รายงานประจำปี 2564

45 สำนักงานสง่ เสรมิ และสนับสนนุ วิชาการ 2 ชลบรุ ี

46 สำนักงานสง่ เสรมิ และสนับสนนุ วิชาการ 2 ชลบรุ ี

47 สำนักงานสง่ เสรมิ และสนับสนนุ วิชาการ 2 ชลบรุ ี

48 สำนักงานสง่ เสรมิ และสนับสนนุ วิชาการ 2 ชลบรุ ี

49 4. โครงการ/กิจกรรมอื่นๆ ตามที่กำหนดไว้ในแผนปฏิบัติการขับเคลื่อนฯ ของหน่วยงาน สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนบั สนนุ วชิ าการ 2 ชลบุรี

50 สำนักงานสง่ เสรมิ และสนับสนนุ วิชาการ 2 ชลบรุ ี

51 สำนักงานสง่ เสรมิ และสนับสนนุ วิชาการ 2 ชลบรุ ี

52 สำนักงานสง่ เสรมิ และสนับสนนุ วิชาการ 2 ชลบรุ ี

53 สำนักงานสง่ เสรมิ และสนับสนนุ วิชาการ 2 ชลบรุ ี

54 การดำเนินงาน กลุ่มนโยบาย และ ยุทธศาสตร์ - สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 2 ชลบุ รี -

55 การขบั เคลอ่ื นกิจกรรม/โครงการ ประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 กลมุ่ นโยบายและยุทธศาสตร์ 1. โครงการขับเคล่ือนการบรู ณาการโครงการด้านสงั คมในระดบั พ้ืนท่ี 1.1 การประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อจัดทำแผนงานโครงการด้านสังคมระดับพื้นที่ ตามแผนพัฒนา ภาคตะวนั ออก ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ระหวา่ งวันที่ 21 – 23 มิถนุ ายน 2564 ณ โรงแรมโกลเดน้ ซิตี้ ระยอง อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง โดยมี ผู้ตรวจราชการกระทรวง พม. (นายธนสุนทร สว่างสาลี) เป็นประธานพธิ ีเปิด การประชมุ เชงิ ปฏิบตั กิ ารเพื่อจัดทำแผนงานโครงการดา้ นสังคมระดับพื้นที่ ตามแผนพัฒนาภาคตะวันออก ประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2566 แบ่งออกเปน็ 2 กล่มุ ไดแ้ ก่ 1) กลุ่มภาคตะวันออก 1 ได้แก่ จังหวัดชลบุรี ระยอง และฉะเชิงเทรา จัดประชุมระหว่างวันที่ 21 – 22 มิถุนายน 2564 กลุ่มเป้าหมายประกอบด้วย ข้าราชการและเจ้าหน้าที่หน่วยงาน พม. จังหวัดชลบุรี ระยอง และ ฉะเชิงเทรา ผู้แทนจากสำนักงานแรงงานจังหวัด ผู้แทนจากสำนักงานสาธารณสุข และผู้แทนจากสำนักงาน ศึกษาธิการ ในพ้นื ทจี่ ังหวัดชลบุรี ระยอง รวมทง้ั สิ้น 41 คน 2) กลุ่มภาคตะวันออก 2 ได้แก่ จังหวัดจันทบุรี ตราด ปราจีนบุรี และสระแก้ว จัดประชุมระหว่าง วันที่ 22 – 23 มิถุนายน 2564 กลุ่มเป้าหมายประกอบด้วย ข้าราชการและเจ้าหน้าที่หน่วยงาน พม. จังหวัด จันทบุรี ตราด ปราจีนบุรี และสระแก้ว ผู้แทนจากสำนักงานแรงงานจังหวัด ผู้แทนจากสำนักงานสาธารณสุข และผู้แทนจากสำนักงานศึกษาธิการ ในพื้นทจี่ ังหวดั จันทบุรี ตราด ปราจนี บุรี และสระแกว้ รวมท้ังสิ้น 42 คน การดำเนนิ งาน - การบรรยาย เรื่อง การเชื่อมโยงยุทธศาสตร์การพัฒนาระดับภาคตะวันออก/กลุ่มจังหวัด/จังหวัด โดย นายธนติ ภมู ิถาวร ผ้เู ช่ยี วชาญเฉพาะดา้ นยทุ ธศาสตร์ กลุ่มยุทธศาสตรพ์ ฒั นาภาคตะวนั ออก - การประชุมกลุ่มย่อยระดมความคิดเห็น เพื่อจัดทำแผนงาน โครงการด้านสังคมระดับพื้นที่ ตามแผนพัฒนาภาค โดยมีวิทยากร ได้แก่ นายปวเรศ รัฐขจร ผู้อำนวยการกลุ่มงานบริหารยุทธศาสตรก์ ลุ่มจังหวดั ภาคตะวันออก 1 และนางอนงนาฎ ภูมิประโคน ผู้อำนวยการกลุ่มงานบริหารยุทธศาสตร์ กลุ่มจังหวัดภาค ตะวันออก 2 สรุปผลการดำเนนิ งาน ภาคตะวนั ออก 1 (ชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา) เสนอ 2 โครงการ 1. โครงการแก้จนเพื่อพฒั นาทกั ษอาชพี ผมู้ ีรายได้น้อยและว่างงานจากสถานการณโ์ ควิด-19 2. โครงการพฒั นาผปู้ กครองยากไรท้ ี่ตอ้ งดูแลบุตรในพื้นที่กลมุ่ จงั หวัดภาคตะวันออก สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนบั สนนุ วชิ าการ 2 ชลบุรี

56 ภาคตะวันออก 2 (จนั ทบุรี ตราด สระแกว้ และปราจนี บรุ ี) เสนอ 2 โครงการ 1. โครงการกลุม่ เปราะบาง ชีวิตนี้ต้องดขี นึ้ (จันทบรุ ี ตราด) 2. โครงการพฒั นาคนทกุ ชว่ งวยั ใหม้ คี ุณภาพชีวติ ที่ดี มคี วามม่นั คงปลอดภยั (สระแกว้ ปราจนี บุร)ี ทั้งน้ี สสว.2 ได้จดั ประชมุ ร่วมกับหน่วยงาน พม.ภาคตะวันออกผ่านสอ่ื อิเล็กทรอนิกส์เพ่ือสรปุ ผลแผนงาน/ โครงการในวนั ศุกร์ที่ 13 และวนั อังคารที่ 17 สงิ หาคม 2564 เพอ่ื เสนอในการจัดทำแผนพัฒนากลุ่มจงั หวัดและการ พจิ ารณากลัน่ กรองโครงการตามแผนปฏบิ ัติราชการประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ดังนี้ -ภาคตะวันออก 1 เสนอโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็กเยาวชน และกลุ่มเปราะบางทางสังคม ให้มสี ่วนร่วมพฒั นาเศรษฐกจิ ของกลุ่มจงั หวดั ภาคตะวันออก1 -ภาคตะวันออก 2 เสนอโครงการกลุ่มเปราะบางรวมใจพัฒนาเศรษฐกิจสังคมของกลุ่มจังหวัดภาค ตะวันออก 2 2. การจัดทำรายงานสถานการณท์ างสังคมกลุ่มจงั หวัด ประจำปี 2564 สสว.2 เข้าร่วมการประชุมชี้แจงการดำเนินงาน กำหนดรูปแบบ/วิธีการจัดทำรายงานสถานการณ์ ทางสังคมกลุ่มจังหวัด ประจำปี 2564 ร่วมกับ สสว. 1 - 11 เม่ือระหว่างวันที่ 11 – 12 พฤศจิกายน 2563 ณ โรงแรม เดอะสุโกศล กรุงเทพมหานคร โดยกำหนดข้อมูลพื้นฐานการจัดทำรายงานสถานการณ์ทางสังคม ประกอบด้วย ข้อมูลพื้นฐาน ข้อมูลกลุ่มเป้าหมาย และข้อมูลสถานการณ์เชิงประเด็นกลุ่มจังหวัด และกำหนด แผนการดำเนินงานการจัดทำรายงานสถานการณ์ทางสังคมรายปี ประจำปงี บประมาณ 2564 สำนักงานสง่ เสรมิ และสนบั สนุนวชิ าการ 2 ชลบรุ ี

57 3. การขบั เคลอ่ื นศนู ย์ขอ้ มูลทางสงั คมกลมุ่ จังหวัด สสว.2 เข้าร่วมการประชุมชี้แจงการดำเนินงานและสอบถามความต้องการด้านการใช้ระบบฐานข้อมูล ทางสังคมกลุ่มจังหวัด ร่วมกับ สสว. 1 - 11 และ สนง.พมจ. 76 จังหวัด เมื่อวันอังคารที่ 26 มกราคม 2563 ผ่านระบบประชุมทางไกล Conference ผา่ นระบบ Zoom : Video Conferencing ณ หอ้ งประชุมมกุ บรู พา สสว.2 โดยกำหนดแผนการดำเนินงานและรูปแบบของศนู ยข์ อ้ มลู ทางสังคมกลุ่มจังหวดั การนำเข้าข้อมูลที่ผ่านการวิเคราะห์ สังเคราะห์ จัดเรียงข้อมูล เข้าสู่ระบบประมวลผล ซึ่งปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 ฐานข้อมูลของศูนย์ข้อมูลทางสงั คมกลุ่มจังหวัด สสว.2 ประกอบด้วย สถิติคนไร้ที่พึ่ง สถิติเงินอุดหนุนเดก็ และระบบตรวจสอบสิทธิ สถิติกลุ่มเป้าหมาย 7 จังหวัดภาคตะวันออก รายงานสถานการณ์การทางสังคมกลุ่ม จงั หวดั ภาคตะวนั ออก แผนทีเ่ ครือขา่ ยภาคตะวันออก และเอกสารทางวชิ าการตา่ งๆ สำนักงานสง่ เสรมิ และสนับสนนุ วชิ าการ 2 ชลบุรี

58 4. การขับเคลอ่ื นมาตรฐาน พม. และนิเทศติดตามงาน สสว.2 เข้าร่วมการประชุมชี้แจงประชุมชี้แจงการดำเนินงาน ทบทวน วิเคราะห์ขอบเขต และประเด็น การนิเทศ ติดตาม และประเมินผล ร่วมกับ สสว. 1 - 11 เมื่อระหว่างวันที่ 11 – 12 พฤศจิกายน 2563 ณ โรงแรม เดอะ สุโกศล กรุงเทพมหานคร และร่วมกำหนดแผนการนิเทศ ติดตาม และประเมินผล ผ่านการประชุมระบบ Video Conference พร้อมให้รายงานผลงานนิเทศ ติดตาม และประเมินผล ตามภารกิจ ที่ได้รับมอบหมายจากผู้บริหารหรือภารกิจของหน่วยงาน อย่างน้อย 3 เรื่อง ทั้งนี้ สรุปประเด็นการนิเทศ ติดตาม และประเมนิ ผล จำนวน 5 ประเด็น ดงั น้ี 1) มาตรฐานหน่วยงาน โดย สสว.2 ดำเนินการจัดประชุมนิเทศงานการขับเคลื่อนมาตรฐาน มสช. เม่ือวันท่ี 19 กรกฎาคม 2564 ณ หอ้ งประชุมมกุ บูรพา สำนักงานสง่ เสริมและสนบั สนุนวชิ าการ 2 สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนับสนนุ วิชาการ 2 ชลบุรี

59 2) นิเทศติดตามการดำเนินงานนโยบายสำคัญของกระทรวง อาทิ การเป็นพี่เลี้ยงขับเคลื่อนโครงการ บูรณาการเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางรายครัวเรือน แก่หน่วยงานในเขตพื้นที่รับชอบ เพ่ือรวบรวมให้ส่วนกลาง โดยใชร้ ะบบ google sheet เพ่ือความสะดวกในการรวบรวมขอ้ มลู สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนบั สนนุ วิชาการ 2 ชลบรุ ี

60 3) การขับเคลื่อนการปฏิบัติงานศูนย์ช่วยเหลือทางสังคม 1300 กลุ่มจังหวัด โดย สสว.2 วิเคราะห์สถิติ ขอ้ มลู และประมวลผล เพอ่ื จัดทำรายงานการดำเนนิ งาน ศูนยช์ ว่ ยเหลอื ทางสงั คม 1300 ระดับจังหวัด รายไตรมาส การจัดทำรายงานวิเคราะห์สถิติข้อมูลและประมวลผลศูนย์ช่วยเหลือทางสังคม 1300 รายไตรมาส กระทรวงการพฒั นาสงั คมและความม่นั คงของมนุษย์ ไดก้ อ่ ต้ังศูนยช์ ่วยเหลือสงั คม สายด่วน 1300 ตั้งแต่ปี 2556 - 2563 โดยให้บริการเต็มรูปแบบ รวมสายการให้บริการ ณ จุดเดียวในส่วนกลางที่ศูนย์ช่วยเหลือสังคม กทม. สายด่วน 1300 ตลอด 24 ชั่วโมง 7 วัน ซึ่งในช่วงมกราคม - กันยายน 2563 มีสายรับแจ้งเหตุในพื้นที่ตา่ งจังหวัด จำนวนมาก เนื่องจากเกิดวิกฤติสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรน่า (โควิด 19) จึงได้มีการ ปรับกระบวนงานสู่ภูมิภาคโดยถ่ายโอนคู่สาย 1300 ไปยัง 76 จังหวัด เพื่อให้การบริการได้ทันท่วงที ภายใต้การบริหาร One Home พม.จังหวัด สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 2 จึงได้จัดทำรายงาน การวิเคราะห์ผลการดำเนนิ งานของศนู ย์ช่วยเหลือสงั คม สายดว่ น 1300 จงั หวัด และคาดการณแ์ นวโน้มของปัญหา ทางสังคมกลุม่ จังหวดั ในเขตพื้นทรี่ บั ผิดชอบของสำนักงานสง่ เสรมิ และสนับสนุนวิชาการ 2 ท่คี รอบคลมุ 7 จังหวัด ไดแ้ ก่ จงั หวัด ชลบุรี ระยอง จันทบุรี ตราด ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี และสระแก้ว เปน็ รายไตรมาส สำนักงานสง่ เสรมิ และสนบั สนนุ วชิ าการ 2 ชลบรุ ี

61 4) การตรวจราชการกระทรวง โดย สสว.2 เป็นผู้นิเทศให้คำแนะนำแผนการตรวจราชการและ แบบรายงานการตรวจราชการตามไตรมาส 5) แผนงานจังหวัดและกลุ่มจังหวัด จัดประชุมเชิงปฏบิ ตั ิการเพือ่ จดั ทำแผนงานโครงการด้านสังคมระดับพ้ืนที่ ตามแผนพัฒนาภาคตะวันออก ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ระหว่างวันที่ 21 – 23 มิถุนายน 2564 โดยมผี แู้ ทนจากหนว่ ยงานในเขตพน้ื ทรี่ ับผิดชอบเข้ารว่ มเพอ่ื ระดมความคดิ เหน็ 5. การตรวจราชการกระทรวง พม. เขตตรวจราชการ 8 และ 9 5.1 การประชมุ ตรวจราชการ รอบ 1 การประชมุ กำหนดแนวทางการตรวจราชการ ประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 โดยมี นายชูรินทร์ ขวัญทอง หัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวง พม. เป็นประธาน เมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2564 ผ่านระบบ Zoom Meeting กำหนดประเด็นการตรวจราชการ ดังน้ี - กรณปี กติ ประกอบดว้ ย 1) การเบิกจ่ายงบประมาณ 2) การตรวจราชการตามนโยบาย แบ่งเปน็ 6 ประเดน็ ได้แก่ 1) การพฒั นาศักยภาพคน ทุกกลุ่มเป้าหมาย 2) การบูรณาการเพือ่ ส่งมอบงานบริการสงั คม 3) การส่งเสริมและการพัฒนาศักยภาพเครือขา่ ย 4) การบรหิ ารขอ้ มลู และ 5) การขับเคลอ่ื นงานตามบริบทพ้ืนที่/จังหวัด - กรณีพิเศษ ประกอบด้วย 1) การกำกับองค์กรที่ดี และ 2) โครงการเพิ่มทักษะด้านอาชีพ แกน่ ักเรียนยากจนท่ไี ม่ได้เรียนต่อหลงั จากจบการศกึ ษาภาคบังคบั 5.2 การประชุมตรวจราชการ รอบ 2 การประชุมติดตามผลการดำเนินงานตามประเด็นการตรวจราชการ ผา่ นระบบ Zoom Meeting โดย สสว. 2 รบั ผิดชอบในเขตตรวจราชการ 8 และ 9 สำนักงานสง่ เสรมิ และสนับสนุนวชิ าการ 2 ชลบุรี

62 1) เขตตรวจราชการ 8 (จังหวัดชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา) โดยมี นางจตุพร โรจนพานิช ผู้ตรวจราชการกระทรวง พม. เขตตรวจราชการ 8 เปน็ ประธาน เมื่อวันท่ี 16 มิถุนายน 2564 2) เขตตรวจราชการ 9 (จังหวัดจันทบุรี ตราด ปราจีนบุรี สระแก้ว) โดยมี นายธนสุนทร สวา่ งสาลี ผู้ตรวจราชการกระทรวง พม.เขตตรวจราชการ 9 เป็นประธาน เมื่อวันที่ 10 มิถนุ ายน 2564 5.3 การประชุมตรวจราชการ รอบ 3 การประชุมสรุปผลการตรวจราชการและวางแผนแนวทาง การตรวจราชการ ประจำปี 2565 ผา่ นระบบ Zoom Meeting สำนักงานสง่ เสรมิ และสนบั สนนุ วชิ าการ 2 ชลบรุ ี

63 โครงการพเิ ศษตามนโยบาย 1. โครงการบรู ณาการเพื่อพัฒนาคณุ ภาพชวี ติ กลุ่มเปราะบางรายครัวเรือน กระทรวง พม. บูรณาการความร่วมมือเพื่อช่วยเหลือกลุ่มเปราะบางในทุกมิติแบบองค์รวมร่วมกับ 12 กระทรวง เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางให้สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน โดยใช้ฐานข้อมูล TPMAP และ ฐานเงินสงเคราะห์ พม. 11 ประเภท ทง้ั นี้ สสว.2 ได้ดำเนินการ ดังนี้ 1. พัฒนาเครื่องมือสำหรับการจัดเก็บข้อมูลกลุ่มเปราะบาง ในระบบดิจิทัล โดยใช้ Google Forms และ Google Sheets ประยุกตใ์ ชก้ ับงาน และการแสดงผลเป็นภาพและกราฟเชิงสถิติ Google Data Studio 2. การประสานการทำงานกับหน่วยงาน One Home เพื่อให้การขับเคลื่อนโครงการเป็นไปในทิศทาง เดียวกัน โดยสรุปประเด็นและกรอบแนวทางที่ได้จากการประชุม ผู้บริหารและการประชุมร่วมกับ พมจ. ในพื้นที่ รบั ผิดชอบ 3. การขับเคลื่อนโครงการสร้างเสริมชุมชนเข้มแข็ง ตาม Model โครงการบูรณาการเพื่อพัฒนาคุณภาพ ชวี ติ กลุ่มเปราะบางรายครัวเรอื น ผลการดำเนนิ งาน ในปี 2564 1. การจัดทำเครื่องมือสำหรับการจัดเก็บข้อมูลกลุ่มเปราะบางรายครัวเรือนในระบบ Google Forms Google Sheets และ Google Data Studio สำนักงานสง่ เสรมิ และสนับสนนุ วชิ าการ 2 ชลบุรี

64 2. การชี้แจงกรอบแนวทางการดำเนินโครงการบูรณาการเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบาง รายครวั เรือน ในพน้ื ที่รบั ผดิ ชอบของ สสว.2 3. สสว.2 ร่วมกับทีม One Home ชลบุรี ดำเนินการในพื้นที่ตำบลท่าบุญมี อำเภอเกาะจันทร์ จังหวัดชลบุรี สำหรับเป็นพื้นที่การเรียนรู้ของหน่วยงาน One Home พม. โดยดำเนินการตาม Model โครงการบรู ณาการเพ่ือพฒั นาคณุ ภาพชีวติ กลมุ่ เปราะบางรายครัวเรือน 4. สสว.2 ร่วมกับทีม One Home พม.ชลบุรีและหน่วยงานภาคี จัดทำแผนปฏิบัติการ 3 ปี และแผนวิเคราะห์รายครัวเรือน เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางรายครัวเรือน ในพื้นที่ตำบลท่าบุญมี อำเภอเกาะจนั ทร์ จงั หวัดชลบรุ ี 5. กล่มุ เป้าหมายได้รบั การพัฒนาคณุ ภาพชีวิครอบคลมุ ทุกมิติ 6. จดั ทำรปู แบบระบบจัดเก็บข้อมูลครัวเรือนเปราะบาง ในรูปแบบ Web Application ผ่าน Google Forms / Google sheet และ Google Data Studio สำนักงานสง่ เสรมิ และสนับสนุนวชิ าการ 2 ชลบรุ ี

65 2. การขบั เคลอ่ื นงานสถานรบั เลี้ยงเด็ก “บ้านเปีย่ มสุข” (Night Care) การจัดตั้งสถานรับเลี้ยงเด็กช่วงอายุ 6 เดือน – 6 ปี เพื่อช่วยเหลือกลุ่มแม่เลี้ยงเดี่ยว พ่อเลี้ยงเดี่ยว ท่ตี อ้ งไปทำงานช่วงเวลากลางคนื ผลการดำเนินงาน ในปี 2564 - สสว.2 ประสานงานกับคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา ด้านการจัดหลักสูตรจัดอบรม เพิ่มทักษะพเ่ี ลี้ยงดแู ลเด็ก - การเปิดสถานรับเลี้ยงเด็ก “บ้านเปี่ยมสุข” โดย รมว.พม. ทำให้เกิดกระแสการรับรู้ สร้างการยอมรับ จากประชาชน ผนู้ ำชุมชน และท้องถ่นิ ในพืน้ ที่ สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนบั สนนุ วชิ าการ 2 ชลบุรี

66 3. โครงการ พม. Mobile “ปันสุข สชู่ มุ ชน” กระทรวง พม. กำหนดให้จัดตั้งตู้ปันสุขในพื้นที่ชุมชนสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัส โคโรนา 2019 (โควดิ -19) การดำเนินงาน 1. การจดั เตรยี มเครอ่ื งอปุ โภคบริโภคสำหรบั เพ่อื มอบใหก้ บั ประชาชนท่ีไดร้ ับผลกระทบ 2. จัดทำระบบการแจง้ ขอรบั การชว่ ยเหลอื ผ่านระบบ ออนไลน์ 3. การประสานเครอื ขา่ ยประชาสัมพันธโ์ ครงการและร่วมลงพนื้ ทต่ี ามโครงการ พม.ปนั สขุ สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนบั สนนุ วชิ าการ 2 ชลบรุ ี

67 4.ระบบลงทะเบยี นช่วยเหลือด่วน Help First-Help Fast ด้วยนายจุติ ไกรฤกษ์ รมว.พม.และนางจตุพร โรจนพานิช ผู้ตรวจราชการ พม.ได้มีนโยบายให้มี การขับเคลื่อนระบบลงทะเบียนช่วยเหลือด่วน (Help First - Help Fast) สสว.2 จึงได้มีการจัดทำระบบและ เผยแพร่วิธีการดำเนินงานให้กับพื้นที่รับผิดชอบ โดยจัดการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อขับเคลื่อนศูนย์ข้อมูล ทางสังคม ระบบช่วยเหลือด่วน (Help first - Help fast) ให้กับหน่วยงาน One Home พม. ในพื้นที่นำร่อง จังหวัดชลบุรีวันที่ 22 กรกฎาคม 2564 และ พื้นที่ 6 จังหวัด (ระยอง จันทบุรี ตราด ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี สระแก้ว) วันที่ 5 สิงหาคม 2564 เพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากรในการพัฒนาระบบลงทะเบียนช่วยเหลือด่วน ซึ่งประชุมทางไกล conference ผ่านระบบ Zoom Meeting ณ ห้องประชุมมุกบูรพา สำนักงานส่งเสริมและ สนับสนุนวิชาการ 2 จังหวัดชลบุรี โดยวิทยากรจาก สสว.2 ประกอบด้วย นายสิทธิชัย แสนทวีสุข เจ้าพนักงาน พัฒนาสงั คมปฏบิ ตั ิงาน นายสบุ นิ จุญพันธ์ นกั พฒั นาสงั คม นายสรุ พงษ์ ตนุ แสน นักพฒั นาสังคม บรรยายให้ความรู้ สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนับสนุนวชิ าการ 2 ชลบรุ ี

68 โดยมกี จิ กรรม ดงั น้ี 1. วิธีการสร้างแบบฟอร์ม google forms ขั้นสูง และการเข้าดูข้อมูล (Data base) google sheet ระบบ ลงทะเบียนชว่ ยเหลอื ดว่ น (Help First - Help Fast) 2. วิธีการจัดทำสื่อ/QR CODE (สร้างโปสเตอร์) โดยใช้ โปรแกรม Canva และตั้งข้อความตอบกลับอัตโนมัติ ผา่ นกลมุ่ Line โดยใช้ Application Line Notify เม่อื มผี ู้กรอกแบบฟอรม์ 3. การสร้างระบบรายงานผลข้อมูลจำนวนผู้ลงทะเบียนแบบ Realtime โดยแสดงผลเป็น Dashboard โดยใช้ Google data studio เพ่อื ผู้บริหารสามารถเรยี กดรู ายงานได้แบบ Real Time นางรุ่งทวิ า สุดแดน นางสดุ ารตั น์ ทฤษฎคี ณุ ผอ.สสว.2 หัวหนา้ กลุม่ นโยบายฯ สำนักงานสง่ เสรมิ และสนบั สนนุ วชิ าการ 2 ชลบุรี

69 5. การพฒั นากระบวนงานการใหบ้ รกิ ารงานวิชาการผา่ น Line Official Account สสว.2 เป็นเจ้าภาพในการพัฒนากระบวนงานการให้บริการงานวิชาการสู่ดิจิทัล ผ่าน Line Official Account ของ สสว.1-11 โดยให้บริการงานวิจัย งานศูนย์ข้อมูลทางสังคม งานรายงานสถานการณ์ทางสังคมเป็นต้น เพื่อเพิ่มช่องทาง ใหห้ น่วยงาน ประชาชน ในการเขา้ ถึงงานวิชาการ และการประชาสัมพนั ธง์ านดา้ นสังคม การด์ รปู ภาพ หน้าโปรไฟล์ การด์ ข้อความ ริชเมนู (เมนลู ัด) ข้อความตอบกลับอตั โนมัติ สำนักงานสง่ เสรมิ และสนับสนนุ วิชาการ 2 ชลบุรี

70 มีข้อมูลสถติ กิ ารเขา้ ใชบ้ ริการงานวชิ าการเพ่อื นำไปปรับปรงุ พัฒนางานของหนว่ ยงาน ขอ้ มลู ณ วันที่ 31 ก.ค.64 การพัฒนาต่อยอดงานรายงานสถานการณ์ทางสังคมของหน่วยงานในระบบ Google Data Studio ซ่ึงผู้บริหารสามารถเรียกดไู ด้แบบ Realtime ผา่ น Line Official Account สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนับสนุนวชิ าการ 2 ชลบุรี

71 การนำ Line Official Account ไปใช้ประโยชนใ์ นการดำเนินงานของหนว่ ยงาน “ใช้เป็นเครอ่ื งมือในการคน้ หาขอ้ มูลได้สะดวก ให้กับหน่วยงาน/ภาคีเครือขา่ ยและประชาชน” 6. การรายงานข้อมลู สถานการณ์โควิด-19 โดย สสว.2 มีการขับเคลื่อนการรายงานขอ้ มูลของกลุม่ จังหวัดในเขต พ้นื ท่รี ับผิดชอบ (ชลบรุ ี ระยอง ฉะเชงิ เทรา จันทบุรี ตราด ปราจนี บรุ ี สระแกว้ ) ซง่ึ มีรูปแบบการดำเนนิ การดังน้ี 6.1 รายงานข้อมูลการให้ความช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของ โรค COVID-19 ในกลุ่มเปราะบางทางสังคมและผู้ป่วยยืนยัน โดยจัดทำคำสั่ง ที่ 39/2564 แต่งต้ังคณะทำงาน ศูนย์ปฏิบตั ิการภาวะวิกฤตโควิด- 19 ลงวันที่ 29 กรกฎาคม 2564 โดยมีหน้าที่รับผิดชอบดำเนินการ ประสานความร่วมมือ ติดตาม กับผู้รายงานข้อมูลจาก สำนักงาน พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด (ชลบุรี ระยอง จันทบุรี ตราด ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี สระแก้ว) โดยรวบรวมข้อมูลสถิติการให้ความชว่ ยเหลือและสนับสนุนดูแลผู้ป่วยหรือผู้ซึ่งได้รับผลกระทบจากโรคติดเช้ือไวรัส โคโรนา 2019 ในพนื้ ทีร่ ับผิดชอบอย่างเร่งด่วนโดยคำนึงถึงการรักษาชีวิตและความปลอดภยั สาธารณะเป็นอันดับแรก พรอ้ มรายงานผลตอ่ คณะทำงานกระทรวง พม. เป็นประจำอยา่ งตอ่ เนอื่ ง สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนบั สนุนวิชาการ 2 ชลบุรี

72 สำนักงานสง่ เสรมิ และสนับสนนุ วิชาการ 2 ชลบรุ ี

73 6.2 จัดทำรายงานสถานการณ์ผู้ติดเชื้อโดวิด-19 เพื่อแสดงสถานการณ์ของผู้ติดเชื้อโรคติดเชื้อไวรัส โคโรนา 2019 ในเขตพืน้ ท่รี ับผดิ ชอบ โดยนำขอ้ มลู จากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมาจัดทำข้อมูลในรูปแบบ อนิ โฟกราฟฟกิ ประจำวนั สำนักงานสง่ เสรมิ และสนบั สนุนวิชาการ 2 ชลบรุ ี

74 การดำเนินงาน กลุ่มการวิจัย และการพัฒนา ระบบเครือข่าย - สำนักงานส่งเสริมและส นับสนุนวิชาการ 2 ชลบุ รี -

75 สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 2 ชลบุรี KNOWLEDGE MANAGEMENT \"KM การจั ดการความรู้ \" 7 ประเด็น 7 เรื่ อง 7 จังหวัด จังหวัด ชลบุรี จังหวัด ฉะเชิงเทรา ประเด็น : สารบรรณอิเล็กทรอนิกส์เพื่อการใช้งานในองค์กร ประเด็น : การปฏิบัติงานของหน่วยงาน เรื่อง : ระบบบริหารงานผ่าน GOOGLE APP. เรื่อง : การช่วยเหลือผู้ประสบปัญหาในรูปแบบสหวิชาชีพ จังหวัด ระยอง จังหวัด ปราจีนบุรี ประเด็น : การบูรณาการสร้างเสริมชุมชนเข้มแข็ง ประเด็น : กลุ่มเป้าหมายเด็กและเยาวชน หรือคนพิการ หรือ เรื่อง : การพัฒนาครอบครัวให้มีคุณภาพชีวิตและ พึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน ผู้สูงอายุ หรือสตรีและครอบครัว หรือผู้ด้อยโอกาสในสังคม เรื่อง : กีฬา WOOD BALL ดึงดูดใจผู้สูงอายุ จังหวัด จันทบุรี จังหวัด สระแก้ว ประเด็น : ยุทธศาสตร์กระทรวง พม. ประเด็น : สถานการณ์ภัยพิบัติระดับพื้นที่ เรื่อง : ยกระดับองค์กรสู่การเป็นผู้นำทางสังคม เรื่อง : การช่วยเหลือผู้ประสบปัญหาทางสังคมของทีม ONE HOME พม. จังหวัดสระแก้ว จังหวัด ตราด ประเด็น : ความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย หรือหน่วยงาน หรือภาคีเครือข่าย เรื่อง : การจัดการความต้องการของผู้สูงอายุในพื้นที่ KNOWLEDGE MANAGEMENT \"KM การจัดการความรู้\"

76 • โครงการศูนย์บริการวิชาการพัฒนาสังคมและจดั สวัสดิการสังคมในระดับพ้นื ที่ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 มกี จิ กรรมทั้งส้ิน 6 กจิ กรรม ดังนี้ 1. การจัดการความรู้ (Knowledge Management : KM) โดยมี 7 ประเดน็ 7 เร่ือง 7 จังหวดั ดังนี้ ประเด็น เร่อื ง จังหวัด 1. คู่มือการบริหารงานหน่วยงาน ระบบบริหารงานผา่ น Google App. ชลบุรี 2. การบูรณาการสรา้ งเสริมชมุ ชนเข้มแข็ง การพัฒนาครอบครัวให้มีคุณภาพชีวิตและพึ่งพา ระยอง ตนเองไดอ้ ยา่ งยงั่ ยืน 3. ประเด็นยุทธศาสตร์กระทรวงการพัฒนา ยกระดบั องค์กรส่กู ารเปน็ ผู้นำทางสงั คม จันทบุรี สงั คมและความมน่ั คงของมนุษย์ 4.ความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย หรือ การจดั การความต้องการของผู้สูงอายใุ นพ้นื ที่ ตราด หนว่ ยงาน หรือภาคเี ครือขา่ ย 5. การปฏบิ ัตงิ านของหนว่ ยงาน การช่วยเหลือผปู้ ระสบปัญหาในรปู แบบสหวชิ าชพี ฉะเชิงเทรา 6. กลุ่มเป้าหมายเด็กและเยาวชน หรือ กีฬา Wood ball ดึงดดู ใจผ้สู งู อายุ ปราจีนบรุ ี คนพิการ หรือผู้สูงอายุ หรือสตรีและ ครอบครัว หรือผู้ด้อยโอกาสในสังคม ในระดบั พน้ื ที่ 7. เก่ียวกบั สถานการณภ์ ยั พบิ ตั ิระดับพนื้ ท่ี ชว่ ยเหลอื ฟนื้ ฟูผปู้ ระสบปัญหาอุทกภยั สระแกว้ Scan QR code ขอ้ มูลเพม่ิ เตมิ 7 ประเดน็ 7 เร่อื ง 7 จงั หวดั https://qrgo.page.link/Mhi7o สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนบั สนุนวชิ าการ 2 ชลบรุ ี

77 1.1 ระบบบริหารงานผ่าน Google App. (จงั หวัดชลบุรี) เนื่องจากจังหวัดชลบุรีมีหน่วยงานครอบคลุมทุกกลุ่มเป้าหมาย คู่มือการบริหารงานหน่วยงานจึงเป็น สิ่งสำคัญ เพราะเปรียบเสมือนแผนที่บอกเส้นทางการทำงาน ที่มีจุดเริ่มต้น และสิ้นสุดของกระบวนการทำให้ ผู้ปฏิบัติงานไม่เกิดความสับสน แต่ละหน่วยงานรูบ้ ทบาทหน้าที/่ ภารกิจซ่ึงกันและกนั เพื่อเปน็ หลักในการปฏิบัตงิ าน และเพ่อื การบรกิ ารกลมุ่ เป้าหมายได้อยา่ งถูกต้องและเหมาะสม เมื่อวันท่ีวันพฤหัสบดีที่ 18 มีนาคม 2564 สสว.2 ได้ดำเนินการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการฝึกอบรมการใช้ “Google Application เพื่อการทำงาน” ณ ห้องประชุมนพเก้า สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 2 ชลบุรี โดยมีกลุ่มเป้าหมายข้าราชการและเจ้าหน้าที่ One Home พม.7 จังหวัดภาคตะวันออก (ชลบุรี ระยอง จันทบุรี ตราด ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี และสระแก้ว) และถ่ายทอดสดผ่าน fanpage facebook สสว.2 เพื่ออำนวย ความสะดวกสำหรับผู้ที่สนใจสามารถเรียนรู้ร่วมกันได้ทางไกล พร้อมทำคู่มือการใช้งานเบื้องต้นเพื่อเป็นแนวทาง ในการทำงาน เพ่อื ใช้ค่มู ือนีใ้ หเ้ กดิ ประโยชนส์ ูงสดุ ต่อองค์กรต่อไป Scan QR code ค่มู อื การใช้งาน รปู เล่ม KM ชลบรุ ี Google Application https://qrgo.page.link/a3xay https://qrgo.page.link/fxd55 สำนักงานสง่ เสรมิ และสนับสนุนวิชาการ 2 ชลบรุ ี

78 1.2 การพฒั นาครอบครวั ให้มีคุณภาพชีวติ และพ่ึงพาตนเองไดอ้ ย่างยั่งยืน (จงั หวัดระยอง) ประเด็นที่ท้าทายการพัฒนาประเทศ ด้านเศรษฐกิจ โครงสร้างไม่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรมอย่างเต็มท่ี การผลิตภาคบริการและภาคเกษตรอยู่ในระดับต่ำ คุณภาพแรงงานไม่สอดคล้องกับการพัฒนาของประเทศ ด้านสิ่งแวดล้อม การฟื้นฟูและรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมยังเป็นประเด็นสำคัญสำหรับ การพัฒนา ประเทศอย่างยั่งยืนการเปลี่ยนแปลง ด้านโครงสร้างประชากรมีสัดส่วนประชากร วัยแรงงานลดลงและประชากร สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ด้านทางสังคม รายได้ของประชาชน การแก้ปัญหาความ ยากจนและความเหลื่อมลำ้ การพัฒนาคุณภาพการให้บริการ ยังคงมีช่องว่างท่ีสามารถพัฒนาต่อไปได้ ด้านการบริหารจัดการภาครัฐ ยังขาด ความต่อเนื่องและความยืดหยุ่นในการตอบสนองความต้องการแก้ปัญหาของประชาชนได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ด้านความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแบบก้าวกระโดด ซึ่งมาจากการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ การรวมกลุ่มภายในภูมิภาคและการเปิดเสรีด้านต่าง ๆ และด้านการเปลี่ยนแปลง สภาพภมู อิ ากาศ เกดิ ความเสอ่ื มโทรมของระบบนเิ วศ รัฐบาลไทยจึงได้ กำหนดยทุ ธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ.2561 - 2580) มีวิสัยทัศน์ “ประเทศไทยมีความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน เป็นประเทศพัฒนาแล้ว ด้วยการพัฒนาตามหลักปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพยี ง เพ่อื เป็นเปา้ หมายการพฒั นาประเทศอย่างยง่ั ยนื ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 3 การพฒั นาและเสรมิ สร้าง ศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ ยุทธศาสตร์ที่ 4 ยุทธศาสตร์การสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม มุ่งถึง การสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจและสังคมให้ทกุ กลุ่มในสังคม การสร้างโอกาส การเข้าถึงบรกิ ารทางสงั คมอยา่ ง ทั่วถงึ การเสรมิ สรา้ งพลังทางสังคมและการสร้างความสมานฉนั ทใ์ นสังคม ซงึ่ สอดคลอ้ งกบั แผนการปฏิรูปประเทศ ด้านสังคม ประเด็นการปฏิรูประบบสร้างเสริมชุมชนเข้มแข็ง ที่ถือว่า “ชุมชน” เป็นรากฐานสำคัญที่จ ะนำไปสู่ ผลสัมฤทธิ์ของการพัฒนาประเทศ ทั้งในเรื่องความมั่นคงทางเศรษฐกิจและสังคม ระบบการเมืองที่เข้มแข็ง ระดับศีลธรรมในสังคม รวมถึงระบบสวัสดิการสำหรับคนทุกกลุ่ม ในปลายปี 2562 มีการแพร่ระบาดของ โรคติดเช้ือไวรสั โคโรนา 2019 ทวั่ โลก สง่ ผลต่อภาคเศรษฐกิจมหาภาค ลดการจ้างงาน การปิดกจิ การบางประเภท ประชาชนได้รับผลกระทบ โดยกลุ่มคนเปราะบางที่มีปัญหารายได้และความเป็นอยู่ รัฐบาลจึงได้จัดทำแผนแม่บท เฉพาะกิจภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติอันเป็นผลมาจากสถานการณ์โควิค-19พ.ศ. 2564 – 2565 และกระทรวง การพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์มีนโยบายการบูรณาการพัฒนาคุณภาพประชาชนรายครัวเรือน เพื่อให้เกิดการพัฒนายั่งยืน ดังนั้น การมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในกาพัฒนาครัวเรือนให้มีความเข้มแข็งจะเปน็ กลไกหนง่ึ ของชุมชน และประเทศไปสู่ความมน่ั คง มงั่ คง่ั และย่งั ยนื สำนักงานสง่ เสรมิ และสนบั สนนุ วชิ าการ 2 ชลบรุ ี

79 สภาพปัญหาสังคมในปัจจุบัน มีประชาชนที่ประสบปัญหาทางสังคมจำนวนเพิ่มมากขึ้น เจ้าหน้าท่ี หน่วยงาน พม. มีจำนวนน้อย การดำเนินการให้การช่วยเหลือให้การช่วยเหลือตามภารกิจเป็นรายบุคคล แต่ไม่สามารถแก้ไขปัญหาประชาชนได้อย่างยั่งยืน ประกอบกับหน่วยงานกระทรวง พม.ยังไม่มีหน่วยงานในระดับ อำเภอและระดับตำบลในการช่วยเหลือผู้ประสบปัญหาทางสังคมอย่างเร่งด่วน สำนักงานพัฒนาสังคมและ ความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดระยองจึงได้หารือกับหน่วยงานทีม One Home พม. เพื่อคัดเลือกพื้นที่ตำบลที่มี อาสาสมคั รพัฒนาสงั คมและความมั่นคงของมนษุ ย์อยา่ งเข้มแข็ง เพอื่ ดำเนนิ โครงการพฒั นาคณุ ภาพชีวิตครอบครัว ผู้มีรายได้น้อยเพื่อการพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืน โดยเน้นพัฒนาศักยภาพของ อพม. และการสร้างความเข้าใจ กับหน่วยงานภาคีเครือขา่ ยในพื้นท่ีรว่ มโครงการ มเี ป้าหมายคือประชาชนได้รบั การพัฒนาแบบย่งั ยนื สรปุ องค์ความรู้ โครงการพฒั นาคณุ ภาพชีวิตครอบครัวผู้มรี ายได้นอ้ ยเพื่อการพ่ึงพาตนเองอยา่ งยัง่ ยืนจงั หวัดระยอง การขับเคลื่อนโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตครอบครัวผู้มีรายได้น้อยเพื่อการพึ่งพาตนเองอย่าง ยั่งยืน เปน็ โครงการทตี่ ้องใชร้ ะยะเวลาในการทำงานตอ่ เนื่องและดำเนนิ มากกวา่ 1 ปี ควรมีกลไกการทำงาน 4 สว่ น ดงั น้ี 1.ด้านผปู้ ฏิบตั ิงาน - การพฒั นาทักษะการทำงาน เช่น แนวคดิ Productive welfare แนวคดิ Empowerment เปน็ ตน้ - การส่อื สารท่มี ีประสทิ ธภิ าพ การสรา้ งสมั พนั ธภาพ การสรา้ งความรู้ความเข้าใจตอ่ เปา้ หมายโครงการ 2.ดา้ นนโยบาย - การจัดทำขั้นตอนกระบวนการที่ชัดเจน การบริหารจัดการข้อมูลกลุ่มเป้าหมาย การวางระบบการติดตาม ประเมินผล 3.ดา้ นภาคีเครือข่าย - การมีส่วนร่วม การกำหนดเป้าหมายทำงานร่วมกัน การสร้างความเข้าใจพัฒนาความคิดในการช่วยเหลือ และพฒั นาคนอย่างย่งั ยนื 4 ดา้ นครวั เรือนเปา้ หมาย - การมีสว่ นร่วม การกำหนดเปา้ หมายทำงานร่วมกนั การเสริมพลังอำนาจใหบ้ คุ คลและกลุม่ Scan QR code รปู เล่ม KM ระยอง https://qrgo.page.link/9Tdgd สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนบั สนุนวิชาการ 2 ชลบุรี

80 1.3 ยกระดบั องคก์ รสู่การเป็นผนู้ ำทางสังคม (จันทบุร)ี กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) มีบทบาทภารกิจในการพัฒนาสังคมเพื่อให้ ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดี จึงจำเป็นต้องเป็นองค์กรที่เป็นผู้นำทางสังคมที่มีศักยภาพในการพัฒนาสังคม รวมทั้งกระทรวงการพฒั นาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) มีอำนาจหนา้ ทีต่ ามกฎหมาย คือ การพัฒนาสังคม การสร้างความเป็นธรรมและความเสมอภาคในสังคม ส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพความมั่นคงในชีวิต สถาบนั ครอบครวั และชมุ ชน ประโยชน์ที่ไดร้ บั 1) หน่วยงาน พม. เปน็ หนว่ ยงานหลกั ในการกำหนดทศิ ทางและกำหนดนโยบายเพือ่ แก้ไขปัญหาทางสังคม โดยพัฒนาในทุกๆ ด้านไปพร้อมๆ กัน 2) เป็นทย่ี อมรับในหน่วยงานภาคเี ครือข่ายและทกุ ภาคสว่ น วันจันทร์ที่ 15 กุมภาพันธ์ 2564 สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 2 จัดประชุมเชิงปฏิบัติ ขบั เคล่อื นกิจกรรมภายใต้โครงการศนู ย์บรกิ ารวชิ าการพัฒนาสงั คมและจัดสวสั ดิการสงั คมในระดับพ้ืนที่ ร่วมกับทีม One Home พม.จังหวัดจันทบุรี ณ ห้องประชุมสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดจันทบุรี โดยมีประเด็นการแลกเปลี่ยนการจัดการความรู้ (Knowledge Management : KM) เรื่องยกระดับองค์กรสู่การ เป็นผ้นู ำทางสังคม Scan QR code รปู เลม่ KM จนั ทบุรี https://qrgo.page.link/pH5Ps สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนบั สนุนวชิ าการ 2 ชลบุรี

81 1.4 การจัดการความต้องการของผูส้ ูงอายใุ นพื้นที่ (จังหวัดตราด) ประเทศไทยได้เข้าสู่สังคมผู้สูงอายุตั้งแต่ปี 2558 โดยมีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป เกินกว่าร้อยละ 10 ของประชากรทั้งประเทศ ปัจจุบันมีประชากรสูงอายุ จำนวน 13 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 19.2 ของประชากรทั้ง ประเทศ และมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ โดย จากการคาดประมาณจำนวนประชากรของประเทศไทย ระหว่างปี พ.ศ. 2543-2578 โดยสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล พบว่า ประเทศไทยจะกลายเป็น “สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ (Completed – Aged Society)” ในปี พ.ศ.2568 กล่าวคือ จะมีจำนวนประชากร อายุ 60 ปีขึ้นไป ถึงร้อยละ 20 ของประชากรสูงวัย จำนวน 18.2 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 27 ของประชากรทั้ง ประเทศ (ท่ีมา: United Nations 2019 , World Population Prosects, The 2019 Revision) การเพิ่มขึ้นของสัดส่วนประชากรสูงอายุอย่างรวดเร็วมีสาเหตุหลักมาจาก 2 ปัจจัย ได้แก่ อัตราการเกิดที่ ลดลง และความเจริญก้าวหน้าทางการแพทย์และสาธารณสุข ทำให้ประชากรมีอายุยืนยาวขึ้น จากรายงาน การประมาณประชากรของประเทศไทย พ.ศ.2553 -2583 ของสภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ คาดการณ์ว่า ผู้หญิงมีอายเุ ฉล่ยี 80 ปี ผชู้ ายมอี ายุเฉลีย่ 73 ปี ปัจจุบันจังหวัดตราดมีประชากรทั้งสิ้นจำนวน 218,353 คน ผู้สูงอายุจำนวน 41,763 คน คิดเป็นร้อยละ 19.13 โดยผสู้ งู อายุมีสภาพปัญหาและความตอ้ งการทแ่ี ตกต่างกนั องค์ความรูท้ ี่ได้จากผูส้ ูงอายใุ นพ้ืนท่ี 1) ผู้สูงอายุยังคงมีความต้องการรายได้จากการประกอบอาชีพของตนเองและเบี้ยยังชีพ ผู้สูงอายุ ส่วนใหญ่ยังคงประกอบอาชีพ แต่มีรายได้ไม่เพียงพอต่อการดำรงชีวิตและต้องการเบี้ยยังชีพที่เพิ่มขึ้น เนอ่ื งจากขาดการออมเงินในอดตี ประกอบกับสภาพเศรษฐกิจ และโรคการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) 2) ที่อยู่อาศัยของผู้สูงอายุส่วนใหญ่ยังคงมีที่อยู่อาศัยเป็นของตนเอง สภาพมั่นคงถาวร เหมาะสมตอ่ การอย่อู าศยั 3) สุขภาพของผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีโรคประจำตัวคือความดันโลหิตสูง ปวดเมื่อย แต่ขาดการ ออกกำลงั กายทเี่ หมาะสม 4) ผู้สูงอายุมีความต้องการร่วมกิจกรรมทางสังคม หรือกิจกรรมอื่นๆของชุมชนที่ตนเองสนใจ แต่บางส่วนยังขาดโอกาส ไม่ทราบช่องทางการเข้าถึงกิจกรรมต่างๆ และการเดินทางเข้าร่วมกิจกรรมไม่สะดวก (ไม่มรี ถโดยสารสาธารณะ/ไมม่ ีผ้นู ำพาเข้ารว่ มกิจกรรม) 5) ผู้สงู อายุส่วนใหญม่ ีองคค์ วามรู้และตอ้ งการถ่ายทอดความรใู้ ห้กบั ลูกหลานและชุมชน 6) ผู้สูงอายุเริ่มเรียนรู้สภาพสังคมในปัจจุบันที่แตกต่างจากอดีต และสร้างความเข้าใจในการ เปลยี่ นแปลงของสถานการณท์ างสงั คม เช่น การใช้โซเชียลมเี ดีย สถานะทางเพศที่มีความหลากหลายและเปิดกว้าง มากขึ้น สำนักงานสง่ เสรมิ และสนับสนุนวิชาการ 2 ชลบรุ ี

82 สรุปองคค์ วามรู้ 1) ด้านนโยบาย รัฐบาลได้ให้ความสำคัญในการดูแล จัดกิจกรรมพัฒนาศักยภาพ สวัสดิการ และวางแผนการพัฒนาศักยภาพและดูแลผสู้ ูงอายรุ ะยะยาว โดยมกี ารจดั ทำแผนยุทธศาสตร์ใหค้ รอบคลุมในทุกระดับ 2) ด้านรายได้และการมีงานทำ ผู้สูงอายุยังคงมีความต้องการรายได้จากการประกอบอาชีพ ของตนเองและเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ ส่วนใหญ่ยังคงประกอบอาชีพ แต่มีรายได้ไม่เพียงพอต่อการดำรงชีวิต และมีความต้องการหาอาชีพเสริมหรือช่องทางการประกอบอาชีพที่เหมาะสมกับสภาพร่างกายในปัจจุบัน แต่ยังขาดช่องทางการเข้าถึงการฝึกอาชีพ การรวมกลุ่ม รวมทั้งช่องทางการตลาดแล ะการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ทีท่ นั สมยั 3) ด้านที่อยู่อาศัย ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีที่อยู่อาศัยเป็นของตนเอง สภาพมั่นคงถาวร เหมาะสม ต่อการอยู่อาศยั แตย่ งั มีผสู้ งู อายุบางสว่ นทต่ี อ้ งการปรับสภาพแวดลอ้ มทีอ่ ย่อู าศยั ใหเ้ หมาะสมตอ่ การดำรงชวี ติ 4) ด้านสุขภาพ ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีโรคประจำตัวคือความดันโลหิตสูง ปวดเมื่อย แต่ยังคง ขาดความรคู้ วามเข้าใจในการดแู ลสขุ ภาพและขาดการออกกำลงั กายทเ่ี หมาะสมกับสภาพรา่ งกาย 5) ด้านสวัสดิการ ผู้สูงอายุส่วนใหญ่เข้าถึงสวัสดิการขั้นพื้นฐาน เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ และสิทธิ การรักษาพยาบาล แตย่ ังไม่เข้าถึงสวัสดกิ ารอืน่ ๆ 6) ดา้ นสงั คมและวฒั นธรรม ผ้สู งู อายุมคี วามตอ้ งการร่วมกิจกรรมทางสงั คม หรือกจิ กรรมอ่ืนๆ ของชุมชนที่ตนเองสนใจ และมีองค์ความรู้ที่ต้องการถ่ายทอดให้กับลูกหลานและชุมชน นอกจากนี้ผู้สูงอายุยังเริ่ม เรียนรู้สภาพสังคมในปัจจุบันที่แตกต่างจากอดีต พร้อมสร้างความเข้าใจในการเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์ ทางสังคมมากขึ้นจากหลากหลายช่องทาง รวมทงั้ จากการใชโ้ ซเชียลมีเดยี สรุปคือ สภาพปัญหาของผู้สูงอายุ 3 ลำดับ คือ ด้านรายได้และการมีงานทำ ด้านสุขภาพ และดา้ นสวสั ดิการ และความตอ้ งการของผสู้ ูงอายุ 3 ลำดบั คอื สวัสดิการทค่ี รอบคลุม รายได้ และสขุ ภาพ 8.4 ปัญหา/อุปสรรค - สถานการณก์ ารแพรร่ ะบาดของโรคติดเช้ือไวรสั โคโรนา 2019 (COVID-19) ทำใหไ้ ม่สามารถ ลงพน้ื ท่อี น่ื ๆ เพอ่ื ถอดประเดน็ หรอื จัดเวทเี พ่มิ เติมได้ Scan QR code รปู เลม่ KM ตราด https://qrgo.page.link/p7ccJ สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนับสนนุ วิชาการ 2 ชลบุรี

83 1.5 การช่วยเหลอื ผ้ปู ระสบปญั หาในรปู แบบสหวิชาชีพ (จังหวดั ฉะเชงิ เทรา) หน่วยงานในสังกัดกระทรวง พม. จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นหน่วยงานที่มีภารกิจหลักใน การให้ความ ช่วยเหลอื แกผ่ ู้ประสบปัญหาทางสังคม ใหไ้ ด้รับความชว่ ยเหลือและพฒั นาศักยภาพให้ เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และเหมาะสม ซึ่งการทำงานในเรื่องของสหวิชาชีพจึงเป็นสิ่งสำคัญ โดย เป็นที่ทราบกันแล้วว่า พม. ไม่ได้มี ทรัพยากรทั้งหมดที่จะดูแลและช่วยเหลือผู้ประสบปัญหาได้ ครบถ้วน ผู้ประสบปัญหาทางสังคมบางราย มีสภาพปัญหาที่หลากหลาย การมีทีมสหวิชาชีพเข้ามา ช่วยเหลือร่วมกัน ทำให้การช่วยเหลือมีประสิทธิภาพ มากยิ่งขึ้น ในการถอดบทเรียนครั้งนี้ จึงต้องการจัดทำในเรื่องของความสำเร็จและสิ่งที่จะต้อง ปรับปรุงแก้ไข เพื่อเป็นแนวทางสำหรับหน่วยงานเดียวกัน หรือหน่วยงานข้างเคียง ที่พบปัญหาในรูปแบบเดียวกันคล้ายๆกัน เพื่อเป็นการสง่ ต่อสำหรับผู้ที่จะเข้ามาทำงานใหม่ และไม่เคยพบเจอ ปัญหาแบบนี้มาก่อน สามารถนำเป็นแนวทาง ใชใ้ นการปฏิบตั ิงานได้ ประโยชน์ทจ่ี ะได้รบั ได้คู่มือการปฏิบัติงานของหน่วยงาน One Home จังหวัดฉะเชิงเทรา เกี่ยวกับการ ช่วยเหลือเคสกับ ทีมสหวิชาชพี ได้เหมาะสม กับบรบิ ทของพ้นื ท่ี สสว.2 ร่วมประชุมถอดการจัดการความรู้ (Knowledge Management : KM) เรื่อง การช่วยเหลือ ผู้ประสบปัญหาทางสังคมในรูปแบบสหวิชาชีพ จังหวัดฉะเชิงเทรา ผ่านระบบ ZOOM MEETING เมื่อวันศุกร์ที่ 23 กรกฎาคม 2564 โดยมีประเด็น ดังนี้ 1.การตั้งครรภ์ไม่พร้อมคุณแม่วัยใส 2.กรณีการค้ามนุษย์ 3.แรงงานเด็ก 4.การกระทำความรนุ แรงตอ่ เด็กสตรี และคนพิการ 5.คนไรท้ ่พี ่ึงและผ้กู ระทำการขอทาน โดยมีหนว่ ยงานทรี่ ่วมถอดบทเรียน ดงั นี้ 1. บา้ นพกั เดก็ และครอบครัวจงั หวดั ฉะเชงิ เทรา 2. สำนกั งานพัฒนาสังคมและความมัน่ คงของมนุษย์จงั หวดั ฉะเชิงเทรา 3. สำนกั งานสวสั ดกิ ารและคุ้มครองแรงงานจังหวดั ฉะเชงิ เทรา 4. ศนู ยค์ ุ้มครองคนไรท้ ่ีพึ่งจงั หวดั ฉะเชงิ เทรา Scan QR code รปู เล่ม KM ฉะเชิงเทรา https://qrgo.page.link/ZKBM n สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนับสนุนวชิ าการ 2 ชลบรุ ี

84 1.6 กีฬา Wood ball ดึงดดู ใจผู้สงู อายุ กีฬา Wood Ball ดึงดูดใจผู้สูงวัย (ชมรมกีฬาผู้สูงอายุสิงห์บูรพาปราจิณ) เป็นการจัดการความรู้ ที่เกิดจากการรวมกลุ่มของผู้สูงอายุที่เกษียณอายุจากการทำงาน และมีความชอบ ความสนด้านสุขภาพและ กฬี า เพ่อื ให้การดำเนินงานของชมรมเป็นไปด้วยความเรียบร้อย มรี ะบบ มีระเบียบ มีพัฒนาการไปในทางก้าวหน้า อยา่ งมคี ณุ ภาพ สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 2 ร่วมกับทีม One Home พม.ปราจีนบุรี โดยสำนักงานพัฒนา สังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดปราจีนบุรี ได้จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการถอดบทเรียนการจัดการความรู้ เร่อื ง Wood Ball ดงึ ดูดใจผสู้ งู วัย เม่ือวนั ที่ 8 มนี าคม 2564 ณ สนามกีฬาวูด้ บอล กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหาร ราบที่ 2 รักษาพระองค์ อำเภอเมือง จังหวัดปราจนี บรุ ี โดยการถอดบทเรยี นประวัติความเป็นมา และกระบวนการ ทำงานของชมรมกฬี าวู้ดบอลผูส้ งู อายุสิงห์บรู พาปราจิณ จังหวดั ปราจีนบรุ ี ผู้สูงอายุ เป็นวัยที่ต้องได้รับการดูแลเป็นพิเศษ เพราะเป็นช่วงวัยที่มีการเปลี่ยนแปลง เสื่อมโทรมถดถอย ในด้านต่างๆ มากมาย ทั้งร่างกายและจิตใจ อาจมีโรคเรื้อรังที่ต้องการการดูแลและรักษา เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ โรคกระดูกพรุน โรคเกาต์ โรคหมอนรองกระดูกทับเสน้ ประสาท โรคจอประสาทตา เป็นต้น รวมถึงการเปลี่ยนแปลงทางด้านจิตใจ อารมณ์ สังคม และเศรษฐกิจ ซึ่งผู้สูงอายุบางรายอาจไม่สามารถ รบั มอื กับการเปลี่ยนแปลงนไ้ี ด้ และอาจทำใหเ้ กิดปญั หาตา่ งๆ ตามมามากมาย ดังนนั้ จุดประสงคห์ ลักของการจัดต้ังชมรมกีฬาวู้ดบอลผู้สงู อายุสิงห์บูรพาปราจิณ ก็คือการทำให้ผู้สูงอายุ ดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข มีอิสระ และมีคุณภาพชีวิตที่ดีสามารถพึ่งพาตนเองได้โดยพึ่งพาผู้อื่นน้อยที่สุด ถึงแมร้ ่างกายจะเสื่อมถอยหรือมีโรคประจำตวั อยู่ก็ตาม การท่ีจะทำใหผ้ สู้ ูงอายุเปล่ียนพฤติกรรมท่ีมักจะอยู่ติดบ้าน ออกมาติดสงั คมมีการรวมกลุ่ม แลกเปล่ียนแนวคิด มีการทำกิจกรรมร่วมกัน ยอ่ มทำใหอ้ ารมณไ์ ม่คงที่ของผู้สูงอายุ เปลี่ยนแปลงไปจากเดมิ ไม่มีพฤติกรรมที่ทำให้บคุ คลทีด่ ูแลทบี่ ้านเกิดความเบื่อหน่ายจากพฤตกิ รรมท่ีเป็นธรรมชาติ ของผู้สูงอายุเช่น จุกจิก ขี้บ่น ย้ำคิดย้ำทำ สุขภาพและความจำไม่ดี เปลี่ยนพฤติกรรมเหล่านี้ให้เปน็ คุณตาคุณยาย ที่ยังเปรี้ยวจี๊ดต่างจากคนวัยเดียวกัน และเป็นภาระให้กับคนในครอบครัวน้อยที่สุด ทำให้ ผู้สูงอายุ เกิดแรงจูงใจ ในการดูแลตนเอง ไม่ย่อทอ้ ต่ออุปสรรคต่างๆ เพ่อื ให้มคี ุณภาพชวี ิตทีด่ ที ั้งร่างกาย ด้านจิตใจ และด้านสงั คม - ทางด้านร่างกาย ต้องการให้ผู้สูงอายุต้องยอมรับสภาพเสื่อมถอยของร่างกาย และต้องปฏิบัติตน ให้สอดคล้องกับสภาวะที่เป็นอยู่ โดยการลดภาระหน้าที่ให้น้อยลง อย่าหักโหก ควรทำงานที่ให้ความเพลิดเพลิน และกระจายงานที่รับผิดชอบไปสู่ลกู หลาน หากไม่สบายให้รีบไปหาหมอ อย่าปล่อยท้ิงไวน้ าน หลีกเล่ียงสิ่งรบกวน ที่ทำให้เกิดความเครียดทางร่างกายและจิตใจ รวมทั้งสนใจในสิ่งจำเป็นพื้นฐานของตนเอง ได้แก่ อาหาร น้ำ ท่อี ย่อู าศยั สขุ อนามยั การออกกำลงั กาย และการพกั ผอ่ น สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนับสนนุ วชิ าการ 2 ชลบุรี

85 - ทางด้านจิตใจ ต้องการให้ผู้สูงอายุต้องเข้าใจและยอมรับความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ฝึกตนให้อยู่ใน หลักธรรมทำตนให้เป็นที่เคารพของคนท่ัวไป ทำสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อตนเอง ครอบครัว และสังคม ใช้จ่ายให้พอดี กับรายรบั และหากจิ กรรมท่ีชน่ื ชอบทำ - ทางด้านสังคม ต้องการให้ผูส้ งู อายุส่วนใหญ่มักอยู่ติดบ้านได้แตน่ ั่งๆ นอนๆ ซึ่งเป็นสาเหตุทำใหผ้ ู้สูงอายุ รสู้ กึ หอ่ เหย่ี วลงทกุ วัน ดังนัน้ ผู้สูงอายุต้องปรับตัวใหเ้ ขา้ กับสังคมปัจจุบัน ไม่ยึดถอื ตวั ตน ฟังความคิดเห็นของคนอ่ืน สนใจสิ่งใหม่ๆ คบเพื่อนต่างวัยเพื่อพูดคุยและแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ออกสังคมบ้างเป็นครั้งคราว หรือเข้าร่วม ชมรมผู้สูงอายุที่อยู่ใกล้บ้าน รวมทั้งเตรียมพร้อมทางด้านกฎหมาย โดยควรทำพินัยกรรมทิ้งไว้ในขณะที่ยังมี สตสิ ัมปชัญญะบริบูรณ์ เพื่อใหล้ กู หลานได้ปฏิบตั ิตามวตั ถุประสงคข์ องตนเอง Scan QR code รปู เลม่ KM ปราจีนบุรี https://qrgo.page.link/AtqPT สำนักงานสง่ เสรมิ และสนบั สนนุ วิชาการ 2 ชลบุรี

86 1.7 ช่วยเหลือฟ้นื ฟูผ้ปู ระสบปัญหาอุทกภัย (จังหวดั สระแกว้ ) “ภัยพิบัต”ิ เป็นเรอ่ื งท่ีไมอ่ าจคาดการณ์ได้ว่าจะเกิดขึน้ เม่ือไหร่ ท่ไี หน และมีความรนุ แรงเพยี งใด หากสิ่งที่ สามารถทำได้ในวนั น้ี คอื การเตรยี มความพร้อมเพ่ือรับมือภยั พบิ ัตทิ ี่อาจเกิดขึ้นในอนาคต จากสถานการณ์อุทกภัย ที่เกิดขึ้นตั้งแต่เดือน กันยายน - ตุลาคม ปี 2563 ในพื้นที่จังหวัดสระแก้ว นับเป็นภัยพิบตั ิท่ีเกิดจากปริมาณน้ำฝน ทต่ี กหนัก คคู ลองต้นื เขนิ ปญั หาการระบายน้ำและแนวคันกีดขวางทางเดินของน้ำ ประกอบกบั เป็นพ้ืนท่ีรับน้ำจาก คลองพระสะทึง คลองพรมโหด ทำให้เกิดน้ำท่วมในพื้นที่ เกิดความเสียหายอย่างมากทั้งในด้านชีวิต ทรัพย์สิน สังคม และเศรษฐกิจ ต่อประชาชน ดังนั้นจึงถึงเวลาที่ทุกภาคส่วนจะต้องแสดงพลังอันเข้มแข็ง ร่วมมือ ร่วมใจกนั ผนึกกำลังประสานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นระบบ สร้างแบบอย่างการบริหาร จัดการ ช่วยเหลือ ฟื้นฟู ผปู้ ระสบปัญหาจากอุทกภยั อย่างทวั่ ถงึ รวดเร็ว และมีประสทิ ธิภาพ มาตรการชว่ ยเหลือเร่งดว่ น จากสถานการณ์อุทกภัย ทีม One Home พม.จังหวัดสระแก้ว ได้มีมาตรการในการให้ความช่วยเหลือ เร่งด่วน โดยมีชุดปฏิบัติการในภารกิจการสงเคราะห์ช่วยเหลือ และฟื้นฟู ลงพื้นที่ประสานความร่วมมือภาคส่วน ต่างๆ ในด้านขอ้ มูลขา่ วสาร การจดั หาทรพั ยากรท่จี ำเป็นในการยังชีพ เพ่ือดำเนินการ ดงั น้ี 1. ลงพ้ืนทเ่ี ย่ียมเยียนให้กำลงั ใจ ให้คำปรึกษาแนะนำ 2. การตรวจสอบขอ้ เทจ็ จรงิ สภาพปญั หาความเดอื ดรอ้ น 3. ประสานความร่วมมือกับองค์กรภาครัฐ ภาคเอกชน มูลนิธิ สมาคม และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในด้านข้อมูลข่าวสาร การจัดหาทรัพยากรที่จำเป็นในการยังชีพ อาทิเช่น เครื่องอุปโภคบริโภค เครื่องนุ่งห่ม เพือ่ ดำเนนิ การให้ช่วยเหลอื เปน็ ไปอยา่ งรวดเรว็ ทง่ั ถึง และมปี ระสทิ ธิภาพ สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนบั สนนุ วชิ าการ 2 ชลบุรี

87 4. ใหก้ ารสงเคราะห์ครอบครวั และการดูแลกลุ่มเป้าหมายเฉพาะกรณีเร่งด่วน เช่น การดแู ลคนพิการ ผู้สูงอายุ ที่ได้รับบาดเจ็บ ผู้ได้รับผลกระทบเป็นกรณีพิเศษ ให้การสงเคราะห์ครอบครัว ตามระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยเงินทดรองราชการเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน พ.ศ. 2546 หลักเกณฑ์และวิธีดำเนินการ ใหค้ วามช่วยเหลอื ผูป้ ระสบภัยพบิ ัตกิ รณีฉกุ เฉิน พ.ศ. 2551 5. รายงานข้อมูลการปฏิบัติงาน ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะกลับมาที่ศูนย์ช่วยเหลือผู้ประสบภัยจังหวัด และกระทรวงฯ 6. ประชาสมั พนั ธก์ ารดำเนินการประสานความชว่ ยเหลือในพ้นื ท่ี 7. วางแผนการฟน้ื ฟู เยยี วยา เมือ่ สถานการณ์กลบั เข้าภาวะปกติ มาตรการฟ้ืนฟูและเยียวยา หลังจากสถานการณ์เข้าสู่ภาวะปกติทีม One Home พม.จังหวัดสระแก้ว ได้มีแนวทางมาตรการในการฟื้นฟู และเยียวยาใหแ้ กผ่ ปู้ ระสบอุทกภัย ดังนี้ 1. การสำรวจข้อมลู ทางสังคมและคณุ ภาพชวี ิต ฟื้นฟศู กั ยภาพของผู้ประสบภัยและครอบครวั (1) จดั เจ้าหนา้ ทเี่ ย่ียมบา้ น ฟ้ืนฟสู ภาพจติ ใจผปู้ ระสบภยั และครอบครวั (2) สำรวจข้อมูล รวบรวมขอ้ เทจ็ จริง ตลอดจนประเมนิ ความเสยี หาย และผลกระทบ (3) ให้คำปรกึ ษาแนะนำ และประสานความช่วยเหลืออ่ืนๆ 2. จัดทำแผนการฟ้นื ฟแู ละช่วยเหลอื เยียวยาผปู้ ระสบอุทกภัย เพื่อสนับสนุนและเสริมสร้างศักยภาพให้แก่ผู้ประสบอุทกภัย และสมาชิกในครอบครัว ให้สามารถกลับไป ดำรงชีวิตในภาวะปกติได้โดยเร็ว ภายใต้ภารกิจหลักของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และนโยบายท่รี ัฐบาลได้มอบหมายใหด้ ำเนนิ การ เตรยี มความพรอ้ มบุคลากรเพื่อรองรบั สถานการณ์ภัยพิบตั ิในอนาคต โดยจัดทำแผนในการอบรมอาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด (อพม.) ให้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการป้องกันสาธารณภัย ภัยพิบัติ เพื่อเป็นเครือข่ายในการเฝ้าระวัง และแจ้งเหตุ ตลอดจน ส่งเสริมสนับสนุนให้มีการจัดทำแผนเตรียมความพร้อมเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาเมื่อเกิดภัยพิบัติ ในระดับชมุ ชน ท้ังน้ีอาจเร่ิมจากพืน้ ทีท่ ่ีประสบภัยพิบัติก่อน แล้วจงึ ขยายไปยังพืน้ ทีอ่ น่ื ๆ Scan QR code รปู เลม่ KM สระแก้ว https://qrgo.page.link/b93Sb สำนักงานสง่ เสรมิ และสนบั สนุนวิชาการ 2 ชลบุรี

88 สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 2 ชลบุรี ROUTINE TO RESEARCH : R2R การพัฒนางานประจำสู่งานวิจัย 7 เรื่ อง 7 จั งหวั ด จังหวัด ชลบุรี จังหวัด ฉะเชิงเทรา เรื่อง : การดำเนินงานศูนย์ช่วยเหลือ เรื่อง : การเพิ่มประสิทธิภาพหน่วยงาน One Home ทางสังคม 1300 จังหวัดฉะเชิงเทรา ผ่านแอปพลิเคชั่น LINE Official Account จังหวัด ระยอง เรื่อง : การพัฒนาครอบครัวให้มีคุณภาพชีวิต จังหวัด ปราจีนบุรี และพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน เรื่อง : ระบบปฏิบัติการสารบรรณอิเล็คทรอนิกส์ จังหวัด จันทบุรี จังหวัด สระแก้ว เรื่อง : การเข้าถึงกระบวนการช่วยเหลือ เรื่อง : การวิเคราะห์เคสและการประสานส่งต่อ เงินสงเคราะห์ของ พม. จังหวัด ตราด เรื่อง : แนวทางการส่งเสริมบทบาท การทำงานของ อพม. ในพื้นที่ ROUTINE TO RESEAECH : R2R ก า ร พั ฒ น า ง า น ป ร ะ จำ สู่ ง า น วิ จั ย

89 2. การพัฒนางานประจำสู่การวิจัย (Routine to Research : R2R) โดยมี 7 เรื่อง 7 จังหวดั ดังนี้ เรื่อง จังหวดั 1.การดำเนินงานศนู ยช์ ว่ ยเหลือทางสังคม 1300 ชลบรุ ี 2.การพัฒนาครอบครวั ให้มคี ุณภาพชีวิตและพ่ึงตนเองอยา่ งยัง่ ยนื ระยอง 3.การเขา้ ถงึ กระบวนการชว่ ยเหลอื เงินสงเคราะห์ของพม. จันทบรุ ี 4.แนวทางการส่งเสรมิ บทบาทการทำงานของ อพม. ในพื้นท่ี ตราด 5.การเพ่มิ ประสิทธิภาพหนว่ ยงาน One Home จังหวัดฉะเชิงเทรา ผ่าน Application LINE Official Account ฉะเชงิ เทรา 6.ระบบปฏิบตั ิการสารบรรณอิเล็กทรอนกิ ส์ ปราจนี บุรี 7.การชว่ ยเหลอื ผปู้ ระสบปญั หาทางสังคมของทมี One Home พม. จงั หวดั สระแกว้ สระแก้ว Scan QR code ข้อมูลเพิม่ เตมิ 7 เรอ่ื ง 7 จงั หวดั https://qrgo.page.link/MuSDm 2.1 การดำเนินงานศนู ย์ช่วยเหลอื ทางสงั คม 1300 (จงั หวัดชลบรุ ี) การปฏบิ ัติงานศูนย์ชว่ ยเหลือสังคม 1300 สายดว่ น พม.ของจงั หวดั ชลบุรี ตามที่กระทรวง พม. มีนโยบายให้ศูนย์ช่วยเหลือสังคม 1300 ดำเนินการถ่ายโอนคู่สายด่วน 1300 จากสว่ นกลางสู่สว่ นภมู ภิ าค เมื่อวนั ที่ 16 พฤศจกิ ายน 2563 เพอ่ื ให้กระบวนการให้ความชว่ ยเหลือผู้ประสบปัญหา ทางสังคม มีขั้นตอนการประสานส่งต่อที่ทันต่อเหตุการณ์และสอดคล้องกับบริบทพื้นที่ซึ่งจะทำให้ประชาชนและ ผู้ประสบปญั หาทางสังคมสามารถโทรศัพท์ซอรับคำปรึกษาโดยตรงจากเจ้าหน้าที่ในพน้ื ทที่ ่ีมีความร้ใู นกระบวนงาน สังคมสงเคราะห์ และมีความเข้าใจในพนื้ ทเ่ี ปน็ อย่างดี ตลอดจนไดร้ บั บริการที่รวดเรว็ ทันท่วงทีมีประสิทธิภาพและ ตามสภาพปัญหาความต้องการ น้ัน สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดชลบุรี ได้ดำเนินการจัดทำสรุปข้อมูลการให้ ความช่วยเหลือผ่านศูนย์ช่วยเหลือสังคม ระบบ 1300 ของจังหวัดชลบุรี พร้อมตารางการอยู่เวรของเจ้าหน้าที่ ประจำเดือนแต่ละเดือน ให้ที่ประชุมรับทราบ และขอหารือปัญหาและอุปสรรคในการปฏิบัติงานแต่ละครั้ง ของการประชมุ ทมี One Home พม.ชลบรุ ี สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนบั สนุนวิชาการ 2 ชลบุรี

90 โดยมีการรายงานผ่าน LINE GROUP ทีม One Home พม. ชลบุรี รายงานการรับเรื่องราวร้องทุกข์ผ่าน ศูนย์ช่วยเหลือสังคม 1300 เช่น ประจำวันที่ 10 ส.ค. 2564 (ข้อมูลตั้งแต่ วันที่ 9 ส.ค. 2564 เวลา 12.00 น . ถึง วนั ที่ 10 ส.ค. 2564 เวลา 11.59 น.) จำนวน 4 กรณี Scan QR code รูปเลม่ R2R ชลบรุ ี https://qrgo.page.link/7mq49 สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนบั สนุนวชิ าการ 2 ชลบุรี

91 2.2 การพัฒนาครอบครวั ใหม้ ีคุณภาพชีวติ และพ่ึงพาตนเองไดอ้ ยา่ งยงั่ ยนื (จังหวดั ระยอง) ระบบสวัสดิการก้าวหน้า (Productive Welfare) หมายถึง เป็นระบบสวัสดิการที่ไม่ให้เปล่าแต่ต้องสร้าง มูลค่าเพิ่มได้ และพัฒนาเศรษฐกิจควบคู่กันไป การให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีและพึ่งตนเองได้อย่างทั่วถึง การคา่ นึงถงึ ศกั ด์ิศรคี วามเป็นมนุษยส์ ิทธิท่ีประชาชนจะได้รบั และการมีสว่ นร่วมในการจดั สวสั ดิการสงั คมทุกระดับ และสรา้ ง Empowerment กลมุ่ เป้าหมาย เพอ่ื การพฒั นาทยี่ ง่ั ยืนการให้คำปรึกษาและสร้างกำลงั ใจ ภาครัฐ ครัวเรอื น ภาคธุรกจิ และสงั คม (CSR) อพม./ภาคเี ครอื ข่าย เปา้ หมาย หนว่ ยงานในพนื้ ที่ (อปท.) 1.สอดคลอ้ งกบั ความตอ้ งการของกลุ่มเป้าหมาย รูปแบบการช่วยเหลือ 2. เนน้ การพฒั นาศักยภาพของกลมุ่ เป้าหมาย แบบ Productive Welfare 3.ครัวเรือนสามารถพง่ึ ตนเองอยา่ งยั่งยืน โครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตครอบครัวผู้มีรายได้น้อยเพื่อการพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืน จังหวัดระยอง หมายถึง การพัฒนาคุณภาพชีวิตครอบครัวผู้มีรายได้น้อยเพื่อการพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืนซึ่งดำเนินการในตาบล นำร่อง 18 ตาบล ใน 6 อาเภอ ของจังหวัดระยอง กลุ่มเปา้ หมายออกเปน็ 2 กลมุ่ คอื กลุ่มที่ 1 สามารถพัฒนาคุณภาพชีวิตรายครอบครัว โดยคัดเลือกจาก ผู้ได้รับบัตรสวัสดกิ ารแหง่ รัฐ/ผู้มี รายได้น้อย กลุ่มเป้าหมายเดิมที่เคยได้รับการพัฒนาให้ได้รับการต่อยอดทักษะ ครอบครัวกลุ่มเสี่ยง/มีภาวะพึ่งพงิ ครอบครัวมีความพร้อมในการพัฒนา กลุ่มที่ 2 ไม่สามารถพัฒนาตนเองได้สมควรได้รับการสงเคราะห์อย่างต่อเนื่อง โดยคัดเลือกจาก กลุ่มผู้สูงอายุ ผู้พิการติดเตียง ไม่มีผู้ดูแล ผู้ยากไร้มีภาระดูแลในครอบครัวหลายคน ผู้ไม่สามารถหารายได้มา จุนเจือ ครอบครัวได้ ผู้ที่ขาดศักยภาพในการพัฒนาตนเอง ผู้ที่ได้รับการรับรองจากท้องถิ่นท้องที่ว่าควรได้รับ การสงเคราะหอ์ ยา่ งต่อเนอ่ื ง Scan QR code รูปเลม่ R2R ระยอง https://qrgo.page.link/YaEXn สำนักงานสง่ เสรมิ และสนบั สนุนวิชาการ 2 ชลบุรี

92 2.3 การเขา้ ถงึ กระบวนการช่วยเหลือเงนิ สงเคราะห์ของ พม. (จังหวัดจนั ทบุร)ี หลักการและเหตผุ ล หนว่ ยงาน ทมี One Home พม. จนั ทบรุ ี มีหน้าทใ่ี นการช่วยเหลือกลุ่มเป้าหมายทป่ี ระสบปัญหาทางสังคม เพอ่ื ใหส้ ามารถช่วยเหลอื ตัวเองและครอบครัวไดใ้ นเบ้ืองตน้ ก่อนทจี่ ะไดร้ ับฟื้นฟูและพฒั นาต่อไป วตั ถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาการเข้าถึงกระบวนการช่วยเหลือเงินสงเคราะห์ของ พม. ด้านความรู้ความเข้าใจ ความพร้อม ขององคก์ รในการบรกิ ารใหค้ ำปรึกษา และการประชาสัมพนั ธ์ 2. เพื่อศึกษาปัญหาและความต้องของประชาชนตอ่ การเข้าถึงกระบวนการช่วยเหลือเงินสงเคราะห์ของ พม. ประเภทตา่ งๆ 3. เพ่อื ศกึ ษาแนวทางการพัฒนาการเข้าถงึ กระบวนการช่วยเหลอื เงนิ สงเคราะห์ของ พม. ประโยชนท์ ี่ได้รบั 1. ประชาชนได้รบั ความช่วยเหลืออย่างรวดเร็ว ทนั ทว่ งทีจากหน่วยงานกระทรวง พม. 2. สามารถแก้ไขบรรเทาปัญหาความเดอื ดร้อนเบื้องต้นของประชาชนได้ 3. เพ่อื ให้คณุ ภาพชีวติ ความเป็นอยดู่ ขี ้ึนของผปู้ ระสบปญั หาทางสังคมทุกกลมุ่ เป้าหมาย วันจันทร์ที่ 15 กุมภาพันธ์ 2564 สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 2 จัดประชุมเชิงปฏิบัติ ขับเคลอื่ นกจิ กรรมภายใต้โครงการศูนยบ์ ริการวชิ าการพัฒนาสังคมและจัดสวัสดิการสงั คมในระดับพื้นท่ี รว่ มกบั ทีม One Home พม.จังหวัดจันทบุรี ณ ห้องประชุมสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดจันทบุรี โดยมีประเด็นการแลกเปลี่ยนงานประจำสู่การวิจัย (Routine to Research : R2R) เรื่องกระบวนการช่วยเหลือ เงินสงเคราะหข์ อง พม. Scan QR code รปู เล่ม R2R จันทบุรี https://qrgo.page.link/f6mHm สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนับสนนุ วชิ าการ 2 ชลบุรี

93 2.4 แนวทางการส่งเสริมบทบาทการทำงานของอาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (อพม.) ในพื้นท่ี (จงั หวัดตราด) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เป็นกระทรวงที่มีการช่วยเหลือทุกกลุ่มเป้าหมาย ประกอบด้วย เด็ก เยาวชน สตรี ผู้สูงอายุ คนพิการ กลุ่มคนเปราะบาง และผู้ประสบปัญหาทางสังคม ซึ่งดูแล กลุ่มเป้าหมายครอบคลุมทั้งจังหวัด นอกจากนี้กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ไม่มีกลไก ในระดับพื้นที่ในการให้ความช่วยเหลือกลุ่มเป้าหมาย จึงจำเป็นต้องมีอาสาสมัครพัฒนาสังคมและความม่ั นคง ของมนุษย์ (อพม.) เป็นผู้ร่วมขับเคล่ือนงานของกระทรวงการพัฒนาสงั คมและความมน่ั คงของมนุษย์ในระดับพื้นท่ี ที่สนับสนุนภารกิจด้านการดูแล เฝ้าระวัง ป้องกันปัญหาทางสังคม และเข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม สนับสนุนให้ อพม. มีการรวมกลุ่มการทำงานเป็นเครือข่าย จัดกิจกรรมด้านการพัฒนาสังคม เพื่อการเฝ้าระวัง ป้องกัน แก้ไข และฟื้นฟูคุณภาพชีวิต ดูแลช่วยเหลือประชาชนให้เข้าถึงสิทธิสวัสดิการต่างๆ ของรัฐ รวมท้ัง เสริมสร้างการมีส่วนร่วมทางสังคม เครือข่ายด้านการพัฒนาสังคม เพื่อเชื่อมประสานการดำเนนิ งานเชงิ บรู ณาการ ร่วมกับภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง ซึ่งอาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์เป็นกลไกที่สำคัญในการ ขบั เคลื่อนงานของกระทรวง พม. ในระดบั พืน้ ท่ี ทีม ONE HOME พม.ตราด ได้เล็งเห็นความสำคัญของกลไกการขับเคลื่อนงานของกระทรวงฯ จึงศึกษาแนวทางการส่งเสริมบทบาทการทำงานของ อพม.ในพื้นที่ เพื่อเป็นการส่งเสริมให้ อพม.มีความรู้ ความเขา้ ใจถงึ บทบาทหน้าทใี่ นการปฏิบตั งิ าน วัตถุประสงค์ของการวิจัย 1) เพอ่ื ศึกษาแนวทางการทำงานของอาสาสมัครพัฒนาสงั คมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดตราด 2) เพื่อพัฒนาการทำงานของอาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดตราด ให้ครอบคลุมและเหมาะสมกับบริบทของจังหวดั ประชากรและกลุ่มตวั อย่าง 1) อาสาสมคั รพัฒนาสงั คมและความมั่นคงของมนษุ ย์ระดับตำบล 18 คน 2) เจา้ หนา้ ทีท่ ่ปี ฏิบตั งิ านรว่ มกบั อาสาสมัครพัฒนาสงั คมและความมนั่ คงของมนุษย์ 4 คน ด้านปญั หา/อปุ สรรค 1. การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควดิ -19) ทำใหผ้ ู้ประสบปญั หาทางสังคมเพ่ิมมากข้ึน แต่บางพน้ื ทีไ่ ม่สามารถเขา้ ช่วยเหลอื ได้ทันที เน่ืองจากมมี าตรการทแ่ี ตกตา่ งกนั 2. ค่าตอบแทน อพม.มีอย่างจำกัด แต่มี อพม.จำนวนมาก ทำให้ต้องมีการคัดเลือกผู้ได้รับค่าตอบแทน ซง่ึ สมาชิก อพม. ตอ้ งการใหท้ กุ คนได้รบั ค่าตอบแทนอยา่ งเท่าเทยี มกนั แม้จะเปน็ จำนวนไม่มาก สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนับสนนุ วชิ าการ 2 ชลบรุ ี

94 บทสรุป การปฏิบัติงานของอาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ในพื้นที่จังหวัดตราด ในแต่ละด้าน ประกอบด้วย ด้านนโยบายของกระทรวงฯ ด้านบทบาทหน้าที่ ด้านการปฏิบัติงาน เป็นไปตามแนวทางและนโยบาย ที่กระทรวงฯกำหนด อพม.สามารถปฏิบัติหน้าที่ ชี้เป้า เฝ้าระวังนำเสนอข้อมูลสถานการณ์ปัญหาสังคมที่เกิดขึ้นใน ชุมชน และผู้ได้รับผลกระทบเพื่อนำไปสู่การเฝ้าระวังหรือป้องกันและแก้ไขปัญหา รวมทั้งประสานการดำเนินงาน ร่วมกับเครือข่าย ทั้งการช่วยเหลือผู้ประสบปัญหา การป้องกันแก้ไขปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเมื่อเกิดปัญหา อุปสรรคจะมีการปรึกษาระหว่างหน่วยงานกับ อพม. และปรับเปลี่ยนการปฏิบัติงานให้สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ และสถานการณ์ทางสังคมอย่างสม่ำเสมอ สง่ ผลให้การปฏิบัติงานบรรลุเป้าหมายอย่างมีประสิทธิภาพ ขอ้ เสนอแนะเพื่อการนำผลการวจิ ัยไปใชป้ ระโยชน์ ควรจัดประชุมให้ความรู้ จัดทำเอกสารประชาสัมพนั ธ์ช่องทางการเข้าถงึ ข่าวสาร และคู่มือการปฏิบัติงาน ให้กบั อพม. เพอ่ื ใช้เปน็ แนวทางในการขับเคลื่อนงาน Scan QR code รูปเล่ม R2R ตราด https://qrgo.page.link/Vn15r สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนับสนุนวชิ าการ 2 ชลบรุ ี