16-วัดร่องขุ่น(พระปลัดนพรุจ จกฺกวโร)

ชอ่ื พระปลดั นพรุจ จกฺกวโร/ภญิ โญ นสิ ิตช้ันปี ๓ รหสั นสิ ิต ๖๓๐๙๕๐๑๐๑๖ หลกั สูตรพทุ ธศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา ประเด็นศึกษา : จากการสิกขาจาริกเข้าใจบทบาทพระสงฆ์ในการบริหารจัดการวัดเป็นแหล่งท่องเท่ียว ทางศาสนาและวัฒนธรรมอยา่ งไร(วัดรอ่ งขุ่น) พระนสิ ติ และคณาจารย์จากมหาจฬุ าลงกร ราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์ ได้ออก เดินทางจากสุรินทร์มุ่งหน้าสู่เมืองดินแดน แห่งอารยธรรมล้านนา เพ่ือสิกขาจาริก ประวัติศาสตร์อารยธรรม ประเพณี วัฒนธรรมชาวเมืองเหนือซ่ึงถื อว่ามี ความสาคัญในทางพระพุทธศาสนามาก ออกเดนิ วันท่ี ๒๓ มกราคม ๖๖ เวลา ๐๗.๐๐น. ข้าพเจ้าข้ึนรถบสั คนั ท่ี ๓ มพี ระมหาสมพงษ์ ฐติ จิตโฺ ต อาจารยป์ ระจา ฯ และ พระมหาโชตนิพิฐพนธ์ สุทฺธจิตฺโต,ผศ. ถึงปลายทาง จังหวัดเชียงราย ณ พุธมณฑลเชียงราย เวลา ๐๒.๓๐น. เช้าของวันท่ี ๒๔ มกราคม ๖๖ ข้าพเจ้าและคณะ ได้ออกทางสู่สถานท่ีแรก ท่ีได้ลงศึกษาเรียนรู้วัดที่เป็นแหล่ง ท่องเที่ยวทางศาสนาและวัฒนธรรมก็จะมีอยู่ ประมาณ ๓ วัด คือ ๑ วัดร่องขุ่น ๒ วัดห้วยปลาก้ัง ๓ วัดพระ ธาตุผาเงา วัดเจดีย์หลวง วัดพระสิหิง วัดป่าสัก จากการที่ข้าพเจ้าได้ลงสู่การ เรยี นจึงพบวา่ วดั ร่องขนุ่ นา่ จะเป็นวัดท่ี มีความโดดเด่นทางการท่องเที่ยวทาง ศาสนาและวัฒนธรรมมาเป็นที่ ๑ เ พ ร า ะ เ ป็ น วั ด ท่ี มี ก า ร พั ฒ น า แ บ บ สมัยใหม่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว โดย วัดร่องขุ่นเป็นท่ีรู้จักของชาวไทยและ ชาวต่างชาติว่า วัดสีขาว (ไวท์เทมเพอร์) เป็นวัดที่มีศิลปะแตกต่างจากวัดทั่วไปในประเทศไทย วัดน้ีสร้างโดยจิตรกรผู้มีช่อื เสียงที่คนไทยท้ังประเทศรจู้ ก ท่านดอี าจารยเ์ ฉลิมชยั โฆษิตพพิ ัฒน์ ท่านปรารถนาที่จะสรา้ งวัดใหส้ วยในระดบั โลก เพือ่ ประกาศความยิ่งใหญ่ ของงานพุทธศิลป์สมัยใหม่ของชาติไทย ท่านทุ่มเทแรงกายแรงใจพร้อมคณะลูกศิษย์กว่า ๑๓๖ ชีวิตและจะ อทุ ิศสร้างจนลมหายใจสุดท้าย จากท่ีได้รับฟังไกด์ผู้ให้ข้อมูล วัดร่องขุ่นได้สร้างมา๒๓ ปีแล้ว (เริ่มสร้างปี ๒๕๔๐) อาจารยเ์ ฉลิมชัย ทา่ นต้ังเปา้ หมายของชีวิต และการทางานพัฒนางานพุทธศลิ ป์ของชาติไปสคู่ วามเป็น อินเตอร์ อยากให้คนท้ังโลกมาชมงานของท่าน ท่านใช้เวลาทั้งชีวิต และสอนลูกศิษย์อีกหลายคน เพื่อสืบทอด เจตนารมณห์ ลงั ความตายของผมไปอกี ๖๐ป๙ี ๐ปจี งึ จะสมบูรณ์ จากการเดินชมภายในวัดจะพบว่ามีนักท่องเท่ียวชาวต่างชาติมากมาย และชาวไทยท่ีมาเที่ยวชม เยอะแยะมากมายมีท้ังคนใหญ่และเด็กนักเรียน ในบริเวณมีการจัดสรรปั่นส่วนบริเวณวัดได้ดีมากในการสร้าง น่ันจะเนน้ ในเรื่องศิลปะที่โดดเด่น มีภาพจิตรกรรมฝาผนังท่ีสวยงาม ภาพพระพุทธรูปพระพุทธเจ้าองค์ใหญ่

เสดจ็ ขน้ึ มาจากขอบฟ้าจักรวาล ล้อมรอบไปดว้ ยสรวงสรรค์ เพื่อใหผ้ ูค้ นรู้สึกถึงความสุข ความสงบ และเห็นถึง พระเมตตาธรรมของพระพุทธเจ้าท่ีมีต่อสรรพสัตว์ทั้งหลาย และมีภาพให้ชมสวยงามแต่ละภาพน่ันล้วนแฝงไว้ ด้วยธรรมะเตือนตัวเองอยู่เสมอ ท่านอาจารย์เฉลิมชัยได้กล่าวไว้น่าคิดว่า เพราะมนุษย์ในโลกปัจจุบันขาด ศีลธรรม ผมจึงเปรียบมนุษย์ชั่วเป็นพญามารอ้าปากอมประตูทางเข้าโบสถ์ เพื่อให้ผู้คนได้รู้สึกว่าตนได้เดินพ้น ออกจากปากของพญามาร คอื ได้หลุดพ้นจากกิเลสตัณหาตา่ งๆ มุ่งเข้าสธู่ รรม หลาย ๆ จุดจะมีพระพุทธและรูป ตา่ ง ๆ เป็นเปน็ สญั ลกั ษณใ์ หผ้ ู้คนไดศ้ ึกษา เป็นปรศิ นาธรรมบา้ ง เปน็ ขอ้ ธรรมบ้าง เปน็ ขอ้ คิดสะกิดใจบา้ ง วัดร่องขุ่น จึงเป็นวัดท่ีสร้างความสุขในจิตเป็นเคล็ดลับท่ีทาให้ผู้คนท่ีมาเท่ียวชมคิดในสิ่งท่ีบวก และ เปน็ มิตรกบั ทกุ คนอยูเ่ สมอ เป็นการเจริญสตเิ พ่ือม่งุ ไปสู่การเปน็ คนดี คดิ ดี พดู ดี ทาดี มนษุ ยท์ ุกคนลว้ นตอ้ งการ สิง่ ท่ีดีงาม ถ้าใจเรามคี วามรกั มีความเมตตา มนั ก็จะแสดงความดีงามในจติ ออกมาเองโดยธรรมชาติ เราจะต้อง ฝึกฝนความอดทน มีความเพียรจนกว่าเราสามารถชนะใจตนเองได้ เราจะเห็นได้ว่าวัดร่องขุ่นยังมีการสร้างอยู่ ตลอดเวลา น่ันแสดงว่าผู้สร้างยังมีส่ิงที่อยากให้คนไทยและชาวต่างชาติได้เห็นส่ิงที่เป็นศาสนาและวัฒนธรรม ของไทยเราอกี มากมาย เมื่อวัดแห่งนี้เสร็จสมบูรณ์ก็จะเป็นสิ่งหนึ่งท่ีแทนความเสียสละจากการอุทิศตนของ ผู้สร้างให้แก่ประเทศชาติ พระพุทะศาสนา และพระมหากษัตริย์รัชกาลที่๙ หวังว่าวันหน่ึงในอนาคตวัดนี้จะได้ เป็นมรดกของโลก เป็นที่กราบไหว้ เป็นที่พ่ึงทางใจ เป็นที่ยึดเหนียวเป็นที่เคารพของชาวไทยและชาติต่างชาติ จึงสรุปได้ว่า วัดร่องขุ่นอยู่ท่ี “พระอุโบสถสีขาว” ประดับด้วยกระจกแวววาววิจิตรงดงามแปลกตา หน้าบันประดับด้วยพญานาค ทั้งยังมีการประดับกระจกระยิบระยับ ต้ังอยู่บนเนินเต้ีย ๆ ท่ีมีทะเลสาบใส สะอาดสะท้านเงาอาคาร เป็นวัดแหล่งท่องเที่ยวทางศาสนาและวัฒนธรรมท่ีสมบูรณ์อย่างย่ิงของอารยธรรม ล้านนา มีความโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์ของไทยโดยแท้ วัดร่องขุ่นจึงสอดคล้องกับ โครงการวัด ประชารัฐสร้าง สุข ๕. คือ สะสาง, สะดวก, สะอาด, สร้างมาตรฐาน และสร้างวินัย. เป็นท่ีมีความเงียบสงบ ท่ีฝึกสมาธิท่ี พักผ่อน ที่สอนผู้คน อาตมาภาพรู้สึกยนิ ดีและโชคดีอยา่ งย่งิ ที่คณาจารยไ์ ด้พามาที่ตรงนี้ได้เหน็ ไดส้ ัมผัสสถานที่ จริงได้ศกึ ษาข้อมูลวดั ร่องขุ่น ขออนุโมทนากบั ทุกท่านท่สี ละเวลาใหก้ ับพระนิสิตให้ความรู้ใหแ้ นวคดิ นับว่าโชคดี จริงๆ ท่ีได้มาวัดร่องขุ่นซึ่งเป็นวัดท่ีมีเจ้าอาวาสมีบทบาทในการบริหารจัดการวดั งานปกครอง งานศึกษา งาน เผยแผ่ งานการศึกษาสงเคราะห์ งานการสาธารณสงเคราะห์ งานการสาธารณูปการ และ อาจารย์เฉลิมชัย กรรมการเจ้าหน้าท่ี คอยดูแลบริหารจัดการเป็นอย่างดี และท่ีสาคัญมีท่านอาจารย์เฉลิมชัย เป็นศิลปินที่ นาเสนอเสน่ห์ของชาวเชียงรายให้ชาวไทยและชาว่างชาติได้รู้จักโดยทั่วกัน สโลแกนของท่านอาจารย์เฉลิมชัย คือ“ผมต้องการเป็นคนดีมีค่าของชาติ และต้องการสร้างงานศิลปะที่เป็นรูปแบบของผมเอง เพ่ือพัฒนางาน พุทธศิลปข์ องชาตไิ ปสคู่ วามเปน็ อนิ เตอร์”

ความพิเศษของอารยธรรมล้านนาท่ีเด่นชัดก็คือ ด้านประติมากรรม ด้านจิตรกรรม ด้าน ศิลปกรรม ด้านวรรณกรรม ด้านสถาปัตยกรรม ประเพณีการพูดไพเพราะ ประเพณีการแต่งกายท่ีสุภาพ การ รักษาพระธาตุเจดีย์ต่างๆ ที่ยังทรงคงรูปไว้อย่างม่ันคงเป็นพุทธเถรวาทท่ีมีความสาคัญมากในพระศาสนาพุทธ มีการรกั ษาความสะอาดซ่ึงเปน็ สิ่งที่นา่ ชน่ื ชมเปน็ อยา่ งมาก สรุปความประทับใจในการสิกขา จาริก ในการสิกขาจาริกอารยธรรมล้านนา ในคร้ังน้ี ข้าพเจ้าประทับใจในหลายท่ี หลาย จุด เช่น จุดวัดห้วยปลากั้ง ซ่ึงเป็นวัดของ อาจารย์พบโชค เป็นผู้สร้างพัฒนาศาสนวัตถุ เร่ิมต้ังแต่ กุฏิสงฆ์ ศาลาการเปรียญ หอฉัน เจดีย์ จนทาให้วัดมีความเจริญดังท่ีเป็นอยู่ใน ปจั จบุ ัน จุดสามเหลี่ยมทองคา เปน็ จุดติดแมน่ ้าโขงสามารถมองเห็นประเทศเพื่อนบา้ นได้อย่างชัดเจน จุดวัดร่องขุ่น เม่ือประมาณ พ.ศ.๒๔๓๐ มีชาวบ้านเข้ามาจับจองท่ีดินทาไร่ทานาบริเวณบ้านร่องขุ่น ในปัจจุบันชาวบ้านเรียกกันว่า “ บ้านฮ่องขุ่น” ต่อมาขุนอุดมกิจเกษมราษฎร์ (ต้นตระกูลเกษมราษฎร์)นา ครอบครวั เข้ามาอยใู่ นหมู่บา้ นมากขึ้น วัดร่องขุ่นจึงถือกาเนิดครัง้ แรก และมกี ารพฒั นาการเรอื่ ยมา จุดวัดป่าสกั ซึ่งเป็นวดั และกลุ่มโบราณสถานในอาเภอเชยี งแสน จังหวดั เชียงราย กอ่ สร้างโดยพระเจ้า แสนภูในปี พ.ศ.๑๘๓๘ เพื่อประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ “โคปผกะธาตุ”(พระธาตุกระดูกตุ่มข้างขวาของ พระพุทธเจา้ ) จุดวัดเจ็ดยอด ซ่ึงเป็นวัดท่ีมีความสาคัญทางพระพุทธศาสนาเป็นสถานที่ทาสังคายนาพระไตรปิฎก ครงั้ ที่ ๘ ของโลก เมอื่ ปี พ.ศ.๒๐๒๐นบั เป็นครั้งแรกของดินแดนไทย จุดวัดเจดีย์หลวง ซ่ึงเป็นอดีตวัดท่ีสาคัญของเมืองหิรัญนครเงินยาง นครในตานาน โดยมีเจดีย์แบบ ล้านนาเป็นศาสนาวัตถุที่โดดเด่น ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ ตามประวัติศาสตร์พ.ศ.๒๐๕๘ สมัยพระ เมอื งแกว้ จุดวัดพระสิหิง เป็นวัดที่มีความสาคัญทางประวิติศาสตร์ พญาผายูกษัตริย์เชียงใหม่ ราชวงศ์มังราย โปรดเกล้า ฯ ให้สร้างข้ึนในปี พ.ศ.๑๘๘๘ ข้ันแรกให้ก่อสร้างเจดีย์สงู ๒๓ วา เพอ่ื บรรจพุ ระอัฐิของพญาคาฟู จุดวัดสวนดอก หรือวัดบุปผาราม สร้างข้ึนในภายในเวียงสวดดอก ซึ่งเป็นเขพระราชอุทยานในสมัย พระเจ้ากือนา เพ่ือเป็นที่จาพรรษา “พระมหาเถระสุมน” ผู้นาพระพุทธศาสนาลัทธิลังกาวงศ์มาสู่แผ่นดิน ลา้ นนา พ.ศ.๑๙๑๒ ศูนย์รวมพระอฐั ิของเจ้าผคู้ รองนครเชียงใหม่และพระประยูรญาติ และครบู าศรวี ิชยั จุดวัดราเปิง เป็นสานักปฏิบัติธรรมประจาจังหวัดเชียงใหม่ท่ี ๒ สังกัดมหานิกายเป็นสถานที่ฝึก ปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานตามแนวสิปัฏฐาน๔ สาหรับพระภิกษุ สามเณร ประชาชนชาวไทยและต่างประเทศ

ต้ังแต่ ปี พ.ศ.๒๕๑๖ เป็นต้นมา (และในปี๒๕๖๕ มีผู้เข้าปฏิบัติธรรมทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ จานวน ๖,๐๐๐ – ๘,๐๐๐ คน) พระธาตุดอยสุเทพ เดิมที่อยู่แห่งน้ี เป็นที่อยู่ของฤาษี “สุเทวะ” ส่วนวัดพระธาตุดอยสุเทพน้ันสร้าง เมื่อต้นพุทธศตวรรษท่ี ๑๙ ในสมัยพระเจ้ากือนาธรรมิกราช เพื่อประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุที่ได้ทรง อัญเชญิ มาจากเมือศรสี ัชนาลัย และจดุ โสเหล่ในหวั ข้อ”เดินสู่อิสรภาพถึงขันธวิมุติสะมงั คีธรรมธ” ซง่ึ มีท่าน ดร.ประมวล เพง็ จนั ทร์ ท่านไดบ้ รรยายถงึ สงิ่ ทีท่ ่านได้พบเจอกับตัวท่านเอง เดินเพ่ือหาธรรม เรียนจากธรรมชาติ และรอบๆตัวทา่ นเอง ทา่ นไดส้ รา้ งแรงบนั ดาลใจให้กับทุกๆทา่ นที่เขา้ รว่ มรับฟัง แต่ท่ีประทบั ใจใจมากทส่ี ดุ คอื วัดพระธาตุผาเงา จุด “สกายวอล์ค” ซ่ึงถือวา่ เปน็ ไฮไลท์ของการจาริก สกิ ขาอารยธรรมลา้ นนาในครง้ั น้ี เช้าของวันท่ี ๒๕ มกราคม ๖๖ เวลาประมาณ ๐๕.๓๐น.ข้าพเจ้าและคณะ นิสิตคณาจารย์ได้เดินทางขึ้นเขาเพื่อไปสักการะพระพุทธรูปท่ีอยู่บนภูเขาวัดพระธาตุผาเงา ระยะทางการเดิน ขึ้นประมาณ๘๐๐เมตร ในเวลาเดินข้ึนข้าพเจ้ารู้สึกเหน่ือยมากหอบ ขาสั่นด๊ิกๆ แต่ด้วยที่เดินกันไปหลายรูป พรอ้ มกบั คณาจารย์ด้วย ทาใหข้ า้ พเจ้ารูส้ ึกมีกาลังเดนิ ขน้ึ ไปเร่ือยพูดคุยกันบ้างตามประสากับสิ่งท่ีไมเ่ คยเห็นไม่ เดินทางข้ึนภูเขาบ้าง จนกระท่ังถึงที่หมายบนภูเขา บรรยากาศช่ังเย็นสงบ มีลมพัดเบาๆบวกกับความเย็น ทา ให้ข้าพเจ้ารู้สึกถึงความโล่งสบาย ก่อนท่ีทุกคนจะได้ถ่ายรูปและเดินชมบนภูเขา ท่านอาจารย์บรรจงได้ให้พระ นสิ ิตรว่ มกันสวดมนต์ภาวนา เสรจ็ แล้ว ก็ถ่ายรปู ดว้ ยกนั และปล่อยใหน้ สิ ิตไดถ้ ่ายภาพได้ชมตามอัธยาศัย ซึ่งจดุ นี้เอง ที่ทาให้ข้าพเจ้าต่ืนเต้นที่สุดและประทับใจท่ีสุด คือการบนบนกระจกที่มองลงไปข้างแล้วความสูง ประมาณ๘๐๐เมตร ข้าพเจ้าเป็นคนกลัวความสูงจึงไม่กล้าเดินออกไป แต่ด้วยมีเพ่ือนนิสิตบางรูปได้ให้กาลังใจ ว่าอย่ามองลงไปข้างลา่ งใหม้ องไปข้างหนา้ บางรูปก็ออกเสียงบอกว่าท่าน นพรุจ สู้ๆ ข้าพเจ้าได้เดินบนกระจก ตามคาแนะนาของเพ่ือนนิสิต เดินออกและถ่ายภาพกับเพื่อนนิสิตได้ ได้มองเห็นทิวทัศน์และประเทศเพื่อนได้ อย่างชัดเจน เห็นดวงอาทิตย์ข้ึนก่อนใครในสยาม บรรยากาศท่ีบริสุทธิ์สดช่ืนเบิกบานสวยงามที่สุดประทับใจ มากท่ีสุด ข้าพเจ้าได้ค้นพบธรรมะในจุดนี้คือ การที่เราชนะใจตนเองน่ันประเสริฐนักแล ชนะอะไรเล่าจะสู้ชนะ ใจตนเอง (ชนะในท่ีนี้ คือชนะความสูง) เช้าวันที่ ๒๗ มกราคม ๖๖ ได้เดินทางกลับ ทางคณาจารย์ได้พาแวะชมวัดพระธาตุหริภุญชัยวรวิหาร และวัดพระลาปางหลวง เสร็จแล้วข้ึนรถต่อ ในขณะอยู่บนรถขากลับ ท่านพระมหาสมพงษ์ และ พระมหาโชต นิพิฐพนธ์ ได้ให้พระนิสิตแลกเปล่ียนเรียนรู้บรู ณาการในรายวิชาเรยี น ในประเด็น ๑.รู้สึกอย่างไร ๒.ได้อะไรใน การสิกขาจาริกอารยธรรมล้านนา ๓.ความร้ทู ่ีได้บรู ณาการกับรายวชิ าเรยี นได้อยา่ งไรและนิสิตจะนาความรู้ท่ีได้ ไปปรับไช้กับวัดวาอารามของเราได้อย่างไร ทางอาจารย์ทั้ง ๒ ท่าน ได้มอบหมายให้พระปลัดนพรุจ จกฺกวโร นสิ ิตชัน้ ปีท่ี ๓ เปน็ ผดู้ าเนินรายการ พระนิสิตทุกรูปได้แลกเปลี่ยนรบู้ ูรณาการอารยธรรมล้านนา กันครบทุกรูป ด้วยความรู้เห็นที่ได้สัมผัส ซึ่งเป็นความรู้มือหน่ึง ทุกรูปได้ถ่ายทอดออกมาจากความเข้าใจของแต่ละรูปได้เป็น อยา่ งดี ขอขอบคณุ อนโุ มทนากับคณจารย์ทุกท่าน และ พระนสิ ิตทกุ รูป ณ โอกาสนี้