unit4ใบความรู้เรื่องเครื่องมือในการเขียนแบบ

เอกสารเสรมิ ความรู้ เครือ่ งมอื ในงานเขยี นแบบมีหลายอยา่ งหลายประเภท ช่างเขยี นแบบท่ดี ีจงึ ตอ้ งมีความรู้ความเข้าใจและ รจู้ กั วธิ ีการใช้เครอ่ื งมอื และอุปกรณต์ า่ ง ๆ ในการเขยี นแบบ ตลอดจนเขา้ ใจเทคนิควิธีการเขียนแบบ จึงจะไดง้ านเขยี น แบบทด่ี แี ละถกู ต้อง 1 . ชนิดเคร่อื งมือในงานเขียนแบบ 1.1 โตะ๊ เขยี นแบบ เป็นโตะ๊ ทใี่ ช้สำหรับยดึ ตดิ กระดาษเขยี นแบบ ใชร้ ว่ มกบั ไมท้ แี ละฉากสามเหลย่ี ม ตลอดจนวางเครื่องมือเขียนแบบอน่ื ๆ ลกั ษณะรูปร่างโดยทว่ั ไปมโี ครงสรา้ งเปน็ เหล็กกล่องส่ีเหลยี่ มมีกระดานทยี่ ึดตดิ กับตัวโต๊ะ เอียงทำมุมกบั ตวั กระดานโดยท่วั ไปเป็นไม้อัดทีป่ ิดทบั ด้วยวัสดทุ ่ผี ิวเรียบ เช่น โฟไมก้า, เมลามนี เป็นต้น พื้นผวิ วสั ดปุ ิดทบั จะเปน็ ผวิ ดา้ น กระดานรูปรา่ งเป็นสเ่ี หลยี่ มผนื ผา้ มหี ลายแบบหลายขนาด เชน่ ขนาด 40 x 60 เซนตเิ มตร , ขนาด 60 x 100 เซนตเิ มตร, ขนาด 80 x 120 เซนติเมตร เป็นตน้ ที่ขอบกระดานท้งั สด่ี ้านต้องเรยี บตรง และไดฉ้ ากกันโตะ๊ เขียนแบบมีหลายแบบหลาย รูปแสดงโต๊ะเขยี นแบบพร้อมชดุ อุปกรณ์

รปู แสดงโตะ๊ เขยี นแบบทสี่ ามารถปรบั มมุ เอยี งได้ รูปแสดงโต๊ะเขียนแบบพร้อมทสี ไลด์ 1.2 กระดาษเขยี นแบบ เป็นวสั ดุงานที่ใช้สำหรับเขยี นบนั ทึกแบบงานลงบนผวิ กระดาษ เพื่อใช้เปน็ การ ส่ือสารถา่ ยทอดระหวา่ งชา่ งผู้เขียนแบบกบั ชา่ งผู้ผลิตชิน้ งาน กระดาษทใี่ ชใ้ นงานเขยี นแบบมีอยู่ 2 ชนดิ คือ กระดาษเขยี นแบบธรรมดากับกระดาษไขขนาดกระดาษ มีอยู่หลายขนาดสามารถเลอื กใช้ตามความเหมาะสม ใน มาตรฐานDIN 476 ได้กำหนดขนาดกระดาษหลักไว้ 7 ขนาด คอื A0, A1, A2, A3, A4, A5 และ A6 โดย กระดาษขนาด A0 เปน็ ขนาดกระดาษทม่ี ีขนาดโตที่สุด มีพ้ืนทีร่ วม 1 ตารางเมตร

รปู แสดงเปรียบเทยี บขนาดกระดาษเขียนแบบ ตารางที่ แสดงขนาดกระดาษ 1.3 ไมท้ ี (T-Square) และทสี ไลด์ (T-Slide) เปน็ เคร่อื งมอื ทใี่ ชส้ ำหรบั เขียนเสน้ ตรงในแนวนอน และใช้ ร่วมกับฉากสามเหลี่ยมในการเขียนเสน้ ในแนวดิ่งและเส้นเอียงมุมต่าง ๆ มีลกั ษณะรปู รา่ งเปน็ ตัวที (T) มี ส่วนประกอบ 2 สว่ น คอื ส่วนหวั (Head) และส่วนใบ (Blade) ซึ่งทง้ั สองส่วนจะยึดตดิ กันโดยทำมมุ ฉากต่อกัน สว่ น ใบจะมสี เกลตดิ ยาวตลอดความยาวโดยท่วั ไปจะมีหน่วยเป็นระบบเมตริกที่วัดเป็นเซนตเิ มตรวัสดโุ ดยทว่ั ไปจะเป็นไม้ และพลาสติก

รูปแสดงลักษณะไม้ที 1.4 ไมท้ ี หรือ ทีสไลด์ เปน็ เคร่ืองมือท่ีใช้ทำงานในลักษณะเช่นเดยี วกบั ไมท้ ี สามารถนำ มาประกอบกับโตะ๊ เขียนแบบ หรอื กระดานเขียนแบบได้ โดยใช้หลักการทำงานของเชอื กและรอก มีความสะดวกรวดเร็วในการใชง้ าน และมคี วาม ขนานเที่ยงตรงกว่าไม้ที รูปแสดงทีสไลด์ท่ีตดิ ตง้ั บนโต๊ะเขียนแบบ

1.5 ฉากสามเหลีย่ ม (Set Square) เป็นเครอ่ื งมือท่ใี ชเ้ พ่อื ขีดเขียนเสน้ ในแนวดง่ิ และเส้นในแนวเอียง การ ใชง้ านจะใช้รว่ มกับไม้ทีมีอยู่ 2 แบบ ดังนี้ 1.5.1 ฉากสามเหลย่ี มแบบตายตวั มรี ูปรา่ งเป็นสามเหล่ยี มมมุ ฉากมี 3 ดา้ น 3 มมุ โดยจะมมี ุมฉาก อยหู่ นง่ึ มุมมีอยู่ 2 แบบ คอื แบบมมุ ภายใน 45, 45 และ 90° และมุมภายใน 30, 60 และ 90° วัสดโุ ดยทั่วไปจะเป็น พลาสติกใสมีสเกลอยู่ทด่ี า้ นข้าง มีทั้งสเกลระบบเมตรกิ ทว่ี ดั เปน็ เซนตเิ มตร และระบบองั กฤษทวี่ ดั เปน็ นวิ้ (ก) มุม 45, 45 และ 90° (ข) มุม 30, 60 และ 90° รปู แสดงฉากสามเหล่ียมแบบตายตัว 1.5.2 ฉากสามเหลย่ี มแบบปรบั มมุ ได้ ลักษณะรูปรา่ งเป็นสามเหลย่ี มท่ีสามารถปรบั มุมต่าง ๆ ได้ รปู แสดงฉากสามเหล่ียมแบบปรบั มมุ ได้

1.6 วงเวียน เปน็ เครื่องมือทใ่ี ชส้ ำหรับการเขียนส่วนโค้ง หรอื วงกลมมลี ักษณะเป็นขาสองขาติดกัน โดย สามารถปรับขยายขาให้กวา้ งหรือแคบได้ปลายขาขา้ งหนึ่งจะติดเหลก็ ปลายแหลมไว้สว่ นปลายขาอีกข้างจะมชี ุดจบั ยดึ ดนิ สอ 1.6.1วงเวียนขนาดเลก็ เปน็ วงเวียนท่ีใช้เขียนส่วนโค้ง หรอื วงกลมที่มีขนาดเลก็ ลกั ษณะรูปร่างมี ขาสองขา โดยขาข้างหนง่ึ จะยึดตดิ เหลก็ ปลายแหลม สว่ นขาอีกข้างหนง่ึ จะมีชดุ จบั ยดึ ดนิ สอ การขยายความกวา้ งขา วงเวยี นจะใช้สกรูเปน็ ตัวปรับโดยมแี รงสปรงิ เป็นตัวดันไว้ 1.6.2 วงเวียนขนาดกลาง เปน็ วงเวยี นท่ีใชเ้ ขียนส่วนโค้ง หรอื วงกลมขนาดกลางทีใ่ ช้โดยทว่ั ไป (ก) วงเวยี นขนาดเล็ก (ข) วงเวียนขนาดกลาง รปู แสดงวงเวียนขนาดเลก็ และวงเวียนขนาดกลาง 1.7 ดินสอ เปน็ เครอ่ื งมือทใี่ ช้ในการขีดเขียนเส้นลงบนผวิ กระดาษเขยี นแบบ ตัวไส้ดนิ สอทำจากกราไฟท์ มี อยู่ 2 แบบ ดังน้ี 1.7.1 ดนิ สอเปลือกไม้ เป็นดนิ สอเปลอื กไมท้ ี่หุ้มไส้ดนิ สอขนาด 2 มิลลิเมตรเวลาใช้งานจะต้อง เหลาให้ไส้ดินสอยาวย่ืนออกมาจากเปลือกไม้ และลับปลายให้แหลมเลก็ รปู แสดงดนิ สอเปลอื กไม้

1.7.2 ดนิ สอแบบไส้มาตรฐาน ลักษณะการทำงานคล้ายกันกบั ดินสอแบบไส้ใหญ่ แตไ่ ส้ดนิ สอแบบนจี้ ะขนาด เลก็ เหมอื นเขม็ มีหลายขนาด เชน่ 0.3, 0.5 และ 0.7 มิลลเิ มตรใชง้ านสะดวกเพียงกดใหป้ ลายดนิ สอยนื่ ออกมาจากดา้ มดนิ สอเพียงเล็กน้อย ไมต่ ้องเหลาและลับปลายดนิ สอเลย ใชส้ ำหรับขีดเสน้ ตามขนาดความหนาทต่ี ้องการ รปู แสดงดนิ สอแบบไส้ 1.8 ยางลบ เป็นอปุ กรณ์ใช้ลบรอยขีดเขยี นทไ่ี ม่ตอ้ งการออกจากบนพน้ื ผวิ กระดาษ มี 2 แบบคอื ยางลบดนิ สอ และยางลบหมึก รูป ยางลบ 1.9 บรรทัดสเกล เปน็ เคร่อื งมือวดั ขนาดมี 2 มาตราสว่ นคือ มาตราส่วนอังกฤษ หนว่ ยระยะความยาวเปน็ นิ้วฟุต และมาตรา สว่ นเมตริก มีหน่วยความยาวเป็น มิลลเิ มตร เซนติเมตร แต่ในงานเขยี นแบบในปจั จบุ นั จะใชร้ ะบบเมตรกิ ซ่ึงมีหลาย แบบ เชน่ บรรทัดสามเหลย่ี ม บรรทดั ตรง และบรรทัดโคง้ การใชง้ าน ใชว้ ดั ขนาดความยาวตาม มาตราส่วนทกี่ ำหนดอยู่ บรรทัดแตล่ ะดา้ น จะมมี าตราส่วน 1:20, 1:25, 1:50, 1:100, 1:75, 1:125 กำหนดอยู่ การใช้งานบรรทดั วัดระยะแบบแบนใช้สำหรับวัดขนาดตามมาตราวัด ระบบองั กฤษ และเมตรกิ ดว้ ย อัตราสว่ น 1:1 รปู บรรทดั สเกล อา้ งอิงจาก www.tatc.ac.th/files/09012122221105_09102122220259.pdf