ບົດວິໄຈ

ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ກມົ ສາ້ ງຄູ ວທິ ະຍາໄລຄູຫຼວງນໍາ້ ທາ ບດົ ລາຍງານການວໄິ ຈ ຫວົ ຂໍ:້ ນາໍ ໃຊວ້ ທິ ສີ ອນແບບຈດັ ກ່ ຸມເຂາົ້ ໃນການສອນວຊິ າ ວນັ ນະຄະດີ ບດົ ນຍິ າຍເລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ” ຊນັ້ ມ4 ທ່ ໂີ ຮງຮຽນ ມດັ ທະຍມົ ສມົ ບູນທ່ ງົ ປ່ ຸງ ເມອື ງຫລວງນາໍ້ ທາ ແຂວງຫຼວງນາໍ້ ທາ ສກົ ຮຽນ 2019-2020 ຜູວ້ ໄິ ຈ : ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ສກົ ຮຽນ 2020 - 2021

ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ກມົ ສາ້ ງຄູ ວທິ ະຍາໄລຄຫູ ຼວງນາໍ້ ທາ ບດົ ລາຍງານການວໄິ ຈ ຫວົ ຂໍ:້ ນາໍ ໃຊວ້ ທິ ສີ ອນແບບຈດັ ກ່ ຸມເຂາົ້ ໃນການສອນວຊິ າ ວນັ ນະຄະດີ ບດົ ນຍິ າຍເລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ” ຊນັ້ ມ4 ທ່ ໂີ ຮງຮຽນ ມດັ ທະຍມົ ສມົ ບູນທ່ ງົ ປ່ ຸງ ເມອື ງຫລວງນາໍ້ ທາ ແຂວງຫວຼ ງນາໍ້ ທາ ສກົ ຮຽນ 2019-2020 ຕດິ ຕາມ ແລະ ກວດແກໂ້ ດຍ: ຊອ ປທ ບວົ ສອນ ແສງມະນີ ຫ ອຈ ປຕ ສາຍຄາໍ ປະດຈີ ດິ ປທ ສມົ ເສອື ງ ເດດລວໍ ງົ ຊອ ປທ ທຽມພະຈນັ ທະນງຸ ສງິ ສກົ ຮຽນ 2020 - 2021

ຄາໍ ນາໍ ເພ່ ືອເປັນກ ານ ປັບປຸ ງຄຸ ນນະພ າບ ແ ລະ ປ ະສິດທິພາບຂອ ງກ ານຮຽ ນ-ກ ານ ສອນ, ແ ນ່ ໃສ່ ເພ່ ີມ ສະມດັ ຖະພາບຂອງຄູ ແລະ ພດັ ທະນາອາຊບີ ຄູໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ ເທ່ ອື ລະກາ້ ວ. ຈ່ ງຶ ໄດຂ້ ຽນປມື້ ວໄິ ຈສະບບັ ນຂີ້ ນຶ້ ມາເພ່ ອື ຮບັ ໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນການຮຽນ-ການສອນ, ໂດຍໄດພ້ ດັ ທະນາຕາມທດິ ທາງການກ່ ໍສາ້ ງຄູແບບໃໝ່ ທ່ ເີ ນນັ້ ໃສ່ ຄຸນນະທໍາ ແລະ ຈດິ ວນິ ຍານຂອງຄວາມເປນັ ຄ,ູ ເຮດັ ໃຫຄ້ ູມຄີ ວາມຮກັ ວຊິ າຊບີ ຂອງຄໃູ ຫໜ້ ກັ ແໜນ້ , ມຄີ ວາມຮູທ້ ່ ວົ ໄປ ແລະ ຄວາມ ຮູວ້ ຊິ າສະເພາະທ່ ແີ ທດເໝາະກບັ ຊນັ້ ທ່ ຕີ ນົ ເອງສອນ ປມື້ ເຫຼມັ້ ນໄີ້ ດພ້ ດັ ທະນາຈາກການປະກອບສ່ ວນຂອງອາຈານທ່ ີປຶກສາ, ຈາກວິຊາການຂອງສະຖາບັນ ວທິ ະຍາໄລຄູເພ່ ອື ພດັ ທະນານກັ ຮຽນຄູທ່ ຈີ ບົ ຈາກສະຖາບນັ ວທິ ະຍາໄລຄູໃຫມ້ ສີ ະມດັ ຖະພາບດ,ີ ມຄີ ວາມຮູ ້ ຄວາມ ເຂາົ້ ໃຈໃນການຂຽນບດົ ວໄິ ຈທ່ ີຕນົ ເອງຂຽນຢ່ າງເລກິ ເຊ່ ງິ , ຮູຈ້ ກັ ໝູນໃຊວ້ ທິ ່ ສີ ອນຫຼາຍຮູບແບບ, ມນີ ໍາ້ ໃຈຮກັ ແພງ ເດກັ , ມຄີ ວາມຮບັ ຜດິ ຊອບໃນການພດັ ທະນາອາຊບີ ຄູ. ປມື້ ວໄິ ຈເຫຼມັ້ ນໄີ້ ດພ້ ດັ ທະນາຂນຶ້ ມາພາຍຫຼງັ ເອາົ ໄປນາໍ ໃຊ້ ແລະ ຜ່ ານຂນັ້ ຕອນການກວດແກຂ້ ອງອາຈານທ່ ີ ປກຶ ສາ ແລະ ພາກສ່ ວນຕ່ າງໆທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງມາແລວ້ ຫວງັ ຢ່ າງຍ່ ງິ ວ່ າຄູ-ອາຈານ, ນກັ ຮຽນຄູ ແລະ ພາກສ່ ວນອ່ ນື ໆຫາກພບົ ເຫນັ ບນັ ຫາໃດທ່ ຍີ ງັ ບ່ ໍທນັ ເໝາະສມົ , ບ່ ສໍ ອດຄ່ ອງ, ບ່ ອນໃດທ່ ຍີ ງັ ບ່ ຄໍ ບົ ຖວ້ ນກະລຸນາປະກອບຄໍາຄດິ ຄໍາເຫນັ ຂອງຕນົ ໃສ່ ເພ່ ອື ຊ່ ວຍປບັ ປຸງເຮດັ ໃຫປ້ ມື້ ວໄິ ຈ ເຫມຼັ້ ນສີ້ ມົ ບູນ ແລະ ມປີ ະສດິ ທຜິ ນົ ຍງິ ຂນຶ້ . ຜູວ້ ໄິ ຈ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫຼາ້ ອ່ ຸນແກວ້ ຂ

ບດົ ຄດັ ຫຍໍ ້ ທາງນກັ ວໄິ ຈຫຼວື ່ າຜູສ້ ກຶ ສາໄດຂ້ ຽນບດົ ວໄິ ຈສະບບັ ນຂີ້ ນຶ້ ມາເພ່ ອື ເປນັ ບດົ ລາຍງານການສກຶ ສາການສອນເຊ່ ງິ ການສກຶ ສາຄງັ້ ນມີ້ ຈີ ດຸ ປະສງົ ເພ່ ອື ສກຶ ສາການຮຽນ-ການສອນວຊິ າວນັ ນະຄະດີ ໃນບດົ ບນັ ທກຶ ແຫກຄຸກ ຊນັ້ ມ4 ໂດຍເນນັ້ ວທິ ກີ ານສອນແບບຈດັ ກ່ ຸມຢ່ ູທ່ ໂີ ຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ສມົ ບູນທ່ ງົ ປ່ ຸງ ເມອື ງນໍາ້ ທາ ແຂວງຫຼວງນໍາ້ ສກົ ຮຽນ 2019-2020. ກ່ ຸມເປາົ້ ໝາຍໃນການສກຶ ສາຄງັ້ ນມີ້ ຄີ ູສອນວຊິ າວນັ ນະຄະດີຊນັ້ ມ4 ຈາໍ ນວນ 3 ທ່ ານ, ຍງິ 1 ທ່ ານ ແລະ ນກັ ຮຽນຈາໍ ນວນ 34 ຄນົ , ຍງິ 17 ຄນົ ເຄ່ ອື ງມທື ່ ນີ າໍ ໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນການສກຶ ສາຄງັ້ ນມີ້ ີ ແບບສງັ ເກດການສອນຂອງຄ,ູ ແບບສອບຖາມນກັ ຮຽນ ແລະ ແບບທດົ ສອບນກັ ຮຽນ. X = 4,36 ແລະ ຄ່ າຜນັ ປ່ ຽນ - ແບບສງັ ເກດ: ການສງັ ເກດການສອນໃນຄງັ້ ນສີ້ ະຫຸຼບລວມຄ່ າສະເລ່ ຍ ມາດຖານ SD=0,48 ເຊ່ ງິ ນອນຢ່ ູໃນລະດບັ ດີ - ແບບສອບຖາມ: ຜນົ ແບບສອບຖາມຂອງນກັ ຮຽນແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ດີ ເຊ່ ງິ ມຄີ ່ າສະເລ່ ຍ X =4,13 ແລະ ຄ່ າຜນັ ປ່ ຽນມາດຖານ SD=0,77 - ແບບທດົ ສອບ: + ກ່ ອນການສອນ: ຄວາມເຂາົ້ ໃຈຂອງນກັ ຮຽນກ່ ອນການສອນສະຫຸຼບແລວ້ ຢ່ ູໃນລະດບັ ອ່ ອນ ເຊ່ ງິ ມຄີ ່ າ ເປເີ ຊນັ P=33,37% ແລະ ມຄີ ່ າສະເລ່ ຍ X =3,61 + ຫຼງັ ການສອນ: ຄວາມເຂາົ້ ໃຈຂອງນກັ ຮຽນຫຼງັ ການສອນສະຫຸຼບລວມແລວ້ ຢ່ ູໃນລະດບັ ເກ່ ງັ ເຊ່ ງິ ມຄີ ່ າ ເປເີ ຊນັ P = 78,96% ແລະ ມຄີ ່ າສະເລ່ ຍ X =8,00 ຜນົ ການສກຶ ສາພບົ ວ່ າ: ການສກຶ ສາການຮຽນ-ການສອນວນັ ນະຄະດເີ ລ່ ອື ງແຫກຄຸກຂອງຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນ ຊນັ້ ມ4 ເຫນັ ວ່ າໃນການຈດັ ການຮຽນ-ການສອນວນັ ນະຄະດເີ ລ່ ອື ງແຫກຄຸກແບບຈດັ ກ່ ຸມແມ່ ນເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດ້ ສກຶ ສາຄນົ້ ຄວາ້ ແລະ ມສີ ່ ວນຮ່ ວມຫຼາຍ,ໄດເ້ ປີດໂອກາດໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດຄ້ ນົ້ ຄວາ້ ສນົ ທະນາແລກປ່ ຽນຄວາມຄດິ ຄວາມເຫນັ ເຊ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ ການສກຶ ສາຄວາມເຂາົ້ ໃຈຂອງນກັ ຮຽນຕ່ ໍບດົ ຮຽນເຫນັ ວ່ າມຄີ ວາມສນົ ໃຈຕ່ ໍບດົ ຮຽນ ຫຼາຍ. ນກັ ຮຽນສ່ ວນຫຼາຍມຄີ ວາມກະຕລື ລື ນົ້ ຫາ້ ວຫນັ ຕ່ ໍການຄນົ້ ຄວາ້ ຮ່ ໍາຮຽນ, ເອາົ ໃຈໃສ່ ແລະ ໃຫຄ້ ວາມສນົ ໃຈຕ່ ໍ ການຮ່ ໍາຮຽນ-ການສອນເປນັ ຢ່ າງດີ ແລະ ບນັ ຫາທ່ ພີ ບົ ໃນການຮຽນ-ການສອນຫຼາຍກວ່ າໝ່ ູແມ່ ນນກັ ຮຽນບ່ ໍມປີ ືມ້ ແບບຮຽນວຊິ າວນັ ນະຄະດີ ໃນການຄນົ້ ຄວາ້ ບດົ ຮຽນ. ຂ

ສາລະບານ ບດົ ທ1ີ : ບດົ ນາໍ 1. ຄວາມເປນັ ມາ ແລະ ຄວາມສໍາຄນັ ຂອງບນັ ຫາ.......................................................................1 2. ຄາໍ ຖາມວໄິ ຈ............................................................................................................3 3.ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການວໄິ ຈ...............................................................................................3 4. ຂອບເຂດການວໄິ ຈ....................................................................................................3 5. ຜນົ ປະໂຫຍດຄາດວ່ າຈະໄດຮ້ ບັ ......................................................................................3 6. ນຍິ າມຄໍາສບັ ສະເພາະ.................................................................................................4 ບດົ ທີ 2: ເອກະສານ, ທດິ ສະດີ ແລະ ບດົ ຄນົ້ ຄວາ້ ທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງ 1. ເອກະສານ ແລະ ທດິ ສະດທີ ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງ..............................................................................5 2. ທດິ ສະດນີ າໍ ໃຊ.້ .......................................................................................................17 2.1. ທດິ ສະດຮີ ຽນຮູ.້ ....................................................................................................18 2.2. ທດິ ສະດສີ ດິ ສອນ.................................................................................................18 3. ບດົ ຄນົ້ ຄວາ້ ທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງ.............................................................................................23 ບດົ ທີ 3: ວທິ ດີ ໍາເນນີ ການຄນົ້ ຄວາ້ 1. ກ່ ຸມເປາົ້ ຫມາຍ........................................................................................................24 2. ເຄ່ ອື ງມທື ່ ໃີ ຊໃ້ ນການສກຶ ສາ........................................................................................24 2.1. ການສາ້ ງເຄ່ ອື ງມ.ື ..................................................................................................24 2.2 ລກັ ສະນະຂອງເຄ່ ອື ງມ.ື ...........................................................................................24 3. ວທິ ກີ ານລວບລວມຂໍມ້ ນູ ...........................................................................................25 4. ວທິ ກີ ານວເິ ຄາະຂໍມ້ ນູ ................................................................................................25 5. ສະຖຕິ ທິ ່ ໃີ ຊໃ້ ນການວເິ ຄາະຂໍມ້ ູນ.................................................................................25 ບດົ ທີ 4: ຜນົ ການວເິ ຄາະຂໍມ້ ນູ 1. ຜນົ ການວເິ ຄາະຂໍມ້ ູນແບບການສ່ ງັ ເກດການສອນຂອງຄ.ູ .......................................................26 2. ຜນົ ການວເິ ຄາະຂມໍ້ ູນແບບສອບຖາມ.............................................................................28 3. ຜນົ ການວເິ ຄາະຂໍມ້ ນູ ແບບທດົ ສອບຄວາມຮູຂ້ ອງນກັ ຮຽນກ່ ອນການວາງແຜນວໄິ ຈ........................29 4. ຜນົ ການວເິ ຄາະຂມໍ້ ູນແບບທດົ ສອບຄວາມຮູຂ້ ອງນກັ ຮຽນຫຼງັ ການວາງແຜນວໄິ ຈ...........................30 ບດົ ທີ 5: ສະຫຸບຼ ຜນົ ການສກຶ ສາ 1. ສະຫຸບຼ ຜນົ ການສກຶ ສາ...............................................................................................31 2. ອະພປິ າຍຜນົ .........................................................................................................33 3. ຂສໍ້ ະເຫນແີ ນະ.......................................................................................................34  ເອກະສານອາ້ ງອງີ  ເອກະສານຊອ້ ນທາ້ ຍ ຄ

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ບດົ ທ1ີ ບດົ ນາໍ 1. ຄວາມເປນັ ມາ ແລະ ຄວາມສໍາຄນັ ຂອງບນັ ຫາ ຄໍາວ່ າ “ວນັ ນະຄະດີ” ແມ່ ນຄໍາສະໝາດໃນພາສາປາລີ ເຊ່ ງິ ມາຈາກຄໍາວ່ າ ວນັ ນະ+ຄະຕ.ິ ວນັ ນະ ແປວ່ າ ເພດ, ສສີ ນັ , ຕວົ ອກັ ສອນ ຫຼື ໜງັ ສ,ື ສ່ ວນຄໍາ ວ່ າຄະຕິ ຫຼື ຄະດີ ແປວ່ າ ການໄປ, ການຫຍບັ ຍາ້ ຍ, ທາງ, ວທິ ,ີ ເມ່ ອື ເອາົ ມາປະກອບເຂາົ້ ກນັ ແລວ້ ກໍເປນັ ວນັ ນະຄະດີ ມຄີ ວາມໝາຍທາງຂອງໜງັ ສ,ື ເລ່ ອື ງຂອງໜັງສື ຫຼື ໜັງສເື ລ່ ອື ງ ຕ່ າງໆ. ວນັ ນະຄະດີ ແມ່ ນຂະແໜ່ ງວທິ ະຍາສາດໜ່ ຶງ ທ່ ີໃຊພ້ າສາຄໍາເວົາ້ ພັນລະນາຄວາມເປນັ ມາຂອງປະການ ສງັ ຄມົ ແລະ ທໍາມະຊາດ. ສະນນັ້ , ວນັ ນະຄະດຈີ ່ ງິ ເປນັ ບ່ ອນເຕາົ້ ໂຮມປະຫວດັ ສາດ, ວດັ ທະນະທໍາ ແລະ ຮດິ ຄອງ ປະເພນຂີ ອງຊາດໃນແຕ່ ລະສະໄໝ. ເພ່ ອື ໃຫຄ້ ນົ ຮ່ ຸ ນຫຼງັ ໄດສ້ ກຶ ສາຮ່ ໍາຮຽນ. ວນັ ນະຄະດເີ ປນັ ວຊິ າຄວາມຮູອ້ ນັ ໜ່ ງຶ ທ່ ີ ສາມາດສກຶ ສາອບົ ຮມົ ແນວຄດິ ຄຸນສມົ ບດັ ແລະ ຄວາມສວຍງາມໃຫແ້ ກ່ ຄນົ ເຮາົ . ວນັ ນະຄະດລີ າວແບ່ ງອອກເປນັ 3 ປະເພດຄ:ື ວນັ ນະຄະດພີ ນື້ ເມອື ງ, ວນັ ນະຄະດຂີ ຽນສະໄໝອານາຈກັ ລາວລາ້ ນຊາ້ ງ ແລະ ວນັ ນະຄະດປີ ະຈບຸ ນັ . ວນັ ນະຄະດປີ ະຈບຸ ນັ ໄດກ້ ໍາເນີດ ແລະ ຂະຫຍາຍຕວົ ໄປຕາມແຕ່ ລະ ໄລຍະປະຫວດັ ສາດທ່ ແີ ຕກຕ່ າງກນັ ຄ:ື - ໄລຍະທີ 1 ເລ່ ີມ ແຕ່ ປີ 189 3-195 4 ໄລຍະນີໄ້ ລຍະນີປ້ ະເທ ດລາວຕົກເປັນເມືອງຂືຶນ້ ໃຫແ້ ກ່ ຈກັ ກະພດັ ຝຣ່ ງັ . ຢ່ ູໃນໄລຍະນໄີ້ ດມ້ ກີ ານກໍາເນດີ ແລະ ຂະຫຍາຍຕວົ ຕາມ 2 ກະແສຄ:ື ກະແສວນັ ນະຄະດລີ ອັ ກ ແບບ ແລະ ກະແສວນັ ນະຄະດຮີ ກັ ຊາດ. ມເີ ລ່ ອື ງອງົ ແກວ້ ກມົ ມະດໍາ, ບດົ ລະຄອນບາບໄລ່ ເວນທນັ ປີ 1943, ບດົ ເພງັ ຈາໍ ປາເມອື ງລາວ ປີ 1945,... -ໄລຍະທີ 2 ເລ່ ມີ ແຕ່ ປີ 1955-1975 ວນັ ນະຄະດລີ າວໃນໄລຍະນໄີ້ ດກ້ າເນດີ ແລະ ຂະຫຍາຍຕວົ ຢ່ ູສອງ ເຂດຄ:ື ເຂດຄວບຄຸມຊ່ ວົ ຄາວຂອງສດັ ຕູ ແລະ ເຂດປດົ ປ່ ອຍ. ມເີ ລ່ ອື ງ ເຂາົ້ ຕມົ້ ຈເີ້ ອາົ ປນື ປີ 1969, ເລ່ ອື ງພາສາແມ່ ປີ 1976, ເລ່ ອື ງແຫກຄຸກ ປີ 1958,... - ໄລຍະທີ 3 ເລ່ ມີ ແຕ່ ປີ 1976 ເຖງິ ປະຈບຸ ນັ ໄລຍະນວີ້ ນັ ນະຄະດກີ າເນດີ ຂນຶ້ ບນົ ພນຶ້ ຖານການປກົ ປັກ ຮກັ ສາ, ການຟນຶ້້ ຟູ ແລະ ການກ່ ໍສາ້ ງປະທດຊາດ. ພາລະກິດການຕ່ ໍສູກ້ ູຊ້ າດ ຕາ້ ນການຮຸ ດຮານຂອງພວກລ່ າເມອື ງຂຶນ້ ແບບເກ່ ົາ ແລະ ແບບໃໝ່ ແຕ່ ປີ 1945-1975 ພອ້ ມກບັ ໄຊຊະນະແຫ່ ງການຕ່ ໍສູໄ້ ດກ້ າຍເປນັ ບ່ ອນກາເນດີ ຂອງບດົ ກາບກອນ, ບດົ ເລ່ ອື ງສນັ້ , ບດົ ບນັ ທຶກ, ນະວະນຍິ າຍ, ບນັ ດາບດົ ລະຄອນແບບໃໝ່ . ບນັ ດາຫວົ ຂໍເ້ ລ່ ອື ງ, ເນອື້ ໃນການປະດດິ ແຕ່ ງວນັ ນະຄະດີ ລວ້ ນແຕ່ ແມ່ ນນກັ ຮບົ ປະຕວິ ດັ ປະຊາຊົນລາວຜູຮ້ ກັ ຊາດ. ສະພາບປະຫວດັ ສາດ ແລະ ວັນນະຄະດີສ່ ອງແສງ ເງ່ອື ນໄຂທ່ ສີ ໍາຄນັ , ມບີ ດົ ບາດຕ່ ກໍ ນັ ແລະ ບ່ ສໍ າມາດຕດັ ແຍກອອກຈາກກນັ ໄດ.້ ວນັ ນະຄະດປີ ະຈບຸ ນັ ແມ່ ນສ່ ອງແສງສະພາບການເຄ່ ອື ນໄຫວຕວົ ຈງິ ທງັ ໝດົ ໃນຕ່ ລະໄລຍະປະຫວດັ ສາດ ເຊ່ ງິ ມນັ ໄດກ້ າຍເປນັ ບໍເກີດຂອງບດົ ກາບກອນ, ເລ່ ອື ງສນັ້ , ນະວະນຍິ າຍ ໂດຍແມ່ ນນກັ ປະພນັ ,ນກັ ກະວີ ຜູທ້ ່ ໄີ ດ້ ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 1

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ກງິ້ ເກອື ກລເີ ລອື ກບັ ສະພາບການຕວົ ຈງິ ໄດບ້ ນັ ທກຶ ເລອື ກເຟນັ້ ແລວ້ ປະດດິ ແຕ່ ງເພ່ ອື ສ່ ອງແສງເຫດການຕ່ າງໆໃນແຕ່ ລະໄລຍະປະຫວດັ ສາດ ເພ່ ອື ໃຫຮ້ ບັ ຮູສ້ ະພາບຕວົ ຈງິ ໂດຍຜ່ ານວນັ ນະຄດ.ີ ວນັ ນະຄະດແີ ມ່ ນມຄີ ວາມສໍາຄນັ ຫຼາຍຕ່ ໍການດໍາລງົ ຊວີ ດິ ຂອງຄນົ ເຮາົ ໂດຍສະເພາະແມ່ ນວນັ ນະຄະດີ ທ່ ີ ສະທອ້ ນໃຫເ້ ຫນັ ແນວຄດິ ຈດິ ໃຈ, ຄວາມມ່ ຸງມາດປາຖະໜາ, ຄວາມດຸໝ່ ນັ ຂະຫຍນັ ພຽນໃນການອອກແຮງງານ, ນໍາ້ ໃຈອງົ ອາດກາ້ ຫານໃນການຕ່ ໍສູຕ້ າ້ ນໄພທໍາມະຊາດ ແລະ ການຕ່ ໍຕາ້ ນສດັ ຕູຜູຮ້ ຸ ກຮານຢ່ າງອງົ ອາດກາ້ ຫານ. ອາດ ເວາົ້ ໄດວ້ ່ າວນັ ນະຄະດຕີ ່ າງໆຂອງລາວ ເປັນແວ່ ນແຍງທາງດາ້ ນຈດິ ໃຈ ແລະ ເປນັ ບດົ ຮຽນໃຫແ້ ກ່ ການດໍາລງົ ຊວີ ດິ . ວນັ ນະຄະດມີ ລີ ດົ ຊາດປຽບເໝອື ນອາຫານບໍາລຸງຈດິ ໃຈມະນຸດຫຊ້ ດົ ຊ່ ນື ແຈ່ ມໃສ. ວນັ ນະຄະດຍີ ງັ ຊ່ ວນໃຫຄ້ ນົ ເຮາົ ມກີ ານພວົ ພນັ ທ່ ດີ ຕີ ່ ໍກນັ ແລະ ຮູຈ້ ກັ ຊ່ ວນເຫຼອື ເຊ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ ຖເື ປນັ ສ່ ງິ ສາໍ ຄນັ ທ່ ຂີ າດບ່ ໍໄດ້ ແລະ ວນັ ນະຄະດຍີ ງັ ມຄີ ວາມສໍາຄນັ ຕ່ ໍກບັ ປະເທດຕ່ ມື ອກີ ຄຊື ່ ວຍໃຫທ້ ຸກຄນົ ພາຍໃນຊາດູເ້ ຖງິ ຮດິ ຄອງປະເພນອີ ນັ ດີງາມ, ມີສລິ ະປະ ວນັ ນະຄະດີ ແລະ ວດັ ທະນາທໍາທ່ ເີ ປນັ ເອກະລກັ ຂອງຊາດ ທ່ ຢີ ່ ູພາຍໃຕລ້ ະບອບປກົ ຄອງອນັ ດຽວກນັ , ວນັ ນະຄະດີ ຍງັ ເປັນຄັງສາງພາສາແຫ່ ງຊາດຕ່ ືມອີກ. ເວົາ້ ລວມແລວ້ , ວັນນະຄະດີເປັນຮາກຖານຂອງຄວາມເປັນຊາດຢ່ າງ ເລກິ ເຊ່ ງິ . ຖາ້ ຂາດຮາກຖານຄວື ນັ ນະຄະດີລາວ ຊາດຂອງເຮາົ ກໍອາດຖຶກລບົ ລາ້ ງໄປເທ່ ອື ລະນອ້ ຍຈນົ ກາຍເປັນ ຊາດອ່ ນຶ ໄປ. ວນັ ນະຄະດຍີ ງັ ໄດປ້ ຸກລະດມົ ຈດິ ໃຈໃຫແ້ ກ່ ນກັ ຮຽນ, ປະຊາຊນົ ລາວຜູອ້ ອກແຮງງານຕ່ ໍສູຕ້ າ້ ນໄພທໍາມະ ຊາດ ແລະ ສງັ ຄມົ ເພ່ ອື ມາຮບັ ໃຊສ້ ງັ ຄມົ ເຮດັ ໃຫຊ້ ວີ ດິ ການເປນັ ຢ່ ູນບັ ມນື້ ບັ ດຂີ ນຶ້ ກວ່ າເກ່ າົ . ວນັ ນະຄະດໄີ ດສ້ ່ ອງແສງ ຕວົ ຈງິ ດວ້ ຍເນອື້ ໃນຮູບການສລິ ະປະໂດຍຜ່ ານສບັ ພາຄໍາເວາົ້ ຂອງຕວົ ລະຄອນ ແລະ ເຫດການຕ່ າງໆທ່ ນີ ອນຢ່ ຸໃນບດົ ເລ່ ອື ງ ເຮດັ ໃຫຜ້ ູອ້ ່ ານຜູຟ້ ງັ ສາມາດຖອດຖອນເອາົ ບດົ ຮຽນທ່ ມີ າໝນູ ໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນການດໍາລງົ ຊວີ ດິ ຂອງຕນົ ຢ່ ູໃນສງັ ຄມົ ໃຫດ້ ີຂນຶ້ . ວນັ ນະຄະດມີ ີບດົ ບາດສໍາຄນັ ຕ່ ໍກບັ ປະເທດຊາດ ເປັນທ່ ແີ ສນຮກັ ແລະ ຫວງແຫນຂອງມວນມະນຸດ, ເປັນວດັ ທະນາທໍາອນັ ລໍາ້ ຄ່ າທາງດາ້ ນຈດິ ໃຈ ທ່ ີສບື ຖອດກນັ ມາຈນົ ເຖງິ ປະຈບຸ ນັ , ປະຊາຊນົ ລາວເຮາົ ຍາມໃດກໍມີ ຄວາມເອກອາ້ ງທະນງົ ໃຈ ແລະ ຖະນຸຖະໜອມໄວໃ້ ຫຢ້ ່ ູຄ່ ູຄນົ ລາວ, ຊາດລາວຕະຫຼອດໄປ. (ຄາຫຼາ້ ມະນີວົງ 2004-2005 ໜາ້ 5-6) ນອກຈາກນນັ້ ແລວ້ ວນັ ນະຄະດຍີ ງັ ມຄີ ວາມສາໍ ຄນັ ຕ່ ໍຂະບວນການຮຽນ-ການສອນ ກຄໍ ກື ານຮຽນຮູເ້ ຖງິ ວທິ ີ ການ ຫຼື ຫຼັກການໃນການດໍາລົງຊີວິດ, ວັດທະນາທໍາຮດິ ຄອງປະເພນີ, ສາສະໜາ, ສະພາບສັງຄມົ , ສະພາບ ປະຫວດັ ສາດ, ການປະພດຶ ຕນົ ໄປໃນທາງທ່ ຖີ ກື ຕອ້ ງ. ນອກຈາກນນັ້ , ຍງັ ໃຫເ້ ຮາົ ຮູເ້ ຖງິ ລດົ ຊາດຂອງວນັ ນະຄະດທີ ່ ີ ສະແດງອອກຜ່ ານຖອ້ ຍຄໍາສໍານວນຂອງພາສາ. ສະນນັ້ , ເຮາົ ຈ່ ງິ ຕອ້ ງມຄີ ວາມຈໍາເປນັ ຢ່ າຍ່ ງິ ທ່ ຈີ ະຕອ້ ງໄດສ້ ກຶ ສາຮ່ ໍາ ຮຽນວນັ ນະຄະດີ ເພ່ ອື ເປັນການສກຶ ສາຮ່ ໍາຮຽນກ່ ຽວກບັ ສະພາບຂອງສງັ ຄມົ ແລະ ປະຫວດັ ສາດໄປພອ້ ມໆກັນ ແລະ ທງັ ເປນັ ການສາ້ ງຕນົ ເອງໃຫເ້ ປນັ ຄນົ ດ,ີ ຄນົ ເກ່ ງັ , ມຄີ ວາມກາ້ ຫານ, ມຄີ ວາມສະາດຫຼກັ ແຫຼມ, ມພີ ບິ ໄຫວໃນ ການແກໄ້ ຂບນັ ຫາຕ່ າງໆ ແລະ ຢ່ ູຮ່ ວມສງັ ຄມົ ຢ່ າງມຄີ ວາມສຸກ. ຜ່ ານການເຂາົ້ ຮ່ ວມສັງເກດການສອນຂອງຄູຢ່ ູໂຮງຮຽນສາມນັ ໃນການຈດັ ການຮຽນ-ການສອນວຊິ າ ວນັ ນະຄະດີ ເຫນັ ວ່ າການສອນຂອງຄູຍງັ ໃຊກ້ ານບນັ ຍາຍອະທບິ າຍບດົ ຮຽນແບບລວມໆ ເຊ່ ງິ ເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນມີ ສ່ ວນຮ່ ວມການຮຽນຍງັ ບ່ ໍທນັ ເປນັ ຂະບວນຟດົ ຟນື້ ແລະ ຍງັ ມນີ ກັ ຮຽນສ່ ວນຫຼາຍບ່ ໍສາມາດເຂາົ້ ໃຈ ແລະ ອະທບິ າຍ ເນອື້ ໃນບດົ ຮຽນໄດ້ ໂດຍສະເພາະແມ່ ນ ເນອື້ ໃນວນັ ນະຄະດີ ເລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ”. ເມ່ ອື ເຫນັ ສະພາບຄແື ນວນນັ້ ຜູ ້ ວໄິ ຈຈ່ ງິ ມຄີ ວາມສນົ ໃຈຢາກສກຶ ສາກ່ ຽວກບັ ບນັ ຫາການຮຽນ-ການສອນວຊິ າວນັ ນະຄະດໃີ ນບດົ ເລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ” ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 2

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ເຊ່ ງິ ເປັນວນັ ນະຄະດປີ ະເພດໜ່ ຶງທ່ ຕີ ດິ ພນັ ກບັ ເຫດການປະຫວດັ ສາດທີສໍາຄນັ ຂອງຊາດລາວເຮາົ ໂດຍນໍາໃຊວ້ ທິ ີ ສອນແບບຈດັ ກ່ ຸມ ຢ່ ູໃນໂຮງຮຽນສາມນັ ປທີ ີ 4(ມ4) ທ່ ໂີ ຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ສມົ ບູນທ່ ງົ ປ່ ຸງ ເມອື ງຫຼວງນາໍ້ ທາ ແຂວງ ຫຼວງນາໍ້ ທາ ໃນພາກຮຽນທີ 2ສກົ ຮຽນ 2020-2021. 2. ຄໍາຖາມວໄິ ຈ ຄຈູ ະນໍາໃຊວ້ ທິ ກີ ານສອນແບບຈດັ ກ່ ຸມແນວໃດ ເພ່ ອື ໃຫນ້ ກັ ຮຽນສາມາດເຂາົ້ ໃຈ ແລະ ອະທບິ າຍເນອື້ ໃນ ວນັ ນະຄະດີ ບດົ ນຍິ າຍເລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ” ໄດ?້ 3.ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການວໄິ ຈ - ເພ່ ອື ສກຶ ສາສະພາບການຮຽນ-ການສອນວຊິ າວນັ ນະຄະດໃີ ນໂຮງຮຽນສາມນັ . - ເພ່ ອື ປບັ ປຸງການຮຽນ-ການສອນວຊິ າວນັ ນະຄະດໃີ ນບດົ ເລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ”. - ເພ່ ອື ສກຶ ສາອບົ ຮມົ ແນວຄດິ ຄຸນສມົ ບດັ ໃຫແ້ ກ່ ນກັ ຮຽນຜູທ້ ່ ເີ ປນັ ໜ່ ໍແໜ່ ງຂອງປະເທດຊາດ ໂດຍຜ່ ານເນອື້ ໃນວນັ ນະຄະດເີ ລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ”. 4. ຂອບເຂດການວໄິ ຈ ການວໄິ ຈຄງັ້ ນໄີ້ ດແ້ ນ່ ໃສ່ ບນັ ຫາການຮຽນ-ການສອນ ວຊິ າວນັ ນະຄະດີ ເລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ” ຊນັ້ ມ4 4.1. ຂອບເຂດດາ້ ນປະຊາກອນ ແລະ ກ່ ຸມເປາົ້ ໝາຍ ປະຊາກອນທ່ ນີ ໍາມາສກຶ ສາຄງັ້ ນ໊ໄີ ດແ້ ກ່ ຄູສອນວຊິ າວນັ ນະຄະດີ ແລະ ນກັ ຮຽນຂນັ້ ມ4. ໃນນນັ້ ໄດເ້ ລອື ກ ເອາົ ກ່ ຸມເປາົ້ ໝາຍ ຄູສອນຈໍານວນ 3 ຄນົ , ຍງິ 2 ຄນົ ແລະ ນກັ ຮຽນ ຊນັ້ ມ4 ຈາໍ ນວນ 36 ຄນົ , ຍງິ 17 ຄນົ . ທ່ ີ ໂຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ສມົ ບູນທ່ ງົ ປ່ ຸງ ເມອື ງຫຼວງນາໍ້ ທາ ແຂວງວງນາໍ້ ທາ. 4.2. ຂອບເຂດດາ້ ນເນອື້ ໃນ ວຊິ າວນັ ນະຄະດີ ຂນັ້ ມ4 ໃນບດົ ເລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ” ກ່ ຽວກບັ ບາງຈດຸ ນກັ ແຕ່ ງ, ຄວາມເປັນມາຂອງບດົ ບນັ ທກຶ ແຫກຄຸກ ແລະ ເນອື້ ໃນບດົ ບນັ ທກຶ ແຫກຄຸກ(ຄດັ ຕອນ). 4.3. ຂອບເຂດດາ້ ນຕວົ ປ່ ຽນ ຂອບເຂດດາ້ ນຕວົ ປ່ ຽນມ:ີ ຕວົ ປ່ ຽນຕນົ້ ແລະ ຕວົ ປ່ ຽນຕາມ - ຕວົ ປ່ ຽນຕນົ້ : ວທິ ສີ ອນແບບຈດັ ກ່ ຸມ - ຕົວປ່ ຽນຕາມ: ຄວາມເຂາົ້ ໃຈຂອງນັກຮຽນຕ່ ໍກັບບົດເລ່ ືອງ “ແຫກຄຸກ” ແລະ ຜົນການຮຽນຂອງ ນກັ ຮຽນ. 5. ຜນົ ປະໂຫຍດຄາດວ່ າຈະໄດຮ້ ບັ - ຊ່ ວຍເປນັ ແນວທາງການພດັ ທະນາການຮຽນ-ການສອນຂອງຄູໃນໂຮງຮຽນສາມນັ . - ເປນັ ຂໍມ້ ູນເພ່ ອື ວາງແຜນປບັ ປຸງແກໄ້ ຂການຈດັ ກດິ ຈະກາການຮຽນ-ການສອນຂອງຄູໃຫມ້ ປີ ະສດິ ທພິ າບ ສູງຂນຶ້ . - ເປນັ ແນວທາງສກຶ ສາອບົ ຮມົ ແນວຄຄິ ຸນສມົ ບດັ ນກັ ຮຽນໃຫເ້ ປນັ ຜູສ້ ບື ຖອດທ່ ດີ ຂີ ອງປະເທດຊາດ. - ເປນັ ຂໍມ້ ູນເພ່ ອື ສກຶ ສາຄນົ້ ຄວາ້ ກ່ ຽວກບັ ຂະບວນການຕ່ ສໍ ູຕ້ າ້ ນພວກລ່ າເມອື ງຂນຶ້ ທງັ ແບບເກ່ າົ ແລະ ແບບ ໃໝ່ . - ເປນັ ຂໍມ້ ນູ ເຜຍີ ແຜ່ ກ່ ຽວກບັ ວດັ ທະນາທາອນັ ດງີ າມຂອງຊາດ ແລະ ມູນເຊອື້ ການຕ່ ສໍ ູອ້ ນັ ອງົ ອາດກາ້ ຫານຂ ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 3

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ຂອງພກັ ເຮາົ ກໍຄປື ະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ໃນທ່ ວົ ປະເທດ. 6.ນຍິ າມຄໍາສບັ ສະເພາະ - ການສກຶ ສາ: ໝາຍເຖງິ ການຮ່ ໍາຮຽນເຝກິ ຝນົ ຫ່ ຼໍຫຼອມຕນົ ເອງ ແລະ ສກຶ ສາອບົ ຮມົ ແນວຄດິ ຂອງຄນົ ເຮາົ - ການຮຽນ: ໝາຍເຖງິ ການສກຶ ສາຮ່ ໍາຮຽນຈາກສ່ ງິ ທ່ ບີ ່ ໍທນັ ຮູໄ້ ປສ່ ູຄວາມເຂາົ້ ໃຈ ແລະ ນາໄປໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນ ຊວີ ດປະຈາໍ ວນັ . - ວນັ ນະຄະດ:ີ ໝາຍເຖງິ ໜງັ ສທື ່ ີພາໃຫເ້ ກດີ ຄວາມຮູ,້ ມທີ ດັ ສະນະຄະຕທິ ່ ດີ ີ, ມຄີ ວາມສະເທອື ນໃຈຄື ມ່ ວນຊ່ ນື ແລະ ໂສກເສາົ້ ເປນັ ສາໍ ຄນັ . - ເລ່ ອື ງ: ໝາຍເຖງິ ຂໍຄ້ ວາມ, ບນັ ຫາ, ໃຈຄວາມ, ເຫດການ. - ແຫກຄຸກ: ໝາຍເຖງິ ການໂຕນໜອີ ອກຈາກຄຸມຂງັ . ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 4

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ບດົ ທີ 2 ເອກະສານ, ທດິ ສະດີ ແລະ ບດົ ຄນົ້ ຄວາ້ ທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງ 1. ເອກະສານ ແລະ ທດິ ສະດທີ ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງ ວນັ ນະຄະດໝີ າຍເຖງິ ບດົ ປະພນັ ທ່ ດີ ງຶ ດດູ ຈດິ ໃຈຂອງຜູອ້ ່ ານ, ສາ້ ງມະໂນພາບ, ຈນິ ຕະນາການເຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ຄວາມເພດີ ເພນີ ແລະ ອາລມົ ຕ່ າງໆ ທ່ ຄີ າ້ ຍຄກື ບັ ອາລມົ ຂອງຜູປ້ ະພນັ ວນັ ນະຄະດີ ອາດສອນໃຫຄ້ ນົ ເຮາົ ໄດໂ້ ດຍທາງ ອອ້ ມ. ວນັ ນະຄະດເີ ປນັ ສລິ ະປະປະເພດໜ່ ງຶ ຂງອະລຍິ ະທໍາ ເຊ່ ງິ ໄດເ້ ກດີ ຂນຶ້ ແລະ ຕດິ ພນັ ກບັ ການດາໍ ລງົ ຊວີ ດິ ຂອງ ຄນົ ເຮາົ ມາແຕ່ ບູຮານນະການຈນົ ເຖງິ ປະຈບຸ ນັ ເຊ່ ງິ ປະຊາຊນົ ລາວທງັ ຊາດໄດປ້ ະດດິ ຄດິ ແຕ່ ງຂນຶ້ ແລະ ມຮີ ູບຖານ ສະຕສິ ງັ ຄມົ , ມນັ ກາໍ ເນດີ ເກດີ ຂນຶ້ ໃນຂະບວນວວິ ດັ ແຫ່ ງການຕ່ ໍສູຕ້ າ້ ນໄພທໍາມະຊາດ ແລະ ຕ່ ໍຕາ້ ນໄພສງັ ຄມົ , ສງັ ຄມົ ຈະມີຄວາມກາ້ ວໜາ້ ຫຼື ຫຼາ້ ຫຼັງ ວັນນະຄະດີກໍມີການຂະຫຍາຍຕົວໄປປຕາມສັງຄົມ ເຊ່ ິງເຫັນໄດຈ້ າກການ ຂະຫຍາຍຕວົ ເລ່ ມີ ຈາກສະຫະຊີບປະຖົມບູຮານຈນົ ເຖິງປະຈບຸ ນັ . ເຊ່ ງິ ວນັ ນະຄະດໄີ ດກ້ າຍເປັນມຸນມງັ ມໍລະດກົ ອນັ ລໍາ້ ຄາ ແລະ ອຸ ດມົ ສມົ ບຸ ນທ່ ີສຸ ດ ເພ່ ອື ປະກອບສ່ ວນເຂາົ້ ໃນຄງັ ສາງວນັ ນະຄະດີຂອງຊາດລາວ ກໍຄຂື ອງໂລກ. ເພາະວ່ າວນັ ນະຄະດເີ ປນັ ສ່ ງິ ບງົ ບອກເຖງິ ຄວາມກາ້ ວໜາ້ ທາງດາ້ ນວດັ ທະນາທາໍ ຂອງຊາດ. ໃນສະໄໝຈກັ ກະພດັ ຕ່ າງ ດາ້ ວເຂາົ້ ມາຮຸ ກຮານ ປະຊາຊນົ ລາວຜູອ້ ອກແຮງງານໄດແ້ ຕ່ ງຍດົ ປະພນັ ວນັ ນະຄະດທີ ່ ມີ ເີ ນອື້ ໃນເວາົ້ ເຖງິ ຄວາມເປັນ ຈງິ ໃນສງັ ຄມົ , ພອ້ ມກນັ ນນັ້ ວນັ ນະຄະດໄີ ດກ້ າຍເປນັ ອາວຸດອນັ ແຫຼມຄມົ ຂອງການຕ່ ໍສູຊ້ ນົ ຊນັ້ ໃນສງັ ຄມົ . ເຖງິ ວ່ ານກັ ແຕ່ ງຈະບ່ ໍໄດຈ້ ັບປືນຕ່ ໍສູຢ້ ່ ູກາງສະໜ າມຮົບ ແຕ່ ເຂົາເຈາົ້ ກໍໄດຫ້ ັນໜ້າມາຈບັ ບິກຂີດຂຽນວັນນະຄະດີ ເພ່ ືອ ປະກອບສ່ ວນເຂົາ້ ໃນພາລະກິດຂອງຊາດ. ດ່ ງັ ທ່ ີທ່ ານ ມາກຊມິ ກັອກກີ ເວົາ້ ວ່ າ “ຮຽນວນັ ນະຄະດີແມ່ ນຮຽນ ວທິ ະຍາສາດກ່ ຽວກບັ ຄນົ ເພາະວ່ າໃນການພວົ ພນັ ສງັ ຄມົ ນນັ້ ມນັ ພວົ ພນັ ກບັ ຊວີ ດິ ຈງິ ຫຼາຍຮູບຫຼຍສີ ດ່ ງັ ນນັ້ , ເມ່ ອື ເຮາົ ອ່ ານບດົ ປະພນັ ວວນັ ນະຄະດໃີ ດໜ່ ຶງຈ່ ງິ ມຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ວ່ າ: ມຮີ ູຍຮ່ າງ, ສີສນັ ແລະ ຈດິ ໃຈສວຍງາມນນັ້ ຄບື ດົ ປະພນັ ວນັ ນະຄະດີທ່ ຍີ ່ ງິ ໃຫຍ່ ທ່ ມີ ຄີ ຸນຄ່ າທ່ ສີ ຸດຕ່ ໍຄນົ ເຮາົ . (ວນັ ນະສຸກ ໂຄດໄຊ, ຄາສອນ ຝ່ າຍມໄີ ຊ 2009 ໜາ້ 189). ວນັ ນະຄະດເີ ປນັ ໜງັ ສທື ່ ສີ ໍາຄນັ ຂອງມວນມະນຸດທຸກໆຊາດທ່ ຈີ ະເລນີ ທງັ ໃນອະດເິ ແລະ ປະຈບຸ ນັ ລວ້ ນແຕ່ ຖເື ອາົ ວນັ ນະຄະດເີ ປນວດັ ທະນາທາໍ , ເປນັ ມູນມລໍ ະດກົ ທາງພູມປນັ ຍາຂອງຊາດ ດ່ ງັ ນນັ້ , ຜ່ ານມາມນີ ກັ ຄນົ້ ຄວາ້ , ນກັ ກະວ,ີ ນກັ ປະພນັ ຫາຼ ຍໆທ່ ານໄດໃ້ ຫຄ້ າໍ ນຍິ າມເອາົ ໄວເ້ ຊ່ ນັ ວ່ າ: ທ່ ານ ແຊກັ ນວິ ແຊກັ ສະກີ ນກັ ວຈິ ານ ຜູມ້ ຊີ ່ ສື ຽງຂອງລດັ ເຊຍ ໄດກ້ ່ າວໄວວ້ ່ າ: “ວນັ ນະຄະດແີ ມ່ ນປມື້ ຕໍາລາ ແຫ່ ງຊວີ ດິ ”. ທ່ ານ ກາກມາກ ນກັ ປດັ ຊະຍາຜູມ້ ຊີ ່ ສື ຽງຂອງຊາວເຢຍລະມນັ ໄດໃ້ ຫນ້ ຍິ າມວ່ າ “ວນັ ນະຄະດແີ ມ່ ນ ທນຶ ຮອນແຫ່ ງຄວາມຮູ,້ ບດົ ປະພນັ ແມ່ ນສູນລວມຄວາມຮູຫ້ ຼາຍກວ່ າປມື້ ການເມອື ງ” ທ່ ານ ຊເີ ຊໂລ ນກັ ປາດຊາວໂຣ ກ່ າວວ່ າ: “ວນັ ນະຄະດພີ າໃຫເ້ ກດີ ຄວາມຈະເລນີ ແກ່ ຜູໜ້ ່ ຸມ, ໃຫຄ້ ວາມຊ່ ນື ຫວານແກ່ ຜູເ້ ຖາົ້ , ເປນັ ອາພອນຂອງຄນົ ຮ່ ງັ ມ,ີ ເປນັ ຢາແກຍ້ າມທຸກເມ່ ອື ນໂສກເສາົ້ , ເປນັ ຄວາມມ່ ວນໃນຄອບຄວົ , ບ່ ໍ ກຽດຊງັ ໃນຕ່ າງຖ່ ນິ , ບ່ ປໍ ະຖມີ້ ລະໄລເຮາົ ຍາມກາຄນື ແລະ ກາງເວນັ ລວມທງັ ຍາມເດນີ ທາງ ແລະ ຢຸດຢງັ້ ”. ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 5

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ທ່ ານ ມາກຊມິ ກອກັ ກີ ນກັ ປະພນັ ເອກຂອງໂຊວຽດ ກ່ າວວ່ າ: “ວນັ ນະຄະດີ ແມ່ ນຫູແມ່ ນຕາ ແມ່ ນ ກະບອກສຽງຂອງຊນົ ຊນັ້ ”. ທ່ ານ ມະຫາສລີ າ ວລິ ະວງົ ໄດກ້ ່ າວໄວວ້ ່ າ: “ວນັ ນະຄະດແີ ມ່ ນຊວີ ດິ ແລະ ມປີ ະໂຫຍດແກ່ ຊວີ ດິ ເພາະເປນັ ເຄ່ ອື ງພດັ ສຊີ ວີ ດິ ໃຫຜ້ ່ ອງໃສ ພາໃຫເ້ ກດີ ເປນັ ຄນົ ທ່ ມີ ຈີ ດິ ໃຈເຍກິ ບານ ແລະ ກວາ້ ງຂວາງ, ຢຸດເປນັ ຄນົ ປ່ ວງບາ້ ເສຍ ຈດິ , ສາລະວນົ ລາບຍດົ ແລະ ອໍານາດວາດສະໜາໄດຢ້ ່ າງດ”ີ . ສະຫລຸບລວມແລວ້ ວນັ ນະຄະດີ ແມ່ ນວດັ ທະນາທໍາທ່ ສີ ໍາຄນັ ຂອງຊາດ ແມ່ ນຊວີ ດິ ແລະ ປມື້ ຕໍາລາຮຽນ ແຫ່ ງຊີວິດ ເພາະວັນນະຄະດີແມ່ ນທຶນຮອນແຫ່ ງຊີວິດ ແລະ ສືບທອດກັນມາເປັນຫຼາຍເຊ່ ັນຄົນ. ດ່ ັງນັນ້ , ວນັ ນະຄະດຈີ ່ ງິ ແມ່ ນວທິ ະຍາສາດຂະແໜງໜ່ ງຶ ທ່ ຄີ ນົ້ ຄວາ້ ການເຄ່ ອື ນໄຫວການດໍາລງົ ຊວີ ດິ ຂອງຄນົ ໃນສງັ ຄມົ ຍອ້ ນ ແນວນນັ້ ວນັ ນະຄະດຈີ ່ ງຶ ສມົ ຄວນໄດຮ້ ບັ ການສກຶ ສາຄນົ້ ຄວາ້ ແລະ ພດັ ທະນາໃຫຈ້ ະເລນີ ກາ້ ວໜາ້ ໄປເລອື້ ຍໆ. ວນັ ນະຄະດີ ແມ່ ນຂະແໜງວທິ ະຍາສາດໜ່ ງຶ ທ່ ໃີ ຊພ້ າສາຄໍາເວາົ້ ພນັ ລະນາ ຄວາມເປນັ ມາຂອງຊວີ ດິ ສງັ ຄມົ ແລະ ປາກດົ ການທໍາມະຊາດ ສະນນັ້ , ວນັ ນະຄະດີ ຈ່ ງິ ເປັນບ່ ອນເຕາົ້ ໂຮມປະຫວດັ ສາດ, ວດັ ທະນາທໍາ ແລະ ຮດີ ຄອງປະເພນຂີ ອງຊາດ ໃນສະໄໝຕ່ າງໆເອາົ ໄວໃ້ ຫຄ້ ນົ ຮ່ ຸ ນຫຼງັ ໄດສ້ ກຶ ສາຮ່ ໍາຮຽນ. ວນັ ນະຄະດເີ ປນັ ວຊິ າຄວາມຮູ ້ ອນັ ໜ່ ງຶ ທ່ ສີ າມາດສກຶ ສາອບົ ຮມົ ແນວຄດິ ຄຸນສມົ ບດັ ແລະ ຄວາມສວຍງາມຂອງຄນົ , ເປນັ ຄງັ ສາງທ່ ໃີ ຫຄ້ ວາມຮູທ້ າງ ດາ້ ນວດັ ທະນາທໍາທ່ ສີ ບື ທອດກນັ ມາແຕ່ ດກຶ ດາໍ ບນັ . ວນັ ນະຄະດແີ ມ່ ນປາກດົ ການໜ່ ງຶ ຂອງສງັ ຄມົ , ມນັ ໄດເ້ ກດີ ຂນຶ້ ແລະ ຂະຫຍາຍຕວົ ບນົ ພນຶ້ ຖານເສດຖະກດິ ຂອງສງັ ຄມົ ໃດໜ່ ງຶ , ມນັ ໃຊພ້ າສາຄໍາເວາົ້ , ຕວົ ໜງັ ສເື ພ່ ອື ເປນັ ພາຫະນະຕນົ້ ຕໍ ໃນການພນັ ລະນາ, ສາ້ ງຮູບພາບເປນັ ສນັ ຍາລກັ ແລະ ຕວົ ຢ່ າງ ເພ່ ອື ສ່ ອງແສງທາດແທອ້ ນັ ເດ່ ນັ ຊດັ ຂອງສງັ ຄມົ . ພອ້ ມກນັ ນນັ້ ມນັ ກໍສ່ ງົ ຜນົ ສະທອ້ ນເຖິງ ແນວຄດິ , ຄວາມຮູສ້ ກຶ ຂອງສງັ ຄມົ ແລະ ເສດຖະກດິ . ການສອນວນັ ນະຄະດີ ແມ່ ນຂະແໜງວທິ ະຍາສາດໜ່ ງຶ ທ່ ມີ ຄີ ວາມສໍາຄນັ ຕ່ ໍການຮຽນ-ການສອນ ເຊ່ ງິ ເວາົ້ ເຖງິ ບນັ ດາຫຼກັ ການ, ວທິ ກີ ານ, ຂນັ້ ຕອນ ແລະ ຂະບວນການຕ່ າງໆ ທ່ ນີ າໍ ໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນການສດິ ສອນ ຫຼື ເວາົ້ ອກີ ຢ່ າງໜ່ ຶ ງວ່ າ ວທິ ໃີ ດກຕໍ າມທ່ ຄີ ູເຮາົ ນາໍ ມາໃຊເ້ ພ່ ອື ຖ່ າຍທອດໃຫເ້ ກດີ ການຮຽນຮູເ້ ອນີ້ ວ່ າການສອນ. ສ່ ງິ ສໍາຄນັ ໃນການສອນວນັ ນະຄະດີ ແມ່ ນແນ່ ໃສ່ ສາ້ ງໂລກະທດັ ຊວີ ະທດັ ໃຫແ້ ກ່ ນກັ ຮຽນຄູນາໍ ໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນ ການສດິ ສອນຢ່ ູໂຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ . ພນື້ ຖານຂອງການສອນວນັ ນະຄະດເີ ວລາໃດກໍຮບັ ໃຊຊ້ ວີ ດິ ການເປນັ ຢ່ ູຂອງ ສງັ ຄມົ ເຮາົ ເລ່ ມີ ແຕ່ ອດັ ຕະວໄິ ສໄປເຖງິ ພາວະວໄິ ສ. ວນັ ນະຄະດລີ າວແຕ່ ປີ 1893-1954 ແມ່ ນຂະຫຍາຍຕວົ ຊາ້ , ສ່ ວນຫາຼ ຍເປນັ ກາບກອນທ່ ມີ ເີ ນອື້ ໃນຮກັ ຊາດຕາ້ ນພວກລ່ າເມອື ງຂນຶ້ ຝຣ່ ງັ ເຊ່ ງິ ບນັ ດານກັ ເຄ່ ອື ນໄຫວຕ່ ໍຕາ້ ນໄດປ້ ະດດິ ແຕ່ ງ ເຊ່ ນັ : ບດົ ກະວຂີ ອງທ່ ານ ພູມີ ວງົ ວຈິ ດິ , ທ່ ານ ສຊີ ະນະ ສສີ ານ, ທ່ ານ ສມົ ສີ ເດຊາຄໍາພູ, ທ່ ານ ແກວ້ ຫວຼ ງເສນາ, ທ່ ານ ມະຫາ ພະພອນ ແລະ ທ່ ານອ່ ນຶ ໆ. ສ່ ວນວນັ ນະຄະດປີ ະເພດຄໍາຮອ້ ຍແກວ້ ກໍເລ່ ມີ ມບີ ດົ ຄວາມ, ບດົ ເລ່ ອື ງດຄີ ນົ ເດ່ ນັ , ບດົ ເລ່ ອື ງຈງິ ຄນົ ແທ້ ເຊ່ ງິ ສ່ ວນຫາຼ ຍບດົ ເລ່ ອື ງເຫ່ າຼົ ນໄີ້ ດພ້ ມິ ອອກມາຕາມໜງັ ສພື ມິ ລາວອດິ ສະຫະຼ ກຊູ ້ າດ ແລະ ອ່ ນຶ ໆ. ໄລຍະປີ 1955-1975 ໄລຍະນແີ້ ມ່ ນໄລຍະຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງວນັ ນະຄະດປີ ະຕວິ ດັ ເຊ່ ງິ ຢ່ ູພາຍໃຕກ້ ານ ນາໍ ພາໂດຍກງົ ຂອງພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວ ວນັ ນະຄະດ-ີ ສລິ ະປະກໍາກໍໄດຮ້ ບັ ໃຊໜ້ າ້ ທີການເມອື ງຂອງພກັ ຢ່ າງ ທນັ ການ ທຽບກບັ ໄລຍະກ່ ອນເຫນັ ວ່ າວນັ ນະຄະດ-ີ ສລິ ະປະກໍາໄດມ້ ເີ ນອື້ ໃນອຸດມົ ສມົ ບູນຂນຶ້ , ໂດຍສະເພາະແມ່ ນ ວນັ ນະຄະດີປະເພດຄໍາຮອ້ ຍກອງຂະຫຍາຍແຮງກວ່ າວນັ ນະຄະດີປະເພດຄໍາຮອ້ ຍແກວ້ . ສະເພາະວນັ ນະຄະດີ ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 6

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ປະເພດຄໍາຮອ້ ຍແກວ້ ໃນເບອື້ ງຕນົ້ ມແີ ຕ່ ປະເພດເລ່ ອື ງຈງິ ຄນົ ແທກ້ າ້ ວຂນຶ້ ມາມບີ ດົ ບນັ ທກຶ , ເລ່ ອື ງສນັ້ , ເລ່ ມີ ແຕ່ ທາ້ ນ ຊຸມປີ 60 ເຖງິ ຕນົ້ ຊຸມປີ 70 ນະວະນຍິ າຍກໍໄດປ້ າກດົ ຕວົ ຂນຶ້ , ຄຽງຄ່ ູກບັ ບນັ ດານກັ ປະພນັ ນກັ ກະວຮີ ່ ຸ ນກ່ ອນ ມາ ໃນສະໄໝນໄີ້ ດປ້ າກດົ ມນີ ກັ ປະພນັ ຮຸ່ ນໃໝ່ ເຊ່ ນັ : ທ່ ານ ຄໍາມາ ພມົ ກອງ, ທ່ ານ ຄໍາລຽງ ພນົ ເສນາ, ທ່ ານ ສຸວນັ ທອນ ບຸບຜານຸວງົ ແລະ ຜູອ້ ່ ນຶ ໆ. ບນັ ດາບດົ ເລ່ ອື ງ, ບດົ ບນັ ທກຶ ທ່ ີມເີ ນອື້ ໃນເວາົ້ ເຖິງການຕ່ ໍສູ,້ ການສູຮ້ ບົ ຂອງນກັ ຮບົ ປະຕວິ ດັ ລາວດວ້ ຍ ຄວາມປຊີ າສາມາດອາດຫານປະຈນັ ບານເຂາົ້ ໃສ່ ສດັ ຕູ ໂດຍບ່ ໍຫວາດຫວ່ ນັ ຢາ້ ນກວົ ຕ່ ໍສດັ ຕູ. ນກັ ແຕ່ ງແຕ່ ລະທ່ ານໄດ້ ໃຊວ້ ທິ ປີ ະດດິ ແຕ່ ງແຕກຕ່ າງກນັ , ວາດພາບຕ່ າງກນັ ເຊ່ ນັ : ເລ່ ອື ງ “ຟອງເດອື ນເກ່ ”ົ້ ໂດຍທ່ ານຄໍາມາ ພມົ ກອງ ໄດວ້ າດ ການເຄ່ ອື ນໄຫວ ຜ່ ານຜ່ າອຸປະສກັ ອນັ ທຸລະກນັ ດານ ເພ່ ອື ຮກັ ສາຄວາມລບັ ແລະ ນາໍ ເອາົ ເອກະສານສ່ ງົ ເຖງິ ແນວຫນາ້ ຢ່ າງປອດໄພ, “ເລ່ ອື ງ ຜູສ້ ບື ທອດ” ໂດຍ ທ່ ານ ບວົ ແກວ້ ຈະເລນີ ລງັ ສີ ໄດພ້ ນັ ລະນາຮູບພາບ ຂອງນກັ ຮບົ ຕ່ ໍສູປ້ ອ້ ງ ກນັ ຢ່ ູເທງິ ຈອມພູກູດ, “ເລ່ ອື ງ ກອງພນັ ທີສອງ” ໂດຍທ່ ານ ສ.ບຸບຜານຸວງົ ໄດສ້ ່ ອງແສງເຖງິ ຄວາມພລິ າອາດຫານ, ຄວາມສະຫຼຽວ ສະຫຼາດຂອງອາ້ ຍນອ້ ງກອງພນັ ທ່ ສີ ອງ ໄດຕ້ ຜີ ່ າວງົ ປດິ ລອ້ ມຂອງພວກສດັ ຕູ ໄປສ່ ູເຂດທ່ ຫີ ມນັ້ ຂອງ ການ ປະຕວິ ດັ ຢ່ າງປອດໄພ, ບດົ ບນັ ທກຶ ແຫກຄຸກ ໂດຍທ່ ານ ທອງເສີຍ ໂຄດວງົ ສາ ໄດສ້ ່ ອງແສງເຖງິ ການ ກ່ າວ ປະນາມພວກສດັ ຕູ ແລະ ຄວາມສະຫາຼ ດຫຼກັ ແຫຼມ,ມພີ ບິ ໄຫວຂອງບນັ ດານທ່ ານຜູນ້ ໍາທ່ ສີ າມາດ ໂຕນອອກຈາກຄຸກ ໂພນເຄ່ ງັ ໄດຢ້ ່ າງປອດໄພ. ຮູບພາບທ່ ນີ ກັ ຂຽນໄດສ້ ່ ອງແສງໃນບດົ ເລ່ ອື ງຕ່ າງໆ ດ່ ງັ ກ່ າວມາຂາ້ ງເທງິ ນມີ້ ນັ ເປນັ ວລິ ະກໍາ ລໍາ້ ເລດີ ແລະ ຍ່ ງິ ໃຫຍ່ ໃນຂະບວນການຕ່ ໍສູປ້ ດົ ປ່ ອຍຊາດ. ບດົ ບນັ ທກຶ ແຫກຄຸກນເີ້ ປນັ ບດົ ປະເພດຫວນຄນື ແຫ່ ງຄວາມເປນັ ຈງິ ແຫ່ ງປະຫວດັ ສາດການ ຕ່ ໍສູກ້ ູຊ້ າດໃນ ສະໄຫມດໍາເນນີ ການປະຕວິ ດັ ຊາດປະຊາທປິ ະໄຕ,ເປັນການໃຫເ້ ຫັນທາດແທປ້ ະຕກິ ານ ຂອງກ່ ຸມຂວາຈດັ ທ່ ີໄດ້ ມາ້ ງເພທໍາລາຍສນັ ຍາລວມລາວ ແລະ ໃນປີ 1958-1959 ພວກເຂາົ ໄດຈ້ ບັ ກຸມ ບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ າໍ ແນວລາວຮກັ ຊາດ ເຂາົ້ ຄຸກໂພນເຄງັ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ , ຫວງັ ດບັ ມອດບນັ ດາທ່ ານ ຜູນ້ າໍ ຂອງການປະຕວິ ດັ ກໍຄດື ບັ ມອດກະແສຟອງ ການປະຕວິ ດັ ໃນປະເທດເຮາົ .ພວກເຂາົ ຫາ້ ມເດດັ ຂາດ ບ່ ໍໃຫຕ້ ໍາຫຼວດ ຫຼື ສາລະວດັ ທະຫານຍາມຢ່ ູທາງໃນຄຸກໄປ ພວົ ພນັ ໂອລ້ ມົ ກບັ ບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ າໍ ຂອງການປະຕວິ ດັ ,ຖາ້ ໃຜຫາກບ່ ປໍ ະຕບິ ດັ ຕາມຄາໍ ສ່ ງັ ນນັ້ ຈະຖກື ຂາ້ ຖມີ້ ຢ່ າງບ່ ປໍ ານ.ີ ເມ່ ອື ພວກສດັ ຕູປວງບາ້ ໂສຕາຍຄແື ນວນນັ້ ໄດເ້ ຮດັ ໃຫກ້ ະແສຟອງຄວາມຄຽດແຄນ້ ຂອງບນັ ດາກໍາລງັ ຮກັ ຊາດຮກັ ອດິ ສະຫຼະພາບກໍ ຄ:ື ພະສງົ , ນກັ ຮຽນ, ນກັ ສກຶ ສາ, ຂາ້ ລາຊະການ ແລະ ປະຊາຊນົ ທ່ ວົ ໄປຢ່ ູນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ໄດ້ ຝດົ ເດອື ດຂນື້ ສ່ ູລະດບັ ສູງ ດວ້ ຍຄວາມສະຫາຼ ດ ແລະ ມພີ ບິ ໄຫວຄ່ ອງແຄວ້ ຂອງບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ າໍ ປະຕວິ ດັ , ດວ້ ຍ ແນວທາງອນັ ຖືກຕອ້ ງ ແລະ ເປນັ ທໍາຂອງການປະຕວິ ດັ ແລະ ດວ້ ຍກໍາລງັ ຍູຫ້ ນນູ ອນັ ແຂງແກ່ ນຂອງການປະຕວິ ດັ ພາຍນອກ, ບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ າໍ ໄດຂ້ ນົ ຂວາຍເອາົ ບນັ ດານາຍສາລະວດັ ທະຫານຜູເ້ ຝາົ້ ຍາມຄກູ ນນັ້ ຈາໍ ນວນ 9 ຄນົ ແຫກ ຄຸກອອກໄປໃນຄ່ ໍາຄນື ວນັ ທີ 24 ພດຶ ສະພາ 1960 ໄດຢ້ ່ າງປອດໄພ. ນກັ ຂຽນໄດເ້ ລ່ າົ ຄນື ຢ່ າງລະອຽດເຖງິ ການປະລາໄຊຂອງພວກປະຕກິ ານຂວາຈດັ , ພໍແຕ່ ຮູວ້ ່ າ ບນັ ດາທ່ ານ ຜູນ້ າໍ ແນວລາວຮກັ ຊາດໂຕນຫນອີ ອກຈາກຄຸກແລວ້ , ອາເມຣກິ າ ພວກພູມີ ຫນ່ ສໍ ະຫວນັ ແລະ ຜູຍຊະນະນກິ ອນ ກໍ ໄດສ້ ່ ງັ ໃຫທ້ ະຫານ ແລະ ຕໍາຫຼອດທຸກເຫ່ ຼາົ ພາກນັ ຕດິ ຕາມຊອກຫາຄນົ້ ນາໍ ຈບັ ຢ່ າງສນົ ລະວນົ ພວກເຂາົ ໄດຢ້ າຍກໍາລງັ ແຕ່ ວຽງຈນັ ຈນົ ຮອດໂພນໂຮງ, ທ່ າລາດ, ນໍາ້ ງ່ມື ແລະ ກວດກາຕາມຈດຸ ຕ່ າງໆໃນເມອື ງວຽງຈນັ , ທາງອາກາດພວກ ມນັ ໄດສ້ ່ ງັ ໃຫຍ້ ນົ ຊອກຫານທຸກຮ່ ມົ ໄມ,້ ພູເຂາົ ແລະ ໂຄກກວາ້ ງ. ແຕ່ ພວກເຂາົ ກໍບ່ ໍສາມາດຊອກເຫນັ ບນັ ດາທ່ ານ ຜູນ້ າໍ ແນວລາວຮກັ ຊາດໄດ້ ເພາະວ່ າບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ າໍ ແນວລາວຮກັ ຊາດແມ່ ນຕວົ ແທນທ່ ດີ ເີ ດ່ ນັ ໃຫແ້ ກ່ ຜູທ້ ່ ີມຄວາມ ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 7

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ຮກັ ຊາດຢ່ າງ ແທຈ້ ງິ ທງັ ໄດຮ້ ບັ ຄວາມຮກັ ແພງຈາກມະຫາຊນົ , ສະນນັ້ , ຈ່ ງຶ ສາມາດເວາົ້ ໄດວ້ ່ າ: ມຄີ ວາມເປັນທໍາຢ່ ູ ບ່ ອນໃດມຄີ ວາມເຫອຼື້ ມໃສຢ່ ູບ່ ອນນນັ້ , ບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ າໍ ຂອງການປະຕວິ ດັ ສມົ ເປນັ ຫມ່ ູຄະນະວລິ ະຊນົ ຍອ້ ນຄວາມ ສະຫາຼ ດຫກຼັ ແຫຼມ,ຄວາມເກ່ ງັ ກາ້ ສາມາດ ແລະ ມຈີ ດິ ໃຈກຽມພອ້ ມເສຍສະຫຼະເພ່ ອື ປະເທດຊາດເພ່ ອື ອຸດມົ ການອນັ ສູງສ່ ງົ ຂອງການປະຕວິ ດັ . ປມື້ ບດົ ບນັ ທກຶ ແຫກຄຸກ ເຫຼມັ້ ນມີ້ ຄີ ຸນຄ່ າທາງດາ້ ນວນັ ນະຄະດີ ແລະ ມຄີ ວາມຫມາຍທາງ ປະຫວດັ ສາດ ຢ່ າງເລກິ ເຊ່ ງິ  ເລ່ ອື ງ ແຫກຄຸກໂດຍຫຍໍ້ <.....ໃນເວລາ 9 ໂມງກາງຄນື , ປະຊາຊນົ ຕາມຫມ່ ບູ າ້ ນຕ່ າງໆໃນທອ້ ງຖ່ ນິ ນນັ້ ຕ່ າງທະຍອຍກນັ ມອດໄຟ, ແຕ່ ຢ່ ູໃນດງົ ແຫ່ ງຫນ່ ງຶ ມກີ ອງທະຫານເລກິ ລບັ ກອງຫນ່ ງຶ ເລ່ ມີ ແລ່ ນອອກບ່ ອນລີຊ້ ່ ອນດວ້ ຍ ຄວາມໄວເປນັ ພເິ ສດ, ຮວົ້ ໄຮ່ ,ຮວົ້ ນາຂອງປະຊາຊນົ ຢ່ ູຕາມບ່ ອນທ່ ພີ ວກເຂາົ ແລ່ ນຜ່ ານນນັ້ ຈະສູງຕ່ ໍາພຽງ ໃດ ຕ່ າງກໍຖກື ພວກເຂາົ ຢ່ ອງຂາ້ ມ ແລະ ເວລາຜ່ ານປ່ າຕບຶ ຫນາ ພວກເຂາົ ລບົ ຫຼກີ ງ່າໄມ ແລະ ເຄອື ເຂາົ ປານຟານແລ່ ນເຂາົ້ ປ່ າບ່ ຂໍ ອ້ ງຄາຫຍງັ ຫມດົ .ກອງ ທະຫານກອງນຫີ້ ຍບັ ເຂາົ້ ໃກກ້ ໍາແພງເມອື ງຫຼວງວຽງຈນັ ທາງດາ້ ນໂພນເຄງັ ງຽບປານອ່ ຽນລງົ ຕມົ ແລວ້ ຫາຍເຂາົ້ ໄປ ໃນເງາົ ມດື ກອງທະຫານເລກິ ລບັ ກອງນີ້ ມີ ພາລະຫນາ້ ທ່ ແີ ນວໃດບ່ ມໍ ໃີ ຜຮູ.້ ຕ່ ໍມາເວລາ 12 ໂມງທ່ ຽງຄນື ຊໍາ້ ພດັ ມກີ ອງທະຫານເລກິ ລບັ ອີກກອງຫນ່ ງຶ ແລ່ ນຈາກປ່ າແຫ່ ງ ຫນ່ ງຶ ອີກ ດວ້ ຍຄວາມພເິ ສດພສິ ະດານທ່ ສີ ຸດ, ກອງທະະຫານເປນັ ກອງຮອ້ ຍໆຄນົ ແລ່ ນໄປຕາມປ່ າ, ແຕ່ ບ່ ໍ ມສີ ຽງດງັ ບ່ ໍເປນັ ຕາ ສງົ ໄສ. ກອງທະຫານນີ້ ເມ່ ອື ໄປຮອດຈດຸ ຫມາຍຂອງຕນົ ແລວ້ ກຫໍ າຍເຂາົ້ ໄປໃນເງາົ ມດື ເຊ່ ນັ ດຽວກນັ . ໃນຄນື ດຽວກນັ ຢ່ ູໃນເມອື ງຫຼວງວຽງຈນັ ມຫີ ຼາຍເລກິ ລບັ ຄນົ ຫນ່ ງື ນ່ ຸງເຄ່ ອື ງແບບຊາວເມອື ງທໍາ . ມະດາ ຫວິ້ ຖງົ ແພຍ່ າງມາຫາໂຮງສາຍຮູບເງາົ ບວົ ສະຫວນັ ຊອກຫາຈາ້ ງສາມລໍແ້ ຕ່ ບ່ ໄໍ ດ,້ ເລຍີ ຈາໍ ເປນັ ຂ່ ີ ລດົ ຕກັ ຊຄີ ນັ ຫນ່ ງຶ ແລ່ ນ ມ່ ຸງຫນາ້ ໄປຫາຄາ້ ຍໂພນເຄງັ . ຕ່ ມໍ າກໍເຫນັ ຊາຍຄນົ ນນັ້ ເຂາົ້ ໄປນ່ ງັ ກາເຟຢ່ ູໃນຮາ້ ນແຫ່ ງຫນ່ ງຶ ໃກກ້ ບັ ທາງເຂາົ້ ຄາ້ ຍໂພນເຄງັ ເວລານນັ້ ພດໍ ີ 8 ໂມງ 15 ນາທີ ເຈາົ້ ຂອງຮາ້ ນຊໍາ້ ພດັ ແມ່ ນນາງສາວຄນົ ຫນ່ ງຶ ປາກສຽງໄທໃຕ້ ດດັ ຜມົ ນ່ ຸງເສອື້ ສກີ ຸຫຼາບ ແຂນຍກົ ຂດັ ສາຍແອວທອງນາກ ຖເື ກບີ ສນົ້ ສູງ ແອກັ ທ່ າໃສ່ ຊາຍຄນົ ນນັ້ ເປນັ ພເິ ສດ, ເບ່ ງິ ເພ່ ນິ ເວນີ ໄປມາ ເຫຼອື ດແສງຫູແສງຕາ ໃສ່ ຊາຍຄນົ ນນັ້ ປານນກົ ອ່ ຽງເຫອຼື ດຕາໃສ່ ຕກັ ແຕນໂມພຸນ້ ລະແຫມ! ແຕ່ ຊາຍຄນົ ນນັ້ ເສຍີ ມ່ ງັ , ນ່ ງັ ກນິ ກາເຟຍກົ ຈອກ ແລວ້ ຈອກເຫ່ ຼາົ . ນາງຄນົ ນນັ້ ອດົ ບ່ ໍໄດ້ ກໍສະຫ່ ຼຽງເຂາົ້ ມານ່ ງັ ຊ່ ອມເຊາະລງົ ຕ່ ໍຫນາ້ ຊາຍຄນົ ນນັ້ ແລວ້ ເວາົ້ ດວ້ ຍສຽງອ່ ອນ ຫວານວ່ າ: - ແມ່ ນອາ້ ຍຖາ້ ຜູໃ້ ດ ສງັ ມາດນົ ເອາົ ແທເ້ ອາົ ວ່ າ! - ອາ້ ຍຖາ້ ເພ່ ອື ນ ຊາຍຄນົ ນນັ້ ຕອບສນັ້ ໆ ນາງສາວຄນົ ນດັ ບດິ ຄງີ ປານງເູ ຫອຼື ມຫຽຼ ວເຫນັ ໄກ່ ນອ້ ຍແລວ້ ຍມິ້ ຫວົ ວ່ າ: ຖາ້ ເພ່ ອື ນຍງິ ຫຼື ເພ່ ອື ນຊາຍ - ໂອ່ ! ແມ່ ນເພ່ ອື ນຊາຍດອກ,ອາ້ ຍຍງັ ບ່ ໍທນັ ມເີ ພ່ ອື ນຍງິ ຈກັ ເທ່ ອື ! ການໂອລ້ ມົ ມາຮອດນຕີ້ ອ້ ງຢຸ ດຕລິ ງົ ເພາະມນີ າຍສາລະວດັ ຄນົ ຫນ່ ງຶ ເປນັ ຄນົ ສູງໃຫຍ່ ກາ້ ວເຂາົ້ ມາ ໃນຮາ້ ນ ແລວ້ ໂດດໄປຈບັ ມຊື າຍຄນົ ນນັ້ ຢ່ າງສະຫນດິ ສະຫນມົ ນາງສາວຜູນ້ ນັ້ ຈາໍ ຕອ້ ງຖອນຕວົ , ຫຼງັ ຈາກ ດ່ ມື ກາເຟຜູລ້ ະ ຈອກຕ່ ມື ອກີ ນາຍສາລະວດັ ແລະ ຊາຍຄນົ ນນັ້ ອອກຈາກຮາ້ ນດ່ ງັ ກ່ າວແລວ້ ຫາຍເຂາົ້ ໄປ ໃນຄາ້ ຍໂພນເຄງັ . ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 8

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ພໍໄປຮອດປະຕູຄຸກ ບ່ ອນພວກປະຕິການຂາຍຊາດ ກກັ ຂງັ ບນັ ດາຜູນ້ ໍາອັນແສນຮັກຂອງພວກ ເຮາົ ມີ ສາລະວດັ ທະຫານຢນື ຈກຶ ພກຶ ຢ່ ູ - ຄນົ ເຮາົ ດອກ! ນາຍສາລະວດັ ຜູເ້ ລກິ ລບັ ອວ່ າຍຫນາ້ ມາເວາົ້ ຄ່ ອຍໆໃສ່ ຊາຍຄນົ ນນັ້ ແລວ້ ພາກນັ ຍ່ າງເຂາົ້ ໄປ, ພໍ ໄປຮອດ ປະຕູຄຸກເປດີ ອອກພໍເປນັ ລບັ ແລ, ຊາຍເລກິ ລບັ ດ່ ງັ ກ່ າວ ຫບຼັ ເຂາົ້ ໄປໃນຄຸກທນັ ທ.ີ ບນັ ດາຜູນ້ າໍ ທ່ ີ ແສນຮກັ ຂອງພວກ ເຮາົ ກອດຈບູ ຊາຍຄນົ ນນັ້ ຢ່ າງດູດດ່ ມື ເພາະເຂາົ ແມ່ ນຕວົ ແທນຂອງນກັ ຮບົ ປະຕວິ ດັ ທາງນອກເຂາົ້ ມາຫາ. ມບີ າງທ່ ານ ເອາົ ມຄື ໍາເບ່ ງິ ຫນາ້ ເອກິ ຂອງຊາຍດ່ ງັ ກ່ າວ ເພ່ ອື ຢາກຮູວ້ ່ າຫວົ ໃຈຂອງລາວ ເຕນັ້ ແຮງຫບຼື !ໍ ຄວາມຈ່ ງິ ຊາຍຄນົ ນນັ້ ໄດຖ້ ກື ຫ່ ຫໍຼ ອຼ ມມາຈາກແປວໄຟການປະຕວິ ດັ ບ່ ໍມຄີ ວາມ ໄຫວຫວ່ ນັ ຕ່ ໍຟາ້ ຝນົ ລມົ ແຮງແຕ່ ປະການໃດ ແລະ ພອ້ ມແລວ້ ທ່ ຈີ ະ ອຸທດິ ເລອື ດເນອື້ ເພ່ ອື ການປະຕວິ ດັ . ຕ່ ໍມາ ລຸງຫນຮູ ກັ ພູມສະຫວນັ ໄດຈ້ ງູ ແຂນຊາຍຄນົ ນນັ້ ເຂາົ້ ໄປໃນຫອ້ ງຫນ່ ງຶ ແລວ້ ທງັ ສອງໄດປ້ ກຶ ສາວຽກ ງານນາໍ ກນັ , ຊາຍຄນົ ນນັ້ ລາຍງານໃຫຢ້ ່ າງລະອຽດຄບົ ຖວ້ ນ.ລຸງຫນຮູ ກັ ພູມສະຫວນັ ກໍ ເຫດການທາງ ນອກໄດດ້ ີ ແລວ້ ເວາົ້ ວ່ າ: - ຫາຼ ນນອນພກັ ຜ່ ອນຢ່ ູນເີ້ ດ!ີ ເພ່ ນິ ຈບັ ເອາົ ຖງົ ແພທ່ ຊີ າຍຄນົ ນນັ້ ຖເື ອາົ ມາແລວ້ ອອກໄປ.ຕ່ ໍມາສະຫານຫນ່ ງຶ ເຂາົ້ ມາລູບໆຄໍາໆຊາຍຄນົ ນນັ້ ດວ້ ຍຄວາມຮກັ ແພງແລວ້ ອອກໄປ ແລະ ບດຶ ຫນ່ ງຶ ພດັ ມສີ ະຫາຍຄນົ ຫນ່ ງຶ ເຂາົ້ ມາຖາມຊາຍຄນົ ນນັ້ ວ່ າ: - ກອງທະຫານພວກເຮາົ ມຫີ າຼ ຍແທບ້ ໍ? - ມສີ ອງກອງພນັ ! - ກອງພນັ ທສີ ອງຢ່ ູໄກປານໃດ? - ຢ່ ູບ່ ໍໄກດອກ! ຫວດິ ທ່ ງົ ໄປກຮໍ ອດໂລດ. ຕ່ ໍມາບ່ ໍດນົ ,ລຸງຫນຮູ ກັ ກບັ ເຂາົ້ ມາດງຶ ເອາົ ແຂນຊາຍຄນົ ນນັ້ ອອກ ໄປເຂາົ້ ຫອ້ ງອກີ ເຊ່ ງິ ແມ່ ນຫອ້ ງຂອງສະຫາຍ ພູເຂາົ ແລວ້ ເຕອື ນວ່ າ: - ຫຼານນອນພກັ ຜ່ ອນຢ່ ູນເີ້ ດ!ີ - ສະຫາຍພູເຂາົ ບ່ ໍເວາົ້ ບ່ ໍລມົ ຫຍງັ ມແີ ຕ່ ຖາມວ່ າ: - ສະຫາຍສູບຢາຫວະ - ຂອບໃຈ ເຮາົ ບ່ ເໍ ຄຍີ ສູບຢາ. ເຂາົ ທງັ ສອງຕ່ າງພາກນັ ນອນມດິ ຢ່ ູຢ່ າງສະບາຍ,ເມ່ ອື ໃກຮ້ ອດ 12 ໂມງ ທ່ ຽງຄນື ລຸງຫນຮູ ກັ ເຂາົ້ ມາດງຶ ເອາົ ແຂນຊາຍຄນົ ນນັ້ ອອກໄປເຊ່ ອື ງຢ່ ູສວ້ ມຖ່ າຍຢ່ ູແຈຄຸກ ແລະ ບອກໃຫມ້ ດິ ຢ່ ູທ່ ນີ ນັ້ . ຄາວຫນ່ ງຶ ຕ່ ໍມາກໍ ໄດຍ້ ນິ ສຽງມະ ໂລໂຈເຈຂອງຫມໍລໍາເງນິ ແລະ ພກັ ພວກ ເຊ່ ງິ ແມ່ ນລູກແຫ່ ຼງຊນັ້ ຈໍາຂອງພວກຈກັ ກະພດັ ອາເມຣິກາມາກວດຄຸກ ເມ່ ອື ເຫນັ ວ່ າທຸກຫງ້ ໃສ່ ກະແຈດີແລວ້ ! ພວກຫມາຂີເ້ ຮືອ້ ນເຫ່ ຼາົ ນນັ້ ກໍພາກນັ ຫນໄີ ປ ຕ່ ໍມາບ່ ໍດນົ , ລຸງຫນຮູ ກັ ພູມ ສະຫວນັ ພດັ ອອກມາດງຶ ເອາົ ແຂນຊາຍຄນົ ນນັ້ ເຂາົ້ ໄປໃນຫອ້ ງຂອງສະຫາຍ ພູເຂາົ ອກີ , ພອ້ ມທງັ ມອບເຄ່ ອື ງແບບ ສະລະວດັ ໃຫນ້ ່ ງຸ ແລວ້ ກຽມອອກຈາກຄຸກ. ຈທຸ ່ ີຫນ່ ງຶ ແມ່ ນຈຂຸ ອງລຸງສຸ ພານຸວງົ ອອກໄປກ່ ອນ ໂດຍແມ່ ນສະຫາຍສາລະວດັ ຜູລ້ ກິ ລບັ ເປນັ ຜູນ້ ໍາ ທາງ. ອອກໄປໄດ້ 15 ນາທີ ຕ່ ມໍ າຈທຸ ສີ ອງໂດຍແມ່ ນຊາຍເລກິ ລບັ ເຫນັ ຜູນ້ າໍ ພາທາງກາ້ ວອອກຈາກຄຸກ ກໍ ບ່ ໍມຫີ ຍງັ ເກດີ ຂນຶ້ ເຊ່ ນັ ດຽວກັນ ຍ່ າງໄປເສີຍຄກື ນັ ກບັ ພວກສາລະວດັ ເຂາົ້ ອອກຕາມທໍາມະດາ, ເມ່ ອື ຈທຸ ີ ສາມເຊ່ ງິ ເປັນຈສຸ ຸ ດທາ້ ຍ ອອກໄປກບໍ ່ ມໍ ເີ ຫດຮາ້ ຍເກດີ ຂນຶ້ . ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 9

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ແຕ່ ຈທຸ ີສອງໄປຮອດຈດຸ ຫມາຍເຕາົ້ ໂຮມ ແລວ້ ພດັ ບ່ ໍເຫນັ ຈທຸ ີຫນ່ ງຶ ຈກັ ຄນົ , ເອາົ ! ແມ່ ນມເີ ລ່ ອື ງໃດເກີດ ຂນຶ້ ! ຊາຍເລກິ ລບັ ຜູນ້ ນັ້ ຈາໍ ຕອ້ ງແລ່ ນກບັ ຄນື ຊອກຫາ, ພບົ ສະຫາຍຂອງຕນົ ເລຍີ ຖາມວ່ າ: - ພວກເພ່ ນິ ໄປໃສຫມດົ ແລວ້ - ບ່ ໍເຫນັ ລຸງ ສຸພານວຸ ງົ ເຮາົ ຍງັ ແລ່ ນຊອກຫາເພ່ ນິ ຢ່ ູ - ສ່ ວນຜູອ້ ່ ນື ເດ - ພວກເພ່ ນິ ຢນື ຖາ້ ຢ່ ູຫນັ້ ສອງສະຫາຍແລ່ ນສວ່ ານໄປມາ ເພ່ ອື ຊອກຫາຜູນ້ າໍ ທ່ ແີ ສນຂອງຕນົ ຕາມທ່ ງົ ນາ. ເດອື ນພດັ ມດື ປານ ກໍາຕາ. ຈກັ ຫນອ້ ຍເຫນັ ທ່ ານຫນ່ ງຶ , ສອງທ່ ານ ບອກໃຫພ້ ວກເພ່ ນິ ມ່ ຸງຫນາ້ ໄປທ່ ີກກົ ສາມສາໃຫຍ່ ຢ່ ູພາກທ່ ງົ ນາຖໍາ້ ນນັ້ . ຄາວຫນ່ ງຶ ສອງສະຫາຍພບົ ກນັ ອກີ . - ເປນັ ແນວໃດເຫນັ ເພ່ ນິ ແລວ້ ບໍ? - ເຫນັ ແລວ້ ! - ເຫນັ ເພ່ ນິ ຢ່ ູໃສ? - ເລ່ ອື ງມນັ ເປນັ ແນວນ,ີ້ ເຮາົ ພາພວກເພ່ ນິ ອອກມາຮອດບ່ ອນໄຕ່ ຂວົ ຂາ້ ມຮ່ ອງຫນັ້ ໄປໄດໄ້ ລຍະຫນ່ ງຶ ເລຍີ ບ່ ໍເຫນັ ເພ່ ນິ . ເຮາົ ຟາ້ ວຊອກຫາກບັ ຄນື ໄປຮອດຕນີ ຄາ້ ຍໂພນເຄງັ ພຸ ນ້ ອີກ. ແຕ່ ບ່ ໍເຫນັ ເຮາົ ແລ່ ນກບັ ຄນື ເລີຍເຫັນ ແລວ້ ບອກເພ່ ນິ ໄປຫາກກົ ສາມສາໃຫຍ່ ແລວ້ ແລ່ ນໄປຫາຈດຸ ໃຫຍ່ ພດັ ບ່ ເໍ ຫນັ ຈກັ ຄນົ ອກີ . -ໂອຍ! ຈ່ ງັ ແມ່ ນຊາດຕກົ ໃຈ. - ເຮາົ ຊອກຫາພວກເພ່ ນິ ເຫນັ ຫມດົ ທຸກຄນົ ແລວ້ ລະ ໄປ! ສອງສະຫາຍຈບັ ແຂນກນັ ແລ່ ນໄປຫາກກົ ສາມສາໃຫຍ່ ທຸກທ່ ານໂຮມກນັ ຢ່ ູທ່ ນີ ນັ້ ຫມດົ ແລວ້ ວ່ າຈະ ພາກນັ ອອກເດີນທາງໄປໂລດພດັ ບ່ ໍໄດ້ ຈາໍ ຕອ້ ງຖາ້ ຈດຸ ຫນ່ ງຶ ອກີ ທ່ ີອອກຈາກທາດຫຼວງ ຖາ້ ດນົ ເຕບີ ກໍບ່ ໍເຫນັ ມາຊອດ. ຮວາຍ! ບ່ ໍໄດຕ້ ອ້ ງຟາ້ ວໄປ ຈ່ ງິ ຈດັ ກນັ ອອກໄປຕາມສໍາລບັ ໄປໄດຄ້ າວຫນ່ ງຶ ພດັ ໄດຍ້ ນິ ສຽງ ມະລກຶ ຄກຶ ຄກັ ມາທາງຫຼງັ ທງັ ຫມດົ ກຽມສູຮ້ ບົ , ເບ່ ງິ ໄປເບ່ ງິ ມາຈ່ ງິ ຮູວ້ ່ າແມ່ ນຈທຸ ່ ອີ ອກມາແຕ່ ທາດຫຼວງ, ສະຫາຍຜູເ້ ລກິ ລບັ ຖາມວ່ າ: - ຮດັ ແນວໃດຈ່ ງິ ມາຊໍາແທ!້ . - ໂອຍ! ສະຫາຍເອຍີ ພວກເຮາົ ອອກມາແຕ່ ດນົ ແລວ້ ນ່ ງັ ຖາ້ ຢ່ ູຫນອງບວົ ທອງຫນັ້ ແຕ່ ບ່ ໍເຫນັ ພວກສະຫາຍ ກາຍມາຫນັ ຈກັ ເທ່ ອື . ເຮາົ ໃຈຮອ້ ນເລຍີ ແລ່ ນເຂາົ້ ໄປຮອດໃນຄຸກພຸ ນ້ ຈ່ ງຶ ຮູວ້ ່ າພວກເພ່ ນິ ໄປຫມດົ ແລວ້ ເຮາົ ຈ່ ງຶ ແລ່ ນ ກບັ ຄນື ມາເອາົ ຫມ່ ນູ າໍ ມານລີ້ ະ! - ເຮາົ ບອກແລວ້ ເດ! ວ່ າໃຫມ້ າໂຮມກນັ ຢ່ ູທ່ ກີ ກົ ສາມສາໃຫຍ່ ລຸງຫນຮູ ກັ ພູມສະຫວນັ ຍ່ າງມາຈບັ ເອາົ ແຂນ ຊາຍເລກິ ລບັ ແລວ້ ອອກຄາໍ ສ່ ງັ ວ່ າ: - ພວກເຮາົ ເດນີ ທາງໄດແ້ ລວ້ ! ການເດນີ ທາງໄດເ້ ລ່ ີມຕນົ້ ໄປຮອດແຄມບາ້ ນແຫ່ ງຫນ່ ງຶ . ປະຊາຊນົ ເຮດັ ບຸນເປີດລໍາວງົ ຄບຶ ໆຢ່ ູ, ຕອ້ ງ ໄດ້ ພາກນັ ແລ່ ນ, ແລ່ ນໄລຍະຫນ່ ງຶ ທາ້ ວມາ ເມ່ ອື ຍຫຼາຍເປນັ ລມົ ຈນົ ລມົ້ ລງົ ດວ້ ຍຄວາມອ່ ອນເພຍ. ບບີ ຄນັ້ ເອາົ ກນັ ໃນ ບ່ ອນນີ້ ກໍເສຍເວລາໄປຫຼາຍເຕບີ ຕ່ ໍມາອາດຈະເປນັ ຍອ້ ນພວມແລ່ ນແລວ້ ພດັ ຢຸດໂລດ ບແີ ຄ່ ງຂອງລຸງສຸພານຸວງົ ພດັ ບນັ້ , ໂອຍ! ຈ່ ງັ ແມ່ ນເວນຫາ້ ຮອ້ ຍ ໂຕະສາມຂາ ແລະ ແພຝົນ ທ່ ລີ ຸງປະທານ ຖຢື ່ ູນນັ້ , ອາ້ ຍນອ້ ງຂໍຖືໃຫ້ ເພ່ ນິ ກໍບ່ ໍ ຍອມໃຫໃ້ ຜ ປກຶ ສາກນັ ວ່ າຈະຫາມເພ່ ນິ ແລ່ ນ ເພ່ ນິ ກບໍ ່ ໍຍອມໃຫຫ້ າມ. ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 10

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ບບີ ຄນັ້ ບແີ ຄ່ ງ ລຸງປະທານເຫງິ ເຕບີ , ເພ່ ນິ ຈ່ ງຶ ລຸກຍ່ າງໄດ້ ສ່ ວນລຸງມາກໍລຸກຂນຶ້ ໄດເ້ ຫມອື ນກນັ ແລວ້ ພາກນັ ອອກເດນີ ທາງໄປຕ່ ໍ ໄປໄດດ້ ໄ້ ລຍະຫນ່ ງຶ ພດັ ໄປພໍໄ້ ຮ່ ປະຊາຊນົ ຫາກໍຖ່ າງໃຫມ່ ມມື້ າຕດັ ທາງລດັ ປະຊາຊນົ ບ່ ໍທນັ ໄດ້ ທາງ; ຊໄິ ປທາງໃດບາດນ!ີ້ ຄາວຫນ່ ງຶ ພດັ ໄດຍ້ ນິ ສຽງເຕງີ ບາດຫນ່ ງຶ ຄສື ຽງປນື ຢ່ ູຄາ້ ຍໂພນ ເຄງັ . ໂຢວ້ ! ຊເິ ວາົ້ ຫຼາຍບ່ ໄໍ ດ້ ໄດ! ເຈາົ້ ບູຂອ້ ຍຫມນັ້ , ສະລາມໄຮ່ ສໍານມີ້ ນັ ຊພິ ໍເປນັ ຢາຫຍງັ !ຄາວຫນ່ ງຶ ກໍຫວດິ ແລວ້ ລງົ ໃສ່ ຖົງແຫ່ ງຫນ່ ງຶ ຝນົ ພດັ ຕກົ ປານຖອກນາໍ້ ຈນົ ວ່ ານໍາ້ ໄຫຼໄປແຕກ. ໂອຍ! ເຈາົ້ ແມ່ ຂອ້ ຍເອຍີ ! ຢ່ ງັ ນໍາ້ ໄປ ນາໍ້ ທ່ ງົ ນາເທ່ ອື ນີ້ ຈ່ ງັ ແມ່ ນມນັ ຍາກ, ຄນັ ຈ່ ງັ ບ່ ຄໍ ກັ ກລໍ ມົ້ ອງື ລງົ ທນັ ທີ ເພາະດນິ ມນື ແລະ ບ່ ໍເຫນັ ທາງ, ຫຼຽວໄປທາງໃດກໍເຫນັ ແຕ່ ນາໍ້ . ໄປຫວດິ ທ່ ງົ ນາແລວ້ ຝນົ ເອອື້ ນ ຂນຶ້ ໃສ່ ໂຄກເກບີ ປ່ ງັ ນາໍ ້ ແລວ້ ພດັ ມາຢຽບດນິ ແກ່ ນ ມນັ ພດັ ດງັ ໂບບເບບ.ໄປໄດຫ້ ນອ້ ຍຫນ່ ງຶ ພດັ ໄດຮ້ ບັ ຄໍາ ສ່ ງັ ໃຫແ້ ລ່ ນ.ທງັ ເຈບັ ຈກຸ ທງັ ເຈບັ ຕີນ ແຕ່ ຕອ້ ງກດັ ແຂວ້ ອດົ ເມ່ ອື ລດັ ໄປຮອດທ່ ງົ ແຫ່ ງຫນ່ ງຶ ຍກົ ໂມງຂນຶ້ ມາເບ່ ງິ 3 ໂມງເຊາົ້ ແລວ້ ມນັ ຊແິ ຈງ້ ແລວ້ ເດນນີ້ ່ າ! ກອງທະຫານເລກິ ລບັ ທ່ ແີ ລ່ ນເຂາົ້ ມາແຕ່ ຫວົ ຄ່ ໍາ ເພ່ ອື ຄອຍຖາ້ ຮບັ ເອາົ ບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ າໍ ກໍຄ່ ອນແລວ້ ຄ່ ອຍ ເລ່ າົ ບ່ ເໍ ຫນັ ມາຮອດຈກັ ເທ່ ອື ,ຊເິ ຮດັ ຈງັ ໃດ! ພາກນັ ຄ່ ອຍຢ່ ູທ່ ນີ ຕີ້ ່ ໄໍ ປບ່ ໍໄດ້ ເພາະແຈງ້ ມາພວກສາຍ ລບັ ຂອງພວກສດັ ຕູ ຊພິ າກນັ ອອກຊອກຢ່ ູຫາກນິ ແລວ້ ຊພິ າກນັ ລຢີ້ ່ ູປານໃດກໍຈະບ່ ໍຫວດິ ຈາກສາຍຕາ ຂອງພວກມນັ ໄດ,້ ຕອ້ ງໄດຖ້ ອນ ເມອື ບ່ ອນເກ່ າົ ຫຼື ໄປຊອກຢ່ ູປ່ າເລກິ ດງິ ຂມຶ ໃດຫນ່ ງຶ , ສະຫາຍຜູບ້ ນັ ຊາ ການໄດອ້ ອກຄໍາສ່ ງັ ໃຫຖ້ ອນ ແຕ່ ພໍດໄີ ດຍ້ ນິ ສຽງບາດຕນີ ຍ່ າງຜ່ ານມາ ພວກເຂາົ ຈ່ ງຶ ພາກນັ ຢຸດ ເພ່ ອື ສງັ ເກດເບ່ ງິ ໃຫຄ້ ກັ , ແມ່ ນຂະບວນຂອງຜູນ້ າໍ ທ່ ແີ ສນຮກັ ຂອງ ພວກເຮາົ ແທ້ ບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ ໍາເຮາົ ເມ່ ອື ພວກອາ້ ຍນອ້ ງ, ພວກເພ່ ນິ ຕ່ ນື ຕນັ ໃຈຈນົ ນາໍ້ ຕາໄຫຼອາບແກມ້ .ນ!ີ້ ແມ່ ນກໍາ ລງັ ປະກອບອາວຸດຂອງ ປະຊາຊນົ ພອ້ ມແລວ້ ທ່ ຈີ ະອຸທດິ ເລອື ດເນອື້ ເພ່ ອື ພາລະກດິ ປະຕວິ ດັ .ເຂາົ ແມ່ ນລູກຮກັ ຫຼານ ຜູປ້ ະເສດີ ຂອງປະຊາຊນົ ອອກມາຈາກປະຊາຊນົ ໄດຮ້ ບັ ການອບົ ຮມົ ບ່ ມົ ສອນຈາກພກັ ແລະ ຕ່ ສໍ ູເ້ ພ່ ອື ສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດ....... > (ວນັ ນະຄະດປີ ດັ ຈບຸ ນັ , ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ກມົ ສາ້ ງຄູ ປ2ີ 004 ຫນາ້ ທ່ ີ 80-83)  ບດົ ບນັ ທກຶ ແຫກຄຸກ (ຄດັ ຕອນ) ເດອື ນຫກົ 1958 ສະໄຫມທ່ ພີ ວກປະຕກິ ານ ຜູຍ-ພູມີ ໄມມ້ ຈື ກັ ກະພດັ ອາເມຣກິ າຍງັ ມອີ ໍານາດ ບາດໃຫຍ່ ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ , ເວລານນັ້ ຂອ້ ຍໄດເ້ ລ່ ມີ ຕນົ້ ເຂາົ້ ມາດໍາລງົ ຊວີ ດິ ເປນັ ເທ່ ອື ທໍາອດິ ທ່ ໄີ ດ້ ຮບັ ການສກຶ ສາປະຕິ ປະບດັ ທໍາໃນເມອື ງຫຼວງແຫ່ ງນ,ີ້ ອນັ ໄດເ້ ຮດັ ໃຫເ້ ຫນັ ຫຼາຍເຫດການທ່ ເີ ປນັ ພາບ ບນັ ທກຶ ໄວໃ້ ນດວງໃຈມາເຖງິ ທຸກ ວນັ ນ.ີ້ ວຽງຈນັ ນະຄອນຫຼວງຂອງລາວໄດສ້ າ້ ງມາຫຼາຍສະຕະວດັ ແລວ້ ໃນຍາມລດັ ທລິ ່ າເມອື ງຂນຶ້ ແບບໃຫມ່ ຂອງ ຈກັ ກະພດັ ອາເມຣກິ າທ່ ເີ ລ່ ມີ ກນື ກນິ ເມອື ງລາວ, ວຽງຈນັ ເປນັ ບ່ ອນຫນ່ ງຶ ທ່ ເີ ຂາົ ສບື ຕ່ ໍລຽ້ ງ ເກອື ເອາົ ຄນົ ລາວກຸມນ່ ງຶ ທ່ ີ ເຄຍີ ເປນັ ລູກນອ້ ງຊນັ້ ຈາໍ ຂອງພວກລ່ າເມອື ງຂນຶ້ ຝຣ່ ງັ ມາເປນັ ເຄ່ ອື ງຮບັ ໃຊບ້ ນັ ດາກນົ ອຸບາຍອນັ ຊ່ ວົ ຮາ້ ຍຂອງພວກເຂາົ ໂດຍຫວງັ ຢາກອາົ ເມອື ງລາວເປນັ ຫວົ ເມອື ງຂນຶ້ , ເອາົ ຄນົ ລາວ ເປນັ ຂຂີ້ າ້ ແລະ ຢາກເອາົ ທ່ ຕີ ງັ້ ຍຸດທະສາດແຫ່ ງນເີ້ ພ່ ອື ດບັ ມອດກໍາລັງປະຕິວດັ ໃນລາວເພ່ ອື ສະກັດກັນ້ ຂະບວນການຕ່ ໍສູປ້ ົດປ່ ອຍຊາດທ່ ີພວມລຸ ກເປັນແປວໄຟໃນ ອນິ ດຈູ ນີ ແລະຫວງັ ຫນັ ປາຍຫອກແທງເຂາົ້ ຝ່ າຍສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ . ຕ່ ໍຫນາ້ ກົນອຸ ບາຍຂອງສດັ ຕູຄືແນວນັນ້ , ໃນຄາວນີກ້ ໍາລັງປະຕິວັດຂອງລາວຍງັ ອ່ ອນນອ້ ຍພວມ ແຜ່ ຂະຫຍາຍຈາກສອງແຂວງຜງົ້ ສາລີ ຊໍາເຫນອື ຜນັ ຂະຫຍາຍເຂາົ້ ມາຢ່ າງວອງໄວໃນນະຄອນຫຼວງວຽງ ຈນັ ແລະໃນທ່ ວົ ປະທດ. ສດັ ຕູໃຝ່ ຝນັ ວ່ າ:ຍວົ ະເສອື ເຂາົ້ ບາ້ ນເພ່ ອື ຂາ້ ເສອື ... ແຕ່ ພກັ ພວກເຮາົ ພດັ ເວາົ້ ວ່ າ: ເຂາົ້ ຖໍາ້ ເສອື ເພ່ ອື ຂາ້ ເສອື . ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 11

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ຄວາມຈງິ ໃນຄາວນນັ້ , ນບັ ຕງັ້ ແຕ່ ວນິ າທທີ ່ ສີ ູນກາງແນວລາວຮກັ ຊາດເຂາົ້ ມາວຽງຈນັ ຕາມສນັ ຍາວຽງຈນັ ທ່ ສີ ອງຝ່ າຍ ໄດລ້ ງົ ນາມກນັ ເມ່ ອື ປີ 1957 ນນັ້ , ອດິ ທພິ ນົ ຂອງແນວລາວ ຮກັ ຊາດໄດສ້ ູງເດ່ ນັ ຂນຶ້ ໃນວຽງຈນັ ແລະ ແຜ່ ລາມຢ່ າງ ກວາ້ ງຂວາງເລກິ ໄປໃນທ່ ວົ ປະເທດ,ບນັ ດາຊນັ້ ຄນົ ຜູທ້ ່ ກີ າ້ ວຫນາ້ ແລະ ຮກັ ຊາດໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ໄດຮ້ ບັ ຮູ ້ ວ່ າ: ນະໂຍບາຍທຸກດາ້ ນຂອງແນວລ່ ວ ຮກັ ຊາດເປນັ ທໍາຕ່ ໍສູເ້ ພ່ ອື ຄວາມມຸງ້ ຫວງັ ຂອງປະຊາຊນົ ລາວຢາກມສີ ນັ ຕພິ າບ ແລະ ເອກະລາດຢ່ າງແທຈ້ ງິ . ຍອ້ ນເຫດນແີ້ ນວລາວຮກັ ຊາດຈ່ ງຶ ໄດຮ້ ັບການສະຫນບັ ສະຫນນູ ຈາກບນັ ດາຊັນ້ ຄນົ ທ່ ີກາ້ ວຫນາ້ ແລະ ປະຊາຊນົ ຜູຮ້ ກັ ຊາດຢ່ າງໄວວາ ແລະ ມລີ ກັ ສະນະກະຕລື ລື ນົ້ ຢ່ າງບ່ ເໍ ຄຍີ ມໃີ ນປະຫວດັ ສາດຜ່ ານມາ; ສະແດງໃຫເ້ ຫນັ ຢ່ າງມຫີ ຼກັ ຖານພຽງພໍ. ຜນົ ການປ່ ອນບດັ ເລອື ກຕງັ້ ຜູແ້ ທນລາຊະດອນເພ່ ມີ ເຕມີ ໃນປີ 1957 ບນັ ດາຜູສ້ ະຫມກັ ຮບັ ເລອື ກຕງັ້ ແນວລາວຮກັ ຊາດໄດຄ້ ະແນນລ່ ນື ລນົ້ ແລະ ກາຍເປນັ ກະບອກ ສຽງຕວົ ແທນຢ່ າງແທຈ້ ງິ ຂອງປະຊາຊນົ ລາວເຮາົ ໃນຄາວນນັ້ ,ບນັ ດາຜູແ້ ທນແນວລາວຮກັ ຊາດລວ້ ນແຕ່ ໄດຮ້ ບັ ການສະຫນບັ ສະຫນນູ ຈາກຊນັ້ ຄນົ ຕ່ າງໆ, ຜູ ້ ໃດກໍຍອ້ ງຍສໍ ນັ ລະເສນີ ແລະສະຫນບັ ສະຫນນູ ນບັ ຖື ແນວລາວຮກັ ຊາດ. ຕ່ ຫໍ ນາ້ ສະພາບການເປນັ ຄເື ຊ່ ນັ ນນັ້ , ພວກປະຕກິ ານຂວາຈດັ ວຽງຈນັ ທ່ ມີ ອີ າເມຣກິ າເປນັ ຜູ ້ ວ່ າການນນັ້ ເປນັ ເດອື ດເປັນແຄນ້ , ຮອ້ ງໂຮໂອທະການໃສ່ ຮາ້ ຍປາ້ ຍສີ ແລະ ໃຊທ້ ຸກກນົ ອຸບາຍເພ່ ອື ຕໂີ ຕຄ້ ນື , ຈດຸ ປະສງົ ເພ່ ອື ສະກດັ ກນັ້ ແບ່ ງແຍກໃຫກ້ ໍາລງັ ສະຫນບັ ສະຫນນູ ດ່ ງັ ກ່ າວນນັ້ ຍຸບຍອບລງົ ແລະ ເຮດັ ໃຫແ້ ນວລາວຮກັ ຊາດຖກື ໂດດດ່ ຽວ, ແຕ່ ເຈດຈາໍ ນງົ ຂອງສດັ ຕູດ່ ງັ ກ່ າວນນັ້ ໄດຫ້ າງສຽງທ່ ວົ ໄປຂອງຊາວ ເມອື ງວຽງ ຈນັ ຕໂີ ຕຄ້ ນື , ກງົ ກນັ ຂາ້ ມອດິ ທພິ ນົ ຂອງແນວລາວຮກັ ຊາດໃນຍາມນນັ້ ພດັ ສູງເດ່ ນັ ຂນຶ້ ຢ່ າງບ່ ໍຢຸດຢງັ້ . ເມ່ ອື ສະພາບເຫດການເປນັ ຄເື ຊ່ ນັ ນນັ້ ແລວ້ , ສດັ ຕູໄດດ້ ໍາເນນີ ກນົ ນອຸບາຍອນັ ຊ່ ວົ ຮາ້ ຍຂອງເຂາົ ແບບໃຫມ່ ແມ່ ນທໍາການປາບປາມ ແລະ ຈບັ ຜູນ້ ໍາແນວລາວຮກັ ຊາດ, ບຸກຄນົ ຜູຮ້ ກັ ຊາດທ່ ີເປນັ ຜນົ ລະ ເມອື ງດໃີ ນສບິ ແຂວງ, ທໍາການປດິ ລອ້ ມ ແລະ ແບ່ ງແຍກກອງພນັ ຂອງຝ່ າຍປະເທດລາວ. ຢ່ ູທ່ ີວຽງຈນັ ສັດຕູໄດໃ້ ຊກ້ ໍາລັງປິດລອ້ ມເຮອື ນຂອງບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ ໍາແນວລາວຮັກຊາດຄື: ເຮອື ນລຸ ງ ປະທານສຸ ພານຸວງົ , ເຮອື ນລຸງຫນຮູ ກັ ພູມສະຫວນັ , ລຸງພູມວີ ງົ ວງົ ວຈິ ດິ , ແລະ ຜູອ້ ່ ນື ໆອີກ ໃນ ນນັ້ ນບັ ທງັ ສໍານກັ ງານຜູຕ້ າງຫນາ້ ແນວລາວຮກັ ຊາດໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ອີກດວ້ ຍ. ໃນເວລາດຽວກນັ ນນັ້ ,ຢ່ ູທ່ ີຄາ້ ຍໂພນເຄັງ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ສດັ ຕູກໄໍ ດລ້ ງົ ມສື າ້ ງຄຸກແຫ່ ງຫນ່ ງຶ ຂນຶ້ ຢ່ ູທດິ ເຫນອື ຄາ້ ຍນຢີ້ ່ າງຮບີ ຮອ້ ນທງັ ເວນັ ແລະ ຄນື . ຄູກ ນເີ້ ປນັ ເຮອື ນຕກຶ ຊນັ້ ດຽວ,ມຸງສງັ ກະສແີ ອມ້ ດນິ ,ຂນັ້ ເປນັ 30 ຫອ້ ງ, ແຕ່ ລະຫອ້ ງແຄບໆບນັ ຈໄຸ ດພ້ ຽງແຕ່ ຕຽງຫນ່ ງຶ ຫນ່ ວຍ, ໂຕະ ແລະ ຕ່ ງັ ອຊີ້ ຸດດຽວເທ່ າົ ນນັ້ , ປ່ ອງຢຽ້ ມນອ້ ຍ ຂນັ້ ດວ້ ຍລວີ້ ຫຼກັ ຕ່ ໍຫນາ້ ຊານເຮອື ນປະມານເຈດັ ຫຼາ ມນັ ພດັ ເຮດັ ຮວົ້ ລອ້ ມຕງັ້ ຫຼາຍຊນັ້ ດວ້ ຍຫຼກັ ຫນາມຫມ າກຈບັ ທງັ ສູງທງັ ຫນາແຫນນ້ ເກາະກ່ າຍກນັ . ຈາກນນັ້ ມນັ ກລໍ ອ້ ມ ຮວົ້ ດວ້ ຍສກັ ະສສີ ູງຊນັ ຈນົ ຫຼຽວອອກມາ ບ່ ໍເຫນັ ງັ ຄາເຮອື ນ,ທາງນອກມປີ ະຕູເຂາົ້ ພຽງແຕ່ ປອງດຽວເທ່ າົ ນນັ້ ທາງຂາ້ ງ ນອກມນັ ປະກອບດອກໄຟ ໃຫຍ່ ເຍ່ ອື ງສ່ ີດາ້ ນຕະຫຼອດຄືນ ແລະ ບັນຈຸກໍາລງັ ທາງໃນໃຫຕ້ ໍາຫຼວດ, ສະລະວັດ ທະຫານມາປະຈາໍ ຊ່ ວົ ໂມງ1ສອງຄນົ ,ທາງຂາ້ ງນອກມລີ ດົ ຕງັ ສ່ ຄີ ນກຽມພອ້ ມສູຮ້ ບົ ຢ່ ູທຸກເວລາ. ນບັ ແຕ່ ວນັ ທີ 28.7.1959 ສດັ ຕູໄດທ້ ະຍອຍລງົ ມຄື ຸມຕວົ ບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ າໍ ຄລື ຸງສຸພານວຸ ງົ , ລຸງ ຫນຮູ ກັ ພູມ ສະຫວນັ , ລຸງພູມີ ວງົ ວຈິ ດິ , ລຸງພູນ ສປີ ະເສດີ , ລຸງສທີ ນົ ກມົ ມະດໍາ, ລຸງມາ ໄຂຄໍາພທິ ນູ , ລຸງຫມ່ ນື ສມົ ວຈິ ດິ , ລຸງສີ ຊະນະ ສສີ ານ, ລຸງສງິ ກະໂປ ສໂີ ຄດຈນຸ ລະມະນ,ີ ລູງຄໍາຜາຍ ບຸບຜາ, ລຸງເພາົ້ ພມິ ມະຈນັ ແລະ ຜູອ້ ່ ນື ໆ ລວມທງັ ຫມດົ 16 ທ່ ານ ຈາກແຫ່ ງຼ ຕ່ າງໆໃນວຽງຈນັ ແລະ ທ່ ວົ ປະເທດ ມາລວມກນັ ຢ່ ູຄຸກແຫ່ ງນໂີ້ ດຍແບ່ ງອອກເປນັ ຫອ້ ງໃຜ ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 12

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ມນັ ແລະ ຫາ້ ມເດດັ ຂາດບ່ ໍໃຫພ້ ວົ ພນັ ກນັ . ໃນຄາວທໍາອດິ ຕະຫຼອດວນັ ຄນື ແມ່ ນພຽງແຕ່ ໄດອ້ ອກມາອາບນາໍ້ ແລະ ປະຕູຖກື ໄຂໃນຍາມທະຫານຍພໍ າເຂາົ້ ມາໃຫເ້ ທ່ າົ ນນັ້ . ສໍາລບັ ພວກຕໍາຫຼວດແລະສາລະວດັ ທະະຫານທ່ ຖີ ກື ຍາມຢ່ ູ ຊນັ້ ໃນແມ່ ນຫາ້ ມບ່ ໍ ໃຫເ້ ຂາົ້ ພວົ ພນັ ໂອລ້ ມົ ກບັ ບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ ໍາເຮາົ ຢ່ າງເດດັ ຂາດ ຖາ້ ສບື ພໍເ້ ຫນັ ແມ່ ນຜູກ້ ່ ຽວມຫີ ວງັ ແຕ່ ຢ່ າງ ດຽວຄລື າຂາກໂລກນໄີ້ ປສ່ ູໂລກໃຫມ່ ທ່ ບີ ່ ໍມໃີ ຜປາດຖະຫນາກ ເມ່ ອື ສດັ ຕູໄດປ້ ວງບາ້ ໂສຕາຍຄແື ນວນນັ້ ໄດເ້ ຮດັ ໃຫກ້ ະແສຟອງຂອງຄວາມຄຽດແຄນ້ ໃນບນັ ດາ ກໍາລງັ ຮກັ ຊາດ,ຮກັ ອດິ ສະຫຼະພາບຄື ພະສງົ , ນກັ ຮຽນ, ນກັ ສກຶ ສາ, ຂາ້ ລາຊະການ ແລະປະຊາຊນົ ທ່ ວົ ໄປ ຢ່ ູວຽງຈນັ ໄດຟ້ ົດ ເດອື ດຂນຶ້ ສ່ ູລະດບັ ສູງ. ໃນວຍງຈນັ ມກີ ານຕ່ ໍສູຫ້ ຼາຍຮູບແບບນອ້ ຍໃຫຍ່ ຕ່ າງກນັ ຄທື ່ ວງ ໃຫປ້ ່ ອຍບນັ ດາມ່ ານຜູນ້ າໍ ເຮາົ ,ທ່ ວງໃຫເ້ ຂາົ ລບົ ລາ້ ງພະລາຊະໂອງການທ່ ີພວກເຂາົ ດດັ ແກໃ້ ຫມ່ ,ທ່ ວງໃຫ້ ພວກເຂົາຢຸດຕກິ ານປາບປາມ ແລະ ອ່ ນື ໆ. ຈດັ ຕງັ້ ໂຮມຊຸມນຸມກ່ າວໂທດກໍາຂອງພວກເຂາົ ຊາວຫນ່ ຸມ, ນກັ ຮຽນ, ນກັ ສກຶ ສາ ກໍເຕາົ້ ໂຮມວພິ າກວຈິ ານ ການປະພດຶ ທ່ ໄີ ຮສ້ າລະຂງພວກປະຕກິ ານແລະຈກັ ກະພດັ ອາເມຣກິ າ, ມຫີ ຼາຍເຫດການທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ຄສື າ້ ງຫາງສຽງທ່ ີ ເວາົ້ ວ່ າ: ກກົ ໂພພນັ ຕນົ້ ເກີດຢ່ ູທ່ ງົ ໄຫຫນີ ,ເຮອື ຄໍາ ຟູຫນອງ, ຂຽດນບັ ພນັ ໂຕເອາົ ຫວົ ສຽບຢ່ ູຕາມຫນາມຫມາກຈບັ ລຽບແຄມວດັ ໄຕ ແລະ ອ່ ນື ໆ. ໃນເວລານນັ້ ເອງພາຍໃນນຖນັ ແຖວຂອງພວກທະຫານຫ່ ຸນວຽງຈນັ ກເໍ ກດີ ການຂດັ ແຍ່ ງກນັ ຢ່ າງຫນກັ , ກ່ ຸມພູມີ ຫນ່ ໍ ສະຫວນັ ໂຄ່ ນລມົ້ ກ່ ຸມ ຜູຍຊະນະນກິ ອນ, ຕໍາຫຼວດຕີນກັ ຮຽນ, ນກັ ຮຽນຕີຕໍາ ຫຼວດ,ທະຫານແຫ່ ກໍາລງັ ປາບປາມຕໍາຫຼວດ, ທະຫານ ແລະ ກໍາມະກອນຂາ້ ກຕັ າມໂຮງບາ ແລະຫຼາຍໆເລ່ ອື ງເກີດ ຂນຶ້ ກ່ ຄໍ ວາມ ວຸນ້ ວາຍ ເຮດັ ໃຫພ້ າຍໃນຂອງພວກປະຕກິ ານກາ້ ວຂນຶ້ ປຫດັ ປະຫານກນັ ຢ່ າງລຽນຕດິ . ຈາກລະບອບອະທໍາອນັ ຊ່ ວົ ຮາ້ ຍດ່ ງັ ກ່ າວນນັ້ , ມນັ ເປນັ ໂອກາດດໃີ ຫກ້ ໍາລງັ ຮກັ ຊາດໄດ້ ຂນົ ຂວາຍກໍາລງັ , ໂຈມຕີ ແລະ ເຜຍີ ແບລະບອບອນັ ເຫນ່ າົ ເຫມນັ , ຍ່ ງິ ເຮດັ ໃຫຄ້ ນົ ທງັ ຫຼາຍເບ່ ອື ຫນ່ າຍ ແລະ ຫນັ ມາສະຫນບັ ສະຫນນູ ແນວລາວຮກັ ຊາດຫຼາຍຂນຶ້ . ສ່ ວນຈກັ ກະພດັ ອາເມຣກິ າ ແລະ ພວກປະຕກິ ານວຽງຈນັ ໃນຍາມນນັ້ ເມ່ ອື ເຫນັ ວ່ າໂຕຖກື ໂດດດ່ ຽວ, ຖກື ກ່ າວປະນາມຊໍາ້ ພັດຍ່ ງິ ດີນຮນົ ກະວນົ ກະວາຍເພ່ ີມທະວຫີ ນບີ ຮດັ ບນັ ດາຜູນ້ ໍາເຮາົ ໃນຄຸກ, ໃຊນ້ ກັ ສບື ເຊອີອາເຂາົ ສບື ສວນເອາົ ຄະດເີ ປນັ ປະຈາໍ ທຸກອາທດິ , ຊຈື້ າ້ ງຄນົ ກ່ ຸມນອ້ ຍຈາໍ ນວນຫນ່ ງຶ ເດນີ ຂະບວນກ່ າວປະນາມໃສ່ ຮາ້ ຍປາ້ ຍສີ ແນວລາວຮກັ ຊາດ, ຟອ້ ງຂນຶ້ ໃຫສ້ ານທະຫານຕດັ ສນິ ປະຫານຊວີ ດິ ບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ າໍ ເຮາົ . ເມ່ ອື ສດັ ຕູປ່ ວງບາ້ ຄເື ຊ່ ນັ ນນັ້ ບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ ໍາເຮາົ ກໍໄດຊ້ ອກຫາເສນັ້ ທາງທ່ ເີ ຫມາະສມົ ເພ່ ອື ສບື ຕ່ ໍ ຊູຄນັ ທຸງກູ້ ຊາດຕາ້ ນອາເມຣກິ າເຮດັ ໃຫປ້ ະຊາຊນົ ລາວໄດຮ້ ບັ ການປດົ ປ່ ອຍຈາກການກດົ ຂ່ ີຂ່ ມົ ເຫງັ ຂອງ ພວກຈກັ ກະພດັ ຕ່ າງ ດາ້ ວ ແລະ ພວກລາວຂາຍຊາດ XXX ເປນັ ເວລາ 3 ເດອື ນກວ່ າ ນບັ ແຕ່ ບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ າເຮາົ ຖືກຄຸມຂງັ ຢ່ ູທ່ ນີ ,ີ້ ພວກເຈາົ້ ນາຍໄດໃ້ ຊ້ ຕໍາຫຼວດມາ ຢາມເປນັ ປະຈາໍ ມຫື້ ນ່ ງຶ ສບິ ສອງຄນົ ,ບ່ ໍມໃີ ຜທ່ ຈີ ະເຂາົ້ ໄປໃກໄ້ ດ,້ ຕະຫອຼ ດຮອດພວກສະລະ ວດັ ທະຫານຢ່ ູໃນຄາ້ ຍນີ້ ຈະໄປຍນື ເບ່ ງິ ມນັ ກໍສ່ ງັ ໃຫຕ້ ໍາລວດໄລ່ ຫນ.ີ ຄນົ ທາງນອກບ່ ໍຝນັ ເລຍີ ວ່ າຈະໄດຢ້ ວ່ າງບາດຕນີ ເຂາົ້ ກາຍປະຕູຄາ້ ຍໄດ້ ຕະຫຼອດຮອດທະຫານແປກຫນາ້ ມາຂໍເຂາົ້ ພບົ ພ່ ນີ ອ້ ງມນັ ກໍສ່ ງັ ກວດກາ ຄກັ ແນ່ ,ບາງຄນົ ກໍຕອ້ ງຖືກຫາຄະດຕີ ່ າງໆ, ໃນຍາມນນັ້ ຄນົ ອາເມຣກິ າຊໍາ້ ພດັ ມອໍານາດບາດໃຫຍ່ ບ່ ໍວ່ າຕອນໃດທ່ ມີ ນັ ຕອ້ ງການມນັ ກໍຂ່ ລີ ດົ ເບນັ ສຂີ ຽວແລ່ ນເຂາົ້ ຄາ້ ຍເພ່ ເື ຝກິ ແອບມາ້ ໂຕຫນ່ ງຶ ຢ່ າງສະບາຍໃ◌ືມີ ບາງຄງັ້ ກໍພບົ ຫມໍນາຍພນົ ລໍາເງນິ ຫວົ ຫນາ້ ກອງບນັ ຊາການກອງພນັ ສາລະວດັ ທະຫານໃທ່ າທາງເປນັ ນາຍຄນົ ລາວ. ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 13

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ນອກຈາກນ,ີ້ ໃນຍາມນນັ້ ຂອ້ ຍເຫນັ ແຕ່ ອນີ າຍຈນັ ແຂວ້ ແຫວທ້ ່ ມີ າສ່ ງົ ອາຫານການກນິ ໃຫບ້ ນັ ດາ ຜູນ້ ໍາເຮາົ ໃນແຕ່ ລະຄາບເທ່ າົ ນນັ້ ເຄຍີ ຫາບກະຕ່ າ, ກະບຸງຜານເຮອື ນພວກຂອ້ ຍໄປ,ເຂາົ ເອງແມ່ ນຮບັ ເຫມາົ ແຕ່ ງກນິ ຈາກອວ້ ນ ລາທກິ ຸນ,ເວາົ້ ທ່ ຈີ ງິ ບ່ ໍແມ່ ນເຂາົ ຮກັ ຊາດຫຍງັ ດອກພຽງແຕ່ ເປນັ ຄນົ ກໍາໄລ່ ຈາກການຊື້ ຈາ້ ງຈາກພວກປະຕກິ ານເທ່ າົ ນນັ້ . ພາຍຫຼງັ ທ່ ພີ ວກ ຜູຍຊະນະນກິ ອນ ຖກື ເຕະລງົ ຕ່ ງັ , ກ່ ຸມພູມີ ຫນ່ ສໍ ະຫວນັ ຂນຶ້ ແທນພວກເຂາົ ກໍ ສບັ ປ່ ຽນລູກ ນອ້ ງຂອງເຂາົ ທນັ ທ,ີ ເວລານນັ້ ສາລະວດັ ທະຫານໄດຖ້ ກື ມາສບັ ປ່ ຽນຕໍາຫຼວດຍາມຄຸກແຫ່ ງນີ້ ມຫື້ ນ່ ງຶ ສບິ ສອງຄນົ , ພວກເຂາົ ໄດຄ້ ດັ ເລອື ກເອາົ ນກັ ກຮຽນສາລະວດັ ຊຸດທ່ ອີ ເຂາົ້ ມາປ່ ຽນແທນ, ໃນນນັ້ ມີ ຂອ້ ຍຜູຫ້ ນ່ ງຶ . ໃນແລງມຫື້ ນ່ ງຶ ,ທອ້ ງຟາ້ ສດົ ໃສຫວົ ລມົ ຫນາວພດັ ໃບສາມສາສ່ ຫີ າ້ ກກົ ແຄມເຮອື ນນອນປາກດົ ວ່ າ ເປັນສີ ອ່ ອນຊອ້ ນໃນຫົວອກົ ຫວົ ໃຈ. ມາແຕ່ ແອບການທະຫານເຫ່ ອື ໄຫຼອາບໂສງ້ ເສອື້ ແກພ້ າດໃສຜຽກ ຍນື ຢ່ ູລະບຽງ ເຢອື ກເຢນັ ຈດິ ໃຈປອດໃສທ່ ສີ ຸດ,ເວລານນັ້ ມຫີ ມ່ ູເພ່ ອື ນສ່ ໍາຮາປານດຽວພວມຢ່ ູໃນໄວຫນ່ ຸມ ເລກີ ການແລວ້ ກໍສວມ ໃສເຄ່ ອງງາມໆວ່ າຈະໄປຫນຼີ້ ທ່ ຽວຫາຄວາມສຸກໃນເມອື ງວຽງຈນັ ແຕ່ ພດັ ມເີ ວນມາ ຜ່ າ,ບກັ ຫນນູ ສບິ ເວນແລ່ ນທ່ ລີ ີ້ ທ່ ີ ລມີ້ າແຕ່ ເຮອື ນຮອ້ ຍເອກສຸລີ ຢຸດກ່ ອນ, ຢຸດກ່ ອນ ຢ່ າຟາ້ ວໄປ ຂອ້ ຍກບັ ຫມແໍ ປງອວ່ າຍຫນາ້ ມາເຫນັ ມນັ ກວກັ ມໃື ສວບັ ໆ ດຽວນີ້ ນາຍສ່ ງັ ສູໄປຍາມຄູກໃນມນື້ ,ີ້ ເວລານນັ້ ປາກດົ ຄມື ນັ ເອາົ ມຕື ຄີ ະຫມບັ ຂອ້ ຍເບ່ ງິ ແປງຫນາ້ ແດງບ່ ໍປາກ,ອວ່ າຍຫນາ້ ຄນື ຫມໍພອນພວມຍ່ າງລງົ ຂນັ້ ໄດ໋ກໍຊງຶ ເບ່ ງິ ອ່ ອນສາທ່ ີພວມນ່ ງັ ພດັ ເກບີ ກໍຢຸດເຊາົ ກເມ່ ອື ບກັ ນນັ້ ຍ່ າງລງົ ໄປໄກແລວ້ , ຫຼາຍຄນົ ແລ່ ນມາເບ່ ງິ ໃບແຕ່ ງຍາມ, ສຽງປອ້ ຍດ່ າບກັ ສຸລດີ ່ ງັ ແຊ່ ວໆ ແຕ່ ຈາໍ ເປນັ ເຈາົ້ ໃຫນ້ າຍຈາໍ ຖາ້ ບ່ ໍໄປມນັ ພດັ ຊໃິ ສ່ ໂທດ, ພວກຂອ້ ຍແຕ່ ງເຄ່ ອື ງແລວ້ ກໍພາກນັ ລງົ ເຮອື ນພດໍ ໄີ ປ ເຈກີ ບັ ອ່ ນີ າຍຈນັ ສີ ແຂວ້ ໂຫວ້ ຟງັ ມນັ ເຢຍີ້ ມນັ ຢອກສຸດທ່ ໍນນັ້ ...ແປງບ່ ໍສບົ ທງັ ເວາົ້ ຢອກ: ອນັ ຈງັ ແມ່ ນເຈາົ້ ງາມນ?ໍ້ ຫາລະເມ່ ອື ໄວໆ ອາຫານບ່ ເໍ ປນັ ຕາຊແິ ຕກເອຍີ ! ໂອຍ! ບກັ ຫ່ າເອຍີ ,ຢອກໃຫຜ້ ູສ້ າວເຖາົ້ ດ່ າໃຫເ້ ສຍຫຽຼ ມລາ້ ໆ ອນັ ຈງັ ແມ່ ນໂຕໂງ່ ຮູຍ,ຢ່ າຫວົ ມນັ ເທາະ ອນີ າຍຈນັ ແຂວ້ ແຫວ້ ມນັ ຊມິ ລີ ມີ ຫີ ຍງັ ຫວາມນັ ກູເກອື ບຕາຍພຸນ້ ລະ... ໃນຫອ້ ງຍາມທະຫານຍາມຄູກແຫ່ ງນແີ້ ຄບໆຕງັ້ ຢ່ ູຂາ້ ງປະຕູຄຸກທາງຫຼງັ ຕດິ ກບັ ສ່ າງເຄ່ ອື ງ ທະຫານສ່ ວນ ລະບຽງສາງທະຫານລດົ ຕງັ ນອນປະຈໍພາກນັ ຫຼີນ້ ໄພແ້ ຊ່ ວໆ. ເວລານນັ້ 6 ໂມງແລງ ຕໍາຫຼວດທ່ ີຮບັ ຫນາ້ ທ່ ໃີ ນຫຼາຍ ເດອື ນຜ່ ານມາກ່ ໍໄດມ້ ອບຫນາ້ ທ່ ໃີ ຫພ້ ວກເຮາົ ຂາົ້ ປະຈາໍ ການ. ຂອ້ ຍເປດີ ປະຕູສງັ ກະສເີ ຂາົ້ ໄປໃນຄຸກ, ຫຼຽວເຫນັ ບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ າໍ ແນວລາວຮກັ ຊາດລາຍ ທ່ ານນ່ ງັ ກາໃຜ ກາມນັ ຢ່ ູລະບຽງຄກູ ,ເວາົ້ ຄວາມຈງິ ແລວ້ ຄາວທາໍ ອດິ ຍງັ ບ່ ຮໍ ູວ້ ່ າແມ່ ນໃຜຕ່ ໃໍ ຜ.ຂອ້ ຍນ່ ງັ ຢອບ ລງົ ດນິ ,ກ່ າຍປນື ໄວໃ້ ນຝາ ສງັ ກະສຄີ ່ ອຍຕດິ ຕາມເບ່ ງິ ແຕ່ ໃຕຮ້ ອດເຫນອື ດບດຶ ຫນ່ ງຶ ຢ່ ູຫອ້ ງເບ4ີ ເຫນັ ລຸງຈ່ ອຍ ຄງີ ບາງຮ່ າງນອ້ ຍນ່ ຸງຜາ້ ສະໂຫ່ ຼງລາຍ ລງົ ມາອາບນາໍ້ ,ຂອ້ ຍຄດິ ວ່ າ: ເພ່ ນິ ນນີ້ ແໍ ມ່ ນລຸງມາ ໄຂຄໍາຄໍາພທິ ນູ ,ທ່ ເີ ຄຍີ ມຊີ ່ ສື ຽງເປນັ ເຈາົ້ ແຂວງໂສງ້ ເຫນອື ມາແຕ່ ກ່ ອນ, ຄາວຍງັ ນອ້ ຍພ່ ໍ ແມ່ ເພ່ ນິ ເຄຍີ ເລ່ າົ ລວື ່ າ:ລູງມາແມ່ ນຄນົ ຜູໄ້ ທ, ເກີດຢ່ ູຜາບງັ ຊຽງຮ່ ມົ ເມອື ງເຊໂປນແຂວງ ສະຫວນັ ນະເຂດ,ເຄຍີ ມຊ່ ື ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 14

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ລຊື າ ຕຝີ ຣ່ ງັ ກເໍ ກ່ ງັ ມາແຕ່ ສະໄຫມຕ່ ຕໍ າ້ ນພຸນ້ ລຸງສາ້ ງຄອບຄວົ ຢ່ ູບາ້ ນເພຍໄຜ່ ໃນ ແຂວງຈາໍ ປາສກັ ມລີ ູກສາມຄນົ ຍງິ ຄນົ ຫນ່ ງຶ ,ຊາຍສອງຄນົ ຄາວທ່ ພີ ່ ຖໍ ກື ຄຸມຂງັ ໃນຍາມນນັ້ ທາ້ ວເວດພວມ ຮຽນຢ່ ູຊນັ້ ມດັ ທະຍມົ ແລະ ທາ້ ວໄກນະຄອນຜູ ້ ເປນັ ນອ້ ງຊາຍກໍເຊ່ ນັ ດຽວກນັ ພວກເຂາົ ເຈາົ້ ລວ້ ນແຕ່ ເປນັ ນກັ ຮຽນທ່ ດີ ,ີ ເຖງິ ວ່ າພວກສດັ ຕູຈະຄຸມພໍມາຢ່ ູຄຸກແຫ່ ງນີ້ ໂດຍບ່ ໍໄດພ້ ວົ ພນັ ກນັ ມາຫຼາຍເດອື ນແລວ້ ກໍ ຕາມແຕ່ ທາ້ ວເວດ,ທາ້ ວໄກນະຄອນສອງອາ້ ຍນອ້ ງກໍພະຍາຍາມສ່ ງົ ເຂາົ ແລະສະບຽງອາຫານການກນິ ໃຫ້ ພ່ ໍລຽນຕດິ ມຫີ ຼາຍຄງັ້ ເຖງິ ວ່ າຈະຖກື ທະຫານຫນາ້ ຄາ້ ຍເວາົ້ ແດກແທກທງັ້ ກໍຕາມ ແຕ່ ທາ້ ວເວດບ່ ໍໄດ້ ທໍຖ້ ອຍກໍາລງັ ໃຈ,ຄວາມຂມົ ຂນື ກຽດຊງັ ຕ່ ໍພວກນຍີ້ ່ ງິ ນບັ ວນັ ຝງັ ແຫນນ້ ໃນດວງໃຈຂອງພວກເຂາົ ສ່ ງິ ດ່ ງັ ກ່ າວມນັ ໄດປ້ ຸກລະດມົ ໃຫກ້ າໍ ລງັ ໃຈແກ່ ທາ້ ວເວດ ແລະທາ້ ວໄກນະຄອນສບື ຕ່ ບໍ ຸກບນື ເຂາົ້ ໃນນການສກຶ ສາ. ເຊາົ້ ມໃື້ ຫມ່ ນບັ ແຕ່ ທອ້ ງຟາ້ ຂາວເຫຼອື້ ມຢ່ ູທດິ ບວົ ລະພາ ຂອ້ ຍໄດຖ້ ກື ປ່ ຽນຍາມ ເວລານນັ້ ຂອ້ ຍ ໄດຖ້ ກື ໄຂ ປະຕູໃຫພ້ ວກຜູນ້ ໍາເຮົາອອກມາຫັດກາຍ,ຢ່ ູໃນຫອ້ ງທ່ ີຫາ້ ເມ່ ືອໄຂປະຕູເຂົາ້ ໄປເຫັນລຸ ງສຸ ພານຸວົງເພ່ ິນກໍາລັງ ອ່ ານຫນງັ ສ,ື ມຸງ້ ຂອງເພ່ ນິ ກຸມ້ ຽ້ ນໄວລ້ ຽບລອ້ ຍ, ໃນຮ່ າງຄງີ ຂອງເພ່ ນິ ພຽງແຕ່ ນ່ ຸງເສອື້ ຊອ້ ນ ແລະໂສງ້ ຊອ້ ນເທ່ າົ ນນັ້ . ຂອ້ ຍຫຼຽວເບ່ ງິ ຝາຕ່ ຫໍ ນາ້ ຂາ້ ງສູງເຫນັ ຮູບນກົ ເຈ່ າົ ຕວົ ຫນ່ ງຶ ຈບັ ຢ່ ູເທງິ ຮຽວໄຜ່ ແຄມ ຫນອງພວມຈະໂດດລງົ ມາຈບັ ປາ, ງວາກມາຝາເບອື້ ງຊາ້ ຍ ຂອ້ ຍຕ່ ນື ຍຸບຢ່ າງແຮງເຫນັ ງເູ ຫ່ າົ ປວກພວມ ຈ່ ອງຄໍາເບ່ ງິ ຄກັ ແນ່ ພດັ ແມ່ ນຮູບລຸງແຕມ້ ດ, ຂອ້ ຍ ເຫນັ ເປນັ ແນວນນັ້ ນກຖໍ ອຍລງັ ອອກມາຍາ້ ຍໄປໄຂປະຕູ ຫອ້ ງອ່ ນື ຕາມໆກນັ . ຂອ້ ຍຮູສ້ ກຶ ແປກປະຫຼາດໃຈຫຼາຍຂນຶ້ ເທ່ າົ ໃດຍ່ ງິ ເພ່ ມີ ຄວາມລະມດັ ລະວງັ ທາງພາຍນອກ ແລະ ເອາົ ໃຈໃສ່ ຕດິ ຕາມການເຄ່ ອື ນໄຫວຂອງພວກເພ່ ນິ ໃນທຸກເທ່ ອື ທ່ ຖີ ກື ເຂາົ້ ຍາມທາງໃນ ແລະ ອາດຈະເວາົ້ ຕວົ ຈງິ ວ່ າຄາວທໍາອດິ ບ່ ໍກາ້ ໂອລ້ ມົ ກບັ ພວກເພ່ ນິ ແນວໃດ?ເພາະໃນແຕ່ ລະມນື້ ກັ ສບື ຫອ້ ງການທ່ ສອງເຄຍີ ມາກວດ ແລະ ຕດິ ຕາມພວກ ຂອ້ ຍທຸກເທ່ ອື . ສະເພາະໃນຈາໍ ພວກຫມ່ ເູ ພ່ ອື ນທ່ ຮີ ່ ວມຊວີ ດິ ນາໍ ກນັ ນນັ້ ກຍໍ ງັ ບ່ ໍທນັ ມໃີ ຜເຊ່ ອື ໃຜໄດ.້ ເພາະສະນນັ້ , ເວລາເຂາົ້ ໄປຍາມ ຫຼື ຍພໍ າເຂາົ້ ໃຫພ້ ວກລຸງໃນແຕ່ ລະຫອ້ ງໃນທຸກຄາບກໍພຽງປງົ ໄວໃ້ ນໂຕະ ຫຼື ບາງເທ່ ອື ພວກເພ່ ນິ ກໍຮບັ ເອາົ ແລວ້ ທໍາຄວາມຄໍານບັ ຕາມລະບຽບທະຫານກໍກບັ ອອກໄປ ເບ່ ງິ ຫມ່ ນູ າໍ ກນັ ກເໍ ຮດັ ແນວ ນນັ້ ທຸກເທ່ ອື ຄາວທໍາອດິ ອາດ ຈະເວາົ້ ໄດວ້ ່ າ: ບ່ ໍເຫນັ ໃຜເຂາົ້ ໄປພວົ ພນັ ເວນັ້ ເສຍແຕ່ ທາງລບົ ເຊ່ ງິ ຕນົ ບ່ ໍຮູບ້ ່ ໍ ເຫນັ ເທ່ າົ ນນັ້ ສໍາລບັ ພວກລຸງກໍຢ່ ູໃນທ່ າ ທາງມດິ ງຽບບ່ ໍຄ່ ອຍປາກນາໍ ພວກຂອ້ ຍ ຂອ້ ຍເຫນັ ແປກປະຫຼາດ ຕງັ້ ແຕ່ ວ່ າ: ພວກເພ່ ນິ ບ່ ໍໄດລ້ ມົ ກນັ , ແຕ່ ວ່ າການກະ ທໍາມເີ ອກະພາບກນັ ຄວື ່ າ:ພວກເພ່ ນິ ລກູ ເຊາົ້ ໆແລວ້ ຫດັ ກາຍບໍລຫິ ານຕາມແບບຂອງໃຜມນັ ສະເພາະຂອງລຸງສຸພານຸ ວງົ ຂອ້ ຍກບໍ ່ ໍເຄຍີ ເຫນັ ທດັ ສະນະແບບນຈີ້ າກຜູນ້ າໍ ຄນົ ໃດຈກັ ເທ່ ອື ແຕ່ ລະເຊາົ້ ແອບກາຍມລີ ກັ ສະນະແຂງແຮງຕ່ ນື ເຕນັ້ ເບ່ ງິ ແລວ້ ເປນັ ຕາຢາ້ ນຕາ ຂຽວຄປື ກຶ ແມງຜ່ ູ ຈ່ ງົ ຜມົ ຈອມຫນວດກອມບ່ ໍປາກບ່ ໍເວາົ້ ນໍາໃຜ ແຕ່ ເບ່ ງິ ຢ່ າງຫນ່ ງຶ ຮູສ້ ກຶ ມ່ ວນໃນໃຈໄດເ້ ຫນັ ຜູນ້ ໍາທ່ ເີ ດດັ ດຽວເປນັ ແບບຢ່ າງອນັ ດເີ ລດີ ໃຫແ້ ກ່ ລູກຫຼານໄດຮ້ ່ ໍາຮຽນ ເບ່ ງິ ແນວຫນ່ ງຶ ທ່ າທຂີ ອງ ເພ່ ນິ ສມົ ເປນັ ບດິ າຂອງຊາດ ໃນຄາວນນັ້ ຂອ້ ຍຍງັ ໄດຄ້ ດິ ສມົ ທຽບກບັ ອາດຍາກບັ ເຈາົ້ ນາຍຜູອ້ ່ ນື ໆເຫນັ ວ່ າບ່ ໍມໃີ ຜ ໃນ ເມອື ງລາວມບີ ຸກຄະລກິ ລກັ ສະນະພເິ ສດຄແື ນວນີ້ ເພ່ ນິ ຫດ້ ກາຍແລວ້ ພວກເພ່ ນິ ກໍພາກນັ ປູກຝງັ ເວລານນັ້ ຕ່ ໍຫນາ້ ຄຸກ ເປນັ ປ່ າຫຍາ້ ຮກົ ເຮອື້ ທ່ ສີ ຸດ ສ່ ວນຫຼາຍແມ່ ນດນິ ແກມຫນີ ແລະກອ້ ນດນີ ຈ່ ປີ ະປນົ ກນັ ໄປ ສໍາລບັ ທ່ ານຜູນ້ າໍ ຂອງພວກ ເຮາົ ໃນເວລານນັ້ ຍງັ ບ່ ໍທນັ ມເີ ຄ່ ອື ງມຫື ຍງັ ຫມດົ ຈກົ ຊວາ້ ນແຮ່ ງໄກ ພວກ ເພ່ ນິ ພາກນັ ລກົ ຫຍາ້ ຫຸບໄປຖີມ້ ຢ່ ູທາງຫຼງັ ຄຸກເທ່ ອື ລະເລກັ ເທ່ ອື ລະນອ້ ຍຫຼາຍເທ່ ອື ຕ່ ໍຫຼາຍທ່ ີກໍກຽ້ ງແປນ ແລວ້ ປູກຫມາກເຂອື ,ຫມາກເຜດັ ແລະ ຫມາກຫ່ ຸງ ເປນັ ແຖວໆຈນົ ອອ້ ມຄຸກ ເວາົ້ ສະເພາະລຸງສຸພານຸວງົ ເພ່ ນິ ກໍບ່ ໍໄດຢ້ ່ ູເພ່ ນິ ຊອກໄດເ້ ຫຼກັ ຂຫີ້ ມຽ້ ງທ່ ອນຫນ່ ງຶ ມາຖູໃສ່ ພນື້ ສເີ ມນັ ຖູໄປຖູມາຫມດົ ມນື້ ຕີ້ ່ ໍມໃື້ ຫມ່ ຈນົ ເຫຼກັ ຂຫີ້ ມຽ້ ງອນັ ນນັ້ ຄມົ ເຫຼອື້ ມມາບໆຈາກນນັ້ ເພ່ ນິ ຄວດັ ກອ້ ນສມີ ງັ ຢ່ ູຕ່ ຫໍ ນາ້ ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 15

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ຫອ້ ງເທ່ ອື ລະເລກັ ເທ່ ອື ລະນອ້ ຍ ແລວ້ ໄປຂນົ ເອາົ ຂດີ້ ນິ ດມິ າແປງເປນັ ຫນານແລວ້ ຊອກເອາົ ຝ່ ຸ ນມາໂຮຍໃສ່ ເພ່ ນິ ກໍປູກ ດອກໄມຫ້ າຼ ຍຊະນດິ ທຸກແລງຈນົ ເປນັ ດອກບານງາມໆ. ເວລານນັ້ ລຸງຫນຮູ ກັ ພູມສະຫວນັ ຂອ້ ຍຮູສ້ ກຶ ແປກປະຫຼາດ ພວກນາຍພນົ ນາຍພນັ ຝ່ າຍວຽງຈນັ ເຂາົ ຢາ້ ນ ກວົ ທ່ ີສຸດ ສໍາລບັ ເພ່ ນິ ການກນິ ເຂາົ້ ກໍແຕ່ ງພເິ ສດ ຫອ້ ງເພ່ ນິ ບ່ ໍມໃີ ຜມສີ ດິ ອດັ ສຸດແລວ້ ແຕ່ ເພ່ ນິ ຊອິ ອກຊເິ ຂາົ້ ຫຼາຍຄງັ້ ພວກປະຕກິ ານສ່ ງັ ປດິ ຫມດົ ທຸກຫອ້ ງ ແຕ່ ສໍາລບັ ຫອ້ ງເພ່ ນິ ບ່ ໍເຮດັ ຍງັ ໃນເວລານນັ້ ຂອ້ ຍ ເຄຍີ ເຫນັ ແຕ່ ຜາ້ ສະໂຫ່ ຼງລາຍ ນ່ ງັ ມດິ ຢ່ ູຜູດ້ ຽວໃນຫອ້ ງບາງຄງັ້ ເວລາຂອ້ ຍຜ່ ານເຂາົ້ ໄປກໍເຫນັ ເພ່ ນິ ຄນົ້ ຄວາ້ ເອກກະສານ ເບ່ ງິ ລກັ ສະນະທ່ າທຂີ ອງ ເພ່ ນິ ຕ່ ໍພວກເຮາົ ມກັ ເວາົ້ ຄ່ ອຍໆ ເວາົ້ ນອ້ ຍໆ ແຕ່ ຄໍາເວາົ້ ຂອງເພ່ ນິ ຫນກັ ແຫນນ້ ຟງັ ງ່ າຍເຂາົ້ ໃຈໄວ. ລູງພູມີ ວງົ ວຈິ ດິ ໃນຍາມນນັ້ ເຫນັ ເພ່ ນິ ເວລາທໍາອດິ ຂອ້ ຍຮູສ້ ກຶ ນກຶ ມ່ ວນໃຈ,ເພ່ ນິ ເວາົ້ ມ່ ວນ ສະ ໄຫມເພ່ ນິ ເປັນນາຍກົ ລດັ ທະມນົ ຕີ ກະຊວງທໍາາມະການຂອງລດັ ຖະບານປະສມົ ໃນປີ 1957-1958 ຂອ້ ຍຈ່ ເື ພ່ ນິ ໄດກ້ ່ າວປາຖະກະຖາຢ່ ູທ່ ຫີ ໍທໍາມະ ສະພາທາດຫຼວງຕ່ ໍພະສົງຕງັ້ ພັນອງົ ,ເວລານນັ້ ບ່ ໍມໃຜທ່ ີບ່ ໍ ຍອ້ ງຍໍລຸງດໃຜກໍວຈິ ານກນັ ວ່ າແນວລາວຮກັ ຊາດນເີ້ ກ່ ັງ ຂະຫນາດບ່ ໍມໃີ ຜທ່ ,ໍ ເວາົ້ ເກ່ ງັ ,ເວາົ້ ຖກື ແລະ ເວາົ້ ມ່ ວນ.ເຮດັ ໃຫຜ້ ູຟ້ ງັ ອອນຊອນດໃີ ຈ ແຕ່ ເວລາທ່ ເີ ພ່ ນິ ຢ່ ູໃນຄຸກບ່ ໍເຫນັ ເພ່ ນິ ເວົາ້ ຫຍງັ ຫຼາຍ, ແຕ່ ສໍາລບັ ພວກນພນົ ນາຍພນັ ຂອງຝ່ າຍວຽງຈນັ ໃນຍາມນນັ້ ເວລາໃດພວກເຂາົ ເຂາົ້ ໄປພບົ ປາກດົ ຄກື ບັ ຫມາຢາ້ ນເຈາົ້ ເຮດັ ສີລໍໆ້ ຖອຍໆ ໄດຍ້ ນິ ນາຍພນົ ລໍາເງນິ ເວາົ້ ວ່ າ: ເພ່ ນິ ນບີ້ ່ ໍແມ່ ນຄນົ ທໍາມະດາສາມນັ ຂນັ້ ອາຈານແທໆ້ , ມນັ ງດຶ ງອໍ້ ດັ ສະຈນັ ວ່ າ:ເປັນຫຍງັ ຢ່ ູປ່ າຢ່ ູດງົ ບ່ ໍມໂີ ຮງຮຽນມະຫາວທິ ະຍາໄລຈກັ ຫຼງັ ,ແຕ່ ວ່ າພວກເພ່ ນິ ຮຽນ ມາແຕ່ ໃສຄມື າເກ່ ງັ ແທໆ້ . ຜູທ້ ່ ພີ ວກເຂາົ ຢາ້ ນກວ່ າຫມ່ ູຫມດົ ແມ່ ນລູງສທີ ນົ ກມົ ມະດໍາ ເພ່ ນິ ນໃີ້ ຫຍ່ ສູງດໍາມດື ກດິ ຕາຂຽວ ປານປກີ ແມງ ຜ່ ູ ພວກປະຕກິ ານເຄຍີ ມາບອກທະຫານວ່ າ:ເພ່ ນິ ນໃີ້ ຫເ້ ອາົ ໃຈໃສດມີ າກ,ທງັ ມຄີ ມົ ,ທງັ ມມີ ນົ ເລອື້ ມຕາ ຕອ້ ງອດັ ປະຕູ ໃສໄລລຽນຕິດ, ຄນັ ບ່ ໍຊນັ້ ເພ່ ນິ ຊລິ ກັ ຫນແີ ຕ່ ມລື້ ງົ ເຂົາ້ ຄຸ ກນີ້ ບ່ ໍເຫນັ ເຂາົ ໄຂ ປະຕູໃຫເ້ ພ່ ິນເວັນ້ ເສຍແຕ່ ເວລາລຸກ ຫດັ ກາຍຕອນເຖາົ້ ,ກນິ ເຂາົ້ ,ອາບນາໍ ້ ແລະ ໄປຖ່ າຍຫນກັ , ຖ່ າຍເບ່ າົ ເທ່ າົ ນນັ້ . ມມີ ຫື້ ນ່ ງຶ ມທີ ະຫານທາງນອກມາເລ່ າົ ຂ່ າວວ່ າ: ຄນື ວານນເີ້ ຫນັ ລຸງສຸພານວຸ ງົ ແລະ ລຸງສທີ ນົ ກມົ ມະດໍາ ພາກນັ ນ່ ງັ ກນິ ກາເຟຢ່ ູຮາ້ ນລໂີ ດ,ເຂາົ ເຫນັ ແທໆ້ ເມ່ ອື ໄດຍ້ ນິ ຂ່ າວແນວນນັ້ ນາຍພນົ ລໍາເງນິ ຮບີ ຟາ້ ວ ແກວ່ ງສາຍເພ່ ອື ລາຍງານ ນາຍພນົ ພູມີ ຫນ່ ສໍ ະຫວນັ ແລະ ຜູຍຊະນະນກິ ອນ.. ເມ່ ອື ໄດຂ້ ່ າວແນວນນັ້ ອ່ ນີ າຍແກະ ຜູເ້ ປນັ ເມຍແລ່ ນຕາຕ່ ຕີ າລານ ແລ່ ນມາບອກສາລະວດັ ທະຫານທ່ ີຍາມ ປະຕູທງັ ກວກັ ທງັ ເວາົ້ : ນ,ີ້ ພວກເຈາົ້ ຜູເ້ ປນັ ທະຫານຍາມກຢໍ ່ ານອນຫຼາຍໃຜຍາມກໍຕງັ້ ໃຈ ຍາມແດ່ ຕາມພະຍາເພ່ ນິ ຮູ ້ ຂ່ າວຄນື ວານນີ້ ສະເດດັ ສຸພານຸວງົ ກບັ ສທີ ນົ ກມົ ມະດໍາ ມນັ ມມີ ນົ ເລອື ມຕາ ຫນລີ ອດອອກມາຈາກຄຸກ,ພາກນັ ກນິ ກາເຟຢ່ ູລໂິ ດໃກໆ້ ນເີ້ ສຍີ ,ຕາຍແທໆ້ ດາຍ,ຕາຍແທໆ້ ດາຍ. ພວກເຈາົ້ ເບ່ ງິ ແມ,ພະຍາເພ່ ນິ ຜູຢ້ ່ ູເຮອື ນນຢີ້ າ້ ນແທດ້ າຍ,ປະຕູຫຼກັ ແລະ ປະຕູໄມທ້ າງໃນ,ທາງ ນອກໃຫອ້ ດັ ຫມດົ ທຸກທາງ. ຜູຍໄດຍ້ ນິ ແລວ້ ເອນີ້ ໃສ່ ເມຍຢ່ າງຟາ້ ວຟງັ ວ່ າ: ແມ່ ພະຍາ!ແມ່ ພະຍາ!ຢນື ເລ່ າົ ຫຍງັ ເຫງິ ແທ,້ ຮບີ ອດັ ປະຕູເຂາົ້ ໄວໆ. ນ,ີ້ ແມ່ ພະຍາເອຍີ ,ສາໍ ພໍມຄື້ ນື ນຂີ້ ອ້ ຍນອນບ່ ຫໍ ບຼັ ຫມດົ ຄນື . ໂອຍ!ສາໍ ພຂໍ າ້ ນອ້ ຍເຫນັ ພະຍາສຕີ ່ າງໆ ຂາ້ ນອ້ ຍຖາມພະຍາແນວໃດກບໍ ່ ປໍ າກ. ຜູຍຜູດນ່ ງັ ລງົ ແລວ້ ກຖໍ າມເມຍວ່ າ: ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 16

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ - ນແີ້ ມ່ ພະຍາ! ສມົ ມຸດວ່ າເປນັ ຈງັ ຊ,ີ້ ໂຊກບ່ ດໍ ເີ ກດີ ເລ່ ອື ງເປນັ ,ເລ່ ອື ງຕາຍມາລູກພວກເຮາົ ກບໍ ່ ໍມ,ີ ມແີ ຕ່ ຫຼານ ສາວຜູຫ້ ນ່ ງຶ ກບັ ຄນົ ໃຊ້ ໄທ,ເງນິ ຄໍາເຮາົ ກໍຫຼາຍບ່ ໍອດຶ ບ່ ໍຢາກຄແື ນວນ,ີ້ ພວກເຮາົ ຊໃິ ຫ້ ໃຜສບື ມູນມງັ ມໍລະດກົ ລະ ຫນ?ີ້ ແມ່ ພະຍາແກະນ່ ງັ ຕ່ ງັ ຊານລງົ , ຫມາກຢ່ ູຂາ້ ງຕຽງນອນຂອງຜວົ ໄດຍ້ ນິ ແນວນນັ້ ຈ່ ງຶ ສະລງຶ ສະລ່ ງັ ຕອບວ່ າ: ສຸດແລວ້ ແຕ່ ພະຍາແລວ້ ,ຂາ້ ນອ້ ຍກໍບ່ ໍຈກັ ຊຄິ ດິ ,ເອແົ ຕ່ ກາໍ ເວນພວກເຮາົ ເປນັ ແລວ້ . ໄດຍ້ ນິ ເມຍເວາົ້ ຜູຍຄິດເຫນັ ໂທດກໍາຂອງໂຕມີແຕ່ ກ່ ອນໄດຄ້ າດຕະກໍາ ພະນະທ່ ານ ກຸ ວໍລະ ວງົ ແລະ ດຽວນພີ້ ດັ ບນື ຂນຶ້ ສາ້ ງໂທດກໍາຫຼາຍກວ່ າເກ່ າົ , ເອາົ ອາເມຣກິ າເຂາົ້ ຂາ້ ປະຊາຊນົ ລາວ. ດໍາເນນີ ການຈບັ ກຸມບນັ ດາທ່ ານ ຜູນ້ າໍ ແນວລາວຮກັ ຊາດຕ່ ມື ອກີ , ນອນຫງ່າຍຖມີ້ ຫວົ ລງົ ໃສ່ ຫມອນ, ເອາົ ມລື ບູ ຫນາ້ ຜາກທ່ ງັ ດງັ ຫມດົ ແຮງ: ເປນັ ຕາຍ ແນວໃດກໍຊ່ າງມນັ ເທາະ,ເຈາົ້ ຢ່ າເວາົ້ ອກີ ເລ່ ອື ງນນັ້ ,ຄນັ ແມ່ ນເຂາົ ຮູກ້ ະຊເິ ວນເຮາົ ຕ່ ມື ອກີ . ນາງແກະ ເຫນັ ຜວົ ສອີ ຸກໃຈ,ລາວຖມິ້ ຄໍາຫມາກລງົ ໃສໂຖບວ້ ນປາກແລວ້ ເວາົ້ ຄ່ ອຍໆວ່ າ: ເຊາົ ໆ ພະຍາ ຢ່ າ ຄດິ ຫຼາຍ, ຄດິ ຫຼາຍຕບັ ຊແິ ຕກຕາຍລາ້ ,ພະຍາງລະນອນເທາະເດກິ ແລວ້ ມອື ່ ນື ເຮາົ ຈ່ ງຶ ພາກນັ ໄປຫຼີນ້ ໃຫມ້ ່ ວນຊ່ ນື ຢ່ ູ ສ່ ວນພຸນ້ ຈ່ ງຶ ໂອລ້ ມົ ກນັ ໃຫມ່ . ແຕ່ ຍາມນນັ້ ຜູຍ ນອນບ່ ຫໍ ບຼັ , ມນັ ເລຍີ ເອາົ ວທິ ະຍຸມາບຟິ ງັ ຄ່ ອຍໆ: ຮ່ າໂນຍ້ ຟງັ ພລິ ກຶ ແທ.້ ຄວາມຈງິ ເວລານນັ້ ວທິ ະຍຸຮ່ າໂນຍ້ ໄດອ້ ອກແຮງກ່ າວປະນາມໂທດກໍາຂອງອາເມຣກິ າ ແລະ ພວກ ປະຕກິ ານ ຜູຍ-ພູມີ ຂະຫນາດໃຫຍ່ ,ຈນົ ຫມຜໍ ູຍສະເດດີ ລູກທາງແຄງ,ກໍາປນັ້ ຍດັ ໃສ່ ວທິ ະຍຸ,ວຍິ ະ ຍຸຕກົ ລງົ ມາເລ່ ງັ ເຄງັ ຄງັ ລງົ ພນື້ ຕຽງ, ນາງແກະ ຜູເ້ ປນັ ເມຍນອນຫຼບັ ນອນຝນັ ສະເດີດຕ່ ນື ຕກົ ໃຈຄດິ ວ່ າລຸງສທີ ນົ ເລ່ ອື ມຕາເຂາົ້ ມາຂາ້ ຮອ້ ງແກກຂນຶ້ ຫມດົ ແຮງ: ຊ່ ວຍແດ່ ທະຫານສຸໄປຕາຍທາງໃດຫມດົ , ຮບີ ລດັ ຮບີ ລດັ !ໄວໆໄວໆ. ເວລານນັ້ ,ຫມໍສບິ ເອກສາຍທ່ ຖີ ກື ຍາມຢ່ ູລ່ ຸມພດັ ບ່ ໍໄດຫ້ ວົ ຊານໍາຫນາ້ ທ່ ,ີ ໂກຍ້ ເຂາົ້ ໄປນອນນໍາອ່ ີລີ ສາວໃຊ້ ພະຍາຜູຍຢ່ ູຫອ້ ງຊນັ້ ລ່ ຸມ,ກໍາລງັ ມ່ ວນຊ່ ນື ກບັ ຄ່ ູສະເຫນ່ ຫາຜູອ້ ວ້ ນພນີ ນັ້ ພດັ ໄດຍ້ ນິ ສຽງມະລກຶ ຕກຶ ຕກັ ຢ່ ູຊນັ້ ເທງິ .ຫມໍ ຄດິ ວ່ າແມ່ ພະຍາຮູເ້ ລ່ ອື ງຄດິ ໃນໃຈກຕູ າຍກຕູ າຍບາດນ.ີ້ ຫມຜໍ ູດລຸກຊໂິ ດດອອກທາງປ່ ອງຢຽ້ ມ, ອ່ ລີ ພີ ດັ ຄຸມຈ່ ອງແອວໄວ,້ ຢ່ າຟາ້ ວກ່ ອນຫນາ ຢ່ າຟາ້ ວ ກ່ ອນຫນາ້ ອາດຍາອາ້ ຍ, ແຕ່ ຫມບໍ ່ ໍຟງັ ຢາ້ ນພະຍາລງົ ໂທດໂດດລງົ ຮອດພນື້ ດນິ າໍ ຄວາ້ ໃສ່ ໂສງ້ ທ່ ພີ າດໄວ້ ເທງິ ຫງ່ າມ່ ວງນ່ ຸງແລວ້ ກໍ ຈບັ ເອປົ ນື ກາກບນິ ຍນິ ສຽງພະຍາຮອ້ ງມາແຕ່ ເທງິ ວາກໆ. ເອາົ ແມ,້ ພຸນ້ ! ສາຍໃຈຮອ້ ນຮນົ ຕາຍຄກັ ,ແມ່ ພະຍາຮູແ້ ລວ້ ກໍຮບີ ຫອບເອາົ ສກັ ເປດີ ຫນອີ ອກໄປນອກທາງ,ທງັ ຄດິ ທງັ ແລ່ ນ: ພະຍາຜຸຍ ຂາ້ ກູມນື້ ລີ້ ະ! ກຊູ ໄິ ປລຢີ້ ່ ູບ່ ອນໃດແດ່ ! ສາຍບ່ ໍມທີ າງໄປ,ຄດິ ເຫນັ ຫມ່ ຢູ ່ ູເຮອື ນນາຍພນົ ພູມີ ທ່ ກີ າໍ ລງັ ເຮດັ ວຽກງານຢ່ ູທ່ ນີ ນັ້ ຈະຊ່ ວຍເຫຼອື ມີ ຄາໍ ເຫນັ ກູ ອອກຈາກໂທດກາໍ ທ່ ຜີ ່ ານມາ: ເວລານນັ້ , ນາຍພນົ ພູມີ ກບັ ເມຍແພງຂອງເຂາົ ມາແຕ່ ໄປທ່ ຽວ,ລດົ ຟອດຫາງຍາວອງພວກເຂາົ ພວມຈອດ ກອ້ ງລາງເຮອື ນ, ນາງໃຈ..ຜູເ້ ປນັ ເມຍໄປະຕູອອກກ່ ອນ,ເຂາົ ກວາກຫນາ້ ຫຼຽວເບ່ ງິ ປະຕູ ບາ້ ນພດໍ ເີ ຫນັ ຊາຍຄນົ ຫນ່ ງຶ ດໍາ ໃຫຍ່ ຫອບເຄ່ ອື ງ ແລະ ປນື ເຂາົ້ ຫນາ້ ບາ້ ນທ່ ລີ ,ື້ ທ່ ລີ ນີ້ າງຕກົ ໃຈຢ່ າງແຮງ ໂດດກອດແຂນຜວົ . ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 17

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ເບ່ ງິ ອາ້ ຍ!ໃຜຫນັ້ ? ບ່ ແໍ ມ່ ນສທີ ນົ ແລ່ ນເຂາົ້ ມາຊຂິ າ້ ເຮາົ ບ?ໍ ພູມເີ ມາົ ເຫຼົາ້ ຍ່ າງເຊຊດັ ຢນື ບ່ ໍຢ່ ູຕາມນື ບ່ ໍຂນຶ້ ເມ່ ອື ໄດຍ້ ນິ ເມຍວ່ າສທີ ນົ ແລ່ ນເຂາົ້ ມາ,ຫມໍກງິ້ ຕາເບ່ ງິ ຕກົ ໃຈ ຫມດົ ແຮງ,ທວ້ ງຂນຶ້ ວ່ າ:ຢ່ ູໃສ?ແມ່ ນແທບ້ ?ໍ ສອງຜວົ ເມຍລບັ ລບິ ພາກນັ ແລ່ ນຂນຶ້ ເຮອື ນທງັ ຮອ້ ງສ່ ງັ ສາລະວດັ ທະຫານ:ເອາົ ມນັ ສູ!ເອາົ ມນັ ສູ! ຫມໍໂດດໃສ່ ປືນແຝດສອງເລົາທ່ ີຫອ້ ຍຢ່ ູຝາເຮືອນ,ຄຸ ບປືນບ່ ໍຖືກ,ຕີນພັດໄປເຕະໂຖນໍາ້ ຫມາກຂອງ ເມຍຂວໍາ້ ຊະແດງດໍາທ່ ວົ ກາງເຮອື ນ. ລູກສາວທ່ ພີ ວມນອນຫຼບັ ນອນຝນັ ຢ່ ູຫອ້ ງໃຕໄ້ ດຍ້ ນິ ສຽງດງັ ຜດິ ປກົ ກະຕສິ ະເດດີ ຕ່ ນື ຂນຶ້ ຢ່ າງ ແຮງ: ຕາຍ! ບ່ ໍ ແມ່ ນພ່ ໍກບັ ແມ່ ຕກີ ນັ ບໍ? ມນັ ໂດດເຂາົ້ ມາໄຂປະຕູສ່ ອງເບ່ ງິ ,ເຫນັ ແມ່ ູບຈ່ ຄູ ່ ູຢ່ ູກອ້ ງຕຽງ ພ່ ໍເມາົ ເຫາຼົ້ ນອນງາຍປ່ າງງ່າງ, ຢ່ ູ ເທງິ ໄດຍ້ ນິ ແຕ່ ເພ່ ນິ ອອກຄາໍ ສ່ ງັ :ເອາົ ມນັ ສູ!ເອາົ ມນັ ສູ! ມຂື ອງເຂາົ ຈບັ ເຕເລໂຟນ,ສ່ ງັ ທະຫານກອງນນັ້ ,ກອງນເີ້ ປນັ ໄຟຢ່ ູຜູດ້ ຽວ,ເວລານນັ້ ລູກຊາຍກໍຜູດ ລູກແລ່ ນ ຂນຶ້ ມາຫມດົ ແຮງເຂາົ້ ມາຫອ້ ງພ່ ໍ,ພໍດຕີ ນີ ພດັ ໄປເຕະກນົ້ ນອ້ ງສາວ,ຫວົ ຂວາັ້ ລງົ ກາງເຮອື ນ,ແມ່ ຜູຂ້ ດົ ຢ່ ູກອ້ ງຕຽງຄດິ ວ່ າ ແມ່ ນອ່ ຫີ ຼ,ີ ກຮໍ ອ້ ງຂນຶ້ ຫມດົ ແຮງ: ຂາ້ ນອ້ ຍຊຂິ ໍຊວີ ດິ ນາໍ ອາດຍາແດ່ ທອ້ ນ! ຜວົ ຂາ້ ນອ້ ຍບ່ ໍມໂີ ທດກໍາຫຍງັ , ຈບອາດຍານນັ້ ບ່ ໍແມ່ ນຜວົ ຂາ້ ນອ້ ຍນດີ້ ອກ,ຜູອ້ ອກຄໍາສ່ ງັ ແມ່ ນ ກດົ ລທີ ດູ ອາ ເມຣກິ າກບັ ພະຍາຜູຍຊະນະນກິ ອນພຸນ້ ແລວ້ . ເວລານນັ້ , ນາຍພນົ ມໄີ ດເ້ ອາົ ຫນາ້ ຂວໍາ້ ໃສ່ ໂຕະເຕເລໂຟນ,ຮາກລ່ ງັ ໄຫຼບ່ ໍຢາບ່ ໍເຊາົ ,ທງັ ຫູກໍຍງັ ໄດຍ້ ນິ ເມຍ ເວາົ້ ຢ່ ູກອ້ ງຕຽງເຂາົ ຄຽດແຮງຫນ່ ງຶ ເຫນງັ ເວາົ້ ບ່ ໍອອກມດົ ແຮງ: ສທີ ນົ ເກ່ ງັ ປານໃດຫວະ, ແຕ່ ກ່ ອນກເູ ຄຍີ ເປນັ ອດິ ສະຫຼະກເໍ ຄຍີ ລອງແຮງກນັ ມາແລວ້ ລະ! ( ປມຶ້ ວນັ ນະຄະດມີ 4 ຫນາ້ ທ8ີ 0-90) 2. ທດິ ສະດນີ ໍາໃຊ້ 2.1. ທດິ ສະດຮີ ຽນຮູ ້ ຈອນສນັ ມຄີ ວາມເຊ່ ອື ວ່ າ ຜູຮ້ ຽນທຸກຄນົ ສາມາດຮຽນຮູຕ້ າມຈດຸ ປະສງົ ຫາກ ຜູຮ້ ຽນມເີ ວລາກ່ ຽວກບັ ການ ຮຽນຮູໃ້ ນເລ່ ອື ງນນັ້ ຢ່ າງພຽງພໍຕາມຄວາມຕອ້ ງການຂອງຕນົ , ເຊ່ ງິ ຄວາມຕອ້ ງການນນັ້ ຍອມຂນຶ້ ກບັ ຄວາມຊໍານານ ຂອງຜູສ້ ອນຖາ້ ຜູສ້ ອມຄີ ວາມຖະນດັ ຫຼາຍຜູຮ້ ຽນມີ ຄວາມສໍາເລດັ ໄວ,ຖາ້ ຜູສ້ ອນມຄີ ວາມຖະນດັ ຫນອ້ ຍຜູຮ້ ຽນກໍມີ ຄວາມສໍາເລດັ ຊາ້ ມາສໂລ ເຊ່ ອື ວ່ າໂດຍທໍາມະຊາດແລວ້ ມະນຸດໄຝດີ(ຄດິ ດ)ີ ປາຖະຫນາຈະໃຊພ້ ະລັງຄວາມຮູ ້ ຄວາມ ສາມາດຫຼກັ ເພ່ ອື ນາໍ ຊວີ ດິ ຕນົ ເອງໄປສ່ ູຄວາມຈະເລນີ ສມົ ປະຖະຫນາ. ດ່ ງັ ນນັ້ , ພດຶ ຕກິ ໍາຕ່ າງໆ ຂອງມະນຸດຈ່ ງຶ ເປນັ ຜນົ ມາຈາກການພະຍາຍາມທ່ ຈີ ະຕອບສະຫນອງຄວາມຕອ້ ງການຕາມລໍາດບັ 2.2 ທດິ ສະດສີ ດິ ສອນ ທດິ ສະດວີ ທິ ີສອນທ່ ີໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນການສດິ ສອນມຫີ ຼາຍໆວທິ ີແຕ່ ວ່ າການວໄິ ຈໃນຄງັ້ ນແີ້ ມ່ ນ ຈະໄດເ້ ອາົ ວທິ ີ ການສອນແບບແບ່ ງກ່ ຸມເປນັ ຫຼກັ ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 18

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ 1).ການສອນແບບບນັ ລະຍາຍ ແມ່ ນວທິ ີທ່ ີຄູໄດເ້ ວາົ້ , ບອກເລ່ າົ ແລະ ອະທບິ າຍບດົ ຮຽນໃຫແ້ ກ່ ຜູຮ້ ຽນ ເຊ່ ງິ ຜູສ້ ອນໄດສ້ ກຶ ສາ ຄນົ້ ຄວາ້ ແລະ ກະກຽມມາເປນັ ຢ່ າງດ,ີ ຜູຮ້ ຽນຈະມສີ ່ ວນຮ່ ວມຫນອ້ ຍ,ພຽງແຕ່ ໄດຟ້ ງັ ໄດບ້ ນັ ທກຶ ໄດ້ ຕອບໄດຖ້ າມບາງຄງັ້ ຄາວ  ຂນັ້ ນາໍ - ຕອ້ ງໄດພ້ ຈິ າລະນາເຖງິ ປະສບົ ການເພ່ ີມຂອງນກັ ຮຽນ ອາດໃຊກ້ ານຊກັ ຖາມໂອລ້ ມົ ຫຼື ໃຊແ້ ບບສອບ ຖາມກ່ ອນຮຽນເພ່ ອື ເປນັ ະໂຫຍດໃຫແ້ ກ່ ການກະກຽມການສອນ - ຕອ້ ງກະກຽມເນອື້ ໃນ, ພຈິ າລະນາເຖງິ ຄວາມລະອຽດເລກິ ເຊ່ ງິ ,ຄວາມຫຼາຍຫນອ້ ຍໃຫເ້ ຫມາະສມົ ກບັ - ເວລາແລະລະດບັ ຂອງຜູຮ້ ຽນ - ກຽມຄາໍ ຖາມເພ່ ອື ຖາມນກັ ຮຽນລະຫວ່ າງການບນັ ຍາຍ ເພ່ ອື ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຕ່ ນື ຕວົ ແລະ ມຄີ ວາມສນົ ໃຈດີ ຂນຶ້ - ກຽມສ່ ກື ານຮຽນ-ການສອນໃຫພ້ ອ້ ມ, ໃຊກ້ ານໄດ້ ແລະ ເຫມາະສມົ - ກຽມການວດັ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ເຊ່ ນັ : ກຽມຄໍາຖາມ, ບດົ ເຝກິ ຫດັ ແລະ ອ່ ນື ໆ...  ຂນັ້ ສອນ - ຕງັ້ ຄາໍ ຖາມໂອລ້ ມົ ກບັ ນກັ ຮຽນ ເພ່ ອື ກຽມພອ້ ມເລ່ ມີ ຕນົ້ ຮຽນ - ທວນຄນື ບດົ ຮຽນເກ່ າົ ເພ່ ອື ລຽ້ ວເຂາົ້ ສ່ ູບດົ ຮຽນໃຫມ່  ຂນັ້ ອະທບິ າຍ ເປນັ ຂນັ້ ຕອນສໍາຄນັ ເພ່ ອື ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນເກດີ ການຮຽນຮູ ້ ຄູຄວນດາໍ ເນນີ ຕາມຂນັ້ ຕອນດ່ ງັ ນີ້ - ບອກໂຄງປະກອບຂອງບດົ ສອນ,ຂອບເຂດເນອື້ ໃນແລະຈດຸ ປະສງົ ຂອງບດົ ຮຽນ - ອະທບິ າຍໃຫຊ້ ດັ ເຈນຕາມລໍາດບັ ເນອື້ ໃນຢ່ າງຕ່ ເໍ ນ່ ອື ງ - ສງັ ເກດປະຕກິ ລິ ຍິ າຂອງຜູຮ້ ຽນຕະຫອຼ ດຊ່ ວົ ໂມງຮຽນເພ່ ອື ຢໍາ້ ຫຼື ຢຸດທບົ ທວນໃຫມ່ - ຖາມຄໍາຖາມບງຕອນເພ່ ອື ໃຫກ້ ະຕຸນ້ ຄວາມສນົ ໃຈໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນ ແລະ ທດົ ສອບຄວາມເຂາົ້ ໃຈ - ຍກົ ຕວົ ຢ່ າງເພ່ ອື ເພ່ ມີ ຄວາມກະຈ່ າງແຈງ້ ໃນບດົ ຮຽນ - ໃຊນ້ ໍາ້ ສຽງ, ບຸກຄະລກິ ທ່ າທາງ, ທ່ າທກີ ານເວາົ້ , ການອະທບິ າຍ, ການໃຊພ້ າສາ ແລະ ອາລມົ ທ່ ເີ ຫມາະ ສມົ  ຂນັ້ ສະຫຸຼບ - ສະຫຸບຼ ເນອື້ ໃນໂດຍຫຍແໍ້ ຕ່ ຕນົ້ ຈນົ ຈບົ - ຕງັ້ ບນັ ຫາໃຫນ້ ກັ ຮຽນວເິ ຄາະວຈິ ານ - ຝາກບນັ ຫາໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄປຄດິ ຕ່ ໍ - ປດີ ໂອກາດໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດຖ້ າມ - ມອບວຽກໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄປເຮດັ ຢ່ ູບາ້ ນ - ຄວນບອກລ່ ວງຫນາ້ ເຖງິ ບດົ ຮຽນມຕື້ ່ ໍໄປ  ຂນັ້ ຕດິ ຕາມ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 19

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ - ກວດເບ່ ງິ ການຈດົ ກ່ າຍບດົ ຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ - ຖາມຄໍາຖາມໃນເນອື້ ໃນທ່ ຜີ ່ ານມາ - ໃຫເ້ ຮດັ ຂໍສ້ ອບ ຫຼື ບດົ ເຝກິ ທ່ ເີ ພ່ ມີ ເຕມີ  ວດັ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ຜູສ້ ອນ - ໃຊແ້ ບບສອບຖາມໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດສ້ ະແດງຂໍຄ້ ດິ ເຫນັ ຕ່ ວໍ ທິ ສີ ອນ, ການໃຊນ້ ສໍ້ ຽງ ຫຼື ບຸກຄະລກິ ລກັ ສະນະຕ່ າງໆ - ໃຫຄ້ ສູ ງັ ເກດການສອນ ແລະ ຖອດຖອນບດົ ຮຽນ - ໃຊເ້ ທບບນັ ທກຶ ສຽງ, ບນັ ທກຶ ການບນັ ຍາຍຂອງຕນົ ເພ່ ອື ພຈິ າລະນາ  ຂໍ້ ແລະ ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ຂອງການບນັ ຍາຍ � ຂໍດ້ ີ - ສາມາດສອນກບັ ນກັ ຮຽນຈາໍ ນວນຫຼາຍ,ປະຢດັ ພະລງັ ງານ ແລະ ປະຢດັ ເວລາ - ສະດວກໃນການໃຊເ້ ນອື້ ໃນທດິ ສະດກີ ບັ ຜູຮ້ ຽນ ບ ຜູສ້ ອນສາມາດດໍາເນນີ ຜູດ້ ຽວໄດ້ - ໂອກາດປບັ ປຸງເນອື້ ໃນ ແລະ ວທິ ກີ ານໃຫເ້ ຫມາະສມົ ກບັ ຜູຟ້ ງັ , ເວລາ ແລະ ອງົ ປະກອບອ່ ນື ໆໄດດ້ ກີ ວ່ າ ວທິ ອີ ່ ນື ໆ - ສະຫຸບຼ ເນອື້ ໃນຕ່ າງໆເຂາົ້ ເປນັ ກ່ ຸມກອ້ ນໄດງ້ ່າຍ - ຜູຮ້ ຽນບ່ ໄໍ ດອ້ ອກແຮງຫນກັ ມແີ ຕ່ ຮບັ ຮູແ້ ລະຟງັ  ຂໍຈ້ າໍ ກດັ - ບນັ ລະຍາຍບ່ ໄໍ ດຄ້ າໍ ນງຶ ເຖງິ ຄວາມແຕກຕ່ າງລະຫວ່ າງບຸກຄນົ - ຜູຮ້ ຽນບ່ ມໍ ໂີ ອກາດໄດສ້ ະແດງຄວາມຄດິ ເຫນັ - ຜູບ້ ນັ ຍາຍບ່ ໍອາດມທີ ກັ ສະ,ເຕກັ ນກິ ການເວາົ້ ທ່ ປີ ະທບັ ໃຈໄດຫ້ ມດົ ທຸກຄນົ - ຜູຮ້ ຽນມສີ ່ ວນຮ່ ວມຫນອ້ ຍເຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ຄວາມເບ່ ອື ຫນ່ າຍ - ເຫມາະສມົ ສະເພາະການສອນຊນັ້ ມດັ ທະຍມົ ຂນຶ້ ໄປ 2). ການສອນແບບອະພປິ າຍ ແມ່ ນວທິ ສີ ອນທ່ ແີ ນ່ ໃສ່ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນມໂີ ອກາດສນົ ທະນາແລກປ່ ຽນບດົ ຮຽນເຊ່ ງິ ກນັ ແລະກນັ ຫຼື ພຈິ າລະນາ ຫວົ ຂທໍ້ ່ ກີ ່ ຸມມຄີ ວາມສນົ ໃຈຮ່ ວມກນັ ໂດຍມຈີ ດຸ ປະສງົ ເພ່ ອື ຄນົ້ ຫາຄໍາຕອບ,ເພ່ ອື ແກໄ້ ຂ ບນັ ຫາໃດບນັ ຫາຫນ່ ງຶ ຮ່ ວມ ກນັ . ວທິ ສີ ອນແບບອະພປິ າຍເປນັ ວທິ ສີ ອນທ່ ນີ ກັ ຮຽນໄດມ້ ສີ ່ ວນຮ່ ວມ, ຜູຮ້ ຽນໄດເ້ ປັນໃຈກາງມຄີ ວມາມກະຕລື ື ລນົ້ , ໄດເ້ ຝກິ ຄວາມຮູ,້ ແນວຄດິ ແລະ ທກັ ສະໄປນາໍ .  ຂນັ້ ຕອນການສອນແບບອະພປິ າຍ  ຂນັ້ ນໍາ - ກຽມຫວົ ຂໍ້ ແລະ ຮູບແບບຂອງການອະພປິ າຍໃຫສ້ ອດຄ່ ອງກບັ ຈດຸ ປະສງົ ຂອງບດົ ຮຽນ,ເວລາຮຽນ, ຈາໍ ນວນຜູຮ້ ຽນ ແລະ ສະຖານທ່ ຕີ ່ າງໆ ຖາ້ ເວລາຈາໍ ກດັ ຄວນໃຊວ້ ທິ ປີ ກຶ ສາຫາລື ຖາ້ ຕອ້ ງການລວບລວມຄວາມຄດິ ອາດ ໃຊແ້ ບບລະດມົ ສະຫມອງ. ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 20

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ - ຖາ້ ມເີ ວລາໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນໄດກ້ ຽມຄວາມຮູລ້ ່ ວງຫນາ້ ຄວນໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນ-ຜູສ້ ອນໄດກ້ ຽມຕວົ ອະທບິ າຍລ່ ວງ ຫນາ້ ດວ້ ຍເນອື້ ໃນແລະບນັ ຫາທ່ ສີ າໍ ຄນັ , ວທິ ກີ ານເວາົ້ ຈ່ ງິ ເປນັ ປະໂຫຍດຈາກການຮຽນແບບອະພປິ າຍຢ່ າງແທຈ້ ງິ . - ຫອ້ ງຮຽນຄວນຈດັ ໂຕະຕ່ ງັ ໃຫເຫມາະສມົ ກບັ ຮູບແບບການອະພປິ າຍເຊ່ ນັ : ໃຊໂ້ ຕະຕ່ ງັ ມນົ ເຫມາະສໍາລບັ ການອະພປິ າຍແບບລະດມົ ສະຫມອງ, ຈດັ ໂຕະຕ່ ງັ ແບບເປນັ ຮູບຕວົ ຢູ ເຫມາະກບັ ການອະພປິ າຍເປນັ ກ່ ຸມ, ຈດັ ໂຕະ ຕ່ ງັ ແບບຮູບຕວົ ທີ ຫລຼື ຽນແຖວຢ່ ູຫນາ້ ກະດານ. - ສ່ ກື ານຮຽນຄວນໃຊເ້ ອກະສານແຈກຢາຍປະກອບການຮຽນ-ການສອນ, ຖາ້ ສາມາດເປນັ ໄປໄດອ້ າດໃຊ້ ສະໄລ່ , ແຜ່ ນໃສ, ໃຊຮ້ ູບພາບປະກອບ,ເຄ່ ອື ງຈາໍ ລອງ ແລະ ອ່ ນື ໆແນະນາໍ ໃຫແ້ ຕ່ ລະກ່ ຸມ ກຽມພອ້ ມ  ຂນັ້ ດໍາເນນີ ການອະພປິ າຍ - ບອກຫວົ ຂໍ້ ຫຼື ບນັ ຫາທ່ ຈີ ະອະພປິ າຍໃຫຊ້ ດັ ເຈນ - ກາໍ ນດົ ຈດຸ ປະສງົ ການອະພປິ າຍໃຫຊ້ ດັ ເຈນ - ບອກເງ່ອື ນໄຂ,ຫຼກັ ການອະພປິ າຍເຊ່ ນັ : ໄລຍະເວລາທ່ ີໃຊ,້ ຮູບແບບວທິ ີການອະພ,ິ ບດົ ບາດຫນາ້ ທ່ ີຜູ ້ ອະພປິ າຍ,ການລາຍງານຜົນຕະຫຼອດຮອດມາລະຍາດການເວົາ້ , ການຟັງຜູອ້ ່ ນື ແລະ ການເຄາົ ລົບມະຕິ ຂອງ ສວນລວມ. - ດໍາເນນີ ການອະພປິ າຍໂດຍຜູສ້ ອນເປນັ ຜູຊ້ ່ ວຍເຫຼອື ເຮດັ ໃຫກ້ ານອະພປິ າຍເປນັ ໄປດວ້ ຍດໃີ ນເວລາຜູ ້ ຮຽນເຂາົ້ ກ່ ຸມອະພປິ າຍ, ຜູສ້ ອນຄວນເຂາົ້ ກໍກບັ ຕດິ ຕາມຫ່ າງໆ,ຄ່ ອຍກະຕຸນ້ ໃຫກ້ ໍາລງັ ໃຈ, ໃຫຄ້ ໍາ ແນະນໍາເມ່ ອື ຜູ ້ ຮຽນຕອ້ ງການເທ່ າົ ນນັ້  ຂນັ້ ສະຫຸຼບ ສະຫຸບຼ ຜນົ ການອະພປິ າຍນາໍ ສະເຫນຕີ ່ ທໍ ່ ປີ ະຊຸມ,ເປນັ ການແລກປ່ ຽນຄວາມຄດິ ເຫນັ ,ເປດີ ໂອກາດໃຫຜ້ ູ ້ ຟງັ ຖາມເພ່ ອື ໃຫຜ້ ູອ້ ະພປິ າຍຕອບ, ຜູສ້ ອນອາດຖາມຄໍາຖາມນໍາຜູອ້ ະພປິ າຍໄດໃ້ ນເນອື້ ໃນທ່ ສີ ໍາຄນັ ທ່ ີ ຕອ້ ງການໃຫຜ້ ູ ້ ຮຽນໄດຮ້ ບັ ຂະນະດຽວກນັ ກຊໍ ່ ວຍກນັ ອະທບິ າຍໃຫໄ້ ດຮ້ ບັ ຄວາມກະຈ່ າງແຈງ້ ຂອງເນອື້ ໃນບາງຕອນ. - ສະຫຸຼບບດົ ຮຽນຜູສ້ ອນເປນັ ຜູສ້ ະຫຸຼບເນອື້ ໃນສໍາຄນັ , ຕະລອດຮອດແນວທາງການນໍາໃຊຄ້ ວາມຮູໃ້ ຫ້ ເປນັ ປະໂຫຍດໃນຊວີ ດິ ,ການສະຫຸຼບຕອ້ ງສະຫຸຼບເປນັ ຫວົ ຂໍຂ້ ນຶ້ ເທງິ ກະດານເພ່ ອື ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນເຂາົ້ ໃຈແລະ ບນັ ທກຶ ໄດ້ ງ່ າຍ. - ການປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນຜູສ້ ອນຄວນປະເມນີ ຜນົ ການອະພປິ າຍພາຍຫຼງັ ສນິ້ ສຸດບດົ ຮຽນ,ເພ່ ອື ເຫນັ ວ່ າ ຜນົ ການອະພປິ າຍມຄີ ຸນຄ່ າ ຫຼື ມຄີ ວາມບກົ ພ່ ອງແນວໃດ?ຕອ້ ງປະເມນີ ທງັ ເນອື້ ໃນທງັ ຫວົ ຂໍກ້ ານ ອະພປິ າຍ,ທງັ ຈດຸ ປະສງົ ຮູບແບບພດຶ ຕກິ ໍາຂອງນກັ ຮຽນດບນັ ຍາກາດສ່ ງິ ແວດລອ້ ມໃນການອະພປິ າຍ ຕ່ າງໆ ເພ່ ອື ເປນັ ຂໍມ້ ນູ ປບັ ປຸງ ການຮຽນການສອນຄງັ້ ຕ່ ໄໍ ປ.  ຂໍດ້ ີ ແລະ ຂໍເ້ ສຍຂອງການສອນແບບອະພປິ າຍ  ຂໍດ້ ີ - ສ່ ງົ ເສມີ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນຮູຈ້ ຄນົ້ ຄດິ ແລະ ວຈິ ານ, ສ່ ງົ ເສມີ ແນວຄດິ ລເິ ລ່ ມີ ສາ້ ງສນັ ແລະ ເຝກິ ແລກປ່ ຽນຄໍາ ຄດິ ຄາໍ ເຫນັ . - ເຝກິ ນໄິ ສ,ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບ,ການສກຶ ສາຄນົ້ ຄວາ້ ຂໍມ້ ູນຈາກແຫ່ ຼງຕ່ າງໆ - ສ່ ງົ ເສມີ ຄວາມກາ້ ຄດິ ກາ້ ວາົ້ ,ກາ້ ຕດັ ສນິ ໃຈກາ້ ສະແດງອອກ ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 21

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ - ເຝກິ ຄວາມເປນັ ປະຊາທປິ ະໄຕ,ເຄາົ ລບົ ສດິ ທແິ ລະຍອມຮບັ ຄວາມຄດິ ເຫນັ ຂອງຄນົ ອ່ ນື ,ບ່ ຖໍ ຄື ໍາເຫນັ ຂອງ ຕນົ ເປນັ ໃຫຍ່ - ຜູຮ້ ຽນໄດຮ້ ບັ ຄວາມຮູຢ້ ່ າງກວາ້ ຂວາງ ແລະ ໄດຮ້ ບັ ປະສບົ ການຈາກການຮຽນ ຊ່ ວຍໃຫຜ້ ູສ້ ອນຮູຈ້ ກັ ຜູ ້ ຮຽນເປນັ ບຸກຄນົ ດຂີ ນຶ້ . 3). ການສອນແບບແບ່ ງກ່ ຸມ ໃນການສດິ ສອນຄງັ້ ນຄີ້ ະນະຜູສ້ ກຶ ສາໄດນ້ າໍ ໃຊວ້ ທິ ກີ ານສອນແບບຈດັ ກ່ ຸມ ເຊ່ ງິ ວທິ ກີ ານສອນແບບນີ້ ແມ່ ນ ວທິ ສີ ອນທ່ ເີ ອາົ ຄເູ ປນັ ໃຈກາງຄຄື ູໄດມ້ ອບຫມາຍວຽກໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຮດັ ເປນັ ກ່ ຸມຫຼເື ປນັ ຫມ່ ູຄະນະເພ່ ອື ຊ່ ວຍກນັ ແກ ້ ໄຂບນັ ຫາ ຫຼື ປະຕບິ ດັ ກດຈະກໍາຕາມທ່ ຄີ ູມອບຫມາຍໃຫ,້ ເຊ່ ງິ ເປນັ ການເຝກິ ຝນົ ໃຫ້ ນກັ ຮຽນຮູຈ້ ກັ ເຮດັ ວຽກຮ່ ວມ ກນັ ຕາມວທິ ກີ ານປະຕບິ ດັ , ທຸກຄນົ ຕອ້ ງໄດເ້ ຮດັ ວຽກ ແລະ ດໍາເນນີ ກການຕາມຫນາ້ ທ່ ທີ ່ ຖີ ກື ມອບຫມາຍໃຫ,້ ວທິ ີ ການນເີ້ ປນັ ວທິ ທີ ່ ຊີ ່ ວຍໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດມ້ ປີ ະສບົ ການໂດຍກງົ ຈາກ ການຮຽນຮູປ້ ະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ , ຈາກຫມ່ ູເພ່ ອື ນຮ່ ວມ ງານ ແຕ່ ຕອ້ ງດໍາເນນີ ການຢ່ າງມຫີ ຼກັ ເກນຄກັ ແນ່ ໂດຍ ສະເພາະແມ່ ນຄູຕອ້ ງວາງແຜນໃຫນ້ ກັ ຮຽນທຸກຄນົ ໃນແຕ່ ລະ ກ່ ຸມປະຕບິ ດັ ຢ່ າງເຄ່ ງັ ຄດັ , ເຊ່ ງິ ການສອນ ລກັ ສະນະນເີ້ ຫມາະສມົ ກບັ ການສອນແບບໃຫມ່ , ດ່ ງັ ຄໍາສຸພາສສດິ ລາວທ່ ີ ວ່ າ: ສອງຫວົ ດກີ ວ່ າຫວົ ດຽວ.( ປ່ ຸນໄຊ ສຈີ ນັ ປ2ີ 008 ຫນາ້ ທ່ ີ 8)  ຂນັ້ ຕອນການສອນ  ຂນັ້ ກຽມ ຜູສ້ ອນຕອ້ ງກຽມວາງແຜນ, ກຽມຫວົ ຂໍ,້ ກຽມວຽກທ່ ຈີ ະມອບຫມາຍໃຫນ້ ກັ ຮຽນເປນັ ກ່ ຸມ, ກາໍ ນດົ ຈດຸ ປະສງົ , ເວລາ ແລະ ວທິ ກີ ານ ຕະຫຼອດຈນົ ເຖງິ ການກຽມຊ່ ກື ານສອນ ແລະ ເອກະສານທ່ ຕີ ອ້ ງໃຊ້ ໃນກາສອນ  ຂນັ້ ສອນ - ແບ່ ງຜູຮ້ ຽນເປນັ ກ່ ຸມຕາມຄວາມເຫມາະສມົ - ໃຫແ້ ຕ່ ລະກ່ ຸມເລອື ກປະທານກ່ ຸມ ແລະ ເລຂາກ່ ຸມ - ຄູຢາຍເອກະສານ, ບດັ ຄາໍ ຖາມ ແລະ ສ່ ກື ານສອນທ່ ຈີ າໍ ເປນັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນ - ໃຫແ້ ຕ່ ລະກ່ ຸມດາໍ ເນນີ ກດິ ຈະກໍາຕາມເວລາທ່ ກີ ໍານດົ ໃຫ.້  ຂນັ້ ສະຫຸຼບ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ຄູສອນຄວນປະເມນີ ຜູຮ້ ຽນໃນດາ້ ນຕ່ າງໆ ເຊ່ ນັ : ຄວາມກະຕລື ລື ນົ້ ໃນການແບ່ ງກ່ ຸມ, ການສະແດງຄວາມຄດິ ເຫນັ , ການຍອມຮບັ ຄວາມຄດິ ເຫນັ ອງຜູອ້ ່ ນື , ການຮ່ ວມມ,ື ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບ,ຄວາມສນົ ໃຈ, ກາ້ ສະແດງອອກ ແລະ ລກັ ສະນະການເປນັ ຜູນ້ າໍ , ເປນັ ຜູຕ້ າມທ່ ດີ .ີ  ຂໍດ້ ີ ແລະ ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ຂອງວທິ ສີ ອນແບບແບ່ ງກ່ ຸມເຮດັ ກດິ ຈະກໍາ  ຂໍດ້ ຂີ ອງວທິ ສີ ອນແບບແບ່ ງກ່ ຸມ - ຜູຮ້ ຽນໄດເ້ ຮດັ ວຽກເປນັ ກ່ ຸມ, ເຝກິ ຫນາ້ ທ,ີ ເຝກິ ເປນັ ຜູນ້ າໍ , ຜູຕ້ າມ ແລະ ຊ່ ວຍເຫຼອື ກນັ ໃນການ ເຮດັ ວຽກ, ເຝກິ ການເຮດັ ວຽກຢ່ າງເປນັ ລະບບົ , ເຝກິ ຄວາມສາມກັ ຄີ ແລະ ອ່ ນື ໆ. - ຜູຮ້ ຽນໄດເ້ ຝກິ ທກັ ສະການຄດິ , ການຄນົ້ ຄວາ້ ຫາຂໍມ້ ນູ ຄວາມຮູຈ້ າກແຫ່ ງຼ ຕ່ າງໆດວ້ ຍຕນົ ເອງ, ເຝກິ ການຂຽນບດົ ລາຍງານ ແລະ ເຝກິ ການເວາົ້ , ສະເຫນລີ າຍງນຕ່ າງໆ. - ຜູຮ້ ຽນ ຮຽນດວ້ ຍຄວາມກະຕລື ລື ນົ້ ເພາະໄດລ້ ງົ ມປື ະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ຕະຫຼອດເວລາ. ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 22

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ - ເຮດັ ໃຫວ້ ຽກກ່ ມູ ສໍາເລດັ ໄປໂດຍດໃີ ນເວລາສນັ້ ໆ ເພາະຜູຮ້ ຽນໄດຊ້ ່ ວຍກນັ ຄດິ , ຊ່ ວຍກນັ ປະຕບິ ດັ .  ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ຂອງວທິ ສີ ອນແບບແບ່ ງກ່ ຸມ - ຖາ້ ຜູສ້ ອນບ່ ໍກຽມຂນັ້ ຕອນໃນການສອນ, ບ່ ໍກຽມສ່ ,ື ບ່ ໍກຽມວຽກມອບຫມາຍຢ່ າງຈະແຈງ້ ຊດັ ເຈນ ການສອນກຈໍ ະບ່ ປໍ ະສບົ ຜນົ ສໍາເລດັ ຕາມຈດຸ ປະສງົ ເປາົ້ ຫມາຍ . ( ສກຶ ສາສາດ ສະບບັ ປບັ ປຸງ ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫ່ ງຊາດ 2007 ຫນາ້ ທີ 61-68) 3. ບດົ ຄນົ້ ຄວາ້ ທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງ ທາ້ ວ ບູນມີ ສີປະເສີດ ພອ້ ມດວ້ ຍຄະນະ (2012-2013) ໄດສ້ ກຶ ສາເລ່ ອື ງສະພາບການຮຽນການສອນ ວຊິ າວນັ ນະຄະດປີ ະເພດຄໍາສອນ ຊນັ້ ມ5 ທ່ ໂີ ຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ສມົ ບູນນາຕູນ ເມອື ງຂວາ ແຂວງຜງົ້ ສາລີ ໂດຍມຈີ ຸ ປະສງົ ເພ່ ອື ສກຶ ສາຜນົ ການສອນຂອງຄກູ ່ ຽວກບັ ວນັ ນະຄະດຄີ າໍ ສອນ ແລະ ເພ່ ອື ສກຶ ສາຜນົ ການຮຽນຮູ,້ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ ຂອງນກັ ຮຽນກ່ ຽວກບັ ວນັ ນະຄະດຄີ ໍາສອນ ເຊ່ ງິ ໄດເ້ ລອື ກ ເອາົ ນກັ ຮຽນຫອ້ ງມ5 ຈາໍ ນວນ 39 ຄນົ , ຍງິ 24 ຄນົ ເປນັ ກ່ ຸມເປົາ້ ຫມາຍໃນການສກຶ ສາ ແລະນາໍ ໃຊ້ ເຄ່ ອື ງມໃື ນການເກບັ ກໍາຂໍມ້ ູນແບບປະເມນີ ການສອນຂອງຄູ ແລະ ແບບປະເມນີ ການຮຽນຮູຂ້ ອງ ນກັ ຮຽນ. ຈາກຜນົ ການສກຶ ສາພບົ ວ່ າ ຜນົ ການປະເມນີ ການສອນຂອງຄູໂດຍລວມ ແລວ້ ແມ່ ນຕກົ ຢ່ ູ ໃນເກນລະດບັ ດຫີ າຼ ຍ ເຊ່ ງິ ມຄີ ່ າສະເລ່ ຍ X ເທ່ າົ ກບັ 4,53 ສ່ ວນຜນົ ການປະເມນີ ການຮຽນຮູ ້ ແລະ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈຂອງນກັ ຮຽນແມ່ ນຕກົ ຢ່ ູໃນເກນລະດບັ ດຫີ ຼາຍ ເຊ່ ງິ ມຄີ ່ າສະເລ່ ຍເທ່ າົ ກບັ 4,26. ທາ້ ວ ລນິ ທອງ ເຄນທະລງັ ສີ ພອ້ ມດວ້ ຍຄະນະ (2012-2013) ໄດສ້ ກຶ ສາກ່ ຽວກບັ ການຮຽນການສອນ ວຊິ າວນັ ນະຄະດີປະຫວດັ ສາດ ພາກນທິ ານ ຂຸ ນບູລມົ ຊນັ້ ມ5 ທ່ ີໂຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ເມອື ງ ໄຊແຂວງອຸດມົ ໄຊ ໂດຍມຈີ ຸດປະສງົ ເພ່ ອື ສຶກສາຜົນການຮຽນ-ການສອນຂອງຄູແລະນກັ ຮຽນກ່ ຽວກັບ ວນັ ນະຄະດປີ ະຫວດັ ສາດ ນທິ ານ ຂຸ ນບູລມົ ເຊ່ ງິ ໄດເ້ ລອື ກເອາົ ນກັ ຮຽນຫອ້ ງມ5 ຈາໍ ນວນ 109 ຄນົ ,ຍງິ 48 ຄນົ ເປນັ ກ່ ຸມຕວົ ຢ່ າງໃນການສກຶ ສາ ແລະ ນໍາໃຊເ້ ຄ່ ອື ງມເື ພ່ ອື ເກບັ ກໍາຂໍມ້ ູນ.ຈາກນນັ້ ພບົ ວ່ າ ຜນົ ການ ສອນຂອງຄໂູ ດຍລວມແລວ້ ຕກົ ຢ່ ູໃນເກນລະດບັ ດີ ເຊ່ ງິ ມຄີ ່ າເປີເຊນັ 85% ສ່ ວນຜນົ ການຮຽນຂອງ ນກັ ຮຽນແມ່ ນຕກົ ຢ່ ູໃນເກນລະດບັ ປານກາງ ເຊ່ ງິ ມຄີ ່ າເປເີ ຊນັ ເທ່ າົ 64% ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 23

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ບດົ ທີ 3 ວທິ ດີ າໍ ເນນີ ການຄນົ້ ຄວາ້ 1. ກ່ ຸມເປາົ້ ຫມາຍ ກ່ ຸມເປາົ້ ຫມາຍທ່ ໃີ ຊເ້ ຂາົ້ ໃນການສກຶ ສາໃນຄງັ້ ນຄີ້ ນື ກັ ຮຽນຫອ້ ງມ4 ມນີ ກັ ຮຽນທງັ ຫມດົ 36 ຄນົ ,ຍງິ 17 ຄນົ ແລະ ມີຄູສອນວຊິ າວນັ ນະຄະດີ 3 ຄນົ . ທ່ ີໂຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ສມົ ບູນ ທ່ ງົ ປ່ ຸ ງ ເມອື ງ ຫຼວງນໍາ້ ທາ ແຂວງ ຫວຼ ງນາໍ້ ທາ ສກົ ຮຽນ 2020-2021. 2. ເຄ່ ອື ງມທື ່ ໃີ ຊໃ້ ນການສກຶ ສາ 2.1. ການສາ້ ງເຄ່ ອື ງມື ທາງຜູສ້ ກຶ ສາພວກເຮາົ ໄດດ້ ໍາເນນີ ການສາ້ ງເຄ່ ອື ງມໃື ນການວໄິ ຈຕາມຂນັ້ ຕອນດ່ ງັ ນ:ີ້  ຂນັ້ ຕອນທ1ີ - ຜູສ້ ກຶ ສາໄດຄ້ ນົ້ ຄວາ້ ປຶມ້ ແບບຮຽນວຊິ າວນັ ນະຄະດີ ທ່ ີສາມາດເປນັ ແຫ່ ຼງຂໍມ້ ູນກ່ ຽວກບັ ວັນນະຄະດີ ປດັ ຈບຸ ນັ ກໍຄື ບດົ ບນັ ທກຶ “ແຫກຄຸກ”. - ສກຶ ສາສະພາບບນັ ຫາທ່ ພີ ບົ ໃນຕວົ ຈງິ ຢ່ ູໃນຂະບວນການຮຽນ-ການສອນ  ຂນັ້ ຕອນທ2ີ - ຜູສ້ ກຶ ສາໄດນ້ າໍ ເອາົ ຄວາມຮູ ້ ແລະ ຂໍມ້ ູນຈາກການສກຶ ສາມາສາ້ ງເປນັ ແບບສງັ ເກດ, ແບບສອບຖມ ແລະ ແບບທດົ ສອບ ແລວ້ ນາໍ ໄປສະເຫນຕີ ່ ໍທ່ ປີ ກຶ ສາເພ່ ອື ຂໍຄໍາແນະນໍາ, ກວດເບ່ ງິ ດາ້ ນເນອື້ ໃນ ແລະ ຄວາມຖກຶ ຕອ້ ງ, ແລວ້ ຈ່ ງຶ ນາໍ ເອາົ ແບບສງັ ເກດ, ແບບສອບຖາມ ແລະ ແບບທດົ ສອບ ມາປບັ ປຸງແກໄ້ ຂໃຫລ້ ະອຽດກວ່ າເກ່ າົ . ຫຼງັ ຈາກນນັ້ , ກໍນາໍ ໄປຈດັ ພມິ ເມ່ ອື ສໍາເລດັ ແລວ້ ກໍນາໍ ໄປສະເຫນຕີ ່ ທໍ ່ ປີ ກຶ ສາອກີ ຄງັ້ ເມ່ ອື ເຫນັ ວ່ າຖກື ຕອ້ ງແລວ້ ຈ່ ງຶ ນາໍ ໄປຈດັ ພມິ ເປນັ ສະບບັ ສມົ ບູນ. 2.2 ລກັ ສະນະຂອງເຄ່ ອື ງມື ເຄ່ ອື ງມທື ່ ໃີ ຊເ້ ຂາົ້ ໃນການສກຶ ສາໃນຄງັ້ ນໄີ້ ດມ້ ີ 3 ແບບຄ:ື ແບບສງັ ເກດການສອນຂອງຄູ, ແບບທດົ ສອບ ນກັ ຮຽນ ແລະ ແບບສອບຖາມນກັ ຮຽນ 2.2.1. ແບບສງັ ເກດ ແມ່ ນວທິ ກີ ານເກບັ ກໍາຂໍມ້ ູນຊະນດິ ຫນ່ ງຶ ເຊ່ ງິ ສາມາດບນັ ທກຶ ສ່ ງິ ທ່ ໄີ ດຍ້ ນິ ແລະ ໄດເ້ ຫນັ ໃນເວລາ ສງັ ເກດ ເຊ່ ງິ ການສງັ ເກດໃນຄງັ້ ນແີ້ ມ່ ນການສງັ ເກດພດຶ ຕກິ ໍາການສອນຂອງຄູ, ການສ່ ງົ ຄວາມຮູໃ້ ຫແ້ ກ່ ນກັ ຮຽນ, ເພ່ ອື ທ່ ຄີ ູ ຈະໄດຮ້ ູຈ້ ດຸ ດີ ແລະ ຈດຸ ບກົ ພ່ ອງຂອງຕນົ , ເພ່ ອື ທ່ ຈີ ະນາໍ ມາປບັ ປຸງແກໄ້ ຂ. 2.2.2 ແບບທດົ ສອບ ແບບທດົ ສອບທ່ ໃີ ຊໃ້ ນການທດົ ສອບຄງັ້ ນແີ້ ມ່ ນເພ່ ອື ທດົ ສອບຄວາມຮູ ້ - ຄວາມເຂາົ້ ໃຈຂອງ ນກັ ຮຽນໃນ ການຮຽນວຊິ າວນັ ນະຄະດີ ກ່ ຽວກບັ ບດົ ບນັ ທກຶ ແຫກຄຸກ ເຊ່ ງິ ລວມມທີ ງັ ຫມດົ 20 ຂໍ້ ເຊ່ ງິ ເຮາົ ຊໄິ ດເ້ ຮດັ ການທດົ ສອບຢ່ ູ 2 ຄງັ້ ຄ:ື ທດົ ສອບກ່ ອນການສອນ ແລະ ທດົ ສອບຫຼງັ ການນສອນ. ເພ່ ອື ທ່ ຈີ ະໃຫເ້ ເຮາົ ຮູວ້ ່ າການສດິ ສອນ ຂອງເຮາົ ໄດຮ້ ບັ ຜນົ ຫຼາຍຫນອ້ ຍສາໍ ໃດ. ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 24

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ 2.2.3. ແບບສອບຖາມ ແບບສອບຖາມ ແມ່ ນເພ່ ອື ສອບຖາມນກັ ຮຽນກ່ ຽວສະພາບບນັ ຫາການສດິ ສອນວຊິ າວນັ ນ ຄະດີ ກ່ ຽວກບັ ບດົ ບນັ ທກຶ ແຫກຄຸກ ຢ່ ູໃນຊນັ້ ມ4 ເຊ່ ງິ ການສອບຖາມໃນຄງັ້ ນແີ້ ມ່ ນທາງດາ້ ນວທິ ກີ ານສດິ ສອນ. 3. ວທິ ກີ ານລວບລວມຂໍມ້ ູນ ຂາ້ ພະເຈາົ້ ໄດດ້ ໍາເນນີ ການວໄິ ຈໂດຍຂໍອະນຸມດັ ຈາກຄະນະອໍານວຍການໂຮງຮຽນເພ່ ອື ອະນຸຍາດເກບັ ກໍາຂໍ້ ມູນຈາກ ຄູ-ອາຈານທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງ, ອາຈານປະຈາໍ ຫອ້ ງ ແລະ ອາຈານປະຈາໍ ວຊິ າທສີ ອນວນັ ນະຄະດຊີ ຍັ້ ມ4 ຫຼງັ ຈາກ ໄດຮ້ ບັ ອະນຸຍາດແລວ້ ກໍໄດນ້ າໍ ເອາົ ເຄ່ ອື ງມທື ່ ີໄດ້ ກະກຽມໄວນ້ ນັ້ ໄປນາໍ ໃຊຄ້ :ື ສງັ ເກດ, ທດົ ສອບ,ສອບຖາມ ແລະ ສອນຕວົ ຈງິ ຈາກນນັ້ ແລວ້ ກເໍ ກບັ ເອາົ ຂມໍ້ ູນນນັ້ ມາລວບລວມເຂາົ້ ກນັ ໄວແ້ ລວ້ ນາໍ ມາວເິ ຄາະ. 4. ວທິ ກີ ານວເິ ຄາະຂໍມ້ ູນ ຫຼງັ ຈາກເກບັ ກໍາຮວບຮວມຂໍມ້ ູນເປນັ ທ່ ຮີ ຽບຮອ້ ຍແລວ້ ຂາ້ ພະເຈາົ້ ກໍໄດນ້ ໍາເອາົ ຂໍມ້ ູນນນັ້ ໄປວເິ ຄາະ ໂດຍ ແບ່ ງອອກເປນັ 2 ດາ້ ນຄ:ື 1). ດາ້ ນປະລມິ ານ ເປນັ ການວເິ ຄາະຢ່ ູໃນຮູບແບບຕວົ ເລກເຊ່ ນັ : ຄະແນນຈາກການທດົ ສອບ, ຄວາມຖ່ ີ ພດຶ ຕກິ ໍາທ່ ີໄດຈ້ າກການສງັ ເກດແບບມໂີ ຄງສາ້ ງ, ຂໍມ້ ູນໄດຈ້ າກການສອບຖາມໂດຍຄດິ ໄລ່ ຄວາມຖ່ ີ,ເປີເຊນັ , ຄ່ າ ສະເລ່ ຍ. 2). ດາ້ ນຄຸນນະພາບ ເປນັ ຂໍມ້ ູນທ່ ໃີ ຊກ້ ານຂຽນບນັ ຍາຍເປນັ ຕນົ້ ຕໍ ເປນັ ຂໍມ້ ູນທ່ ໄີ ດຈ້ າກການສງັ ເກດການ ສອນ, ການສອບຖາມ ແລະ ການສາໍ ພາດ. 5. ສະຖຕິ ທິ ່ ໃີ ຊໃ້ ນການວເິ ຄາະຂໍມ້ ນູ  ສູດຄດິ ໄລ່ ຊອກຫາເປີເຊນັ (%) ຂອງຂໍມ້ ູນໃນກ່ ຸມເປາົ້ ຫມາຍ p = � x 100% � p = ແທ່ ນໃຫເ້ ປເີ ຊນັ (%) f = ແທ່ ນໃຫຄ້ ວາມຖ່ ີ n = ແທ່ ນໃຫຈ້ ານວນກ່ ຸມຕວົ ຢ່ າງທງັ ໝດົ .  ສູດຄດິ ໄລ່ ຊອກຄ່ າສະເລ່ ຍ - ສໍາລບັ ການວເິ ຄາະຂໍມ້ ນູ ທ່ ຊີ ອກຫາຄ່ າສະເລ່ ຍໄດນ້ າໍ ໃຊສ້ ູດ: x = ∑ �� � x = ຄາ່ ສະເລຍ່ ∑ �� = ຜນົ ບວກຂອງຜນົ ຄນູ ລະຫວາ່ ງຄວາມຖ່ ກີ ບັ ລະດບັ ຄວາມສํາຄນັ n = ຈານວນກ່ ຸມຕວົ ຢ່ າງທງັ ໝດົ - ສໍາລບັ ການວເິ ຄາະທ່ ຊີ ອກຫາຄ່ າ SD ໄດນ້ າໍ ໃຊສ້ ູດ: S.D = ∑ (x − x)2 N −1 ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 25

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ S.D: ແມ່ ນຄ່ າຜນັ ປ່ ຽນມາດຖານ x: ແມ່ ນນາ້ ໜກັ ຂອງຄະແນນ ∑ (x − x)2 : ແມ່ ນຜນົ ບວກຂອງຄະແນນລບົ ໃຫຄ້ ະແນນສະເລຍຂນຶ້ ກາລງັ ສອງ x : ແມ່ ນຄະແນນສະເລ່ ຍຂອງກ່ ຸມເປາົ້ ໝາຍທງັ ໝດົ N : ແມ່ ນຈາໍ ນວນກ່ ຸມເປາົ້ ໝາຍ  ເກນໃນການແປຜນົ  ສໍາລບັ ຄະແນນທ່ ໄີ ດຈ້ າກການຄດິ ໄລ່ ຄ່ າສະເລ່ ຍຂອງແບບສງັ ເກດ ແລະະ ສອບຖາມແມ່ ນທຽບກບັ ເກນ ລ່ ຸມນ:ີ້ - ຄະແນນຄ່ າສະເລ່ ຍຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງ 4.51 - 5.00 ແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ດຫີ ຼາຍ - ຄະແນນຄ່ າສະເລ່ ຍຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງ 3.51 - 4.00 ແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ດີ - ຄະແນນຄ່ າສະເລ່ ຍຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງ 2.51 - 3.00 ແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ກາງ - ຄະແນນຄ່ າສະເລ່ ຍຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງ 1.51 - 2.00 ແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ອ່ ອນ - ຄະແນນຄ່ າສະເລ່ ຍຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງ 1.00 - 1.50 ແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ອ່ ອນຫາຼ ຍ  ສາໍ ລບັ ຄະະແນນທ່ ໄີ ດຈ້ າກເປເີ ຊນັ ແມ່ ນທຽບກບັ ເກນ - ຄະແນນຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງ 90 - 100 ແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ເກ່ ງັ ຫາຼ ຍ - ຄະແນນຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງ 70 - 89 ແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ເກ່ ງັ - ຄະແນນຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງ 50 - 69 ແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ປານກາງ - ຄະແນນຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງ 30 - 49 ແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ອ່ ອນ - ຄະແນນຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງ 0 - 29 ແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ອ່ ອນຫຼາຍ  ສໍາລບັ ຄະແນນທ່ ໄີ ດຈ້ າກການຄດິ ໄລ່ ຄ່ າສະເລ່ ຍຂອງແບບທດົ ສອບແມ່ ນທຽບກບັ ເກນຄະແນນ - ຄະແນນຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງ 9-10 ແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ເກ່ ງັ ຫຼາຍ - ຄະແນນຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງ 7-8 ແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ເກ່ ງັ - ຄະແນນຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງ 5-6 ແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ກາງ - ຄະແນນຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງ 3-4 ແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ອ່ ອນ - ຄະແນນຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງ 1-2 ແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ອ່ ອນຫາຼ ຍ ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 26

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ບດົ ທີ 4 ຜນົ ການວເິ ຄາະຂມໍ ້ ນູ ຈາກການວໄິ ຈໃນຄງັ້ ນແີ້ ມ່ ນສກຶ ສາຈາກການຈດັ ກດິ ຈະກໍາການຮຽນການສອນໂດຍປຽບທຽບ ລະດບັ ຄວາມຮູຄ້ ວາມເຂາົ້ ຂອງນກັ ຮຽນກ່ ອນຮຽນ ແລະ ຫຼງັ ຮຽນໃນ ບດົ ທີ 5 ບດົ ບນັ ທກຶ “ແຫກຄຸກ” ວຊິ າວນັ ນະຄະດີ ຊນັ້ ມ4 ເຊ່ ງິ ໃຊວ້ ທິ ີການສອນແບບຈດັ ກ່ ຸ ມ ທ່ ີໂຮງຮຽນ ມສ ທ່ ົງປ່ ຸ ງ ເມອື ງຫຼວງນໍາ້ ແຂວງຫຼວງນໍາ້ ສົກຮຽນ 2019-2020 ເຊ່ ງິ ມຜີ ນົ ການວໄິ ຈລ່ ຸມນ:ີ້  ຜນົ ການວເິ ຄາະຂໍມ້ ູນແບບສງັ ເກດການສອນຂອງຄູ  ຜນົ ການວເິ ຄາະຂມໍ້ ນູ ແບບສອບຖາມນກັ ຮຽນ  ຜນົ ການວເິ ຄາະຂມໍ້ ນູ ແບບທດົ ສອບກ່ ອນການສອນ ແລະ ຫງຼັ ການສອນ 1. ຜນົ ການວເິ ຄາະຂໍມ້ ູນແບບການສ່ ງັ ເກດການສອນຂອງຄູ ຕາຕະລາງທ່ ີ 1: ຜນົ ການວເິ ຄາະຄວາມເພ່ ງິ ພໃໍ ຈຕ່ ກໍ ານສງັ ເກດການສອນ ລາໍ ດບັ ເນອື້ ໃນ X SD ການແປຄວາມໝາຍ ຂນັ້ ກຽມແຜນການສອນ ດຫີ ຼາຍ ດຫີ ຼາຍ 1 ຄມູ ກີ ານກຽມແຜນການສອນ, ສ່ ກື ານ ແລະ ຕໍາລາ 5.00 0.00 2 ຄກູ ຽມບດົ ສອນກ່ ອນຂນຶ້ ຫອ້ ງ 5.00 0.00 I.ຂນັ້ ນາໍ 3 ຄູມກີ ານສາ້ ງບນັ ຍາກາດຢ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນ 5.00 0.00 ດຫີ ຼາຍ ດຫີ າຼ ຍ 4 ຄູມກີ ານຈດັ ຕງັ້ ຫອ້ ງ 5.00 0.00 ດີ 5 ຄູມກີ ານສະເໜີຈດຸ ປະສງົ ຂອງການສອນວໄິ ຈຄງັ້ ນີ້ 4.00 0.00 ໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຂາົ້ ໃຈ 6 ຄທູ ວນຄນື ບດົ ຮຽນເກ່ າົ 5.00 0.00 ດຫີ ຼາຍ ດຫີ ຼາຍ 7 ການສອນດໍາເນນີ ໄປຕາມຂນັ້ ຕອນ 5.00 0.00 ດີ 8 ນກັ ຮຽນມກີ ານເອາົ ໃຈໃສ່ ຕ່ ໍຄູ ແລະ ມຄີ ວາມພອ້ ມ 4.5 0.70 ທ່ ຈີ ະຮຽນບດົ ຮຽນໃໝ່ II.ຂນັ້ ສອນ 9 ຄູຍກົ ຕວົ ຢ່ າງຫາຼ ກຫຼາຍຕວົ ຢ່ າງ 4.00 0.00 ດີ 10 ຄູອະທບິ າຍບດົ ຮຽນໄດຢ້ ່ າງຊດັ ເຈນ 4,5 0,70 ດີ 11 ຄູເປີດໂອກາດໃຫນ້ ັກຮຽນໄດມ້ ີການສົນທະນາ 5.00 0.00 ດຫີ ຼາຍ ບົດຮຽນເພ່ ືອແລກ ປ່ ຽນຄວາມ ຮູ ້ ແລະ ຄວາມ ເຂາົ້ ໃຈເຊ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ 12 ນັກຮຽນມີສ່ ວນຮ່ ວມໃນການເຮັດກິດຈະກໍາ - 5.00 0.00 ດຫີ ຼາຍ ຕອບບດົ ຮຽນເປນັ ລາຍບຸກຄນົ 13 ນກັ ຮຽນມຄີ ວາມກາ້ ຫານ, ກະຕລື ລື ນົ້ ຕ່ ບໍ ດົ ຮຽນ 4.00 0.00 ດີ 14 ຄູຄວບຄຸມຫອ້ ງໄດດ້ ີ 5.00 0.00 ດຫີ າຼ ຍ ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 27

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ 15 ຄູນໍາໃຊສ້ ່ ກື ານສອນແບບຕ່ າງໆເຂົາ້ ໃນການສອນ 4.5 0.70 ດີ ດຫີ າຼ ຍ ແລະ ເໝາະສມົ ກບັ ບດົ ຮຽນ 16 ການຈັດລໍາດັບເນືອ້ ຫາຂອງວິຊາສອນມີຄວາມ 5.00 0.00 ດີ ເໝາະສມົ 17 ຄູໃຊຄ້ ໍາຖ າມ ຫຼາກຫຼ າຍໃນກ ານຕັງ້ ຄໍາຖາມ ໃຫ້ 4.00 0.00 ນກັ ຮຽນໄດຕ້ ອບ 18 ຄູມກີ ານຍອ້ ງຍຊໍ ມົ ເຊຍິ ນກັ ຮຽນ 5.00 0.00 ດຫີ າຼ ຍ ດີ III.ຂນັ້ ສະຫຸບຼ 19 ຄູມີກ ານສະຫຸຼບບົດຮຽນຄືນໂດຍເນັນ້ ໜັກ ຈຸດ 4.00 0.00 ສໍາຄັນຂອງບົດຮຽນ ແລະ ຖາມ ຂໍຂ້ ອງໃຈຂອງ ນກັ ຮຽນ ດີ 20 ນກັ ຮຽນມີຄວາມເຂາົ້ ໃຈເປັນເອກະພາບກັນທາງ 4.00 0.00 ດຫີ ຼາຍ ດຫີ າຼ ຍ ດາ້ ນເນອື້ ໃນຂອງບດົ ຮຽນ IV ຂນັ້ ວດັ -ປະເມນີ ຜນົ 21 ຄູຕງັ້ ຄາໍ ຖາມປະເມນີ ສອດຄອງກບັ ເນອື້ ໃນບດົ ຮຽນ 5.00 0.00 V.ຂນັ້ ຕກັ ເຕອື ນ-ມອບວຽກບາ້ ນ 22 ມອບວຽກບາ້ ນໃຫນ້ ກັ ຮຽນຄນົ້ ຄວາ້ ໃນບດົ ຮຽນຕ່ ໍ 5.00 0.00 ໄປ 23 ຄູໄດສ້ ກຶ ສາອບົ ຮມົ ແນວຄດິ ຂອງນກັ ຮຽນ 5.00 0.00 ດຫີ ຼາຍ ສະເລ່ ຍລວມ 4.67 0.47 ຈາກຕາຕະລາງທ່ ີ 1: ສະແດງໃຫເ້ ຫນັ ວ່ າຜນົ ການວເິ ຄາະຄວາມເພ່ ງິ ພໍໃຈຕ່ ໍການສງັ ເກດການສອນໃນຄງັ້ ນເີ້ ຫນັ ວ່ ານອນຢ່ ູໃນລະດບັ ດຫີ ຼາຍ X =4.89 ແລະ SD=0.326 ເມ່ ອື ທຽບໃສ່ ເກນຕກົ ແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ດຫີ ຼາຍ. ແຕ່ ຖາ້ ພຈິ າລະນາແຕ່ ລະຂໍແ້ ລວ້ ເຫັນວ່ າ ຂໍທ້ ່ ີມີຄ່ າສະເລ່ ຍ ແລະ ຄ່ າຜັນປ່ ຽນມາດຖານສູງສຸ ດແມ່ ນ ຄູມີການກຽມ ແຜນການສອນ, ສ່ ກື ານ ແລະ ຕາໍ ລາ, ຄູກຽມບດົ ສອນກ່ ອນຂນຶ້ ຫອ້ ງ, ຄູມກີ ານສາ້ ງບນັ ຍາກາດຢ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນ, ຄູມີ ການຈດັ ຕງັ້ ຫອ້ ງ, ຄູທວນຄນື ບດົ ຮຽນເກ່ າົ , ການສອນດໍາເນນີ ໄປຕາມຂນັ້ ຕອນ, ຄູເປີດໂອກາດໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດມ້ ີ ການສນົ ທະນາບດົ ຮຽນເພ່ ອື ແລກປ່ ຽນຄວາມຮູ ້ ແລະ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈເຊ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ , ຄຄູ ວບຄຸມຫອ້ ງໄດດ້ ,ີ ການ ຈດັ ລໍາດບັ ເນອື້ ຫາຂອງວຊິ າສອນມຄີ ວາມເໝາະສມົ , ຄູມກີ ານຍອ້ ງຍຊໍ ມົ ເຊຍິ ນກັ ຮຽນ, ຄູຕງັ້ ຄໍາຖາມປະເມນີ ສອດ ຄອງກບັ ເນອື້ ໃນບດົ ຮຽນ, ມອບວຽກບາ້ ນໃຫນ້ ກັ ຮຽນຄນົ້ ຄວາ້ ໃນບດົ ຮຽນຕ່ ໍໄປ, ຄູໄດສ້ ກຶ ສາອບົ ຮມົ ແນວຄດິ ຂອງ ນກັ ຮຽນ. ເຊ່ ງິ ມຄີ າສະເລຍ ແລະ ຄ່ າຜນັ ປ່ ຽນມາດຖານແມ່ ນ X =5.00 ແລະ SD=0.33 ແລະ ນອ້ ຍທ່ ສີ ຸດແມ່ ຄູມກີ ານສະເໜຈີ ດຸ ປະສງົ ຂອງການສອນວໄິ ຈຄງັ້ ນໃີ້ ຫນ້ ກັ ຮຽນເຂາົ້ ໃຈ,ຄູຍກົ ຕວົ ຢ່ າງຫຼາກຫຼາຍຕວົ ຢ່ າງ, ນກັ ຮຽນມີ ຄວາມກາ້ ຫານ, ກະຕືລລື ົນ້ ຕ່ ໍບົດຮຽນ, ຄູໃຊຄ້ ໍາຖາມຫຼາກຫຼາຍໃນການຕັງ້ ຄໍາຖາມໃຫນ້ ັກຮຽນໄດຕ້ ອບ,... ນກັ ຮຽນ. ເຊ່ ງິ ມຄີ າສະເລຍ ແລະ ຄ່ າຜນັ ປ່ ຽນມາດຖານແມ່ ນ X =4.00 ແລະ SD= 0.26. 2. ຜນົ ການວເິ ຄາະຂໍມ້ ນູ ແບບສອບຖາມ ຕາຕະລາງທີ 2: ຕາຕະລາງຜນົ ການວເິ ຄາະຂໍມ້ ູນຈາກການສອບຖາມຄວາມເພ່ ງິ ພໍໃຈຕ່ ໍກບັ ການສອນຂອງ ຄ.ູ ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 28

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ລ/ດ ສະພາບທ່ ວົ ໄປຂອງການຮຽນ - ລະດບັ ຄວາມເພ່ ງິ ພໍໃຈ X SD ແປຜນົ ການສອນ 5 4 321 4.83 0.38 1 ມກີ ານສາ້ ງບນັ ຍາກາດກ່ ອນຮຽນ 30 6 4.77 0.42 2 ມກີ ານຈດັ ຕງັ້ ຫອ້ ງ 28 8 4.88 0.31 3 ມບີ າດລຽ້ ວເຂາົ້ ສ່ ູບດົ ຮຽນ 32 4 4 ໃຫຄ້ າໍ ແນະນາໍ ແລະອະທບິ າຍ 27 5 4 4.63 0.81 ບດົ ຮຽນຈະແຈງ້ 33 3 4.91 0.28 5 ໃຊສ້ ່ ກື ານສອນທ່ ສີ ອດຄ່ ອງກບັ 30 6 4.83 0.38 ເນອື້ ໃນບດົ ຮຽນ 6 ໃຫເ້ ວລານກັ ຮຽນໄດຄ້ ນົ້ ຄວາ້ 7 ໃຊຄ້ ໍາຖາມຫາຼ ກຫາຼ ຍຮູບແບບ 32 4 4.88 0.31 8 ສາ້ ງແຮງຈງູ ໃຈໃຫກ້ ບັ ນກັ ຮຽນ 30 6 4.83 0.32 9 ຄວາມໃກຊ້ ດິ ຕດິ ແທດກບັ 28 8 4.77 0.42 ນກັ ຮຽນ 10 ໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດມ້ ສີ ່ ວນຮ່ ວມ 33 3 4.91 0.28 11 ຕດິ ຕາມການເຮດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງ 31 5 4.86 0.35 ນກັ ຮຽນ 12 ໃຫກ້ ານຍອ້ ງຍຊໍ ມົ ເຊຍີ ນກັ ຮຽນ 28 5 3 4.69 0.62 4.66 0.60 13 ເນນັ້ ໜກັ ຈດຸ ສາໍ ຄນັ ຂອງບດົ ຮຽນ 27 6 3 4.91 0.28 4.83 0.38 14 ທວນຄນື ຄວາມຈ່ ຈື າໍ ຂອງນກັ ຮຽນ 33 3 15 ຕກັ ເຕ່ ອື ນແລະມອບວຽກບາ້ ນ 30 6 ສະເລຍ 455 68 10 4.66 0.45 ຈາກຕາຕະລາງທ່ ີ 2: ໂດຍລວມແລວ້ ຢ່ ູໃນລະດບັ ດຫີ ຼາຍເຊ່ ງິ ມຄີ ່ າສະເລຍ ແລະ ຄ່ າຜນັ ປ່ ຽນມາດຖານແມ່ ນ X =4.66 ແລະ SD= 0.45 ເຫນັ ວ່ າການສອນຂອງຄູກ່ ຽວກບັ ບດົ ວນັ ນະກໍາ “ແຫກຄຸ” ນກັ ຮຽນມຄີ ວາມເພ່ ງິ ພໍໃຈຢ່ ູໃນລະດບັ ດ.ີ ຖາ້ ທຽບໃສ່ ເກນແມ່ ນຕກົ ຢ່ ູໃນລະດບັ ດຫີ າຼ ຍ. 3. ຜນົ ການວເິ ຄາະຂໍມ້ ູນແບບທດົ ສອບຄວາມຮູຂ້ ອງນກັ ຮຽນກ່ ອນການວາງແຜນວໄິ ຈ. ຕາຕະລາງທີ 3: ຜນົ ການວເິ ຄາະຂມໍ້ ນູ ຈາກການທດົ ສອບນກັ ຮຽນກ່ ອນການສອນນກັ ຮຽນ. ລ/ດ ຄະແນນ ຄວາມຖ່ ີ (f) ຜນົ ຄູນ(fx) ເປເີ ຊນັ (%) ແປຜນົ 1 10 0 00 29 0 00 38 0 00 4 7 3 21 8,3 56 3 18 8,3 ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 29

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ 65 10 50 27,8 74 10 40 27,8 83 10 30 27,8 92 0 00 10 1 0 00 36 159 100% ລວມ 4,41 ອ່ ອນ X 1,22 SD 55,6 % ເປເີ ຊນັ ຫຸດຼ ຄາດໝາຍ 44,4 % ເປເີ ຊນັ ໄດຄ້ າດໝາຍ ຈາກຕາຕະລາງທ່ ີ 3: ສະແດງໃຫເ້ ຫນັ ວ່ າຄວາມເຂາົ້ ໃຈຂອງນກັ ຮຽນຕ່ ໍກບັ ແບບທດົ ສອບກ່ ອນສອນແມ່ ນ ນອນຢ່ ູໃນລະດບັ ອ່ ອນເຊ່ ງິ P= 44,4% , X =4,41 ແລະ SD=1,22 ເມ່ ອື ພຈິ າລະນາເປນັ ລາຍບຸກຄນົ ເຫນັ ວ່ າ ນກັ ຮຽນທ່ ີສອບໄດຄ້ ະແນນ 7 ມີ 3 ຄນົ ເທ່ າົ ກບັ 8,3% ຢ່ ູໃນລະດບັ ເກ່ ງັ , ນກັ ຮຽນທ່ ສີ ອບໄດຄ້ ະແນນ 6 ມີ 3 ຄນົ ເທ່ າົ ກບັ 8,3% ນອນຢ່ ູໃນລະດບັ ປານກາງ, ນກັ ຮຽນທ່ ສີ ອບໄດຄ້ ະແນນ 5 ມີ 10 ຄນົ ເທ່ າົ ກບັ 27,8 % ນອນ ຢ່ ູໃນລະດບັ ປານກາງ, ນກັ ຮຽນທ່ ສີ ອບໄດຄ້ ະແນນ 4 ມີ 9 ຄນົ ເທ່ າົ ກບັ 27,8% ນອນຢ່ ູໃນລະດບັ ອ່ ອນ, ນກັ ຮຽນ ທ່ ສີ ອບໄດຄ້ ະແນນ 3 ມີ 10 ຄນົ ເທ່ າົ ກບັ 27,8% 8ນອນຢ່ ູໃນລະດບັ ອ່ ອນ. 4. ຜນົ ການວເິ ຄາະຂໍມ້ ນູ ແບບທດົ ສອບຄວາມຮູຂ້ ອງນກັ ຮຽນຫຼງັ ການວາງແຜນວໄິ ຈ. ຕາຕະລາງທ4ີ : ຜນົ ການວເິ ຄາະຂມໍ້ ນູ ຈາກການທດົ ສອບນກັ ຮຽນຫຼງັ ການສອນນກັ ຮຽນ. ລ/ດ ຄະແນນ ຄວາມຖ່ ີ (F) ຜນົ ຄນູ ເປເີ ຊນັ (%) ແປຄວາມໝາຍ 1 10 4 40 11,1 29 4 36 11,1 38 8 64 22,2 47 6 42 16,7 56 9 54 25 65 5 25 13,9 74 0 00 83 0 00 92 0 00 10 1 0 00 ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 30

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ລວມ 36 263 100 X 7.30 SD 1.57 ເກ່ ງັ ຫາຼ ຍ ເປເີ ຊນັ ຫຸດຼ ຄາດໝາຍ 0% ເປເີ ຊນັ ໄດຄ້ າດໝາຍ 100 % ຈາກຕາຕະລາງທີ 4: ສະແດງໃຫເ້ ຫນັ ວ່ າຄວາມເຂາົ້ ໃຈຂອງນກັ ຮຽນຕ່ ໍກບັ ແບບທດົ ສອບຫຼງັ ແມ່ ນນອນຢ່ ູໃນ ລະດບັ ເກ່ ງັ , X =7.30 ແລະ SD=1.57 ເມ່ ອື ພຈິ າລະນາເປນັ ລາຍບຸກຄນົ ເຫນັ ວ່ ານກັ ຮຽນທ່ ສີ ອບໄດຄ້ ະແນນ 10 ມີ 4 ຄນົ ເທ່ າົ ກບັ 11,1% ຢ່ ູໃນລະດບັ ເກ່ ງັ ຫຼາຍ, ນກັ ຮຽນທ່ ີສອບໄດຄ້ ະແນນ 9 ມີ 4 ຄນົ ເທ່ າົ ກບັ 11,1% ຄນົ ຢ່ ູໃນ ລະດບັ ເກ່ ງັ ຫຼາຍ, ນກັ ຮຽນທ່ ີສອບໄດຄ້ ະແນນ 8 ມີ 8 ຄນົ ເທ່ າົ ກບັ 22,2% ນອນຢ່ ູໃນລະດບັ ເກ່ ງັ , ນກັ ຮຽນທ່ ີ ສອບໄດຄ້ ະແນນ 7 ມີ 6 ຄນົ ເທ່ າົ ກບັ 17,6% ນອນຢ່ ູໃນລະດບັ ເກ່ ງັ , ນກັ ຮຽນທ່ ສີ ອບໄດຄ້ ະແນນ 6 ມີ 9 ຄນົ ເທ່ າົ ກບັ 25% ນອນຢ່ ູໃນລະດບັ ປານກາງ ແລະ ນກັ ຮຽນທ່ ສີ ອບໄດຄ້ ະແນນ 5 ມີ 5 ຄນົ ເທ່ າົ ກບັ 13,9% ນອນຢ່ ູໃນ ລະດບັ ປານກາງ. ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 31

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ບດົ ທີ 5 ສະຫຸບຼ ຜນົ ການສກຶ ສາ 1. ສະຫຸຼບຜນົ ການສກຶ ສາ 1.1. ຜນົ ການສກຶ ສາສໍາລບັ ຄູ ຄທູ ່ ໄີ ດສ້ ດິ ສອນວຊິ າວນັ ນະຄະດ(ີ ແຫກຄຸກ) ຊນັ້ ມ4 ມີ 4 ຄນົ , ຍງິ 4 ຄນົ ເທ່ າົ ກບັ 100%, ຊາຍ 0 ຄນົ ຄດິ ມລີ ະດບັ ວຊິ າສະເພາະຈບົ ປະລນິ ໂທ 1 ຄນົ ເທ່ າົ ກບັ 10% , ຈບົ ປະລນິ ຕີ 3 ຄນົ ເທ່ າົ ກບັ 90%, ມປີ ະສບົ ການ ໃນການສອນ 10- 20 ປມີ ີ 4 ທ່ ານ ຄດິ ເປນັ ສ່ ວນຮອ້ ຍເທ່ າົ ກບັ 100%. ຄູທ່ ໂີ ຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ສມົ ບູນທ່ ງົ ປ່ ຸງໄດເ້ ອາົ ໃຈໃສ່ ຕ່ ໍວຽກງານ ແລະ ພາລະຫນາ້ ທ່ ໃີ ນການສດິ ສອນ ໂດຍ ໄດຮ້ ບັ ຊ່ ວົ ໂມງສອນເປນັ ຈາໍ ນວນຫຼາຍເຊ່ ງິ ສ່ ວນຫຼາຍແມ່ ນ 8 ຊ່ ວົ ໂມງຕ່ ໍອາທດິ ກວມເອາົ 60% ແລະ ໄດຍ້ ກົ ສູງ ເຖງິ ຄວາມສໍາຄນັ ຂອງການຮຽນວຊິ າວນັ ນະຄະດີ ເລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ” ຕ່ ໍກບັ ການຮຽນຮູຂ້ ອງນກັ ຮຽນແມ່ ນສູງ, ຄູໄດ້ ເອາົ ໃຈໃສ່ ນກັ ຮຽນຫຼາຍທ່ ສີ ຸດຕ່ ກໍ ບັ ການສກຶ ສາຮ່ ໍາຮຽນແມ່ ນເທ່ າົ ກບັ 100%. ໃນການແຕ່ ງບດົ ສອນຂອງຄູໂຮງຮຽນ ມດັ ທະຍມົ ສມົ ບູນທ່ ງົ ປ່ ຸງ ເຫນັ ວ່ າຄູໄດເ້ ອາົ ໃຈ ສາຕ່ ໍການສກຶ ສາຄນົ້ ຄວາ້ ສະແຫວງຫາຄວາມຮູເ້ ພ່ ມີ ເຕມີ ຈາກຕໍາລາ ແລະ ເອກະສານຕ່ າງໆມາປະກອບເຂາົ້ ໃນການແຕ່ ງບດົ ສອນເພ່ ອື ເຮດັ ໃຫບ້ ດົ ສອນມເີ ນອື້ ໃນສມົ ບູນ ແລະ ຄບົ ຖວ້ ນ ແມ່ ນ 100%, ເຂມັ້ ງວດໃນການປະຕບິ ດັ ຫຼກັ ສູດໃນການສດິ ສອນໂດຍສອນຫມດົ ຕາມຫຼກັ ສູດໃຫທ້ ່ ວງທນັ ກບັ ເວລາ, ກ່ ອນຈະຂນຶ້ ຫອ້ ງສອນ ບດົ ເລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ” ເຫນັ ວ່ າຄູໄດກ້ ະກຽມບດົ ສອນໄວລ້ ່ ວງຫນາ້ ໃຫມ້ ຄີ ວາມພອ້ ມ 100% ໃນການສດິ ສອນ ແລະ ໃນດາ້ ນການປະເມນີ ຜນົ ການສອນຄູ ແມ່ ນໄດນ້ ໍາໃຊແ້ ບບ ກວດກາໃສ່ ເຈຍ້ ດປັນ ບຸກຄນົ 20%, ຖາມປາກເປ່ າົ ຫງຼັ ການສອນເພ່ ອື ທດົ ສອບຄວາມສາມາດຮບັ ຮູ ້ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈຂອງນກັ ຮຽນເປນັ ລາຍ ບຸກຄນົ ກວມ 80%. ໃນການດໍາເນນີ ການຮຽນ - ການສອນ ເລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ ” ເຫນັ ວ່ າຄູໄດເ້ ອາົ ໃຈໃສ່ ສູງຕ່ ໍກບັ ການ ຈດັ ກດິ ຈະກາໍ ທ່ ຈີ ດັ ຂນຶ້ ຢ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນແມ່ ນເທ່ າົ ກບັ 100%, ໃນການຈດັ ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ . ການສອນໄດນ້ າໍ ໃຊສ້ ່ ກື ານສອນປະກອບໃນກດິ ຈະກໍາຢ່ ູເລອື້ ຍໆ, ສ່ ກື ານສອນທ່ ນີ າໍ ໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນ ການສດິ ສອນ “ແຫກ ຄຸກ ” ແມ່ ນສ່ ກື ານສອນປະເພດຮູບພາບເທ່ າົ ກບັ 100% ແລະ ໃນການຈດັ ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ-ການສອນທຸກໆຄງັ້ ຄູໄດຄ້ ໍານງຶ ເຖິງຄວາມຮບັ ຮູຂ້ ອງນກັ ຮຽນທ່ ີຈະສາມາດເຂາົ້ ໃຈເນອື້ ໃນຂອງບດົ ຮຽນ ຢ່ າງຖືກຕອ້ ງຊດັ ເຈນ ແລະ ວ່ ອງໄວເທ່ າົ ກບັ 100%, ດ່ ງັ ນນັ້ , ໃນກດິ ຈະກໍາການຮຽນ-ການສອນ ເລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ”ຈ່ ງຶ ພາໃຫນ້ ກັ ຮຽນມຄີ ວາມ ສະຫງວນມັກຫຼາຍກວມ 80% ແລະ ເວລາຂຶນ້ ຫອ້ ງສອນ ເລ່ ືອງ “ແຫກຄຸ ກ” ນັກຮຽນແມ່ ນມີຄວາມເປັນ ລະບຽບຮຽບຮອ້ ຍດກີ ວມ 80% 1.2. ຜນົ ຂອງການສອບຖາມນກັ ຮຽນ. ຈາກການວເິ ຄາະຂໍມ້ ູນຂອງນກັ ຮຽນທາງຄະນະຜູສ້ ກຶ ສາສາມາດສະຫຸຼບໄດດ້ ່ ງັ ນ:ີ້ ນກັ ຮຽນທ່ ນີ ໍາມາເປນັ ກ່ ຸມຕວົ ຢ່ າງໃນການສກຶ ສາຄງັ້ ນມີ້ ຈີ ໍານວນ 36 ຄນົ ໃນນນັ້ ເພດຍງິ ມີ 22 ຄນົ ເທ່ າົ 50%, ຊາຍ 20 ຄນົ ເທ່ າົ ກບັ 40% ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 32

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ໃນການສອບຖາມນກັ ຮຽນເຫນັ ວ່ ານກັ ຮຽນມຄີ ວາມສະຫງວນມກັ ຕ່ ໍກບັ ວທິ ສີ ດິ ສອນ ເລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ” ຂອງຄູຫຼາຍ ເຊ່ ງິ ເທ່ າົ ກບັ 54.54%, ມກັ ຫນອ້ ຍສຸດແມ່ ນປານກາງມີ 20.45%, ເຊ່ ງິ ສາມາດເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນມີ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈຢ່ າງເລກິ ເຊ່ ງິ ພາໃຫນ້ ກັ ຮຽນຮບັ ຮູຄ້ ວາມຫມາຍ, ຕນົ້ ກໍາເນດີ ແລະ ເນອື້ ໃນຂອງ ບດົ ເລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ” ໄດດ້ ເີ ທ່ າົ ກບັ 56.81% ແລະ ພດຶ ຕກິ ໍາໃນເວລາທ່ ນີ ກັ ຮຽນບ່ ເໍ ຂາົ້ ໃຈເນອື້ ໃນບດົ ຮຽນ ແມ່ ນໄດເ້ ຂາົ້ ພວົ ພນັ ສອບຖາມ ຂໍຂ້ ອ້ ງໃຈນໍາຄູໂດຍກງົ ມີ 56.81%, ການຮຽນ ບດົ ເລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ” ນກັ ຮຽນພບົ ຂໍຫ້ ຍຸ ງ້ ຍາກສ່ ວນຫຼາຍແມ່ ນ ບນັ ຫາຂາດເຂນີ ຕໍາລາຮຽນມເີ ຖງິ 47.72% ແລະ ນອກຈາກນນັ້ ນກັ ຮຽນຍງັ ຕ່ ນື ຕວົ ແລະ ມສີ ່ ວນຮ່ ວມຫຼາຍຕ່ ໍ ກບັ ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ - ການສອນ “ແຫກຄຸກ” ມີ 72.72%. ເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນມຄີ ວາມສະຫງວນມກັ ຕ່ ໍການ ສດິ ສອນຂອງຄູກວມເອາົ ຈາໍ ຫຼວງຫຼາຍເຖິງ 56.81%. ນອກຈາກນນັ້ ນກັ ຮຽນຍງັ ເຂາົ້ ໃຈເນອື້ ໃນບດົ ຮຽນດເີ ຊ່ ງິ ໃນ ເວລາ ເອາົ ຄະແນນປະຈາໍ ເດອື ນເຫນັ ວ່ ານກັ ຮຽນແມ່ ນໄດຄ້ ະແນນດທີ ຸກໆຄງັ້ ກວມ 59.09% ໃນດາ້ ນກດິ ຈະກໍາ ການຮຽນ - ການສອນ ບດົ ເລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ ” ເຫນັ ວ່ າສ່ ວນໃຫຍ່ ຄແູ ມ່ ນໄດຈ້ ດັ ແບ່ ງເປນັ ບຸກຄນົ ແລະ ນກັ ຮຽນໄດ້ ມສີ ່ ວນຮ່ ວມຫລາຍໃນການດໍາເນນີ ກດິ ຈະກໍາຂອງຄູກວມເອາົ 45.45%. ເວລາຄອະທບິ າຍບດົ ຮຽນນກັ ຮຽນໄດ້ ຕງັ້ ໃຈຟງັ ມຫີ ຼາຍເຖງິ 38.63% ແລະ ໃຫຄ້ ວາມສນົ ໃຈຕ່ ໍກດິ ຈະກໍາການຮຽນ - ການສອນທ່ ຄີ ູໄດຈ້ ດັ ຂນຶ້ ມເີ ຖິງ 45.45%, ໃນເວລາຄູສອນສ່ ງິ ທ່ ີເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນມກັ ແມ່ ນຍອ້ ນໄດມ້ ສີ ່ ວນຮ່ ວມຫຼາຍມເີ ຖິງ 45.45% ແລະ ສງັ ເກດເຫນັ ວ່ າໃນເວລາທ່ ຄີ ສູ ອນນນັ້ ນກັ ຮຽນແມ່ ນມຄີ ວາມສນົ ໃຈຫຼາຍທ່ ສີ ຸດກວມເອາົ 45.45%, ໃນເວລາທ່ ຄີ ູ ຕງັ້ ຄໍາຖາມໃນກດິ ຈະກໍາ ເຫນັ ວ່ າມຄີ ວາມຍາກລະດບັ ປານກາງກວມເອາົ 61.36% ແລະ ນກັ ຮຽນແມ່ ນໄດຮ້ ບັ ຄໍາ ຍອ້ ງຍໍ ຈາກການມສີ ່ ວນຮ່ ວມມຫີ ຼາຍເຖງິ 68.18%, ໃນກດິ ຈະກໍາການຮຽນ - ການສອນ ໃນເມ່ ອື ປະເມນີ ຜົນ ນກັ ຮຽນມກັ ການກວດກາເປນັ ບຸກຄນົ ເປນັ ສ່ ວນຫາຼ ຍມເີ ຖງິ 56.81%. 1.3. ຜນົ ຂອງແບບທດົ ສອບ. ນກັ ຮຽນທ່ ນີ າໍ ມາເປນັ ກ່ ຸມຕວົ ຢ່ າງ ໃນການສກຶ ສາຄງັ້ ນທີ້ ງັ ຫມດົ ມຈີ າໍ ນວນ 36 ຄນົ , ໃນນນັ້ , ເພດຍງິ ມີ 22 ຄນົ ເທ່ າົ ກບັ 50% ແລະ ເພດຊາຍມີ 22 ຄນົ ເທ່ າົ ກບັ 50%. ຈາກການວເິ ຄາະແບບທດົ ສອບຫຼງັ ການສອນໃນການຈດັ ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ - ການສອນໂດຍໃຊວ້ ທິ ີ ສອນແບບຈດັ ກ່ ຸມເຫນັ ວ່ າຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ດີ ເຊ່ ງິ ມຄີ ່ າສະເລ່ ຍເທ່ າົ ກບັ 7.01 ຍອ້ ນ ວ່ າການຮຽນແບບເອາົ ນກັ ຮຽນເປນັ ກ່ ຸມໄດເ້ ຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນກະຕລື ລື ນົ້ ແລະ ນກັ ຮຽນມສີ ່ ວນຮ່ ວມຫຼາຍຂນຶ້ ຈ່ ງຶ ເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນມຄີ ວາມເຂ່ າົ້ ໃຈຕ່ ໍບດົ ຮຽນ ຈ່ ງິ ສ່ ງົ ຜນົ ໃຫກ້ ານຮຽນຂອງນກັ ຮຽນດຂີ ນຶ້ , ແຕ່ ຖາ້ ພຈິ າລະນາຕາມລະດບັ ຄະແນນສູງທ່ ສີ ຸດທ່ ນີ ກັ ຮຽນຕອບຖກື ແມ່ ນ 8.71 ແລະ ຄະແນນຕ່ າໍ ສຸດແມ່ ນ 3.35. 2. ອະພປິ າຍຜນົ ຈາກຕາຕະລາງຜນົ ການວເິ ຄາະຂໍມ້ ູນແບບສອບຖາມຂອງຄູເຫນັ ວ່ າໃນການຕອບແຕ່ ລະຂໍຂ້ ອງແບບສອບ ຖາມແມ່ ນກວມເອາົ 80% ຂນຶ້ ໄປ ຖວື ່ າເປນັ ເປີເຊນັ ທ່ ສີ ູງ. ສໍາລບັ ແບບສອບຖາມນກັ ຮຽນເຫນັ ວ່ ານກັ ຮຽນສ່ ວນ ຫາຼ ຍ ມຄີ ວາມສະຫງວນມກັ ໃນການຈດັ ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ - ການສອນ ຂອງຄູ, ໃນແຕ່ ລະກດິ ຈະກໍາຄູໄດຕ້ ງັ້ ຄໍາ ຖາມຢ່ ູໃນລະດບັ ປານກາງ ເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຂາົ້ ໃຈ ແລະ ເຫນັ ວ່ າຄະແນນທ່ ນີ ກັ ຮຽນໄດແ້ ມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ດ.ີ ໃນການຈດັ ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ - ການສອນ ເລ່ ອື ງ “ແຫກຄຸກ” ໂດຍໃຊວ້ ທິ ີສອນແບບຈດັ ກ່ ຸມ ຜນົ ການ ຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ແມ່ ນຢ່ ູໃນລະດບັ ດີ ເຊ່ ງິ ມຄີ ່ າສະເລ່ ຍເທ່ າົ ກບັ 7.01, ຍອ້ ນວ່ າການຮຽນແບບເປນັ ກ່ ຸມ ໄດເ້ ຮດັ ໃຫ້ ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 33

ການວໄິ ຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ນກັ ຮຽນໄດມ້ ຄີ ວາມກະຕລື ລື ນົ້ ຫຼາຍໃນກດິ ຈະກໍາທ່ ຄີ ູຈດັ ຂນຶ້ ແລະ ນກັ ຮຽນມສີ ່ ວນຮ່ ວມຫຼາຍຂນຶ້ ເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນ ມຄີ ວາມເຂາົ້ ໃຈຕ່ ໍບດົ ຮຽນ ຈ່ ງິ ສ່ ງົ ຜນົ ໃຫກ້ ານຮຽນຂອງນກັ ຮຽນດຂີ ນຶ້ . 3. ຂໍສ້ ະເຫນແີ ນະ. ອງີ ຕາມຜົນການສກຶ ສາໃນຄງັ້ ນີ້ ທ່ ີໂຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ສມົ ບູນທ່ ງົ ປ່ ຸງ ເມອື ງຫຼວງນໍາ້ ແຂວງຫຼວງນໍາ້້ ທາ ຂາ້ ພະເຈາົ້ ຜູວ້ ິໄຈ ໄດມ້ ີຂໍສ້ ະເຫນບີ າງບັນຫາເພ່ ືອເປັນສ່ ວນຫນ່ ງຶ ໃນການປັບປຸ ງການຮຽນ - ການສອນວິຊາ ວນັ ນະຄະດີ “ເທບນຍິ າຍ ” ໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ ປະກອບເຂາົ້ ໃນການປບັ ປຸງການຮຽນ - ການສອນດ່ ງັ ຂໍສ້ ະເຫນລີ ່ ຸມນ:ີ້ - ສະເຫນໃີ ຫຄ້ ສູ ອນສາ້ ງກດິ ຈະກໍາການຮຽນ-ການສອນໃຫຫ້ ຼາຫາຼ ຍຂນຶ້ ຕ່ ມື - ສະເຫນີໃຫທ້ າງໂຮງຮຽນ ແລະ ຄູສອນປະຈໍາວິຊາ ຈດັ ກິດຈະກໍາເສີມຫຼັກສູດໂດຍສະເພາະວິຊາ ວນັ ນະຄະດ.ີ - ສະເຫນໃີ ຫຜ້ ູທ້ ່ ີຈະເຮັດວໄິ ຈໃນດາ້ ນນໃີ້ ນຕ່ ໍໜາ້ ໃຫເ້ ນນັ້ ການວິເຄາະເນອື້ ໃນຂອງເທບນຍິ າຍ ເລ່ ືອງ “ແຫກຄຸກ” ຕ່ ມື . ວໄິ ຈໂດຍ: ປຕ ຫຼາ້ ທູ ສຸດທະລີ 34

ເອກະສານອາ້ ງອງີ 1. ປມື້ ວນັ ນນະຄະດີ 1 ປີ 2009 2. ວນັ ນະຄະດລີ າວ 1 ປີ 1009 3. ປມື້ ວນັ ນະຄະດລີ າວ2 ປີ 2009 4. ປມື້ ແບບຮຽນວຊິ າວນັ ນະຄະດຊີ ນັ້ ມ4 ປີ 5. ປມື້ ແບບຮຽນວຊິ າວນັ ນະຄະດຊີ ນັ້ ມ7 ປີ 2010 6. ປມື້ ວດັ ຈະນານກຸ ມົ ພາສາລາວ ປີ 1992 ທ່ ານ ທອງຄາໍ ອອນມະນສີ ອນ 7. ວນັ ນະຄະດປີ ດັ ຈບຸ ນັ ລະບບົ 12+4 ວທິ ະຍາໄລຄຫູ ຼວງນາໍ້ ທາ ສກົ 2017-2018 8. ວນັ ນະສຸກ ໂຄດໄຊ ປມື້ ຄໍາສອນ ຝ່ າຍມໄີ ຊ ປີ 2009 ໜາ້ 189 9. ຄາໍ ຫຼາ້ ມະນວີ ງົ 2004-2005 ໜາ້ ທ5ີ -6 10. ວນັ ນະຄະດປີ ດັ ຈບຸ ນັ 2004

ເອກະສານອາ້ ງອງີ

ເອກະສານຊອ້ ນທາ້ ຍ

ແບບສງັ ເກດການສອນຂອງຄູ 1. ຂມໍ້ ນູ ສ່ ວນບຸກຄນົ - ເພດ: ຊາຍ , ຍງິ . - ອາຍຸ: 25-30, 31-35, 36-40, 41-45ຂນຶ້ ໄປ. - ວຸດທກິ ານສກຶ ສາ: ຊນັ້ ກາງ, ຊນັ້ ສູງ, ຊນັ້ ປະລນິ ຍາຕີ , ຊນັ້ ປະລນິ ຍາໂທ. 2. ຄໍາແນະນາໍ ຈ່ ງົ ນາໍ ໃຊເ້ ຄ່ ອື ງໝາຍໃສ່ ແຕ່ ລະຫອ້ ງເກນການປະເມນີ ຕາມສະພາບຄວາມເປນັ ຈງິ ຕາມເກນຕ່ ໄໍ ປນ:ີ້ 5 ດຫີ ຼາຍ; 4 ດ;ີ 3 ປານການ; 2 ອ່ ອນ; 1 ອ່ ອນຫຼາຍ ຂໍມ້ ນູ ທ່ ໄີ ດມ້ າຄງັ້ ນຈີ້ ະນາໍ ໄປເພ່ ອື ປບັ ປຸງການຮຽນ-ການສອນຂອງຄູ ແລະ ເພ່ ອື ຜນົ ປະໂຫຍດສູງສຸດໃນ ການຮຽນການສອນຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນ. ລ/ດ ເນອື້ ໃນການສງັ ເກດ ເກນການປະເມນີ 5 4321 I. ຂນັ້ ນາໍ ເຂາົ້ ສ່ ູບດົ ຮຽນ 1 ຈດັ ຕງັ້ ຫອ້ ງ 2 ສາ້ ງບນັ ຍາກາດກ່ ອນຂນຶ້ ຫອ້ ງ 3 ທວນຄນື ບດົ ຮຽນເກ່ າົ 4 ບາດລຽ້ ວເຂາົ້ ສ່ ູບດົ ຮຽນໃໝ່ II. ຂນັ້ ສອນ 5 ວທິ ່ ສີ ່ ງົ ຄວາມຮູເ້ ໝາະກບັ ລະດບັ ຄວາມຮູຂ້ ອງນກັ ຮຽນ 6 ມສີ ່ ກື ານສອນທ່ ເີ ໝາະສມົ 7 ມກີ ດິ ຈະກາໍ ທ່ ຫີ ຼາກຫາຼ ຍ 8 ອະທບິ າຍຈະແຈງ້ 9 ໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດມ້ ສີ ່ ວນຮ່ ວມ ແລະ ປະກອບຄໍາຄດິ ເຫນັ 10 ໃຫເ້ ວລານກັ ຮຽນຄນົ້ ຄວາ້ 11 ມກີ ານຕດິ ຕາມຊ່ ວຍເຫຼອື ນກັ ຮຽນເວລາເຮດັ ກດິ ຈະກາໍ 12 ມກີ ານຍອ້ ງຍຊໍ ມົ ເຊຍີ ນກັ ຮຽນ III. ສະຫຸບຼ 13 ໃຫນ້ ກັ ຮຽນມໂີ ອກາດໃນການສະຫຸຼບບດົ ຮຽນ 14 ເນນັ້ ໜກັ ເນອື້ ໃນບດົ ຮຽນທ່ ສີ າໍ ຄນັ IV. ປະເມນີ 15 ມກີ ານທດົ ສອບຄວາມເຂາົ້ ໃຈຂອງນກັ ຮຽນ 16 ປະເມນີ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ V. ຕກັ ເຕ່ ອື ນ ແລະ ມອບວຽກບາ້ ນ 17 ມອບວຽກບາ້ ນໃຫສ້ ອດຄ່ ອງກບັ ເນອື້ ໃນບດົ ຮຽນ 18 ແນະນາໍ ວຽກບາ້ ນຈະແຈງ້ 19 ສກຶ ສາອບົ ຮມົ ນວຄດິ ຄຸນສມົ ບດັ

ແບບສອບຖາມ(ສໍາລບັ ນກັ ຮຽນ) 1. ຈດຸ ປະສງົ : - ເພ່ ອື ເປນັ ການປບັ ປຸງການຮຽນ-ການສອນໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ ຈ່ ງຶ ໄດອ້ າໄສຂໍມ້ ູນຈາກການສອບຖາມຄງັ້ ນເີ້ ພ່ ອື ໄປ ປບັ ປຸງການຮຽນການສອນໂດຍສະເພາະແມ່ ນຄູສອນວຊິ າວນັ ນະຄະດ.ີ - ເພ່ ອື ເປນັ ບ່ ອນອງີ ໃນການປບັ ປຸງແກໄ້ ຂຂໍຄ້ ງົ ຄາ້ ງໃນການຈດັ ກດິ ຈະກາຮຽນ-ການສອນໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ ແລະ ສອດຄ່ ອງກບັ ສະພາບຕວົ ຈງິ . 2. ຄໍາແນະນາ: ໃຫພ້ ວກນອ້ ງອ່ ານ ແລະໃຊເ້ ຄ່ ອື ງໝາຍຕກິ  ໃສ່ ຂໍຄ້ ວາມລ່ ຸມນທີ້ ່ ີເຫນັ ວ່ າເປນັ ຄວາມຈ່ ງິ ແລະ ເພ່ ງິ ພໃໍ ຈຕາມລະດບັ ຕ່ ໍໄປນ:ີ້ ດຫີ າຼ ຍ; ດ;ີ ກາງ; ອ່ ອນ ແລະ ອ່ ອນຫຼາຍ. ລ/ດ ເນອື້ ໃນການສອບຖາມ ດຫີ າຼ ຍ ລະດບັ ຄວາມເພ່ ງພໍໃຈ ດີ ກາງ ອ່ ອນ ອ່ ອນຫາຼ ຍ 1 ມກີ ານສາ້ ງບນັ ຍາກາດກ່ ອນຮຽນ 2 ມກີ ານຈດັ ຕງັ້ ຫອ້ ງ 3 ມບີ າດລຽ້ ວເຂາົ້ ສ່ ູບດົ ຮຽນ 4 ໃຫຄ້ ໍາແນະນາໍ ແລະອະທບິ າຍບດົ ຮຽນຈະແຈງ້ 5 ໃຊສ້ ່ ກື ານສອນທ່ ສີ ອດຄ່ ອງກບັ ເນອື້ ໃນບດົ ຮຽນ 6 ໃຫເ້ ວລານກັ ຮຽນໄດຄ້ ນົ້ ຄວາ້ 7 ໃຊຄ້ າໍ ຖາມຫາຼ ກຫຼາຍຮູບແບບ 8 ສາ້ ງແຮງຈງູ ໃຈໃຫກ້ ບັ ນກັ ຮຽນ 9 ຄວາມໃກຊ້ ດິ ຕດິ ແທດກບັ ນກັ ຮຽນ 10 ໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດມ້ ສີ ່ ວນຮ່ ວມ 11 ຕດິ ຕາມການເຮດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງນກັ ຮຽນ 12 ໃຫກ້ ານຍອ້ ງຍຊໍ ມົ ເຊຍີ ນກັ ຮຽນ 13 ເນນັ້ ໜກັ ຈດຸ ສໍາຄນັ ຂອງບດົ ຮຽນ 14 ທວນຄນື ຄວາມຈ່ ຈື າໍ ຂອງນກັ ຮຽນ 15 ຕກັ ເຕ່ ອື ນແລະມອບວຽກບາ້ ນ

ແບບທດົ ສອບ 1. ຊ່ ື ແລະ ນາມສະກຸນ....................................................................ຫອ້ ງ.............................. 2. ຄາໍ ແນະນາ: ໃຫພ້ ວກນອ້ ງຂດີ ອອ້ ມເອາົ ຄໍາຕອບທ່ ຖີ ກື ຕອ້ ງທ່ ສີ ຸດພຽງຂໍດ້ ຽວ. 3. ຄໍາຖາມ ແລະ ຄໍາຕອບ 1. ບດົ ເລ່ ອື ງ ແຫກຄຸກ ແມ່ ນໃຜເປນັ ຜູແ້ ຕ່ ງ? ກ. ທ່ ານ ທອງເສຍີ ໂຄດວງົ ສາ ຂ. ທ່ ານ ຈນັ ທີ ເດອື ນສະຫວນັ ຄ. ທ່ ານ ສຸວນັ ທອນ ບຸບຜານຸວງົ ງ. ທ່ ານ ພູມີ ວງົ ວຈິ ດິ 2. ນາຍສາລະວດັ ທ່ ພີ າບນັ ດາຜູນ້ າໍ ປະຕວິ ດັ ແຫກຄຸກ ມຈີ ກັ ຄນົ ? ກ. 8 ຄົນ ຂ. 9 ຄນົ ຄ. 10 ຄນົ ງ. 11 ຄນົ 3. ບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ າໍ ທ່ ຖີ ກື ຄຸມຄງັ ຢ່ ູຄຸກໂພນເຄງັ ມຈີ ກັ ທ່ ານ? ກ. ມີ 14 ທ່ ານ ຂ. ມີ 15 ທ່ ານ ຄ. ມີ 16 ທ່ ານ ງ. ມີ 17 ທ່ ານ 4. ພວກປະຕກິ ານວຽງຈນັ ມາ້ ງເພທາໍ ລາຍສນັ ຍາລວມລາວປໃີ ດ? ກ. ປີ 1985-1995 ຂ. ປີ 1945-1975 ຄ. ປີ 1958-1959 ງ. ປີ 1965-1975 5. ເປນັ ຫຍງັ ພວກສດັ ຕູຈ່ ງຶ ຈບັ ກຸມບນັ ດາຜູນ້ າໍ ແນວລາວຮກັ ຊາດເຂາົ ຄຸກ? ກ. ຍອ້ ນພວກສດັ ຕູຫວງັ ດບັ ມອດ ຂ. ຍອ້ ນຄວາມຄຽດແຄນ້ ການປະຕວິ ດັ ລາວ ຄ. ຍອ້ ນບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ າໍ ກະທາໍ ຜດິ ງ. ຍອ້ ນຢາກທໍາລາຍປະເທດລາວ 6. ກ່ ອນເຂາົ້ ຮ່ ວມການປະຕວິ ດັ ທ່ ານ ທອງເສຍີ ໂຄດວງົ ສາ ເຮດັ ວຽກຫຍງັ ? ກ. ເປນັ ປະຊາຊນົ ຄນົ ທາໍ ມະດາ ຂ. ເປນັ ທະຫານຝ່ າຍແນວລາວຮກັ ຊາດ ຄ. ເປນັ ສາລະວດັ ທະຫານຝ່ າຍ ງ. ເປນັ ຜູຊ້ ່ ວຍທ່ ານຜູນ້ າໍ ລາວ ປະຕກິ ານຂວາຈດັ ວຽງຈນັ 7. ທ່ ານຜູນ້ າໍ ລາວຖກື ພວກສດັ ຕູຈບັ ເຂາົ້ ຄຸກໃນວນັ ທ,ີ ເດອື ນ,ປີໃດ? ກ. 25. 7. 1965 ຂ. 26. 7. 1958 ຄ. 27. 7. 1945 ງ. 28. 7. 1959 8. ຍອ້ ນສາເຫດອນັ ໃດບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ າໍ ຈ່ ງຶ ສາມາດແຫກຄຸກໄດ?້ ກ. ຍອ້ ນຄວາມສະຫາຼ ດຫກຼັ ແຫຼມ ຂ. ຍອ້ ນພວກສດັ ຕູຈດັ ຍາມເຝາົ້ ບ່ ເໍ ຄ່ ງັ ແລະ ມພີ ບິ ໄຫວຂອງທ່ ານຜູນ້ າ ຄດັ ຄ. ຍອ້ ນຄວາມໂງ່ຈາ້ ຂອງພວກສດັ ຕູ ງ. ຍອ້ ນຄວາມມນີ າໍ້ ໃຈຮກັ ຊາດ 9. ບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ າໍ ແຫກຄຸກໃນວນັ ທ,ີ ເດອຶ ນ, ປໃີ ດ? ກ. 24.5.1960 ຂ. 23.4.1961 1

ຄ. 24.5.1906 ງ. 25.6.1959 10. ຄາໍ ເວາົ້ ທ່ ວີ ່ າ ເຂາົ້ ຖໍາ້ ເສອື ເພ່ ອື ຂາ້ ເສອື ແມ່ ນຄໍາເວາົ້ ຂອງໃຜ? ກ. ພວກປະຕກິ ານວຽງຈນັ ຂ. ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວ ຄ. ທ່ ານທອງເສຍີ ໂຄດວງົ ສາ ງ. ລຸງ ສຸພານຸວງົ 11. ສູນກາງແນວລາວຮກັ ຊາດເຂາົ້ ມາວຽງຈນັ ຕາມສນັ ຍາວຽງຈນັ ທ່ ສີ ອງຝ່ າຍໄດລ້ ງົ ນາມກນັ ເມອື ປໃີ ດ? ກ. ປີ 1956 ຂ. ປີ 1957 ຄ. ປີ 1958 ງ. ປີ 1975 12. ເປນັ ຫຍງັ ທ່ ານ ທອງເສຍີ ໂຄດວງົ ສາ ຈ່ ງຶ ຮ່ ວມມກື ບັ ບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ າໍ ? ກ. ຍອ້ ນເຫນັ ໄດເ້ ຖງິ ການບ່ ໍມີ ຂ. ຍອ້ ນນາໍ້ ໃຈຄຽດແຄນ້ ຄວາມເປນັ ທາຂອງພວກສດັ ຕູ ຄ. ຍອ້ ນຄວາມເກ່ ງັ ກາ້ ສາມາດ ງ. ຍອ້ ນມແີ ຮງຈງູ ໃຈ 13. ນາໍ້ ໃຈຮກັ ຊາດຂອງທ່ ານ ທອງເສຍີ ໂຄດວງົ ສາ ສະແດງອອກແນວໃດ? ກ. ມຄີ ວາມສາມກັ ຄີ ຂ. ຊ່ ວຍເຫອຼື ພວກສດັ ຕູ ຄ. ພາທ່ ານຜູນ້ າໍ ແຫກຄຸກໂພນເຄງັ ງ. ມຄີ ວາມຊ່ ສື ດັ ສຸຈະຫຼິ 14. ເນອື້ ໃນລວມເລ່ ອື ງ ແຫກຄຸກ (ຄດັ ຕອນ) ເວາົ້ ເຖງິ ຫຍງັ ? ກ. ການກະທາໍ ອນັ ຊ່ ວົ ຮາ້ ຍຂອງສດັ ຕູ ຂ. ການໂຕນໜອີ ອກຈາກຄຸກ ຂອງທ່ ານຜູນ້ າໍ ລາວ ຄ. ການກ່ າວປະນາມພວກສດັ ຕູແລະ ງ. ຄວາມສບັ ສນົ ວຸນ້ ວາຍແລະ ຄວາມພະຍາຍາມຂອງທ່ ານຜູນ້ າໍ ຂໍຂ້ ດັ ແຍງ້ ເຊ່ ງິ ກນັ ແລະກນັ 15. ບດົ ເລ່ ອື ງ ແຫກຄຸກ (ຄດັ ຕອນ)ແບ່ ງອອກເປນັ ຈກັ ຕອນ? ກ. 5 ຕອນ ຂ. 6 ຕອນ ຄ. 7 ຕອນ ງ. 8 ຕອນ 16. ບນັ ດາທ່ ານຜູນ້ າໍ ທ່ ຖີ ກື ຈບັ ມທີ ່ ານໃດແດ່ ? ກ. ທ່ ານ ສຸພານວຸ ງົ , ທ່ ານ ໜຮູ ກັ ຂ. ທ່ ານຄໍາຜາຍບຸບຜາ,ທ່ ານ ໝນື ພູມສະຫວນັ ,ທ່ ານ ພູມວີ ງົ ວຈິ ດິ ,....... ສມົ ວຈິ ດິ ,ທ່ ານ ຜຸຍຊະນະນກິ ອນ... ຄ. ທ່ ານພູມໜີ ່ ໍສະຫວນັ ,ທ່ ານ ພູນ ງ.ທ່ ານ ໜຮູ ກັ ພູມສະຫວນັ ,ທ່ ານພູມີ ສປີ ະເສດີ ,ທ່ ານສຸພານວຸ ງົ ,...... ວງົ ວຈິ ດິ ,ທ່ ານໝນື ສມົ ວຈິ ດິ ,........ 17. ຜູແ້ ຕ່ ງໄດອ້ ງີ ໃສ່ ຫຍງັ ໃນການປະດດິ ແຕ່ ງເລ່ ອື ງ ແຫກຄຸກ.? ກ. ອງີ ໃສ່ ຄວາມຄດິ ຂອງຜູແ້ ຕ່ ງເອງ ຂ. ອງີ ໃສ່ ວນັ ນະຄະດີ ຄ. ອງີ ໃສ່ ສງັ ຄມົ ງ. ອງີ ໃສ່ ເຫດການປະຫວດັ ສາດ 18. ເລ່ ອື ງ ແຫກຄຸກ ເປນັ ບດົ ເລ່ ອື ງແນວໃດ.? ຂ. ເປນັ ກອນລໍາປະຫວດັ ສາດ ກ. ບດົ ເລ່ າົ ເລອື ງວລິ ະກໍາປະຫວດັ ສາດຕອນໜ່ ງຶ 2

ຄ. ເລ່ ອື ງຈງິ ຄນົ ແທ້ ງ. ບດົ ເລ່ ອື ງຕະຫກຼົ 19. ລູກແຫ່ ງຼ ຕນີ ມຂື ອງອາເມຮກິ າມໃີ ຜແດ່ ? ຂ. ຜຸຍຊະນະນກິ ອນ,ພູມວີ ງົ ວຈິ ດິ ກ. ຜຸຍຊະນະນກິ ອນ,ພູມໜີ ່ ໍສະຫວນັ ງ. ພູມໜີ ່ ສໍ ະຫວນັ ,ສຊີ ະນະສສີ ານ ຄ. ສຊີ ະສສີ ານ,ມາໄຂຄໍາພທິ ນູ ຂ. ຊຽງຂວາງ 20.ເຂດທ່ ໝີ ນັ້ ຂອງການປະຕວິ ດັ ຢ່ ູໃສ? ງ. ຊໍາເໜອື ກ. ຫວົ ພນັ ຄ. ຜງົ້ ສາລີ 3