เทคโนโลยีเพิ่มประสิทธิภาพสวนทุเรียน ตั้งแต่เพาะขยายพันธุ์ การปลูกดูแล-เก็บเกี่ยวทุเรียน

ท่มี า : เทคโนโลยีชาวบา้ น 30 กรกฎาคม 2566 ผู้เขียน : สาวบางแค 22 ปัจจุบัน “ทุเรียน” ราชาผลไม้ไทย นับเป็นพชื เศรษฐกิจท่ีสรา้ งรายได้งาม ให้แกเ่ กษตรกรและเป็นสินค้าสง่ ออกสาคัญที่สร้างรายมหาศาลเข้าสู่ประเทศ ต่อปีกว่าแสนล้าน ขายทุเรียนได้ราคาสูงสร้างแรงจูงใจให้เกษตรกรหันมา เพาะปลูกทุเรียนอย่างแพร่หลายทั่วประเทศ หน่วยงานภาครัฐตลอดจน สถาบันการศึกษาจึงร่วมกันพัฒนาองค์ความรู้เร่ืองการปลูกและการจัดการ สวนทุเรียน รวมท้ังพัฒนาส่ิงประดิษฐ์ต่าง ๆ เข้ามาช่วยยกระดับการทา ทุเรยี นให้เป็นเร่อื งง่าย

เครือ่ งมืออปุ กรณร์ ับทเุ รียน โดยทั่วไป การเก็บเก่ียวผลทุเรียน แรงงานจะใช้มีดคม ๆ ตัดก้านผลเพ่ือให้ ผลทุเรียนหลุดจากต้นก่อนโยนผลทุเรียนลงมา ให้คนท่ียืนอยู่ใต้ต้นทุเรียน นากระสอบป่านมารับลูกทุเรียนที่ตกลงมาแล้วก็ตวัดให้ผลหล่นลงพ้ืนโดยผลทุเรียน ไมไ่ ด้รับความเสียหาย ซ่ึงผู้ที่รบั ผลทุเรยี นต้องมคี วามชานาญมาก มิฉะนนั้ อาจได้รับ บาดเจบ็ ได้ระหว่างการทางาน นักศึกษาวิทยาลัยการอาชีพหลังสวน ประกอบด้วย นายนิลณากร แก้วภมร นายพชรธร รัตนราช และ นายภาณุ ช่วยชูหนู อาจารย์ท่ีปรึกษา โทร. 086-690- 5574 เล็งเห็นถึงปัญหาที่เกิดข้ึนในข้ันตอนการเก็บเก่ียวผลทุเรียน จึงร่วมกันคิดค้น และออกแบบเครื่องมืออุปกรณ์รับทุเรียน โดยมีวัตถุประสงค์ เพ่ือลดการเกิด อบุ ตั เิ หตใุ นการรบั ลูกทเุ รียน เพ่ือลดค่าใช้จา่ ยในการจ้างแรงงาน เคร่ืองมอื อปุ กรณร์ บั ทุเรียน

เครื่องมืออุปกรณ์รับทุเรียน มีโครงสร้างทาจากเหล็ก มีขนาดกว้าง 60 เซนติเมตร ยาว 66 เซนติเมตร สูง 70 เซนติเมตร จุดเด่นของอุปกรณ์รับ ลูกทุเรยี น คือ สามารถรบั ลูกทุเรียนได้อยา่ งต่อเนื่องพร้อมท้ังรับลูกทุเรยี นท่ีมีขนาด ใหญ่ได้ และมีความปลอดภัยสูงในการใช้งาน นอกจากน้ีอุปกรณ์รับลูกทุเรียน ยังช่วยผ่อนแรงในการทางานของแรงงานคนไดอ้ ยา่ งดี กลุ่มผู้วิจัยได้นาเครื่องมืออุปกรณ์รับทุเรียนไปให้เกษตรกรชาวสวนทุเรียน ในท้องถ่ินได้ทดลองใช้งาน พบว่า เกษตรกรชาวสวนทุเรยี นมีความพึงพอใจมากกับ ส่ิงประดิษฐ์ช้ินนี้ เพราะสามารถนาไปใช้ในใช้ชีวิตประจาวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ และทางคณะวิจัยได้นาผลงานส่ิงประดิษฐ์นี้ เข้าร่วมโครงการประกวดส่ิงประดิษฐ์ และนวัตกรรม “Thailand New Gen Inventors Award 2023” (I-New Gen Award 2023) ผู้สนใจสามารถชมการทางานของสง่ิ ประดิษฐช์ ้ินน้ี ไดท้ างคลิปวิดีโอ : https://youtu.be/ncL8X0ld8-0 ควบคมุ โดยการให้น้าตามปรากฏการณน์ ้าขึ้นน้าลง

ปฏวิ ัติการใหน้ ้าทเุ รียน หยดุ โรครากเนา่ โคนเนา่ เมื่อสภาพภูมิอากาศเปลี่ยนไป และมีการแปรปรวน เข้าสู่ยุค climate change การทาสวนทุเรียนก็ต้องเปล่ียนแปลงตามเพราะมีโรคแมลงแพร่ระบาด มากข้ึน โดยเฉพาะโรครากเน่าโคนเน่า สานักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) เล็งเห็น ปัญหาดังกล่าว จึงสนับสนุนทุนวิจัยให้ รศ.ดร.วรภัทร วชิรยากรณ์ คณะวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) คิดค้นนวัตกรรมการให้น้าตาม ปรากฏการณ์น้าขึ้นน้าลง (Basin Fertigation) และนวัตกรรมการสร้างระบบนิเวศ การชักนารากลอย (Reborn Root Ecosystem : RRE) พร้อมถ่ายทอดเทคโนโลยี ดังกล่าวสู่เกษตรกรชาวสวนทุเรยี นท่ัวประเทศ สวนเกษตรไฮเปอร์ ตาบลไม้เค็ด อาเภอเมิง จังหวัดปราจีนบุรี มีแนวคิด เร่ิมต้นจากทาทุเรยี นคุณภาพ โดยมีทุเรียนจากนนทบุรีเป็นเป้าหมายคือ ต้นทุเรียน หมอนทองระดับพรีเม่ียม ต้องมีเปลือกไม่หนา หรือบางเกินไป รสชาติหวานมัน อร่อย ไม่มีเส้นใย ละลายในปาก เน้ือแห้ง หอมกล่ินดอกไม้ หอมตั้งแต่เปลือก ไส้ อร่อย ไม่มีเส้นใย ละลายในปาก เน้ือแห้ง หอมกลิ่นดอกไม้ หอมตั้งแต่เปลือก ไส้ และ เนื้อทุเรียน ในช่วงที่ผ่านมาสวนทุเรียนแห่งนี้ประสบปัญหาใบโทรม ใบเล็ก ยอด ทุเรยี นแห้งเป็นกา้ นธูป บางแปลงมโี รครากเนา่ โคนเนา่ เทคนิคการชักน้ารากลอย ช่วยตน้ ทเุ รยี นทนทานตอ่ โรค

สวนเกษตรไฮเปอร์ได้รับความช่วยเหลือด้านวิชาการจาก รศ.ดร.วรภัทร สามารถฟ้ืนฟูต้นทุเรียนให้กลับมาสมบูรณ์แข็งแรง โดยอาศัยเทคนิคการจัดการ สาคญั คือ 1. ให้ธาตุอาหารต้องครบ รวมทั้งการให้น้าตามปรากฏการณน์ ้าขน้ึ น้าลง Basin Fertigation โดยปรับเปลี่ยนระบบการให้น้าในระบบ Basin Fertigation โดยแบ่งการให้น้าออกเป็น 3 ช่วงในแต่ละวัน ช่วงเช้าก่อน 08.00 น. ให้น้าเต็ม ความสามารถอุ้มน้าของดิน พืชสามารถดึงน้าและธาตุหลักและธาตุรองเพื่อใช้ใน การสังเคราะห์แสงได้ โดยไม่เกิดแสดงการขาดธาตทุ ่ีจาเป็น ช่วงที่สอง เวลา 11.00-12.00 น. เป็นเวลาที่ทุเรียนและไม้ผลทั่วไปท่ีปลูกใน แปลงแบบไมย่ กร่องสวน มักหยุดการสังเคราะห์แสงและเปน็ ช่วงท่ีน้าในระบบน้าใต้ ดินและระบบน้าในแถบลุ่มน้ามีน้าข้นึ น้าลงสูงสดุ ในช่วงวัน จึงมีการให้น้าช่วงนี้ตาม น้าขึ้นน้าลงจากอิทธิพลของดวงจันทร์ เปน็ ช่วงที่ทาให้ทุเรียนสร้างกล่ินหอมดอกไม้ เฉพาะตัวออกมา ช่วงท่ีสาม เวลา 13.00 และ 14.00 น. ช่วงน้ีในพื้นที่ปลูกทุเรียน แบบไม่ยกร่อง ต้นทเุ รียนจะปิดปากใบเช่นกัน ต่อไปจนแสงสุดท้ายประมาณ 16.00 น. ซึ่งการให้น้าในระบบน้ี สามารถเพิ่มความช้ืนสัมพัทธ์ (ค่า VPD ลดลง) อุณหภูมิ ในทรงพุ่มเยน็ สบาย อุณหภมู ิปากใบลดลง ตามการสงั เคราะหแ์ สงทน่ี านมากข้ึน สวนแห่งน้ียังใช้ เทคนิคการชักน้ารากลอย (Reborn Root Ecosystem : RRE) ด้วยการผสมผสานการใช้อินทรียวัตถุ เชื้อจุลินทรีย์ที่เป็นประโยชน์และ การเติมอากาศเข้าสู่ระบบรากทุเรียน ทาให้รากตะขาบหรือรากขนอ่อนของทุเรียน มีจลุ ินทรยี ์ในระบบรากเพ่อื เพมิ่ การดูดซบั ธาตอุ าหารของทเุ รียนเพิ่มข้นึ ทเุ รียนเนื้อแห้ง เนือ้ ไมเ่ ป็นไต สเี นื้อภายในสมา่ เสมอ ท่ีสาคัญทนทานต่อโรค

ปจั จุบันต้นทุเรียนในสวนแห่งน้ี ฟื้นตัวกลับมาแขง็ แรง มีภูมิต้านทานโรคและ แมลงได้ด้วยตัวเอง ไม่กลับมาเป็นโรคซ้า กิ่งแต่ละก่ิงสามารถแตกยอดได้ 3 คร้ังใน 1 ปี เม่ือถึงเวลาออกดอกไม่ต้องกักน้าและราดสารควบคุมการเจริญเติบโต ดอกสามารถออกมาเองเมื่อกระทบหนาวตามธรรมชาติและความสมบูรณ์ของต้น จากระบบนิเวศของรากท่ีพ่ึงพากับจุลินทรีย์ช่วยตรึงธาตุอาหาร เป็นผลให้สามารถ ลดการใช้ปุย๋ และสารเคมีเกษตรจากเดิม ต้นทุเรียนสามารถสังเคราะห์แสงได้นาน 6-8 ชั่วโมง โดยต้นทุเรียน หมอนทองท่ีอายุ 90 วันหลังผสมเกสรแล้ว (หางแย้) มีน้าหนักแห้งของเน้ือ (DM) ค่าเฉล่ียอยู่ท่ีร้อยละ 34.98 และเม่ืออายุ 115 วัน มีค่า DM เฉลี่ยอยู่ท่ีร้อยละ 39.94 เนื้อทุเรียนหมอนทองและพันธุ์อ่ืนๆ เนื้อแห้ง ไม่เป็นไส้ซึม เต่าเผา เน้ือท่ีเหนียวเนียนละเอียดเป็นครีมคล้ายชีสเค้ก เนื้อมีกล่ินหอมดอกไม้เฉพาะตัว เส้นใยละลายน้าได้ทั้งหมด ไม่มีเส้นใยติดฟันเวลาบริโภค ทุกวันนี้ สวนแห่งนี้ใช้ ต้นทุนแค่ 90 บาท สามารถทาทุเรียนคุณภาพสูง ทุเรียน premium start 5 ดาว สินค้าขายดี จนผลิตไม่ทันกับความต้องการของตลาด หากใครสนใจนวัตกรรมนี้ ต้องการสอบถามเพ่ิมเติมติดต่อไปได้ท่ี รศ.ดร.วรภัทร วชิรยากรณ์ และ นายปยิ ะพงษ์ สอนแก้ว เบอร์โทร. 081-822-2801 ในวันและเวลาราชการ

ทเุ รยี นกา้ นยาว มเี นื้อครมี เนียน ละเอียด กล่นิ หอมดอกไมส้ ดุ ๆ

ทุเรยี นก้านยาว มเี นอ้ื ครมี เนยี น ละเอียด กล่นิ หอมดอกไมส้ ดุ ๆ เพาะเลียงเนอื เยอ่ื ขยายพันธทุ์ ุเรียน รศ.ดร.พีระศักด์ิ ฉายประสาท คณะเกษตรศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติและ ส่ิงแวดล้อม มหาวิทยาลัยนเรศวร ได้รับการสนับสนุนทุนจาก สานักงานการวิจัย แห่งชาติ (วช.) ในการศึกษาวิจัยการขยายพันธ์ุทุเรียนในสภาพปลอดเชื้อด้วย เทคนิคการเพาะเล้ียงเนื้อเย่ือ ภายใต้โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจาก พระราชดาริ สมเด็จพระเทพรตั นราชสดุ าฯ สยามบรมราชกุมารี (อพ.สธ.) เพ่ือการ อนุรักษ์พันธุกรรมทุเรียนหลงลับแล หลินลับแล และพ้ืนเมืองคุณภาพดีในเขต ภาคเหนือตอนลา่ ง

ข้อดีของการขยายพันธุ์ทุเรียนด้วยการเพาะเลี้ยงเนื้อเย่ือ ช่วยให้เกษตรกรได้ ทเุ รียนท่ีมลี ักษณะตรงตามสายพันธ์ุ 100% ท่ีให้ผลผลิตที่มีคุณภาพตามต้นแมพ่ ันธุ์ สามารถสร้างผลิตผลของทุเรียนได้ตรงตามสายพันธ์ุและได้คุณภาพด้านรสชาติท่ี ตรงตามความต้องการผู้บริโภค ส่งเสริมภาคธุรกิจทุเรียนของที่มีอัตลักษณ์ในแต่ละ พ้ืนท่ี ให้เติบโตได้มากกว่าเดิม หากใครมีทุเรียนพันธุ์พ้ืนเมืองที่มีคุณสมบัติดีและ ต้องการใช้บริการเพาะเลี้ยงเนื้อเย่ือขยายพันธ์ุทุเรียน สามารถติดต่อไปได้ที่ รศ.ดร.พรี ะศกั ด์ิ ฉายประสาท โทรศัพท์ 063-639-2697 อเี มล : [email protected] รศ.ดร.พรี ะศกั ดิ์ ฉายประสาท โชวน์ วัตกรรมเพาะเล้ียงเนื้อเยื่อ