ศาสตร์พระราชากับการพัฒนาสังคม

๙๓ ความมเี หตผุ ล ความพอประมาณ ความมภี มู คิ Qมุ กัน ๒. อตั ถญั jุตา (ความรQู ๔. มตั ตญั jุตา (ความรูQจกั ๖. ปรสิ ญั jุตา (ความรจQู ัก จกั ผล) ประมาณ) บริษัท) - รค(ู วามมLุงหมายรู( - ภิกษุรู(จักประมาณในการรับ - รู(จักชุมชน และรจู( ักท่ปี ระชมุ ร(ู ประโยชนท[ ่ีประสงค[ และบรโิ ภคปRจจัยสี่ กรยิ าท่ีจะประพฤตติ อL ชมุ ชนนน้ั ๆ - รู(ความหมาย - คฤหสั ถร[ (ูจกั ประมาณในการ วLา ชุมชนนีเ้ มอ่ื เขา( ไปหา จะตอ( ง - รว(ู าL ผลกระทบทจ่ี ะ ใชจ( Lายโภคทรัพย[ เปนn ต(น ทำกรยิ าอยาL งนี้ จะตอ( งพดู อยLางนี้ เกิดขนึ้ ชมุ ชนน้ีควรสงเคราะห[อยาL งน้ี เปnน ตน( ๗. ปุคคลญั jุตา (ความรQูจกั บคุ คล) - รค(ู วามแตกตLางระหวLางบุคคล โดยนสิ ยั ความสามารถ และ คุณธรรม เปนn ตน( และรท(ู จี่ ะ ปฏิบตั ิตอL บุคคลนนั้ ๆ ด(วยดี เปnน ต(น จากแนวคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และการนำหลักธรรมในพระพุทธศาสนามา เปรียบเทียบวิเคราะห[ จะเห็นได(วLา องค[ประกอบทั้ง ๓ ที่ได(กลLาวถึงนั้นเกี่ยวข(องกับ การรู(จักเหตุ รู(จัก ผล การรู(จักประมาณตนในการบริโภค การใช(ชีวิตให(เหมาะกับสิ่งที่หามาได( ไมLฟุ•มเฟ‘อย ไมLอยากได( ชนิดที่ต(องเบียดเบียนตนและผู(อื่นให(ได(รับความเดือดร(อน ความซื่อสัตย[ ความอดทน ความ ขยันหมั่นเพียร การเลี้ยงชีวิตอยLางสุจริต เปnนต(น สิ่งเหลLานี้ได(นำหลักการปฏิบัติมาจากคำสอนของ พระพุทธศาสนาที่ได(ยกขึ้นมาแสดงพอเปnนตัวอยLาง และยังมีหลักธรรมอีกมากที่ครอบคลุม องค[ประกอบเหลLาน้ี ซึ่งแนวทางการประพฤติปฏิบัติเหลLานี้เปnนแนวการดำรงชีวิต โดยอาศัยหลักธรรม ในทางพระพุทธศาสนาเปnนเครื่องดำเนินการ และมีสติสัมปชัญญะเปnนผู(ควบคุม ซึ่งผู(เขียนได(รวบรวม มาพอแสดงเพอ่ื เปนn แนวทางในการนำไปปฏบิ ัติ ดังแสดงในแผนภาพท่ี ๑.๖

๙๔ จากแผนภาพจะเห็นวLาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงนั้นเปnนแนวคิดที่ถูกหลLอหลอม มา จากความเปnนจริงแหLงธรรมชาติ ที่มนุษย[ทุกคนต(องศึกษาให(เข(าใจ และต(องนำไปปฏิบัติใน ชีวิตประจำวัน เพื่อที่จะได(เข(าใจถึงความเปnนจริงของธรรมชาติ ความเปnนจริงของชีวิต วLาสิ่งใดควรทำ สิ่งใดไมLควรทำ สิ่งใดควรยึดถือเปnนที่พึ่ง สิ่งใดไมLควรยึดถือเปnนที่พึ่ง เมื่อได(ศึกษาจนเข(าใจ และนำไป ปฏิบัติจนเกิดผลแล(ว จนพบความเปnนจริงแหLงชีวิตวLาสิ่งที่จำเปnนตLอการดำรงชีวิตคืออะไร เมื่อนั้นก็จะ ได(เข(าใจในหลักเศรษฐกิจพอเพียงเปnนอยLางดี เพราะหลักเศรษฐกิจพอเพียงเปnนนโยบายที่แสดงให(เห็น ถึงความเปนn จรงิ ของชวี ิตตามหลักพระพุทธศาสนา อยLางแท(จริง

๙๕ บทสรปุ จากวิกฤตการณ[ตLาง ๆ ทางเศรษฐกิจและสังคมที่ผLานมาในสังคมโลกและสังคมไทย ถือเปnน บทเรียนอันล้ำคLาที่ชาวไทยทุกคน ควรทำความเข(าใจ เพื่อสืบเสาะหาสาเหตุแหLงปRญหานั้น ๆ แล(ว ดำเนินการหาวิธีแก(ไขปRญหา ตามหลักอริยสัจ ๔ ได(แกL ทุกข[ สมุทัย นิโรธ มรรค โดยมุLงแก(ปRญหาท่ี สาเหตุแหLงทุกข[ ได(แกL ตัณหา กลLาวคือ ความทะยานอยากหรือความต(องการที่ไมLรู(จักพอของมนุษย[ เพราะหากบรรเทาหรือหยุดอำนาจของตัณหาภายในบุคคลเสียได(ก็สามารถแก(ไขปRญหาทั้งมวลของ มนุษย[ได( ซึ่งจำเปnนต(องใช(มรรควิธี คือ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงซึ่งเปnนแนวคิดเศรษฐกิจที่อยูLบน ฐานของความรูแ( ละคุณธรรมตามหลักพระพทุ ธศาสนามาเปnนเครือ่ งขับเคลือ่ นทางเศรษฐกิจ ซึ่งปRจจุบันปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ได(เติบโตและขยายผลออกไปจากภาวะที่เปnนปRญหา จนสามารถดำรงอยูLในสังคมไทยได(อยLางมีศักดิ์ศรีและเปnนที่ยอมรับของสังคมโลก เพราะเปnนแนวคิดท่ี ได(อาศัยพื้นฐานจากวิถีชีวิตดั้งเดิมของคนไทยและแนวธรรมคำสอนในทางพระพุทธศาสนามาเปnนแกน สำคัญ คือ ทางสายกลาง และความสันโดษ ซึ่งเปnนที่มาของความพอเพียง อันหมายถึง ความ พอประมาณ ความมีเหตุผล รวมถึงความจำเปnนที่จะต(องมีระบบภูมิคุ(มกันในตัวที่ดีพอสมควร ตLอการ มีผลกระทบใด ๆ อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทั้งภายนอกและภายใน โดยอาศัยความรอบรู( ความ รอบคอบ และความระมัดระวังอยLางยิ่งในการนำวิชาการตLาง ๆ มาใช(ในการวางแผน และการ ดำเนินการทุกขั้นตอน ขณะเดียวกัน จะต(องเสริมสร(างพื้นฐานจิตใจของคนในชาติ ให(มีสำนึกใน คุณธรรม ความซื่อสัตย[สุจริตและให(มีความรอบรู(ที่เหมาะสม ดำเนินชีวิตด(วยความอดทน ความเพียร มีสติ ปRญญา และความรอบคอบ เพื่อให(สมดุลและพร(อมตLอการรองรับการเปลี่ยนแปลงอยLางรวดเร็ว และกว(างขวางทั้งด(านวัตถุ สังคม สิ่งแวดล(อม และวัฒนธรรมจากโลกภายนอกได(เปnนอยLางดีซึ่งจะทำ ใหบ( รรลุเปา} หมาย คือ ศักยภาพในการพึง่ ตนเองและดุลยภาพแหLงการพฒั นาทยี่ ่งั ยนื จากการศึกษาปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงแล(วนำมาวิเคราะห[รLวมกับหลักธรรมทาง พระพุทธศาสนา จะพบวLา ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมีความสอดคล(องกับหลักธรรมทาง พระพุทธศาสนาหลาย ๆ ประการ จึงอาจกลLาวได(วLาปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเปnนสLวนหนึ่งของ พระพุทธศาสนา เพราะมีหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาปรากฏในแนวคิด ชLวยสLงเสริม สนับสนุน สร(างความมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจและการดำเนินชีวิตตาม แนวเศรษฐกจิ พอเพียงได(เปnนอยLางดี เมื่อเปnนเชLนนี้ การสLงเสริมให(มีการเผยแผLแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงควบคูLกับการเผยแผL หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา จึงเปnนสิ่งที่มีประโยชน[ตLอสังคมไทยเปnนอยLางยิ่ง พุทธศาสนิกชนก็จะ ได(รับประโยชน[จากการนับถือศาสนาได(อยLางเต็มท่ี ในอีกด(านหนึ่ง แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงซึ่งกำลัง เปnนที่แพรLหลายอยูLนี้ก็จะมีความชัดเจนในเชิงนโยบายมากขึ้น และในทางปฏิบัติเมื่อนำ พระพุทธศาสนามาควบคูกL ันดว( ยกย็ ง่ิ ทำใหเ( กิดประสทิ ธภิ าพและประสิทธิผลดียงิ่ ขึน้ ดว( ย

๙๖ ตามที่ได(กลLาวไปทั้งหมดแล(วนั้น จะเห็นได(วLา หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สามารถ สร(างความพออยูLพอกินพอใช(ให(กับบุคคล กลุLม ชุมชน หรือรัฐ สามารถสร(างความสามัคคีให(เกิดขึ้นทั้ง ในระดับรากฐานของประเทศไปจนถึงระดับชาติ สามารถสร(างจิตใจที่ดีงาม ให(เปnนไปตามหลัก พระพุทธศาสนาโดยอัตโนมัติ เพราะแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงนั้น จะสร(างสรรค[ความพอเพียง นับตั้งแตLระดับบุคคล, ครอบครัว ไปจนถึง ระดับชุมชน และระดับองค[กร จนไปถึงระดับประเทศ ตามลำดับขัน้ คือ ๑. ความพอเพียงในระดับบุคคลและครอบครัวโดยเฉพาะเกษตรกร เปnนเศรษฐกิจพอเพียง แบบพื้นฐาน มุLงแก(ปRญหาให(กับเกษตรกรในด(านตLางๆไมLวLาจะเปnนแหลLงน้ำ ที่ดินทำกิน การผลิต เพื่อให(เพียงพอตLอการบริโภค และขายผลิตผลในสLวนที่เหลือจากการบริโภค เพื่อมีรายได(ไว(ใช(จLายใน ดา( นตาL งๆ ทไี่ มLสามารถผลิตเองได( นับเปนn การสรา( งภูมิคม(ุ กนั ทีด่ ีในตัวใหเ( กดิ ขึน้ ในระดบั ครอบครวั ๒. ความพอเพียงในระดับชุมชนและระดับองค[กร เปnนเรื่องของการสนับสนุน ให(เกษตรกร รวมกันในรูปสหกรณ[ หรือกลุLม เมื่อสมาชิกในแตLละครอบครัวหรือองค[กรมีความพอเพียงขั้นพื้นฐาน แล(ว ก็จะรวมกลุLมกัน บนพื้นฐานของการไมLเบียดเบียนซึ่งกันและกัน แบLงปRนชLวยเหลือซึ่งกันและกัน ซงึ่ จะทำให( กลุLมหรอื ชุมชน เกิดความพอเพียงได(อยLางแทจ( รงิ ๓. ความพอเพียงในระดับประเทศ สLงเสริมให(ชุมชน กลุLม หรือสหกรณ[ สร(างความรLวมมือกับ องค[กรอื่นๆในประเทศ เชLน บริษัท ห(างร(านใหญL หรือธนาคาร เพื่อสร(างเครือขLายความรLวมมือในการ สืบทอดภูมิปRญญาให(เกิดประโยชน[ เปnนการแลกเปลี่ยนความรู( เทคโนโลยี และประสบการณ[จากการ พัฒนา หรือรLวมมือกันพัฒนา ตามหลักแนวคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ทำให(เกิดการดำเนิน ชีวิตอยLางพอเพียง ทั้งในระดับกลุLม ชุมชน องค[กร และธุรกิจตLาง ๆ ทั่วประเทศ ด(วยหลักการ แบLงปRน ไมLเบยี ดเบยี น ชวL ยเหลือซึง่ กันและกัน ที่ได(กลLาวไปแล(วนั้น เปnนลำดับขั้นของการพัฒนาตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง ตั้งแตLระดับ บุคคลจนไปถึงระดับประเทศ อันเกี่ยวข(องสัมพันธ[เชื่อมโยงกับหลักวิชาการในด(านตLาง ๆ รวมไปถึง เกี่ยวข(องสัมพันธ[เชื่อมโยงกับหลักพระพุทธศาสนา นับตั้งแตLเกี่ยวข(องสัมพันธ[ กับหลักศีล ๕, เกี่ยวข(องสัมพันธ[หรือกLอให(เกิดหรือเปnนไปตามหลักธรรม “อิทธิบาท ๔” อันได(แกL ๑) ฉันทะ ความ พอใจรักใครLสิ่งนั้น ๒) วิริยะ ความพยายามทำสิ่งนั้น ๓) จิตตะ ความเอาใจฝRกใฝ•ในสิ่งนั้น ๔) วิมังสา ความพิจารณาใครLครวญหาเหตุผลในสิ่งนั้น ซึ่งจำงLาย ๆ วLา มีใจรัก พากเพียรทำ เอาจิตฝdกใฝg ใชQ ปdญญาสอบสวนทำให(เกิดสภาพสภาวะจิตใจตามธรรมชาติเปnนไปตามหลักธรรม “พรหมวิหาร ๔” คือ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา และเปnนไปตามหลักความจริง ๔ ประการ คือ ทุกข[,สมุทัย ,นิโรธ, มรรค, อีกทั้งยังเกี่ยวข(องสัมพันธ[ กับหลักธรรมะในข(ออื่น ๆ อันได(แกL วิริยะ (ความเพียร ความบาก บั่น), อุตสาหะ(ความขยัน ความหมั่นเพียร), ขันติ (ความอดทน คือ ทนลำบาก ทนตรากตรำ หนักเอา

๙๗ เบาสู(), ซื่อสัตย[ , สุจริต (ประพฤติดี ประพฤติชอบทั้งทางกาย วาจา และใจ), หิริ (ความละอายตLอ ความช่ัว), โอตตัปปะ (ความกลัวบาป หรอื เกรงกลวั ความชว่ั ) เปนn ตน( ความเกี่ยวข(องสัมพันธ[ระหวLางปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง กับพระพุทธศาสนาอันเปnน ศาสนาประจำชาตไิ ทยนั้น นบั เปนn ความเกย่ี วขอ( งสัมพนั ธก[ นั อยLางเหมาะเจาะและลงตวั เพราะปรชั ญา ของเศรษฐกิจพอเพียงนั้น เปnนการดำเนินกิจกรรมที่แฝงไปด(วยหลักการทางพระพุทธศาสนาคือ สามารถเข(ากันได(กับหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เปnนแนวคิดที่จะทำให(ประชาชนนับตั้งแตLระดับ บุคคล ครอบ ครัว ชุมชนจนถึงระดับประเทศ จะพ(นจากความทุกข[ พ(นจากวิกฤต ในด(านตLาง ๆ เพื่อ ความเปนn ปก{ แผLนของประเทศ และเพ่ือความผาสุกของปวงชนชาวไทยตลอดไป



บรรณานุกรม ๑. หนังสือ กระทรวงศกึ ษาธิการ. (๒๕๔๑).การเรียนร6ูเพือ่ การอนุรกั ษ:พลงั งานและสิง่ แวดลอ6 ม. กรงุ เทพมหานคร : โครงการรุ>งอรณุ ๒๕๔๑. การศาสนา, กรม. หนังสือคูBมือพระสังฆาธิการ วBาด6วย พระราชบัญญัติ กฎ ระเบียบและ คำส่ังของคณะสงฆ:.กรุงเทพ ฯ ; โรงพิมพEกรมการศาสนา, ๒๕๔๒. คูBมือการปฏิบัติงานด6านศาสนา. พิมพEครั้งท่ี ๔ ; กรุงเทพฯ : โรงพิมพEการ ศาสนา, ๒๕๔๑. กลุ ธน ธนาพงศธE ร. (๒๕๓๑). การบริหารงานบคุ คล. กรุงเทพฯ : มหาวทิ ยาลยั ศรนี ครินทรวโิ รฒ ประสานมิตร. คณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห>งชาติ, สำนกั นายกรัฐมนตรี. (๒๕๔๔). แผนพัฒนา เศรษฐกิจและสังคมแหBงชาติ ฉบับที่ ๙ ( พ.ศ. ๒๕๔๕-๒๕๔๙). กรุงเทพมหานคร : รุ>งเรอื ง การพมิ พ.E แผนพฒั นาเศรษฐกิจและสังคมแหBงชาติ ฉบับท่ี ๑๐ ( พ.ศ. ๒๕๕๐-๒๕๕๔). กรุงเทพมหานคร : ร>งุ เรอื งการพิมพ,E ๒๕๔๙. คณะอนกุ รรมการขับเคลื่อนเศรษฐกจิ พอเพยี ง สำนกั งานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกจิ และ สังคมแหง> ชาติ. ประมวลคำในพระบรมราโชวาท พระบาทสมเด็จพระเจา6 อยBูหวั ภูมิพลอ ดลุ ยเดช ต้งั แตBพุทธศกั ราช ๒๔๙๓ – ๒๕๔๖ ที่เกย่ี วขอ6 งกบั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง. กรุงเทพมหานคร,๒๕๔๘. การประยกุ ตใ: ชป6 รชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง. กรงุ เทพมหานคร,๒๕๔๗. นานาคำถามเก่ยี วกบั ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง. กรุงเทพมหานคร,๒๕๔๗. เศรษฐกิจพอเพยี งคอื อะไร. กรุงเทพมหานคร,๒๕๔๗. ชนกิ า เจริญวงษE. “บทความสำรวจความคดิ คามเขา6 ใจการปฏิบัตติ ามแนวทฤษฎีใหมB” ใน เอกสาร ประกอบการประชุมวิชาการของสถาบนั วจิ ัยพฒั นา มหาวิทยาลยั ขอนแก>น. มกราคม,๒๕๔๒. ชลิตภากร วีรผลิน. “การนำทฤษฎใี หม>ไปสก>ู ารปฏบิ ตั จิ ากมมุ มองของนกั ผงั ภาคและผงั เมือง”ใน เอกสารประอบการสัมมนาโครงการปราชญเ: พื่อแผนB ดนิ : ทฤษฎใี หมBตามแนว พระราชดำริ สถาบนั พัฒนาขgาราชการพลเรือน จ.นนทบุรี ในวันที่ ๖ พฤศจกิ ายน ๒๕๔๑. สถาบนั นโยบายการศกึ ษา, ๒๕๔๑. ชยั วฒั นE วบิ ูลยสE วัสดิ์. (๒๕๓๐). “ขgอคิดเกี่ยวกบั การดำเนินนโยบายเศรษฐกจิ การเงินของ ประเทศ” เอกสารภายใน.

ชยั อนนั ตE สมทุ วณชิ . (๒๕๔๑). “ทฤษฎีใหม> : มิติที่ยง่ิ ใหญท> างความคิด” ในเอกสารประกอบการ สมั มนาโครงการปราชญเ: พ่อื แผBนดิน : ทฤษฎใี หมตB ามแนวพระราชดำริ. สถาบันพัฒนา ขาg ราชการพลเรอื น จ.นนทบุรี ในวันท่ี ๖ พฤศจิกายน ๒๕๔๑. สถาบันนโยบายการศึกษา, ชชู ีพ พทุ ธประเสรฐิ . (๒๕๔๓). การพัฒนาองค:การ เทคนิคการบรหิ ารการศกึ ษา. คณะศกึ ษาศาสตรE มหาวิทยาเชียงใหม>. ญาณภัทร ยอดแกgว . ๒๕๕๒. พุทธศาสนากับแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง. บทความ, คณะ มนุษยศาสตรEและสังคมศาสตรE มหาวิทยาลยั ราชภัฏนครปฐม. ณัฐพงศE ทองภกั ดีและคณะ. (๒๕๔๒). “การปฏิบตั ติ ามแนวเศรษฐกิจพอเพยี ง ด6านการคา6 ระหวBางประเทศ” ใน เอกสารประกอบการสมั มนาวิชาการ TDRI ประจำปp ๒๕๔๒. ดนัย เทียนพฒุ . (๒๕๔๐). กลยทุ ธ:การพฒั นาคนสำหรบั นักฝกk อบรมมอื อาชพี . กรุงเทพมหานคร : บุคq แบงกE เดือนเด>น นคิ มบรริ ักษE (๒๕๔๒). “บรรษัทภบิ าลกบั เศรษฐกิจพอเพียง” ใน เอกสารประกอบการ สัมมนาวชิ าการ TDRI ประจำปp ๒๕๔๒. นายกรัฐมนตรี, สำนัก. รายงานผลการเสวนา บทบาทที่พึงประสงค:ของวัดและพระสงฆ:กับการ พัฒนา สังคมไทย. พิมพEครั้งท่ี ๒ ; กรุงเทพฯ : โรงพิมพEแห>งจุฬาลงกรณEมหาวิทยาลัย, ๒๕๔๔. พระเทพเวที (ประยุทธE ปยุตฺโต). สถานการณ:พุทธศาสนาพลิกหายนะเปqนพัฒนา. กรุงเทพ ฯ : โรงพิมพEการศาสนา,๒๕๓๖. พระเทพโสภณ (ประยูร มีฤกษE). โลกทัศน:ของชาวพุทธ. พิมพEคร้ังท่ี ๖ ; กรุงเทพ ฯ : โรงพิมพE มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,๒๕๔๕ พระธรรมปtฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). ภัยแหBงพระพุทธศาสนา. พิมพEครั้งท่ี ๖ : ปทุมธานี : บริษัทสื่อ ตะวัน จำกัด, ๒๕๔๕. พระธรรมปtฎก (ป.อ.ปยุตโต). พุทธธรรม. พิมพEครั้งที่ ๑๑. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ๒๕๔๒. พระพรหมคุณาภรณE(ป.อ.ปยุตโต). ๒๕๔๖. พจนานุกรม ฉบับประมวลศัพท:. พิมพEครั้งที่ ๑๑. กรงุ เทพฯ: มหาจฬุ าลงกรณราชวทิ ยาลยั . พระพุทธศาสนาแห>งชาติ, สำนักงาน. วัดพัฒนา ๔๖. กรุงเทพ ฯ : โรงพิมพEการศาสนา, ๒๕๔๖. ศุภวุฒิ สายเชือ้ . ๒๕๔๖. เศรษฐศาสตร:จานร6อน : ทนุ นยิ มฉบับชาวบา6 น ,กรุงเทพฯ: บรษิ ัท อารE ซี แอล จำกดั (มหาชน).

อภชิ ยั พันธเสน, ศ.ดร. ๒๕๕๑. การวจิ ัยและพัฒนาเพ่อื ขับเคลื่อนเศรษฐกจิ พอเพียง. .และคณะ. ๒๕๕๐. สังเคราะห:องค:ความรู6เศรษฐกิจพอเพียง. พิมพEครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทนุ สนบั สนุนการวจิ ัย (สกว.). อมรธรรมนิเทศ, พระครู (สุเทพ อาสโภ). วัด. บุรีรัมยE : เรวัตการพิมพE, ๒๕๓๔. ๒.งานวิทยานิพนธ:/วิจัย คณะเกษตรศาสตรE มหาวทิ ยาลัยเกษตรศาสตรE. รายงานการวจิ ัย เรอื่ ง แนวทางและนโยบายในการ พฒั นาการเกษตรแบบย่ังยนื .๒๕๔๗ ชัยรนิ ทรE ชัยวิสิทธ.ิ์ ( ๒๕๔๕ ). การวจิ ยั เชิงปฏิบัตกิ ารแบบมสี วB นรBวมเพือ่ สรา6 งเสรมิ คBานิยมตาม แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงใหน6 ักเรยี นและชุมชนด6วยโครงงานอาชพี . วิทยานพิ นธE ศึกษาศาสตรมE หาบัณฑติ มหาวทิ ยาลัยเชียงใหม.> มนูญ มุกประดิษฐE.การศึกษาวิเคราะห:ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอันเนื่องมาจากพระราชดำริกับ หลักธรรมในพระพุทธศาสนา,วิทยานิพนธEพุทธศาสตรEดุษฏี บัณฑิต,มหาวิทยาลัยมหา จุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,๒๕๔๗ แพรภทั ร ยอดแกวg .๒๕๕๓.วจิ ัยเรอ่ื ง \"การใชพ6 ระพทุ ธศาสนากบั เศรษฐกิจพอเพียงใน การแกป6 sญหา วกิ ฤติทางเศรษฐกิจ\" ตพี มิ พEในวารสาร สยามวิชาการ ปทp ่ี ๑๐ ฉบับท่ี ๑๕พฤศจิกายน ๒๕๕๒ - กมุ ภาพนั ธE ๒๕๕๓. ศึกษาธิการ, กระทรวง. รูปแบบยุทธศาสตร:และแนวทางการบูรณาการการศาสนากับการศึกษา ของวัด ในพระพุทธศาสนา : กรณีการจัดการศึกษาในระบบ. กรุงเทพ ฯ : หgาง หุgนส>วน จำกัด วี.ที.ซี. คอมมิวนิเคชั่น, ๒๕๔๘. สมพร เทพสิทธา, บทบาทของพระสงฆใ: นการพฒั นาชุมชน, กรงุ เทพมหานคร : สภายวุ พุทธิก สมาคมแหง> ชาต,ิ ๒๕๓๘. ๓.ส่ือออนไลน: http://www.gotoknow.org/blog/strategist/175721 http://www.mcu.ac.th/site/thesiscontent_desc.php?ct=1&t_id=200 www.chainat.ac.th/plan/doc/mon3.pp http://www.tripsthailand.com/th/60thcelebrations.php http://www.positioningmag.com/magazine/details.aspx?id=50175 http://topicstock.pantip.com/religious/topicstock/2008/03/Y6403690/Y6403690.html www.thaiwisdom.org/p_religion/article_re/article_re1.htm

http://opac.phuket.psu.ac.th/BibList.aspx?keyid=22363&searchtype=Author+Alphabeti c&collection=&language=&pubyearstart=&pubyearend http://www.palungdham.com/t364.html http://www.mpa7chiangmai.com/?name=webboard&file=read&id=79 http://ae.edu.swu.ac.th/websnong/web01/article4/satian/Sat.htm www.sh.mahidol.ac.th/she/edu/3รปู แบบฯ2.doc www.raja.co.th/show.php?id=519 http://www.eschool.su.ac.th/admin/articleadm.php?no=40&code=y http://www.thaingo.org/writer/view.php?id=376 http://www.kroobannok.com/blog/11696 http://www.yonok.ac.th/santi/ppedu.php http://web.nkc.kku.ac.th/manit/document/962368 http://seco.agt.snru.ac.th/components/contents/view.php?id=4 http://gotoknow.org/blog/praearticle/385229

ประมวลรายวิชา Course Syllabus ๑. รหสั วชิ า ๒๐๓ ๓๒๔ ๒. ชือ่ วิชาภาษาไทย เศรษฐกจิ พอเพียงกับการศกึ ษา ๓. ช่ือวิชาภาษาอังกฤษ Sufficiency Economy and Education ๔. ระดับวิชา ระดบั ปริญญาตรี ๕. จำนวนหนWวยกติ ๓ (๒–๒–๕) ๖. สังกดั วิชา สาขาหลักสตู รและการสอน ๗. อาจารยป[ ระจำวิชา พระใบฏกี าสุพจนJ ตปสีโล น.ธ.เอก พธ.บ.(สังคมศกึ ษา), ศษ.ม. (การสอนสงั คม), Ph.D. ๘. สังเขปวิชา (Course description) ศึกษาความหมาย ความเปUนมา ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง การทำเกษตรทฤษฎีใหม[ตามแนว พระราชดำริ แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนาประเทศตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคม แห[งชาติ ฝ_กการนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาปฏิบัติในชีวิตประจำวัน และการเรียนการสอน การศึกษานอกสถานที่ กรณีตัวอย[างเศรษฐกิจพอเพียง และเกษตรทฤษฎีใหม[ดcวยการลงพ้ืนที่ และ จัดทำรายงาน ๙. จุดประสงคก[ ารเรยี น เมื่อนิสิตไดcเรียนรายวิชานี้เพื่อใหcนิสิตมีความรูc ความเขcาใจ การนำไปใชc การวิเคราะหJ การ สังเคราะหJ และการประยกุ ตJใชcหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใชปc ระโยชนJกบั เรื่องตา[ ง ๆ ดังนี้ ๙.๑ เพื่อใหcเขcาใจความหมายหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และวิวัฒนาการของ เศรษฐกจิ พอเพยี ง ๙.๒ เพื่อใหcทราบถึงแนวคิด และหลักเศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนาประเทศตาม แผนพัฒนาเศรษฐกจิ และสงั คมแหง[ ชาติ ๙.๓ เพ่อื ใหทc ราบถงึ ความสมั พนั ธJของเศรษฐกิจพอเพยี งกับทฤษฎใี หม[ตามแนวพระราชดำริ ๙.๔ เพื่อสามารถนำเศรษฐกิจพอเพยี งไปประยุกตJใชcในชีวติ ประจำวัน ๙.๕ เพื่อศกึ ษากรณตี ัวอยา[ งเศรษฐกิจพอเพยี งกับเกษตรทฤษฎใี หม[

๑๐. จดุ ประสงค[เชงิ คุณธรรม ๑๐.๑ เพื่อใหมc นิ สิ ตมคี ุณลักษณะบณั ฑติ ทีพ่ งึ ประสงคJของ สกอ. : มคี วามรอบรcูในวชิ าการทั้ง ภาคทฤษฎี และปฏิบัติ มีความสามารถในการคดิ และวิเคราะหJอย[างเปนU ระบบ ๑๐.๒ เพื่อใหนc สิ ิตเปUนผcูมีคุณธรรม จรยิ ธรรม สามารถครองตัวอยูไ[ ดใc นสังคมไดอc ยา[ งเต็ม ภาคภูมิ เปUนผมcู คี วามรับผดิ ชอบตอ[ สงั คม และดำรงชีวิตดcวยความเหมาะสม ๑๒. ขอบขาW ยเน้อื หา บทที่ ๑ ความหมายและความสำคญั ของเศรษฐกจิ พอเพยี ง บทท่ี ๒ เศรษฐกิจพอเพียงกบั การพัฒนาประเทศ บทที่ ๓ เกษตรทฤษฎตี ามแนวพระราชดำริ บทที่ ๔ การดำเนนิ ชีวติ ตามแนวปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง บทที่ ๕ เศรษฐกจิ พอเพยี งกบั ทฤษฎีใหมต[ ามแนวพระราชดำริ ๑๓. กิจกรรมการเรยี นรแkู ละสอ่ื การเรยี นรูk การบรรยาย การอภปิ ราย ศึกษาคนc ควาc รายบคุ คลหรือกล[ุม นำเสนอหนาc ชนั้ การใชสc ่ือประกอบการสอน การศกึ ษาดงู านนอกสถานที่ ๑๔. สอ่ื การศึกษา เอกสารประกอบสอน หนังสืออา[ นประกอบ สอ่ื ประสม (Multimedia)

๑๕. การประเมนิ ผล ๑๐ คะแนน จิตพิสัย ๓๐ คะแนน พุทธพิสยั ๑๐ คะแนน ทักษะพิสยั ๕๐ คะแนน สอบปลายภาค รวม ๑๐๐ คะแนน ๑๖. เกณฑก[ ารประเมินผล และระดับคะแนน เกณฑค[ ะแนน ความหมาย ระดับ คาW ระดับ A ๔.๐ ๙๐–๑๐๐ ดเี ยย่ี ม B+ ๓.๕ ๘๕–๘๙ ดีมาก B ๓.๐ C+ ๒.๕ ๘๐–๘๔ ดี C ๒.๐ ๗๕–๗๙ พอใชc D+ ๑.๕ ๗๐–๗๔ ค[อนขcางพอใชc D ๑.๐ F ๐ ๖๕–๖๙ คอ[ นขcางออ[ น ๖๐–๖๔ อ[อน ๐–๕๙ ไมผ[ [าน ๑๗. เอกสารอWานประกอบ แหลงW คkนควkาอาk งอิงเพม่ิ เตมิ เอกสาร ตำรา ตามท่ปี รากฏในเอกสารอcางอิงของแต[ละบท หรอื บรรณานกุ รมทcายเลม[ ๑๘. แผนการเรยี นการสอน (Unit Planning brief) สปั ดาหท[ ่ี เน้ือหา กิจกรรม/ผลงาน ๑ ช้ีแจงแนวการสอนและจดุ ประสงคJการเรียนรcู - แนะนำเน้ือหาของรายวิชา รายวิชาเศรษฐกจิ พอเพียงกับการศกึ ษา - แนะนำวธิ ีศึกษาคนc ควาc - นำเสนอ Power Point ๒ - ความเปUนมา ความหมาย และความสำคัญ - นสิ ติ อภิปราย/ซักถาม ของเศรษฐกิจพอเพียง - มอบหมายงาน - ทบทวนบทเรยี น - บรรยายประกอบเอกสาร

- นำเสนอ Power Point - นิสติ นำเสนองานที่มอบหมาย - นสิ ติ อภปิ ราย/ซักถาม ๓ - หลกั การสำคญั ของแนวคดิ เศรษฐกจิ พอเพยี ง - ทบทวนบทเรยี น เศรษฐกจิ พอเพียงกับสังคมไทย - บรรยายประกอบเอกสาร - นำเสนอ Power Point - นสิ ติ นำเสนองานที่มอบหมาย ๔ - ความเปนU มาของแผนพฒั นาเศรษฐกิจและ - ทบทวนบทเรียน สงั คมแหง[ ชาติ - บรรยายประกอบเอกสาร - สาระสำคญั ของแผนพฒั นาเศรษฐกจิ และ - นำเสนอ Power Point สงั คมแห[งชาติ - นสิ ิตนำเสนองานที่มอบหมาย ๕ - เศรษฐกิจพอเพยี งกบั การกำหนดยุทธศาสตรJ - ทบทวนบทเรยี น ในการพัฒนาประเทศ - บรรยายประกอบเอกสาร - เศรษฐกิจพอเพยี งกบั แกcปŠญหาสถานการณJ - นำเสนอ Power Point วิกฤตขิ องโลก - นิสติ นำเสนองานทมี่ อบหมาย ๖ - ความเปUนมาของเกษตรทฤษฎใี หม[ - ทบทวนบทเรยี น - หลักการและแนวทางของเกษตรทฤษฎใี หม[ - บรรยายประกอบเอกสาร - นำเสนอ Power Point - นสิ ิตนำเสนองานทม่ี อบหมาย ๗ - ประโยชนขJ องเกษตรทฤษฎใี หม[ - ทบทวนบทเรยี น - ตัวอย[างพน้ื ท่ีโครงการของเกษตรทฤษฎใี หม[ - บรรยายประกอบเอกสาร - นำเสนอ Power Point - นสิ ิตนำเสนองานทีม่ อบหมาย ๘ - การดำเนินชวี ิตตามแนวปรัชญาของเศรษฐกจิ - ทบทวนบทเรียน พอเพียง - บรรยายประกอบเอกสาร - นำเสนอ Power Point - นสิ ติ นำเสนองานที่มอบหมาย ๙ - การออม - ทบทวนบทเรียน - บรรยายประกอบเอกสาร - นำเสนอ Power Point

๑๐ - การพัฒนาชวี ิตและการแกcปญŠ หาชวี ิตตาม - ทบทวนบทเรียน หลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง - บรรยายประกอบเอกสาร - นำเสนอ Power Point - นิสติ นำเสนองานทีม่ อบหมาย ๑๑ - บุคคลตัวอย[างท่ีประสบผลสำเร็จในชวี ติ ตาม - ทบทวนบทเรียน หลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง - บรรยายประกอบเอกสาร - นำเสนอ Power Point - อภิปรายและฝก_ ปฏิบตั ิการออกแบบการ เรียนรูcทเ่ี หมาะสมกบั วัยของผูcเรียน ๑๒ สอบระหว[างภาค ๑๓ - ความสัมพันธJเศรษฐกจิ พอเพยี งกบั ทฤษฎีใหม[ - ทบทวนบทเรยี น - การประยุกตJใชcทฤษฎีใหม[ตามแนวเศรษฐกิจ - บรรยายประกอบเอกสาร พอเพียง - นำเสนอ Power Point - นสิ ิตนำเสนองานที่มอบหมาย ๑๔ - แนวทางการพฒั นาเพอ่ื ความย่ังยืนของชมุ ชน - ทบทวนบทเรยี น - วิเคราะหJโครงการเกษตรทฤษฎีใหม[อัน - บรรยายประกอบเอกสาร เนื่องมาจากพระราชดำริตามแนวปรัชญาของ - นำเสนอ Power Point เศรษฐกิจพอเพยี ง - นิสิตนำเสนองานทม่ี อบหมาย ๑๕ ศึกษาดงู านนอกสถานท่ี ๑๖ สอบปลายภาคการศกึ ษา - นสิ ิตนำเสนองานที่มอบหมาย รวม



ประวตั ิผเู* ขียน ชื่อและตำแหนง9 พระใบฎีกาสุพจน. ตปสีโล, ผศ.ดร. อาจารย.ประจำหลกั สตู รสังคมศึกษา มหาวทิ ยาลยั มหาจฬุ าลงกรณราชวทิ ยาลยั วิทยาเขตอุบลราชธานี ประวตั ิการศกึ ษา พทุ ธศาสตรบณั ฑติ (สงั คมศกึ ษา) พ.ศ.๒๕๓๕ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ศกึ ษาศาสตรมหาบณั ฑติ (สังคมศึกษา) พ.ศ.๒๕๔๕ มหาวิทยาลยั สุโขทัยธรรมาธริ าช Ph.D. (Education Administration) พ.ศ.๒๕๖๐ Adamson Universit ประวตั ทิ ำงาน อาจารย.ประจำหลกั สตู รสังคมศึกษา พ.ศ.๒๕๔๐-ปjจจุบัน มหาวิทยาลยั มหาจุฬาลงกรณราชวทิ ยาลัย พ.ศ.๒๕๖๔-ปjจจุบัน วทิ ยาเขตอบุ ลราชธานี ผูชk วl ยอธกิ ารบดีฝnายวชิ าการ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวทิ ยาลยั วทิ ยาเขตอุบลราชธานี การฝกB อบรมอ่นื ๆ Vietnam National University, Hanoi การวิจยั เชงิ คุณภาพ พ.ศ.๒๕๕๒ ๑๐ วนั มหาวิทยาลยั มหาจุฬาลงกรณราชวทิ ยาลยั ฝกv อบรมผูkตรวจ พ.ศ.๒๕๕๖ ประเมนิ สกอ. ๓ วนั สมาคมนักวจิ ัยแหlงประเทศไทยสถติ วิจัยช้ันสงู ๕ วัน พ.ศ.๒๕๕๗ มหาวทิ ยาลยั มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลยั พ.ศ.๒๕๕๘ “วิทยากรหลกั สูตรการพัฒนานกั วจิ ัย”

พ.ศ.๒๕๕๙ (Training for the trainers) “แมไl ก”l รนุl ที่ ๑๑ ๑ สปั ดาห. หkองอบรมคอมพวิ เตอร. ชัน้ ๒ อาคาร วช. ๓ สำนกั งานณะ กรรมการวิจัยแหlงชาติ (วช.)การอบรมเชิงปฏิบัติการ การใชkงาน ระบบ NRMS ป‰ ๒๕๕๙ ชlวงท่ี ๒ : ครั้งที่ ๑ วนั ศุกร.ที่ ๑๓ พฤษภาคม ๒๕๕๙ (สำหรบั นกั วิจัย) ๑ วัน ผลงานวิชาการในอดตี ผลงานวจิ ัย เฉพาะท่ีเป•นหวั โครงการ และผูอk ำนวยการโครงการวจิ ยั ชุด พ.ศ.๒๕๕๐ ความพึงพอใจของนิสิตที่มีตlอสิ่งแวดลkอมในมหาวิทยาวิทยาลัย มหาจฬุ าลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตอบุ ลราชธานี (สถาบันวิจยั พุทธศาสตร. สนบั สนุนทุนวิจยั ) พ.ศ.๒๕๕๑ บทบาทการเผยแผlพระพุทธศาสนาของอุบาสิกาบงกช สิทธิพล (สถาบนั วิจยั พทุ ธศาสตร. สนบั สนุนทนุ วิจัย) พ.ศ.๒๕๕๒ ขบวนการพุทธใหมlในประเทศไทย (สถาบันวจิ ัยพุทธศาสตร. สนับสนุนทุนวิจัย) พ.ศ.๒๕๕๓ ศกึ ษาวิธีการเผยแพรแl นวพระราชดำริเศรษฐกจิ พอเพยี งของ พระสงฆ.ในจังหวดั อุบลราชธานี ยโสธร และนครพนม (สำนักงานกองทนุ สนบั สนุนการวจิ ัย) พ.ศ.๒๕๕๖ ศึกษากระบวนการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรมของ องค.กรชมุ ชนในจังหวัดอบุ ลราชธานี พ.ศ.๒๕๕๘ บทบาทการมีสlวนรlวมขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียงของพระสงฆ. ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ(สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแหlงชาติ สนบั สนุนทุนวจิ ยั ) พ.ศ.๒๕๕๙ ประวัติศาสตร. การเผยแผlพระพุทธศาสนาและหลักพุทธธรรม สมัย ลพบรุ ี (สถาบันวิจยั พุทธศาสตร. สนับสนนุ ทนุ วจิ ัย) พ.ศ.๒๕๖๐ การประเมินเพื่อวัดระดับและขับเคลื่อนดkวยการยกระดับความ เป•นเศรษฐกจิ พอเพียงของวดั ในจังหวัดอุบลราชธานี ยโสธร อำนาจเจริญ มกุ ดาหารและนครพนม(สำนกั งานทรพั ย.สนิ สวl น พระมหากษตั ริย.สนับสนุนทนุ วิจยั )

พ.ศ.๒๕๖๑ รูปแบบและวิธีการดับทุกข.เชิงพุทธบูรณาการสำหรับผูkพิการใน สังคมไทย (สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแหlงชาติสนับสนุนทุน พ.ศ.๒๕๖๑ วิจยั ) พ.ศ.๒๕๖๒ การใชkนโยบายและการจัดสวัสดิการสำหรับผูkพิการในสังคมไทย (สำนกั งานคณะกรรมการวจิ ัยแหlงชาติสนับสนุนทนุ วจิ ัย) The City of Arts: การสรkางเมืองศลิ ปะเชงิ สราk งสรรค.ในสงั คมไทย (สำนักงานคณะกรรมการวิจยั แหงl ชาตสิ นบั สนุนทนุ วิจัย) ผลงานด*านวิชาการ รlวมเขียนตำราเรียนรายวชิ า พระวนิ ยั ป“ฎก รlวมเขยี นตำราเรยี นรายวชิ า คณิตศาสตร. รวl มเขยี นตำรารายวิชาการวจิ ยั เพ่อื พัฒนาการเรียนรkู เอกสารประกอบการสอนรายวิชา เศรษฐกจิ พอเพยี งกับการศึกษา เอกสารประกอบการสอนรายวชิ า สมาธศิ กึ ษา หนงั สือบทบาทพระสงฆ.เพือ่ การพฒั นาทยี่ ง่ั ยนื หนังสือภูมิศาสตร.วัฒนธรรม:ประวัตศิ าสตร.พระพทุ ธศาสนาสมัยลพบรุ ี หนังสอื ๑๕๐ ป‰ ชาตกาล หลวงปมnู ั่น ภูรทิ ตฺโต แกkวมณแี หlงโลก การเผยแพร9ผลงานวิจยั ในรปู แบบต9าง ๆ การเสนอผลงานวิจยั การนำเสนองานวิจยั ตlางประเทศ ๑.การนำเสนอดkวยวาจา เรื่อง Developing High Quality Human Resource : Asian Experiences and Lesson Learned for Ho Chi Minh metropolitan area. ในการประชุม The ๑st International Southeast Vietnam Outlook ๒๐๑๘. Thu Dau Mot University ๒.การนำเสนอดkวยวาจา เรื่อง Institutional Quality Assurance Practices of a University in Thailand : Deployment of an Action Plan for Accreditation. ในการประชุม International Conference on Recent Trends in Science , Technology Management and Social Development (ICRTSTMSD-๑๘) ,Bali, Indonesia ,๒๐๑๘. ๓.การนำเสนอดkวยวาจาเรื่อง The Role of opinion Readers of the Greater Mekong region: Phra Maha Rajchakru Phon Samek. ในการประชุมระดับนานาชาติ The International

Conference Asian Values in the Process of Integration and Development on ๒ ๕ th October ๒๐๑๙. Viet Nam Nation Ho Chi Minh City.๒๐๑๙ การนำเสนอผลงานวิจัยภายในประเทศ ๑. นำเสนอผลงานวิจัยดkวยวาจาในงาน การประชุมวิชาการสถาบันระดับชาติ จุฬาลงกรณ มหาวิทยาลัย ประจำป‰การศึกษา ๒๕๕๒ ยุทธศาสตร.การแกkปjญหาและพัฒนาคุณภาพการศึกษา เรื่อง การศึกษาความพึงพอใจที่มีตlอสิ่งแวดลkอมและวิถีชีวิตในสถานศึกษา(ดงบั้งไฟ)ของนิสิตมหาวิทยาลัย มหาจฬุ าลงกรณราชวิทยาลยั วทิ ยาเขตอบุ ลราชธานี ๒. นำเสนอผลงานวิจัยดkวยวาจาในงาน การประชุมวิชาการระดับชาติ \"การบูรณาการ พระพุทธศาสนากับศาสตร.สมัยใหมlเพื่อพัฒนาประเทศไทยใหkยั่งยืนในประชาคมอาเซียน\" มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแกlน ๒๕๕๘ เรื่อง พุทธบูรณาการเพื่อการ พัฒนาผูkเรียนตามกรอบ TQF (The Buddhist Integration in Developing of TQF’s Potential Leaners) ๓. นำเสนอผลงานวิจัยดkวยวาจาในงาน การประชุมวิชาการระดับชาติ เรื่อง พุทธบูรณาการ กับ ศาสตร.สมัยใหมl วิทยาลัยสงฆ.ลำพูน ๒๕๕๘ เรื่อง การศึกษาวิธีการเผยแพรlแนวพระราชดำริ เศรษฐกิจพอเพียงของพระสงฆ. ในจังหวัดอุบลราชธานี ยโสธร และ นครพนม (The Study of method for Propagation of Sufficiency Economy Philosophy by A Buddhist Monk in Ubonratchathani , Yasothon and Nakorn Panom provinces) ๔. นำเสนอผลงานวิจัยดkวยวาจาในงาน ประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยราชธานี ๒๕๕๙ เรอ่ื ง ศึกษากระบวนการจัดการทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละวัฒนธรรมขององค.กรชมุ ชน ในจังหวัด อุบลราชธานี ๕. นำเสนอผลงานวิจัยดkวยวาจาในงาน การประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ ๑๑ มหาวิทยาลัยราชภัฎนครปฐม ๒๕๖๐ เรื่อง การประกาศตนเป•นพุทธมามกะ:มิติพระพุทธศาสนาเพ่ือ สราk งความเขมk แข็งใหkกับสงั คมไทย บทความทางวชิ าการ พระใบฎีกาสุพจน. ตปสีโล. (๒๕๖๐). “The Participatory Roles of Monks in Driving The Sufficiency Economy in the Northeastern Region”.Journal of International Buddist Studies.Volume ๘.Number ๑.(January – June ๒๐๑๗):๖๒-๘๑.

รางวัลท่ไี ด*รับ ๒๕๕๕ ชนะเลิศบทความทางพระพุทธศาสนา เรื่อง พุทธชยันตี วิถีไทย วิถีพุทธ ผูkใหkรางวัล สำนักงานพระพทุ ธศาสนาแหlงชาติ ๒๕๕๗ นักวิจัยระดับดี ผลงานวิจัยเรื่อง ศึกษากระบวนการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและ วัฒนธรรมองค.กรชุมชนในจังหวัดอุบลราชธานี ผูkมอบรางวัล มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ ราชวทิ ยาลยั ๒๕๕๙ นักวิจัยระดับดี ผลงานวิจัยเรื่อง การประยุกต.ใชkและบทบาทการมีสlวนรlวมขับเคลื่อน เศรษฐกิจพอเพียงของพระสงฆ.ภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือ ผkมู อบรางวลั มหาวทิ ยาลัยมหาจฬุ า ลงกรณราชวทิ ยาลยั ๒๕๖๑ นักวิจัยระดับดี ผลงานวิจัยเรื่อง ภูมิศาสตร.วัฒนธรรม: ประวัติศาสตร. เสkนทางการ เผยแผlพระพทุ ธศาสนา และหลกั พุทธธรรมในสมยั ลพบุรี ผkมู อบรางวัล มหาวิทยาลัยมหาจุฬา ลงกรณราชวทิ ยาลัย ๒๕๖๓ นกั วจิ ยั ระดบั ดี ผลงานวจิ ยั เรอ่ื ง รูปแบบและวิธีการดับทุกข.เชิงพุทธบูรณาการสำหรับ ผูพk กิ ารในสงั คมไทย ผูมk อบรางวลั มหาวิทยาลยั มหาจฬุ าลงกรณราชวทิ ยาลัย