ น 6,000 แหง่ ทวั่ ประเทศ 36. ต้องมีการจัดโทรศัพท์สาธารณะและโทรศัพท์พื้นฐานให้บริการ ในสถานศกึ ษา ศาสนสถาน สถานพยาบาล และหนว่ ยงานท่ีทำ� งานเพอ่ื สงั คม 4,000 แห่ง 37. หากจดั ตงั้ สถานวี ทิ ยคุ มนาคม (เสาสญั ญาณฯ) บรษิ ทั ตอ้ งทำ� ความ เขา้ ใจกับประชาชนในพน้ื ท่ีก่อน 38. บรษิ ทั ตอ้ งตดิ ตงั้ ปา้ ยเครอ่ื งหมายการคา้ เบอรต์ ดิ ตอ่ รวมถงึ ปา้ ยเตอื น ในบริเวณท่ตี ง้ั เสาสญั ญาณฯ 39. ผู้บริโภคสามารถร้องเรียนปัญหาการใช้บริการไปยังผู้ให้บริการ และหนว่ ยงานก�ำกบั ดแู ลได้ ท่มี า : มอื ถอื ในมือเดก็ ฉบบั การต์ นู http://tcp.nbtc.go.th/website/home/ebook/556 น้องพดุ ดิ้งชวนรู้ การร้องเรียนหากถกู ละเมิดสทิ ธ์ิ สามารถรอ้ งเรยี นกบั ทาง กสทช. ไดท้ างอเี มล tcp.service@nbtc. go.th หรอื [email protected] หรอื โทร 1200 กด 1 (โทรฟร)ี และสามารถดรู ายละเอยี ดเพมิ่ เตมิ ไดท้ ี่ http://tcp.nbtc. go.th 152 ฉลาดรู้เน็ต 3 ตอน Trust on Mobile Internet

ภาคผนวก ค�ำศพั ทน์ า่ รู้ 1. Application (แอปพลิเคชัน) : โปรแกรมประยุกต์ท่ีได้รับการออกแบบให้ท�ำงาน กับสมารต์ โฟนหรอื แทบ็ เลต็ ซง่ึ มโี ปรแกรมให้เลือกหลายๆ ประเภท เช่น ประเภทสรา้ ง ความบนั เทงิ การศึกษา สขุ ภาพ ถ่ายภาพ ฯลฯ 2. App Store (แอปสโตร์) : คอื รา้ นขายแอปพลิเคชัน สรา้ งข้นึ มาเพ่อื ให้เราสามารถ ซ้ือหรือดาวน์โหลดและติดตั้งแอปพลิเคชันลงในโทรศัพท์มือถือของเราได้ มีท้ังแบบฟรี และจา่ ยเงินซอ้ื โดยแตล่ ะระบบปฏบิ ตั กิ ารจะมรี ้านคา้ แอปพลเิ คชันของตนเอง โดย iOS จะเรยี กว่า “App Store” ส่วน Android จะเรยี กวา่ “Play Store” และ Windows เรียกว่า “Windows Store” 3. Blog (บลอ็ ก) : เปน็ คำ� รวมมาจากคำ� วา่ เวบ็ ลอ็ ก (weblog) เปน็ รปู แบบเวบ็ ไซตป์ ระเภท หนึ่ง จะเขียนข้ึนในล�ำดับท่ีเรียงตามเวลาในการเขียน โดยแสดงข้อมูลท่ีเขียนล่าสุด ไวแ้ รกสุด บลอ็ กโดยปกตจิ ะประกอบดว้ ย ข้อความ ภาพ ลิงก์ ซึง่ บางครั้งจะรวมสื่อต่างๆ ไมว่ า่ จะเปน็ เพลง หรอื วดิ โี อในหลายรปู แบบได้ จดุ ทแ่ี ตกตา่ งของบลอ็ กกบั เวบ็ ไซตโ์ ดยปกติ คือ บล็อกจะเปิดให้ผู้เข้ามาอ่านข้อมูล สามารถแสดงความคิดเห็นต่อท้ายข้อความ ที่เจ้าของบล็อกเป็นคนเขียน ท�ำให้ผู้เขียนสามารถได้ผลตอบกลับโดยทันที ค�ำว่า “บล็อก” ยังใช้เป็นค�ำกริยาได้หมายถึง การเขียนบล็อก และนอกจากนี้ผู้ท่ีเขียนบล็อก เป็นอาชีพกจ็ ะเรยี กวา่ “บลอ็ กเกอร”์ 4. Contact smart card (คอนแทค สมาร์ตการ์ด) : สมาร์ตการ์ดแบบสัมผัส เป็นบตั รทีม่ กี ารฝงั ชิปใตห้ นา้ สัมผัสทเี่ ปน็ แผน่ โลหะสที องขนาดเล็ก มเี ส้นผ่านศูนย์กลาง ประมาณครงึ่ นวิ้ ทด่ี า้ นหนา้ ของบตั ร ตอนใชง้ านตอ้ งสอดบตั รเขา้ ในเครอ่ื งอา่ นใหห้ นา้ สมั ผสั ของบัตรได้แตะกบั หนา้ สมั ผัสภายในเคร่อื งอา่ นบตั ร ส่วนใหญ่จะเป็นกับบตั รเครดิตหรอื บัตรเอทีเอ็ม ปัจจุบันประเทศไทยได้ใช้สมาร์ตการ์ดชนิดนี้ท�ำบัตรประจ�ำตัวประชาชน หรือซมิ การด์ ของโทรศพั ท์มือถือ 153ฉลาดรูเ้ น็ต 3 ตอน Trust on Mobile Internet

5. Contactless smart card (คอนแทคเลส สมาร์ตการ์ด) : สมาร์ตการด์ แบบ ไร้สัมผัส เป็นบัตรที่มีการฝังชิปและขดลวดสายอากาศเอาไว้ภายในอาจมองด้วย ตาเปล่าไม่เห็น สามารถติดต่อกับเครื่องอ่านบัตรที่รับส่งสัญญาณผ่านคลื่นวิทยุได้ ในระยะทก่ี ำ� หนด ซ่ึงอาจเป็นระยะท่ใี กลช้ ิด (Proximity Card) หรอื ระยะท่ีใกล้เคียง (Vicinity Card) แลว้ แตม่ าตรฐานของบตั ร โดยไมจ่ ำ� เปน็ ตอ้ งใหบ้ ตั รสมั ผสั กบั เครอ่ื งอา่ น ดังกล่าว ส่วนใหญ่จะใช้กับบัตรเก็บเงินทางด่วน บัตรโดยสารของรถไฟฟ้าบีทีเอส และรถไฟฟา้ ใต้ดิน และบัตรชำ� ระเงินยอ่ ย เช่น บตั ร Smart Purse เป็นต้น 6. CPU (ซพี ีย)ู : คือหน่วยประมวลผลกลาง เปน็ สมองกลของสมารต์ โฟน แทบ็ เล็ต และแฟบเล็ต ซีพียูมีหลายประเภท ทั้งแบบ Single Core, Dual Core, Quad Core ชึ่งเป็นจ�ำนวนแกนสมองเปรียบเสมือนมีคนท�ำงานเพิ่มตามจ�ำนวน Core ทเี่ พมิ่ ขน้ึ มายง่ิ จำ� นวนของแกนสมองมมี ากเทา่ ไหร่ยง่ิ สง่ ผลใหก้ ารประมวลของสมารต์ โฟน มปี ระสิทธิภาพมากขึน้ เท่าน้ัน นอกจากน้ี ความเร็วของ CPU กย็ งั เปน็ ตัวแปรส�ำคัญ ในการประมวลผล ยง่ิ มคี วามเรว็ มากเทา่ ไหร่ การประมวลผลของ CPU กย็ งิ่ ตอบสนอง การท�ำงานไดเ้ ร็วขึ้นเทา่ นน้ั 7. Fair Usage Policy (แฟร์ ยเู สจ โพลซิ )ี : กฎเกณฑก์ ารใช้งานอนิ เทอร์เนต็ ผ่าน เครือข่ายโทรศัพท์เคลอื่ นท่ี กฎเกณฑ์น้กี ำ� หนดขน้ึ โดยผใู้ ห้บริการ เพอ่ื ใหผ้ ูใ้ ชบ้ ริการ มีโอกาสเข้าใช้งานอินเทอร์เน็ตผ่านเครือข่ายโทรศัพท์เคล่ือนท่ีได้อย่างยุติธรรมและ เทา่ เทียมกนั 8. GPS (จพี ีเอส) : ยอ่ มาจาก Global Positioning System คอื ระบบบอกตำ� แหน่ง บนพนื้ ผวิ โลก โดยอาศยั การคำ� นวณจากความถสี่ ญั ญาณนาฬกิ าทส่ี ง่ มาจากดาวเทยี ม ทโี่ คจรอยรู่ อบโลกซงึ่ มตี ำ� แหนง่ ทแี่ นน่ อน ทำ� ใหร้ ะบบนส้ี ามารถบอกตำ� แหนง่ ณ จดุ ที่ สามารถรับสัญญาณได้ท่ัวโลก โดยเคร่ืองรับสัญญาณจีพีเอสรุ่นใหม่ๆ จะสามารถ ค�ำนวณความเรว็ และทศิ ทางนำ� มาใชร้ ว่ มกับโปรแกรมแผนท่ี เพื่อใช้ในการน�ำทางได้ 9. Hashtag (แฮชแทก็ ) : คือคำ� ทีข่ ึน้ ต้นด้วยเครือ่ งหมาย “#” เพื่อใช้ในการจดั กลมุ่ สิ่งที่เราโพสต์ เพื่อให้ผู้ใช้งานส่ือสังคมออนไลน์สามารถติดตามความสนใจเร่ืองใด เรือ่ งหนึ่ง 10. Location Based Service (โลเคชั่น เบส เซอรว์ ิส) : เปน็ การบริการบอก ตำ� แหนง่ ทางภมู ศิ าสตร์ โดยใชอ้ ปุ กรณพ์ กพา เชน่ โทรศพั ทม์ อื ถอื แทบ็ เลต็ สมารต์ โฟน หรอื อปุ กรณอ์ น่ื ๆ สญั ญาณเครอื ขา่ ยของผใู้ หบ้ รกิ ารตา่ งๆ การใหบ้ รกิ ารตำ� แหนง่ ทอี่ ยนู่ นั้ ตอ้ งอาศยั อุปกรณเ์ ฉพาะในการเชอ่ื มต่อกบั ดาวเทียม เช่น เครอื่ งรบั สญั ญาณ GPS 154 ฉลาดรเู้ น็ต 3 ตอน Trust on Mobile Internet

11. Mobile Banking (โมบายแบงก์กิ้ง) : เป็นการพัฒนารูปแบบการให้บรกิ าร ตา่ งๆ ของ Online Banking โดยออกแบบมาใหใ้ ช้งานได้งา่ ยๆ ผา่ นอินเทอรเ์ น็ต เบราวเ์ ซอร์บนมือถือหรอื แอปพลเิ คชันของแตล่ ะธนาคาร 12. NFC (เอน็ เอฟซ)ี : ยอ่ มาจาก Near Field Communication เปน็ เทคโนโลยี การสอื่ สารไรส้ ายผา่ นคลน่ื วทิ ยทุ ค่ี วามถ่ี 13.56 MHz ใชส้ ง่ ขอ้ มลู ไดใ้ นระยะไมเ่ กนิ 10 ซม. มคี วามเรว็ ในการรบั สง่ ขอ้ มลู ไดส้ งู สดุ 424 kbit/s สามารถจบั คอู่ ปุ กรณไ์ ด้ อยา่ งรวดเรว็ และใชพ้ ลงั งานตา�่ จากขอ้ ดดี งั กลา่ ว NFC จงึ มกี ารนา� มาใชใ้ นการรบั สง่ ขอ้ มลู ปรมิ าณเลก็ นอ้ ยภายในระยะเวลาสน้ั ๆ ดงั นน้ั อปุ กรณท์ ส่ี ามารถใชง้ าน NFC ไดส้ ะดวกจงึ เปน็ อปุ กรณพ์ กพา เชน่ โทรศพั ทม์ อื ถอื หรอื แทบ็ เลต็ ซง่ึ สามารถใชง้ าน ไดโ้ ดยการนา� ไปแตะหรอื สมั ผสั กบั เครอื่ งอา่ น NFC หรอื อปุ กรณท์ ม่ี คี วามสามารถ NFC เหมอื นกนั ตวั อยา่ งการใชง้ าน NFC เชน่ การจา่ ยเงนิ ผา่ นโทรศพั ทม์ อื ถอื (Mobile Payment) การใชแ้ ทนบตั รโดยสาร การใชแ้ ทนบตั รเขา้ ตวั อาคาร การใชย้ นื ยนั ตวั ตน ในการเชอ่ื มตอ่ Bluetooth / Wi-Fi หรอื การรบั สง่ ขอ้ มลู ทมี่ ขี นาดไมใ่ หญม่ าก เชน่ รปู ถา่ ย เปน็ ตน้ 13. One Time Password : OTP (วนั ไทม์ พาสเวริ ์ด : โอทพี )ี : คือรหัสผ่านท่ีใช้ ครง้ั เดยี วทส่ี ง่ ทาง SMS ใหผ้ ทู้ ท่ี า� ธรุ กรรมออนไลนเ์ พอ่ื การตรวจสอบและยนื ยนั ตวั ตน 14. Phishing (ฟิชชิง) : เป็นรูปแบบการหลอกลวงโดยใช้อีเมลหรือหน้าเว็บไซต์ ปลอมเพ่อื ให้ไดม้ าซึ่งขอ้ มลู เช่น ชือ่ ผูใ้ ช้ รหสั ผา่ น หรือ ข้อมลู สว่ นบุคคลอ่นื ๆ เพอ่ื นา� ขอ้ มลู ทไ่ี ดไ้ ปใชใ้ นการเขา้ ถงึ ระบบโดยไมไ่ ดร้ บั อนญุ าต หรอื สรา้ งความเสยี หาย ด้านอ่ืนๆ โดยเฉพาะด้านการเงิน โดยค�าว่า Phishing เป็นค�าพ้องเสียงจาก ค�าวา่ Fishing ซึง่ หมายถงึ การตกปลา โดยเปรียบเหมือนการใช้เหยอ่ื ล่อในการ ตกปลาน่ันเอง โดยวธิ ีการมักจะหลอกหลวงด้วยการปลอมอเี มล หรอื ปลอมหน้า เว็บไซต์ท่ีท�าให้หลงเชื่อ และกรอกข้อมูลในการล็อกอินเข้าระบบ ผู้ไม่หวังดีก็จะ ได้ช่อื ผ้ใู ช้และรหสั ผ่านไปทนั ที 155ฉลาดรูเนต็ 3 ตอน Trust on Mobile Internet

15. RAM (แรม) : เปน็ หนว่ ยความจ�ำช่วั คราวในสมาร์ตโฟน มหี น้าท่พี กั ข้อมูลส�ำหรบั การคำ� นวณของเครอ่ื งและเปน็ พน้ื ทใ่ี นการรนั แอปพลเิ คชนั ตา่ งๆสมารต์ โฟนทมี่ ีRAMมาก เครอื่ งกจ็ ะทำ� งานไดร้ วดเรว็ และราบรน่ื หากมี RAM นอ้ ยกอ็ าจทำ� ใหเ้ ครอ่ื งเกดิ อาการ กระตุกได้ RAM จะมีการจองการใช้งานให้กับแอปพลิเคชันต่างๆ ท่ีเราเปิดข้ึนมา ซึ่งหากเปดิ หลายๆ แอปพลเิ คชนั พร้อมกัน จะทำ� ใหห้ นว่ ยความจ�ำเหลือน้อยลงและ เครอื่ งจะช้าหรือหยุดทำ� งานได้ 16. ROM (รอม) : เป็นหน่วยความจ�ำในสมาร์ตโฟนท�ำหน้าท่ีเสมือนฮาร์ดดิสก์ใน คอมพิวเตอร์ เป็นพ้ืนท่ีที่ใช้เก็บระบบปฏิบัติการ แอปพลิเคชัน และไฟล์ต่างๆ เช่น รูปถ่าย วิดโี อ เพลง เป็นตน้ 17. Secure Sockets Layer : SSL (ซีเคียว ซ็อกเก็ต เลเยอร์ : เอสเอสแอล) : เป็นเทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้นมาใช้จัดการกับภัยคุกคามทางอินเทอร์เน็ต ด้วยความ สามารถในการเข้ารหัสลับข้อมูล (Encrypt) ก่อนท่ีจะส่งผ่านเครือข่ายไปถึงผู้รับ ปลายทาง เว็บไซต์ที่ใช้โพรโทคอล HTTPS จะเป็นเว็บไซต์ที่เข้ารหัสข้อมูลก่อนส่ง หากมีผู้ไม่หวังดีดักรับข้อมูลก็จะไม่สามารถเข้าใจข้อมูลน้ันได้ ซ่ึงการท่ีจะใช้งาน โพรโทคอล HTTPS ได้น้ัน เครื่องให้บริการเว็บไซต์จะต้องท�ำการติดตั้งใบรับรอง ความปลอดภยั ทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ (Certificate) เสยี กอ่ น ซงึ่ ใบรบั รองความปลอดภยั ทางอเิ ลก็ ทรอนกิ สส์ ามารถทำ� ขน้ึ เองหรอื ซอ้ื จากผใู้ หบ้ รกิ ารรบั รองทนี่ า่ เชอ่ื ถอื (Trusted certificate authority) กไ็ ด้ เพยี งแตใ่ บรบั รองทที่ ำ� ขนึ้ เองนนั้ ปอ้ งกนั เวบ็ เบราวเ์ ซอร์ จะแจ้งเตือนความผิดปกติ เน่ืองจากไม่มีผู้รับรองความน่าเช่ือถือ ทั้งน้ีใบรับรองจะ เปน็ ตวั บง่ บอกความถูกต้องของข้อมลู ท่เี กยี่ วขอ้ งกับเว็บไซตน์ ั้น เช่น การยืนยันความ เป็นเจ้าของเว็บไซต์ ความสมบูรณ์ของการเข้ารหัสลับข้อมูล ช่วยเพิ่มความมั่นใจ ให้กบั ผูใ้ ช้งานขณะท่ีมีการรบั -ส่งข้อมลู 18. Smart Card (สมารต์ การด์ ) : เปน็ บตั รพลาสตกิ ชนดิ หนงึ่ มขี นาดเทา่ กบั บตั รเครดติ หรอื บตั รเอทีเอม็ แต่ตา่ งกนั ตรงที่มีการฝังชิปไวท้ ่ีบนบัตรดว้ ย ซึง่ ในตวั ชิปนสี้ ามารถ บันทึกขอ้ มูลทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ได้ และมีวิธีการรกั ษาความปลอดภัยเปน็ อยา่ งดี 19. Smartphone (สมารต์ โฟน) : คอื โทรศพั ทม์ ือถือทีม่ คี วามสามารถในการเช่ือมตอ่ อนิ เทอรเ์ นต็ และสามารถดาวนโ์ หลดแอปพลเิ คชนั ตดิ ตงั้ เพม่ิ เตมิ ทเ่ี ครอ่ื งได้ เสมอื นกบั คอมพวิ เตอรข์ นาดเลก็ ทเี่ ราสามารถพกพาไปไหนมาไหน เพอื่ ตดิ ตอ่ ขอ้ มลู และสอ่ื สาร ตลอดจนท�ำงานไดส้ ะดวกในทกุ ทีท่ เ่ี ราต้องการ 156 ฉลาดรเู้ นต็ 3 ตอน Trust on Mobile Internet

๑๐๑๐20. Tablet (แทบ็ เลต็ ) : คอื อปุ กรณค์ อมพิวเตอร์ท่มี หี นา้ จอระบบสมั ผสั ขนาดใหญ่ ตง้ั แต่ 7 น้ิวข้ึนไป พกพาได้สะดวก สามารถใช้งานหน้าจอผ่านการสัมผัส มีแอปพลิเคชัน มากมายใหเ้ ลือกใช้ ข้อดขี องแท็บเล็ตคอื มีหน้าจอทีก่ ว้าง ทำ� ให้มีพ้ืนทกี่ ารใช้งานเยอะ มีน�้ำหนักเบา พกพาได้สะดวกกว่าโน้ตบุ๊กหรือคอมพิวเตอร์ สามารถจดบันทึกหรือ ใช้เป็นอุปกรณ์เพื่อการศึกษาไดเ้ ป็นอยา่ งดี 21. Phablet (แฟบเลต็ ) : เป็นค�ำทเี่ กดิ จากค�ำ 2 ค�ำคือ คำ� ว่า Phone และ Tablet ที่ เปน็ การผสมผสานกนั ระหวา่ งโทรศพั ทม์ อื ถอื และแทบ็ เลต็ โดยคำ� นยิ ามทด่ี จู ะใกลเ้ คยี ง ท่สี ุดเวลานคี้ ือ “มอื ถือลูกผสมกบั แท็บเลต็ ” โดยโทรศัพทม์ อื ถอื ประเภทนีม้ ีจุดเด่นคอื มหี น้าจอขนาดใหญ่และใช้เปน็ โทรศพั ทไ์ ดอ้ กี ด้วย 22. Voice over IP : VoIP (วอยซ์ โอเวอร์ ไอพี : วโี อไอพ)ี : เป็นการส่อื สารทางเสยี ง ผ่านโครงข่ายอินเทอร์เน็ต หรือโครงข่ายอ่ืนๆ ที่ใช้อินเทอร์เน็ตโพรโทคอล สัญญาณ เสยี งจะมกี ารตดั แบง่ เปน็ แพก็ เกจวงิ่ ผา่ นไปบนโครงขา่ ยทใ่ี ชส้ ำ� หรบั การสอื่ สารขอ้ มลู ทวั่ ไป แทนการใชว้ งจรเฉพาะตามวธิ กี ารสอ่ื สารในระบบโทรศพั ทแ์ บบดง้ั เดมิ เปรยี บไดก้ บั การ ให้รถยนต์ว่ิงแทรกกันได้ตามช่องว่างที่มีอยู่ของถนน แทนการให้รถยนต์คันเดียว จองถนนวิ่งแบบผูกขาด ข้อดีของวอยซ์ โอเวอร์ ไอพี ก็คือการสามารถใช้โครงข่าย ได้อยา่ งมปี ระสิทธิภาพ ทำ� ใหส้ ามารถใหบ้ รกิ ารได้ในอัตราคา่ บริการทถ่ี กู ลงมา 157ฉลาดรเู้ นต็ 3 ตอน Trust on Mobile Internet

หนา้ ทขี่ องผใู้ หบ้ รกิ ารทเี่ กย่ี วขอ้ งกบั โทรศพั ทม์ อื ถอื เพ่ือประโยชน์แก่ผู้ใช้บริการท่ีเกี่ยวข้องกับโทรศัพท์มือถือ ส�ำนักรับ เรื่องร้องเรียนและคุ้มครองผู้บริโภคในกิจการโทรคมนาคม (รท.) ส�ำนักงาน คณะกรรมการกจิ การกระจายเสยี งกจิ การโทรทศั น์และกจิ การโทรคมนาคมแหง่ ชาติ ไดร้ ะบสุ ทิ ธใิ นการรอ้ งเรยี นกรณี“การรอ้ งเรยี นตอ่ ผใู้ หบ้ รกิ ารโดยตรง”5ประการ ดงั น้ี 1. กรณีท่ีผู้บริโภคได้รับความเสียหายยื่นเร่ืองร้องเรียนต่อผู้ให้บริการ ผู้ให้บริการ ต้องออกหนังสือแจ้งการรับเรื่องร้องเรียน พร้อมแจ้งสิทธิให้ผู้ร้องเรียนทราบ ภายใน 7 วัน 2. ถา้ ผใู้ หบ้ รกิ ารตรวจเรอื่ งรอ้ งเรยี น ปรากฏวา่ เรอื่ งรอ้ งเรยี นไมม่ มี ลู ผใู้ หบ้ รกิ ารตอ้ ง ท�ำหนังสือแจ้งให้กับผู้ร้องเรียนทราบภายใน 14 วัน พร้อมแสดงเหตุผลที่ไม่รับ พจิ ารณาเรอื่ งรอ้ งเรยี น และแจง้ สทิ ธใิ นการรอ้ งเรยี นตอ่ กสทช. และหนว่ ยงานอนื่ โดยระบุสถานที่ติดต่อและเลขหมายโทรศัพท์ของหน่วยงานน้ันๆ ให้ทราบ โดยชัดเจน 3. แต่หากผู้ร้องเรียนยังคงเห็นว่าเร่ืองร้องเรียนมีมูล เป็นสาระ หรือสมเหตุสมผล ผู้ร้องเรียนสามารถส่งเรื่องให้ กสทช. พิจารณา และ รท. จะเป็นผู้แจ้งผล การพิจารณาใหผ้ ู้รอ้ งเรียนและผ้ใู ห้บรกิ ารทราบภายใน 14 วัน และถา้ ผลปรากฏ ว่าเร่อื งรอ้ งเรยี นมีมลู ใหผ้ ูใ้ หบ้ ริการดำ� เนินการแก้ไขตอ่ ไป 4. ผใู้ หบ้ รกิ ารตอ้ งแกไ้ ขขอ้ รอ้ งเรยี นใหแ้ ลว้ เสรจ็ ภายใน 30 วนั ยกเวน้ แตม่ เี หตสุ ดุ วสิ ยั ไมอ่ าจดำ� เนนิ การใหแ้ ลว้ เสรจ็ จะตอ้ งแจง้ ความคบื หนา้ และกำ� หนดเวลาทคี่ าดจะ ด�ำเนนิ การให้แลว้ เสร็จทุก 10 วัน 5. กรณผี ลการเจรจาระหวา่ งผใู้ หบ้ รกิ ารและผรู้ อ้ งเรยี นไมไ่ ดข้ อ้ ยตุ ิ ไมว่ า่ ทงั้ หมดหรอื บางส่วน ผู้ให้บริการต้องเสนอรายงานกระบวนการแก้ไขปัญหาเร่ืองร้องเรียน บนั ทึกการเจรจา รายละเอียด พยาน หลกั ฐานทัง้ หมดให้ รท. ทราบภายใน 3 วนั นับจากวันท่ีการเจรจาตกลงเสร็จส้ิน เพ่ือน�ำเข้าสู่กระบวนการพิจารณาเรื่อง รอ้ งเรยี นและระงับข้อพิพาทโดย กสทช. ตอ่ ไป 158 ฉลาดร้เู น็ต 3 ตอน Trust on Mobile Internet

ทอ่ งโลกออนไลน์ พบปญั หาเมอ่ื ใดตดิ ตอ่ ไดท้ นี่ ี่ หน่วยงาน เว็บไซต์ ตดิ ต่อ ภารกิจ ศูนยร์ ับเร่ืองร้องเรียน www.1212occ. โทรศพั ท์ 1212 กระทรวงดิจิทัลเพ่ือเศรษฐกิจและสังคม ปัญหาออนไลน์ com มอบหมายให้ส�ำนักงานพัฒนาธุรกรรมทาง กระทรวงดิจทิ ัล อีเมล อเิ ล็กทรอนกิ ส์ (องค์การมหาชน) ด�ำเนนิ การ เพือ่ เศรษฐกจิ และ 1212@mict. ศูนย์รับเร่ืองร้องเรียนปัญหาออนไลน์ 1212 สงั คม โดยสำ� นักงาน go.th Online Complaint Center หรือ 1212 พัฒนาธรุ กรรม OCC เพอื่ เปน็ ศนู ย์กลางการรบั เรอ่ื งร้องเรยี น ทางอิเล็กทรอนกิ ส์ โทรสาร ปัญหาท่ีเกิดจากการซ้ือขายทางออนไลน์ (องค์การมหาชน) 0-2127-5789 การกระทำ� ความผดิ ตามพระราชบญั ญตั วิ า่ ดว้ ย หรือ ETDA (เอ็ตดา้ ) การกระท�ำความผิดเก่ียวกับคอมพิวเตอร์ แอปพลิเคชนั รวมถึงการกระท�ำความผิดทางเทคโนโลยี 1212 OCC สารสนเทศ ภัยคุกคามทางไซเบอร์ตลอดจน ปญั หาทางออนไลนอ์ ่นื ๆ ท่เี กยี่ วข้อง เว็บไซต์ www. 1212occ.com ศูนยป์ ระสานการ www.thaicert. โทรศพั ท์ รับแจ้งเหตุภัยคุกคาม รวมท้ังประสานงาน รักษาความม่นั คง or.th 0-2123-1212 ระหว่างหน่วยงานทั้งในและต่างประเทศ ปลอดภยั ระบบ ทงั้ ภาครฐั เอกชน มหาวิทยาลยั ผู้ใหบ้ รกิ าร คอมพิวเตอร์ อเี มล อนิ เทอรเ์ นต็ หรอื ผเู้ กยี่ วขอ้ งในการตอบสนอง ประเทศไทย (ไทย แจ้งเหตภุ ยั และจดั การกบั เหตกุ ารณค์ วามมน่ั คงปลอดภยั เซิร์ต) ภายใต้ ETDA คกุ คาม สารสนเทศ กระทรวงดิจิทัลเพ่ือ report@ เศรษฐกจิ และสงั คม thaicert.or.th ส�ำนักงาน www.ocpb. สายดว่ น มีบทบาทหน้าท่ีในการบังคับใช้กฎหมายให้ คณะกรรมการ go.th 1166 เกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้บริโภค โดยคุ้มครอง คุ้มครองผูบ้ รโิ ภค อเี มล ผู้บริโภคในด้านโฆษณา ด้านฉลาก และด้าน consumer@ สญั ญา ocpb.go.th เวบ็ ไซต์ http:// complain. ocpb.go.th/ 159ฉลาดรเู้ นต็ 3 ตอน Trust on Mobile Internet

หนว่ ยงาน เวบ็ ไซต์ ตดิ ตอ่ ภารกจิ ส�ำนักงาน www.fda. สายดว่ น 1556 มบี ทบาทหนา้ ทใี่ นการบงั คบั ใชก้ ฎหมายวา่ ดว้ ย คณะกรรมการ moph.go.th ผลิตภัณฑ์สุขภาพ ซ่ึงมีขอบเขตการรับ อาหารและยา โทรศัพท์ เรื่องร้องเรียนและด�ำเนินการให้ค�ำปรึกษา 0-2590-1556 ตลอดจนแกไ้ ขปัญหาในเรอื่ งดังต่อไปน้ี • มีความบกพร่องของผลิตภัณฑ์ อีเมล สขุ ภาพทเี่ หน็ ไดช้ ดั เจน เช่น ไม่มคี ณุ ภาพตาม 1556@fda. มาตรฐานทีก่ ฎหมายก�ำหนด moph.go.th • มกี ารโฆษณาโออ้ วด หลอกลวงหรอื ท�ำให้เข้าใจผิดในสาระส�ำคัญของผลิตภัณฑ์ สุขภาพนัน้ • เป็นผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ได้รับ อนุญาต ปลอม ไม่ได้มาตรฐานเร่ืองคุณภาพ หรืออาจไมป่ ลอดภยั ต่อผบู้ รโิ ภคในทกุ กรณี กองบังคับการ www. โทรศพั ท์ มขี อบเขตการรบั เรอื่ งรอ้ งเรยี นและดำ� เนนิ การ ปราบปรามการ tcsd.in.th/ 0-2142-2555-60 ให้ค�ำปรึกษา ตลอดจนแก้ไขปัญหาในด้าน กระทำ� ความผิด การกระท�ำความผิดเก่ียวกับอาชญากรรม เกย่ี วกบั อาชญากรรม เวบ็ ไซต์ ทางเทคโนโลยี ความผิดตามพระราชบัญญัติ ทางเทคโนโลยี หรอื http://www. วา่ ดว้ ยการกระทำ� ความผดิ เกย่ี วกบั คอมพวิ เตอร์ บก.ปอท. tcsd.in.th/แจง้ รวมไปถึงการหลอกลวง หรือฉ้อโกงทาง เหตเุ บาะแส อินเทอร์เน็ตหรือสื่อสังคมออนไลน์และ เรอ่ื งอืน่ ๆ ท่เี กย่ี วขอ้ ง ศูนย์คุ้มครอง www. สายด่วน เป็นศูนย์กลางในการด�ำเนินงานด้านการ ผู้ใช้บริการทาง 1213.or.th 1213 คมุ้ ครองผู้ใช้บริการทางการเงนิ เพอื่ ลดความ การเงนิ ธนาคาร เสี่ยงและความเสียหายท่ีอาจจะเกิดขึ้นจาก แหง่ ประเทศไทย อีเมล การใชบ้ รกิ าร รวมทงั้ ใหร้ เู้ ทา่ ทนั การหลอกลวง [email protected] ทางการเงินจากกลุ่มมิจฉาชีพ เพ่ือไม่ให้ ตกเป็นเหย่อื ภัยทางการเงินในรปู แบบตา่ งๆ 160 ฉลาดรเู้ นต็ 3 ตอน Trust on Mobile Internet

ตอน Trust on Mobile Internet จดั พิมพแ ละเผยแพรโดย เราปน หนงั สือเลมนี้เพอ่ื คุณ : สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส (องคก ารมหาชน) (สพธอ.) เถาแกยุคไอที กระทรวงดิจิทลั เพอื่ เศรษฐกิจและสงั คม นักชอปออนไลน อาคารเดอะไนน ทาวเวอร แกรนด พระรามเกา (อาคารบ)ี ช้ัน 21 ครอบครวั ไซเบอร เลขที่ 33/4 ถนนพระรามเกา แขวงหวยขวาง เขตหวยขวาง กรงุ เทพฯ 10310 โทรศัพท 0-2123-1234 ISBN 978-974-9765-76-0 เวบ็ ไซต สพธอ. : www.etda.or.th เวบ็ ไซต กระทรวงดิจิทลั เพื่อเศรษฐกจิ และสังคม : www.mdes.go.th 9 789749 765760