ตำราการเขียนแผนธุรกิจ (Business Plan)1.doc

183 กระบวนการผลติ 1. คำนวณสูตร เบิกวตั ถุดบิ ไดแ้ ก่ นำ้ ตาล นม เป็นต้น แลว้ ตกแต่งกล่ินและสี 2.ขน้ั ตอนการผสมตม้ ก่อนผสมวัตถุดบิ ท้ังหมดดว้ ยความร้อน ทอ่ี ณุ หภมู ิ 60 0C เป็นเวลา 30 นาที 3. ทำพลาสเจอร์ไรส์ ครง้ั ที่ 1 ในขน้ั ตอนพลาสเจอร์ไรส์ ฆา่ เชื้อ ทอี่ ณุ หภูมิ 72-74 0C โฮโมจไี นซ์ (Homogenize) ท่ี 170 - 220 Kp/cm2 4. พาสเจอร์ไรส์คร้งั ท่ี 2 ผา่ นความร้อนท่อี ณุ หภูมิ 85 0C 40 วินาที 5. วิธีการทำให้เย็น (Cooling) ในเวลาอนั รวดเร็วทอ่ี ุณหภูมิ 4 0C เพ่อื ชอ็ คเช้อื ให้ส่วนผสมดังกล่าวสะอาด ปลอดภยั และไดต้ ามมาตรฐานในการผลิตสินค้าประเภทอาหาร 6. บม่ (Aging) 0 - 4 0C 1 คนื (อยา่ งน้อย 4 ช่วั โมง) และเติมกลิ่นและสี กระบวนการผลิตไอศกรีมแบบแทง่ แสดงไวด้ ังน้ี นำ้ ไอศครมี จากถงั บม่ ทำความสะอาดอปุ กรณ์ นำไอศครีมป่ันด้วยเครื่อง ผลไม้เชอื่ ม จัดเตรียมแม่พมิ พ์ นำผลไมเ้ ช่ือมผสมรวมกัน หยอดไอศครมี ด้วยเครื่อง ทำให้เยน็ ที่อณุ หภูมิ -18 องศาเซลเซียส ปกั ไม้ แกะไอศครีมด้วยการฉดี ความรอ้ นใตพ้ ิมพ์ เคลือบรสตา่ งๆ และธัญพืช บรรจซุ อง แพค็ กลอ่ งเกบ็ รักษาในอณุ หภูมิ -18 องศาเซลเซยี ส

184 การบริหารสนิ ค้าคงคลัง การมคี ลงั สนิ คา้ เพอ่ื เกบ็ สินคา้ ในอุณหภมู ิที่เหมาะสมกอ่ นจัดจำหน่ายถงึ ลกู ค้า ซง่ึ สวนประกอบการมีคลังสินค้าเปน็ ของตนเองและดำเนนิ การบริหารคลังสินค้า ดว้ ยตนเอง ประกอบด้วยคลังเกบ็ วตั ถุดบิ และสนิ คา้ สำเร็จรปู ท้ังสถานท่ีและอุปกรณ์ เครอ่ื งมือตา่ ง ๆ ในคลงั สินคา้ การควบคุมคุณภาพ 1. ไดร้ ับรองคุณภาพในเรอ่ื งหลักเกณฑ์ทด่ี ใี นการผลติ อาหาร (Good Manufacturing Product : GMP) 2. ไดร้ ับการรบั รองใหจ้ ดั จำหน่ายแกก่ ลุม่ ลกู คา้ มุสลิม (Halal) 3. ผา่ นการรับรองการวเิ คราะหอ์ นั ตรายจดุ ควบคมุ วิกฤต (Hazard Analysis and Critical Control Point : HACCP) 4. สถานประกอบการมีการทำกจิ กรรม 5 ส อย่างตอ่ เน่ืองตลอดมา การจัดการโลจิสตกิ ส์ ใช้วธิ กี ารขนสง่ ทางรถยนต์ซงึ่ มขี ้อจำกัดในเรอ่ื งของรถท่ีตอ้ งเปน็ รถห้องเยน็ การจัดการโลจิสติกส์และการขนสง่ มีการเลือกใช้ 3 รูปแบบ ดังน้ี 1. การมหี นว่ ยจดั สง่ เป็นของตนเองซึ่งมีการลงทุนในด้านยานพาหนะพนกั งาน ฝ่ายปฏบิ ตั ิการขนส่งรวมไปถงึ ฝ่ายซ่อมบำรงุ 2. การจัดใหม้ คี ูส่ ญั ญาทางด้านการขนส่งเป็นการจัดจ้างผูร้ บั เหมาดา้ นการขนสง่ ในรปู แบบเฉพาะตามทตี่ ้องการใช้ การจัดจา้ งจะดำเนินการในลกั ษณะของการทำสัญญา วา่ จา้ งรายปี 3. การจัดหาผ้ขู นส่งทั่วไปเป็นการจดั จา้ งผรู้ บั เหมาในด้านการขนสง่ ทม่ี คี วามสามารถ ในการให้บรกิ ารขนส่งในหลายรปู แบบตามแตค่ วามต้องการ การบำรุงรักษาเครือ่ งจักรและความปลอดภยั ในสถานประกอบการ มีการทำงานบำรงุ รกั ษาเชิงป้องกันในโรงงานเพ่ือลดการหยุดการผลิตระหว่าง การทำงาน (Preventive maintenance)

185 สรุป ก าร บ ริ ห าร ก าร ผ ลิ ต แ ล ะ ด ำเนิ น งาน เป็ น ส่ิ งท่ี ผู้ เขี ย น แ ผ น ธุร กิ จ ค ว ร ใช้ ห ลั ก ใน ก าร ส ร้ า ง ความสามารถในการประสานงานและเช่ือมโยงระบบงานด้วยวิธีลดความสูญเสีย สร้างประสิทธิภาพ และลดข้อขัดแย้งในวิธีการทำงาน ลดต้นทุนและเกิดความรวดเร็วในการส่งมอบ และควรเพ่ิม ศักยภาพด้วยการปรับปรุงวัตถุดิบ กระบวนการผลิต ตลอดจนคุณภาพการผลิต ก่อนที่จะได้มาซ่ึง สนิ คา้ และบรกิ าร เพ่อื ใหเ้ กดิ ทุนตำ่ สุด เพอ่ื ส่งมอบใหล้ ูกคา้ ได้อยา่ งถูกต้องรวดเร็ว การออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ จำเป็นต้องคำนึงถึงปัจจัยต่าง ๆ เพ่ือให้ผลิตภัณฑ์มี ความเป็นไปได้ ท้ังในทางการผลิต การตลาดและการขายซึ่งมีปัจจัยต่าง ๆ ท่ีประกอบด้วย ความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย ความเป็นไปได้ในการผลิต ศักยภาพการตลาดตลอดจนความคุ้มค่า ของการลงทุนในผลิตภัณฑ์ การวางแผนพัฒนาผลิตภัณฑ์จะเกิดผลในทางปฏิบัติจริงได้ย่อมอาศัยจาก ทุกแผนกเข้ามามสี ่วนเกีย่ วข้องในการลดทอนปัญหาเพ่ือมุ่งหมายไปสู่การลดต้นทุนใหต้ ่ำทีส่ ดุ การควบคุมคุณภาพการผลิตมีหลากรูปแบบและหลายวิธี ทั้งนี้ข้ึนอยู่กับว่าผู้บริหารจะนำ เครอ่ื งมอื ใดมาใช้ให้เหมาะสมกับธุรกิจของตนเอง เชน่ - กิจกรรม 5 ส มุ่งหมายให้พนักงานมีส่วนร่วมเพื่อเพ่ิมประสิทธิภาพ ด้านการผลิต คุณภาพ การสง่ มอบ ความปลอดภัย การสรา้ งขวัญและกำลงั ใจในการปฏบิ ัตงิ าน - การผลิตแบบลนี เปน็ วิธีการผลิตสิ่งทต่ี ้องการ ในเวลาท่ีตอ้ งการและผลติ ตามจำนวนทีต่ ้องการ จงึ ไมม่ ีของเสียและสามารถบรหิ ารความสูญเปลา่ ในการผลิต - ระบบการจัดการคุณภาพ ISO มีไว้เพ่ือให้ลูกค้ามั่นใจในคุณภาพของสินค้าและการบริการที่ จะไดร้ ับ จัดทำเอกสารหลักฐานเป็นลายลักษณ์อักษรแล้วลงมือปฏิบัติจามส่ิงท่ีเขียนนไว้และช่วยลด ความสูญเสยี จากการดำเนินงาน - หากเป็นเรื่องราวการผลิตเกี่ยวกับผู้ประกอบธุรกิจด้านอาหารควรทราบเกี่ยวกับหลักเกณฑ์ มาตรฐานการรับรองการผลิตด้านอาหาร เช่น การวิเคราะห์อันตรายจุดควบคุมวิกฤต หรือ HACCP และหลกั เกณฑ์วธิ ีการท่ีดใี นการผลิตอาหาร หรือ GMP เปน็ ต้น วธิ ีคดิ วธิ ีการ ตลอดจนเคร่ืองมอื ใดใด ก็ไม่อาจเป็นจริงได้ในทางปฏิบตั หิ ากผวู้ างแผนการผลิต ยังไม่เริ่มลงมือทำ (Implement) จึงจะทำให้รับทราบการผลิตและการดำเนินงานท่ีแท้จริงได้วา่ จะลด ความสูญเสียมากน้อยเพียงไรและจะต้องบรหิ ารเงนิ ทนุ และจัดหาแหลง่ เงนิ ทนุ อย่างไร คำศัพท์ การเปรยี บเทียบส่คู วามเป็นเลศิ ควบคุม Benchmarking ประสทิ ธิผล Control ประสทิ ธภิ าพ Effectiveness Efficiency

186 End สิ้นสดุ การทำงาน Financial Department แผนกการเงิน First in First out เขา้ ก่อนออกกอ่ น Human Resource Department แผนกบริหารทรัพยากรมนุษย์ Improvement การปรบั ปรงุ Input การปอ้ นวัตถุดบิ Logistics Management การจดั การโลจสิ ติกส์ Lean วิธกี ารเพิ่มประสิทธภิ าพงาน Lowest Cost ตน้ ทุนต่ำทสี่ ุด Manufacturing กระบวนการการผลิต Marketing Department แผนกการตลาด Mean ระหวา่ งกระบวนการดำเนนิ งาน Output ผลผลติ Process กระบวนการผลติ Purchasing Department แผนกจัดซ้ือ Product Design and Development Department แผนกออกแบบและพัฒนาผลิตภณั ฑ์ Product Line สายผลิตภณั ฑ์ Quality at the source คุณภาพ ณ แหลง่ ผลติ Quality Control Department แผนกควบคุมคุณภาพการผลติ Retool การจัดเครือ่ งมอื ใหม่ Re-engineering การรื้อปรบั ระบบ Rethink การคดิ ใหม่ Retrain การจดั การอบรมใหม่ Simplification การทำงานให้เข้าใจง่ายข้ึน Standardization การทำงานใหเ้ ปน็ มาตรฐาน Total Productive Maintenance การบำรงุ รักษาแบบทวีผล Total Quality Management ทที่ ุกคนมสี ว่ นรว่ ม Transportation การควบคุมคุณภาพโดยรวม Understanding การขนส่ง Value Stream Mapping การสร้างความเขา้ ใจ Visual Control ผังสายธารแห่งคุณค่า Warehouse Department การควบคุมคณุ ภาพดว้ ยสายตา แผนกคลงั สินค้า

187 คำถามทา้ ยบทที่ 6 1. อธิบายความสำคัญของแผนการผลิตและการดำเนนิ งาน 2. จากกรณศี ึกษาเดมิ โปรดอธิบายกระบวนการผลติ สนิ คา้ ของทา่ น โดย สามารถอธิบายโดยวาดภาพประกอบ 3. จากกรณศี ึกษาเดิม ใหท้ ่านวเิ คราะหว์ ่าการออกแบบผลติ ภัณฑ์ของทา่ นจะมีความเหนือกว่าคแู่ ข่ง ไดด้ ว้ ยเหตุผลใดบา้ ง 4. จากกรณศี ึกษาเดมิ หากท่านคิดว่าสินค้าของท่านยังเปน็ ตอ้ งพัฒนา ผลติ ภณั ฑเ์ พื่อใหม้ ีชยั ชนะเหนือคู่แขง่ ทา่ นจะเลอื กพฒั นาองคป์ ระกอบใดบ้าง อธิบาย 5. จากกรณศี ึกษาเดิม หากท่านคดิ ว่าสินคา้ ของท่านมกี ารวางระบบการจดั การคุณภาพแบบใด อธิบาย 6. กระบวนการวางแผนการผลิตและการดำเนินงานเริ่มต้นจากการป้อนปัจจัยการผลิต เข้าสู่ กระบวน การผลติ และไดม้ าซึ่งสนิ ค้าและบรกิ าร จากกรณีศกึ ษาเดิม ทา่ นคดิ ความโดดเด่นในเรือ่ ง การจัดการคุณภาพม่งุ เนน้ ขนั้ ตอนใดบ้าง เพราะเหตุใด อธิบาย

188 เอกสารอ้างองิ บทที่ 6 สำนกั งานมาตรฐานผลิตภัณฑอ์ ตุ สาหกรรม. (2566). องคก์ รระหวา่ งประเทศวา่ ดว้ ยการมาตรฐาน ISO. [Online]. เขา้ ถึงได้จาก : http://www.tisi.go.th/iso.php [2566, พฤษภาคม 21] Deming, W.E. (1952). Elementary Principles of the Statistical Control of Quality : a series of lectures. Tokyo : Nippon Kagaku Gijutsu Remmei. [Online]. Avialable : http://www.worldcat.org/title/elementary-principles-of-the- statistical-control-of-quality-a-series-of-lectures/oclc/2518026? referer= di&ht=edition. [2019, May 25]. Heizer, J. and Berry R. (2023). Production and Operation Management. (14th ed.) : New Jersey Prentice Hall. Inc. Russell, R. S. and Taylor, B.W. (2023). Operations and Supply Chain Management. 21st Century. (11th ed.). John Wiley & Sons, Publisher. Stevenson, W.J. (2018). Operations Management. (13th ed.). Irwin : McGraw-Hill. [Online]. Available : https://www.myebooksfree.com/pdf/operations- management-13th-edition-by-stevenson. [2018, June 16].

189 บทที่ 7 แผนกลยทุ ธ์การเงนิ และการจดั หาแหล่งเงนิ ทุน แผนกลยุทธ์การเงินและการจัดหาแหล่งเงินทุนเป็นหน่ึงในองค์ประกอบของการเขียนแผน ธรุ กิจ และชว่ ยเปน็ เครอื่ งมือในการตัดสินใจของผ้บู รหิ ารธุรกจิ เน้ือหา ดังนี้  บทสรปุ ผบู้ ริหาร  แผนจัดการเชงิ กลยุทธ์  แผนกลยุทธก์ ารตลาด องค์ประกอบ  แผนกลยทุ ธก์ ารผลิตและการดำเนนิ งาน การเขียนแผนธุรกจิ  บทท่ี 7 แผนกลยุทธ์การเงิน   แผนกลยุทธก์ ารจัดตง้ั องค์การธุรกจิ  และบรหิ ารทรัพยากรมนุษย์  แผนฉุกเฉินและการวิเคราะหค์ วามเส่ียงทางธุรกจิ  ภาพที่ 7.1 แผนกลยทุ ธ์การเงินหนง่ึ ในองค์ประกอบของการเขียนแผนธุรกิจ 1) แนวคิดการวางแผนทางการเงนิ 2) การจัดหาและจดั สรรเงินทุน 3) การบริหารเงินทุนหมุนเวียน 3.1) หลักการบริหารเงินทนุ หมุนเวียนเพ่ือเขียนแผนธรุ กจิ 3.2) กลยทุ ธก์ ารบริหารเงนิ ทุนหมนุ เวียนเพอ่ื เขยี นแผนธรุ กจิ 4) การวิเคราะห์แผนการเงนิ ดว้ ยตวั ชวี้ ดั ทางการเงิน

190 แนวคดิ การวางแผนทางการเงนิ เงินทุนเป็นทรัพยากรสำคัญท่ีขับเคล่ือนธุรกิจ ดังน้ันความต้องการเงินทุนการจัดหาและ จดั สรรแหล่งเงินทุนหมุนเวียนและความสามารถในการขอสินเชื่อระยะยาว สภาพคลอ่ ง ความสามารถ ในการทำกำไร ความสามารถในการชำระหนี้ ตลอดจนการพิจารณาประสิทธิภาพในการบริหาร สินทรัพย์เพื่อนำมาใช้ประโยชน์ในการดำเนินงานในสถานประกอบการ หากเป็นโครงการของสถาน ประกอบการขนาดใหญ่ก็ต้องให้ความสนใจในเร่ืองของระยะเวลาคืนทุน ผลตอบแทนจากการลงทุน ต้นทุนของเงินทุนด้วย ซ่ึงตัวชี้วัดดังกล่าวน้ีจะแสดงผลในรูปของอัตราส่วนทางการเงิน เป็นต้น สอดคล้องกบั (Eugene Brigham & Joel, 2019; Ekanem, 2021) การจัดการแผนกลยุทธ์การเงินมีหลักการคือการจัดหาเงินทุนมาเพื่อดำเนินธุรกิจและจัดสรร ไปใช้ในการดำเนินงานภายในกิจการให้เกิดความคุ้มค่ามากท่ีสุด หากผู้บริหารธุรกิจสามารถใน การบริหารเงินทุนหมุนเวียนได้อย่างเต็มประสิทธิภาพเพ่ือมุ่งไปสู่ความมั่งค่ังสูงสุด (Maximize Wealth) ใหเ้ กดิ ข้ึนกับกิจการ การวางแผนทางการเงินทั้งที่เป็นธุรกิจเร่ิมใหม่หรือก่อตั้งมาเป็นระยะเวลาหน่ึงใช้หลักการกิจ เดียวกันคือ สามารถที่จะใช้กลยุทธ์ทางการเงิน (Financial Strategy) เพื่อนำไปใช้ในการบริหารเงิน การจัดการเงินทุนและการลงทนุ เพ่ือการเตบิ โตของธุรกจิ และจดั หาเงนิ ทนุ จากทรพั ยากรทางการเงิน ท่ีมีความปลอดภัย และความแตกต่างของแหล่งท่ีผู้ประกอบการจะจัดหาเงินทุนจะต้องคำนึงถึงและ การจัดลำดับก่อนหลังในการจดั การเงินทนุ ข้ึนอยู่กบั การเลือกกลยุทธ์ระดับบริษัทและธุรกิจ สำหรับธุรกิจที่ใช้กลยุทธเ์ นน้ ต้นทุนตำ่ สุด (Lowest Cost Strategy) จะใช้กลยุทธท์ างการเงิน ในการท่ีจะทำให้ต้นทุนทางการเงินต่ำท่ีสุด โดยธุรกิจเหล่าน้ันจะให้ความสำคัญในการรักษาต้นทุน ภายใต้ข้อจำกัดของเงินทุนที่หามาได้จากการดำเนินงาน เมื่อธุรกิจมีความจำเป็นจะต้องกู้ยืมเงินมาใช้ ในการดำเนนิ งานธุรกิจเหล่านนั้ ก็พยายามท่ที ำใหต้ น้ ทนุ ของการกู้ยืมต่ำ ในทางตรงกันข้ามธุรกิจท่ีแตกต่างกันจะใช้กลยุทธ์ทางการเงินในการปรับปรุงคุณภาพของ สินค้าร่วมกับการวิจัยและการพัฒนาผลิตภัณฑ์ซึ่งจะทำให้ต้นทุนสูง ธุรกิจเหล่าน้ันอาจจัดหาเงินทุน โดยการจำหน่ายหุ้นสามัญ การก่อหน้ีหรือการร่วมทุนการจัดลำดับกลยุทธ์ที่มีความสำคัญ คือ การรกั ษาคุณภาพของสินคา้ และเน้นความแตกต่างไมใ่ ช่เป็นการลดตน้ ทุนให้ต่ำทส่ี ุด สถานการณ์ทางธุรกิจท่ีมีการเปล่ียนแปลงอยู่เสมอ ความรอบคอบและรอบรู้ในการวางแปน ทางการเงนิ เป็นส่ิงท่ีจะช่วยให้ผู้บรหิ ารธุรกิจขับเคล่ือนธุรกิจอย่างต่อเน่ืองได้ หลายธุรกิจมีพัฒนาการ ในการลดต้นทุนและสร้างความมั่งคั่งอย่างก้าวกระโดดเพราะใช้กลยุทธ์การจัดการทางกด้านการเงิน อย่างถูกวิธี อีกท้ังมีตัวช้ีวัดทางการเงินที่สามารถวัดและพยากรณ์ความอยู่รอดของธุรกิจรอบด้าน ได้แก่ การวัดสภาพคล่องของกิจการ การวัดความสามารถในการก่อหนี้ การวัดประสิทธิภาพในการใช้ สนิ ทรัพย์ และการวดั ความสามารถในการทำกำไร ทา้ ยทมุ่ จะเกิดความความมัง่ ค่ัง การวางแผนการผู้ประกอบธุรกิจจึงควรศึกษากลยุทธ์การเงินและการนำไปใช้ได้อย่าง เหมาะสมซ่ึงเป็นส่วนหนึ่งของหน้าท่ีหลักในการบริหารธุรกิจ สำหรับกลยุทธ์การวางแผนทางด้าน การเงนิ ในมปี ระเดน็ ท่ีผเู้ ขียนแผนธุรกิจควรพจิ ารณา พร้อมยกตัวอยา่ งประกอบไวใ้ นตารางท่ี 7.1 ดงั น้ี

191 ตารางท่ี 7.1 กลยทุ ธ์การวางแผนทางดา้ นการเงนิ กบั ประเดน็ ท่ีผูเ้ ขียนแผนธรุ กจิ ควรพิจารณา กลยุทธ์ การวางแผน ประเด็นที่ผู้เขียนแผนธรุ กิจควรพจิ ารณา ตัวอย่าง ทางดา้ นการเงิน 1. การจดั หา 1.1 จะต้องบรหิ ารตน้ ทนุ ของเงนิ ทนุ (Cost of Capital) เช่น บริษัทที่มเี งินทนุ เงินทนุ อยใู่ นระดับทีย่ อมรับได้ หมนุ เวยี นไม่เพียงพอ (Capital 1.2 มสี ดั สว่ นการกอ่ หนร้ี ะยะสนั้ และระยะยาวที่นา่ พอใจ ในกจิ การอาจใช้ใน Acquisition) 1.3 มสี ัดสว่ นการถือหุ้นบรุ มิ สทิ ธิ์ (Prefer Stock) และหุ้น การกูเ้ งินจากสถาบนั สามัญ (Common Stock) ทเ่ี หมาะสม การเงินท้งั ในและ 1.4 มคี วามสมดุลของการจดั หาเงนิ ทุนตามทตี่ อ้ งการจาก ต่างประเทศ โดย แหลง่ เงินทุนท้งั ภายในและภายนอกธุรกจิ วิธกี ารทเ่ี รง่ รัดการใช้ 1.5 ความเสย่ี งและผลตอบแทนทีเ่ หมาะสมเพราะเม่ือ ในระยะสน้ั หากการกู้ ผลตอบแทนสงู ความเส่ยี งกส็ งู ตามไปด้วย (High Risk ระยะยาวจะนำไปใชใ้ น High Return) ระยะยาวอยา่ ง 1.6 ระดับและรูปแบบการเช่าสินทรพั ย์ (Leasing) ระมัดระวังรอบคอบ เปน็ ต้น 2. การจัดสรร 2.1 ลำดับความสำคญั ของการจดั สรรเงนิ ลงทุน เชน่ เมื่อบรษิ ทั จัดสรร เงนิ ทนุ 2.2 หลักเกณฑ์การพิจารณาโครงการลงทุน เงนิ มาเพื่อใช้ไปใน (Allocation) 2.3 ระดับการจดั สรรเงนิ ลงทุนท่ีผู้จัดการระดับ ระยะยาวก็จะตอ้ งรีบ ปฏบิ ตั สิ ามารถตดั สินใจได้โดยไม่ตอ้ งผา่ นการรับ ชำระเงินกกู้ อ่ นเปน็ ตน้ อนุญาตจากผบู้ รหิ ารระดบั สงู 3. การบรหิ ารเงนิ 3.1 การกำหนดนโยบายเงนิ ปนั ผลในสัดส่วนท่ี เช่น เมื่อบรษิ ัทจา่ ย ปนั ผลและเงิน เหมาะสมกับกำไรสทุ ธิ ดอกเบยี้ เงินกแู้ ล้วหาก ทุนหมุนเวียน 3.2 การให้ความสำคญั จา่ ยเงนิ ปนั ผลตอ่ หุ้น บริษัทแหง่ นนั้ เสร็จก็ (Dividend ทส่ี ม่ำเสมอ (Stable Amount Per Share) จะประกาศจา่ ยปนั ผล and Working 3.3 การพิจารณาการจ่ายเงนิ ของบริษัทในรปู แบบ ตอ่ ไป หรือบางบรษิ ทั Capital อน่ื ๆ นอกเหนือจากการจ่ายเงินสดปนั ผล อาจมรี ะบบการให้ Manage- 3.4 วตั ถปุ ระสงคข์ องการใชง้ บกระแสเงนิ สด (Cash สนิ เชือ่ และเง่อื นไข ment) Flow Balances) ของบริษทั ชำระเงิน เชน่ ถา้ 3.5 การกำหนดดุลเงนิ สด (Cash Balances) ขนั้ การจา่ ยชำระหนี้ ตำ่ สุดและข้นั สงู สดุ ภายในเดอื นลูกหนี้จา่ ย 3.6 มาตรฐานดา้ นนโยบายสนิ เชอ่ื ตลอดจนแนว ภายใน 10 วนั ทาง ปฏิบตั ิและเงื่อนไขการชำระเงินอีกทงั้ ขอ้ จำกัด บริษทั จะมสี ่วนลดให้ และระเบยี บวธิ กี ารเรยี กเก็บเงินทมี่ คี วามเหมาะ รอ้ ยละ 2 เปน็ ตน้ สมกับการดำเนินงานของบริษัท ท่มี า : Eugene, Brigham & Joel 2019; Wheelen et. al., 2018

192 การจดั หาและจดั สรรแหลง่ เงินทุน กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม (2566) ได้กล่าวถึงการจัดหาแหล่งเงินทุนและเงินกู้ในเพื่อใช้ใน การประกอบธุรกิจไว้ว่าเงินทุนส่วนตัวของเจ้าของและเงินทุนเหล่าน้ีมักมีจำกัดไม่เพียงพอต่อความ ตอ้ งการในการดำเนนิ ธรุ กจิ อาจจะเปน็ เพราะผู้ประกอบการไม่ไดจ้ ดั ทำงบการลงทุนต้ังแต่เรมิ่ ต้นธุรกิจ จงึ ทำให้มีปัญหาขาดเงินทุนหมนุ เวียนหรืออาจเปน็ เพราะตง้ั แต่เริม่ ต้นทำธุรกิจผู้ประกอบการก็มีเงนิ ไม่ เพียงพอต่อการลงทุนอยู่แล้ว ถึงแม้ทราบว่าเงินจะไม่พอหลายคนก็ยังเส่ียงที่ทำธุรกิจต่อไปเพราะ คาดหวังกำไรในอนาคต ในบางสถานการณ์ผู้ประกอบการส่วนใหญ่มักจะไม่ได้วางแผนเตรียมการด้าน เงินทุนไว้ในสัดส่วนที่เพียงพอเหมาะสม ก็อาจจะจะประสบปัญหาได้จำเป็นต้องต้องหมุนเงิน ตลอดเวลาทำให้เกิดเสี่ยงในการบริหารธุรกิจดังน้ันแหล่งเงินทุนที่สามารถจัดหามาเพื่อจัดสรรใน การดำเนินธุรกิจ ดังน้ี 1. ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย (ธพว. หรือ SME Bank) เป็นธนาคารท่ีเน้นในการให้สินเชื่อกิจการขนาดย่อมและขนาดกลางทเี่ ป็นนิติบคุ คล 2. ธนาคารออมสิน เป็นธนาคารท่ีเน้นการให้สินเช่ือกับกิจการท่ีเป็นบุคคลธรรมดาและ รา้ นค้าทจ่ี ดทะเบยี นพาณชิ ย์ 3. ธนาคารกรุงไทย เป็นธนาคารที่เน้นการให้สินเชื่อกับกิจการที่เป็นนิติบุคคลขนาดกลาง และขนาดใหญ่รวมทงั้ บริษัทมหาชนต่าง ๆ ทจี่ ดทะเบยี นในตลาดหลักทรัพยแ์ ห่งประเทศไทย 4. ธนาคารเพ่ือการเกษตรและสหกรณ์ (ธกส) เป็นธนาคารที่เน้นการให้สินเช่ือธุรกิ จ การเกษตรหรือธรุ กิจเกษตรแปรรปู และเกษตรกร 5. ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย เป็นธนาคารท่ีเน้นการให้สินเช่ือกับ ธุรกจิ ท่ีสง่ ออกและนำเข้าจากตา่ งประเทศ รวมท้ังไปลงทุนในโครงการท่ตี ่างประเทศ 6. ธนาคารพาณิชย์ต่าง ๆ ซึ่งให้สินเช่ือท้ังระยะสั้นและระยะยาว โดยมีฝ่ายท่ีดูแลสินเชื่อ สำหรับกิจการขนาดกลางและขนาดยอ่ ม (SMEs) โดยเฉพาะ เช่น ธนาคารกรงุ เทพ ธนาคารกสิกรไทย ธนาคารไทยพาณิชย์ ธนาคารกรุงศรีอยุธยา ธนาคารทหารไทย ธนาคารธนชาต และธนาคารไทย เครดติ เพือ่ รายยอ่ ย เป็นต้น 7. สถาบันการเงินอ่ืน ๆ นอกจากธนาคารแล้วยังสถาบันการเงินที่ให้สินเชื่อด้านอื่นๆ ประเภทเช่าซ้ือ ลิสซ่ิง และแฟคตอริ่ง รวมท้ังการให้กู้แบบ Personal loan, credit card ซึ่งบางแห่ง กเ็ ป็นบริษัทในเครือของธนาคารพาณชิ ย์ หรือเครือสถาบนั การเงินจากต่างประเทศ การจัดหาเงินทุนจำเป็นต้องวางแผนการจัดหาให้เหมาะกับประเภทเงินทุนที่นำไปใช้ด้วย เช่นการซ้ือทรัพย์สินถาวรพวกอาคาร ส่ิงปลูกสร้าง โรงงาน ทรัพย์สินประเภทนี้เม่ือลงทุนซื้อแล้วกว่า จะได้ทุนคืนอาจต้องใช้ระยะเวลานานจึงใช้เงินกู้ระยะยาวจึงเหมาะสมรวมท้ังผู้ประกอบการ จำเป็นต้องมีเงินทุนท้ังส่วนตัวด้วย เงินกู้ระยะยาวน้ีควรผ่อนชำระให้นานมากกว่า 5 ปีข้ึนไปเพราะ หากใช้เงินกู้ระยะส้ันและถูกเรียกคืนจากสถาบันการเงิน ผู้กู้ก็อาจจะหาเงินคืนไม่ทันและก็กลายเป็น

193 หนี้เสีย หรือ NPL ย่อมาจาก Non-Performing Loan คือ เงินให้สินเช่ือท่คี ้างชำระเงินต้นเกิน 90 วัน หรอื ท่ีเรยี กกันวา่ หน้ีเสีย โดย NPL เกดิ จากเงินให้สินเช่ือ หรือเงินท่ีธนาคารให้กู้ ท่คี ้างชำระเงนิ ตน้ จน ลูกหนี้ไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขการชำระเงินได้ ไม่มีผู้ประกอบการรายใดประสงค์ที่จะให้ เหตุการณ์ หนีเ้ สียท่สี ดุ เกดิ หนเี้ สีย สิ่งที่ผู้ประกอบการจะต้องระมัดระวังรอบคอบในการดำเนินธุรกิจคือ ก่อนจะกู้เงินทุกครั้ง ขอให้ผู้ประกอบการวิเคราะห์ว่าจะนำเงินกู้ไปใช้ในกิจกรรมใด ลงทุนในทรัพย์สินหมุนเวียนหรือถาวร กว่าจะได้เงินคืนกลับมาต้องใช้เวลานานหรือไม่ การบริหารเงินให้ถูกต้องจำเป็นต้องนั่นคือเงินลงทุน ระยะสั้นก็ต้องกู้เงินระยะสั้นเงินกู้เพื่อใช้ในการลงทุนระยะยาวก็จะต้องลงทุนมาใช้ในระยะยาว ทั้งนี้ เพ่ือใหเ้ กดิ ความเหมาะสมในการลงทนุ กรณีทีผ่ ู้บริหารนำเงินลงทุนไปใช้ผิดประเภทจะทำให้เกดิ ความด้อยประสิทธิภาพได้และอาจ นำไปสู่การส้ินสุดหรือหยุดชะงักการดำเนินธุรกิจได้ เช่น การซ้ือวัตถุดิบเข้ามาในสถานประกอบการ เมื่อซ้ือมาแล้ว ผลิตเสร็จก็นำไปขายแล้วจะได้เงินมาชำระเงินกู้ได้ การกู้เงินมาซ้ือวัตถุดิบเราเรียกว่า เป็นการนำไปใชใ้ นเงินทุนหมนุ เวยี นระยะส้นั เปน็ ตน้ การจัดหาเงินทนุ ทย่ี ดึ ถอื ตามระยะเวลาจะแบ่งได้เป็นเงนิ ทุนหรือเงนิ ก้มู ี 3 ประเภท ดงั นี้ 1. เงินกู้ระยะส้ัน หรือเรียกอีกอย่างหน่ึงว่าเงินทุนหมุนเวียนกำหนดการชำระคืนภายใน 1 ปี เหมาะกับการกู้เพื่อนำมาใช้หมุนเวียนในการซ้ือสินค้า วัตถุดิบ ค่าใช้จ่ายในการผลิต การให้เครดิต แก่ลูกหนีก้ ารค้า หรอื ซ้ือทรพั ยส์ นิ หมุนเวียนอ่นื ๆ 2. เงินทุนระยะปานกลาง มีกำหนดการชำระเกินกว่า 1 ปี แต่ไม่เกิน 5 ปี เหมาะกับการกู้ เพื่อซื้อเครื่องจักรเคร่ืองมอื รถยนต์ รถบรรทุก รถขนส่ง หรือสำหรับปรับปรุงโรงงานเพ่ือขอมาตรฐาน ต่างๆ เงินกู้น้รี วมถึงเงนิ กู้จากการขอสินเช่ือเชา่ ซอื้ และลสิ ซง่ิ ด้วย 3. แหล่งเงินทุนระยะยาว มีกำหนดการชำระเกิน 5 ปี เหมาะกับการลงทุนระยะยาวใน โครงการใหญ่ หรือการเร่ิมธุรกิจใหม่ที่เป็นโรงงานอุตสาหกรรมเพราะกิจการมีความต้องการที่ผ่อน ชำระนานๆ เน่ืองจากอุตสาหกรรมการผลิตจะมีระยะเวลาการคืนทุนนานกว่าธุรกิจบริการและซ้ือมา ขายไป ผู้ลงทุนจึงจำเป็นตอ้ งใชเ้ งินกู้ระยะยาว สำหรับเงินทุนที่จัดหามาจะไปปรากฏในงบดุล (Balance Sheet) ในส่วนของหน้ีสินโดยจะ ภาพรวมของการทำความเข้าใจงบการเงินซ่ึงเป็นหลักการพื้นฐานท่ีผู้ประกอบการควรทราบนำไป เสนอแผนธุรกิจและใช้เป็นเคร่ืองมือประกอบการตัดสินใจดำเนินธุรกิจให้มีความต่อเน่ืองตามรอบ ระยะเวลาของแตล่ ะกิจการ สรุปไดด้ งั น้ี (Eugene, Brigham & Joel, 2019)

194 งบแสดงฐานะทางการเงิน หรืองบดุล (Balance Sheet) โครงสร้างของงบดุล คือ งบท่ีแสดงฐานะทางการเงิน ณ เวลาใดเวลาหน่ึงซ่ึงมีโครงสร้างมาจากสินทรัพย์จะต้องเท่ากับหนี้สิน บวกทุน ซ่งึ แสดงได้เป็นสมการอีกทั้งในงบดุลก็จะมรี ายการค้าโดยรายละเอยี ดดังภาพที่ 7.2 สินทรพั ย์ (Total assets) = หนี้สนิ (Debt) + ทนุ (Ownership equity) สินทรัพย์ หนี้สนิ และสว่ นของเจา้ ของ สินทรัพย์หมุนเวียน หน้ีสนิ เงินลงทุนระยะส้ัน เงนิ สด ลูกหนกี้ ารค้า เจ้าหนก้ี ารคา้ สินค้า ฯลฯ ตว๋ั เงนิ จ่ายระยะส้ัน บวก เงินลงทุนระยะยาว สินทรัพย์ถาวร ตั๋วเงนิ จา่ ยระยะยาว เอกสารจำนอง วสั ดอุ ุปกรณ์ ฯลฯ อาคาร ทดี่ นิ ฯลฯ บวก บวก ส่วนของเจ้าของ ส่วนของเจ้าของกิจการ สนิ ทรพั ยอ์ ืน่ ๆ ส่วนของผู้ถือหุ้น หนุ้ สามัญ ฯลฯ การลงทนุ ระยะยาว สทิ ธิบตั ร ฯลฯ เท่ากับ เท่ากับ รวมหนสี้ ินและส่วนของเจ้าของ สินทรพั ยท์ ั้งสน้ิ ภาพท่ี 7.2 ภาพรวมของงบแสดงฐานะทางการเงนิ (งบดลุ ) รายละเอยี ดในงบดลุ เริ่มต้นจากสินทรพั ย์น้นั ประกอบไปด้วยสนิ ทรพั ย์หมุนเวียนซงึ่ มี อายุน้อยกว่าหน่ึงปี ได้แก่ เงินสด ลูกหนี้การค้า และสินค้า เป็นต้น และยังมีสินทรัพย์ถาวรซ่ึงมีอายุ มากกวา่ หน่งึ ปี ไดแ้ ก่ วัสดุอุปกรณ์ อาคาร ที่ดิน เป็นตน้ นอกจากน้ียังมีสินทรัพย์อื่น ๆ เช่น การลงทุน ระยะยาว และสิทธิบัตร เป็นต้น สำหรับหน้ีสิน (Liabilities) ถือเป็นเรื่องของความสามารถในการก่อ หน้ี สำหรับสว่ นของเจ้าของถือเป็นมูลค่าสทุ ธิของกิจการ (Net Worth) สามารถเขียนงบดุลในรปู แบบ ของรายงานไดด้ งั ภาพที่ 7.3

195 เงิน ุทนที่ใ ้ชไปในการดำเนิน ุธรกิจ บริษทั เบญจมาส เบอร์เกอรร์ ่ี จำกดั (หนว่ ย : บาท) (Source) งบแสดงฐานะทางการเงนิ (งบดลุ ) XX เ ิงน ุทน ่ีท ัจดหามาในการดำเนินธุร ิกจ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 25XX XX (Use) XX สินทรพั ย์ XX สนิ ทรพั ยห์ มุนเวยี น เงินสดและเงินฝากสถาบนั การเงนิ XX ลูกหน้กี ารคา้ XX สนิ คา้ คงเหลือ XX รวมสนิ ทรัพย์หมุนเวยี น XX สินทรพั ยถ์ าวร อปุ กรณ์ XX เคร่ืองจักร XX ทด่ี นิ รวมสนิ ทรัพย์ถาวร XX XX หน้สี ิน XX หนี้สินระยะสั้น เงินเบกิ เกนิ บัญชี XX เจา้ หนก้ี ารคา้ XX รวมหน้ีสนิ ระยะส้ัน XX หน้ีสนิ ระยะยาว XX เงนิ กู้ยืมระยะยาว หนสี้ ินอ่ืน ๆ รวมหนสี้ นิ ระยะยาว ทนุ และส่วนของเจา้ ของ ทุนของผ้เู ปน็ หุน้ สว่ นแตล่ ะคน สว่ นเกิน (สว่ นตำ่ ) กว่าทุน กำไร (ขาดทนุ ) สะสม รวมทุนและสว่ นของเจ้าของ ภาพที่ 7.3 ตัวอย่างโครงสรา้ งของงบแสดงฐานะทางการเงนิ (งบดุล)

196 งบแสดงผลการดำเนินงาน หรือ งบกำไรขาดทุน (Profit and Loss Statement) เป็น รายงานทางการเงินในช่วงเวลาใดเวลาหนึง่ คือ งบที่แสดงผลการดำเนนิ งานของสถานประกอบการซ่ึง มีโครงสร้างมาจากการขายหักต้นทุนขายและได้กำไร โดยแบ่งงบกำไรขาดทุนเป็นการขายและ ค่าใช้จ่ายในการขายเป็นกิจกรรมดำเนินงาน (Operating Activities) ส่วนดอกเบี้ยจ่ายและกำไรก่อน หักภาษีเปน็ กจิ กรรมจัดหาเงนิ (Financial Activities) ดงั ภาพท่ี 7.4 บริษทั เบญจมาส เบอร์เกอร์รี่ จำกัด งบกำไรขาดทนุ ส้นิ สุด ณ วนั ท่ี 31 ธันวาคม 25XX ิกจกรรมจัดหาเ ิงน ิกจกรรมดำเนินงาน ขาย (หนว่ ย : บาท) (Financial Activities) (Operating Activities) XX หัก ตน้ ทนุ สินค้าทข่ี าย XX XX กำไรขนั้ ต้น XX หัก ค่าใช้จา่ ยในการดำเนินงาน XX กำไร (ขาดทนุ ) จากการดำเนินงาน XX XX XX รายไดอ้ ื่น ๆ XX กำไรก่อนหักดอกเบ้ียและภาษี หัก ดอกเบี้ยจ่าย XX ภาษีเงนิ ได้ XX กำไรสุทธิ กำไรสทุ ธแิ ตล่ ะปี จะนำไปใส่ในกำไรสะสมของบดลุ ภาพท่ี 7.4 ตัวอย่างโครงสร้างของงบกำไรขาดทุน อย่างไรก็ตามทั้งงบดุลและงบกำไรขาดทุนมีองค์ประกอบย่อยแตกต่างกันไปตาม รูปแบบการจัดตั้งธุรกิจสำหรับส่วนที่นำมาเสนอน้ีเป็นเพียงตัวอย่างเท่าน้ันและในบางประเภทธุรกิจ อาจแสดงงบดุลและงบกำไรขาดทุนในเชิงเปรียบเทียบเพื่อให้เห็นแนวโน้มและทิศทางของสถาน ประกอบการไดเ้ ม่ือการดำเนินธรุ กจิ ก้าวไปสู่ปตี อ่ ไปในระยะเวลาที่ยาวนานขนึ้

197 จากการศึกษางบดุล และงบกำไรขาดทุน สังเกตได้ว่าในรายละเอียดของงบดุลด้าน หนี้สินและส่วนของเจ้าของหรือทุนก็คือส่วนที่ผู้ประกอบการจัดหามา (Source) เพ่ือขับเคล่ือนธุรกิจ ส่วนของสินทรัพย์ก็คือส่วนท่ีผู้ประกอบการจะนำไปใช้ (Use) ซึ่งเป็นการใช้ประโยชน์อย่างมี ประสิทธิภาพเพื่อดำเนินธุรกิจให้ได้กำไรเข้าสู่การประกอบการก็จะไปปรากฏในงบกำไรขาดทุนซ่ึง กิจกรรมการขายนั้นก็จะเป็นกิจกรรมดำเนินงานและค่าใช้จ่ายท่ีเก่ียวข้องกับการขายและค่าใช้จ่ายใน การดำเนินงานต่าง ๆ จะถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมดำเนินงาน (Operating Activities) ส่วน ต้ังแต่กำไรจากการดำเนินงาน หรือการจ่ายดอกเบ้ียจากการไปกู้ยืมมา ตัวอย่างรายการท้ังหลาย เหล่านี้จวบจนกระท่ังส้ินสุดรายการท่ีปรากฏในงบกำไรขาดทุนถือว่าเป็นกิจกรรมจัดหาเงิน (Financial Activities) อย่างไรก็ตามเมื่อผู้ประกอบการทราบแหล่งท่ีมาของเงินทุนและทราบรายละเอียด ของรายการต่าง ๆ ในงบสำคัญที่ผู้ประกอบการควรทราบ นับจากน้ีผู้ประกอบการก็ควรที่จะได้ทำ ความเข้าใจและใช้กลยุทธ์ในการบริหารเงินทุนหมุนเวียนซ่ึงเป็นกลไกสำคัญในการขับเคล่ือนธุรกิจให้ ดำเนินกจิ การได้อย่างต่อเนอื่ ง การบริหารเงินทนุ หมุนเวยี น 1) หลักการบรหิ ารเงินทุนหมุนเวียนเพอ่ื เขยี นแผนธุรกจิ ผู้บริหารธุรกิจควรให้ความสำคัญกับเงินทุนทกุ รปู แบบไมว่ ่าจะเป็นการบรหิ ารเงินทุน ในระยะสั้นหรือระยะยาวหากแต่สิ่งท่ีจะขาดไม่ได้คือการรักษาหลักการของการจัดการทางการเงินที่มี ประสิทธิภาพก็คือ หากท่านผู้ประกอบการจัดหาเงินมาจากแหล่งเงินทุนระยะสั้นก็จงใช้โอกาสใน การบริหารกจิ การและใช้เงินทุนหมนุ เวียนภายในระยะเวลาอันสัน้ เพราะเช่นนั้นจะตอ้ งเสียท้ังดอกเบ้ีย เสยี ทง้ั เวลาและค่าใชจ้ า่ ยทคี่ ้มุ ค่ากับการลงทนุ และใช้เงนิ ไปอยา่ งผดิ ประเภท ผิดทแ่ี ละผิดเวลา หากท่านผู้บริหารจัดหาเงินทุนมาจากแหล่งเงินกู้ท่ีจะพอจะมีระยะเวลาไถ่ถอนใน ระยะยาวก็ถือว่าการดำเนินกิจกรรมธุรกิจไปในระยะเวลาท่ียาวนานขึ้นเม่ือครบกำหนดรอบปีก็จ่าย ดอกเบี้ยเงินกู้และส่วนกำไรทเี่ หลือก็จัดเก็บเข้ากำไรสะสมดังทีป่ รากฏในงบดลุ โดยสามารถยอ้ นกลับไป ทบทวนได้ดงั ภาพที่ 7.3 และ 7.4 ตามลำดบั เงินทุนหมุนเวียน (Working Capital) เป็นเงินท่ีกิจการใช้หมุนเวียนเพ่ือดำเนิน กิจการภายในทั่วไปของธุรกิจ โดยปกติกิจการควรต้องมีเงินทุนหมุนเวียนสุทธิสำรองไว้ใช้ในกิจการ สำหรับเป็นคา่ ใช้จ่ายในการดำเนินงานตา่ ง ๆ กอ่ นท่จี ะได้รับเงินสดจากการขายสนิ คา้ และบรกิ าร หรือ การชำระหนี้จากลูกหน้ีการค้า โดยเงินทุนหมุนเวียน หมายถึง เงินค่าใช้จ่ายภายในกิจการต่างๆ ที่ เกดิ ขึ้น เช่น เงินค่าใช้จา่ ยซื้อสินค้าหรือวัตถุดิบ เงนิ สำหรับชำระหน้ีคนื เจา้ หน้ีการค้า หรือค่าใช้จ่ายใน การดำเนินงานต่าง ๆ ได้แก่ เงินค่าจ้างพนักงาน หรือค่าเช่า เป็นต้น ซ่ึงผู้ประกอบการควรบริหาร เงินทุนหมุนเวียนในแต่ละช่วงเวลาเกิดความสมดุลสอดคล้องกับสถานการณ์ทางธุรกิจท้ังภายในและ ภายนอก

198 แนวทางในการบริหารเงินทุนก็ข้ึนอยู่กับวิจรณญาณของผู้ประกอบการว่าจะใช้ หลักการบริหารเงินทุนหมุนเวียน (Working Capital Management) ให้เกิดความสมดุลมากน้อย เพยี งไร โดยแบ่งได้ 3 ลักษณะ ดงั น้ี - เงนิ ทนุ หมุนเวียนเปน็ ศนู ย์ (Zero Position Working Capital) เปน็ การบริหารเงินทุน หมุนเวียนท่ีสินทรัพย์หมุนเวียนเท่ากับหนี้สินหมุนเวียน ผลที่ได้ ธุรกิจมีสภาพคล่อง กำไรและความ เสี่ยงในระดับปานกลาง - เงินทุนหมุนเวียนเป็นบวก (Positive Position Working Capital) เป็นการบริหาร เงินทุนหมุนเวียนที่มีสินทรัพย์หมุนเวียนมากกว่าหน้ีสินหมุนเวียน มีผลทำให้กิจการมีสภาพคล่องสูง ความเสย่ี งต่ำ และความสามารถในการทำกำไรลดลง - เงินทุนหมุนเวียนเป็นลบ (Negative Position Working Capital) เป็นการบริหาร เงินทุนหมุนเวียนที่มีสินทรัพย์หมุนเวียนน้อยกว่าหน้ีสินหมุนเวียนมีผลทำให้กิจการมีสภาพคล่องต่ำ ความเสี่ยงสูงขน้ึ แตม่ กี ำไรสูง หลักการบริหารเงินทุนหมุนเวียนมี 4 ประการ ดงั นี้ (Eugene, Brigham & Joel 2019) 1.1) จดั การเงนิ สดให้เปน็ ระบบ แบ่งได้ ดงั นี้ - เงนิ สดย่อย สำหรับคา่ ใช้จ่ายรายวนั จำนวนไม่มาก เชน่ ค่าแสตมป์ ค่ายานพาหนะ ค่า เคร่ืองใช้สำนักงาน เป็นต้น ทำให้สะดวกในการใช้จ่าย ควบคุมรายจ่ายท่ีเกิดข้ึนประจำได้อย่างมี ประสิทธภิ าพ - เงินสดในมือ ได้จากการขายประจำวันและเงินทอน เป็นส่วนทไี่ มม่ ีผลตอบแทน ควรมี เท่าท่ีจำเป็น ลดความเสี่ยงจากการสูญเสีย เช่น การขโมย ดังนั้นควรนำไปฝากธนาคารทุกวันเงินฝาก กระแสรายวัน อำนวยความสะดวกในการบริหารเงินได้อย่างคล่องตัวและปลอดภัยโดยใช้เช็คสั่งจ่าย ของธนาคารแทนการใช้เงนิ สดเงินฝากออมทรัพย์ ใช้สำหรับรับโอนเงินจากเงินฝากกระแสรายวันเพื่อ รบั ดอกเบี้ย เป็นเงินสำหรับใชจ้ า่ ยภาษีตา่ ง ๆ หรือ ใช้ในกรณฉี กุ เฉนิ 1.2) การนำเงนิ สดไปลงทนุ ในหลกั ทรพั ย์ให้มีรายได้ ผูป้ ระกอบธุรกิจสามารถนำเงินสดท่ียังไม่จำเป็นต้องใช้จ่ายหรือชำระหน้ีทันทีไปลงทุนใน หลักทรัพยร์ ะยะสน้ั หรอื ตราสารในตลาดเงินซึ่งให้ผลตอบแทนสูงกว่าเก็บไวใ้ นบัญชกี ระแสรายวนั ซ่ึงไม่ มดี อกเบีย้ และบญั ชอี อมทรัพยซ์ ง่ึ ดอกเบยี้ ต่ำมาก 1.3) การบริหารลกู หนี้ใหม้ ีประสทิ ธิภาพ ในกรณีขายเชื่อ ผู้ประกอบการจำเป็นต้องมีวิธกี ารบรหิ ารลกู หนี้ โดยกำหนดเป็นนโยบาย ขายเชื่อ มีหลายประการด้วยกัน ได้แก่ ประเภทลูกค้าและวงเงินขายเช่ือ ระยะเวลาและเงื่อนไขขาย เชือ่ วธิ กี ารควบคุมขายเช่อื และมาตรการแก้ปญั หา

199 1.4) การบริหารสนิ คา้ คงคลงั ใหเ้ หมาะสม เป้าหมายหลักของการจัดการสินค้าคงคลัง ทำให้ค่าใช้จ่ายรวมในการจัดการสินค้า คงเหลือมีค่าน้อยท่ีสุดในขณะลูกค้าได้รับความพอใจ ดังนั้นผู้ประกอบการต้องบริหารสินค้าคงคลังให้ ปริมารพอเหมาะ ไม่มากหรือน้อยเกินไป เงินลงทุนจะได้ไม่จมอยู่กับสินค้า ค่าใช้จ่ายในการบริหาร สินค้าเหลอื น้อยและมีสินค้าพร้อมขายแก่ลูกคา้ ทนั ท่วงที ตัวอยา่ ง 7.1 ผู้บรหิ ารธุรกจิ ท่ีถือเงนิ สดมากเกินความจำเป็นกบั ถือน้อยเกนิ ไป ผ้บู รหิ ารทถ่ี ือเงนิ สดมากเกนิ ไป ผ้บู รหิ ารถอื เงินสดน้อยเกินไป - เสยี โอกาสในการลงทนุ ท่ีใหก้ ำไรสูงกว่า - ธุรกจิ ดำเนนิ งานไม่ราบรื่น เงนิ สดไม่เพียงพอใน - ขายเชอื่ มากเกนิ ไป เกิดลูกหนที้ เี่ กบ็ ไม่ได้ การจา่ ยชำระหน้ีจ่ายค่าใช้จา่ ยต่าง ๆ จำนวนมากเงินทนุ จมในตวั ลกู หนี้ - เร่งรัดชำระหนเ้ี ร็วเกินไป ทำใหย้ อดขายลดลง - เสี่ยงเกิดหนี้สญู มีค่าใช้จ่ายเก็บหนี้มากข้ึน - - ลูกค้าเปลี่ยนการตัดสินใจไปซื้อสินค้าจากราย สต๊อกสินค้าคงเหลือเกินความจำเป็น อนื่ ที่ใหเ้ ครดิตนานกว่า เงินทนุ จมในสนิ ค้า - สินค้าคงเหลือน้อยเกินไป ทำให้สินค้าขาดมือ - สนิ คา้ ทีข่ ายจะมีโอกาสเส่ือมสภาพหรือ สง่ ผลตอ่ ความน่าเชอื่ ถอื และสว่ นแบ่งตลาดลดลง ลา้ สมัยจนขายไม่ได้ - ยืมเงนิ จากแหลง่ เงนิ ทุนระยะส้ันมากเกินไป - เกิดค่าใชจ้ า่ ยในการเกบ็ รกั ษาสินค้ามากขน้ึ ทำใหจ้ า่ ยชำระหนใี้ หท้ ันกำหนด - การกู้ยืมเงินจากธนาคารท่ีจ่ายชำระหนี้ได้ทัน ตามกำหนด แต่ไม่เกิดสภาพคลอ่ ง - อัตราส่วนเงินทุนหมุนเวียนเปลี่ยนแปลงไปใน ทิศทางทลี่ ดลง

200 2) กลยทุ ธ์ที่ผูป้ ระกอบการใชใ้ นการบริหารเงนิ ทนุ หมนุ เวยี นเพื่อเขยี นแผนธุรกิจ กลยุทธ์ท่ีใช้ในการบริหารเงินทุนหมุนเวียนซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของสินทรัพย์หมุนเวียน ทำให้เกิดการดำเนินธุรกจิ ถา้ ธุรกิจขายสินทรัพยต์ ัวใดตัวหนึ่ง กลไกการดำเนินงานของธรุ กจิ อาจล่าช้า กวา่ กำหนดการในแผนธรุ กิจทวี่ างไว้ สนิ ทรัพยห์ มุนเวียนทุกตัวจึงจำเป็นต่อการดำเนินงานโดยเฉพาะสินทรัพย์กลุ่มท่ีเป็น เงินทุนหมุนเวียนสุทธิ (Net Working Capital) ซึ่งเกิดจากผลต่างของเงินท่ีลงทุนไปในสินทรัพย์ หมุนเวียนทั้งหมดโดยไม่นับรวมหนีสิ้นหมุนเวยี นท้ังส้ิน ดว้ ยเหตุน้ีการบริหารเงินทุนหมุนเวียนจึงเป็น ความท้าทายของผู้ประกอบการในประเด็นที่ว่าบริหารสินทรัพยห์ มุนเวียนและหนสี ิ้นหมนุ เวียนจะตอ้ ง ใช้กลยุทธ์ในการบริหารให้มีความสมดุลกันระหว่างกำไร (Profit) กับความเสี่ยง (Risk) ซึ่งจะทำให้ มูลค่าของธุรกิจสูงขึ้นภายใต้ความเสี่ยงที่สูงขึ้นตามไปด้วยท้ายท่ีสุดเงินทุนหมุนเวียนซึ่งเป็นรายการ แรกในงบดลุ จึงมีความสำคญั ตอ่ การดำเนินธรุ กิจโดยผปู้ ระกอบการและทีมบริหารเป็นอยา่ งมากจึงเป็น หนึง่ ในตวั ชว้ี ดั ความสำเร็จในการวางแผนทางการเงิน การทำความเขา้ ใจเงินทุนหมุนเวียนหรอื สนิ ทรพั ยห์ มุนเวียน ที่ใช้กันอยู่ในการดำเนิน ธรุ กิจมีอยู่ 2 ประเภท ไดแ้ ก่ 1) เงินทุนหมุนเวียนถาวร (Permanent Working Capital) ได้แก่ คือ สนิ ทรัพย์ ขั้นต่ำที่สถานประกอบการจะต้องมีไว้อยู่ตลอดเวลา เช่น เงินสดข้ันต่ำที่ต้องมีไว้ในธุรกิจ (Minimum Cash Requirement) ลูกห นี้ข้ันต่ำท่ียอมให้ (Minimum Acceptable Account Receivable) สินค้าเผ่ือขาด (Safety Stock) การลงทุนลักษณะนี้จึงเป็นสินทรัพย์หมุนเวียนก็ตามแต่การลงทุนมี ลกั ษณะเป็นระยะยาว เงินทนุ ทีจ่ ดั หาเขา้ มาสนับสนนุ ควรจะเป็นระยะยาวดว้ ย 2) เงนิ ทุนหมุนเวียนชั่วคราว (Temporary Working Capital) ได้แก่ สินทรัพย์ หมุนเวียนที่ถือไว้เพื่อการลงทุนชั่วคราว อาจเป็นบางฤดูกาล เช่น ธุรกิจจำหน่ายน้ำอบไทยจะเริ่มนำ สินค้ามาจำหน่ายช่วงต้นปีเพราะทราบดีว่าเดือนเมษายานของทุกปีในประเทศไทยจะจัดจำหน่ายได้ ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ หรือดอกกุหลาบสีแดงจะราคาสูงเป็นพิเศษในช่วงวันแห่งความรักเดือน กุมภาพันธ์ท้ังในประเทศไทยและต่างประเทศเพราะวัยรุ่นและคนหนุ่มสาวซ้ือเป็นของขวัญให้กัน เป็นต้น สินค้าดังกล่าวก็จะจะขายดีเฉพาะช่วงฤดูกาล เงินทุนลงทุนในลักษณะนี้จะหมุนกลับมาเป็น เงนิ สดเพียงระยะเวลาไมน่ านนัก ดังน้ันเงินทนุ ทจี่ ะมาสนับสนุนการลงทนุ จึงควรเป็นเงนิ ทุนในระยะส้ัน เช่น เจ้าหน้ีการค้า คา่ ใช้จ่ายคา้ งจา่ ย และเงินกรู้ ะยะส้ัน เปน็ ตน้ เมื่อได้ทราบพื้น ฐาน ของป ระเภ ทของเงิน ทุน ห มุน เวีย น แล้ ว จึงขอน ำเส น อคำอธิบาย ใน กลยุทธต์ ่าง ๆ ท่ีผปู้ ระกอบการเลือกใช้ ดงั รายละเอียดตอ่ ไปนี้ กลยุทธ์ทผี่ ปู้ ระกอบการเลอื กใช้ให้เหมาะกับสถานการณ์ มี 3 กลยุทธ์ 1) กลยุทธเ์ งินสอดคล้อง (Hedging Strategy) 2) กลยทุ ธ์ปลอดภัยไวก้ อ่ น (Conservative Financing Strategy) 3) กลยทุ ธ์กล้าได้กลา้ เสยี (Aggressive Financing Strategy)

201 1) กลยุทธ์เงินกลยุทธ์เงินสอดคล้อง (Hedging Strategy) เป็นกลยุทธ์ที่ผู้ประกอบการ จะจัดหาเงินทุนเพื่อนำมาลงทุนในสินทรัพย์แต่ละรายการควรจัดหามาชดเชยจากแหล่งเงินทุนที่มี ระยะเวลาที่สอดคล้องกับระยะเวลาการใช้งานของสินทรัพย์รายการน้ันหมายความว่า สินทรัพย์ที่มี อายุการใช้งานระยะเวลาส้ัน (Short term) ก็สมควรท่ีจะจัดหาจากแหล่งเงินทุนระยะสั้น ส่วน สินทรัพย์ที่มีลักษณะการลงทุนระยะยาว (Long term) ก็ควรจัดหาจากแหล่งเงินทุนระยะยาวดัง แสดงไว้ในภาพที่ 7.5 จำนวนเงิน (บาท) เงนิ ทุนระยะสน้ั สนิ ทรัพย์หมนุ เวยี น สนิ ทรัพย์หมุนเวยี น เงนิ ทุนระยะยาว สินทรัพย์ถาวร ระยะเวลา ภาพที่ 7.5 กลยทุ ธ์เงินสอดคล้อง ท่ีมา : Eugene, Brigham & Joel, 2019 2) กลยุทธ์ปลอดภัยไว้ก่อน (Conservative Financing Strategy) สำหรับกลยุทธ์ใน ลักษณะน้ีสิ้นทรัพย์หมุนเวียนชั่วคราวหลังหักเจ้าหน้ีการค้าและค่าใช้จ่ายค้างจ่ายจะมาจากการจัดหา เงินทุนด้วยการก่อหนี้ในระยะยาว จึงไม่มีความเส่ียงในเร่ืองของการชำระหนี้เงินกู้ระยะส้ัน ธุรกิจจะมี ความคล่องตัวสูง และมีเงินเหลือใช้เกินความจำเป็นในบางช่วงเวลา แต่จะทำให้ผู้ประกอบธุรกิจ อาจจะต้องสูญต้องเสียดอกเบี้ยและเพื่อเป็นรักษาประโยชน์ของสถานประกอบการ ควรนำเงินส่วนท่ี เหลือใช้ไปลงทุนในหลักทรัพย์ระยะส้ันซ่ึงเป็นการหารายได้มาชดเชย จะเห็นว่ากลยุทธ์ในการจัดหา เงินทุนแบบนี้จะมีความปลอดภัยสูง ซ่ึงกระแสเงินสดรับจะมากกว่ากระแสเงินสดจ่าย เนื่องจากหน้ีที่ ต้องชดใช้ไปในระยะยาวแสดงไว้ในภาพที่ 7.6 ซ่ึงเม่ือผู้อ่านได้เปรียบเทียบภาพก่อนหน้านี้คือภาพที่ 7.5 พบว่าพ้ืนที่ใต้เส้นกราฟที่มีลักษณะโค้งจะมีการหารายได้มาชดเชย จะเห็นว่ากลยุทธ์ในการจัดหา เงนิ ทุนแบบนีจ้ ะมีความปลอดภัยสงู

จำนวนเงิน (บาท) 202 เงินทุนระยะสนั้ สินทรัพย์หมุนเวยี น เงินทนุ ระยะยาว สนิ ทรัพย์ถาวร ระยะเวลา ภาพที่ 7.6 กลยทุ ธ์ปลอดภัยไว้ก่อน ท่ีมา : Eugene, Brigham & Joel, 2019 3) กลยทุ ธ์กล้าได้กล้าเสยี (Aggressive Financing Strategy) สำหรบั กลยุทธ์ที่เรียกกัน สัน้ ๆ ว่า Aggressive นี้แสดงไว้ในภาพ 7.6 จำนวนเงิน (บาท) เงินทุนระยะส้ัน สนิ ทรพั ย์หมุนเวียน เงนิ ทุนระยะยาว ระยะเวลา สนิ ทรพั ย์ถาวร ภาพท่ี 7.7 กลยุทธก์ ล้าได้กล้าเสีย ที่มา : Eugene, Brigham & Joel, 2019

203 จากภาพที่ 7.7 จะเห็นว่ากลยุทธ์กล้าได้กล้าเสยี เป็นเรื่องทผี่ ู้ประกอบการจัดหาเงินทุนนำมา ลงทุนในสนิ ทรัพยห์ มุนเวียนถาวรบางส่วนด้วยการก่อหน้ีสินในระยะส้ันน้ันจะทำให้ธุรกิจจะต้องกอ่ หนี้ ข้ึนมาใหม่เพ่ือทดแทนหน้ีตัวเก่าท่ีจะครบกำหนด การท่ีผู้บริหารกล้าใช้กลยุทธ์นี้ก็จะเป็นผู้ท่ีมีบุคลิก กล้าเสี่ยงตามไปด้วย และเมื่อใดก็ตามที่ผู้บริหารจะต้องเผชิญกับสถานการที่เป็นปัญหายกตัวอย่าง เชน่ มีการวางแผนว่าจะมเี งนิ จา่ ยชำระหนสี้ ถาบันการเงนิ เมอื่ ครบกำหนดหรอื ไม่ หากสร้างหน้ีเพ่ิมเติม อกี ก็จะเสี่ยงในเรื่องภาระของอัตราดอกดอกเบ้ียที่สงู ข้ึนตามไปด้วยจึงเป็นความท้าทายของผู้บริหารท่ี จะตอ้ งรับมือกบั เหตกุ ารณท์ จ่ี ะเกิดขน้ึ ให้ได้เม่ือไมเ่ ป็นไปตามแผนธุรกิจทีเ่ ขียนไว้ ตวั อย่าง 7.2 บทความตา่ งประเทศ เรื่อง การใช้เงนิ ทุนหมนุ เวยี นต่อความสามารถในการทำกำไร การประเมินผลกระทบของการใช้เงินทุนหมุนเวียนต่อความสามารถในการทำกำไรของ บริษัทจำนวน 829 แห่งทั้งหมดในรัฐต่าง ๆ ของประเทศอินเดียปฏิบัติตามกลยุทธ์การจัดหา เงินทุนและการลงทุนแบบปลอดภัยไว้ก่อน เพราะส่งผลในเชิงบวกต่อผลตอบแทนและความย่ังยืน ของบริษัทเพื่อให้บรรลุความยั่งยืนทางการเงิน ดังนั้น บริษัท ผู้ผลิตควรลงทุนในสินทรัพย์ หมุนเวียนมากข้ึนเนื่องจากจำเป็นต้องขยายท้ังสินค้าคงเหลือและเครดิตทางการค้าให้กับลูกค้า นอกจากนี้ผจู้ ัดการการเงินควรให้ความสำคัญกับหนี้ในระดับต่ำในการจัดหาสินทรัพย์ทางการเงิน (Adam, Quansah & Kawor, 2017) ตวั อย่าง 7.3 บทความในประเทศ เร่ือง การใช้เงนิ ทุนหมนุ เวียนต่อความสามารถในการทำกำไร นโยบายเงินทุนหมุนเวียนและความสามารถในการทำกำไรของบริษัทกลุ่มสินค้า อุตสาหกรรมในประเทศไทยจาก 115 บริษัท พบว่าการจัดการเงินทุนหมุนเวียนมีผลต่อ ความสำเรจ็ หรือความลม้ เหลวของกิจการ ข้อค้นพบ คือ นโยบายเงินทุนหมุนเวียนซึ่งประกอบด้วยนโยบายการลงทุนในเงินทุน หมุนเวียนและนโยบายการจัดหาเงินทุนหมุนเวียนทางการเงินโดยนโยบายการลงทุนในเงินทุน หมุนเวียนวัดจากสินทรัพย์หมนุ เวียนต่อสินทรัพย์รวมและนโยบายทางการจัดหาเงินทุนหมุนเวยี น วดั จากหน้ีสินหมุนเวียนต่อสินทรพั ย์รวม และใช้อตั ราผลตอบแทนต่อสินทรพั ย์เป็นตัวแทนของผล กำไร ผลการวิจัยพบว่าการลงทุนในเงินทุนหมุนเวียนมีความสัมพันธ์เชิงและการจัดหาเงินทุน หมุนเวียนอย่างระมัดระวังสามารถเพ่ิมผลกำไรให้กับกิจการได้ อย่างไรก็ตามในทัศนะของผู้เขียน ท่านผู้ประกอบการควรเลือกใช้กลยุทธ์ให้เหมาะสมกับบริบทชุมชนและสถานการณ์ทางเศรษฐกิจ ในขณะนั้นเพราะปัจจัยท่ีนำมาประกอบของแต่ละท้องถิ่นไม่เหมือนกันควรใช้ดุลพินิจของ ผู้ประกอบการเองด้วยอย่างละเอียดถ่ีถ้วนจะเป็นการดีที่สุด (เถกิงศักดิ์ ชัยชาญและสรียา วิจิตร เสถียร, 2562)

204 ปัจจยั สำคัญในการบริหารเงนิ ทนุ หมนุ เวยี น ดังนี้ - ปริมาณยอดขาย (Volume of Sales) ซึ่งในการขายสินค้าจำนวนหนึ่งธุรกิจต้องมี เงินทุนหมุนเวียนไว้จำนวนหน่ึง ย่ิงยอดขายยิ่งมีปริมาณมากข้ึนเท่าใดเงินทุนหมุนเวียนก็จะเพิ่มข้ึน เท่านั้น ดังน้ันการลงทุนในสินทรัพย์หมุนเวียนมักเป็นสัดส่วนกับยอดขาย ส่วนเงินทุนหมุนเวียนที่ เพิ่มข้ึนน้ันจะถาวรหรือชั่วคราวก็ขึ้นกับยอดขายจะเพิ่มขึ้นตลอดไปหรือเพียงชั่วคราว ส่วนในกรณีท่ี ยอดขายเพิ่มข้ึนตลอดไปเงินทนุ หมุนเวียนที่เพ่ิมข้นึ ก็เป็นลักษณะถาวร แต่ในทางตรงกันขา้ หากกรณีท่ี ยอดขายเป็นเพยี งการเพิม่ ขึ้นตามช่วงบางฤดูกาล เงินทุนหมนุ เวยี นทเี่ พม่ิ ขน้ึ ชว่ั คราวดว้ ย - วัฏจักรและฤดูกาล (Seasonal and Cyclical) เป็นเร่ืองของความต้องการในสินค้า หรือบริการอาจเปลี่ยนแปลงขึ้นลงตามฤดูกาล หรือตามสภาวะเศรษฐกิจ เม่ือสภาวะของเศรษฐกิจ ตกตํ่า ยอดขายของธุรกิจก็จะลดลง เน่ืองจากลูกค้าระมัดระวังในเรื่องการจัดซื้อสินค้าหรือบริการ ใน กรณที ยี่ อดขายลดลง ความตอ้ งการในเงินทุนหมนุ เวยี นชวั่ คราวย่อมลดลง - เทคโนโลยี (Technology) น้ันเป็นลักษณะของการเปล่ียนแปลงในเทคโนโลยีการผลิต จะมีผลต่อจำนวนเงินทุนหมุนเวียนท่ีธุรกิจต้องดำรงไว้ ซ่ึงถ้าธุรกิจได้ลงทุนในอุปกรณ์การผลิตเพ่ิมข้ึน ย่อมทำให้กำลังการผลิตเปล่ียนแปลงไปในทิศทางท่ีเพิ่มขึ้น ธุรกิจจึงต้องมีวัตถุดิบให้เพียงพอกับกำลัง การผลิต ธุรกิจจะต้องลงทุนในสินทรัพย์หมุนเวียนถาวรในรูปของสินค้าคงเหลือเพ่ิมข้ึนแต่ถ้าการนำ เทคโนโลยมี าใช้แล้วทำใหต้ ้นทุนสว่ นทเ่ี ปน็ วัตถุดบิ ลดลง ธุรกิจก็ตอ้ งลดการลงทุนในสินคา้ คงเหลือ - นโยบายของธุรกิจ (Firm Policies) นโยบายการให้สินเชื่อของธุรกิจ การเปล่ียนแปลง ในนโยบายการผลิตก็จะทำให้เงินทุนหมุนเวียนถาวร เกี่ยวกบั สินค้าคงเหลอื เปลีย่ นแปลงไปด้วย กรณี ท่ีธุรกิจเปล่ียนนโยบายการถือเงินสดข้ันต่ำไว้เงินทุนหมุนเวียนถาวรก็เปลี่ยนแปลงไป ส่วนจะเพ่ิมข้ึน มากนอ้ ยนั้นกแ็ ล้วแตก่ รณี ผู้ประกอบการควรศึกษาถึงตัวช้ีวัดด้านการเงินอื่น ๆ ท่ีปรากฏในงบดุลและงบกำไรขาดทุน นำมาเปรียบเทียบกันจะได้มองให้ครอบคลุมรอบด้านทั้งความสามารถในการทำกำไร สภาพคล่องของ กจิ การ ประสิทธภิ าพในการบรหิ ารสทิ นทรพั ยต์ ลอดจนความสามารถในการก่อหน้ี การวิเคราะห์แผนการเงนิ ด้วยตัวชี้วัดทางการเงนิ กลยุทธ์การวางแผนทางการเงินในแผนธุรกจิ ทราบถึงแนวทางการลงทุนระยะยาว (Capital Investment) การระดมเงินทุนที่มาจากการก่อหน้ี (Debt Financing) การแบ่งส่วนของเงินปันผล (Dividend Allocation) และโครงสร้างเงนิ ทนุ (Leveraging) โดยวางแผนกลยุทธ์ทางการเงินจะมุ่งให้ ความสำคัญในการบริหารด้านเงินทุนหมุนเวียน (Working Capital) ท่ีประกอบด้วยสินทรัพย์ หมุนเวียนและหนี้สนิ หมุนเวยี นและเป็นสว่ นท่ีมีความสำคญั ที่สดุ

205 เน่ืองจากในระยะยาว การดำเนินงานจะเป็นแหล่งที่มาของเงินทุน ซ่ึงกลยุทธ์ทางด้าน การเงินสามารถสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขันด้วยการหาแหล่งเงินทุนท่ีมีต้นทุนที่ต่ำกว่าและ สามารถระดมทนุ ได้ การทำให้มูลคา่ ทางการเงินของกจิ การสงู สดุ สำหรับการประเมินกลยุทธ์ทางการเงินใช้การวิเคราะห์อัตราส่วนทางการเงินเปรียบเทียบ กบั ตนเองหรอื เปรียบเทียบกบั ค่าเฉล่ยี ของอุตสาหกรรมในอดีตท่ีมคี วามสมั พันธก์ ันโดยแสดงในรูปของ ตวั ช้ีวัดด้านต่างๆ ได้แก่ ตัวชี้วัดสภาพคล่อง ตัวชี้วัดประสิทธิภาพการดำเนินงาน ตัวช้ีวัดสภาพหนี้สิน ตัวชว้ี ดั ความสามารถในการทำกำไร ดังตาราง 7.2 ตารางที่ 7.2 ตัวช้ีวัดทใ่ี ช้เปน็ เคร่อื งมอื วิเคราะหเ์ พื่อวางแผนทางการเงนิ ช่ืออตั ราส่วน สูตรภาษาไทย สูตรภาษาองั กฤษ คำอธบิ าย อัตราส่วนสภาพคล่อง (Liquidity Ratios) อัตราสว่ นทุน สินทรพั ยห์ มนุ เวียน Current Assets กจิ การมหี นส้ี ินเทยี บกบั หมุนเวยี น หนส้ี นิ หมุนเวียน Current Liabilities สนิ ทรพั ยห์ มุนเวยี น 2 1.1 (Current Ratio) เท่าหรอื มากกว่า ถือว่าดี 1.2 อตั ราสว่ นทุน สินทรพั ย์หมุนเวียน - สินคา้ Current Assets - Inventory กจิ การสามารถเปลี่ยน หมุนเวยี นเรว็ หนีส้ นิ หมนุ เวียน Current Liabilities สนิ ทรพั ย์หมุนเวียนมา (Current Ratio) เปน็ เงินสดไดร้ วดเรว็ โดยไมน่ บั สินค้าคงเหลือ อัตราส่วนประสิทธภิ าพในการดำเนินงาน (Operating Activity Ratio หรอื Asset Management) อัตราหมุนของ ยอดขาย Sales การวดั ประสิทธิภาพของ สนิ ทรัพย์รวม สนิ ทรัพย์รวม Total Assets การใชส้ ินทรัพยท์ งั้ หมด (Total Assets สร้างรายไดห้ รือ Turnover) ยอดขายไดม้ ากน้อย เพยี งใด (ยิ่งมากยง่ิ ด)ี อัตราการหมนุ ของ ขาย Sales การวดั ว่าสินค้าคงเหลอื สินค้า (Inventory สามารถขายได้รวดเรว็ สนิ คา้ คงเหลอื ปลายงวด Inventory of Finish Goods เพยี งใด ก่ีครั้งตอ่ ปี Turnover) อัตราการหมุนของ ขาย Sales การนำสนิ ทรัพย์ถาวร สินทรพั ย์ถาวร สินทรพั ยถ์ าวรสทุ ธิ Net Fixed Asset สามารถสรา้ งรายได้ใน (Net Fixed อตั ราเทา่ ใด Asset Turnover)

206 ตารางท่ี 7.2 ตวั ช้ีวดั ท่ใี ช้เป็นเครือ่ งมอื วเิ คราะหเ์ พ่ือวางแผนทางการเงิน (ตอ่ ) ชื่ออัตราส่วน สตู รภาษาไทย สูตรภาษาองั กฤษ คำอธิบาย อตั ราส่วนสภาพคลอ่ ง (Liquidity Ratios) อตั ราสว่ นวดั สภาพหน้ี (Debt Management หรือ Leverage Ratios) อัตราส่วนหนส้ี ิน หนส้ี ินรวม Total Debt การวดั กจิ การใช้ ต่อสินทรพั ยร์ วม สนิ ทรัพย์รวม Total Assets เงนิ ทุนจากหนส้ี นิ (Debt to Total เปน็ สัดสว่ นเท่าใด Asset Ratio) ของสนิ ทรัพย์รวม อัตราสว่ นหนส้ี ินต่อ หนสี้ ินรวม Total Debt การวัดวา่ กิจการใช้ ส่วนของผถู้ ือหุ้น สว่ นของผู้ถอื หุน้ เงินทนุ จากหนสี้ นิ (Total Debt to Total Stockholders’ เปน็ รอ้ ยละของส่วน Equity Ratio) Equity ผู้ถอื หุน้ อัตราสว่ นหนส้ี นิ หนี้สนิ ระยะยาว Long-Term Debt การวัดว่ากิจการใด ระยะยาวต่อส่วน สว่ นของผ้ถู ือหุน้ ใชเ้ งนิ ทุนระยะยาว ของผ้ถู อื หุ้น (Long Total Stockholders’ เปน็ ร้อยละของสว่ น Term Debt to Equity ผถู้ อื หุ้น Equity Ratio) 4.อตั ราส่วนวัดความสามารถในการทำกำไร (Profitability Ratios) อตั ราส่วนกำไร กำไรขัน้ ต้น Sales – Cost of Goods sold การวัดประสทิ ธภิ าพ ข้ันต้น (Gross ยอดขาย การขายสินคา้ โดย Profit Margin) Sales คิดค่าเป็นร้อยละ อัตราผลตอบ การวัดวา่ เงนิ ลงทุน ในสินทรพั ย์รวม แทนการใชส้ ินทรัพย์ กำไรสุทธกิ อ่ นภาษี Earnings before taxes (EBT) (ROA : Return on สนิ ทรัพย์รวม Total Asset นำไปใช้ไดด้ เี พียงใด Asset) อัตราผลตอบแทน การวัดส่วนผู้ถือหุ้น ลงทนุ เกดิ ประโยชน์ สว่ นของผู้ถอื หนุ้ กำไรสุทธิหลังภาษี Earnings after taxes (EAT) (ROE : Return สว่ นผูถ้ ือห้นุ Total Stockholders’ Equity มากน้อยเพยี งใด on Asset) 4.4 อัตราผลตอบ การวัดผลตอบแทน จากการขาย แทนจากยอดขาย กำไรจากการดำเนินงาน Earnings before interest and taxes (EBIT) (Return on Sales) ก่อนหักดอกเบย้ี และภาษี Sales หรอื กำไรจาการ ยอดขาย ดำเนนิ งาน (Operating Profit Margin)

207 แนวทางในการวิเคราะห์อัตราส่วนทางการเงินเป็นตัวชี้วัดจุดแข็งและจุดอ่อนขององค์การ ธุรกิจได้ สามารถแบ่งการวิเคราะห์อัตราส่วนออกเป็น 4 กลุ่มซึ่งเป็นการอธิบายเพ่ิมเติมจากข้อมูลใน ตาราง 7.2 ดังนี้ 1) ตวั ช้วี ดั สภาพคลอ่ งหรืออตั ราสว่ นสภาพคลอ่ ง (Liquidity Ratio) 1.1) อตั ราสว่ นทุนหมนุ เวียน - เปน็ ตัวช้วี ดั วา่ กิจการมีหน้สี นิ เทา่ ใดเมือ่ เทียบกับสนิ ทรพั ยห์ มุนเวยี น - อัตราส่วนนี้ใช้วัดความสามารถในการชำระหน้ีระยะส้ัน - ค่าทีค่ ำนวณไดบ้ อกถงึ ความสามารถของกิจการในการชำระหน้ีสนิ ทันเวลาหรือไม่ - ถ้าคา่ ท่ีคำนวณได้สูงเทา่ ใด แสดงว่ากิจการนน้ั ๆ มสี ินทรัพย์หมนุ เวียนทีป่ ระกอบไป ดว้ ย เงนิ สด ลูกหนี้ และสินคา้ คงเหลือมากกว่าหนี้ระยะส้ันทำใหม้ ีความคล่องตัวในการชำระหนี้ระยะ สน้ั มคี อ่ นขา้ งมาก - อัตราส่วนทุนหมุนเวียนเท่ากับ 2 เท่า หรือมากกว่า ถือว่าดี เพราะบ่งชี้ถึงสภาพ คล่องของธุรกจิ วา่ สามารถจ่ายชำระหน้ีเมือ่ ถงึ กำหนดชำระหรือไม่ 1.2) สำหรบั อตั ราส่วนทุนหมุนเรว็ - เป็นตัวช้ีวัดว่าองค์การธุรกิจสามารถเปลี่ยนสินทรัพย์หมุนเวียนมาเป็นเงินสดได้ รวดเรว็ เพียงใดโดยไม่นบั สนิ ค้าคงเหลอื - การหักสินค้าคงเหลือออกไป เพราะกิจการไม่อาจทราบว่าสินค้าคงเหลือจะขาย ออกไปได้หรือไม่ การมีสินค้าคงเหลือคือการมีสภาพคล่องท่ีต่ำ การนำค่านี้มาร่วมคิดคำนวณทำให้ไม่ ทราบคา่ จริงของกจิ การ - หากอัตราส่วนมีค่ามากกว่า 1 ถือว่าดีเป็นส่วนใหญ่ อย่างไรก็ตามควรพิจารณา ตัวชวี้ ดั อน่ื รว่ มดว้ ย 2) ตัวชี้วดั ประสิทธิภาพในการดำเนินงานหรืออัตราส่วนการจัดการสินทรัพย์ (Operating Activity Ratio หรือ Asset Management) - เป็นการวดั ความสามารถในการใช้เงินทุน (Use) ในสัดส่วนทีเ่ หมาะหรือไม่ 2.1) อตั ราสว่ นทุนหมนุ เวยี นของสนิ ทรพั ยร์ วม - เป็นการเปรียบเทียบกันระหว่างยอดขายกับสินทรัพย์รวมเป็นการวัดประสิทธิภาพ ของสนิ ทรพั ย์รวมท่กี ่อใหเ้ กิดรายได้ - เปน็ ตวั ชี้วดั ที่การลงทนุ ว่าอยู่ในระดับทเี่ หมาะสมหรอื ไมเ่ มือ่ เทียบกับยอดขาย - การวิเคราะห์อัตราส่วนในกลุ่มน้ีบ่งบอกถึงความสามารถในการขายสินค้าได้เร็วมาก นอ้ ยเพยี งไร

208 2.2) อตั ราหมนุ ของสนิ ค้า - เป็นการวัดวา่ สินค้าคงเหลอื สามารถขายได้รวดเร็วเพียงใด กี่ครงั้ ต่อปี - เปน็ การบง่ ชว้ี า่ การหมนุ เวียนสินค้าคงเหลือของกจิ การทำไดด้ หี รือไม่ - หากค่าที่ได้ออกมาน้อย แสดงว่าการขายสินคา้ ออกไปได้ไม่ดีนักหรือมีการเก็บสนิ ค้า คงเหลือไว้ปริมาณมากเกินไปซ่ึงตามความเป็นจริงการคาดการณ์เก็บสินค้าคงเหลือน้ันควรจะเป็นใน อัตราส่วนท่ีพอเหมาะกบั ยอดขายทีจ่ ะเกดิ ขนึ้ ในอนาคต - หากค่าท่ีคำนวณได้ยิ่งมากย่ิงดี - การพิจารณาสินค้าคงเหลือ เม่ือคำนวณแล้วจะทราบว่ามีสินค้าคงเหลือค้างอยู่ใน กจิ การยาวนานเพียงใด - การเก็บสนิ ค้าคงเหลือไม่ควรเก็บไวน้ าน เพราะจะเกิดเงินทุนจมและความเสยี หายแก่ สนิ ค้าเพราะแตล่ ะประเภทยอ่ มมีขอ้ จำกดั ของอายุการใช้งาน - คา่ ท่ีคำนวณไดย้ ง่ิ นอ้ ยย่ิงดี 3) ตวั ชวี้ ดั สภาพหนี้ (Debt Management หรอื Leverage Ratios) - เป็นการวัดความสามารถในการจดั หา (Source) เงนิ ทนุ ไปใช้เหมาะหรอื ไม่ - เป็นการเปรยี บเทียบเงนิ ทนุ ทก่ี ิจการก้ยู มื มาใชใ้ นการดำเนนิ ธุรกิจ 3.1) อตั ราส่วนหน้ีสินตอ่ สนิ ทรัพยร์ วม - เป็นการวัดว่ากจิ การใชเ้ งินทุนจากหนี้สินเปน็ สดั สว่ นเท่าใดของสนิ ทรพั ย์รวม - แสดงถึงประสทิ ธิภาพการใช้สินทรพั ย์ทม่ี น้นั สามารถชำระหน้ไี ดใ้ นอนาคต 3.2) อตั ราส่วนหน้สี นิ ต่อผูถ้ อื หุ้น - ในมมุ มองของนกั ลงทุนการกใู้ นปรมิ าณมากแสดงถึงความม่งั คงั่ (Maximize Wealth) - ในมุมมองของเจ้าหน้ีตัวชี้วดั นี้แสดงถึงความเส่ียง เพราะถ้ากู้มากก็เส่ียงมาก ถา้ กู้น้อย ความเสี่ยงกน็ อ้ ย - อัตราสว่ นน้ีวัดการลงทุนว่ามคี วามเสย่ี งมากนอ้ ยเพียงใด - อตั ราสว่ นนี้แสดงความสามารถในการกูย้ ืมของกจิ การ - หากผลมีค่ามากกว่า 1 แสดงว่าอัตราส่วนหน้ีสินมากกว่าส่วนของผู้ถือหุ้น แสดงถึง ความเส่ยี งทส่ี ูงขนึ้ - คา่ คำนวณทไ่ี ด้ยง่ิ มคี ่ามาก ความเสี่ยงก็มากตามไปดว้ ย 3.3) อตั ราส่วนหน้ีสินระยะยาวต่อสว่ นของผู้ถือหุ้น - เป็นการวดั วา่ กิจการใดใชเ้ งนิ ทนุ ระยะยาวเป็นรอ้ ยละเท่าใดของส่วนผถู้ ือหนุ้

209 4) ตัวชว้ี ดั ความสามารถในการทำกำไร (Profitability Ratio) - อตั ราส่วนทว่ี ัดความสามารถทที่ ำใหย้ อดขาย - อตั ราสว่ นน้แี สดงศกั ยภาพการทำกำไร 4.1) อตั ราส่วนกำไรขั้นตน้ - เปน็ การนำกำไรข้ันต้นมาเปรียบเทยี บกับยอดขาย - การคำนวณกำไรขน้ั ตน้ น้ัน ยงั ไมไ่ ด้หักตน้ ทนุ การบรหิ ารจัดการและตน้ ทนุ ขาย - เป็นการวัดประสทิ ธิภาพในการดำเนินงานของธรุ กจิ ในด้านการนำสินค้าออกขาย หนว่ ยท่ไี ด้คิดเป็นร้อยละ - ถ้านำอัตราส่วนยอดขายเพียงอย่างเดียวมาคำนวณจะวัดได้เพียงความสามารถทำ กำไรได้เท่าไรจากยอดขายที่ขายไป แต่ไม่อาจบอกไดถ้ ึงข้อมูลกำไรท่ีแท้จริง เพราะยอดขายทบี่ วกเพ่ิม กำไรไปแลว้ - ในทางปฏิบตั ิการคำนวณของยอดขายในแต่ละปี เม่ือถึงปีแม้ยอดขายจะเท่าเดิมแต่ เงินเฟ้อเพิ่มมากข้ึน ยอดขายจึงเพ่ิมมากขึ้น ยอดขายท่ีแท้จริงอาจเท่าเดิมก็ได้ การพิจารณาค่านี้จึงไม่ อาจบอกความแท้จรงิ ของกำไรได้ - ค่าคำนวณไดย้ ิง่ ค่าย่ิงสูงยิง่ ดี 4.2) อัตราผลตอบแทนของสนิ ทรัพย์ - อตั ราส่วนน้ีมีช่อื ย่อว่า ROA - เปน็ การนำเอากำไรสทุ ธิกอ่ นหักภาษีมาเปรยี บเทยี บกบั สนิ ทรัพย์รวม - เป็นการวัดว่าธุรกิจใชเ้ งนิ ลงทนุ ในสนิ ทรพั ยร์ วมเกิดประสทิ ธภิ าพมากน้อยเพียงใด - สำหรบั กลุ่มอัตราสว่ นผลตอบแทนเมอ่ื เปรียบเทียบกับสินทรัพย์จะชี้วัดว่ามีการทำ กำไรจากสินทรัพยร์ วมไดม้ ากนอ้ ยเพยี งใด - อัตราสว่ นนี้เปน็ ท่ีนิยมใช้เพราะเป็นการบอกความสามารถในการทำกำไร - สำหรับคา่ คำนวณยงิ่ มากย่งิ ดี 4.3) อตั ราผลตอบแทนของสว่ นผู้ถอื หนุ้ - อตั ราสว่ นน้ีมชี อ่ื ยอ่ ว่า ROE - เป็นการนำกำไรสทุ ธหิ ลงั หักภาษีมาเปรียบเทยี บกับสนิ ทรัพย์ท้ังส้นิ - เป็นการวดั วา่ ธุรกิจใชเ้ งินลงทุนในสนิ ทรพั ย์รวมเกิดประสทิ ธภิ าพมากน้อยเพยี งใด - การคำนวณอัตราส่วนผลตอบแทนว่าผู้ถือหุ้นโดยผู้ถือหุ้นจะได้ผลตอบแทนมาก น้อยเพียงใดในฐานะความเปน็ เจ้าของกิจการ

210 4.4) อตั ราผลตอบแทนจากยอดขายหรืออตั รากำไรจากการดำเนินงาน - เป็นการเปรียบเทียบกำไรจากการดำเนินงานซ่ึงเป็นกำไรที่ได้มาก่อนหักดอกเบ้ีย จา่ ยและก่อนหกั ภาษี - เปน็ การแสดงวา่ กิจการทำกำไรไดม้ ากน้อยเพยี งใด - คา่ คำนวณยิ่งมากยิ่งดี - มีการคำนวณตัวทวีคูณของผู้ถือหุ้น (Equity Multiplier) โดยนำสินทรัพย์รวมมา เปรยี บเทียบกับส่วนของผถู้ ือหุ้นอันประกอบด้วยหุ้นสามัญและกำไรสะสม - ตวั ช้วี ดั น้ีบ่งบอกการทธ่ี ุรกิจจะเติบโตได้มากน้อยเพียงใด สูตรการวิเคราะห์ตัวช้ีวัดทางการเงินยังมีอีกหลายอัตราส่วนท่ีสามารถนำมาปรับใช้ได้ให้ เหมาะสมกับการประกอบธรุ กจิ สามารถสบื ค้นได้จากหลากหลายช่องทาง สำหรับในประเทศไทยน้ันมี ช่องทางท่ีแนะนำให้ค้นคว้าเพิม่ เติมโดยเขา้ ถงึ ได้จาก https://www.set.or.th ตัวอย่าง 7.4 แหลง่ ทุนผุ้เริ่มตน้ การประกอบธรุ กิจ หน่วยงานต่าง ๆ ทั้งภาครัฐและเอกชนต่างให้การสนับสนุนผู้ใฝ่ฝันอยากประกอบธุรกิจ ตลอดจนผู้ประกอบการท่ีเร่ิมต้นได้เป็นช่องทางในการทำธุรกิจและมีโอกาสขยายกิจการใน อนาคตจากสถาบันการศกึ ษาได้ร่วมมือกับสถาบันทางการเงนิ ผู้สนใจทำธุรกจิ ในบางมหาวิทยาลยั จะสง่ เสริมและสนับสนนุ แหล่งทุน เช่น โครงการความ ร่วมมือทางวิชาการส่งเสริมพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการ Start-up และ SMEs ท่ีคณะ วทิ ยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฎสุราษฎร์ธานีรว่ มมือกับธนาคารออมสิน โครงการ Startup Company by GSB ทม่ี า : คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลยั ราชภัฏสุราษฎรธ์ านี, 2563

211 ตัวอย่าง 7.5 งบกำไรขาดทุนของธรุ กิจแผนธุรกจิ กระเปา๋ กาบหมาก Ranita ทมี่ า : บันทึกภาพโดยเบญจมาส เปาะทอง [2566, มถิ ุนายน 19] ประมาณการกำไรขาดทนุ ธุรกิจกระเปา๋ กาบหมาก Ranita (หน่วย : บาท) รายการ ปีที่ 1 ปีที่ 2 รายได้ 6,762,600 7,100,730 หกั ตน้ ทนุ สนิ คา้ ทข่ี าย 4,890,504 5,135,029 กำไรข้ันต้น 1,872,096 1,965,701 หกั ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร เงนิ เดอื นผจู้ ดั การ 360,000 360,000 เงินเดอื นผชู้ ่วยผ้จู ัดการ 288,000 288,000 ค่าสง่ เสริมการตลาด 20,000 20,000 คา่ จดั ทำเว็บไซด์ 20,000 20,000 ค่าจดั ทำเอกสารแนะนำสนิ ค้า 5,000 5,000 ค่าจัดแสดงและจำหน่ายสนิ ค้าตามเทศกาล 15,000 15,000 ต่าง ๆ คา่ ขนส่งสินคา้ (นำ้ มนั เช้ือเพลงิ / 120,000 120,000 ยานพาหนะ) ค่าเชา่ อาคาร 36,000 36,000 คา่ สาธารณูปโภค (ไฟฟ้า ประปา โทรศัพท์ 18,000 18,000 อนิ เตอรเ์ นต็ ) ค่าใช้จ่ายในการขายและบรหิ าร 882,000 882,000 กำไรสุทธิจากการดำเนนิ งาน 990,096 1,083,701 กำไรขาดทุนของของปีที่ 1 จะประมาณการในปที ่ี 2 สามารถประเมนิ ศกั ยภาพและความสามารถในการจัดหาและจัดสรรแหล่งเงนิ ทนุ ในรอบ ดำเนินงานไดจ้ ากการพิจารณาผลการดำเนินงานที่ผา่ นมา

212 ตัวอยา่ ง 7.6 จรัสพันธ์ุไม้และพืชผักเป็นกลุ่มธุรกจิ ทางการเกษตร จำนวนเนือ้ ที่ 10 ไร่ สว่ นจัดจำหน่าย พชื ผกั พน้ื ท่ี 2.5 ไร่ ส่วนจัดจำหน่าย จรัสพันธุไ์ ม้ ไมป้ ระดับ สว่ นปลกู พืชไฮโรโพนิกและพันธ์ไมป้ ระดับพ้ืนท่ี 5 ไร่ พืน้ ที่ 2.5 ไร่ งบดุลอย่างงา่ ยในแผนการเงนิ จากประมาณการงบดลุ “จรัสพันธ์ุไม”้ ธุรกจิ จัดหาเงินมาจากแหล่งเงนิ กรู้ ะยะยาวเพียงแหลง่ เดียวจากธนาคาร เพ่อื การเกษตรและสหกรณแ์ ละใหพ้ ิจารณาสดั ส่วนในงบประมาณงบดุล ว่าสินทรัพย์จะตอ้ งมีมลู ค่าเทา่ กับหนีส้ ินรวมกับทุนหรือส่วนของเจ้าของ ดงั แสดงในงบดุล งบดลุ เปรียบเทียบรายปีของธรุ กจิ การเกษตรจรสั พันธุ์ไม้ (หน่วย : บาท) รายการ ปที ี่ 1 ปีท่ี 2 สินทรัพยห์ มนุ เวียน เงินสดและเงินฝากธนาคาร 2,003,690 2,005,000 ลกู หน้กี ารคา้ 1,800,570 1,900,880 อุปกรณ์การเกษตร 160,000 170,000 รวมสินทรัพยห์ มนุ เวยี น 2,020,260 2,275,880 สนิ ทรพั ยถ์ าวร ที่ดินและอาคาร 930,000 806,300 สนิ ทรพั ย์อื่น ๆ 250,000 200,000 รวมสนิ ทรัพย์ถาวร 343,000 286,300 รวมสินทรัพยท์ ้ังสิ้น 1,180,000 2,562,180 หนส้ี นิ เงินก้ธู นาคารเพ่อื การเกษตรและสหกรณ์ 430,000 1,962,180 รวมหนี้สินทั้งสิ้น 430,000 1,962,180 ทนุ ทนุ นายจรสั 500,000 450,000 ทนุ นายแคลว้ 250,000 150,000 รวมทนุ 750,000 600,000

213 ตวั อย่าง 7.7 งบการเงินรวมร้านขายเสอ้ื ผ้าบาติกปกั ษใ์ ต้ แสดงตัวชว้ี ดั สำคัญ ได้แก่ การวัด ความสามารถในการทำกำไร ซง่ึ เป็นตัวเลขประกอบการตัดสินใจของผู้บริหาร ในการวางแผนทางการเงนิ ระยะยาวต่อไป งบการเงนิ รวมบริษทั สง่ ออกเสอ้ื ผา้ บาติกปกั ษใ์ ต้ งบการเงินรวมรา้ น ปีท่ี 1 ปที ี่ 2 ปที ี่ 3 ปที ี่ 4 (หนว่ ย : บาท) รายไดข้ ายเส้ือผ้าบาตกิ ปักษ์ใต้ 691,000 881,280 988,796 1,109,429 กำไรขัน้ ต้น 451,080 601,749 690,097 774,289 กำไรกอ่ นหกั ดอกเบย้ี และภาษี (Earnings Before Interest and Tax : EBIT) (110,145) 74,104 143,475 178,080 กำไรหลงั หักภาษี (Earnings After Tax : EAT) (72,526) 111,723 181,094 207,366 กำไรสุทธิ (116,145) 68,104 102,421 104,688 เงินสดสทุ ธจิ ากกจิ กรรมดำเนนิ งาน (53,182) 112,693 139,588 131,426 เงินสด 137,284 249,977 379,565 500,991 รวมสว่ นของเจา้ ของ (Total Equity) 229,321 367,425 469,847 574,535 รวมหน้สี ิน (Total Debt) 50,000 50,000 50,000 50,000 อตั ราการเจริญเติบโตของบริษัทเสอ้ื ผา้ บาติกปักษ์ใต้ - 28% 12% 12% ตวั ชี้วดั ความสามารถในการทำกำไร อตั ราส่วนกำไรข้ันตน้ (%) 65.3% 68.3% 69.3% 69.8% อตั ราสว่ นค่าใชจ้ า่ ยในการดำเนนิ งาน (%) 76.1% 59.9% 55.3% 53.7% อัตราส่วนกำไรก่อนหกั ดอกเบย้ี และภาษี (%) (15.9%) 8.4% 14.5% 16.1% อัตราส่วนกำไรหลงั หักภาษี (%) (16.8%) 59.9% 55.3% 53.7% อตั ราสว่ นกำไรสุทธิ (%) (16.8%) 7.7% 10.4% 9.4% อตั ราผลตอบแทนจากการใช้สินทรัพย์ (29.1%) 14.1% 17.9% 15.5% (Return on Asset : ROA) อตั ราผลตอบแทนส่วนของเจ้าของ (38.8%) 18.5% 21.8% 18.2% (Return on Equity : ROE) อตั ราผลตอบแทนจากเงินลงทุน (33.2%) 16.3% 20.1% 17.3% (Return on Capital) มาจาก (การก้ยู ืมระยะยาว + สว่ นของเจ้าของ) หรอื (Long term Debt + Equity) หมายเหตุ : เครอื่ งหมายวงเลบ็ คือรายการท่ีตดิ ลบ จะเห็นได้วา่ ในปีแรกยังมผี ลการประกอบการขาดทนุ และเรมิ่ ได้ กำไรในปีถดั ไป สรุป ก า ร ว า ง แ ผ น ท า ง ก า ร เงิ น ซึ่ ง เ ป็ น ส่ ว น ห น่ึ ง ใน แ ผ น ธุ ร กิ จ เป็ น เค ร่ื อ ง มื อ ส ำ คั ญ ท่ี จ ะ ช่ ว ย ประกอบการตัดสินในของผ้บู ริหารไปสู่ความสามารถในการทำกำไร แนวคิดรวบยอดด้านการวางแผน ทางด้านการเงิน การจัดหาและจัดสรรแหล่งเงินทุนซ่ึงทำให้ผู้อ่านได้เข้าใจภาพรวมโดยสรุปของงบดุล

214 ซึ่งแสดงฐานะทางการเงิน ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง อีกทั้งได้ทำความรู้จักกับงบกำไรขาดทุนซ่ึงแสดงผล ของการดำเนินงานของสถานประกอบการในช่วงระยะเวลาใดเวลาหน่ึง การนำกลยทุ ธ์ทางการเงินไปใช้ โดยเฉพาะอย่ายิง่ การรศู้ ักยภาพและความสามารถของตนเอง จะทำให้การบริหารธรกิจอยู่รอดได้อย่างต่อเนื่องยาวนาน ด้วยหลักการวางแผนทางการเงินและ ตัวช้ีวัดทางการเงนิ ที่จะเปน็ เคร่อื งมือวิเคราะห์เพื่อวางแผนทางการเงินทำให้ผู้ประกอบการตระหนกั ว่า ในเบื้องต้นของการเร่ิมทำธุรกิจทุกธุรกิจจะต้องผา่ นความยากลำบากและอดทนกับผลประกอบการติด ลบหรือขาดทุนเน่ืองจากยังไม่คุ้มกบั ค่าแรงซ่ึงหากผู้ประกอบการท้อถอยและหมดแรงบันดาลใจอาจทำ ให้ความฝันของทา่ นไมบ่ รรลวุ ิสัยทัศน์ทว่ี างไวต้ ้ังแตแ่ รก งานทางด้านการเงินจึงเป็นหน้าท่ีหลักทางการบริหารธุรกิจที่เป็นองค์ประกอบสำคัญในแผน ธรุ กจิ เพื่อเป็นเครื่องมือสร้างความสามารถในการทำกำไรในยุคของการแข่งขันกันสรา้ งผลประกอบการ ท่ีดี มีความสามารถในการลดต้นทุนของเงินทุนให้ต่ำที่สุด ดังนั้นการวางแผนทางการเงินอย่าง ระมัดระวังรอบคอบจะเป็นกลไกขับเคล่ือนธุรกิจ จะสามารถกำจัดจดอ่อนในการบริหารงานและ ลดทอนอุปสรรคลงไปได้มาก แผนกลยุทธ์การเงินจึงเป็นเคร่ืองมือในการตัดสินใจของผู้บริหารธุรกิจ โดยเข้าไปช่วยต้ังแต่ การก่อตั้งธุรกิจ การดำเนินงานหรือแม้แต่ปิดกิจการ หากเงินทุนหมุนเวียนท่ีจัดหามาจากผล ประกอบการหรือการจัดหามาจากการกู้ยืมสามารถที่จะนำไปใช้สร้างศักยภาพและจัดสรรทรัพยากร ได้อย่างมีประสิทธิภาพ การบริหารธุรกิจก็สามารถอยู่รอดได้ ดำเนินธุรกิจให้มีความสามารถที่ เหนือกวา่ คู่แขง่ ขนั ได้ คำศพั ท์ กลยุทธก์ ล้าได้กลา้ เสีย งบแสดงฐานะทางการเงนิ (งบดลุ ) Aggressive Financing Strategy การลงทนุ ระยะยาว Balance Sheet กลยุทธป์ ลอดภัยไวก้ อ่ น Capital Investment การคำนวณตัวทวคี ูณของผ้ถู อื หุน้ Conservative Financing Strategy กิจกรรมจดั หาเงนิ Equity Multiplier กลยุทธท์ างการเงิน Financial Activities นโยบายของธุรกจิ Financial Strategy กลยุทธเ์ งนิ สอดคล้อง Firm Policies ความมัง่ ค่ังสงู สดุ Hedging Strategy อัตราสว่ นวัดสภาพหน้ี Maximize Wealth หนส้ี ิน Leverage Ratios อัตราสว่ นสภาพคล่อง Liabilities ระยะยาว Liquidity Ratios Long term

215 Lowest Cost Strategy กลยุทธเ์ นน้ ตน้ ทุนต่ำสุด Negative Position Working Capital เงนิ ทุนหมนุ เวยี นเปน็ ลบ Net Working Capital เงินทุนหมุนเวียนสทุ ธิ Net Worth มูลค่าสทุ ธิของกจิ การ Operating Activities กิจกรรมดำเนินงาน Operating Activity Ratio อตั ราส่วนประสิทธภิ าพในการดำเนนิ งาน Permanent Working Capital เงนิ ทนุ หมุนเวยี นถาวร Positive Position Working Capital เงนิ ทุนหมุนเวยี นเปน็ บวก Profit and Loss Statement งบกำไรขาดทุน Profitability ความสามารถในการทำกำไร Seasonal and Cyclical วัฏจกั รและฤดูกาล Short term ระยะสั้น Source เงนิ ทนุ ทใี่ ช้ไป Temporary Working Capital เงินทนุ หมุนเวยี นช่วั คราว Use เงนิ ทนุ ท่ีจัดหามาในการดำเนินธุรกิจ Volume of Sales ปริมาณยอดขาย Working Capital เงินทุนหมนุ เวียน Working Capital Management การบรหิ ารเงินทนุ หมุนเวยี น Zero Position Working Capital เงนิ ทนุ หมุนเวียนเป็นศูนย์ คำถามทา้ ยบทท่ี 7 1. อธิบายความหมายของคำว่าความม่งั ค่ังสูงสุด (Maximize Wealth) และโปรดอธิบายวา่ กิจการของ ท่านทีท่ ่านเลอื กมาเป็นกรณีศึกษาในการเขียนแผนธรุ กิจนัน้ มีการนำกลยทุ ธ์ทางการเงินไปใช้ อย่างไรบ้าง 2. ท่านมีกลยุทธ์อยา่ งไรในการจดั หาแหลง่ เงนิ ทุนในกิจการ 3. ท่านมกี ลยทุ ธ์อย่างไรในการจัดสรรแหล่งเงินทนุ ในกจิ การ 4. หลักการบริหารเงนิ ทนุ หมุนเวียน 5. สำหรบั กจิ การทที่ า่ นเลือกมาเปน็ กรณีศึกษามหี ลักการการบริหารเงนิ ทนุ หมุนเวียนอยา่ งไร อธิบาย 6. ตัวชีว้ ัดทางการเงินมี 4 ด้าน ได้แก่ - การวัดสภาพคล่อง - การวดั ความสามารถในการกอ่ หนี้ - การวดั ประสิทธภิ าพในการดำเนินงานหรือการบรหิ ารสินทรัพย์ - การวัดความสามารถในการทำกำไร ท่านคิดว่าการวเิ คราะห์แผนการเงนิ ดว้ ยตวั ช้วี ดั ทางการเงินด้านใดมีความสำคัญท่ีสดุ เพราะเหตใุ ด

216 เอกสารอ้างอิงบทที่ 7 กรมส่งเสรมิ อุตสาหกรรม (2566). การจัดหาแหลง่ เงินทุนและเงนิ กใู้ นการประกอบธุรกิจขนาดกลาง และขนาดย่อม หรือ SMEs. [Online]. เข้าถงึ ไดจ้ าก : https://www.dip.go.th/ [2566, มกราคม 21]. เถกงิ ศักดิ์ ชัยชาญและสรียา วิจิตรเสถียร (2562, พฤษภาคม-สงิ หาคม). ศึกษาเรอื่ งนโยบายเงินทุน หมนุ เวียนและความสามารถในการทำกำไรของบริษัทกลุ่มสินคา้ อตุ สาหกรรมในประเทศ ไทย. วารสารชมุ ชนวิจัยมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, 13(2), 91-100. [Online]. เข้าถึงไดจ้ ากhttps://so04.tci-thaijo.org/index.php/NRRU/article/view/1908 62/143940. [2566, พฤษภาคม 21]. Abrams, R. ( 2019) . Successful business plan secrets and Strategic. (9th ed). USA : PlanningShop. Adam, A. M., Quansah, E., and Kawor, S. (2017). Working Capital Management Policy and Return of Listed Manufacturing Firms in Ghana. Scientific Annals of Economics and Business, 64(2), 255-269. [Online]. Available : https://www.mdpi.com/2071-1050/13/8/4516/htm [2021, May 19]. Ekanem, I. (2021). Writing a Business Plan: A Practical Guide. United Kingdom : Routledge. Eugene, F. Brigham and Joel, F. Houston. (2019). Fundamentals of Financial Management. (10th ed.). USA : Pearson Education, Inc. [Online]. Available : http://www.cangage.com. [2021, January 9]. Wheelen et. al. (2018). Strategic Management and Business Policy: Toward Globalsustainability. (15th ed.). Boston : Pearson Prentice Hall.

217 บทท่ี 8 แผนกลยทุ ธก์ ารจดั ตงั้ องคก์ ารธรุ กจิ และบรหิ ารทรพั ยากรมนษุ ย์ แผนกลยุทธ์การจัดต้ังองค์การธุรกิจและบริหารทรัพยากรมนุษย์หนึ่งในองค์ประกอบของ การเขยี นแผนธุรกิจ และชว่ ยเป็นเครอ่ื งมือในการตดั สนิ ใจของผบู้ รหิ ารธรุ กิจ เนื้อหา ดังนี้  บทสรปุ ผู้บริหาร  แผนจัดการเชงิ กลยุทธ์  แผนกลยุทธก์ ารตลาด องค์ประกอบ  แผนกลยทุ ธก์ ารผลิตและการดำเนนิ งาน การเขยี นแผนธุรกจิ   แผนกลยทุ ธก์ ารเงิน  แผนกลยทุ ธก์ ารจัดตงั้ องคก์ ารธรุ กจิ และบริหารทรัพยากรมนุษย์  บทที่ 8  แผนฉุกเฉนิ และการวิเคราะหค์ วามเส่ียงทางธุรกจิ  ภาพที่ 8.1 แผนกลยุทธ์การจัดต้งั องค์การธุรกจิ และบรหิ ารทรัพยากรมนุษย์หนึ่งในองค์ประกอบของ การเขียนแผนธุรกิจ สาระสำคัญของบทที่ 8 แผนกลยทุ ธก์ ารจัดตงั้ องค์การธรุ กิจและบรหิ ารทรพั ยากรมนุษย์ มีดงั นี้ 1) แนวคิดการแผนกลยุทธ์การจดั ตงั้ องคก์ ารธรุ กจิ และบริหารทรพั ยากรมนุษย์ 2) รปู แบบการจัดตั้งองค์การธุรกจิ 3) โครงสร้างองคก์ ารธรุ กจิ 4) การสร้างพนั ธมิตรทางธุรกจิ

218 แนวคดิ การแผนกลยทุ ธ์การจัดตง้ั องค์การธุรกิจและบรหิ ารทรัพยากรมนษุ ย์ องค์การธุรกิจในปัจจุบันอาจเร่ิมต้นการจัดการธุรกิจท่ีมีขนาดเล็ก (Small Business Management) และการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์จะทำควบคู่ไปกับการพัฒนาธุรกิจและขยายกิจการ จนมีขนาดใหญ่ข้ึน หรือผู้เร่ิมต้นก่อตั้งองค์การธุรกิจจควรเร่ิมต้นจากการใช้แนวคิดอย่างสร้างสรรค์ เพื่อจะนำพาองค์การธรุ กิจมุ่งไปสู่เป้าหมายและบรรลุวัตถุประสงค์ขององคก์ าร อีกท้ังยังลดความเสี่ยง ทางธรุ กิจ เพ่ือป้องกันการสญู เสียโอกาสที่จะเกิดขึ้นในอนาคต และมีความสามารถในการทำกำไรเพื่อ ขยายเป็นองคก์ ารธรุ กจิ ขนาดใหญม่ อี ัตราการเตบิ โตอย่างยั่งยืน แผนการกลยุทธ์จัดตั้งองค์การธุรกิจการบริหารทรัพยากรมนุษย์เป็นการออกแบบโครงสร้าง องค์การ ตำแหน่งหน้าที่ การมีสายการบังคับบัญชา การกำหนดหน้าท่ีและความรับผิดชอบเหมาะสม กับธุรกิจ มีการบริหารทรัพยากรมนุษย์ โดยมีการจัดสัดส่วนกำลังคนให้ทำงานอย่ามีประสิทธิภาพให้ เกิดผลสัมฤทธิ์ของงานตามเป้าหมาย แนวคิดการแผนกลยุทธ์การจัดตั้งองค์การธุรกิจและบริหาร ทรัพยากรมนุษย์มีพ้ืนฐานวิธีคิดมาจากแนวคิดทางการจัดการและการวางแผนทางธุรกิจ ดังน้ี (Ekanem, 2021; Hisrich, Peters & Shepherd, 2017; Wheelen et. al., 2018) 1) การวางแผน (Planning) เป็นกิจกรรมทางการจัดการทั้งหมดที่สัมพันธ์กับการ เตรียมการเพื่ออนาคตขององค์การธุรกิจหมายรวมถึงการพยากรณ์ การกำหนดวัตถุประสงค์ จากการ วางแผนการจัดการ 2) การจัดองคก์ าร (Organizing) เปน็ กิจกรรมที่มีการจดั โครงสร้างตามหนา้ ท่ีงาน เชน่ การ จัดโครงสร้างทางการตลาด แบ่งเป็นตามกลุ่มลูกค้า ตามกลุ่มสินค้าและตามภูมิศาสตร์ หรือในบาง องคก์ ารธุรกจิ อาจมีการจัดโครงสรา้ งตามหน้าท่งี านแบบผสม เป็นต้น 3) การนำ (Leading) ผู้บริหารมีความสามารถในการนำหรือจูงใจจะมีผลต่อการกำหนด พฤติกรรมการทำงาน การติดต่อสื่อสารแบบสองทางระหว่างผู้บริหารและพนักงานจะให้ผลท่ีดีกว่า แบบทางเดียว นอกจากน้ียังมีเร่ืองของบทบาทหน้าท่ีความรับผิดชอบ ความพึงพอใจในงานตลอดจน ขวัญและกำลังใจในการปฏิบตั ิงานของพนกั งาน 4) การควบคมุ (Controlling) เป็นกิจกรรมท่ีตรวจสอบด้านการจดั การทั้งหมดโดยแสดงให้ เห็นความม่นั ใจว่ากิจกรรมการผลิตและดำเนินงาน การบรหิ ารทรัพยากรมนุษย์ การตลาด การเงินการ บญั ชี การจดั การนวัตกรรมเทคโนโลยแี ละสารสนเทศทางการจัดการ การตัดสินใจเลือกรปู แบบการจัดตั้งธุรกจิ ให้เหมาะสมกับทรพั ยากร สอดคล้องกับสถานการณ์ ทางเศรษฐกิจ จะช่วยให้การวางแผน การจัดองค์การ การประสานงานและการควบคุมองค์การธุรกิจ เป็นไปอย่างมีระบบ รปู แบบการจดั ต้งั องค์การธุรกจิ ตลอดจนใหค้ วามสำคัญกับผู้ร่วมทุนและพันธมติ ร ทางธุรกิจ มีดังน้ี (Yazan, Yahidanpanah & Fraccascia, 2020)

219 จากการจัดองค์การธุรกิจซึ่งเป็นกิจกรรมท่ีมีการจัดโครงสร้างตามหน้าท่ีงานท่ีจะต้องผูกพัน กับทรัพยากรมนุษย์ ผู้วางแผนธุรกิจจึงควรศึกษารูปแบบการจัดต้ังองค์การธุรกิจตลอดจนโครงสร้าง การวางผงั องคก์ ารเพือ่ ที่จะได้ทราบสายการบังคบั บัญชาและประสานงานได้อย่างราบรน่ื รปู แบบการจัดต้ังองค์การธุรกิจ การจดั ตัง้ องค์การธุรกิจแบ่งไดเ้ ป็น 4 รปู แบบ ดงั น้ี (Wheelen et al., 2018) ดังน้ี 1. การประกอบการแบบเจ้าของคนเดียว (Sole Proprietorship) 2. การประกอบการแบบหา้ งหนุ้ สว่ น (Partnership) 3. การประกอบการแบบบริษทั จำกัด 3.1 บริษทั จำกดั (Company Limited) 3.2 บริษัทมหาชนจำกัด (Public limited company) 4. การประกอบการแบบร่วมคา้ (Joint Venture) รปู แบบท่ี 1 การประกอบการแบบเจ้าของคนเดยี ว (Sole Proprietorship) การดำเนินธรุ กจิ แต่เพียงผ้เู ดียวใชเ้ งินลงทนุ จดั ต้ังงา่ ยก็มที ั้งข้อดีและขอ้ เสีย ดังน้ี ขอ้ ดีของการประกอบการแบบเจ้าของคนเดียว 1) ได้รบั ประโยชน์จากผลตอบแทนจากการลงทนุ ทง้ั หมด 2) จัดตั้งง่ายเพราะมีคา่ ใชจ้ ่ายไม่สูง 3) มอี ิสระและความคลอ่ งตัวในการดำเนินงาน 4) ผู้ประกอบการมคี วามกระตือรือรน้ ในการทำงาน 5) กฎหมายและข้อบังคบั น้อยกว่าลกั ษณะการประกอบการแบบอ่ืน 6) เกบ็ ความลับในทางธรุ กจิ ไดเ้ ปน็ อยา่ งดี 7) ไมม่ คี วามยงุ่ ยากในการเลิกประกอบการ ขอ้ เสียของการประกอบการแบบเจา้ ของคนเดยี ว 1) รับผิดชอบในหน้ีสินไม่จำกัดจำนวนหมายความว่าจำนวนหนี้จากการค้านั้น จะต้องรบั ผดิ ชอบทั้งหมด เจ้าหนส้ี ามารถบังคบั เอาจากบรรดาทรัพย์สินท้งั ปวงไดจ้ นหมดสิ้น 2) กิจการมจี ำนวนเงินลงทนุ นอ้ ยจงึ เป็นสถานประกอบการขนาดเลก็ 3) อาจมีข้อจำกัดในการบรหิ ารซึ่งเม่ือเปรียบเทียบการสถานประกอบการขนาด ใหญ่ในรปู แบบอ่นื จะมที ปี่ รกึ ษาการประกอบการ เปน็ ต้น 4) มีข้อจดั ในการขยายกจิ การดว้ ยเงนิ ลงทนุ มีน้อยส่งผลความกา้ วหน้าในงาน

220 รปู แบบท่ี 2 การประกอบการแบบหา้ งห้นุ สว่ น (Partnership) การรวมกันของบุคคลตงั้ แต่ 2 คนขึน้ ไปแบ่งกำไรตามตกลงกัน มี 2 ลักษณะ 1) ห้าง หุ้นส่วนสามัญ (Ordinary partnership) 2) ห้างหุ้นส่วนจำกัด (Limited partnership) ดังตารางท่ี 8.1 ตารางท่ี 8.1 ความแตกต่างของห้างหุน้ ส่วนสามญั และหา้ งหนุ้ สว่ นจำกดั หา้ งห้นุ สว่ นสามัญ ห้างหุ้นส่วนจำกดั 1. ไมต่ อ้ งจดทะเบียน 1. มกี ารจดทะเบียน 2. ถ้าจดทะเบียนจะเปน็ หา้ งหุ้นส่วนสามัญนติ บิ ุคคล 2. จดทะเบยี นเปน็ นิตบิ ุคคล 3. รบั ผดิ ชอบหนี้ไม่จำกดั 3. รับผดิ ชอบหนี้จำกัด 4. หุ้นส่วนมีประเภทเดียวคอื รับผิดไมจ่ ำกัด 4. หนุ้ ส่วนมี 2 ประเภท คอื 1) รับผดิ จำกดั 2) รับผิดไม่จำกัด 5. หนุ้ ส่วนทุกคนสามารถบรหิ ารองคก์ ารธรุ กิจได้ 5. หนุ้ สว่ นประเภทรบั ผดิ ไม่จำกดั เทา่ นัน้ ทส่ี ามารถบรหิ ารองคก์ ารธุรกิจได้ ข้อดีของการประกอบการแบบห้างหุน้ สว่ น 1) เมอ่ื ระดมเงนิ ทุนมากขนึ้ กส็ ่งผลให้มที รพั ยากรเงนิ ทนุ มากขึน้ 2) จดั ตง้ั งา่ ยและเลิกประกอบการไม่มีความซับซ้อนสำหรบั หา้ งหุน้ สว่ นสามัญ 3) โอกาสการเติบโตของสถานประกอบการมีสูงเพราะใช้ความสามารถหลักและความรู้ ทางบรหิ ารธุรกิจรอบดา้ นมาช่วยขยายขนาดของสถานประกอบการ 4) มเี ครดติ ของกวา่ การดำเนินกิจการในลักษณะเจ้าของคนเดยี ว 5) มกี ฎหมายและข้อบังคบั ซบั ซอ้ นเพ่ิมมากขนึ้ กวา่ แบบแรก ขอ้ เสียของการประกอบการแบบแบบหา้ งห้นุ ส่วน 1) หากหนุ้ สว่ นมีจำนวนนอ้ ยรายกส็ ่งผลให้เกิดขอ้ จำกัดในการระดมเงนิ ทนุ 2) เมื่อมีหุ้นส่วนพฤติกรรมภายในสถานประกอบการจะบริหารยากขึ้นและอาจเกิด โอกาสพบความไมโ่ ปร่งใสในการบริหารงานได้มากขึ้น 3) ทรพั ยากรเงินทุนทล่ี งไปในหา้ งหุ้นสว่ นจะถอนหุ้นได้ก็ต่อเมื่อเลิกประกอบการ 4) อายุการดำเนินธุรกิจขาดความแน่นอนโดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงผู้ถือหุ้นจะ ส่งผลกระทบงานบรหิ าร เช่น ความเจ็บปว่ ยและการส้นิ ชีวิตของผเู้ ปน็ หุ้นส่วนคนใดคนหนง่ึ

221 รูปแบบที่ 3 การประกอบการแบบบริษทั การประกอบการแบบบรษิ ทั แบง่ เป็น บริษทั จำกดั และบรษิ ทั มหาชนจำกัด ดงั น้ี 1. บรษิ ทั จำกัด บริษัทจำกัด (Company Limited) หรืออาจใช้คำว่า Corporation ซ่ึงแบ่งทุน ออกเป็นหน่วยเล็ก ๆ เรียกวา่ หุ้น มีมูลค่าเท่า ๆ กัน ผู้ท่ีถอื หุ้นรับผิดชอบไม่เกินจำนวนเงนิ ที่ตนเองยัง ส่งใช้ไม่ครบมลู ค่าห้นุ ท่ีถือเทา่ นน้ั สำหรบั การจดั ต้งั บรษิ ัทจำกดั โดยแบง่ การถือห้นุ เป็น 3 ประเภท คือ 1) หนุ้ สามัญ (Common Stock) เป็นหุ้นทุนบริษทั เสนอขายใหผ้ ูส้ นใจหุน้ นี้ ตอนเริม่ กอ่ ตงั้ บรษิ ัท 2) หนุ้ บุรมิ สทิ ธิ (Preferred Stock) เปน็ หนุ้ สิทธพิ เิ ศษทร่ี ะบุไวใ้ นข้อบังคับ บรษิ ทั 3) ห้นุ กู้ (Bond) เป็นหุ้นทบ่ี รษิ ัทขายใหแ้ ก่ประชาชนโดยสญั ญาจะจ่ายดอกเบยี้ (Interest) ตามอัตราทก่ี ำหนดในแต่ละปีและจ่ายตน้ ทุนคืนเม่อื ครบกำหนดเวลา ตารางท่ี 8.2 ความแตกต่างของความหมายในหุ้นประเภทต่าง ๆ หนุ้ สามญั หุ้นบุริมสิทธิ หนุ้ กู้ 1. เป็นหุ้นทุนบริษัทเสนอขาย 1. เป็นหุ้นสิทธิพิเศษท่ีระบุไว้ใน 1. เป็นหุ้นที่บริษัทขายให้แก่ ให้ผู้สนใจหุ้นน้ีตอนเร่ิมก่อตั้ง ข้อบังคบั บริษทั ประชาชนโดยสัญญาจะจ่าย บริษทั ดอกเบี้ย (Interest) ตามอัตรา ที่ ก ำ ห น ด ใน แ ต่ ล ะ ปี แ ล ะ จ่ า ย ตน้ ทุนคนื เม่อื ครบกำหนดเวลา 2. ผู้ ถื อ หุ้ น มี ลั ก ษ ณ ะ เป็ น 2. ผู้ถือหุ้นมีลักษณ ะเป็น ทั้ง 2 . ผู้ ถื อ หุ้ น มี ลั ก ษ ณ ะ เป็ น เจ้าของบรษิ ทั เจา้ ของและเปน็ ทง้ั เจ้าหนี้ เจา้ หน้ีของบริษัท 3. ผู้ถือหุ้นมีสิทธิออกเสียงใน 3.ไม่มีสิทธิในการออกเสียงลงมติ 3. ผู้ถือหุ้นไม่มีสิทธิออกเสียง การดำเนนิ งานของบรษิ ทั ในทป่ี ระชุมผู้ถือหนุ้ ในการดำเนินงานของบรษิ ทั 4. ปีใดบริษัทมีกำไรจะได้ส่วน 4. ปใี ดบรษิ ัทมีกำไรจะได้ส่วน 4. หุ้ น กู้ออก มาเม่ื อบ ริษั ท แบ่งกำไรที่เรียกวา่ เงนิ ปันผล แบ่งกำไรก่อนห้นุ สามญั ใน ต้องการขยายกิจการ และท่ี (Dividend) ขณะเดียวกันก็เมื่อเลิกกิจการก็ สำคัญ คือ บริษัทมหาชนจำกัด จะได้รับส่วนแบง่ คนื ทรัพยส์ ิน เทา่ นัน้ ท่อี อกหุน้ ก้ไู ด้ กอ่ นห้นุ ประเภทอ่นื 5. บริษัทจำกัด ออกหุ้นสามัญ 5. บริษัทจำกัด ออกหนุ้ บุรมิ สิทธิ 5. บริษัทจำกัด ออกหุ้นกู้ไม่ได้ ได้และบริษัทมหาชนออกหุ้น ได้ และบริษัทมหาชนออกหนุ้ มีเพียงบริษัทมหาชนเท่านั้นท่ี สามญั ได้ บุรมิ สทิ ธ์ได้ ออกหุ้นกู้ได้

222 ข้อดีของการประกอบการแบบบรษิ ทั จำกดั 1) สามารถระดมทุนไดม้ ากจากการเสนอขายหนุ้ ให้แก่ผู้ลงทุนทว่ั ไป 2) ความรับผิดชอบของผู้ถือหุ้นจำกัดเพียงมูลค่าหุ้นที่ยังไม่ได้ส่งใช้ให้ครบตาม จำนวนเท่านน้ั 3) อายขุ องการบรหิ ารของบริษัทมมี มคี วามต่อเน่ืองและยาวนานขึ้น 4) หนุ้ ทถ่ี อื สามารถเปล่ยี นมอื ไดด้ ว้ ยวิธกี ารโอนหรอื การขาย 5) หากตอ้ งการขยายกิจการก็เสนอการออกหุ้นเพือ่ เพ่ิมทุนหรือเสนอขายห้นุ กู้กไ็ ด้ 6) มีผู้ที่มีความรอบรู้และเชี่ยวชาญในการบริหารธุรกิจเรียกว่ากรรมการบริหาร บริษทั จงึ สง่ ผลให้เกิดประสทิ ธภิ าพในการดำเนนิ งาน ขอ้ เสยี ของการประกอบการแบบบรษิ ัทจำกดั 1) การกอ่ ตั้งมขี นั้ ตอนทซี่ ับซอ้ นและมีคา่ ใช้จา่ ยสูงในการก่อต้ัง 2) ถ้าผู้บริหารไม่สามารถบริหารได้เต็มศักยภาพจะส่งผลให้พนักงานด้อย ประสทิ ธิภาพในการทำงานไปด้วย 3) เสียภาษสี งู กวา่ การประกอบการรปู แบบอน่ื 4) หนุ้ ท่ีถอื สามารถเปล่ยี นมือได้ดว้ ยวิธกี ารโอนหรือการขาย 6) เม่ือผู้บริหารและผู้ถือหนุ้ เป็นคนละคนกนั ยอ่ มเกดิ ข้อขัดแยง้ ตามมา 2. บริษัทมหาชนจำกัด (Public limited company) สำหรับคำว่า บริษัทจำกัด เวลาใช้จะมีวงเล็บในคำว่ามหาชน โดยบริษัทนั้นเปิดให้ ประชาชนเป็นผู้ถือหุ้นจำนวนหน่ึงในบริษัท เช่น บริษัทที่จดทะเบียนและมีการซื้อขายหุ้นกันในตลาด หลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ยกตัวอย่างเช่น บริษัทการบินไทย จำกัด (มหาชน) ธนาคารกรุงเทพ จำกดั (มหาชน) เปน็ ต้น ข้อดขี องการประกอบการแบบบรษิ ทั มหาชนจำกัด 1) บริษทั มหาชนจำกัดสามารถระดมทุนจากแหล่งทุนท่ีจัดหามาจากภายนอกไดด้ ้วย วธิ กี ารการเสนอขายหุน้ ให้แกผ่ ู้ลงทนุ ทั่วไป 2) บริษัทมหาชนจำกัดสามารถออกหนังสือช้ีชวนแก่ประชาชนท่ีให้ความสนใจเข้า ร่วมลงทนุ ถือหนุ้ ได้ 3) บริษัทมหาชนจำกัดดำเนินการเสนอขายหุ้นที่ต่ำกว่าราคาตามมูลค่าหุ้น (Par Value) ได้

223 ข้อเสยี ของการประกอบการแบบบรษิ ทั มหาชนจำกัด 1) การกอ่ ต้ังมีขัน้ ตอนซบั ซอ้ นและคา่ ใช้จ่ายสงู ในการก่อตั้งเช่นเดียวกับบริษัทจำกัด 2) บริษัทมหาชนจำกัดต้องขออนุญาตต่อตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (The Stock Exchange of Thailand: SET) 3) มีข้อจำกัดทางกฎหมายมากมายเพราะต้องก่อให้เกิดประโยชน์ต่อผู้มีส่วนได้ส่วน เสียทกุ ฝ่าย ตัวอย่างที่ 8.1 ข้อมูลทั่วไปในการออกหลักทรัพย์ท่ีจดั ตัง้ ในรูปแบบบริษทั จำกดั (มหาชน) บรษิ ทั ท่ีออกหลกั ทรัพย์ : บริษัท การบินไทย จำกดั (มหาชน) ประเภทธรุ กิจ : บรกิ ารขนสง่ ทางอากาศและกิจการอ่ืนที่เกย่ี วข้อง เลขทะเบยี นบรษิ ทั : 0107537001757 Home Page : www.thaiairways.com ณ วนั ท่ี 31 ธันวาคม 2565 บริษัทฯ มีทุนจดทะเบียนและทุนชำระแล้วดังน้ี ทนุ จดทะเบยี น 2,698,900,950 หุ้น มูลค่าหุ้นละ 10 บาท รวม 26,989,009,500 บาท ทนุ ชำ ระแล้ว 2,182,771,917 หุ้น มลู ค่าหนุ้ ละ 10 บาท รวม 21,827,719,170 บาท ที่มา : รายงานประจำปี บรษิ ัทการบนิ ไทย จำกัด (มหาชน) (2565) การเปรียบเทียบความแตกต่างของขั้นตอนการจัดตั้งบริษัทจำกัดและบริษัทมหาชนจำกัดดัง ตารางที่ 8.3

224 ตารางท่ี 8.3 ความแตกต่างของขั้นตอนการจดั ตั้งบริษทั จำกัดและบริษทั มหาชนจำกัด บริษัทจำกดั บริษทั มหาชนจำกัด (Company Limited) (Public limited company)  ผกู้ ่อต้ัง 3 คน ทำหนงั สือบริคณห์  ผู้กอ่ ตงั้ 15 คน ทำหนังสอื บริคณห์สนธิ สนธิ ก.ล.ต. คือ สำกงาน คณะกรรมการกำกบั  จองหุน้ ให้ครบ  ขออนญุ าต ก.ล.ต. หลักทรพั ย์และตลาด หลักทรพั ย์  ประชุมตั้งบริษทั  เสนอหุ้นขายประชาชน  เลอื กกรรมการดำเนนิ กิจการ  เปดิ จองหุน้  ประชุมต้ังบรษิ ทั  เรียกคา่ หุ้นอย่างน้อยรอ้ ยละ 25  เรยี กชำระเตม็ มูลคา่ หนุ้ ร้อยละ 100  จดทะเบยี นภายใน 3 เดือน  จดทะเบยี นภายใน 3 เดอื น กอ่ ต้งั เปน็ บรษิ ัท กอ่ ตงั้ เปน็ เปน็ จำกัด บรษิ ัทจำกดั (มหาชน) ทีม่ า : ดดั แปลงจาก กรมธุรกิจการคา้ , 2566 จากการเปรียบเทยี บความแตกต่างของข้ันตอนการจัดต้งั บริษัทจำกดั และบริษทั มหาชนจำกัด สามารถอธิบายรายละเอยี ดเกี่ยวกบั การก่อต้ัง หนงั สอื ชช้ี วน การเสนอขายหุ้น ความเกย่ี วขอ้ งสำหรบั การดำเนนิ การกบั ตลาดหลักทรัพย์ และรายอละเอยี ดอื่น ๆ แสดงไวใ้ นตารางท่ี 8.4 ดงั น้ี

225 ตารางท่ี 8.4 คำอธบิ ายขนั้ ตอนการจัดต้ังบริษทั จำกดั และบริษทั มหาชนจำกัด ประเด็น บริษทั จำกัด บรษิ ัทมหาชนจำกดั  การก่อตัง้ 1) ผู้ก่อตั้ง 3 คน ทำหนังสือบริคณห์สนธิที่ 1) ผู้ก่อต้ัง 15 คน ทำหนังสือบริคณห์  หนังสอื ชีช้ วน ทำอย่างน้อย 2 ฉบับ ไปจดทะเบียนโดยใน สน ธิท่ี ท ำอย่างน้ อย 2 ฉบั บ ไป จ ด หนังสือบริคณห์สนธิจะประกอบด้วยเนื้อหา ทะเบียนโดยในหนังสือบริคณห์สนธิจะ ดังน้ี ประกอบดว้ ยเน้ือหา ดังนี้ 1.1) ช่อื บรษิ ทั 1.1) ช่อื บรษิ ัท 1.2) ทตี่ ้งั สำนักงานใหญ่ 1.2) ทีต่ ้งั สำนกั งานใหญ่ 1.3) วตั ถุประสงค์ของบริษทั 1.3) วตั ถุประสงค์ของบรษิ ทั 1.4) จำนวนหนุ้ หรอื หุ้นที่จดทะเบียน 1.4) จำนวนหนุ้ หรอื หุน้ ทจี่ ดทะเบยี น 1.5) ถ้อยคำทแ่ี สดงความรับผดิ ชอบ 1.5) ถ้อยคำทแ่ี สดงความรบั ผิดชอบ ผู้ถอื หนุ้ ผถู้ ือห้นุ 1.6) ลายมอื ช่อื ผ้กู ่อต้งั พร้อมหุ้นที่จอง 1.6) ลายมอื ช่ือผ้กู ่อต้งั พรอ้ มหุน้ ทจ่ี อง 2) จัดให้จองหุ้นให้ครบ 2) จดั ให้จองหุน้ ใหค้ รบ 3) ประชุมกอ่ ต้งั บริษัท 3) ประชุมก่อตัง้ บริษัท 4) ให้กรรมการทเ่ี ลือกขน้ึ มาดำเนินธรุ กจิ 4) ให้กรรมการท่เี ลอื กข้ึนมาดำเนินธรุ กิจ 5) เรียกค่าหุ้นอย่างนอ้ ย รอ้ ยละ 25 5) เรียกคา่ หุ้นอยา่ งน้อย รอ้ ยละ 100 6) จดทะเบียนภายใน 3 เดอื น โดยผ่านทางธนาคาร 7) กลายเป็นบริษัทอยา่ งสมบรู ณ์ 6) จดทะเบียนภายใน 3 เดอื น 7) กลายเป็นบริษทั อยา่ งสมบูรณ์ หา้ มทำหนงั สอื ช้ชี วน ทำหนังสือช้ีชวนเพ่ือให้ประชาชนเข้ามา ซื้อหนุ้ ได้  การเสนอขายหุ้น ห้ามเสนอ เสนออย่างน้อยร้อยละ 50 แกป่ ระชาชน  ตลาดหลกั ทรัพย์ ไม่ต้องขออนุญาต ต้องขออนญุ าต  กรรมการบริษัท ก่คี นก็ได้ ตอ้ งไม่นอ้ ยกว่า 5 คน สามารถออกหุ้นกู้ได้  การออกหุน้ กู้ ไม่สามารถออกหนุ้ กูไ้ ด้ ตั้งแต่ 1 บาทขึน้ ไป  มูลคา่ หนุ้ ไม่ตำ่ กวา่ 5 บาท ต่ำกว่าราคามลู ค่าหุ้น (Par Value) ได้ ตอ้ งระบุชื่อผู้ถอื ก็ (Par Value)  การเสนอขายหุ้น ตำ่ กว่าราคามูลค่าหุ้น (Par Value) ไม่ได้  ใบหุ้น ไม่ต้องระบุชอื่ ผู้ถอื ก็ได้ ท่ีมา: ดัดแปลงจาก กรมธุรกจิ การคา้ , 2566

226 รูปแบบที่ 4 การประกอบการแบบร่วมคา้ กิจการร่วมค้า (Joint Venture) เป็นลักษณะของการประกอบการระหว่างธุรกิจกับ ธุรกิจ เช่น ห้างหุ้นส่วนกับ หรือ บริษัทกับบริษัทก็ได้ หรือจะเป็นลักษณะของบริษัทข้ามชาติ หมายความว่าผู้ร่วมลงทุนเป็นบริษัทในต่างประเทสมาร่วมลงทุนกบั บรษิ ัทภายในประเทศ โดยสัญญา ของการเข้าร่วมลงทุนระบุว่าผู้เข้าร่วมทุนทุกคนรับผิดชอบในหน้ีท่ีเกิดขึ้นโดยไม่จำกัดและมีลักษณะ เป็นการประกอบธุรกจิ เพียงช่วงระยะเวลาหน่งึ เทา่ นั้น เม่ือกิจการร่วมค้าได้ดำเนินธุรกิจมาจนสิ้นสุดข้อตกลงและกระบวนการดำเนินงาน แล้ว หรือภาระงานในการทำธุรกรรมต่าง ๆ ได้บรรลุวัตถุประสงค์แล้วก็จะสลายตัวไป ลักษณะของ การร่วมค้าจึงมีความแตกต่างจากการประกอบการแบบห้างหุ้นส่วน โดยลักษณะของกิจการร่วมค้า มดี งั น้ี 4.1 การประกอบกิจการร่วมค้าเป็นธุรกจิ ทม่ี ีการมอบหมายให้ผู้เข้ารว่ มคนใดคนหนึ่ง ในสถานประกอบการกำหนดให้เป็นผู้ถือสิทธิในทรัพย์สินของกิจการร่วมค้าทั้งหมด ส่วนผู้เข้าร่วมคน อ่ืน ๆ จะกำหนดตำแหนง่ เปน็ ผ้จู ัดการรว่ มคา้ นั้น 4.2 ผู้ร่วมค้าคนใดคนหน่ึงจะถอนตัวออกจากกิจการร่วมค้าไม่ได้หากผู้ร่วมค้าอ่ืน ไมย่ ินยอม 4.3 หากมีการถอนตัวหรือการเสียชีวิตของผู้เข้าร่วมค้าเพียงคนใดคนหน่ึงเกิดข้ึน กจิ การร่วมค้านั้นตอ้ งเปน็ อันลม้ เลิกการประกอบการ 4.4 ในกรณีที่ผู้ร่วมค้าคนใดคนหน่ึงจะออกไปทำสัญญาการค้าอ่ืน ๆ หรือไปทำ สัญญาอน่ื ๆ ผลการการทำสญั ญานนั้ จะไมม่ าผกู พันกบั ผู้ร่วมค้าคนอื่น ๆ แตอ่ ย่างใด ขอ้ ดีของการตัง้ เป็นกจิ การร่วมค้า 1) ถ้าโครงการของกิจการรว่ มค้าขาดทนุ กไ็ ม่ต้องชำระภาษีเงินไดน้ ิตบิ คุ คล และ ไดร้ บั ประโยชนจ์ ากการยกเว้นภาษีเงินปนั ผลของกิจการรว่ มคา้ 2) ชว่ ยคู่คา้ แต่ละฝ่ายลดและกระจายความเสี่ยงในการดำเนนิ ธรุ กจิ รวมท้ังยงั ช่วย ประหยัดภาษีจากส่วนกำไรเพราะกฎหมายกำหนดว่าเมื่อได้รับส่วนแบ่งกำไรไม่ต้องนำมาคำนวณรวม กบั รายได้ของบรษิ ทั เดมิ ข้อเสียของการต้งั เป็นกจิ การร่วมค้า ผู้ร่วมค้าไม่สามารถนำผลขาดทุนของกิจการร่วมค้าดังกล่าวไปขอหักเป็นค่าใช้จ่าย ในการยื่นแบบแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลใช้สำหรับนิติบุคคลท่ีจดทะเบียนจัดต้ังตาม กฎหมายประเทศไทยหรอื ตา่ งประเทศ หรือทีเ่ รยี กยอ่ ว่า ภงด.50

227 โครงสรา้ งองค์การธุรกิจ สำหรับโครงสร้างองค์การธุรกิจก็มีหลากหลายรูปแบบและมีคุณลักษณะท่ีเหมาะสมแตกต่าง กนั ไปในแตล่ ะประเภท เชน่ โครงสรา้ งตามหนา้ ทีง่ าน โครงสรา้ งตามประเภทของผลิตภัณฑ์ เป็นตน้ 1) โครงสรา้ งตามหน้าทธี่ ุรกิจ (Functional Structure) 2) โครงสร้างตามหนา้ ทที่ างการตลาด (Marketing Structure) 2.1) การจัดโครงสร้างตามกลุ่มลูกคา้ (Customer Structure) 2.2) การจัดโครงสร้างตามกลมุ่ สินค้า (Product Structure) 2.3) การจัดโครงสรา้ งตามภูมิศาสตร์ (Geographic Structure) การจัดโครงสร้างองค์การธุรกิจจะใช้แผนภูมิขององค์การเป็นหลักในการจัดวางตำแหน่งงาน และสายการบังคบั บัญชา แตล่ ะแห่งมีโครงสร้างขององค์การทส่ี ะท้อนให้เหน็ ถึงลักษณะรูปแบบการจัด หน่วยงาน การตัดสินใจของผู้บริหารในการจัดความสัมพันธ์ ด้านการมอบหมายงาน และการจัด สภาพแวดล้อมตา่ ง ๆ ภายในองค์การทแี่ ตกตา่ งกนั ดงั นี้ 1) โครงสรา้ งตามหน้าที่ธุรกิจ (Functional Structure) กรรมการผู้จดั การ ฝา่ ยผลติ ฝา่ ยตลาด ฝ่ายบญั ชี ฝา่ ยบคุ คล ฝ่ายการเงนิ ภาพท่ี 8.2 โครงสร้างตามหน้าทีธ่ รุ กิจ 2) โครงสร้างตามหน้าที่ทางการตลาด (Marketing Structure) 2.1) โครงสร้างตามกลมุ่ สินคา้ (Product Structure) กรรมการผู้จดั การ อาหาร เส้ือผา้ เคร่ืองเขยี น เคร่ืองครัว ของแตง่ บา้ น ภาพที่ 8.3 โครงสร้างตามกลุ่มสินค้า

228 2.2) การจัดโครงสรา้ งตามภมู ิศาสตร์ (Geographic Structure) ประธานกรรมการผจู้ ดั การ ภาคเหนอื ภาคตะวันออก ภาคตะวันตก ภาคใต้ ภาพที่ 8.4 โครงสร้างตามภูมศิ าสตร์ 2.3) การจัดโครงสร้างตามกลุ่มลกู ค้า (Customer Structure) กรรมการผู้จดั การ ภาครัฐ รัฐวิสาหกจิ เอกชน ภาพที่ 8.5 โครงสรา้ งตามกลมุ่ ลูกค้า ตัวอย่าง 8.2 กรณีศึกษาสมมุติ บริษัท Poh-Thong เป็นบริษัทจำกัดผลิตและจำหน่าย แผงวงจรอิเลคทรอนิกส์เพ่ือส่งออก ตราสินค้า PT อักษร P แทนความหมายพลังและความ มุ่งม่ันสร้างมลู คา่ แกก่ ิจการอกั ษร T แทนความรว่ มมือของทกุ คน มผี ังโครงการองคก์ าร ดังน้ี ประธาน บรหิ าร รองประธาน รองประธาน รองประธาน บรหิ าร บรหิ าร ฝา่ ยบริหาร ฝ่ายผลิต ฝ่ายขาย และ สำนักงาน งานผลิต งานประกอบ งาน งาน งานการเงนิ งาน อุปกรณ์ ช้ินส่วน จัดจำหนา่ ย การส่งออกไป และบัญชี สำนักงาน แผงวงจร ในประเทศ ต่างประเทศ วเิ คราะหว์ า่ บริษัท Poh-Thong มผี งั โครงสร้างองค์การแบ่งตามหน้าที่

229 การบริหารทรพั ยากรมนุษย์ องค์ประกอบของแผนธุรกิจที่มีประสิทธิภาพนั้นข้ึนอยู่กับความสามารถของบุคลากร (Personnel Competence) ความสามารถหลักและความสามารถทางการแข่งขัน (Competencies and Competitive Capabilities) และการเสริมสร้างให้คนในองค์การให้มีวิธีปฏิบัติงานอย่างเต็ม กำลงั ความความสามารถ (Building a Capable Organization) ความสามารถของทรัพยากรมนุษยท์ ี่ จดั วางในโครงสร้างองคก์ าร ทำได้ 3 ประเดน็ คือ 1) เลือกคนที่สามารถเข้าทำงานในตำแหน่งท่ีสำคัญ (Selecting People for Key Position) การสร้างทีมงานบริหารให้มีความสามารถผู้บริหารระดับสูงจะต้องกำหนดประเภท ของทมี งานบริหารหลัก (Core Management Team) ท่ีจะนำมาใชเ้ พื่อดำเนินการตามกลยุทธว์ ่าควร จะประกอบด้วยบุคคลลักษณะใด ก่ีตำแหน่ง มีความรู้ความสามารถ มีประสบการณ์เพียงพอและ เหมาะสมกับตำแหน่ง 2) การสร้างความสามารถหลักและสมรรถภาพทางการแข่งขัน (Building Core Competencies and Competitive Capabilities) ประกอบด้วย 2.1) การจัดคนเขา้ ทำงานในหน่วยปฏิบตั ิการ (Staffing Operating Units) การจัดคนเข้าทำงานควรมีความรู้ มีทักษะ มีความชำนาญทางด้านเทคนิคท่ี จำเป็น 2.2) การเปน็ ผู้นำในอตุ สาหกรรม (Industry Leadership) การเป็นผู้นำการใช้ปฏิบัติการท่ีเหนือช้ันกว่าการนำกลยุทธ์ไปปฏิบัติท่ี เหนือกว่า ได้แก่ การมีทรัพยากรมากกว่า มีความสามารถพิเศษเหนือกว่า มีสมรรถภาพดีกว่าหรือ แข็งแกร่งกว่า เป็นตน้ กลยุทธ์การบริหารทรัพยากรมนุษย์ (Human Resources Management Strategic Plan) มี 3 ส่วนทส่ี ำคัญ คือ 1) การกำหนดความต้องการทรัพยากรมนุษย์ งานด้านการวางแผนทรัพยากรมนุษย์ซ่ึงเป็นการกำหนดความต้องการกำลังคนของ องค์การธุรกิจ ทั้งในด้านปริมาณและคุณลักษณะของกำลังคนที่ต้องการ หากความต้องการดังที่กล่าว ไม่สอดคล้องกับกำลังคนที่มีอยู่ องค์การจำเป็นต้องปรับเพิ่มลดตามความเหมาะสมในการพิจารณา กำหนดความตอ้ งการ

230 2) การตอบสนองความต้องการทรพั ยากรมนุษย์ งานด้านการจัดคนเข้าทำงานซึ่งเป็นการสรรหาบุคลากรทั้งจากภายนอกและภายใน องค์การธุรกิจจึงคัดเลือกด้วยวิธีการต่าง ๆ เพื่อให้ได้บุคคลที่เหมาะสมที่สุดสำหรับตำแหน่งงานน้ัน เมื่อช่วงเวลาการทำงานผ่านไประยะหนึ่งจึงควรจัดให้มีการฝึกอบรมและพัฒนาซ่ึงเป็นการเพ่ิมพูน ความรู้ ตลอดจนทักษะที่จำเป็นต่อการทำงานท้งั ท่ีรับผดิ ชอบอยใู่ นปัจจบุ ันและในอนาคต 3) การรกั ษาและพฒั นาทรัพยากรมนุษย์ งานด้านการประเมินผลการปฏิบัติงานเป็นการจัดหาและประเมินผลการปฏิบัติงานใน รอบระยะเวลา แล้วเปรียบเทียบกับมาตรฐานท่ีกำหนดไว้ การประเมินผลการปฏิบัติงานที่มี ประสิทธิภาพจำเป็นต้องกำหนดตัวชี้วัดที่ชัดเจน บทบาทของการฝึกอบรมพนักงานเป็นการพัฒนา ความสามารถของมนุษย์ซ่งึ ควรทักษะ วิธีการบริหารจัดการ และวิธกี ารปฏิบัติการ ผู้บริหารควรลงทุน ด้านการฝึกอบรมอย่างเพียงพอ และควรมีแผนการฝึกอบรมท่ีดีเพื่อการบริหารพนักงานภายใต้ ความสามารถทเี่ หมาะสมกับหนา้ ทีง่ าน  การสรรหาและการคัดเลอื ก (Recruitment and Selection)  การบริหารการฝึกอบรม และพัฒนาทรัพยากรมนษุ ย์ (Training and Development)  การประเมนิ ผลการปฏิบตั ิงาน (Performance Management)  การวางแผนอาชีพทรพั ยากรมนษุ ย์ (Career Planning) ภาพท่ี 8.6 ขนั้ ตอนการบริหารทรัพยากรมนุษย์ภายใตฐ้ านความสามารถ

231 ตารางท่ี 8.5 วิธีการบริหารทรัพยากรมนุษยภ์ ายใตฐ้ านความสามารถ ขั้นตอน วิธีการการบริหารทรพั ยากรมนุษย์ ภายใต้ฐานความสามารถ 1. การสรรหาและการคัดเลือก การกำหนดคุณลักษะ ผู้จัดการร้านสรรหาและคัดเลือกผู้มี (Recruitment and Selection) ทกั ษะ ความรู้ ความสามารถ พฤติกรรมที่เหมาะสมกบั งาน 2. การบริหารการฝึกอบรม การส่งเสริมให้พนักงานมีทักษะประกอบอาหาร ความรู้ด้าน และพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ โภชนาการ ความสามารถในการให้บริการมีทัศนคติ ที่ดี และมี (Training and Development) การเตรียมกอ่ นปฏบิ ัติอยู่เสมอ 3. การประเมนิ ผลการปฏิบตั งิ าน ผู้บริหารแต่ละฝ่ายสามารถประยุกต์ความสามารถหลัก (Performance Management) (Competency) มาประเมินผลการปฏิบัติงานด้วยวิธีการ พจิ ารณา ดังนี้ 1) ทำอะไร (What is done) ในองคก์ ารธรุ กิจ 2) ทำอย่างไร (How work is done) ผู้จัดการร้าน จะ ประเมินประสิทธิภาพในการทำงานของพนักงานเพื่อพัฒนา ศักยภาพของแตล่ ะคนตามความสามารถอย่างเป็นธรรม 4. การวางแผนอาชพี ทรพั ยากรมนุษย์ ผู้บริหารจะพิจารณาความสามารถหลักของตำแหน่งงาน เพ่ือ (Career Planning) กำหนดแผนพัฒนาอาชีพให้พนักงานอย่างหมาะสมตามหน้าที่ งาน ทักษะ ความรู้ ความสามารถ เพ่ือให้สามารถก้าวหน้าใน อนาคต การสร้างพันธมิตรทางธรุ กิจ พันธมิตรธุรกิจ หมายถึง องค์การธุรกิจหรือองค์การท่ีไม่หวังผลกำไรมาทำข้อตกลง กันในการสร้างเสริมธุรกิจไปด้วยกัน เพ่ือให้เกิดผลประโยชน์ร่วมกันทั้งสองฝ่าย ความร่วมมือน้ัน สามารถเกิดข้ึนได้ท้ังในในระยะสั้นและระยะยาว การมีพันธมิตรทางธุรกิจ การเสาะแสวงหาและ การสรา้ งพนั ธมติ รธรุ กิจ จะทำใหธ้ รุ กิจสามารถปรับกลยทุ ธ์สูเ่ ปา้ หมายทางธุรกจิ ได้อยา่ งรวดเรว็ ปัจจุบันการใช้มีชัยชนะเหนือกว่าในด้านกลยุทธ์การแข่งขัน (Competitive Strategy) เป็นส่ิงท่ีทุกองค์การธุรกิจต่างมุ่งม่ันไปใหเ้ กิดข้ึนกับองค์การธุรกิจ แต่วิธีคิดได้เริ่มเปล่ียนมา เป็นกลยุทธ์การรวมกัน (Cooperative Strategy) มากขึ้นทั้งน้ีเพื่อร่วมกันรับบประโยชน์และลด ตน้ ทนุ ในการประกอบธุรกิจ ดว้ ยเหตผุ ล หลายประการ ไดแ้ ก่ - ใช้พนื้ ทจ่ี ดั เก็บสินคา้ รว่ มกนั เพอื่ ลดค่าใชจ้ ่าย - การรว่ มมอื กนั ออกผลติ ภณั ฑ์ใหม่สู่ตลาด - การร่วมมือกนั เพื่อช่วยเหลือลกู คา้ สรา้ งภาพลกั ษณ์ทด่ี ี - การรว่ มมอื กนั สรา้ งกลยุทธ์ส่งเสรมิ การตลาด

232 ตวั อย่างท่ี 8.2 บทความสนับสนุนเหตุผลการใชก้ ลยทุ ธแ์ บบรวมกันมากกว่าการแขง่ ขัน องค์การธุรกิจที่ใช้กลยุทธ์การประกอบการแบบรวมกันจะได้เปรียบทางการแข่งขัน ทศั นคตขิ องผู้ประกอบการการใช้กลยุทธค์ วามรว่ มมือพบว่าของความสำเรจ็ ในกลยุทธ์มอื การร่วมมือกันมีมากกว่าการประกอบการในลักษณะแข่งขันที่เป็นประโยชน์สำหรับ ธุรกิจซ่ึงเป็นจำเป็นต้องร่วมมือกันโดบสามารถลดต้นทุนการระบาย ของเสียและต้นทุนการซื้อ วัตถุดิบแบบเดิมท่ีจะต้องแข่งขันกัน เช่น ค่าใช้จ่ายในการการบำบัดของเสียการขนส่งของเสีย และต้นทุนการทำธุรกรรม เป็นต้น แต่เม่ือใช้กลยุทธ์บำบัดของเสียการขนส่งร่วมกันทำให้ผล การประกอบการดีข้นึ (Yazan, Yahidanpanah & Fraccascia 2020) กลยุทธก์ ารรวมกัน มี 2 ลักษณะ คอื 1) กลยทุ ธ์รว่ มมือ (Collusion) ผู้ประกอบการท่ีใช้กลยุทธ์นี้มีลักษณะความร่วมมือกันของธุรกิจต่าง ๆ ใน อุตสาหกรรม เพ่ือลดผลผลิตและเพิ่มราคาสินค้าโดยธุรกิจท่ีร่วมกันจะใช้การติดต่อสื่อสารและการ เจรจากันโดยตรง กลยุทธ์ในลักษณะน้ีจะใช้ได้ผลก็ต่อเม่ือมีคู่แข่งจำนวนน้อยราย ธุรกิจมีต้นทุน เหมือนกัน ธุรกิจใดธุรกิจหนึ่งทำตัวเป็นผู้นำตลาด ทั้งสองธุรกิจต่างมีวัฒนธรรมอุตสาหกรรมร่วมกัน ยอดขายมีความถี่สูงมีอุปสรรคมากในการเข้าสู่อุตสาหกรรมจึงเป็นที่มาของการร่วมมือกันเพ่ือปิดก้ัน คแู่ ขง่ รายใหม่ 2) กลยุทธพ์ ันธมติ ร (Strategic Alliances) ผู้ประกอบการทใี่ ช้กลยทุ ธ์น้มี ีลักษณะของการเป็นหุ้นส่วนของบรษิ ัทหรือหน่วย ธรุ กิจ 2 หน่วย หรือมากกว่านั้น เพ่ือให้บรรลุผลประโยชน์ร่วมกัน ในบางบริษัท บางพันธมิตรมีความ ร่วมมือกันเพียงช่ัวคราวเท่าน้ัน บางพันธมิตรเม่ือบริหารไประยะหนึ่งอาจนำไปสู่การควบกิจการ ระหว่างกันได้ ความแตกตา่ งของกลยทุ ธ์รว่ มมือและพนั ธมติ รทางธุรกิจ สำหรับของสองกลยุทธน์ ีผ้ ู้ประกอบธุรกิจอาจนำแนววิธีคดิ ไปสร้างโอกาสการร่วมธรุ กิจ กับสถานประกอบการแห่งอื่นทั้งน้ีอาจจะเป็นธุรกิจที่สัมพันธ์หรือไม่สัมพันธก์ ันก็ได้ เพียงแต่สองธุรกิจ นั้นสามารถแบง่ ปนั ความถนดั ของงานท่ีอกี ฝา่ ยหนงึ่ อย่างไรก็ตามความร่วมมือที่เกิดขึ้นจะมีลักษณะความแตกต่างกันดังแสดงไว้ในตาราง เปรียบเทียบให้เห็นความแตกตา่ ง ดงั น้ี