งานไม้เบื้องต้น

หนว่ ยการเรียนร้ทู ่ี 4

สาระการเรยี นรู้ 1. โครงสร้างของไม้ 2. การจาแนกชนิดของไม้ 3. การเลือกไม้ท่มี ีคณุ ภาพและเหมาะสม 4. ผลติ ภณั ฑ์จากไม้ 5. เคร่ืองมือช่างไม้ประจาบา้ น 6. เครื่องมอื กลทใ่ี ช้ในงานไม้ 7. การต่อไมแ้ ละการเข้าไมเ้ บื้องต้น

โครงสรา้ งของไม้ เปลือก อย่ดู า้ นนอกสุดของลา แก่นไม้ เซลลข์ องต้นไมท้ ีไ่ มท่ าแลว้ แปรสภาพ ตน้ ประกอบดว้ ยเซลล์ทตี่ ายแลว้ มาจากกระพ้ี มีความแขง็ และหนาแนน่ กับเซลลท์ ี่มีชีวติ อย่ดู า้ นใน ใจไมห้ รอื ไสไ้ ม้ อยู่ เส้นรศั มี เซลล์ขวางของ ตรงกลางของลาต้น ลาตน้ ออกจากใจกลาง ของไมไ้ ปยงั เปลอื กไม้ เยื่อเจรญิ เป็นผนงั วงปี แนวต้นไม้ทเี่ กิดขึน้ ในแต่ บางๆ ทอ่ี ยถู่ ดั มา ละปี ใช้เปน็ ตัวช้ีอายขุ องไม้ จากเปลอื กชน้ั ใน น้ันๆ โดย 1 วง เทา่ กับ 1 ปี กระพี้ ส่วนท่อี ย่ตู รงกลางของเนอ้ื ไม้ มี หนา้ ท่ลี าเลียงอาหารและน้า

การจาแนกชนดิ ของไม้ ไม้ คอื วัสดกุ ่อสร้างทเี่ กดิ ขน้ึ เองตามธรรมชาติ โดยวิศวกรรมสถานแหง่ ประเทศไทย (วสท.) ได้แบง่ ชนิดของไม้ตรงตามมาตรฐาน วสท. 1002-16 ทั้งหมด 5 ชนดิ คอื ไม้เนือ้ อ่อนมาก เช่น ⚫ไมก้ ระท้อน ใช้ทาพื้น เพดาน เคร่อื งเรือน ⚫ไม้จาปาป่า ใช้ทากระดานก้ัน บานประตู หน้าตา่ ง ⚫ไม้ยมหอม ใช้ทากระดาน เพดาน พาย เครือ่ งดนตรี ฝักดาบ ไม้เนอื้ ออ่ น เชน่ ⚫ไมพ้ ะยอม ใชใ้ นงานกอ่ สร้าง เช่น ทาหมอนรางรถไฟ ⚫ไม้สกั ใช้ทาประตู หนา้ ตา่ ง วัสดเุ คร่ืองใช้ เคร่อื งเรือนตา่ งๆ ⚫ไม้ทามงั ใชใ้ นการกอ่ สร้างทวั่ ไปและทาสาก

ไม้เนือ้ แขง็ ปานกลาง เชน่ ⚫ไม้ตะแบก เนื้อไมแ้ ข็งแรงและชักเงาได้ดี ⚫ไมต้ ะเคียนทอง ใชท้ าวงกบ ไมร้ ะแนงตา่ งๆ ไมห้ มอนรางรถไฟ ⚫ไม้นนทรี ใชใ้ นการกอ่ สรา้ งในร่ม เช่น ฝาบา้ น เพดาน ไมเ้ นอ้ื แขง็ เช่น ⚫ไมม้ ะค่าโมง เนื้อไม้แข็งแรงทนทาน ข้อเสียคอื เลอ่ื ยยาก ⚫ไม้ประดู่ ลวดลายไม้สวยงาม ⚫ไม้เตง็ ทนฝนและแดด ใชท้ าโครงสรา้ งอาคารบ้านเรอื นทว่ั ไป ไม้เนือ้ แขง็ มาก เชน่ ⚫ไม้บนุ นาค ใชท้ าอาคารบ้านเรอื น เสาเรอื น สะพาน เกวียน ⚫ไมก้ ระพีเ้ ขาควาย ใชท้ าเครื่องเรอื น เครอื่ งกลงึ ⚫ไม้ตีนนก ใช้สาหรับทาเครือ่ งมอื เกษตร หมอนรองรางรถไฟ

ชนิดของไม้ทน่ี ยิ มใช้ ไม้สกั ไม้ยาง เนอ้ื ไมล้ ะเอยี ดและน่มิ งา่ ยตอ่ เนือ้ ไมค้ อ่ นข้างหยาบและออ่ น การใช้เครอ่ื งมอื ชา่ ง มคี วามแขง็ เหมาะกับการใช้งานไม้ในทร่ี ม่ พอประมาณ แตค่ ่อนขา้ งเปราะ เน่อื งจากไม้มยี างมาก แห้งชา้ ปลวกไมก่ ิน เล่อื นผา่ ซอยไดง้ ่าย และยดื หดตัวสูง เหมากับการทาเคร่อื งเรือน

ไม้เตง็ ไมช้ นดิ นท้ี นต่อสภาพดินฟ้า อากาศ เหมาะกับงานภายนอกและ ส่วนท่ใี ชร้ ับนา้ หนกั หรือเป็น โครงสรา้ ง เช่น เสา คาน บนั ได ไมร้ ัง เนอ้ื ไม้ละเอียดปานกลาง สีนา้ ตาลอมเหลือง เมอื่ แหง้ คุณสมบัติเหมือนไม้ แตง็ ทุกประการ

ไม้แดง เนอื้ ไม้มคี วามแนน่ ทาใหต้ ดั และ เจาะยาก ส่วนมากนามาทาเปน็ โครงสรา้ งอาคาร เชน่ เสา คาน ตง และเครือ่ งเรือนพเิ ศษ เพราะ รับน้าหนักได้ดี ไม้ตะแบก เนื้อไม้ละเอยี ดใส ลวดลายสวยงาม เหมาะ กบั การกอ่ สรา้ งบา้ นพัก และท่อี ยู่อาศัย

การเลอื กไมท้ ่มี ีคณุ ภาพและเหมาะสม ควรพจิ ารณาเรื่องตา่ งๆ ดงั นี้ ⚫ จานวนทีต่ ้องการ แยกรายการวา่ ต้องการทีจ่ ะใช้ไม้ขนาดและจานวน เท่าไหร่ รวมถงึ อปุ กรณ์ในการใชง้ ายต่างๆ และจานวนท่ตี ้องใช้ ⚫ ขนาดหนา้ ตัดของไม้ ตอ้ งคานงึ ถึงขนาดและมาตรฐานตามทีจ่ าหน่ายกนั ตามท้องตลาด โดยแบง่ ออกเป็น - หน้าตดั เปน็ นิ้ว ความยาวเปน็ เมตร ใช้กบั ไม้เบญจพรรณ - หน้าตัดเปน็ นิ้ว ความยาวเปน็ ฟตุ ใชก้ บั ไมส้ ัก

⚫ ชนิดของไม้ ควรเลือกใหเ้ หมาะกับการใช้งานโดยเฉพาะงานเฟอร์นิเจอร์ ⚫ เกรดของไม้ แบ่งออกเป็น 2 แบบ คือ ไมค้ ดั ซึ่งเป็นไม้ชัน้ ดี มตี าหนิ นอ้ ย ไมม่ ตี าไม้ และไม้คละ ซ่ึงมตี าหนมิ าก แตม่ ีราคาถกู กวา่ ไมค้ ดั ⚫ การแตง่ ผวิ ไม้ ซึ่งแตง่ เฉพาะด้านที่โชว์เทา่ นั้น อาจจะ 1 หรือ 2 ด้าน ควรเลอื กไมเ้ กรดปานกลาง เพ่ือประหยัดคา่ ใชจ้ า่ ย ⚫ ไม้ทผ่ี า่ นการอบ ควรเลอื กใชไ้ ม้ทผี า่ นการอบ เพราะมีปริมาณ ความช้อื นทเี่ หมาะสม ไม่บิดงอเม่อื อากาศภายนอกเข้าไปสมั ผสั

ตาหนขิ องไม้ทไี่ มค่ วร ซอื้ หรือหลีกเลี่ยง ⚫ ตาไม้ (knot) เปน็ ตาหนิที่พบได้ เสมอ จะทาใหท้ ิศทางแนวเส้ียนไม้สะดดุ ลง ⚫ รอยร้าว (Shake) เปน็ รอยแตก ตามเสย้ี นของไม้ มผี ลทาให้ความแข็งแรง ของไมล้ ดลง ⚫ รอยปริ (Check) เปน็ รอยแตกตาม เสย้ี นไม้ เกิดจากการหกตวั ขณะผ่ึงไม้ ⚫ รอยผุ (Decay) ปกตจิ ะเกดิ จากรา ซ่งึ เป็นอนั ตรายตอ่ ไม้

ผลติ ภัณฑจ์ ากไม้ กล่มุ แผน่ วัสดทุ ี่ใช้ไม้ช้นิ เล็กมาประสานกัน (Laminated Board) โดยประกอบไปด้วยวตั ถดุ ิบท่ีทาจากไม้แผน่ บางๆ (veneer) มาอัดซอ้ นกันจนได้ความหนา ตามทีต่ อ้ งการ หรอื ใช้ไมแ้ ปรรูปบางๆ ตอ่ กัน เป็นแผน่ แลว้ นามาทาเป็นไส้ (Core) เชน่

กลมุ่ แผ่นช้นิ ไม้สับอัด (Particle Board) ไม้กลมุ่ นี้จาเปน็ ตอ้ งใช้วตั ถุดบิ พวกที่มีเซลลโู ลส แต่ละชนดิ ที่แตกตา่ งกันไป เชน่ ไม้ยูคาลปิ ตสั ไม้ ยางพารา นามาสับย่อยดว้ ยเคร่ืองจกั ร แลว้ นาไป คลกุ กับกาวเขา้ เครือ่ งอดั ร้อนให้ไดต้ ามขนาดท่ี ต้องการ กลุ่มแผ่นใยไม้อดั (Fiber Board) เป็นการนาแผ่นวสั ดทุ ่ที ามาจากเสน้ ใยของไม้ มาเรียงเป็นแผน่ โปร่ง จากน้นั จึงนาไมเ้ ข้าเคร่ืองอดั ให้ไดข้ นาดตามตอ้ งการ นิยมใช้กรุหลังกรอบรูป



ค้อน (Hammer) ใชส้ าหรบั ตอกตะปูหรือลม่ิ ไม้ คอ้ นใช้สาหรบั งานไมม้ ี 2 ชนิด คอื คอ้ นหงอน ค้อนไม้ (Claw Hammer) (Wood Mallet) หวั คอ้ นทาจากโลหะ หัวคอ้ นเป็นวงกลม ใช้สาหรบั ตอกตะปู ทาจากใม้เน้ือแข็ง ด้านหลงั ของคอ้ น เสน้ ผา่ นศนู ย์กลาง หงอนใช้สาหรบั การ 2-4 น้ิว ถอนตะปู

ใช้ในการตัดไม้ใหไ้ ด้ตามขนาดท่ีตอ้ งการ ช่วยใหก้ าร เลื่อย ทางานของช่างดีขนึ้ อย่างมาก เลอ่ื ยท่ีใชก้ บั งานไม้มีดงั น้ี (Saw) เลือ่ ยวงเดอื นชนิดมอื ถือ เลื่อยลอ (Dpvetail (Circular Saw) เปน็ Saw) ลกั ษณะคล้าย เลื่อยฉลุ (Coping Saw) ชนิดท่สี ามารถใชม้ อื จับ เลอ่ื นสันแข็ง ต่างกันตรงที่ - เลอ่ื ยฉลทุ ี่ใช้แรงงานคน เครอื่ งในการตัดไม้ เหมาะ ด้ามจับเป็นด้ามยาว เหมาะ สาหรบั ตดั ซอยไมท้ ่มี ี สาหรับใชง้ านบากไม้ เพ่ือ เหมาะสาหรับงานทีม่ ี สว่ นโคง้ และชน้ิ งานมี ขนาดยาว ทาเดือยเขา้ ไม้ ขนาดไมใ่ หญ่มาก - เล่อื ยฉลุไฟฟา้ ทางาน เลื่อยลนั ดา (Rip Saw) ดว้ ยชดุ มอเตอร์ทใ่ี ช้ เปน็ เล่อื ยที่นิยมใช้ในงาน ไฟฟ้าเป็นพลังงาน ใช้ ช่าง เพราะสามารถใชไ้ ด้ทง้ั เฟอื งในการขบั เคลอ่ื น กา้ นและชกั ใบเล่ือยให้ งานตัดและโกรกไม้ ขึน้ ลง

กบ (Planer) เป็นเครอื่ งมือสาหรับไสหรอื ตกแตง่ ผวิ ไมใ้ หเ้ รียบเนยี น และสะดวกตอ่ การตกแตง่ ผวิ ไม้ กบไม้ ทาจากไมเ้ นื้อ กบไฟฟา้ เป็น แกรง่ ใบมดี ปรับคม เคร่ืองมอื ทุ่นแรง ได้ สามารถไสไมไ้ ด้ ทางานดว้ ยมอเตอร์ ไม่เกิน 1 มม. กบเหล็ก มี องค์ประกอบ และการใช้งาน เหมอื นกบไม้

สิ่ว (Chisel) เป็นเครอ่ื งมอื เจาะ เซาะ และบาก ใชส้ าหรับ ตกแตง่ ผิวไมใ้ ห้เป็นรู รอ่ ง หรือทาช่องเพื่อใช้ ติดอุปกรณ์ ปลายสว่ิ ทามาจากโลหะ ส่วิ เจาะเดอื ย ลักษณะ ส่วิ ปากบาง มใี บสิ่วเป็น ส่ิวเลบ็ มอื มีใบสว่ิ ที่โคง้ ใบส่ิวจะหนาและมคี ม ขอบใบเฉียงเปน็ มมุ คลา้ ยกับเล็บมอื ใช้ ตดั เปน็ มมุ ฉาก ใช้ 15-30 องศา เหมาะ สาหรับเจาะไม้ให้เปน็ กบั การใช้งานท่ี เจาะ แซะ เฉอื น ตกแต่ง แตกต่างกนั ผวิ ไม้ ช่องและเป็นรูลึก

ฉาก (Square) เปน็ เครอ่ื งมือวดั มมุ และสร้างมุม มไี ว้ตรวจสอบ มมุ ของชน้ิ งาน ฉากตาย (Bevel ฉากเปน็ (Sliding Edge Square) Bevel Square) ใบ ฉากมีใบและด้ามท่ี ฉากทาจากโลหะหรือ ยึดแน่น ใบฉากทาจาก พลาสติกแขง็ สามารถ โลหะมหี น่วยวดั เปน็ ปรบั เป็นมุมตา่ งๆ ได้ เซนติเมตรและนิว้

ตลบั เมตร (Tape Measure) เปน็ เครอื่ งมือวัดระยะ ใช้ตรวจสอบ ขนาดของวัสดุหรือช้นิ งาน ทาจากเหล็ก ปัม๊ มีลักษณะเปน็ ตลับม้วนสายวดั สายวัดพมิ พห์ นว่ ยวัด 2 ระบบคือ ระบบเมตรกิ และระบบองั กฤษ ใช้สาหรับการขดี เสน้ หรือตรวจสอบ ขนาดของชนิ้ งาน รวมถงึ การลอกแบบ หรือถอดแบบของช้ินงานทม่ี ีขนาดเทา่ กนั ทามาจากไมเ้ รียบได้ฉาก สามารถปรบั ระยะต่างๆ ได้ตามทต่ี ้องการ ขอขีด (Marking)

แมแ่ รงและปากกา (Clamp) คือเครื่องมอื บีบอัดและจบั ชิ้นงาน เพื่อใหท้ างานไดส้ ะดวกปลอดภยั ขณะ ตัด ไส หรือประกอบขึน้ รปู ชิน้ งานใหม่ แมแ่ รงยาว คอื เครือ่ งมืออดั ไม้ ทีม่ ีความกวา้ งปาก 25 นิ้วข้นึ ไป ส่วนใหญใ่ ช้อดั พ้ืนไม้ให้ยึดตดิ กนั แม่แรงมอื คอื เคร่ืองอัดไม้ ที่สามารถปรบั ตง้ั และ ขยายได้ ระยะความกวา้ ง ปาก ไมเ่ กิน 25 น้ิว เรียกแมแ่ รงตัวนว้ี า่ ปากกา มี 3 แบบไดแ้ ก่ ปากกาตวั ซี ปากกาตวั เอฟ และปากกาไม้

ไขควง (Screwdriver) ที่นิยมใช้ในงานไม้ ได้แก่ ไขควงปากแบน ดา้ มทาจากไมห้ รือพลาสตกิ ตัวไขควงเป็นโลหะชบุ นกิ เกิล ปลายแบนและ เอียงลาดเขา้ หากัน ไขควงหวั แฉก มีลักษณะคล้ายไขควง ปากแบน ต่างกนั ทปี่ ลายเปน็ 4 แฉก ใช้สาหรับขนั ตะปเู กลยี ว ไขควงแบบกดหรอื แบบอัตโนมัติ เหมาะ สาหรับงานทีต่ อ้ งขนั ตะปูเกลียวเปน็ จานวนมากซึ่งสามารถผ่อนแรงไดด้ ี

(เหลก็ ส่ง (Finishing Nail) เปน็ เครอ่ื งมอื ทีใ่ ชป้ ระกอบการ ตอกตะปู เพือ่ ให้งานออกมามี ความสวยงาม ทามาจากเหล็ก แข็งแกรง่ มลี ักษณะกลมหรือ ส่เี หลีย่ ม ประกอบดว้ ยหวั เหล็ก ทาหนา้ ทีร่ บั แรงกระแทกจากค้อน ส่วนปลายมลี ักษณะตดั ตรง คีมตัด เปน็ เครอ่ื งมอื ตัดโลหะ เช่น ตะปูและลวด

สวา่ นแท่น (Drill Press) ทางานดว้ ยมอเตอร์ สามารถ ปรบั ความเร็วได้หลายระดบั ทางานเทย่ี งตรงเจาะไม้และ โลหะไดต้ ามที่ตอ้ งการ ควร ระวงั เม่อื ใชต้ ้องสวมแวน่ นิรภัยหรือหน้ากากเสมอ สว่านไฟฟา้ (Electric Drill) เปน็ เครอ่ื งมือที่ใชท้ ุ่นแรงในการ เจาะเนื้อไม้เพอ่ื ฝังสกรู หรอื ในบาง กรณจี ะใช้ในการขดั ผิว คลาย สกรู เหมาะสาหรบั งานเกือบทุก ชนิดในบ้าน

การตอ่ ไมแ้ ละการเข้าไมเ้ บื้องตน้ การตอ่ ไม้ คอื การต่อไม้ให้มคี วามยาวมาก ขนึ้ หนา้ ข้นึ และกวา้ งข้นึ

การตอ่ ไมแ้ ละการเข้าไม้เบ้ืองตน้ การเข้าไม้ มี 2 ลกั ษณะคือ การเข้าไมท้ ีได้ มุมฉากและการเข้าไมม้ ุม 45 องศา ใชใ้ น งานรับนา้ หนกั เช่น โครงหลงั คาบ้าน