["L\u00dd CAO T\u00d4NG ( 1175- 1210) \u00fd Cao T\u00f4ng t\u00ean h\u00fay \u1ec9\u00e0 L\u00fd Long Tr\u00e1t, c\u00f2n c\u00f3 ^\u00e3\u00edt\u00ean kh\u00e1c l\u00e0 L\u00fd Long C\u00e1n, L\u00fd Long H\u00e3n, sinh ng\u00e1y 25 th\u00e1ng 5 n\u0103m Qu\u00fd T\u1eca (1173) t\u1ea1i ho\u00e0ng cimg \u1ea3 kinh \u0111\u00f4 Th\u0103ng IxK\u00ecg. Vua l\u00e0 con th\u1ee9 6 c\u1ee7a L\u00fd Anh T\u00f4ng, m\u1eb9 l\u00e0 b\u00e0 ho\u00e1ng h\u1eadu \u0110\u1ed7 Th\u1ee5y Ch\u00e2u (sau \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0 Chi\u00eau Thi\u00ean C3\u00fa L\u00fd ho\u00e0ng ih\u00e1i h\u1eadu). L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i th\u00e1ng 7 n\u0103m \u1ea4t M\u00f9i (1175). Ng\u00e0y 28 t\u00eci\u00e1ng 10 n\u0103m Canh Ng\u1ecd (1210) vua qua \u0111\u1eddi t\u1ea1i cung Th\u00e1nh Th\u1ecd, \u1ecf ng\u00f4i 35 n\u0103m, th\u1ecd 37 tu\u1ed5i. Nh\u1edd ti\u1ebfng kh\u00f3c m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee2c l\u00e0m vua Th\u00e1i t\u1eed L\u00fd Long X\u01b0\u1edfng ph\u1ea1m l\u1ed7i l\u1edbn khi\u1ebfn L\u00fd Anh T\u00f4ng t\u1ee9c gi\u1eadn gi\u00e1ng t\u1ed9i, ph\u1ebf xu\u1ed1ng l\u00e0m ta 152 C9S","(\u1ebc^h\u1eefn\u1eb9 di\u1ec1u th\u1ee9 p\u1ecb v\u1ec1 c\u1ea5c vua tri\u1ec1u t\u00eci\u1ee9 d\u00e2n. Trong t\u00e2m \u1eef\u1ea1ng bu\u1ed3n b\u1ef1c, m\u1ed9t h\u00f4m, vua g\u1ecdi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn b\u1ea3o r\u1eb1ng: - Th\u00e1i t\u1eed l\u00e0 g\u1ed1c l\u1edbn c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, Long X\u01b0\u1ed5ng \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u tt\u00e1i \u0111\u1ea1o, tr\u1eabm mu\u1ed1n Long Tr\u00e1t n\u00f4i gi\u1eed nghi\u1ec7p l\u1edbn, nhi\u00edng n\u00f3 c\u00f2n nh\u1ecf tu\u1ed5i s\u1ee3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u01a1ng n\u1ed5i, n\u1ebfu \u0111\u1ee3i l\u1edbn th\u00ec tr\u1eabm \u0111\u00e3 tu\u1ed5i gi\u00e0 suy y\u1ebf\u00edi, bi\u1ebft l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o? B\u00e2y gi\u1edd c\u00f3 nh\u0169 m\u1eabu \u1ee9ieo l\u1ec7nh c\u1ee7a b\u00e0 \u0110\u1ed7 'Th\u1ee5y Q i\u00e2u, m\u1eb9 \u0111\u1ebb L\u00fd Long Tr\u00e1t \u1eb5m ho\u00e0ng t\u1eed r\u00e1, khi \u00e2y c\u1eadu b\u00e9 n\u00e0y m\u1edbi h\u01a1n 1 tu\u1ed5i, r\u1ea5t b\u1ee5 b\u1eabm, kh\u00e1u kh\u1ec9nh. Th\u00e2y vua \u0111\u1ed9i m\u0169, Long Tr\u00e1t kh\u00f3c \u0111\u00f2i \u0111\u1ed9i, vua ch\u01b0a k\u1ecbp th\u00e1o m\u0169 \u0111\u01b0a cho ih\u00ec c\u00e0ng kh\u00f3c to h\u01a1n. L\u00fd Anh T\u00f4ng b\u00e8n th\u00e1o m\u0169 \u0111\u1ed9i cho, ho\u00e0ng t\u1eed r\u00e1n kh\u00f3c ngay v\u00e0 c\u01b0\u1eddi t\u00ec\u1ee9ch th\u1ee9. Vua c\u00e0ng \u1ec9\u1ea5\u00fd \u1ec9\u00e0xn \u1ec9\u1ead\/ c\u00e1ng c\u00f3 \u1ef7 \u1ec9\u1eadp l\u1ea7m \u1eedi\u00e1\u1ec9 t\u1ecf b\u00e8n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m \u1ea4t M\u00f9i (1175) vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu s\u00e1ch l\u1eadp Long Tr\u00e1t l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i \u1ecbxi, cho '\u1ed3 \u0110\u00f4ng cung. Phohg T\u00f4 Hi\u1ebfn Th\u00e0i\u1ee9i l\u00e0m Nh\u1eadp n\u1ed9i ki\u00eam hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3 bii\u1ee9i ch\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n qu\u1ed1c tr\u1ecdng s\u1ef1, t\u01b0\u1edbc v\u01b0cttig, c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 d\u1ea1y b\u1ea3o, gi\u00fap \u25a0\u0111\u1ee1\u0110\u00f4ng cung th\u00e1i t\u1eed. \u0110\u1ebfh m\u00f9a h\u1ea1, t\u00eci\u00e1ng 4 n\u0103m '\u0111\u00f3, vua kh\u00f4ng kh\u1ecfe, c\u1ed1 g\u01b0\u1ee3ng sai T\u00f4 Hi\u00ean Th\u00e0nh \u1eb5m th\u00e1i t\u1eed v\u00e0o c\u0103n \u0111\u1eb7n v\u00e0 u\u1ef7 quy\u1ec1n l\u1eed\u0169\u1ebfp \u01b0\u00f4ng coi ch\u00ednh s\u1ef1. \u0128O153 <A","(^Hk\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 cdc vua tri\u1ec1u e\u00ec\u00a3\u00fd X\u00e2y d\u1ef1ng b\u1eeba b\u00e3\u1ec9, b\u1ea5t ch\u1ea5p l\u1eddi khuy\u00ean L\u00fac c\u00f2n nh\u1ecf, L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u00e0 ngir\u1eddi ngoan l\u00e0nh, song khi l\u1edbn l\u00ean b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ea7m quy\u1ec3n tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc i\u1ea1i sinh ra ham m\u00ea s\u00e2n b\u1eafn, ch\u00ednh s\u1ef1 ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u1ee1ng r\u00f5 r\u00e0ng, v\u01a1 v\u00e9t c\u1ee7a d\u00e2n x\u00e2y nhi\u1ec1u cung \u0111i\u1ec7n, b\u1eaft tr\u0103m h\u1ecd x\u00e2y d\u1ef1ng ph\u1ee5c \u0111\u1ecbch n\u00ean tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean kh\u1eafp n\u01a1i. N\u0103m \u0110inh T\u1ef5 (1197) L\u00fd Cao T\u00f4ng cho d\u1ef1ng cung Ngh\u00e9nh Thi\u1ec1m, \u0111\u00e9ii n\u0103m Qu\u00fd H\u1ee3i (12(B) l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c cho x\u00e2y dtmg h\u1ea3ng \u1ec9o\u1ea1t cung \u0111i\u1ec7n. Th\u00e1ng 4 n\u0103m \u0111\u00f3, kh\u1ec9 g\u00e1c K\u00fa\u1ee9i Thi\u00e9n x\u00e2y s\u1eafp xong, b\u1ed7ng c\u00f3 con chim kh\u00e1ch \u0111\u1ebfn l\u00e0m t\u1ed5 \u0111\u1ebb con \u1ed3 d\u1ea5y. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi cho i\u00e0 \u0111i\u1ec1u g\u1ecf m\u1edbi t\u00e2u vua. Tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u can ng\u0103n, khu\u1ef5to L\u00fd Cao T\u1ed3ng n\u00f4n d\u1eebng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u01b0ng l\u1ea1i v\u00ec \u0111&y l\u00e0 \u0111i\u00e9in b\u00e1o s\u1eafp c\u00f3 v\u01b0dng t\u1ed9c m\u1edbi thay th \u1ebf tri\u1ec1u L\u00fd: - Ng\u00e0y xi\u00eda Ngu\u1ef5 Mmh E)\u1ebf l\u00e0m g\u00e1c L\u0103ng Ti\u00eau, c\u00f3 con chim kh\u00e1ch \u1ec9\u00e0m t\u1ed5, Cao \u0110\u01b0\u1eddng Long can r\u1eb1ng: \\\"Th\u1ea7n tCmg nghe c\u00e2u: Chim kh\u00e1ch c\u00f3 t\u1ed5, chim c\u01b0u \u0111 \u1ed1 \u00ec \u1ecf\\\". Nay chim kh\u1eafch \u0111\u1ebfh l\u00e0m t\u1ed5 n\u01a1i cung khuy\u1ebft, theo ngu ki\u00e9\u00edh c\u1ee7a th\u1ea7n th\u00ec g\u00e1c \u1ea5y c\u00f3 l\u00e0m xong n\u1eefa t\u1ea5t c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd kh\u00e1c \u0111\u1ebfn \u1ed3\\\". Xin b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t l\u1eddi c\u1ee7a Cao \u0110\u01b0\u1eddng Long, tr\u01b0\u1edbc c\u1ed1t s\u1eeda \u0111\u1ee9c, sau h\u00e3y kh\u1ed5i c\u00f4ng m\u1edbi ph\u1ea3i. w 154 of","CB^h\u1eeb\u1ec9t\u1eb9 \u0111i\u1ec1u \u00dat\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c Ptia tri\u1ec1u cja^\u00fd M\u1ed9t vi\u00ean ho\u1ea1n quan \u0111\u01b0\u1ee3c vua t\u00edn d\u00f9ng li\u1ec1n b\u01b0\u1edbc ra n\u00f3i: - Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee2ng l\u00e0 b\u1eadc ch\u00ed t\u00f4n, vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111\u1ef1ng \u0111\u1ec3 \u1ee9i\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 k\u00fanh \u1ed5\u00ecu\u1eadn l\u00f2ng tr\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p l\u1ebd v\u1edbi t\u00ecii\u00ean m\u1ec7nh. C\u00e1c \u00f4ng l\u00e0m b\u1ec1 t\u00f4i, \u0111\u00e3 kh\u1ed3ng gi\u00fap cho vua m\u00e0 l\u1ea1i c\u1eb3it tr\u1ecf, \u0111\u00e1ng tr\u1ecb \u1ee9\u00eceo t\u1ed9i khi qu\u00e2n. Vua nghe l\u1eddi \u0111\u00f3 l\u00e2y l\u00e0m h\u00e0i l\u00f2ng, b\u1ecf ngo\u00e0i tai m\u1ecdi s\u1ef1 khuy\u00ean can c\u1ee7a \u0111\u1ea1i th\u1ea7n n\u00ec\u00e0 c\u00e0ng h\u1ed1\u00ec t\u00ec\u00ec\u00fac cho x\u00e2y g\u00e2p khi\u1ebfn tr\u0103m h\u1ecd kh\u1ed1n kh\u1ed5, l\u1eddi o\u00e1n t\u00edi\u00e1n kh\u1eafp n\u01a1\u1ec9. Sa\u1ec9 ngildi tii s\u1ea5m, d\u1eb3ng ntl\u1edbc L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u1eb1m vua m\u00e0 ch\u1eb3ng m\u00e0ng \u0111\u1ebfti vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u1eeb\u0111i, ch\u1ec9 ch\u00fa t\u00e2m \u0111to x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u1ed5ng ng\u1edbt cung v\u00e0ng \u0111i\u1ec7n ng\u1ecdc, rong chc\u00edi v\u00f4 \u0111\u1ed9, h\u00e0ng ng\u00e0y c\u00f9ng ctmg n\u1eef d\u1ea1o c\u1ea7nh l\u00e0m vm. Vua \u1ec9\u1ea1i c\u00f3 t\u1eadt s\u1ee3 t\u00ec\u1ec3cig s\u0103\u00edn, m\u1ed7\u1ec9 \u1ec9\u1ea7n nghe s\u1ea9in l\u00e0 kinh ho\u1ea3ng t\u00eci\u00e2n t\u00e2m, ch\u00e2n tay b\u1ee7n r\u1ee7n. Ng\u01b0\u1eddi b\u1ec1 t\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c vua \u01b0u \u00e1i l\u00e0 Nguy\u1ec5n D\u01b0 th\u1ea5y \u1eefi\u1ebf m\u1edbi t\u00e2u r\u1eb1ng: - T\u00e2u b\u1ec7 h\u1ea1, th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u1ea1y cho ph\u00e9p c\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea7in. Chl c\u1ea7n ni\u1ec7m ch\u00fa, ch\u1ec9 tr\u1eddi r\u0103n s\u1ea5m l\u00e0 s\u1ea9\u00edn i\u1eb7ng ngay. Vua m\u1eebng l\u1eafm b\u00e8n gi\u1eed l\u1ea1i t\u00ecieo h\u1ea7u, l\u00fac n\u1ea7o *o 155os","(B^h\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u c\u0169ng cho \u1edf b\u00ean. M\u1ed9t h\u00f4m g\u1eb7p kh\u1ec9 s\u00e2\u00facn \u0111\u1ed9ng, vua v\u1ed9i sai Eh\u00ed th\u1eed ph\u00e9p: - Ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y mau mau ra tr\u01b0\u1edbc s\u00e2n \u0111i\u1ec7n tr\u1ecb s\u00e1\u00edn cho \u01b0\u1eabm. Nguy\u1ec5n D\u01b0 c\u00fai \u0111\u1ea7u v\u00e2ng m\u00eanh, b\u01b0\u1edbc ra ng\u1eeda m\u1eb7t l\u00ean tr\u1eddi l\u1ea7m r\u1ea7m \u0111\u1ecdc th\u1ea7n ch\u00fa. Ch\u1eb3ng t\u00edi\u1ea5y s\u1ea5m ng\u1eebng m\u00e0 c\u00e0ng to t\u00eci\u00eam. Vua v\u1eb7n h\u1ecfi: - Ng\u01b0\u01a1i n\u00f3i c\u00f3 ph\u00e9p tr\u1ecb s\u1ea5m, sao kh\u00f4ng th\u1ea5y hi\u1ec7u nghi\u1ec7m g\u00ec c\u1ea3? Nguy\u1ec5n D\u01b0 \u0111i\u1ec1m nhi\u00ean tr\u1ea3 l\u1eddi: - 'Il\u00ec\u1ea7n r\u0103n c\u1ea5m m\u00e3i r\u1ed5l, nh\u01b0ng v\u00ec tr\u1eddi cao n\u00ean h\u1eafn c\u00f2n d\u1eef t\u1ee3n nh\u01b0 Ih\u1ebfl Vua nghe v\u1eady kh\u1ed5ng n\u00f3i g\u00ec, c\u0169ng ch\u0103ng b\u1eaft t\u1ed9i k\u1ebb b\u1ec3 t\u00f4i t\u00e1o gan kia. L\u1ea1i \u0111 \u00e1 i m\u1ed9t n\u1ec9bn, v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u1ed5ng n\u01b0\u1edbc trong ao kh\u00f4 c\u1ea1n^ L\u00fd Cao T\u00f4ng bao t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: - Ai c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng l\u00f4n \u0111\u1ea7y ao, ta s\u1ebd tr\u1ecdng th\u01b0\u1ecfng C\u00f3 vi\u1ebfn quan \u1ec9\u1ea7 Tr\u1ea7n T\u00fac, m\u1ed9t n\u1ecbnh th\u1ea7n trong tri\u1ec3u n\u00f3i: - Th\u1ea7n c\u00f3 t\u00edi\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua b\u1eb1ng l\u00f2ng, sai l\u00e0m ph\u00e9p t\u00eciu\u1eadt \u0111\u1ec3 d\u00e2ng n\u01b0\u1edbc nh\u01b0ng kh\u1ed3ng \u1ee9ng nghi\u1ec7m m\u00e0 c\u0169ng ch\u0103ng b\u1ecb ph\u1ea1t t\u1ed9i. Ng\u01b0\u1eddi trong thi\u00ean h\u1ea1 bi\u1ebft nh\u1eebng chuy\u1ec7n n\u00e0y ai c\u0169ng ch\u00ea c\u01b0\u1eddi L\u00fd Cao T\u00f4ng. \u00bb 15\u00d3 es","<^Nh\u1eefn\u1ecd \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 v\u1ecb v\u1ec1 c\u1ea5c vua t\u0129i\u1ec1u t\u00ecB\u1ec7 Ph\u01b0\u1eddng tu\u1ed3ng d\u1ecda vua Th\u00e1ng 10 n\u0103m B\u00fa\u1ee7i D\u1ea7n (1206) trong n\u01b0\u1edbc \u1eef\u1ed9m c\u01b0\u00e1p n\u1ed5i l\u00ean kh\u1eafp n\u01a1i, L\u00fd Cao T\u00f4ng m u\u1ed3n \u0111i ch\u01a1i \u0111\u00e2y \u0111\u00f3 nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e8n sa\u1ec9 d\u1ef1ng h\u00e0nh cimg \u1ee9ng Phong v\u00e0 H\u1ea3i Thanh b\u00ean \u0111\u1ea7m \u1ee9 ng Minh, h\u00e0ng ng\u00e0y c\u00f9ng cung n\u1ef1, c\u1eadn t\u00eci\u1ea7n ra \u0111\u00f3. \u0110\u1ec3 m ua vui, vua sai l\u00e0m thuy\u1ec1n ng\u1ef1 \u1ec9h\u1eadt \u1ec9\u1edbn, sau \u0111\u00f3 l\u00e2y thuy\u1ec1n l\u1ee9i\u1ecf chia l\u00e0m hai \u0111\u1ed9i, sai cimg n\u1eef, ph\u01b0\u1eddng tu\u1ed5ng ch\u00e8o thuy\u1ec1n r\u1ed3i vua d\u1eabn t\u1ea3 h\u1eefu b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc nghi v\u1ec7 r\u01b0\u1edbc gi\u00f4ng nh\u01b0 vua \u0111ang ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111i ch\u01a1i. Mu\u1ed1n phong ph\u00fa h\u1edbn, L\u00fd Cao T\u00f4ng c\u00f2n sai ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y s\u00e1p ong b\u1ecdc nh\u1eefng t\u1ea5\u00edn l\u1ee5a v\u00e0 c\u00e1c th\u1ee9 \u0111\u1ed5 v\u1eadt qu\u00fd gi\u00e1 r\u1ed3i th\u1ea3 xtt\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc sau \u0111\u00f3 truy\u1ec1n ng\u01b0di l\u1eb7n xu\u1ed1ng m\u00f2 l\u00ean gi\u1ea3 l\u00e0m \u0111\u1ed3 v\u1eadt \u0111\u01b0\u1edbi thu\u1ef7 cung \u0111em \u0111\u00e2ng vua. B\u1ea5y gi\u1edd c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111i\u00e2y vua ch\u01a1i b\u1eddi v\u00f4 \u0111\u1ed9 mu\u00f4n can gi\u00e1n nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u00e1m\/ m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ph\u01b0\u1eddng tu\u1ed3ng t\u00ean l\u00e0 V\u0169 Cao b\u1ef1c l\u1eafm m\u1edbi t\u00ecm c\u00e1ch do\u1ea1 vua. Anh ta \u0111\u1ea5m g\u1eb7p quan Th\u01b0\u1ee3ng ph\u1ea9m ph\u1ee5ng ng\u1ef1 l\u00e0 Tr\u1ecb\u0129\u1eed\u00ec Ninh t\u00e2u r\u1eb1ng: - Ti\u1ec3u nh\u00e2n c\u00f3 l\u1ea7n \u0111i qua b\u1edd \u0111\u1ea7m\/ b\u1ed7ng g\u1eb7p m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u00ecnh \u0111ung c\u1ed5 qu\u00e1i c\u1ea7m tay d\u1eaft \u0111i v\u00f2ng quanh d\u1ea7m, khi \u0111\u1ebfh \u0111\u01b0\u1edbi g\u00f4c c\u00e2y mu\u1ed7m g\u1ea7n \u0111\u00f3 \u1ee9\u1ee7 k\u00e9o ti\u1ec3u nh\u00e2n xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc. Ti\u1ec3u nh\u00e2n s\u1ee3 ch\u1ebft \u0111u\u1ed1\u1ec9 mu\u1ed1n v\u0169ng v\u1eaby tho\u00e1t ra th\u00ec th\u00e2y w 157 o*","<s^fi\u1eefn\u1eb9 \u0111Uu th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u n\u01b0\u1edbc trong \u0111\u1ea7m b\u1ecfng r\u1ebd ra b\u00e8n \u0111i theo r\u1ed3i \u0111\u00eah m\u1ed9t n\u01a1i, t\u00edi\u1ea5y cung \u0111i\u1ec7n nguy nga, qu\u00e2n l\u1eebih \u0111\u1ed5ng \u0111\u1ea3o m\u1edbi h\u1ecfi t\u00ec\u00f9 ng\u01b0\u1eddi kia n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 ch\u1ed7 cr c\u1ee7a \u1ed5ng ta, ng\u01b0\u1eddi cai qu\u1ea3n \u0111\u1ea7m n\u1ea3y. L\u00e1t sau, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 sai d\u1ecdn m\u00e2m c\u1ed5 r\u1ed5i c\u00f9ng ti\u1ec3u nh\u00e2n u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee2u, \u0111\u00e0m \u0111\u1ea1o; khi ti\u1ec3u nh\u00e2n xm v\u1ec3, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 mang t\u1eb7ng cau r\u1ed3i d\u1eabn l\u00ean g\u1ed1ic c\u00e2y mu\u1ecfm r\u1ed3i bi\u1ebfn m\u1ea5t m\u00e1 qu\u1ea3 cau ti\u1ec3u nh\u00e2n c\u1ea7m \u1eefong tay bi\u1ebfn \u1ee9i\u1ea7nh h\u00f2n \u0111\u00e1. \u0110o\u00e1n r\u1eb1ng \u1eefong \u0111\u1ea7m c\u00f3 ih\u1ea7n l\u1eeb\u1ee9i n\u00f4n t\u00e2u l\u00f4n \u0111\u1ec3 ho\u00e0ng A\u01b0\u1ee3ng c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i qiian bi\u1ebft m\u00e0 \u01b0\u00e1nh, \u0111\u1eebtig n\u00ean qu\u00e2y nhi\u1ec5u \u0111\u1ed5h th\u1ea7n k\u1ebbo kh\u1ee1ng hay. NgJ\\\\e xong c\u00e2u chuy\u1ed9iv Tr\u1ecbnh Ninh l\u00e2y l\u00e1m k\u1ec9nh d\u1ecb v\u1ed9i v\u00e0ng v\u00e0o cung thu\u1eadt l\u1ea1i cho vua. L\u00fd Cao T\u00e2ng th\u1ea5y t\u00edi\u1ebf c\u0169ng lo l\u1eafng nhi\u00edng kh\u00f4ng s\u1ee3 h \u1ea7t b\u1ecf\u1ec9 kh\u00e2ng c\u01b0\u1ee1ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1edf \u1eedilEch vt\u1ec9\u1ec9 chdi c\u1ee7a m\u00ecnh m\u1edbi la c\u00e1ch tr\u00e2\u1ed1i y\u00c3n. Vua sai \u0111\u00fac nhi\u00e9u c\u1ed9t s\u1eaft \u0111\u00f3ng xu<!^ \u0111\u1ea7m \u0111\u1ec3 ng\u0103n \u1ed5i\u1ea7n r\u1ed5\u1ec9 c\u1ee9 ti\u1ebfp t\u1ee5c cho m\u1ecf c\u00e1c cu\u1ed9c vui qiianh \u0111\u1ea7m n\u01b0\u1edbc \u1ea5y. Vua s\u1ee3 cu\u1edbp N\u0103m B\u00ednh D\u1ea7n (1206) trong n\u01b0\u1edbc m\u1ea5t m\u00f9a, \u0111\u00f3i k\u00e9m x\u1ea3y ra kh\u1eafp n\u01a1i khi\u00e9h ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft r\u1eaft nh\u1ec9\u1ec1u c\u00f2n vua th\u00ec v\u1eabn rong ch\u01a1i v\u1ed5 \u0111\u1ed9, x\u00e2y \u0111\u1ec3n \u0111\u00e0i kh\u1ed5ng ng\u1edbt, nghe ngo\u1ea3i cung nhi\u1ec3u vi\u1ec7c nhi\u1ec5u nh\u01b0\u1edf\u0129ig v\u1eabn kh\u1ed5ng \u0111\u1ec3 t\u00e2m lo \u1ec9\u1eafng. ao 158\u00ab\u00ab","(B^h\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u M\u1ed9t l\u1ea7n L\u00fd Cao T\u00f4ng ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111i d\u1ea1o tr\u00ean ho\u00e0ng th\u00e0nh b\u1ed7ng khi \u1ea5y ph\u00eda d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n t\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra v\u1ee5 c\u01b0\u1edbp tr\u1eafng tr\u1ee2n gi\u1eefa ban ng\u00e0y. Ng\u01b0\u1eddi m\u1ea5t c\u1ee7a k\u00eau la mong m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap \u0111\u1ee1 nh\u01b0ng v\u00e0o \u1eedidi bu\u1ed5i lo\u1ea1n l\u1ea1c, ng\u01b0\u1eddi hay s\u1ee2 k\u1ebb gian n\u00ean ch\u1eb3ng ai d\u00e1m l\u00e0m Ti\u00eang g\u00e0o kh\u00f3c c\u1ee9 th \u1ebf c\u00e0ng th\u1ea3m thi\u1ebft h\u01a1n, m\u1ed9t \u0111\u1ea1i \u1ee9i\u1ea7n ttong \u0111o\u00e0n h\u1ed9 gi\u00e1 th\u00e2y c\u1ea3 vua v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 ch\u00fa t\u00e2m ngo\u1ea1n c\u1ea3nh m\u00e0 l\u1edd \u0111i v\u1edd nh\u01b0 kh\u00f4ng nghe th\u1ea5y t\u00ed\u1ebdhg k\u00eau ai o\u00e1n c\u1ee7a d\u00e2n m\u1edbi t\u00e2u r\u1eb1ng: - Nay tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp ng\u00e0y c\u00e0ng nh\u1ec9\u1ec1u^ kh\u1eafp n\u01a1i ch\u1ee7ng ngang nhi\u00ean l\u00e0m b\u00e2y. Xm b\u1ec7 h\u1ea1 cho ng\u01b0di \u0111i l\u00f9ng b\u1eaft, d\u1eb9p b\u1ecdn t\u00ect\u1ea3o t\u1eb7c \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd. Vua nghe th \u1ebf kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ed\/ ph\u1ea5\u00edk tay \u00e1o ra h\u1ec9\u1ed9u cho \u0111o\u00e1n r\u01b0\u1edbc ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111i. S \u1eb3 ^ \u0110 \u1ea1i V i\u1ec7t s\u1eed k \u00fd to\u00e0n th\u01b0 c\u1ed5 ghi l\u1ea1i ng\u1eafn g\u1ecdn vi\u1ec7c n\u00e0y nh\u01b0 sau: \\\"B\u1ea5y gi\u1edd vua x\u00e2y \u0111\u1ef1ng kh\u00f4ng ng\u1edb^, ngao \u0111u kh\u1ed5ng ch\u1eebtig m\u1ef1d, h\u00e0ng ng\u00e0y c\u00f9ng cung n\u1eef d\u1ea1o ch\u01a1i l\u00e0m vui, nghe ngo\u00e0i th\u00e0nh c\u00f3 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, l\u1edd \u0111i gi\u1ea3 c\u00e1ch kh\u1ed5ng bi\u1ebft\\\". Gi\u00ealt trung th\u1ea7n, th\u00e2n vua ph\u1ea3i nh\u1ecdc Ph\u1ea1m Du v\u1ed1n l\u1ea7 t\u01b0\u1edbng coi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u1ecf ch\u00e2u Ngh\u1ec7 An, nh\u00e2n th\u1ea5y x\u00e3 h\u1ed9i h\u1ed7n lo\u1ea1n m\u1edbi t\u1ea1o ph\u1ea3n r\u1ed5i thu n\u1ea1p nh\u1eefng k\u1ebb \u01b0\u1ed9m c\u01b0\u1edbp l\u00e0m tay \u00bb159\u00ab","\u1eca\u1ea7\u1ec1u \u00edh\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c \u00ec>ua tri\u1ec1u ch\u00e2n v\u00e0 i\u1eadp ra \u0111\u1ed9i qu\u00e2n ri\u00eang g\u1ecdi l\u00e0 H\u1eadu Nh\u00e2n. D\u1ef1a v\u00e0o l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y, Ph\u1ea1m Du t\u00e1c oai t\u00e1c qu\u00e1i, qu\u00e2y nhi\u1ec5u c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 nhi\u1ec1u n\u01a1i khi\u1ebfn d\u00e2n c\u00e0ng ai o\u00e1n. \u0110\u1ea7u n\u0103m K\u1ef7 T\u1ef5 (1209), L\u00fd Cao T\u00f4ng sai t\u01b0\u1edbng Pham B\u1ec8nh Di \u0111em qu\u0103n \u0111i tr\u00e2n \u00e1p. L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Ph\u1ea1m Du \u1ee9\u00ecua to, tan t\u00e1c g\u1ea7n h\u1ebft, ri\u00eang Du ph\u1ea3i ch\u1ea1y tr\u1ed1r\u1ee5 nh\u00e0 c\u1eeda t\u00e0i s\u1ea3n b\u1ecb qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ecbch r\u1ed3i \u0111\u1ed1t h\u1ebft t\u00ecieo l\u1ec7nh c\u1ee7a Pham B\u1ec9nh Di. Khi \u0111\u01b0\u01a1c b\u00f4 ha b\u00e1o tiiv Du o\u00e1n gi\u1eadn c\u0103m h\u1eddn m\u1edbi r\u1eafp t\u00e2m tr\u1ea3 th\u00f9; sau khi t\u00ednh k\u1ebf hi\u1ec3m, Ph\u1ea1m Du vi\u00eat th\u01b0 v\u1ec1 tri\u1ec1u k\u00eau oan, r\u00f3i sai ng\u01b0\u1eddi mang v\u00e0ng b\u1ea1c v\u00e0o cung d\u00e2ng vua, l\u1ea1i \u0111\u00fat l\u00f3t cho m \u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n r\u1ed5i vu c\u00e1o Ph\u1ea1in B\u1ec9nh D\u1ec9 v\u00ec t\u01b0 th\u00f9 c\u00e1 nh\u00e2n m\u00e0 h\u1ea1i \u00f4ng ta, ch\u00e9m gi\u00e9lt d\u00e2n l\u00e0nh, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u1ee7a c\u1ea3i. L\u00fd Cao T\u00f4ng kh\u00f4ng cho coi x\u00e9t l\u1ea1i, l\u1eadp t\u00fate h\u1ea1 ch\u1ec9 g\u1ecdi Ph\u1ea1m B\u1ec9nh Di v\u1ec1 Tli\u0103ng Long. Khi t\u1edbi k\u1ec9nh s\u01b0, chu\u1ea9n h\u1ecb v\u00e0o cung b\u1ea9m t\u1ea5u th\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0di ng\u0103n l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi Ph\u1ea1m B\u1ec9nh Di r\u1eb1ng: - L\u1eddi c\u00e1o gi\u00e1c \u00f4ng c\u1ee7a Ph\u1ea1m Du \u0111\u00e3 \u0111\u00eah tai vua tr\u01b0\u1edbc r\u1ed3i, vua c\u00f2n ch\u01b0a ngu\u00f4i gi\u1eadn n\u00ean \u00f4ng \u0111\u1eebng v\u00e0o ngay. Pham B\u1ec9nh Di n\u00f3i: \u2022 - Ta th\u1edd vua tr\u1ecdn h\u1ebft l\u00f2ng trung m\u00e0 b\u1ecb k\u1ebb giatn t\u1eb7c gi\u00e8m pha \u01b0? Hu\u1ed5hg chi l\u00e0 c\u00f3 m\u1ec7nh vua \u0111 \u00f2 i ta c\u00f2n tr\u00e1nh v\u00e0o \u0111\u00e2u? \u00bb l\u00f3Ocat","<s^h\u1eef>i\u1eb9 di\u1ec1u th\u00fa vi v\u1ec1 c\u1ea5c vua tri\u1ec1u N\u00f3i r\u1ed3i c\u00f9ng con l\u00e0 Ph\u1ea1m Ph\u1ee5c c\u1ee9 \u0111i v\u00e0o. Vua sai b\u1eaft c\u1ea3 hai cha con \u0111em giam \u1ecf Thu\u1ef7 vi\u1ec7n \u0111\u1ecbi\u1eedi \u0111em ra h\u00e0nh h\u00ecnh th\u00ec t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a B\u1ec9nh Di l\u00e0 Qu\u00e1ch B\u1ed1c nghe tin \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh tr\u00f4ng h\u00f2 reo ti\u1ebfn v\u00e0o, \u0111\u00e1:\\\\ ngo\u00e0i c\u1eeda \u0110\u1ea1i Th\u00e0nh b\u1ecb ng\u1ef1 l\u00e2m qu\u00e2n ng\u00e1n l\u1ea1i. Sau m\u1ed9t h\u1ed3i giao chi\u1ebfn, qu\u00e2n c\u1ee7a Qu\u00e1ch B\u1ed1c ph\u00e1 c\u1eeda ti\u1ebfn v\u1ea3o cung \u0111\u1ec3 c\u1ee9u ch\u1ee7 t\u01b0\u00f3ng; th\u00e2y vi\u1ec7c g\u00e2p g\u00e1p, Ph\u1ea1m Du v\u00e0 em l\u00e0 Ph\u1ea1m K\u0169ih sai b\u1ed9 h\u1ea1 gi\u1ebft ch\u1ebft cha con Ph\u1ea1m B\u1ec9nh Di r\u1ed3i d\u1eabn vua b\u1ecf ch\u1ea1y kh\u1ecfi k\u1ee9\u1ee9i \u1eedi\u00e0nh. Qu\u00e1ch B\u1ed1c v\u00e0o cung V\u1ea1n Di\u00ean, l\u1eadp Ho\u00e0ng t\u1eed L\u00fd Th\u1ea7m l\u00ean l\u00e0m vua. L\u00fd Cao T\u00f4ng ch\u1ea1y v\u1ec1 Tam N\u00f4ng (nay \u1ee9\u00ecu\u1ed9c Ph\u00fa Th\u1ecd) n\u01b0\u01a1ng nh\u1edd H\u00e0 V\u1ea1n, m\u1ed9t th\u1ee7 l\u0129hh mi\u1ec1n s\u01a1n c\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c sau \u0111\u00f3 phi\u00eau d\u1ea1t nhi\u1ec1u n\u01a1i kh\u00e1c, cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00ean tr\u00e1nh n\u1ea1n t\u1ea1i Quy H\u00f3a giang (nay thu\u1ed9c Y\u00ean B\u00e1i, Ph\u00fa Th\u1ecd), v\u1ee3 vua l\u00e0 Nguy\u00ean phi \u0110\u00e0m Th\u1ecb c\u00f9ng c\u00e1c con l\u00e0 Th\u00e1i t\u1eed s\u1ea3m v\u1ea3 hai c\u00f4ng ch\u00faa ch\u1ea1y v\u1ec1 H\u1ea3i \u1ea4p {nay thu\u1ed9c Th\u00e1i B\u00ecnh). H\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m sau nh\u1edd l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a h\u1ecd Tr\u1ea7n, vua L\u00fd Cao T\u00f4ng m\u1edbi tr\u1ecf l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u0103ng Long. *o 161 as","L\u00dd HU\u1ec6 T\u00d4NG (1210 - 1224) \u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng tto h\u00fay l\u00e0 L\u00fd H\u1ea1o s\u1ea3m , c\u00f3 t\u00ean \u00a3 lk h \u00e1 c l\u00e0 L\u00fd K\u1ec9\u1ec3u, sinh th\u00e1ng 7 n\u0103m Gi\u00e1p D\u1ea7n (1194) t\u1ea1i ho\u00e0ng cung h kinh \u0111\u00f4 TTi\u0103ng Long. Vua l\u00e0 con tr\u01b0\u1ecfng c\u1ee7a L\u00fd Cao T\u00f4n^ m\u1eb9 l\u00e0 ho\u00e1ng h\u1eadu h\u1ecd \u0110\u00e0m (kh\u1ed5ng r\u00f5 t\u00ean). L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng l\u00e9n ng\u1ed5\u1ec9 ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 10 n\u0103m Canh Ng\u1ecd (1210), \u0111 t\u00eci t\u00ed\\\\\u00e1ng 10 n\u0103m Gi\u00e1p Th\u00e2n (1224) truy\u1ec1n ng\u00f4i cho con g\u00e1i r\u1ed3i \u0111i tu \u1ecf ch\u00f9a Ch\u00e2n Gi\u00e1o v\u1edbi ph\u00e1p hi\u1ec7u Hu\u1ec7 Quang \u0111\u1ea1i s\u01b0. Th\u00e1ng 8 n\u0103m B\u1eeb\u1eedi Tu\u1ea5t (1226) \u00f4ng b\u1ecb nh\u00e0 Tr\u1ea7n b\u1ee9c t\u1eed t\u1ea1i ch\u00f9a, \u1ecf ng\u00f4i t\u1ed5ng c\u1ed9ng 14 n\u0103m, \u1ee9\\\\\u1ecd 32 tu\u1ed5i. L\u1eadp tr\u00ed\u1ec3u \u0111\u1ec9nh ri\u00eang T\u01b0\u1edbng Qu\u00e1ch B\u1ed1c ng^e tin L\u00fd Cao T\u00f4ng theo K > 1 6 2 <\u00ab","(S^h\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u00fa vi v\u1ec1 c\u00e1c vua \u1eebi\u1ec3u l\u1eddi gi\u00e8m pha c\u1ee7a Ph\u1ea1m Du m\u1ea7 gi\u1ebft ch\u1ebft ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a mixih b\u00e8n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh v\u00e0o ho\u00e0ng cung \u0111\u1ec3 l\u00e0m lo\u1ea1n, khi\u1ebfn vua ph\u1ea3i b\u1ed3 ch\u1ea1y n\u00ean Quy H\u00f3a giang (nay thu\u1ed9c Y\u00ean B\u00e1i, Ph\u00fa Th\u1ecd). M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi trong ho\u00e0ng t\u1ed9c c\u0169ng t\u1ee9 t\u00e1n l\u00e1nh n\u1ea1n kh\u1eafp n\u01a1i, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed L\u00fd H\u1ea1o s\u1ea3m ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn th\u00f4n L\u01b0u Gia \u1ecf H\u1ea3i \u1ea4p (nay thu\u1ed9c H\u01b0ng Nh\u00e2n, Th\u00e1i B\u00ecnh); m\u1edbi \u0111\u00ean v\u00f9ng n\u00e0y\/nghe t\u00ed\u00eahg con g\u00e1i c\u1ee7a Tr\u1ea7n L\u00fd c\u00f3 nhan s\u1eafc, b\u00e8n l\u00e2y l\u00e0m v\u1ee3. Nh\u00e0 Tr\u1ea7n L\u00fd v\u1ed1n xu\u1ea5t t\u00eci\u1ea7n l\u00e0m ngh\u1ec1 \u0111\u00e1nh c\u00e1, sau tr\u1edf n\u00ean gi\u00e0u, ng\u01b0\u1eddi quanh v\u00f9ng theo ph\u1ee5c, t\u1ef1 x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng ri\u00eang, nh\u00e2n c\u00f3 Th\u00e1i t\u1eed \u0111\u0102\u1ea7 b\u00e8n d\u1ef1a v\u00e0o g\u00e2y \u1ee9ianh th\u1ebf. Th\u00e1i t\u1eed sau khi l\u00e2y con g\u00e1i c\u1ee7a Tr\u1ea7n L\u00fd li\u1ec1n phong cho \u00f4ng t\u01b0\u1edbc Minh T\u1ef1, phong em v\u1ee3 Tr\u1ea7n L\u00fd l\u00e0 T\u1ed5 Trung T\u1eeb l\u00e0m \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Ph\u1ea1m Ngu l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng ph\u1ea9m ph\u1ee5ng ng\u1ef1. M\u00e1y ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y chi\u00eau t\u1eadp binh m\u00e3 d\u01b0\u1edbi danh ngh\u0129a gi\u00fap Th\u00e1i t\u1eed s\u1ea3m r\u1ed3i l\u1eadp \u00f4ng l\u00e0m vua, l\u1ea5y t\u00f4n x\u01b0ng l\u00e0 Th\u1eafng V\u01b0\u01a1ng. Bi\u1ebft t\u00edn con m\u00ecnh t\u1ef1 \u00fd x\u01b0ng v\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1p tri\u1ec1u \u0111\u00f9ih ri\u00eang v\u00e0 phong t\u01b0\u1edbc t\u00f9y ti\u1ec7n L\u00fd Cao T\u00f4ng r\u1ea5t t\u1ee9c gi\u1eadn. Khi \u00e2y, \u01a1i\u1eb7c d\u00f9 v\u1eabn ph\u1ea3i l\u00e1nh n\u1ea1n \u1ed5 Quy Ho\u00e1 giang nh\u01b0ng vua v\u1eabn mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, b\u00e8n sai Ph\u1ea1m Du \u0111i li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a \u0110o\u1ea3n V\u0103n L\u1ed5i \u1edf v\u00f9ng H\u1ed5ng Ch\u00e2u (nay thu\u1ed9c H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng) nh\u01b0ng m\u01b0u kh\u00f4ng th\u00e0nh. BU 163 cs","(\u1ebd\u1ec9Hh\u1eefrt\u00ed\u1eca \u0111i\u1ec1u th\u00fa \u00ec\u2019\u1ecb v\u1ec1 c\u0111c vua tri\u1ec1u Tr\u1ea7n L\u00fd v\u00e0 T\u00f4 Tnmg T\u1eeb nh\u00e2n \u0111\u00f3 mu\u1ed1h gi\u00e0i\u1ee9\\\\ th\u1ebf m\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c nh\u00f3m qu\u00e2n kh\u00e1c b\u00e8n mang binh l\u1ef1c v\u1ec1 kinh t\u00eci\u00e0nh Th\u00e1ng Long \u0111\u00e1nh Qu\u00e1ch B\u1ed1c. Cu\u00f4'i n\u0103m K\u1ef7 T\u1ecb (1209) lo\u1ea1n Qu\u00e1ch B\u1ed1c b\u1ecb d\u1eb9p nh\u01b0ng Tr\u1ea7n L\u00fd t\u1eed tr\u1ead\u0129i\/ T\u00f4 Tmng T\u1eeb tr\u1edf \u1ee9i\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng h\u1ecd Tr\u1ea7n \u0111\u00e3 \u0111\u00f3n vua L\u00fd Cao T\u00f4ng v\u1ec1 cimg v\u00e0 tr\u1ecf th\u00e0nh tr\u1ecdng th\u1ea7n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Th\u00e1ng 3 n\u0103m Canh Ng\u1ecd (1210), L\u00fd Cao T\u00f4ng sai quan Th\u01b0\u1ee3ng ph\u1ea9m ph\u1ee5ng ng\u1ef1 l\u00e0 \u0110\u1ed7 Qu\u1ea3ng \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00ean nh\u00e0 T\u00f4 Trung T\u1eeb \u0111\u00f3n Th\u00e1i t\u1eed S\u1ea3m v\u1ec3 k\u1ee9\u1ee9i. Chuy\u1ec7n t\u1ef1 x\u01b0ng v\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1ed1c \u0111\u00f3 vua kh\u00f4ng x\u00e9t t\u1edbi n\u00ean th\u00e1i t\u1ee7r tho\u00e1t t\u1ed9i. T\u00ecnh ngh\u0129a v\u1ee3 ch\u1ed5ng Trong s\u1ed1 c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1t c\u1ee9, L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng v\u00e0 m\u1eb9 \u00f4ng \u1ec9\u00e0 \u0110\u00e0m Th\u00e1i h\u1eadu mu\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o Tr\u1ea7n T\u1ef1 Kh\u00e1nh nhimg v\u1eabn c\u00f2n nghi ng\u1edd cho l\u1ea7 c\u00f3 m\u01b0u \u0111\u1ed5 kh\u00e1c v\u00ec th\u1ebf c\u00f3 l\u1ea7n vua sai qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady \u00f4ng v\u1eabn r\u1ea5t y\u00eau qu\u00fd Tr\u1ea7n Th\u1ecb Dung, em g\u00e1i c\u1ee7a Tr\u1ea7i\u00ec T\u1ef1 Kh\u00e1nh; \u0111\u1ea7u n\u0103m B\u1ee9ih T\u00fd (1216) vua s\u1eafc phong b\u00e0 t\u1eeb ng\u1ef1 n\u1eef l\u00ean l\u00e0m Thu\u1eadn Trinh phu nh\u00e2n. Ri\u00eang c\u00f3 Th\u00e1i h\u1eadu cho r\u1eb1ng Tr\u1ea7n T\u1ef1 Kh\u00e1i\u1ee9i l\u00e0 k\u1ebb ph\u1ea3n tr\u1eafc, n\u00ean gh\u00e9t l\u00e2y sang con d\u00e2u v\u00e0 th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 phu nh\u00e2n m\u00e0 *\u00ab>164 C9","\u0111i\u1ec1u th\u00fa \u1ec9>i v\u1ec1 c\u00e1c V\u00ec\u1ecbg tri\u1ec1u e \u00ec^ \u00fd m\u1eafng m\u1ecf n\u00f3i l\u00e0 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a gi\u1eb7c, b\u1ea3o vua \u0111u\u1ed5i b\u1ecf \u0111i; l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn \u00e9p phu nh\u00e2n ph\u1ea3i t\u1ef1 s\u00e1t. Vua bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee2c \u0111\u1ec1u ng\u00e1n l\u1ea1i. B\u1ecb m\u1eb9 th\u00fac \u00e9p, c\u00f3 l\u1ea7n L\u00fd Hu\u1ec7 T\u1ed5ng \u0111\u00e0nh gi\u00e1ng Thu\u1eadn Trinh phu nh\u00e2n xu\u1ed1ng l\u00e0m th\u1ecb n\u1eef, nh\u01b0ng ch\u1ec9 \u00edt l\u00e2u sau \u00f4ng l\u1ea1i \u0111\u01b0a b\u00e0 tr\u1edf l\u1ea1i b\u1eadc phu nh\u00e2n. Bi\u1ebft kh\u1ed5ng th\u1ec3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn vua, \u0110\u00e0m Th\u00e1i h\u1eadu T\u1ea5i t\u1ee9c gi\u1eadn b\u00ed m \u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c v\u00e0o m\u00f3n \u0103n \u0111\u1ed5 u\u1ed1hg c\u1ee7a phu nh\u00e2n r\u1ed5i cho b\u01b0ng \u0111\u1ebfn, may thay h\u00f4m \u0111\u00f3 vua l\u1ea1i \u0111ang ng\u1ed3i tr\u00f2 chuy\u1ec7n c\u00f9ng phu nh\u00e2n, th\u1ea5y th\u1ebf c\u00f3 \u00fd d\u00f9ng c\u01a1m chung v\u1edbi b\u00e0. B\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u ho\u1ea7ng s\u1ee3 v\u1ed9i mang \u0111\u1ed5 \u0103n \u01b0\u00e1nh \u0111i, vua l\u1ea5y l\u00e0m ngd sai tra x\u00e9t m\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a m\u1eb9 minh, s\u1ee3 b\u00e0 l\u1ea1i t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9c v\u1ee3 n\u00ean t\u1eeb \u0111\u00f3 \u00f4ng \u0111\u1ec1u cho Thu\u1eadn Trinh phu nh\u00e2n \u0111i theo, kh\u00f4ng r\u1eddi m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc. Trong m\u1ed7i b\u1eefa \u0103n L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng \u0111\u1ec1u chia cho phu nh\u00e2n m\u1ed9t n\u1eeda t\u1eeb b\u00e1t cdm \u0111\u1ebfn ch\u00e9n n\u01b0\u1edbc. M\u1ed9t l\u1ea7n Th\u00e1i h\u1eadu l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn phu nh\u00e2n \u0111\u1ebfn v\u00e0 \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t ch\u00e9n thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c b\u1eaft ph\u1ea3i u\u1ed1ng ngay tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t m\u00ecnh. Vua nghe t\u00ecn v\u1ed9i v\u00e1ng ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn ng\u0103n l\u1ea1i r\u1ed3i h\u1ebft l\u1eddi van xin m\u1eb9 ngh\u0129 l\u1ea1i, Th\u00e1i h\u1eadu n\u1ed5i gi\u1eadn b\u1ecf \u0111i. Ngay \u1eefong \u0111\u00eam \u1ea5y L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng c\u00f9ng Thu\u1eadn Trinh phu nh\u00e2n b\u00ed m\u1eadt c\u1ea3i trang, \u0111em theo m\u1ed9t \u00edt ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u l\u1ebbn tr\u00f4n BO 165 o*","(B^k\u1eefn\u1eb9 M\u1ebfu th\u00fa v\u1ecb v i c\u1ea5c vua tri\u1ec1u kh\u1ecfi ho\u00e0ng cimg ch\u1ea1y \u0111\u00ear\\\\ huy\u1ec7n Y\u00ean Duy\u00ean, \u0111\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng sang c\u1eed u Li\u00ean (nay \u1eediu\u1ed9c Gia L\u00e2m, H\u00e0 N\u1ed9i). Sau \u0111\u00f3 vua sai ng\u01b0\u1eddi nh\u1eafn t\u00edn cho Tr\u1ea7n T\u1ef1 Kh\u00e1i\u1ee9\u00ec \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u. Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu truy\u1ec1n, Tr\u1ea7n T\u1ef1 Kh\u00e1nh v\u1ed9i \u0111em thuy\u1ec1n \u0111 \u1ed5 i \u0111\u00f3n vua v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i c\u1ee7a m\u00ecnh. L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng \u1edf \u0111\u00f3 g\u1ea7n n\u1eeda n\u0103m, \u0111\u1ebfn cu\u00f4\u00ec n\u0103m B\u00ednh T\u00fd (1216) m\u1edbi v\u1ec1 Th\u0103ng Long. T\u1eeb \u0111\u00f3 Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u00e1nh ch\u1ecbu, kh\u1ed5ng c\u00f2n t\u00ecm c\u00e1ch h\u1ea1i Thu\u1eadn Trinh phu nh\u00e2n hay l\u00e0m g\u00ec c\u1ea3n tr\u1edf \u0111\u1ebfh m\u00f4l t\u00ecnh ch\u1ed3ng v\u1ee3 c\u1ee7a con trai m\u00ecnh n\u1eefa. \u00d4ng vua \u0111i\u00ean Th\u00e1ng 12 n\u0103m B\u1ee9\u1ee9i T\u00fd (1216), phu nh\u00e2n Tr\u1ea7n Th\u1ecb Dung \u0111\u01b0\u1ee3c L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng phong l\u00e0m Thu\u1eadn Trinh ho\u00e0ng h\u1eadu. T\u1eeb \u0111\u00f3, anh em, \u1ee9i\u00f4n t\u00ec\\\\u\u1ed9c h\u1ecd Tr\u1ea7n c\u1ee7a b\u00e1 d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c \u1edf hai ban v\u0103n v\u00f5, gi\u1eef c\u00e1c v\u1eca tr\u00ed quan \u1eef\u1ecdng trong tri\u1ec1u: Tr\u1ea7n T\u1ef1 Kh\u00e1nh l\u00e0m I^ \u1ee5 ch\u1ee9\u1ee9i t\u00eci\u00e1i u\u00fd, Tr\u1ea7n Th\u1eeba l\u00e0m N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00e1n th\u1ee7... B\u00e2y gi\u1edd thi\u00ean h\u1ea1 r\u1ed1i lo\u1ea1n, vua Hu\u1ec7 T\u00f4ng ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o h\u1ecd Tr\u1ea7n \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p c\u00e1c l\u1ef1c Ii\u00ed\u1ee2ng c\u00e1t c\u1ee9. Tri\u1ec1u ch\u00fa\u1eedi b\u1ecf b\u00ea, vua s\u1ee9c kh\u1ecfe kh\u00f4ng t\u1ed1t^ l\u1ea1i b\u1ecb tr\u00fang phong n\u00ean \u0111au y\u1ebfu lu\u00f4n, kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u1edf trong ct\u1ec9ng. Th\u00e1ng 3 n\u0103m E)\u1eeb\u00bbh S\u1eedu (1217), vna ph\u00e1t \u0111i\u00ean, nhi\u1ec3u l\u00fac t\u1ef1 xt\u1eefig l\u00e1 K \u1ec9 16\u00d3 \u00ab","<sNh\u1eef\u00bb\u1ecd \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 vi v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec3u nii\u00ean t\u01b0\u1edbng gi\u00e1ng tr\u1ea7n, tay c\u1ea7m gi\u00e1o v\u00e0 m\u1ed9c, c\u1eafm c\u1edd nh\u1ecf v\u00e0o b\u00fai t\u00f3c m\u1ea3 m\u00faa h \u00e1 t Ta \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u01b0\u1edbng nh\u00e0 t\u00fa i, H\u00f4m nay gi\u00e1ng th \u1ebf cho ng\u01b0\u1eddi s\u1ee3 oai. C\u1ee9 nh\u01b0 v\u1eady li\u00ean t\u1ee5c, t\u1eeb s\u1edbm \u0111\u00f4n chi\u1ec1u kh\u00f4ng ngh\u1ec9, khi m\u00faa xong t\u00ec\u00f9 \u0111\u1ed5 m\u1ed5 h\u00f4i, n\u00f3ng b\u1ee9c kh\u00e1t n\u01b0\u1edbc l\u1ea1i u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u say, ng\u1ee7 li b\u00ec \u0111 \u1ed1 i h\u00f4m sau m\u1edbi t\u1ec9nh. Quy\u1ec1n b\u1ee9\u1eedi rcfi c\u1ea3 v\u00e0o tay Tr\u1ea7n T\u1ef1 Kh\u00e1nh. Th\u00e1ng 12 n\u0103m Qu\u00fd M\u00f9i (12230, Tr\u1ea7n T\u1ef1 Kh\u00e1nh ch\u1ebft, quy\u1ec1n l\u1ef1c l\u1ea1i chuy\u1ec3n sang ng\u01b0\u1eddi em ho T\u01b0 Kh\u00e1nh l\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u00f4.\u2022 \u2022* N\u0103m Gi\u00e1p Th\u00e2n (1224), b\u1ec7nh vua c\u00e0ng n\u1eb7ng h\u01a1n, nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u00f3, th\u00e1ng 10 c\u00f9ng n\u0103m, d\u01b0\u1edbi s\u1ee9c \u00e9p c\u1ee7a Tr\u1ea7n Th\u1ee7 E>\u1ed9, L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng l\u1eadp con g\u00e1i th\u1ee9 2 \u1ec9\u00e0 c\u1ed5ng ch\u00faa Chi\u1ebdu Th\u00e1nh m\u1edbi l\u00ean 8 tu\u1ed5i l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed r\u1ed5i nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i cho. Sau \u0111\u00f3 vua xu\u1ea5t gia \u0111i tu, \u1ec9\u1ea5y ph\u00e1p danh \u1ec9\u1ea3 Hu\u1ec7 Quang \u0111\u1ea1i s\u01b0. Ldi nguy\u1ec1n c\u1ee7a L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng Vua L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng t\u00e2m t\u01b0 bu\u1ed3n n\u1ea3n, th\u1ec3 tr\u1ea1ng b\u1ec7nh t\u1eadt n\u00ean quy\u1ec1n h\u00e0nh r\u01a1i d\u1ea7i\u00ec v\u00e0o tay h\u1ecd Tr\u1ea7n. TTi\u00e1ng 10 n\u0103m Gi\u00e1p Th\u00e2n (1224) \u00f4ng truy\u1ec1n ng\u1ed3i cho con g\u00e1i th\u1ee9 2 r\u1ed3i v\u00e0o tu \u1ed5 ch\u00f9a Ch\u00e2n Gi\u00e1o trong \u0111\u1ea1i n\u1ed9i th\u00e0nh Th\u0103ng Long. Khi *o 167 \u00ab","\u00a9^h\u1eefn\u1ecd di\u1ec3u th\u00fa vi v\u1ec1 c\u00e1c vxia tri\u1ec1u rh\u00e0 1 r !\u00edi th\u00e1nh l\u1eadp, \u00f4ng v\u1ea3n \u1ed3 trong ch\u00f9a, th\u1ec9nh t\u00ecio\u1ea3ng c\u00f3 ra ch\u1ee3 \u0110\u00f4ng xem \u0111\u00f2i s\u1ed1ng d\u00e2n ch\u1ee9ng, m\u00ecnh m\u1eb7c \u00e1o n\u00e2u s\u1ed3ng, ch\u00e2n \u0111i gi\u1ea7y c\u1ecf, ch\u1ed3ng c\u00e2y g\u1eady tre. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n tr\u00f4ng th\u00e2y \u00f4ng \u0111\u1ec1u ch\u1ea1y l\u1ea1i xem, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m \u0111\u00ean ph\u00e1t kh\u00f3c. Nghe tin qu\u00e2n l\u00faih b\u00e1o m\u1ecdi chuy\u1ec7n, Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 l\u1ea5y l\u00e0m lo ng\u1ea1t s\u1ee3 r\u1eb1ng l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n nh\u1edb vua c\u0169 s\u1ebd sinh bi\u1ebfn lo\u1ea1n n\u00ean quy\u1ebft b\u1ee9c h\u1ea1i. M\u1ed9t \u1ec9\u1ea7n Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 v\u00e0o ch\u00f9a, th\u1ea5y Hu\u1ec7 T\u00f4ng \u0111ang ng\u1ed5i x\u1ed5m nh\u1ed5 c\u1ed3 \u1ecf v\u01b0\u1eddn b\u00e8n n\u00f3i: - Nh\u1ed5 c\u1ecf ph\u1ea3i nh\u1ed5 h\u1ebft r\u1ec5. Hu\u1ec7 T\u00f4ng nghe v\u1eady \u0111\u1ee9ng d\u1eady, ph\u1ee7i tay b\u1ea3o r\u1eb1ng: - C\u00e2u c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i n\u00f3i ta hi\u1ec3u r\u1ed3\u1ec9\u1eca Sau \u0111\u00f3 Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn ch\u00f9a b\u00e0y bi\u1ec7n h\u01b0\u01a1ng hoa v\u00e0 b\u1ea3o: - Thi\u00ed\u1ee2ng ph\u1ee5 sai th\u1ea7n \u0111\u1ebfh xin v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t vi\u1ec7c. \u2022# Hi\u1ec3u th\u00e2m \u00fd trong c\u00e2u \u0111\u00f3, Hu\u1ec7 T\u00f4ng gi\u1eadn \u1ec9\u1eafm n\u00f3i: - Ta t\u1ee5ng kinh xong s\u1ebd t\u1ef1 t\u1eec! M\u1ed9t l\u00e1t sau \u1ed5ng v\u00e0o bu\u1ed3ng ng\u1ee7 kh\u00e1h r\u1eb1ng: - Thi\u00ean h\u1ea1 nh\u00e0 ta \u0111\u00e3 v\u1ec1 tay nh\u00e0 ng\u01b0\u01a1i r\u1ed5i, ng\u01b0\u01a1i l\u1ea1i c\u00f2n gi\u1ebft ta; ng\u00e0y nay ta ch\u1ebft, \u0111 \u1ed1 i khi c\u00e1c con ch\u00e1u ng\u01b0cfi ci\u00f5ng s\u1ebd b\u1ecb nh\u01b0 th\u1ebf. B\u1ee1 168 cs","<B^h\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua t\u0129i\u1ec3u Kh\u00e3h xong \u1ed3ng treo c\u1ed5 t\u1ef1 v\u1eabn, h\u00f4m \u0111\u00f3 l\u00e1 ng\u00e0y m\u1ed3ng 10 th\u00e1ng 8 n\u0103m B\u1eed\u1ee9i Tu\u1ea5t (1226). \u0110i\u1ec1u k\u1ef3 l\u1ea1 l\u00e0 \u0111\u1ee9ng 174 n\u0103m sau, H\u1ed5 Qu\u00fd Ly c\u0169ng \u1eedi\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c c\u01b0\u1edbp ng\u00f4i nh\u1ea3 Tr\u1ea7n b\u1eb1ng vi\u1ec7c \u00e9p vua Tr\u1ea7n Thu\u1eadn T\u00f4ng nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i cho con l\u00e0 Tr\u1ea7n \u00c1n m\u1edbi 3 tu\u1ed5i, r\u1ed3i b\u1eaft \u0111i tu. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 4 n\u0103m K\u1ef7 M\u00e3o (1399) H\u1ed5 Qu\u00fd Ly sai ng\u01b0\u1eddi \u0111 \u1ed1 i b\u1ee9c Tr\u1ea7n Thu\u1eadn T\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ef1 t\u1eed. V\u1eady l\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eb7p l\u1ea1i chuy\u1ec7n \\\"gi\u1ebft vua, c\u01b0\u1edbp ng\u00f4i\\\". 169 os","L\u00dd CHI\u00caU HO\u00c0NG (1224 - 1225) \u1ea5 \u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng t\u1ebdn h\u00fay l\u00e0 L\u00fd Ph\u00e2t Kim, sau \u0111\u1ed5i l\u00e1 L\u00fd Thi\u00ean Hmh, sinh th\u00e1ng 9 n\u0103m M\u1eadu D\u1ea9n (1218) t\u1ea1i ho\u00e0ng cung \u1edf k\u1ec9nh \u0111\u1ed5 Th\u0103ng Long. N\u1eef ho\u00e0ng l\u00e0 con g\u00e1i th\u1ee9 2 c\u1ee7a L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng, m\u1eb9 \u1ec9\u1ea3 b\u00e0 ho\u00e0ng h\u1eadu Tr\u1ea7n Th\u1ecb Dung (sau \u0111\u01b0\u1ee2c phong l\u1ea3 Thu\u1eadn Trinh th\u00e1i h\u1eadu). L\u00fd Qhi\u00eau Ho\u00e0ng l\u00ean ng\u00f4i th\u00e1ng 10 n\u0103m Gi\u00e1p Th\u00e2n (1224), \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 12 n\u0103m \u1ea4t D\u1eadu (1225) nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i cho ch\u1ed5ng l\u00e1 Tr\u1ea7n c\u1ea3n h. Th\u00e1ng 3 n\u0103m M\u1eadu D\u1ea7n (1278) b\u00e0 v\u1ec1 th\u0103m qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng C\u00f4\u2019 Ph\u00e1p v\u00e0 m\u1ea5t v\u00e0o ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 9 n\u0103m \u0111\u00f3, \u1edf ng\u00f4i h\u01a1n 1 n\u0103m, tho 60 tu\u1ed5i. l\u1ee1 170 of","^^h \u1eef n \u1eb9 di\u1ec1u ih\u00fa vi v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec3u M\u1ed1i tinh tr\u1ebb con Sau khi L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i cho con g\u00e1i t\u00ec\u00ec\u1ee9 2 v\u00e2o th\u00e1ng 10 n\u0103m Gi\u00e1p Th\u00e2n (1224) r\u1ed5i \u0111i tu, khi \u1ea5y n\u1eef ho\u00e0ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c 7 tu\u1ed5i n\u00ean vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00fa\u1ee9i do Th\u00e1i h\u1eadu Tr\u1ea7n Th\u1ecb Dimg \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh. T\u1eeb \u0111\u1eaby h\u1ecd Tr\u1ea7n d\u1ea7n n\u1eafm gi\u1eef binh quy\u1ec1n v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng \u1eefong \u1eefi\u1ec1u. L\u00fac \u0111\u00f3 Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ch\u00ed huy s\u1ee9 t\u00ednh k\u1ebf \u0111o\u1ea1t v\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n v\u1ec1 tay d\u00f2ng h\u1ecd m\u00ecnh, d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 \u0111\u1ea1o di\u1ec5n c\u1ee7a \u00f4ng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u00e1u h\u1ecd l\u00e0 Tr\u1ea7n c\u1eb3nh, 8 tu\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee2c \u0111\u01b0a v\u00e0o cung l\u00e0m Ch\u00e1nh \u1ec9h\u1ee7, c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 h\u1ea7u h\u1ea1 L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng. V\u00ec c\u00f9ng l\u1ee9a tu\u1ed5i n\u00ean Chi\u00eau Ho\u00e0ng ch\u1ec9 \u1eefi\u00edch g\u1ea7n g\u0169i tr\u00f2 chuy\u1ec7n, \u01b0\u00eau \u0111\u00f9a v\u1edbi Tr\u1ea7n c\u1eb3nh. M\u1ed7i khi ch\u01a1i \u0111\u00eam \u0111\u1ec1u cho g\u1ecdi c\u1ea3nh \u0111\u1ebfh c\u00f9ng ch\u01a1i, th\u00e2y Canh \u1ed3 ch\u1ecf t\u00f4i \u1ee9\u00f9 ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn tr\u1ebdu ch\u1ecdc, ho\u1eb7c n\u1eafm l\u00e2y t\u00f3c, ho\u1eb7c \u0111\u1ee9ng l\u00ean b\u00f3ng. C\u00f3 m\u1ed9t h\u00f4m, Tr\u1ea7n c\u1ea3i\u1ee9i bimg ch\u1eadu n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u, Chi\u00eau Ho\u00e0ng r\u1eeda m\u1eb7t xong, !\u00e2y tay v\u1ed1c n\u01b0\u1edbc t\u00e9 \u01b0\u1edbt c\u1ea3 m\u1eb7t c\u1ea3n h r\u1ed5i c\u01b0\u1eddi tr\u00eau. Tr\u1ea7n C\u1ea3nh kh\u1ed5ng \u0111\u00e1m n\u00f3i g\u00ec, v\u1ec1 b\u00ed m\u1eadt k\u1ec3 l\u1ea1i v\u1edbi ch\u00fa. Tr\u1ea7n Th\u1ee7 E)\u1ed9 nghe v\u1eady li\u1ec1n n\u00f3i; - N\u1ebfu t\u00eci\u1ef1c nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec h\u1ecd ta t\u00eci\u00e0nh ho\u00e1ng t\u1ed9c hay h\u1ecb di\u1ec7t t\u1ed9c \u0111\u00e2y? L\u1ea1i \u0111\u00e9h m\u1ed9t h\u00f4m, L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng l\u1ea5y kh\u0103n tr\u1ea7u n\u00e9m cho c\u1ea3nh. 171 08","<s?^ft\u1eebn\u1ecd \u0111i\u1ec3u tk\u00fa vi v\u1ec1 c\u0111c vua tri\u1ec3u <^\u00fd Tr\u1ea7n C\u1ea3nh i\u1ea1i v\u1ec1 n\u00f3i v\u1edbi Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9. S\u1ee3 vi\u1ec7c ti\u1ebft l\u1ed9 th\u00ec b\u1ecb gi\u1ebft c\u1ea3 h\u1ecd, Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 b\u00e8n b\u00e0n g\u1ea5p v\u1edbi em h\u1ecd l\u00e0 Th\u00e1i h\u1eadu Tr\u1ea7n Th\u1ecb Dung r\u1ed5i t\u1ef1 \u0111em gia thu\u1ed9c th\u00e2n th\u00edch v\u00e0o trong cung c\u1ea5m. Sau \u0111\u00f3 sai \u0111\u00f3ng c\u1eeda th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c c\u1eeda cung, c\u1eed ng\u01b0\u1eddi coi gi\u1eef nghi\u00eam n g \u1eb7 t c\u00e1c quan x\u1eebi v\u00e0o ch\u1ea7u vua nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Ti\u1ebfp \u0111\u00f3 Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 loan b\u00e1o r\u1eb1ng: B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ed5ng r\u1ed5i. C\u00e1c quan \u0111\u1ec3u nghe theo, x\u0169\u00ec ch\u1ecdn ng\u00e1y v\u00e0o ch\u1ea7u. Th\u1ebf l\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 l\u00e2y d\u1ecbp \u0111\u00f3 d\u1ef1ng n\u00ean cu\u1ed9c h\u1ed3n nh\u00e2n gi\u1eefa L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng v\u00e0 Tr\u1ea7n C\u1ea3nh. T\u1eeb chuy\u1ec7n ch\u01a1i b\u1eddi c\u1ee7a tr\u1ebb con th\u00e0nh chuy\u1ec7n t\u00ecnh duy\u00ean, r\u1ed5i v\u1ee2 nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i cho ch\u1ed5ng c\u0169ng \u1ec9\u00e0 l\u1ec1 h\u1ee2p l\u00fd; tri\u1ec1u ch\u00ednh chuy\u1ec3n giao sang tay h\u1ecd Tr\u1ea7n. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u n\u1eb1m trong m\u01b0u k\u1ebf m\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 t\u00ednh to\u00e1n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u1eadu thu\u1eabn \u0111\u1eafc l\u1ef1c, c\u1ef1c k\u1ef3 quan tr\u1ecdng c\u1ee7a Th\u00e1i h\u1eadu Tr\u1ea7n Th\u1ecb Dung, m\u1eb9 \u0111\u1ebb c\u1ee7a L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0i\u00ecg, c\u00f4 ru\u1ed9t c\u1ee7a Tr\u1ea7n c\u1ea3nh. L\u1ea7n g\u1eb7p gd cu\u1ed1i c\u00f9ng Sau khi nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i cho ch\u1ed5ng, L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng tr\u1edf th\u00e0nh ho\u00e0ng h\u1eadu Chi\u00eau Th\u00e1nh; ng\u1ee1 r\u1eb1ng t\u1eeb \u0111\u00e2y cu\u1ed9c \u0111\u1eddi b\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 ni\u1ec1m hanh ph\u00fac v\u1edbi b\u00f4n ph\u1eadn ng\u01b0\u1eddi v\u1ee2. Th\u1ebf'nh\u01b0ng \u0111\u00eah n\u0103m 19 H> 172 C s\u00ed","(S^h\u1eedn\u1eb9 di\u1ec1u ih\u1ee9 vi v\u1ec1 c\u00e1c vita tri\u1ec1u tu\u1ed5i ho\u00e0ng h\u1eadu v\u1eabn ch\u01b0a s\u1eeb\u1ee9i con, Th\u00e1i s\u01b0 Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 s\u1ee2 vua kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba t\u1ef1 \u0111\u00e3 n\u00f3i th\u00e3rig v\u1edbi Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng r\u1eb1ng; - Ho\u00e0ng h\u1eadu Chi\u00eau Th\u00e1nh l\u00e0m v\u1ee2 \u0111\u00e3 h\u01a1n 10 n\u0103m m\u00e0 kh\u00f4ng s\u0169\u00ech n\u1edf th\u00ec l\u00e0m sao c\u00f3 hi v\u1ecdng v\u1ec1 s\u1ef1 n\u00f4l\u1ec9 d\u00f5i sau n\u00e0y, b\u1ec7 h\u1ea1 ph\u1ea3i ch\u1ecdn m\u1ed9t ho\u00e0ng h\u1eadu kh\u00e1c\u00ed \u2666 N\u00f3i l\u00e0 l\u00e0m, b\u1eb1ng uy quy\u1ec1n c\u1ee7a l\u0129\u00ec\u00ecnh Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 \u00e9p vua Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng ph\u1ebf ng\u00f4i v\u1eca ho\u00e0ng h\u1eadu, gi\u00e1ng Chi\u00eau Th\u00e1nh xu\u1ed1ng l\u00e0m c\u00f4ng ch\u00faa. Th\u1ebf l\u00e0 trong ng\u00f3t 20 n\u0103m sau \u0111\u00f3, t\u1eeb khi ph\u1ea3i l\u00e0m c\u00f4ng ch\u00faa l\u1ea7n \u1ee9\\\\\u1ee9 hai n\u00e0y, Chi\u00eau Th\u00e1nh s\u1ed1ng \u00e2m th\u1ea7m n\u01a1i th\u00e2m cung, m\u1ed9t m\u00ecnh m\u1ed9t b\u00f3ng v\u00f3i n\u1ed7i hiu qu\u1ea1nh, kh\u1ed5 \u0111au, bu\u1ed5n t\u1ee7i. \u0110\u1ea7u n\u0103m M\u00e2u Ng\u1ecd (1258) sau chi\u00f4h th\u1eafng gi\u1eb7c Nguy\u00ean M\u00f4ng, vua Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u1ed3ng m\u1ecf h\u1ed9i t\u1ea1i ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, b\u00ecnh c\u00f4ng ban th\u01b0\u1ecfng cho qu\u1ea7n th\u1ea7n v\u00e0 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu g\u1ea3 Chi\u00eau Th\u00e1nh cho t\u01b0\u1edbng L\u00ea T\u1ea7n (t\u1ee9c L\u00ea Ph\u1ee5 Tr\u1ea7n), ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn ch\u1ed1ng gi\u1eb7c v\u1eeba qua. V\u1eady \u1ec9\u00e1 ngt\u00eddi v\u1ee2 b\u1ecb ru\u1ed3ng b\u1ecf l\u1ea1i to\u1edf th\u00e0nh \\\"ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng\\\" m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed5ng ban cho b\u1ec1 t\u00f4i c\u1ee7a m\u00ecnh. Tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 l\u1ea1 ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 trong l\u1ecbch s\u1eed \u0129i\u00e1y, Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1eb5 v\u00e0o cung g\u1eb7p l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 \u0111\u1ea7u c\u1ee7a m\u00ecnh sau 20 n\u0103m xa c\u00e1ch. Kmh ng\u1ea1c, b\u1ea5t ng\u1edd khi\u1ebfn Chi\u00eau Th\u00e1nh ch\u1ec9 \u00bb6>17 3 \u00ab","\u00a9 N h\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua br\u00ec\u1ec1u y\u00ean l\u00e2ng ng\u1ed3i nghe nh\u00e0 vua t\u1ecf \u00fd bu\u1ed3n r\u1ea7u, \u0111au kh\u1ed5 v\u00ec \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 trong t\u00ecnh c\u1ea3nh nh\u01b0 v\u1eady. Cu\u1ed1i c\u00f9ng \u00f4ng n\u00f3i; - N\u00e0ng \u0111\u00e3 v\u00ec c\u01a1 nghi\u1ec7p h\u1ecd Tr\u1ea7n m\u00e0 hy sinh, ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng. Nay duy\u00ean ph\u1eadn \u0111\u00e3 h\u1ebft, ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f9ng b\u00ean nhau \u0111\u1ebfh b\u00e1ch ni\u00ean giai l\u00e3o, nh\u01b0ng tr\u00e2m c\u0169ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00e1ng ph\u1ea3i s\u1ed1hg trong hiu qu\u1ea1nh. Ng\u1eebng m\u1ed9t l\u00e1t, vua n\u00f3i ti\u1ebfp: - Ta mu\u1ed1n n\u00e0ng g\u00e1 ngh\u0129\u00e1 v\u1edbi L\u00ea T\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng t\u00e0i v\u1ed1n \u1eefiu\u1ed9c d\u00f2ng \u0111\u00f5i nh\u00e0 L\u00ea ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, \u1ed5 n g ta oai \u0111\u0169ng c\u00f3 th\u1eeba l\u1ea1i phong l\u01b0u m\u00e3 th\u01b0\u1ee3ng, nhi\u1ec1u mifu l\u01b0\u1ee3c; trong cu\u1ed9c ph\u00e1 gi\u1eb7c Th\u00e1t \u0110\u00e1t v\u1eeba r\u1ed5i \u0111\u00e3 l\u1eadp c\u00f4ng l\u1edbrv t\u1eebng h\u1ed9 gi\u00e1 c\u1ee9u ir\u1eabm. Mong n\u1eb1ng suy ngh\u0129 k\u1ef9, ch\u1edb ph\u1ee5 l\u00f2ng \u1eeb\u1eabm. N\u00f3i r\u1ed3i Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ee9ng d\u1eady ra kh\u1ed5i cung, t\u00e2m hdn \u00f4ng v\u00e0 m\u1eb7c c\u1ea3m v\u1ec1 l\u1ed7i \u0111\u1ea1o v\u1ee2 ch\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1eddng nh\u01b0 nh\u1eb9 b\u1edbt ph\u1ea7n n\u00e0o. C\u00f2n Chi\u00eau Th\u00e1nh v\u1eabn ng\u1ed3i l\u1eb7ng l\u1ebd nh\u00ecn t\u00edieo h\u00ecnh d\u00e1ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng bao n\u0103m m\u1edbi \u1eedi\u00e2y l\u1ea1i t\u00ecrong ch\u1ed1c l\u00e1t v\u00e0 gi\u1edd \u0111ang khu\u1ea5t d\u1ea7n sau c\u00e1nh r\u00e8m \u1ec9\u1ee5a v\u00e0ng th\u00eau ph\u01b0\u1ee3ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u1ea7n g\u1eb7p g\u1ee1 cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a hai con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 s\u1ed1 ph\u1eadn \u0111\u00e2 \u0111\u01b0a h\u1ecd \u0111\u00ea\u00edn v\u1edbi nhau v\u00e0 c\u0169ng chia l\u00eca h\u1ecd. \u00aba 174\u00ab\u00ed","(S\u1ec8Nh\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua \u1eebi\u1ec1u M\u1eb9 con ta \u0111\u1ec1u v\u1ec9 ngh\u0129a l\u1ed5n Sau khi Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng r\u1eddi kh\u1ecfi cung \u0111i\u1ec7n n\u01a1i Chi\u00eau Th\u00e1nh \u1ecf t\u00eci\u00ec c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1ch l\u1ea1i t\u00ecm \u0111\u1ebfn, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 m\u1eb9 c\u1ee7a b\u00e0, ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0 Thu\u1eadn Tr\u1eef\u1eedi ho\u00e0ng h\u1eadu, v\u1ee3 vua L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng. Sau khi tri\u1ec1u L\u00fd ch\u1ea5m d\u1ee9t, nh\u00e1 Tr\u1ea7n t\u00eci\u00e0r\u1eedi l\u1eadp, b\u00e0 Thu\u1eadn Tr\u1eefih Tr\u1ea7n Th\u1ecb Dimg to\u1edf th\u00e0nh v\u1ee3 Th\u00e1i s\u01b0 Tr\u1ea7n Th\u1ee7 E)\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 vai tr\u00f2 ch\u00ednh trong vi\u1ec7c chuy\u1ea3i giao v\u01b0\u01a1ng v\u1ecb t\u1eeb h\u1ecd L\u00fd sang tay h\u1ecd Tr\u1ea7n v\u00e0 b\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee2c phong l\u00e0 Linh T\u1eeb qu\u1ed1c m\u1eabu. L\u1ea7n n\u00e0y v\u00e0o cung, m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a b\u00e0 L\u1eefih T\u1eeb c\u0169ng l\u00e0 nh\u1eb1m thuy\u1ebft ph\u1ee5c con g\u00e1i v\u1ec1 cu\u1ed9c h\u00f4n nh\u00edlTi m\u1edbi m\u00e0 tri\u1ec1u Tr\u1ea7n s\u1eafp \u0111 \u1eb7t - Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee2ng \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi con r\u1ed3i, ta \u1ee9i\u00e2y con v\u1eabn c\u00f2n xu\u00e2n s\u1eafc, c\u1ea7n c\u00f3 ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a khi x\u1ebf b\u00f3ng m\u00e3n chi\u1ec3u. \u0110\u1eebng v\u00ec vi\u1ec7c c\u0169 m\u00e0 u u\u1ea5t, kh\u1ed5 \u0111au trong cung c\u1ea5m n\u1eefa. Chi\u00eau Th\u00e1r\u1eedi n\u00f3i: - B\u00e2y gi\u1edd con \u0111\u00e3 \u1edf tu\u1ed5i 40, m\u1eb9 c\u00f2n n\u00f3i \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n \u0111\u00f3 l\u00e0m g\u00ed. C\u00f2n vi\u1ec7c Ho\u00e0ng t\u00ec\u00ec\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi con th\u1ebf n\u00e0o, t\u00ecnh ngh\u0129a ra sao, m\u1eb9 c\u00f3 nh\u1edb ch\u0103ng? - M\u1eb9 hi\u1ec3u l\u00f2ng con, nh\u01b0tig m\u1eb9 mu\u1ed1n con ngh\u0129 \u0111\u1ebfn s\u01a1n h\u00e0 x\u00e3 t\u1eafc, \u0111\u1ebfn c\u01a1 nghi\u1ec7p h\u1ecd Tr\u1ea7n m\u00e0 ch\u1eeb\u1eedi con \u0111\u00e3 g\u00f3p c\u1ed3ng g\u00e2y d\u1ef1ng. Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 c\u00e1i kh\u00f3 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, con \u0111\u1eebng n\u00ean o\u00e1n tr\u00e1ch. lo 176 o*","<\u1ebd?^h\u1eef\u00bb\u1ecd di\u1ec1u th\u00fa vi v\u1ec1 c\u1ea5c vua tri\u1ec1u B\u1ea3n th\u00e2n m\u1eb9 c\u0169ng mang nh\u1eefng \u0111au kh\u1ed5, nh\u1ecdc nh\u1eb1n ch\u1ee9 c\u00f3 \u1eedio\u1ea3i m\u00e1i g\u00ed hdn, con n\u00ean hi\u1ec3u l\u00f2ng m\u1eb9. M\u1eb9 con ta \u0111\u1ec1u v\u00ec ngh\u0129\u00e0 l\u1edbn c\u1ea3 th\u00f4i. Th\u00e2y Chi\u00eau Th\u00e1nh \u1eef\u1ea7m ng\u00e2m suy ngh\u0129, b\u00e0 Linh Nh\u00e2n n\u00f3i ti\u1ebfp: - M\u1eb9 th\u1ea5y Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng c\u00f3 l\u00f2ng th\u00e0nh th\u1ef1c, qua t\u00e1c th\u00e0nh duy\u00ean m\u1edbi cho con \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c ph\u1ea7n n\u00e0o l\u1ed7i c\u1ee7a minh. Con k\u1ebft duy\u00ean v\u1edbi L\u00ea T\u1ea7n c\u0169ng l\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c m\u1ed9t ngh\u0129a v\u1ee5 l\u1edbn lao, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y r\u1ea5t x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, con \u0111\u1eebng n\u00ean nghi ng\u1ea1i. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e2m s\u1ef1 gi\u1eefa hai ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef t\u1ea1i n\u1ed9i cung nh\u00e0 Tr\u1ea7n, nh\u1eefng ng\u1eadm ng\u00f9i, \u1eedi\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m, tr\u00e1ch m\u00f3c, x\u00f3t xa... \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ed3n km trong tim \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecd ph\u00e2n tr\u1ea7n\/ chia s\u1ebb, g\u1ee3i l\u1ea1i c\u00f9ng n\u1ed7i ni\u1ec1m ngang to\u00e1i. Nghe l\u1eddi m\u1eb9 ch\u00e2n t\u00ecnh khuy\u00ean nh\u1ee7, Chi\u00eau Th\u00e1nh \u0111\u00e3 b\u1eb1ng l\u00f2ng ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u1ea5y t\u01b0\u1edbng L\u00ea T\u1ea7n. Ba \u0111i\u1ec3u ki\u1ec7n c\u1ee7a L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng N\u0103m M\u1eadu Ng\u1ecd (1258), sau chi\u1ebfn th\u1eafng ch\u1ed1ng Nguy\u00ean M\u00f4ng x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t, vua Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111em v\u1ee2 c\u0169 l\u00e0 Chi\u00eau Th\u00e1nh g\u1ea3 cho t\u01b0\u1edbng L\u00ea T\u1ea7n, phong \u1ed5ng t\u01b0\u1edbc B\u1ea3o Gia V\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh L\u00ea FTi\u1ee5 Tr\u1ea7n. eo 17\u00d3 ea","<s^h\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u00fa vi v\u1ec1 c\u00e1c vua Uri\u1ec1u J^x\u1ecb Kh\u00f4ng bi\u1ebft vua Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 \u00fd g\u00ec, ph\u1ea3i ch\u0103ng \u00f4ng mu\u1ed1n t\u00ecm cho Chi\u00eau Th\u00e1nh m\u1ed9t n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a khi x\u1ebf b\u00f3ng m\u00e3n chi\u1ec1u hay kh\u1ed3ng c\u00f2n mu\u1ed1n th\u00e2y b\u00e0 \u1ecf l\u1ea1i n\u01a1i cung v\u00e0ng \u0111i\u1ec7n ng\u1ecdc, ch\u1ed7 m\u00e0 m\u1ed9t \u1eedidi \u0111\u00e3 thu\u1ed9c v\u1ec1 b\u00e0, thu\u1ed9c v\u1ec1 tri\u1ec1u L\u00fd? Ch\u1ec9 bi\u1ebft r\u1eb1ng l\u1ec7nh vua ban ra, ai n\u00e0o d\u00e1m ch\u1ed1ng, l\u1ea1i c\u00f3 s\u1ef1 khuy\u00ean nh\u1ee7 c\u1ee7a m\u1eb9 n\u00ean Chi\u00eau Th\u00e1nh ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1ea5y B\u1ea3o Gia V\u01b0\u01a1ng L\u00ea Ph\u1ee5 Tr\u1ea7n n\u1ebfu nh\u00e0 Tr\u1ea7n t\u00ec\u00ec\u1ef1c hi\u1ec7n ba \u0111i\u1ec1u ki\u00e9n c\u1ee7a b\u00e1: - X\u00f3a b\u1ecf ngay l\u1ec7nh truy s\u00e1t, b\u1ee9c h\u1ea1i t\u00f4n th\u1ea5t nh\u00e0 L\u00fd. - L\u0103ng mi\u1ebfu th\u1edd c\u00e1c v\u1ecb ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, c\u00f4ng th\u1ea7n tri\u1ec3u L\u00fd ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef g\u00ecn, ch\u0103m s\u00f3c chu \u0111\u00e1o. - D\u1ee9\u1ee9\u00ec c\u1ee7a Ph\u1ee5 Tr\u1ea7n ph\u1ea3i chuy\u1ec3n ra xa Ho\u00e0ng th\u00e0nh. Sau khi tri\u1ec1u Tr\u1ea7n di\u1ea5p nh\u1eadn c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n tr\u00eari\/ Chi\u00eau Th\u00e1hh m\u1edbi \u0111\u1ed5ng \u00fd k\u1ebft h\u00f4n c\u00f9ng L\u00ea Ph\u1ee5 Tr\u1ea7n, l\u00fac n\u00e0y b\u00e0 d\u00f9 40 tu\u1ed5i nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n xu\u00e2n s\u1eafc m\u1eb7n m\u00e0. \u2022 Chi\u00eau Th\u00e1nh s\u1edbhg ho\u00e0 h\u1ee2p b\u00ean L\u00ea Ph\u1ee5 Tr\u1ea7n, d\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u00e0y th\u00e1ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p nh\u00e2't c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi b\u00e0. Ch\u1ec9 m\u1ed9t n\u0103m sau ng\u00e1y c\u01b0\u1edbi, Chi\u00eau Th\u00e1nh s\u1eebih h\u1ea1 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con \u01b0ai \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 L\u00ea T\u00f4ng, c\u00f2n c\u00f3 t\u00ean kh\u00e1c l\u00e0 L\u00ea Ph\u1ee5 Hi\u1ec1n (sau \u0111\u01b0\u1ee2c ban qu\u1ed1c t\u00ednh v\u00e0 \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Tr\u1ea7n \u00cdO 177 \u00ab","\u00ae\u0129^h\u1eefni\u1eca \u0111i\u1ec1u th\u00fa pi v\u1ebf c\u00e1c vua tri\u1ec1u B\u00ecnh Tr\u1ecdng), ti\u1ebfp \u0111\u00f3 b\u00e0 sinh th\u00eam m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con g\u00e1i t\u00ean l\u00e0 Ng\u1ecdc Khu\u00ea (sau \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0 \u01b0ng Th\u1ee5y qu\u00e2n ch\u00faa). V\u1eady l\u00e0 hanh ph\u00fac \u0111\u00e3 \u0111\u1ec2\u00edn v\u1edbi Chi\u00eau Th\u00e1nh, tuy mu\u1ed9n m\u00e0ng nhx\u00edng d\u00f9 sao \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 k\u1ebft th\u00fac c\u00f3 h\u1eadu m\u00e0 b\u00e0 \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee2c h\u01b0\u1ecfng sau bao phen t\u1ee7i h\u1eddn, s\u1ea7u \u1eedi\u1ea3m. 9\u1eef 1 7 8 \u00ab","PH\u1ea6N III CHUY\u1ec6N V\u1ec2 M\u1ed8T S\u1ed0 CHI\u1ebeU CH\u1ec8 C\u1ee6A C\u00c1C VUA L\u00dd w 179\u00ab","","1. CHI\u1ebeU D\u1edcI \u0110\u00d4 C\u1ee6AL\u00ddTH\u00c1IT\u1ed4 \u1ee7a xu\u00e2n, t\u00edi\u00e1ng 2 n\u0103m Canh Tu\u1ea5t (1010) vua L\u00fd Th\u00e1i T\u1ed5 xa gi\u00e1 v\u1ec1 t\u00ech\u0103m qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng \u1edf ch\u00e2u C\u1ed5 Ph\u00e1p\/ ban ti\u1ec1n \u1ec9\u1ee5a cho c\u00e1c b\u00f4 l\u00e3o trong l\u00e0ng theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. Kh\u1ec9 qua \u0111\u1ea5t \u0110\u1ea1i La, \u00f4ng t\u00eci\u1ea5y h\u00ecnh \u1eef i\u1ebf tuy\u1ec7t \u0111\u1eb9p, r\u1ed9ng r\u00e2i so s\u00e1nh th\u00e2y h\u0111n h\u1eb3n kinh th\u00e0nh Hoa L\u01b0 \u1ea9tn th\u1ea5p ch\u1eadt h\u1eb9p v\u1ed1h kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m ch\u1ed7 \u1ecf c\u1ee7a \u0111 \u1ebf v\u01b0\u01a1ng n\u00ean c\u00f3 \u00fd d\u1eddi \u0111\u00f4. Sau khi v\u1ec1 Hoa L\u01b0, L\u00fd Th\u00e1i T\u1ed5 t\u1ef1 ta\u1ef9 vi\u1ebft chi\u1ebfu truy\u1ec1n r\u1eb1ng: \\\"Ng\u00e0y x\u01b0a, nh\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn \u0111di B\u00e0n Canh n\u0103m l\u1ea7n d\u1eddi \u0111\u00f4, nh\u00e0 Chu \u0111\u1ebfn Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng ba l\u1ea7n d\u1eddi \u0111\u00f4, h\u00e1 ph\u1ea3i c\u00e1c vua tih\u1eddi Tam \u0111\u1ea1i \u00e2y theo \u00fd ri\u00eang t\u1ef1 ddi \u0111\u00f4 x\u1eb1ng b\u1eady \u0111\u00e2u. L\u00e0m nh\u01b0 t\u00eci\u1ebf c\u1ed1t \u00bb> 181 \u1edd\u00ed","(\u1ec5\u0129^h\u1eefn\u1eb9 di\u1ec1u th\u1ee9 vi v\u1ec1 c\u00e1o vua tri\u1ec1u \u0111\u1ec3 miAi nghi\u1ec7p l\u1edbn, ch\u1ecdn \u1ecf ch\u1ed7 gi\u1eefa, l\u00e0m k \u1ebf cho con ch\u00e1u mu\u00f4n v\u1ea1n \u0111 \u1edd t tr\u00ean k\u00fa\u1eed\u1ea7 m\u1ec7nh tr\u1eddi, d\u01b0\u1edbi theo \u00fd d\u00e2iv n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ed7 ti\u1ec7n th\u00ec ddi \u0111\u1ed5i, cho n\u00ean v\u1eadn n\u01b0\u1edbc l\u00e2u d\u00e0i, phong t\u1ee5c gi\u00e0u th\u1ecbi\u1eedi. Th\u1ebf m\u00e0 hai nh\u00e0 \u0110inh, L\u00ea l\u1ea1i theo \u00fd ri\u00eang, coi th\u01b0\u00e0ng m\u1ec7nh trdi, kh\u00f4ng noi theo vi\u1ec7c c\u0169 Th\u01b0\u01a1ng Chu, c\u1ee9 ch\u1ecbu y\u00ean \u0111\u00f3ng \u0111\u00f4 n\u01a1i \u0111\u00e2y, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i \u1ee9 i\u1ebf \u0111\u1ea1i kh\u00f4ng d\u00e0i, v\u1eadn s\u1ed1 ng\u1eafn ng\u1ee7i, tr\u0103m h\u1ecd t\u1ed5n haO\/ mu\u00f4n v\u1eadt kh\u00f4ng h\u1ee3p. Tr\u1eabm r\u1ea5t \u0111au \u0111\u1edbn, kh\u1ed5ng t\u00eci\u1ec3 kh\u00f4ng d\u1eddi \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. Hu\u1ed1ng chi Ih\u00e1nh \u0110\u1ea1i La, \u0111\u00f4 c\u0169 c\u1ee7a Cao V\u01b0\u01a1ng, \u1ecf gi\u1eef\u00e1 khu v\u1ef1c tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ect\u1ebf r\u1ed3ng cu\u1ed9n h\u1ed5 ng\u1ed5i, ch\u00ednh gi\u1eefa nam b\u1eafc \u0111\u00f4ng t\u00e2y, ti\u1ec7n nghi n\u00fai s\u00f4ng sau tr\u01b0\u1edbc. V\u00f9ng n\u00e1y m \u1eb7t \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng m\u00e0 b\u1eb1ng ph\u0103ng, th\u1ebf \u0111\u1ea5t cao m\u00e0 s\u00e1ng s\u1ee7a, d\u00e2n c\u01b0 kh\u00f4ng kh\u1ed5 v\u00ec ng\u1eadp \u1ec9\u1ee5t t\u1ed1i t\u0103m, m u\u1ed5n v\u1eadt h\u1ebft s\u1ee9c t\u01b0\u01a1i t\u1ed1t ph\u1ed5n th\u1ecbnh. Xem kh\u1eafp n\u01b0\u1edbc V\u1ec9\u1ec7t \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u01a1i th\u1eafng \u0111\u1ecba, th\u1ef1c \u1ec9\u00e0 ch\u1ed7 t\u1ee5 h\u1ed9\u1ec9 quan y\u1ebfu c\u1eeda b\u1ed1n ph\u01b0dng, \u0111\u00fang l\u00e0 n\u01a1i ih\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f4 c\u1ee7a k\u1ec9nh s\u01b0 m\u00e3i mu\u1ed3n \u0111\u1eddi. Tr\u1eabm mu\u1ed1n nh\u00e2n \u0111\u1ecba \u1ec9\u1ee3i \u00e2y m\u00e0 \u0111\u1ecbi\u1ee9i l\u00e0m kinh \u0111\u1ed5r c\u00e1c khanh ngh\u0129 th\u1ebf n\u00e0o?\\\" ^ \u1ea1 i V i\u1ec7ts\u1eed k \u00fd to\u00e0n th\u01b0). C\u00e1c tri\u1ec1u th\u1ea7n \u0111\u1ec1u n\u00f3i: \\\"Ho\u1ea7ng \u1eedi\u01b0\u1ee3ng v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 l\u1eadp k \u1ebf d\u00e1i l\u00e2u, \u1eef\u00ean cho nghi\u1ec7p \u0111 \u1ebf \u0111\u01b0\u1ee2c th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn lao, d\u01b0\u1edbi cho d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee2c \u0111\u1ed5ng \u0111\u1ee9c gi\u00e0u c\u00f3, \u0111i\u1ec3u l\u1ee3i nh\u01b0 th\u1ebf, ai d\u00e1m kh\u00f4ng theo\\\". k> 182 <\u00ab","(\u1ebd^h\u1eefni\u1eca \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c VUMtri\u1ec1u <^\u00fd M\u00f9a thu, th\u00e1ng 1, n\u0103m Canh Tu\u00e2't (1010) tri\u1ec1u L\u00fd t\u1eeb th\u00e0nh Hoa L\u01b0 d\u1eddi \u0111\u1ecf ra \u1ee9i\u00e0nh \u0110\u1ea1i La, t\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n khi \u0111o\u00e0n thuy\u1ec1n \u0111\u1ed7 \u1edf d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n th\u00e0nh b\u1ecfng c\u00f3 r\u1ed5ng v\u00e0ng hi\u1ec7n l\u00ean ch\u1ed7 thuy\u1ec1n ng\u1ef1 c\u1ee7a vua, nh\u00e2n \u0111i\u1ec3m t\u1ed1t \u0111\u00f3 L\u00fd Th\u00e1i T\u1ed5 l\u1ea5y t\u00ean Th\u0103ng Long \u0111\u1eb7t cho k\u1eed\u1ee9i \u0111\u00f4 m\u1edbi. Th\u00e2t \u0111\u00fang l\u00e0: K hi vua \u0111\u1ebfh \u0111\u1ea5t tr\u1eddi b\u1eebng s\u00e1ng C\u00f3 th\u1ea9n long h\u00f9ng \u1eeb\u00e1ng ba\u1ef5 l\u00ean H\u00e0o quang t\u1ecfa kh\u1eafp m \u1ecdim i\u1ec1n Long lanh n\u0103m s\u1eafc m \u00e2y ti\u00ean l\u01b0ng \u1edd\u1eddi. (\u1ec8O in C \u1ed4 ) \u00ccO 183 os","2. CHI\u1ebeU \u0110\u00c1NH D\u1eb8P H\u1ecc N\u00d9NG C\u1ee6A L\u00ddTH\u00c1I T\u00d4NG |h\u00e1ng 12 n\u0103m M\u1eadu D\u1ea7n (1038), N\u00f9ng T\u1ed5n Ph\u00fac v\u1ed1n l\u00e0 t\u00eci\u1ee7 l\u0169ih ch\u00e2u Th\u1ea3ng Do (nay thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng Uy\u00ean, Cao B\u1eb1ng) l\u00e0m ph\u1ea3n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u1ed5i d\u1eady ti\u1ebfn c\u00f4ng chi\u1ebfm \u0111 \u1ea5 t gi\u1ebft ch\u1ebft em ttai \u1ec9\u00e1 N\u00f9ng T\u1ed5n L\u1ed9c th\u1ee7 l\u1eef\u1ee7i ch\u00e2u V\u1ea1n Nhai (nay thu\u1ed9c B\u1eafc S\u01a1n, L\u1ea1ng S\u01a1n) v\u00e0 em v\u1ee3 l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1o, th\u1ee7 l\u1eefih ch\u00e2u V\u0169 L\u1eb7c (nay thu\u1ed9c mi\u1ec1n T\u1ea3 Giang, Qu\u1ea3ng T\u00e2y, Trung Qu\u1ed1c). Sau \u0111\u00f3 N\u00f9ng T\u1ed5n Ph\u00fac t\u1ef1 xit\u00ecng l\u00e0 Chi\u00eau Th\u00e1nh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, l\u1eadp v\u1ee2 l\u00e0 A N\u00f9ng l\u00e0m Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu, phong con l\u00e0 N\u00f9ng Tr\u00ed Th\u00f4ng l\u00e0m Nam Nha V\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1eb7t t\u00ean n\u01b0\u1edbc l\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng S\u1eebih, tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1eaft \u0111\u1ee9t quan h\u1ec7 v\u1edbi nh\u1ea7 L\u00fd, kh\u00f4ng n\u1ed9p c\u1ed1ng x\u01b0ng th\u1ea7n n\u1eefa m\u00e1 \\\"s\u1eeda sang bmh gi\u00e1p, K> 184os","\u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tr\u00ec\u1ec1u ^ \u00ed \u1ecb \u0111\u1eafp th\u00e0nh ki\u00ean c\u00f4' \u0111\u1ec3 t\u1ef1 gi\u1eef\\\" (\u0110 \u1ea1i Vi\u1ec7t s\u1eed k \u00fd to\u00e0n th\u01b0). Th\u00e1ng 2 n\u0103m K\u1ef7 M\u00e3o (1039) vua L\u00fd Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1ef1 l\u00e0m t\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee2c N\u00f9ng T\u1ed3n Ph\u00fac v\u00e0 con c\u00e1i \u0111em v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4 x\u1eed ch\u00e9m, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u1ee2 l\u00e0 A N\u00f9ng v\u00e0 con trai l\u00e0 N\u00f9ng Tr\u00ed Cao ch\u1ea1y tho\u00e1t \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 3, vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: 'Tr\u1eabm t\u1eeb khi l\u00e0m ch\u1ee7 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ebfn nay, \u0111\u1ed1i v\u1ed1i t\u01b0\u1edbng v\u0103n t\u01b0\u1edbng v\u00f5 c\u00f9ng c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o d\u00e1m b\u1ecf ti\u1ebft l\u1edbn, ph\u01b0\u01a1ng xa c\u00f5i l\u1ea1, kh\u00f4ng \u0111\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn x\u01b0ng t\u00edi\u1ea7n, m\u00e0 h\u1ecd N\u00f9ng n\u00f4i \u0111\u1eddi c\u0169ng gi\u1eef y\u00ean b\u1edd c\u00f5i \u0111\u01b0\u1ee3c phong, v\u1eabn th\u01b0\u1eddng c\u00fang n\u1ed9p c\u00f4ng ph\u1ea9m. Nay T\u1ed5n Ph\u00fac c\u00e0n r\u1ee1, t\u1ef1 t\u00f4n t\u1ef1 \u0111\u1ea1i, d\u00e1m ti\u1ebfm x\u01b0ng v\u1ecb hi\u1ec7u, ban ra m\u1ec7nh l\u1ec7nh, t\u1ee5 h\u1ecdp qu\u00e2n ong ki\u1ebfn, l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang bi\u00ean \u1ee9i\u00f9y. V\u00ec \u1ee9i\u00ea^ tr\u1eabm cung Idnh v\u00e2ng m\u1ec7nh tr\u1eddi \u0111i \u0111\u00e1nh, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn T\u1ed5n Ph\u00fac g\u1ed5m 5 t\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111em ch\u00e9m \u0111\u1ea7u \u1edf ch\u1ee3 k\u1eeb\u1eedi \u0111\u00f4\\\" {\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7ts\u1eed k \u00fd to\u00e0n th\u01b0). to 185 C5j","3. CHI\u1ebeU L\u1ec6NH GIA \u01a0N CHO T\u1eea NH\u1eaeN C\u1eecA L\u00ddTH\u00c1NH T\u00d4NG \u00d9a \u0111\u00f4ng, t\u00eci\u00e1ng 10 n\u0103m \u1ea4t M\u00f9i (1055) g\u1eb7p it\u1ec9\u1ebft \u0111\u1ea1i h\u00e0n, tr\u1eddi r\u1ea5t l\u1ea1i\u1ee9v khi \u00e2y vua L\u00fd Th\u00e1nh T\u00f4ng ngjh\u0129 \u0111 \u1ed1 \u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u00f9 ng\u1ee5c, trong l\u00f2ng l\u1ea5y l\u00e0m th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t m\u1edbi l\u1ec7nh truy\u1ec3n cho c\u00e1c quan t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: 'Tr\u1eabm \u1ecf trong th\u00e2m cung, si\u00ed\u1ecfi l\u00f2 t\u00ecian x\u01b0\u01a1ng t\u00eci\u00fa, m\u1eb7c \u00e1o l\u00f4ng ch\u1ed5n c\u00f2n r\u00e9t th\u00f4' n\u00e0y; ngh\u0129 \u0111 \u1ed1 i ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 b\u1ecb giam trong ng\u1ee5c, kh\u1ed5 s\u1edf v\u1ec1 g\u00f4ng c\u00f9m, ch\u01b0a r\u00f5 ngay gian m\u00e0 \u0103n kh\u00f4ng no b\u1ee5ng, \u00e1o m\u1eb7c kh\u00f4ng km th\u00e2iv kh\u1ed1i\u00ec kh\u1ed5 vi gi\u00f3 r\u00e9t, ho\u1eb7c c\u00f3 k\u1ebb ch\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng t\u1ed9i. to 1 8 \u00d3 C5\u00cd","(S^h\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec3u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u Tr\u1eabm r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x \u00f3t V\u1eady h\u1ea1 l\u00eanh cho H\u1eefu ty ph\u00e1t ch\u0103n chi\u1ebfu v\u00e0 m\u1ed7i ng\u00e0y hai l\u1ea7n c\u1ea5p ph\u00e1t c\u01a1m \u0103n cho h\u1ecd\\\" (\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7ts \u1ea3 t o \u00e0 n th\u01b0). L\u00f2ng nh\u00e2n t\u1eeb c\u1ee7a L\u00fd Th\u00e1nh T\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed s\u00e1ch h\u1ebft l\u1eddi ng\u1ee3i ca. \u0110\u1eddi sau c\u00f3 th\u01a1 r\u1eb1ng: \u00f4 n g quan t\u00e2m \u0111\u1ebfh m \u1ecding\u01b0\u1eddi T\u1eebncfi xa t\u00ec\u0129\u1eafm \u0111\u00eah n\u01a1ing\u1ee5c t\u00f9 N g\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng n\u00f3i: Ta d\u00f9 no \u1ea5m Ti\u1ebft \u0111\u1ea1ih\u00e0n, \u00e1o g\u00ea\u1ee9n h\u00e0inhung T h\u1ebfm \u00e0 c\u00f2n th\u00e2\u1ef7 l\u1ea1nh l\u00f9ng N\u1eeda ng\u01b0\u1eddigiam c\u00e2h\u00ec b\u00e1n c\u00f9ng c\u00f3 \u0111ctn Vua ban l\u00eanh \u0111em C\u01a0\u0168I, ch\u0103n, chi\u1ebfu Ch\u1ed1n lao t\u00f9 gi\u00e1m ch\u1ecbu c\u01a1 h\u00e0n. N h\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1eeb \u00ed tu\u1ec7 g i\u1ecf igiang Saim \u1edd i t\u00ecm \u0111\u1ea9h l\u1ea7m quan tio i\u00ecg tri\u1ec1u. (Kim C\u1ed5) \u00ec\u1eef 187 O\u1ec6","4. DI CHI\u1ebeU C\u1ee6A L\u00ddNH\u00c2N T\u00d4NG \u00ab g\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, \u1ec9h\u00e1ng 12 n\u0103m \u0110mh M\u00f9i (1127) vua L\u00fd Nh\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1y m\u00ecr\u1ee9i kh\u00f4ng kh\u1ecfe, ng\u01b0\u1eddi m\u1ec7t m\u1ecfi^ bi\u1ebft kh\u1ed5ng s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee2c n\u1eefa b\u00e8n truy\u1ec1n g\u1ecdi c\u00e1c \u0111\u1ea1\u1ec9 th\u1ea7n th\u00e2n c\u1eadn l\u00e1 Th\u00e1i \u00fay L\u01b0u Kh\u00e1nh \u0110\u00e0m, V\u0169 v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n L\u00ea B\u00e1 Ng\u1ecdc v\u00e0o cung \u0111i\u1ec7n v&\u1eedi Quang truy\u1ec1n di chi\u1ebfu r\u1eb1ng: 'Tr\u1eabm nghe ph\u00e0m c\u00e1c lo\u00e0i sinh v\u1eadt kh\u00f4ng lo\u00e0i n\u00e1o kh\u00f4ng ch\u1ebft. Ch\u1ebft l\u00e1 s\u1ed1 l\u1edbn c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, l\u1ebd \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean c\u1ee7a m\u1ecdi v\u1eadt. Th\u1ebf m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng th\u00edch s\u1ed1ng nri\u00e0 gh\u00e9t ch\u1ebft. Ch\u00f4n c\u1ea5t cho h\u1eadu l\u00e0m m\u1ea5t c\u01a1 nghi\u1ec7p, \u0111\u1ec3 tang l\u00e2u l\u00e0m t\u1ed5n t\u00ednh m\u00eanh, tr\u1eabm kh\u00f4ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i, Ta \u0111\u00e3 \u00edt \u0111\u1ee9c, kh\u00f4ng l\u00e2y g\u00ec l\u1ea7m cho tr\u0103m h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee2c y\u00ean^ \u0111 \u00e2 i khi ch\u1ebft \u0111i l\u1ea1i khi\u00ean cho th\u1ee9 d\u00e2n m\u1eb7c \u00e1o s\u00f4 gai, s\u1edbm t\u1ed5\u00ec kh\u00f3c l\u00f3c, gi\u1ea7m \u0103n u\u1ed1ng, b\u1ecf c\u00fang 186 \u0169\u00ab","(sNh\u1eefn\u1eb9 (\u1ea7\u1ec1u th\u1ee9 v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u t\u1ebf, l\u00e1m cho l\u1ed7i ta t\u00eci\u00eam n\u1eb7ng, thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd b\u1ea3o ta i\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o! Tr\u00e2m x\u00f3t ph\u1eadi\u00ec tu\u1ed5i th\u01a1 ph\u1ea3i n\u1ed3\u00ec ng\u00f4i b\u00e1u, \u1edf \u1eef\u00ean c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng h\u1ea7u, l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng nghi\u00eam k\u1ee9\u1ee9i s\u1ee2h\u00e3i, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 56 n\u0103m r\u1ed3i. Nh\u1edd anh l\u1eeb\u1ee9\u00ec c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0ng thi\u00ean ph\u00f9 h\u1ed9, b\u1ed1h bi\u1ec3n y\u00ean l\u00e0nh, bi\u00ean th\u00f9y \u00edt bi\u1ebfn, ch\u1ebft m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp sau c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean qu\u00e2n l\u00e0 may r\u1ed3i, c\u00f2n ph\u1ea3i th\u01b0\u01a1ng kh\u00f3c l\u00e1m g\u00ec? Tr\u1eabm t\u1eeb khi \u0111i xem g\u1eb7t l\u00faa \u0111\u00ean gi\u1edd, b\u1ed7ng b\u1ecb \u00f4m, b\u1ec7nh \u0111\u00e3 k\u00e9o d\u00e0i, s\u1ee3 kh\u00f4ng k\u1ecbp n\u00f3i \u0111\u00ean vi\u1ec7c n\u1ed1i ng\u00f4i, m\u00e0 \u1eedi\u00e1i t\u1ee7f D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e1n nay \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 12 tu\u1ed5i, c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea1i \u0111\u1ed9, th\u1ed5ng minh th\u00e0nh th\u1eadt, trung nghi\u00eam Idnh c\u1ea9n, c\u00f3 th\u1ec3 theo ph\u00e9p c\u0169 c\u1ee7a tr\u00e2m m\u00e0 l\u00ean ng\u00f4i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. Nay k\u1ebb \u1ea5u th\u01a1 ch\u1ecbu m\u1ec7nh \u1eef\u1eddi, n\u1ed1i th\u00e2n ta truy\u1ec1n nghi\u1ec7p c\u1ee7a ta, l\u00e0m cho r\u1ed9ng l\u1edbn th\u00eam c\u1ed3ng nghi\u1ec7p \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc. Nh\u01b0ng c\u0169ng ph\u1ea3i nh\u1edd quan d\u00e2n c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i m\u1ed9t l\u00f2ng gi\u00fap r\u1eadp m\u1edbi \u0111i\u00ed\u1ee2c. N\u00e0y B\u00e1 Ng\u1ecdc, ng\u01b0\u01a1i th\u1eadt c\u00f3 kh\u00ed l\u01b0\u1ee3ng t\u01b0 c\u00e1ch c\u1ee7a b\u1eadc tr\u01b0\u1ecfng t\u1ed1n, n\u00ean s\u1eeda sang gi\u00e1o m\u00e1c \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng ng\u1edd, ch\u1edb l\u00e0m sai m\u1ec7nh, tr\u1eabm d\u00f9 nh\u1eafm m\u1eaft c\u0169ng kh\u00f4ng di h\u1eadn. Vi\u1ec7c tang\u2019 th\u00ec ch\u1ec9 3 ng\u00e1y b\u1ecf \u00e1o tr\u1ecf, th\u00f4i th\u01b0\u01a1ng kh\u00f3c; vi\u1ec7c ch\u00f4n th\u00ec n\u00ean theo H\u00e1n V\u0103n \u0110\u1ebf, c\u1ed1t ph\u1ea3i ki\u1ec7m \u01b0\u1edbc, kh\u1ed3ng x\u00e2y l\u0103ng m\u1ed9 ri\u00eang\/ n\u00ean ch\u00f4n ngay b\u00ean canh ti\u00ean \u0111\u1ebf\u2019. Than \u00f4i! M\u0103t tr\u1eddi \u0111\u00e3 x\u1ebf, t\u1ea5c b\u00f3ng kh\u00f3 d\u1eebng; t\u1eeb gi\u00e3 c\u00f5i \u0111\u1eddi, ngh\u00ecn thu v\u1eef\u1ee9\u00ec quy\u1ebft. C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i n\u00ean th\u1eadt l\u00f2ng k\u1ee9\u1ee9i nghe l\u1eddi *SJ 189\u00ab","<s\/^h\u1eefnt\u1eca \u0111Uu th\u00fa v\u1ecb v\u00e9 c\u00e1c vtm tri\u1ec1u tr\u1eabm, b\u00e1o r\u00f5 cho c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng, tuy\u00ean b\u1ed1 trong ngo\u00e0i\\\" (\u0110 \u1ea1i V i\u1ec7ts\u1eed k \u00fd to\u00e0n th\u01b0). C\u0103n d\u1eb7n xong m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u, vua L\u00fd Nh\u00e2n T\u00f4ng thanh th\u1ea3n nh\u1eafm m\u1eaft v\u1ec3 (r\u1eddi. S\u00e1u hai tu \u1ed5 im \u1eb7t tr\u1edd ikh u \u1ea5 tn \u00fa i \u00f4 n g ra \u0111 i \u0111 \u1ec3 l\u1ea1 i d\u01b0\u01a1ng gian M \u1ed9tn\u01b0\u1edbc \u0110 \u1ea1i Vi\u1ec7th u y ho\u00e0ng M \u1ed9tn\u1ec1n ch\u00ednh \u1eeb \u1ecb v\u1eefng v\u00e0ng, t\u00ecnh th\u00f4ng. (Kim C\u1ed5) v> 190o\u00ab","5. CHI\u1ebeU NH\u1eaeC NH\u1ede QU\u1ea6N TH\u1ea6N C\u1ee6A L\u00ddTH\u1ea6N T\u00d4NG \u00fd Th\u1ea7n T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 12 n\u0103m \u1ec2 i\u0110 \u1eeb ih M\u00f9i (1127) l\u00fac \u0111\u00f3 \u00f4ng m\u1edbi 11 tu\u1ed5i. M\u1eb7c d\u00f9 c\u00f2n \u1eeb\u201c\u1ebb nh\u01b0ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u01b0 ch\u1ea5t \u0111t\u00f4ng minh, s\u1edbm \u0111\u00e3 bi\u1ebft \u0111\u1ebfh tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ph\u1ea3i g\u00e1nh v\u00e1c khi \u1edf ng\u00f4i v\u1ecb \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u thi\u00f4n h\u1ea1. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, th\u00e1ng 2 n\u0103m M\u1eadu Th\u00e2n (1128) vua xu\u00f4ng chi\u1ebfu tha cho c\u00e1c t\u1ed9i nh\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bi\u1ebfm tru\u00e1t. \u0110\u00ean ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu th\u00e1ng \u0111\u00f3, c\u00e1c quan d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Thu\u1eadn Thi\u00ean Qu\u1ea3ng V\u1eadn Kh\u00e2m M\u0169\u1eedi Nh\u00e2n Hi\u1ebfu Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, vua m\u1edbi ra chi\u1ebfu d\u1ee5 b\u1ea3o c\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ea7n r\u1eb1ng: 'Tr\u1eabm c\u00f2n tr\u1ebb th\u01a1, n\u1ed1\u00ec nghi\u1ec7p l\u1edbn c\u1ee7a ti\u00ean w 191 os","<B^h\u1eefn\u1ecd \u0111i\u1ec1u th\u1ee7 vi v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u ei^\u00fd th\u00e1nh, m\u00e0 thi\u00ean h\u1ea1 y\u00ean tmh, trong c\u00f5i s\u1ee2 uy, \u0111\u1ec3u i\u00e0 nh\u1edd s\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c khanh. C\u00e1c khax\u1ee9i n\u00ean c\u1ea7n th\u1eadn gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5, ch\u1edb c\u00f3 l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfhg qua qu\u00edt \u0111\u1ec3 gi\u00fap cho \u01b0\u1eabm nh\u1eefng ch\u1ed7 c\u00f2n thi\u1ebfu s\u00f3t\\\" (\u0110 \u1ea1\/ V i\u1ec7t s\u1eed k \u00fd \u1eeb)\u00e0n th\u01b0). fcj1 9 2 ca","6. CHI\u1ebeU CHO PH\u00c9P CHU\u1ed8C RU\u1ed8NG C\u1eecAL\u00ddANHT\u00d4NG \u00e0 ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng s\u1ea3n ixu\u00e2t n\u00f4ng nghi\u1ec7p, vua L\u00fd Anh T\u00f4ng \u0111\u00e3 ban h\u00e0nh nhi\u1ec1u quy \u0111mh v\u1ec1 v\u1ea5h \u0111\u1ec1 m\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, khuy\u1ebfn n\u00f4ng. Th\u00e1ng 12 n\u0103m Nh\u00e2m Tu\u1ea5t (1142) vua xu\u00f4ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \\\"Nh\u0169ng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m \u0111\u1ee3 m\u1ed9ng \u0111\u00e3 th\u1ee5c trong v\u00f2ng 20 n\u0103m \u1ee9i\u00ec cho ph\u00e9p chu\u1ed9c l\u1ea1i. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c \u01b0anh ch\u1ea5p nhau v\u1ec1 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t th\u00ec trong v\u00f2ng t\u1eeb 5 n\u0103m \u0111\u00ean 10 n\u0103m v\u1eabn c\u00f2n quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t \u0111\u01a1n t\u00e2u ki\u1ec7n. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c chi\u1ebfm d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 c\u00e2y c\u00e0y tr\u1ed5ng tr\u1ecdt trong v\u00f2ng m\u1ed9t n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee2c quy\u1ec1n ki\u1ec7n \u0111\u00ea \u0111\u00f2i l\u1ea1i, n\u1ebfu qu\u00e1 h\u1ea1n \u00e2y th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee2c \u0111\u00f2i n\u1eefa. \u00cdO \u00cc93 c\u00ab","(^^k\u1eef n\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u00fa vi v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u C\u1ea5m chu\u1ed9c l\u1ea1i nh\u1eefng ru\u1ed9ng \u0111\u00e3 c\u00f3 v\u0103n kh\u1ebf b\u00e1n \u0111o\u1ea1n. Ai l\u00e0m tr\u00e1i nh\u1eefng quy \u0111\u1ecbnh th\u00ec b\u1ecb f ^ t 80 tr\u01b0\u1ee3ng. N\u1ebfu \u01b0anh nhau ru\u1ed9ng ao m\u00e0 l\u1ea5y \u0111\u1ed5 bmh kh\u00ed nh\u1ecdn s\u1eafc \u0111\u00e1nh ch\u1ebft hay l\u1ea3m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec ph\u1ea1t \u0111\u00e1nh 80 tr\u01b0\u1ee3ng, x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed5, \u0111em ru\u1ed9ng ao \u00e2y tr\u1ea3 l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft hay b\u1ecb t\u00eci\u01b0\u01a1ng\\\" (\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t s\u1eed k \u00fd to\u00e0n th\u01b0). K> 194 0\u00ab","7. CHI\u1ebeU NH\u1eacN L\u1ed6I C\u1ee6A L\u00dd CAO T\u00d4NG T ua L\u00fd Cao T\u00f4ng \u1edf \u01b0\u00ean ng\u00f4i b\u00e1u h\u01a1n 30 n\u0103m nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ch\u00faih s\u1ef1, b\u1ecf b\u00ea thi\u1ebft tri\u1ec1u, ch\u1ec9 ham vui ch\u01a1i s\u0103n b\u1eafn, l\u1ea1i th\u00edch x\u00e2y d\u1ef1ng cung \u0111i\u1ec7n to \u0111\u1eb9p, xa hoa l\u00e0m cho nh\u00e2n d\u00e2n kh\u1ed5 nh\u1ecdC\/ l\u1ea7m than d\u1eabn \u0111\u1ebfn v\u01b0cfng tri\u1ec1u L\u00fd \u0111\u1ea7n suy vi; lo\u1ea1n l\u1ea1c, ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i x\u1ea3y ra nhi\u1ec1u n\u01a1i. M\u00f9a thu, th\u00e1ng 8 n\u0103m \u0110\u0169ih M\u00e3o (1207), vua th\u00e1y gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean nh\u01b0 ong b\u00e8n h\u1ed1i l\u1ea1i l\u1ed7i x\u01b0a, nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \\\"Tr\u1eabm c\u00f2n b\u00e9 m\u00e0 ph\u1ea3i g\u00e1nh v\u00e1c vi\u1ec7c l\u1edbn, \u1ed3 t\u1eadn n\u01a1i c\u1eedu tr\u00f9ng, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3nh kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, nghe l\u1eddi b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n m\u00e0 g\u00e2y n\u00ean o\u00e1n v\u1edbi k\u1ebb d\u01b0\u1edbi. D\u00e2n \u0111\u00e3 o\u00e1n th\u00ec tr\u1eabm c\u00f2n w 195\u00ab","(S^h\u1eef\u1ec9t\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua Iri\u1ec1u bi\u1ebft d\u1ef1a v\u00e0o ai? Nay tr\u00e2m s\u1ebd s\u1eeda l\u1ed7i, c\u00f9ng d\u00e2n \u0111\u1ed5i m\u1edbi. Ai c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, s\u1ea3n nghi\u1ec7p b\u1ecb sung c\u00f4ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee2c ho\u00e0n l\u1ea1i\\\" {\u0110\u1ea1i V i\u1ec7ts\u1eed \u00ed\u01b0\u1ee3\u00e2). \u0110\u1eddi sau c\u00f3 nh\u00e0 th\u01a1 c\u1ea3m t\u00e1c v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a L\u00fd Cao T\u1ed3ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft r\u1eb1ng: L \u00fd Cao T\u00f4ng \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f2n tu\u1ed5inh\u1ecf L\u1ea1i thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi d\u1ea1y d \u1ed7 b\u1ea3o ban E>\u1ebbd\u00e0n c\u1ef1c kh\u1ed5, l\u1ea7m t\u00ed\u0129an i' L\u1ea1inghe b\u1ecdn x\u1ea5u c\u00e0ng l\u1ea7m d\u00e2n \u0111au. \u00f4 n g h \u00f4 \u00ech\u1eadn th\u1ea7m lau n\u01b0\u1edbc m \u1eaft \u0110 \u1ea5t sung c\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1ea1 i cho d\u00e2n B i\u1ebft tri\u1ec1u nh\u00e0 L\u00fd su y d\u00e0n Ba m \u01b0\u01a1i t\u00e1m tu\u1ed5i \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1ea7n xa ch\u01a1i, \u00f4 n g \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfh c\u00e1in \u01a1 iph\u1ea3 i \u0111\u1ebfh E>\u1ec3h\u01b0\u01a1nghoa, \u0111\u00e8n n\u00eah phung th\u1edd Ba nh\u0103m n\u0103m \u1ecf ng\u1ed3i vua C\u00f3 c\u00f5ng s\u1ee7a l\u1ed1 i \u0111\u1ec1u r\u1eedi\u1edd\u00fd d\u00e2n. (Kim C\u1ed5) ^ 196 09","8. CHI\u1ebeU \u0110\u1ea2NH PH\u1ea2N LO\u1ea0N C\u1ee6A L\u00dd HU\u1ec6 T\u1ed2NG 'h\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u \u1edf ng\u00f4i c\u1ee7a L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng, ilo\u1ea1n l\u1ea1c di\u1ec5n ra kh\u1eafp n\u01a1i, c\u00e1c th\u1ebf l\u1ef1c phong ki\u1ebfn c\u00e1t c\u1ee9 \u0111em qu\u00e2n ch\u00e9m gi\u1ebft l\u1eabn \u0129\u1ee9iau, qu\u00e2n ph\u1ea3n lo\u1ea1n c\u00f2n \u0111\u00e1nh c\u1ea3 v\u00e0o k\u1eebih \u0111\u00f4 Th\u0103ng Long c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, \u0111\u1ed1t ph\u00e1 cui\u00ecg \u0111i\u1ec7n khi\u00ean vua v\u00e0 ho\u00e0ng th\u00e2t kh\u00f4ng \u00edt phen ph\u1ea3i b\u00f4n t\u00e2u. Trong s\u00f4' \u0111\u00f3 m\u1ea1nh nh\u1ea5t l\u00e0 l\u1ef1c I\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Tr\u1ea7n T\u1ef1 Kh\u00e1nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2'n c\u00f4ng qu\u00e2n \u01b0i\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u01b0\u1edbp c\u1ea3 thuy\u1ec1n r\u1ed3ng, gh\u1ebf ng\u1ef1, m\u0169 b\u00ecnh thi\u00ean c\u1ee7a vua. L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng r\u1ea5t t\u1ee9c gi\u1eadn quy\u1ebft \u0111\u00e1nh d\u1eb9p th\u1ebf l\u1ef1c n\u00e0y, m\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m \u00c2t H\u1ee3i (1215) vua xu\u1ed1hg chi\u1ebfu n\u00f3i r\u1eb1ng: \\\"Tr\u1ea7n T\u1ef1 Kh\u00e1nh nh\u00f3m h\u1ecdp hung \u0111\u1ea3ng, c\u01b0\u1edbp nhi\u1ec5u kmh s\u01b0, \u0111\u00e1nh th\u1ee7y \u0111\u00e1nh b\u1ed9 l\u00e0m \u0111au \u0111\u1edbn \u0111\u1ebfn t\u00f4ng mi\u1ebfu, x\u00e3 t\u1eafc. 197 o*","(S^lt\u1eefn\u1ecd \u0111i\u1ec1u Ui\u00fa vi v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1\u1ec9y l\u1eeda b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i c\u00e0ng b\u1ed1c ch\u00e1y, n\u00f3 \u0111em qu\u00e2n l\u1eeb\u1ee9i c\u00e0n r\u1ee1 t\u00ed\u00ecam ng\u01b0\u1ee2c, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ee7a ta, \u0111\u1ed1t ph\u00e1 cung th\u1ea5t c\u1ee7a ta, \u0111\u1ebfn nh\u01b0 ng\u00f5 ng\u00e1ch kinh th\u1ea7i\u00ech c\u0169ng b\u1ecb bi\u00ean th\u00e0nh \u1eefo b\u1ee5i. Tr\u1eabm nh\u00e2n n\u1ed3i t\u1ee9c gi\u1eadn c\u1ee7a \u1ee9c tri\u1ec7u th\u1ea7n d\u00e2n, nh\u1edd c\u1eady anh linh c\u1ee7a nh\u1ea5t t\u1ed5 l\u1ee5c t\u00f4ng, \u0111em c\u1ea3 s\u00e1u qu\u00e2n, th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. H\u1ee1i t\u01b0\u1edbng s\u1ec9t H\u00e3y nghe l\u1eddi chi\u1ebfu c\u1ee7a \u1eef\u1eabm, ai n\u1ea5y h\u00e3y d\u1ed1c l\u00f2ng g\u1eafng s\u1ee9c cho x\u1ee9ng v\u1edbi \u00fd tr\u1eabm!\\\" {\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t s\u1eed l\u01b0 \u1ee3 ^. Do kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee2c t\u00ecnh h\u00eci\u1eedi n\u00ean v\u1ec1 sau L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng l\u1ea1i ph\u1ea3i n\u01b0\u01a1ng d\u1ef1a v\u00e0o \u1ee9i\u1ebfl\u1ef1c h\u1ecd Tr\u1ea7n do Tr\u1ea7n T\u1ef1 Kh\u00e1nh \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1t c\u1ee9 kh\u00e1c. V\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 h\u1ecd Tr\u00e1n d\u1ea7n d\u1ea7n n\u1eafm m\u1ecdi v\u1ecb tr\u00ed quan trong trong tr\u00ed\u1ec1u, quy\u1ec1n th\u1ebf c\u1ee7a vua b\u1ecb thu h\u1eb9p: M \u01b0\u1eddi b\u1ed1n n\u0103m \u1ed3i\u00ecg l\u00e0m ho\u00e0ng \u0111 \u1ebf N h\u01b0ng bii\u1ee9t r\u1ee9\u00ecui\u00ecg, quy\u1ec1n t\u00edi\u1ebfbao nhi\u00eau? Quanh n\u0103m s\u1ed1ng \u1edf trong tri\u1ec1u Kh\u00f4ng con n \u00f3 \u1ec9 d\u00f5iJ\u00e0 \u0111i\u1ec1u k h \u1ed5 t\u00e2m. Trong k h i \u0111\u00f3 h\u1ecd Tr\u1ea7n \u1eca\u1ea5h t\u1edbi N\u1eafm quy\u1ec1n b\u1eeb\u1eed\u00ec k h \u00edg i\u1edb i brong tay H u\u1ec7 T\u00f4ngng\u00e0\u1ef5 m \u1ed9thao g\u1ea7y T\u1eeb\u1ee9i th\u00e1n su \u1ef5 s\u1ee5p, \u1ec9\u00f2ng \u0111\u1ea7y \u1ea7u lo. (Kim C\u1ed5) \u00bb 198 \u00ab","9. CHI\u1ebeU NH\u01af\u1edcNG NG\u00d4I C\u1ee6A L\u00dd CHI\u00caU HO\u00c0NG au khi \u00e9p L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng nhi\u00ed\u1eddng ng\u00f4i cho *con g\u00e1i, th\u1ebf l\u1ef1c h\u1ecd Tr\u1ea7n trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u00e0 L\u00fd, \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u l\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u00f4 ti\u00eah th\u00eam m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc trong mi\u00edu \u0111\u1ed5 \u0111o\u1ea1t v\u01b0\u0111ng quy\u1ec1n v\u1ec1 tay d\u00f2ng h\u1ecd m\u00ecnh b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u01b0a ch\u00e1u l\u00e0 Tr\u1ea7n Cai\u1eedi v\u00e0o h\u1ea7u h\u1ea1 L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng. Ti\u1ebfp \u0111\u00f3 Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 \u0111em gia thu\u1ed9c, th\u00e2n th\u00edch v\u00e0o \u1eefong cimg c\u00e2m, sai \u0111\u00f3ng ch\u1eb7t c\u1eeda th\u00e0nh v\u00e0 c\u1eeda cung, c\u1eed ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef r\u1ed5i loan b\u00e1o r\u1eb1ng n\u1eef ho\u00e0ng \u0111\u00e3 l\u00e2y ch\u1ed5ng r\u1ed3i, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 ch\u00fa\u1eedi l\u1ea7 Tr\u1ea7n c\u1ea3nh. E)\u00eaTi ng\u00e0y 21 t\u00eci\u00e1ng 11 n\u0103m \u1ea4t D\u1eadu (1225) v\u1edbi b\u00e0n tay \\\"\u0111\u1ea1o di\u1ec5n\\\" c\u1ee7a Tr\u1ea7n Th\u1ee7 E)\u1ed9, L\u00fd Chi\u1ebdu Ho\u00e0ng xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i cho ch\u1ed3ng, b\u00e0i chi\u1ebfu vi\u1ebft r\u1eb1ng; K>199 05","(B^h\u1eefn\u1ecd \u0111i\u1ec1u th\u00fa vi v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u ^ x \u1ecb \\\"T\u1eeb x\u01b0a n\u01b0\u1edbc Nam Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111 \u1ebf v\u01b0\u01a1ng tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1. Ngh\u0129 tri\u1ec1u L\u00fd ta v\u00e2ng ch\u1ecbu m\u1ec7nh tr\u1eddi, l\u00e0m ch\u1ee7 b\u1ed1n bi\u1ec3n, c\u00e1c ti\u00ean \u1ee9i\u00e1nh truy\u1ec1n n\u1ed1i h\u01a1n hai tr\u0103m n\u0103m, ch\u1ec9 v\u00ec th\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng c\u00f3 b\u1ec7nh, kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i d\u00f5i, th\u1ebf n\u01b0\u1ed1c gian nguy, \u0111\u00e1nh sai \u01b0\u1eabm nh\u1eadn m\u1eefih chi\u1ebfu, c\u1ed3' g\u01b0\u1ee3ng l\u00ean ng\u00f4i. Th\u1eadt l\u1ea3 t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a c\u00f3 vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf bao gi\u1edd! Kh\u1ed5n n\u1ed3i tr\u00e2m l\u00e0 n\u1eef ch\u00faa, t\u00e0i \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu\/ kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap \u0111\u1ee1, ph\u00f2 t\u00e1, gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean nh\u01b0 ong, gi\u1eef th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00f4i b\u00e1u n\u1eb7ng n\u1ec1? Tr\u1eabm d\u1eady s\u1edbm \u1ee9i\u1ee9c khuya, ch\u1ec9 s\u1ee2 kh\u00f4ng c\u00e1ng \u0111\u00e1ng n\u1ed5i, v\u1eabn ngh\u0129 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n t\u1eed c\u00f9ng gi\u00fap ch\u1ee9\u1ee9\u00ec s\u1ef1. Vi\u1ec7c \u0111\u00f3 \u0111\u00eam ng\u00e0y canh c\u00e1nh b\u00ean l\u00f2ng, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 g\u00e2p qu\u00e1 r\u1ed3i. K\u1eebih Thic\u00f3 c\u00e2u: \\\"Qu\u00e2n t\u1eed h\u1ea3o c\u1ea7u, ng\u1ee5 my t\u1eed ph\u1ee5c, du tai du tai\\\" (Qu\u1ea7n t\u1eed t\u00ecm b\u1ea1n t\u00f3t, T\u00ecm m \u00e3ikh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c\u1ef5 Th\u1ee9c ng\u1ee7 kh\u00f4n ngu\u00f4i, L\u00e2u thay, l\u00e2u thay) Nay \u01b0\u1eabm suy \u0111i t\u00ednh l\u1ea1i m\u1ed9t m\u00ecnh, duy ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u1ea7n C\u1ea3nh \u1ec9\u00e1 ng\u01b0\u1eddi v\u0103n ch\u1ea5t v\u1eb9n to\u00e0n, t\u00edi\u1ef1c \u0111\u00fang t\u01b0 c\u00e1ch hi\u1ec1n nh\u00e2n qu\u00e2n t\u1eed, uy nghi \u0111\u01b0\u1eddng ho\u00e0ng, c\u00f3 phong t\u01b0 c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh th\u1ea7n v\u0103n v\u00f5, \u00bb200 os","(^Nh\u1eefn\u1ecd di\u1ec1u th\u00fa \u1ec8>\u1eca \u1ec9>\u1ec1c\u00e1c vua tri\u1ec1u d\u00f9 \u0111\u00eah H\u00e1n Cao T\u1ed5, \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng c\u0169ng kh\u00f4ng h\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u1eabm t\u1eebng s\u1edbm h\u00f4m ngh\u0129 k\u1ef3, x\u00e9t nghi\u1ec7m t\u1eeb l\u00e2u, n\u00ean nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i b\u00e1u \u0111\u1ec3 thu\u1eadn l\u00f2ng \u1eef\u1eddi, cho x\u1ee9ng l\u00f2ng \u1eef\u1eabm. Mong c\u00e1c khanh \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng h\u1ebft s\u1ee9c c\u00f9ng gi\u00fap \u0111\u1ee1 vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 h\u01b0\u1edfng ph\u00fac \u1ee9\u00ec\u00e1i b\u00ecnh. V\u1eady b\u1ed1 c\u00e1o cho thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng bi\u1ebft\u201d (\u0110 \u1ea1i Vi\u1ec7ts\u1eed k \u00fd to\u00e0n th\u01b0). Ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 12 n\u0103m \u1ea4t D\u1eadu (1225) L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng m\u1ecf h\u00f4i l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An, ng\u1ef1 tr\u00ean ngai b\u00e1u, c\u00e1c quan m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c v\u00e0o ch\u1ea7u, l\u1ea1y \u1edf d\u01b0\u1edbi s\u00e2n. Sau \u0111\u00f3 L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng tr\u00fat b\u1ecf \u00e1o ho\u00e0ng b\u00e0o, ch\u1ee9\u1ee9i th\u1ee9c mdi Tr\u1ea7i\u00ec c\u1ea3nh l\u00ean ng\u00f4i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. \u0110\u00e1nh gi\u00e1 v\u1ec1 s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y, m\u1ed9t s\u1ed1 quan \u0111i\u1ec3m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y cho r\u1eb1ng L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ed9i v\u1edbi v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u L\u00fd v\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 m\u1ea5t ngai v\u00e1ng v\u1ec1 tay h\u1ecd kh\u00e1c. D\u00e2n gian c\u00f2n c\u00f3 c\u00e2u: \\\"T\u1ed9 truy\u1ec1n b\u00e1t di\u1ec7p, di\u1ec7p l\u1ea1c \u00e2m sinh\\\" ngh\u0129a l\u00e0 truy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee2c 8 l\u00e1, l\u00e1 r\u1ee5ng xu\u00f4ng r\u1ed3i \u00e2m kh\u00ed sinh ra, \u00fd n\u00f3i nh\u00e0 L\u00fd truy\u1ec1n ng\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c 8 \u0111\u1eddi, m\u1ea5t ng\u00f4i v\u00ec c\u00f3 vua \u0111\u00e0n b\u00e0. Tr\u00ean quan \u0111i\u1ec3m Nho gi\u00e1o, c\u00e1c s\u1eed s\u00e1ch phong ki\u1ebfn c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng nh\u1eadn x\u00e9t kh\u00f4ng m\u00e2y thi\u1ec7n c\u1ea3m \u0111\u00f4i v\u1edbi L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng. Th\u1ebf nh\u01b0ng: *s> 2 0 1 cs"]
Search
Read the Text Version
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
- 67
- 68
- 69
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
- 87
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
- 101
- 102
- 103
- 104
- 105
- 106
- 107
- 108
- 109
- 110
- 111
- 112
- 113
- 114
- 115
- 116
- 117
- 118
- 119
- 120
- 121
- 122
- 123
- 124
- 125
- 126
- 127
- 128
- 129
- 130
- 131
- 132
- 133
- 134
- 135
- 136
- 137
- 138
- 139
- 140
- 141
- 142
- 143
- 144
- 145
- 146
- 147
- 148
- 149
- 150
- 151
- 152
- 153
- 154
- 155
- 156
- 157
- 158
- 159
- 160
- 161
- 162
- 163
- 164
- 165
- 166
- 167
- 168
- 169
- 170
- 171
- 172
- 173
- 174
- 175
- 176
- 177
- 178
- 179
- 180
- 181
- 182
- 183
- 184
- 185
- 186
- 187
- 188
- 189
- 190
- 191
- 192
- 193
- 194
- 195
- 196
- 197
- 198
- 199
- 200
- 201
- 202
- 203
- 204
- 205
- 206