Important Announcement
PubHTML5 Scheduled Server Maintenance on (GMT) Sunday, June 26th, 2:00 am - 8:00 am.
PubHTML5 site will be inoperative during the times indicated!

Home Explore Những điều thú vị về các vua triều Lý – Lê Thái Dũng

Những điều thú vị về các vua triều Lý – Lê Thái Dũng

Published by THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRƯỜNG THCS TỨ MINH, 2023-08-05 09:05:14

Description: Những điều thú vị về các vua triều Lý – Lê Thái Dũng

Search

Read the Text Version

["L\u00dd CAO T\u00d4NG \u1ecari\u1ec1u L\u00fd ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd trong kho\u1ea3ng 160 n\u0103m, qua 6 \u0111\u1eddi vua \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p nhi\u1ec1u cho s\u1ef1 ph\u1ed3n v\u1eef\u1eedi v\u00e0 gi\u00e0u m\u1ea1nh c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, th\u1ebf nhitng \u0111\u1ebfh \u0111\u1eddi v\u1eca vua th\u1ee9 7 l\u00e0 L\u00fd Cao T\u00f4ng th\u00ec tri\u1ec1u ch\u00fa\u1ee9i b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111i xu\u1ed1ng, lo\u1ea1n l\u1ea1c n\u1ed5i l\u00ean kh\u1eafp n\u01a1i. s\u1eedch\u00e9p: \\\"Vua ch\u01a1i b\u1eddi kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9, h\u00ecnh ch\u1ee9ih kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp nh\u01b0 ong, \u0111\u00f3i k\u00e9m li\u1ec1n n\u0103m, c\u01a1 nghi\u1ec7p nh\u00e0 L\u00fd t\u1eeb \u0111\u1ea5y suy k\u00e9m\\\" (\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t s\u1ea3 k \u00fd to\u00e0n t\u00ed\u00ec\u01b0). Trong 35 n\u0103m (1175-1210) \u1ed3 tr\u00ean ng\u00f4i vua, b\u00ean canh vui chcfi, \u0111\u1eafm ch\u00ecm \u1eefong t\u1eedu s\u1eafc th\u00ec L\u00fd Cao T\u00f4ng c\u00ed\u0103ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee2c m\u1ed9t s\u1ed1 vi\u1ec7c m\u00e0 s\u1eed s\u00e1ch ghi nh\u1eadn l\u00e0 t\u1ed1t, nh\u1ea5t l\u00e0 giai \u0111o\u1ea1n nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u l\u1ea3m vua.","(^Hh\u1eefm\u1ecb \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua iri\u1ec1u ei^\u00fd * L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u00e0 V\u1eca vua L\u00fd c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00ean g\u1ecdi nh\u1ea9t, \u00f4ng t\u00ean t\u00eci\u1eadt l\u00e0 L\u00fd Long Tr\u00e1t, con th\u1ee9 6 c\u1ee7a L\u00fd Anh T\u00f4ng. Ngo\u00e0i ra vua c\u00f2n c\u00f3 t\u00ean kh\u00e1c l\u00e1 L\u00fd Long C\u00e1n, L\u00fd Long H\u00e3n. * L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n ng\u00f4i m\u1ed9t c\u00e1ch may m\u1eafn nh\u1ea5t. Chuy\u1ec7n r\u1eb1ng ng\u00f4i Th\u00e1i t\u1eed v\u1ed1n thu\u1ed9c v\u1ec1 anh ttai c\u1ee7a Long Tr\u00e1t l\u00e0 Long X\u01b0\u1edfng, nhi\u00edng \u0111o m\u1eafc nhi\u1ec1u khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m n\u00ean Long X\u01b0\u1edfng b\u1ecb ph\u1ebf l\u00e0m d\u00e2n th\u01b0\u1eddng. M\u1ed9t h\u00f4m L\u00fd Anh T\u00f4ng b\u1ebf Long Tr\u00e1t c\u1eadu b\u00e9 2 tu\u1ed5i th\u1ea5y vua \u0111\u1ed9i m\u0169 li\u1ec1n kh\u00f3c \u0111\u00f2i \u0111\u1ed9i, vua ch\u01b0a k\u1ecbp th\u00e1o m\u0169 \u0111\u01b0a cho \u1eed\u00f9 l\u1ea1i c\u00e0ng kh\u00f3c \u1eedi\u00e9t l\u00ean, l\u00fac c\u1ea7m m\u0169 r\u1ed3i t\u00ec\u1ee9 l\u1ea1i c\u01b0\u1eddi. TTi\u1ebfl\u00e0 t\u1eeb m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng tr\u1ebb con nhimg L\u00fd Anh T\u1ed3ng l\u1ea1i cho \u0111\u00f3 \u1ec9\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u1ea1 x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng \u1edf ng\u00f4i cao n\u00ean m\u1edbi l\u1eadp Long Tr\u00e1t l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed, sau \u0111\u00f3 cho k\u1ebf v\u1ecb ng\u00f4i b\u00e1u. * L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u1ecb vua l\u00ean ng\u00f4i s\u1edbm nh\u1ea5t, \u00f4ng sinh th\u00e1ng 5 n\u0103m Qu\u00fd T\u1ecb (1173), n\u1ed5\u00ec ng\u00f4i th\u00e1ng 7 n\u0103m \u1ea4t M\u00f9i (1175) khi \u0111\u00f3 m\u1edbi hcfn 2 tu\u1ed5i. * L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t \u1eebong hai v\u1ecb vua L\u00fd cho \u0111\u00fac v\u00e0 l\u01b0u th\u00f4ng nhi\u1ec1u lo\u1ea1i ti\u1ec1n nh\u1ea5t, th\u1eddi gian \u1ec9\u00e0m yua \u00f4ng \u0111\u00e3 cho \u0111\u00fac 5 lo\u1ea1i ti\u1ec1n kh\u00e1c nhau, \u0111\u00f3 l\u00e0: Thi\u00ean T\u01b0 th\u1ed5ng b\u1ea3o, Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u00f4ng b\u1ea3o, Tr\u1ecb B\u00ecnh nguy\u00ean b\u1ea3o, Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u00e1nh b\u1ea3o, H\u00e0m B\u00ecnh nguy\u00ean b\u1ea3o. k >53c\u00ab","(ST^k\u1eebn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u tk\u00fa v\u1ecb vi c\u00e1c vua tri\u1ec1u * L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u00e0 v\u1eca vua \u0111\u1ea7u ti\u00ean cho m\u1ecf khoa thi Tam gi\u00e1o v\u00e0o n\u0103m \u1ea4t M\u00e3o (1195) \u0111\u1ec3 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00ecnh th\u00f4ng, am hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o P h\u1eadt Nho, L\u00e3o. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3 g\u1ecdi l\u00e0 Tam gi\u00e1o xu\u1ea5t th\u00e2n. * L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u00e0 v\u1ecb vua L\u00fd cho m\u1edf nhi\u1ec1u khoa thi nh\u1ea5t. Tri\u1ec1u L\u00fd ch\u1ec9 m\u1ecf l\u1ea5t c\u1ea3 c\u00f3 7 khoa t\u00ec\u00fa th\u00ec c\u00f3 \u0111\u1ebfn 3 khoa \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c d\u01b0\u1edbi th\u1eddi L\u00fd Cao T\u00f4ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 khoa \u1ea4t T\u1ecb (1185), Qu\u00fd S\u1eedu (1193), \u1ea4t M\u00e2o (1195). \u0110i\u1ec1u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 khoa \u1ea4t M\u00e3o (1195) l\u1ea1i l\u00e0 khoa \u1ee9ii Tam gi\u00e1o v\u00e0 \u0111\u00e2y ch\u1eefih \u1ec9\u1ea3 khoa th\u1ec9 c\u00f9ng c\u1ee7a tr\u00ed\u1ec3u L\u00fd. * L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u1ea7 v\u1ecb vua L\u00fd cho th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1ec9\u00e9u cu\u1ed9c x\u00e9t duy\u1ec7t, kh\u1ea3o h\u1ea1ch quan l\u1ea1i nh\u1ea5t, \u1ee9\\\\\u00f4ng qua \u0111\u00f3 \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c th\u01b0\u1ea3ng ph\u1ea1t, th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u1ea5Vnh\u1eafc theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. Trong s\u1ed1 4 i\u1ea7n c\u00e1c vua L\u00fd cho kh\u1ea3o h\u1ea1ch \u1ec9h\u00ec c\u00f3 2 \u1ec9\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee2c t\u1ed5 ch\u1ee9c d\u01b0\u1edbi th\u1eddi tr\u1ecb v\u00ec c\u1ee7a L\u00fd Cao T\u00f4ng, \u0111\u00f3 l\u1ea3 v\u00e0o c\u00e1c n\u0103m K\u1ef7 H\u1ee3i (1179) v\u00e0 Qu\u00fd S\u1eedu (1193). * L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 \u00edt c\u00e1c v\u1ecb vua c\u00f3 t\u00f4n hi\u1ec7u d\u00e0i nh\u1ea5t, th\u00e1ng 7 n\u0103m \u1ea4t M\u00f9i (1175) l\u00f4n ng\u1ed5i k\u1ebf v\u1ecb, \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea7n th\u1ea7x\u00ec t\u00f4n l\u00e0: \u1ee9 ng c\u00e0n, n g \u1ef1 c\u1ef1c^ ho\u1eb1ng v\u0103n, hi\u1ebdh v\u0169, l\u1eeb\u00ech thuy, chi\u1ebfn ph\u00f9, ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o, ch\u00ednh\u00e2n, \u00e1inh\u00e2n, l\u00fd v\u1ead t du\u1ec7 m ttu, th\u00e1n tr\u00ed, h\u00f3a c\u1ea9m, ch\u00ednh thu\u1ea7n, p h u hu\u1ec7, th \u1ecb t\u1eeb, tu y du, \u1ecad\u00eah m \u1ef9, c\u00f4ng to\u00e0n, \u0129tghi\u1ec7p w 54 0\u00ab","(\u00e3^h\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u tk\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u ti\u00ea\u00fd \u0111t\u1ecbnh, long hi\u1ec7n, th\u1ea7n c\u1ef1, th\u00e1nh m\u1eeb\u1eed\u00ec, quang hi\u1ebfu ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. T\u00f4n hi\u1ec7u n\u00e1y c\u00f3 t\u1ed5ng c\u1ed9ng 50 ch\u1eef. * L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u00e0 v\u1ecb vua may m\u1eafn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00f4i v\u1ecb nh\u1edd c\u00e1c trung \u1ee9\\\\\u1ea7n \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u l\u00e0 Th\u00e1i \u00fay T\u1ed3 Hi\u1ebfn Th\u00e0nh. Khi \u00e2y, \u1ee9i\u1ea5y vua c\u00f2n qu\u00e1 b\u00e9, b\u00e0 O\u00f9\u00eau L\u1eeb\u1ee9i ho\u00e1ng th\u00e1i h\u1eadu v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 x\u1eebi L\u00fd Anh T\u00f4ng truy\u1ec1n ng\u00f4i cho Long X\u01b0\u1edfng nh\u01b0ng kh\u1ed5ng \u0111\u01b0\u1ee3c nay t\u00ecm c\u00e1ch mua chu\u1ed9c Th\u00e1i \u00fay ph\u1ee5 cl\u00fanh T\u00f4 Hi\u00ean Th\u00e0nh \u0111\u1ec3 t\u00ech\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c ph\u1ebf l\u1eadp. B\u1ecb t\u1eeb ch\u1ed1i, Th\u00e1i h\u1eadu l\u1ea1i b\u00e0n m\u01b0u v\u1ed1i Long X\u01b0\u1ecfng \u0111\u1ea3o ch\u00fa\u1ee9i cung \u0111\u00ecnh, m\u00e2y l\u1ea7n \u0111\u1ec3u ih\u1ea5t b\u1ea1i n\u00ean \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i b\u1ecf \u00fd \u0111\u1ecbnh, nh\u1edd th\u1ebf m\u00e0 vi vua 3 tu\u1ed5i m\u1edbi y&i v\u1ecb tr\u00e9n ngai v\u1ea3ng. * L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u00e0 v\u1ecb vua \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 vi\u1ec7c v\u00e0o ch\u1ea7u c\u1ee7a c\u00e1c v\u01b0dng h\u1ea7u, quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u00e0nh th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Canh T\u00fd (1180). * L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u00e0 v\u1ecb vua \u0111\u1ea7u ti\u00ean xu\u1ed5hg chi\u1ebfu c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, t\u1edd chi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ban ra ttx\u00e1ng gi\u00f4ng n\u0103m Nh\u00e2m D\u1ea7n (1182). * L\u00fd Cao T\u1ed3ng l\u00e0 v\u1eca vua L\u00fd du ngo\u1ea1n nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, th\u00edch th\u0103m th\u00fa, \u0111i ch\u01a1i kh\u1eafp n\u01a1i trong n\u01b0\u1edbc, l\u00ean ph\u00eda B\u1eafc th\u0103m S\u01a1n l\u0103ng, xu\u1ed1ng ph\u00eda Nam s\u0103n voi nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 c\u1ed5 v\u0169 tinh th\u1ea7n \u1ee9i\u01b0\u1ee3ng v\u00f5 m\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1ecfa m\u00e3n s\u1ef1 hi\u1ebfu k\u1ef3 c\u1ee7a m\u1ec9i\u1ee9i. ea 55o\u00ab","<s?^ft\u1eefn\u1ecd di\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u * L\u00fd Cao T\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 v\u1ecb vua tr\u1ef1c ti\u1ebfp phong hi\u1ec7u v\u00e0 sai l\u1eadp nhi\u1ec1u mi\u1ebfu th\u1edd nh\u1ea5t. S\u00e1ch \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7ts\u1eed k \u00fd \/o\u00e0n \u1ee9 t\/ch o bi\u1ebft th\u00e1ng 3 n\u0103m K\u1ef7 D\u1eadu (1189) \\\"vua ng\u1ef1 kh\u1eafp n\u00fai s\u00f4ng, ph\u00e0m ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u m\u00e0 c\u00f3 \u1eedi\u1ea7n l\u1eebih \u0111\u1ec1u ban hi\u1ec7u v\u00e0 l\u1eadp mi\u1ebfu th\u1edd\\\". * L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u00e0 v\u1ecb vua \u01b0a th\u00edch ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng, \u1ed5ng sai x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e1 s\u1eeda ch\u1eefa nhi\u1ec1u cimg \u0111i\u1ec7n, l\u1ea7u g\u00e1c sao cho th\u1eadt to \u0111\u1eb9p, l\u1ed9ng l\u1eaby nh\u01b0 \u0111i\u1ec7n V\u0169\u1ee9i N\u1eebih, g\u00e1c K\u1ee9\u1ee9i Thi\u00ean... C\u00e1c thuy\u1ec1n c\u1ee7a vua c\u0169ng l\u00e0m r\u1ea5\u00edk l\u1edbn^ d\u1eb9p \u0111\u1ebd v\u00e0 c\u1ea7u k\u1ef3 nh\u01b0 thuy\u1ec1n Ngo\u1ea1n Dao \u0111\u00f3ng n\u0103m Car\u1eedi Tu\u1ea5t (1190), thuy\u1ec1n Thi\u00ean Long \u0111\u00f3ng n\u0103m Gi\u00e1p D\u1ea7n (1194). * L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u00e0 v\u1ecb vua r\u1ea5t th\u00edch c\u00e1c tr\u00f2 ph\u01b0\u01a1ng thu\u1eadt nghe n\u00f3i ai c\u00f3 t\u00e0i \u1ed5ng \u0111\u1ec1u b\u1eaft \u0111\u1ebfn bi\u1ec3u di\u1ec5n \u0111\u1ec3 mua vui ho\u1eb7c xem c\u00f3 ph\u00e1p thu\u1eadt g\u1ecb l\u1ea1 kh\u00f4ng. C\u00f3 l\u1ea7n vua sai mang h\u1ed5 ra \u0111\u1ec3 cho m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0 \u1ec9\u1ea7m ph\u00e9p gi\u00e1ng h\u1ed5, l\u1ea7n kh\u00e1c cho m\u1ed9t s\u1ee7ng t\u00eciin \u1eeb\u1ed5 t\u00e0i tr\u1ecb s\u1ea5\u00edm... * L\u00fd Cao T\u00f4ng i\u1ea7 v\u1ecb vua ch\u01a1i b\u1eddi, tr\u1ee5y l\u1ea1c nh\u1ea5t tri\u1ec3u L\u00fd, \u00f4ng \u1eedi\u01b0\u1eddng cho m\u1ecf c\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i l\u1edbn, ham m\u00ea s\u00e1n b\u1eafn, th\u01b0\u1eddng r\u01b0\u1ee3u ch\u00e8, kh\u00f4ng m\u00e0ng \u0111 \u1ed1 i ch\u00ednh s\u1ef1, b\u1eaft n\u1ed9p SI\u00cdU cao, thu\u1ebf n\u1eb7ng; cho \\\"x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u1ed5ng ng\u1edb t ngao du kh\u1ed3ng ch\u1eebng m\u1ef1c, h\u00e0ng ng\u00e0y c\u00f9ng cimg n\u1eef d\u1ea1o chcrt l\u00e0m vui, nghe ngo\u00e0i th\u00e0nh c\u00f3 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp gi\u1ea3 c\u00e1ch kh\u00f4ng bi\u1ebft\\\" 5\u1ed0 \u0169<","\u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vita Ir\u00ec\u1ec1u (\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t s\u1eed k \u00fd to\u00e0n th\u01b0). Ch\u00ednh v\u00ec th\u00ea^ th\u1eddi \u00f4ng tr\u1ecb v\u00ec l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 lo\u1ea1n l\u1ea1c, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c nhi\u1ec1u nh\u1ea5t tri\u1ec1u L\u00fd. * L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u00e0 v\u1eca vua cho x\u00e2y d\u1ef1ng nhi\u1ec1u h\u00e0i\u1ee9i cung nh\u1ea5t; th\u00e1ng 3 n\u0103m \u0110\u0169\u1ee9i T\u1eca (1197) vua cho *x\u00e2y cung Ngh\u00eanh Thi\u1ec1m v\u00e0 h\u00e0nh cung h\u01a1n 100 n\u01a1i\\\" {\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t s\u1eedI\u01b0\u1ee3\u00e2\u1ecb. * L\u00fd Cao T\u1ed3ng !\u00e0 v\u1ecb vua L\u00fd duy nh\u1ea5t c\u00f4ng nhi\u00ean cho mua quan b\u00e1n t\u01b0\u1edbc; t\u1ec7 tham nh\u0169ng, h\u1ed1i l\u1ed9 \u1eefong nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i \u1edf ng\u00f4i c\u1ee7a \u00f4ng di\u1ec5n ra tr\u00e0n lan. S\u00e1ch \u0110\u1ea1\/ Vi\u1ec7t s\u1eed k \u00fd to\u00e0n th\u01b0 vi\u1ebft: \\\"Vua th\u00ec th\u00edch l\u00e0m ti\u1ec1n, c\u00e1c quan ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u00e1n quai\u00ec ch\u1ee9cy bu\u00f4n h\u00ecnh ng\u1ee5c...\\\". C\u1ed3n s\u00e1ch \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7ts\u1eed l\u01b0\u1ee3c cho bi\u1ebft: \\\"Vua r\u00e2tham c\u1ee7a c\u1ea3i l\u1ee3i l\u1ed9c, l\u1ea5y vi\u1ec7c b\u00e1n quan bu\u00f4n ng\u1ee5c l\u00e0m ch\u00ednh s\u1ef1. Hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o m\u00e0 toai\u1ee7\u00ec nhau ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, s\u1ea3n v\u1eadt, h\u1ec5 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111em d\u00e2ng n\u1ea1p r\u1ed3i th\u00ec vua ch\u1eb3ng h\u1ecfi t\u00ecnh l\u00fd ph\u1ea3i tr\u00e1i th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec1u t\u1ecbch thu sung c\u00f4ng c\u1ea3. th\u1ebf m\u00e0 kho \u0111\u1ee5n c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a c\u1ea3i ch\u1ea5t nh\u01b0 n\u00fai, c\u00f2n b\u00e1ch t\u00ednh t\u00ec\u00f9 k\u00eau ca, o\u00e1n th\u00e1n\\\". * L\u00fd Cao T\u00f4ng l\u00e0 v\u1eca vua L\u00fd \u0111\u1ea7u ti\u00ean ph\u1ea3i \u0111i ch\u1ea1y lo\u1ea1n; th\u00e1ng 7 n\u0103m K\u1ef7 T\u1ecb (1209) v\u00ec gi\u1ebft oan m\u1ed9t trung th\u1ea7n l\u00e0 Ph\u1ea1m B\u1ec9nh Di n\u00ean b\u1ed9 h\u1ea1 c\u1ee7a \u00f4ng ta t\u1ee9c gi\u1eadn l\u00e0m lo\u1ea1n, \u0111\u00e1nh ph\u00e1 kinh th\u00e0nh khi\u00ean L\u00fd Cao T\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ecf ch\u1ea1y kh\u1ecfi Th\u0103ng w 57 css","(S^h\u1eebn\u1ecd \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 v\u1ecb v\u1ec1 c\u1ea5c vt\u01b0i tri\u1ec1u Long, l\u1ea9n tr\u00e1nh l\u00ean v\u00f9ng Quy H\u00f3a Giang (nay thu\u1ed9c Ph\u00fa Th\u1ecd, Y\u00ean B\u00e1i); m\u1ea5y t\u00eci\u00e1ng sau nh\u1edd l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a h\u1ecd Tr\u1ea7n vua m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee2c k\u0169\u1ee9i \u0111\u00f4. * L\u00fd Cao T\u00f4ng \u01a1i\u1eb7c d\u00f9 ham ch\u01a1\u1ec9, kh\u00f4ng m\u1ea7ng vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc nh\u01b0ng c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1edd\u1ec9 bi\u1ebft h\u1ed1i l\u1ed7i v\u00e0 \u1ed5ng ch\u00fa\u00ech l\u00e0 v\u1ecb vua \u0111\u1ea7u ti\u00f4n \u1eebong l\u1ecbch s\u1eed ban chi\u1ebfu nh\u1eadn l\u1ed3i. Td chi\u1ebfu ban ra n\u0103m \u0110inh M\u00e3o (1207) c\u00f3 \u0111o\u1ea1n v i\u1ebf t\\\"... Nay tr\u1eabm s\u1ebd s\u1eeda l\u1ed7i, c\u00f9ng d\u00e2n \u0111\u1ed5i m\u1edbi...\\\" {\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t s\u1ee7\u1ec9it\u1ee3\u00e2). Nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc Ng\u00f4 S\u0129 Li\u00ean trong s\u00e1ch \u0110 \u1ea1i Vi\u1ec7t s\u1eed k \u00fd to\u00e0n th\u01b0 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 v\u1ec1 L\u00fd Cao T\u00f4ng nh\u01b0 sau: \\\"Cao T\u00f4ng tu\u1ed5i c\u00f2n b\u00e9 l\u00ean n\u1ed1i ng\u1ed3i, Chi\u00f4u L\u1eeb\u1eedi th\u00e1i h\u1eadu v\u1eabn \u0111\u1ec3 l\u00f2ng ph\u1ebf l\u1eadp, b\u1ea3n \u1ee9i\u00e2n vua su\u00fdt nguy. Nh\u1edd c\u00f3 T\u00f4 H\u1ec8\u1ed0I Th\u00e0nh v\u1ed1n c\u00f3 quy\u1ec1n v\u1ecb nh\u1eadn \u1eef\u00e1ch nhi\u1ec7m k\u00fd t\u00edi\u00e1c con c\u00f4i, h\u1ebft l\u00f2ng ph\u00f9 h\u1ed9, ng\u1ed3i b\u00e1u kh\u00f4ng lay, thi\u00ean h\u1ea1 quy ph\u1ee5c, t\u1ea5t \u00f4ng c\u0169ng c\u00f3 m\u01b0u ch\u01b0\u1edbc hay th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u00ea\u2019n\u00f3i v\u1edbi vua r\u1ed3i. \u0110 \u1ed1t khi Hi\u1ebfn Th\u00e0nh ch\u1ebft \u0110\u1ecf K\u00ednh Tu h\u1ea7u n\u01a1i m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng, gi\u00fap vua n\u00f4n \u0111\u1ee9c t\u1ed1t, c\u00f3 thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e2u? Th\u1ebf m\u00e0 vua \u0111\u1eafm \u0111u\u1ed1i ch\u01a1i b\u1eddi, say m\u1ebd thanh s\u1eafc, ham c\u1ee7a c\u1ea3i, th\u00edch x\u00e2y d\u1ef1ng, d\u1ea1y c\u00e1c quan l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfhg, ham m\u00ea \u0111\u1ec3 tr\u0103m \u00bb 5 6 c\u00ab","(\u1ebdP^h\u1eedni\u1eca di\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u1ea5c vua tri\u1ec1u h\u1ecd ph\u1ea3i ta o\u00e1n, l\u00e0m cho ph\u00fac nh\u00e0 L\u00fd ng\u00e0y m\u1ed9t hao m\u00f2n, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. Kmh Thi c\u00f3 c\u00e2u: \\\"B\u00ean trong m\u00ea s\u1eafc \u0111\u1eb9p, b\u00ean ngo\u00e0\u1ec9 m\u00ea s\u0103n b\u1eafn, ham r\u01b0\u1ee3u, th\u00edch nh\u1ea1c, nh\u00e0 cao t\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb9p, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o ph\u1ea1m m\u1ed9t \u1eebong c\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u1ea5y t\u1ea5t ph\u1ea3i di\u1ec7t vong\\\", m\u00e0 vua th\u00ec ph\u1ea1m \u0111\u1ee7 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u1ea5y, c\u00f2n l\u1ea7m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee2c... B\u1ecfi Cao T\u00f4ng ch\u0111i b\u1eddi kh\u00f4ng ch\u1eebng m\u1ef1c, r\u01b0\u1eddng m\u1ed1i \u0111\u00e3 h\u1ecfng r\u1ed3i n\u00ean m\u1edbi th \u1ec3\u2019. fc>59\u00ab","L\u00dd HU\u1ec6 T\u00d4NG rong s\u1ed1 c\u00e1c v\u1ecb vua th\u1eddi phong ki\u1ebfn \u1ecf n\u01b0\u1edbc ta, c\u00f3 l\u1ebd L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng l\u00e0 vua g\u0103p nhi\u1ec1u \u0111au kh\u1ed5, b\u1ea5t h\u1ea1nh h\u01a1n c\u1ea3; cu\u1ed9c \u0111\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a \u1ed3ng h\u1ea7u nh\u01b0 ch\u1ec9 c\u00f3 n\u1ed7i bu\u1ed3n m\u00e1 ch\u0103ng m\u1ea5y ni\u1ec1m vui. S\u00e1ch \u0110\u1ea1i V i\u00eats\u1ea3k\u00fdto\u00e0nth\u01b0 v\u00ec\u1ec3i'. \\\"Vua g\u1eb7p bu\u1ed5i lo\u1ea1n l\u1ea1c, gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp t\u1ee9 tung, m\u00ecnh b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb7ng, kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1edbm c\u1ea7u con n\u1ed1i, h\u1ecd L\u00fd ph\u1ea3i m\u1ea7V'. S\u00e1ch Vi\u1ec7ts\u1eed ti\u00eau \u00e1n th\u00ec nh\u1eadn x\u00e9t \\\"Vua l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e1i h\u00e8n, g\u1eb7p ly lo\u1ea1n, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 \u0111\u1eb9p m\u00e0 g\u00e2y n\u00ean bi\u1ebfn lo\u1ea1n, kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf t\u1ef1, h\u1ecd L\u00fd m\u1edbi b\u1ecb m\u1ea9t n\u01b0\u1edbc\\\". * L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u00f4' nh\u1eefng v\u1ecb vua K>60 c<","(\u1ec5^h\u1eefiU\u1eca \u0111i\u1ec1u th\u00fa p\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u \u0111\u1eb7t \u00edt ni\u00ean hi\u1ec7u nh\u1ea5t, 14 n\u0103m \u1ecf ng\u1ed5i \u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ni\u00ean hi\u1ec7u l\u00e0 Ki\u00eah Gia (1211-1224). * Th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng ngay sau khi l\u00ean ng\u00f4i c\u00e1c v\u1ecb vua ban chi\u1ebfu \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, gi\u1ea3m ho\u1eb7c mi\u1ec5n thu\u1ebf, b\u1ed5 d\u1ee5ng nh\u1eefng \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5 t\u00e1... Ri\u00eang L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng, vi\u1ec7c i\u00e0m \u0111\u1ea7u ti\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec qu\u1ed1c gia \u0111\u1ea1i s\u1ef1 m\u00e0 l\u00e0 lo cho m\u1ed1i t\u00ecnh \u0111\u1ea7u c\u1ee7a m\u00ecnh, \u00f4ng sai quan ph\u1ee5ng ng\u1ef1 \u0111i \u0111\u00f3n ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 l\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u1ecb Dimg m\u00e0 \u00f4ng l\u00e2y khi ch\u1ea1y lo\u1ea1n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5t Lvru Gia (nay thu\u1ed9c H\u01b0ng Nh\u00e2n, Th\u00e1i B\u00ecnh). * L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng l\u00e0 v\u1eca vua duy nh\u1ea5t cho ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u00f3n v\u1ee2 nh\u01b0ng b\u1ecb nh\u00e0 g\u00e1i t\u1eeb ch\u1ed1i, c\u01b0\u1ee1ng l\u1ec7nh m\u00e0 \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i ch\u1ecbu, kh\u1ed5ng l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u00e1ng 10 n\u0103m Canh Ng\u1ecd (1210) vua sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u00f3n v\u1ee2 l\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u1ecb Dung v\u1ec1 nhtmg anh trai c\u1ee7a b\u00e0 l\u00e0 Tr\u1ea7n T\u1ef1 Kh\u00e1nh \\\"kh\u1ed5ng ch\u1ecbu cho \u0111\u00f3n\\\" {\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t s\u1eed l\u01b0\u1ee3c). Th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m T\u00e2n M\u00f9i (1211) vua l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u00f3n v\u1ee2 nh\u01b0ng Tr\u1ea7n T\u1ef1 Kh\u00e1nh c\u0169ng lch\u00f4ng ch\u1ecbu cho em g\u00e1i v\u1ec1 kinh; \u0111\u1ebfh l\u1ea7n th\u1ee9 ba, v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m \u0111\u00f3 quan ph\u1ee5ng ng\u1ef1 Ph\u1ea1m B\u00f4' m\u1edbi \u0111\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u1ecb Dung v\u1ec1 Th\u0103ng Long. * L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng l\u00e0 v\u1ecb vua L\u00fd ph\u1ea3i ch\u1ea1y lo\u1ea1n nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u1ea5t. Th\u00e1ng 2 n\u0103m Nh\u00e2m Th\u00e2n (1212) c\u00f3 lo\u1ea1n \u1edf k\u1eeb\u1ec9h \u0111\u00f4, vua ph\u1ea3i ch\u1ea1y sang \u0111\u1ea5t \u0110\u00f4ng B\u1ee1\u00d3I cs","@^h\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u Ng\u1ea1n (nay l\u1ea3 \u0110\u00f4ng Anh, H\u00e0 N\u1ed9i). Th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Gi\u00e1p Tu\u1ea5t (1214) Tr\u1ea7n T\u1ef1 Kh\u00e1nh \u0111em qu\u00e2n v\u1ec1 k\u1eebih, vua cho l\u00e0 c\u00f3 mi\u00edu l\u00e0m ph\u1ea3n b\u00e8n ch\u1ea1y sang \u0110\u1ea1i Th\u00e1t (nay thu\u1ed9c T\u1eeb S\u01a1\u0129v B\u1eafc N\u00f9\u1ee9i) r\u1ed3i ch\u1ea1y l\u00ean L\u1ea1ng Ch\u00e2u (L\u1ea1ng S\u01a1n ng\u00e0y nay). Khi nghe t\u00ecn qu\u00e2n c\u1ee7a Tr\u1ea7n T\u1ef1 Kh\u00e1nh \u0111\u1ebfh n\u00f3i x\u1eebi r\u01b0\u1edbc vua v\u1ec1 k\u0169\u1ee9i, L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng ch\u1ea1y v\u1ec1 C\u00f4\u2019 L\u1ed9ng (nay thu\u1ed9c Th\u00e1i Nguy\u00ean) r\u1ed5i \u1ec9\u1ea1\u1ec9 l\u00ean L\u1ea1ng Ch\u00e2u, sau ch\u1ea1y \u0111\u00eah Nam S\u00e1ch (nay \u1ec9hu\u1ed9c H\u1ea3i D\u01b0cfng). Th\u00e1ng 6 n\u0103m Gi\u00e1p Tu\u1ea5t (1214) L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng v\u1ec3 TTi\u0103ng Long th\u00ec \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 9 \u1ec9\u1ea1i ph\u1ea3i b\u1ecf ch\u1ea1y kh\u1ecfi k\u1ec9nh th\u00e0nh, sau kh\u1ec9 qu\u00e2n ph\u1ea3n lo\u1ea1n r\u00fat di \u1ed5ng m\u1edbi tr\u1ecf v\u1ec1 ctmg, \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt i\u00e2u vua l\u1ea1\u1ec9 ch\u1ea1y ra ngo\u1ea1i \u0111i\u00e0nh tr\u00fa t\u1ea1m. Th\u00e1ng 5 n\u0103m \u1ea4t D\u1eadu (1215) vua \u0111\u1ebfn tr\u00e1nh \u1edf T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng (nay thu\u1ed9c c\u1ea7u Gi\u00e1y, H\u1ea3 N\u1ed9i). Bi\u1ebft kh\u00f3 \u01b0\u00e1h \u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed5i \u1ec9o\u1ea1n \u1ecf kh\u1eafp n\u01a1i, L\u00fd Hu\u1ec7 T\u1ecfng \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o \u1ec9\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Tr\u1ea7n T\u1ef1 Kh\u00e1nh, t\u1edbi cu\u1ed1i n\u0103m B\u1eef\\\\h T\u00fd (1216) vua m\u1edbi tr\u1ecf v\u1ec1 kii\u00ech \u0111\u00f4. * L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng \u1ec9\u00e0 v\u1ecb vua L\u00fd duy nh\u1ea5t b\u1ecb c\u01b0\u1edbp v\u00e1 l\u00e1 v\u1ecb vua b\u1ecb c\u01b0\u1edbp m\u1ea5t c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho v\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u1ea5t. Th\u00e1ng 2 n\u0103m Nh\u00e2m Th\u00e2n (1212) vua t\u1ef1 d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u1ecf ngo\u1ea1i th\u00e0nh Th\u0103ng Long b\u1ecb \u0111\u1ea1\u1ec9 b\u1ea1i, m\u1ea5t c\u1ea3 \u1ee9ianh b\u1ea3o ki\u00eam, su\u00fdt b\u1ecb chi\u00edng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Gi\u00e1p Tu\u00e2t (1214) vua \u1ec9\u1ea1\u1ec9 dem \u00ab o 62o (","\u00ae^h\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u1edf M\u1ec5 s\u1edf (nay thu\u1ed9c Hvmg Y\u00e9n) thua to, b\u1ecb c\u01b0\u1edbp n\\\\\u1ea5t thuy\u1ec1n r\u1ed3ng. Trong nh\u1eefng l\u1ea7n ch\u1ea1y lo\u1ea1n, L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng c\u00f2n b\u1ecb c\u01b0\u1edbp m\u1ea5t c\u1ea3 m\u0169 vua v\u00e0 gh\u1ebf ng\u1ef1; \u1ee9i\u00e1ng 11 n\u0103m \u00c2t H\u1ee3i (1215) Tr\u1ea7n T\u01b0 Kh\u00e1nh m\u1edbi g\u1eedi tr\u1ea3 m\u0169 b\u00ecnh \u1ee9d\u00ean, th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m B\u1ee9ih T\u00fd (1216) th\u00ec fr\u1ea3 l\u1ea1i cho vua kim \u1ef7 (gh\u1ebf t\u00eci\u1ebfp v\u00e0ng). * L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng l\u00e0 v\u1eca vua duy nh\u1ea5t ph\u1ea3i l\u00e0m nh\u00e0 tranh \u0111\u1ec3 \u1edf, cu\u1ed1i n\u0103m Gi\u00e1p Tu\u00e2't (1214) sau khi qu\u00e2n ph\u1ea3n lo\u1ea1n r\u00fat kh\u1ecfi kinh ih\u00e0nh\/ vua \u1eef\u1edf v\u1ec1 Th\u0103ng Long \\\"th\u00e2y cung th\u1ea5t b\u1ecb \u0111\u1ed1t ch\u00e1y h\u1ebft b\u00e8n \u0111i ra c\u1ea7u Th\u00e1i H\u00f2a \u1ecf c\u1ea1nh \u0111\u1ec1n Ch\u00fac Th\u00e1nh, sai d\u1ef1ng c\u0103n nh\u00e0 trai\u1ee9i \u0111\u1ec3 \u1edf\\\" {\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7ts\u1eed\u1ec9\u01b0\u1ee3\u00e0\u1ecb. * L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng l\u00e0 v\u1ecb vua duy nh\u1ea5t \u1eebong l\u1ecbch s\u1eed c\u00f3 th\u1eddi gian b\u1ecb ph\u00e1t b\u1ec7nh \u0111i\u00eaiv ban \u0111\u1ea7u l\u1ea7 m\u1eafc b\u1ec7nh tr\u00fang phong v\u00e0o cu\u0111\u00ec n\u0103m B\u1eeb\u00ech T\u00fd (1216), th\u1ea7y thu\u1ed1c gi\u1ecfi trong c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee2c g\u1ecdi \u0111\u1ebfn nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1eefa kh\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c cho vua. \u0110\u1ebfn n\u0103m \u0110\u1eef\u1ee9i S\u1eedu (1217) \\\"m\u00f9a xu\u00e2n, \u1ee9\u00ec\u00e1ng 3, vua \u0111\u1ea7n ph\u00e1t ch\u1ee9ng \u0111i\u00ean, c\u00f3 l\u00fac n\u00f3i l\u00e0 Thi\u00ean t\u01b0\u00f3ng gi\u00e1ng h\u1ea1, tay c\u1ea7m gi\u00e1o v\u00e0 m\u1ed9c, c\u1eafm c\u1edd nh\u1ecf v\u00e0o b\u00fai t\u00f3c, \u0111\u00f9a m\u00faa t\u1eeb s\u00e1ng s\u1edbm \u0111\u1ebfh chi\u1ec1u kh\u00f4ng ngh\u1ec9; c\u00f3 khi th\u00f4\u1ec9 \u0111\u00f9a ngh\u1ecbch thi \u0111\u1ed5 m\u1ed3 h\u00f4i, n\u00f3ng b\u1ee9c v\u00e0 kh\u00e1t n\u01b0\u1edbc, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee2u say ng\u1ee7 li b\u00ec \u0111\u00eah h\u1ed5m sau m\u1edbi t\u1ec9nh\\\" { \u0129\u1ee5 \/ Vi\u1ec7ts\u1ee9 k \u00fd to\u00e0n i\u1ea7\u01b0). M\u1ed9t th\u1eddi gian sau vua kh\u1ed3i b\u1ec7nh nh\u01b0ng \u0111\u1ebdh n\u0103m w 63 os","(S^^h\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec3u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u1ea5c vua \u1eebi\u1ec1u Canh Th\u00ecn (1220) l\u1ea1i b\u1ecb tr\u00fang phong, ch\u1eefa kh\u00f4ng hi\u1ec7u nghi\u1ec7m g\u00ec n\u00ean vua ch\u1ec9 \u1edf trong cung, quy\u1ec1n h\u00e0nh r\u01a1i d\u1ea7n v\u00e1o tay h\u1ecd Tr\u1ea7n. * L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec chuy\u1ec7n b\u00ean ngo\u00e0i m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 v\u1ecb vua s\u1ed1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee2c y\u00ean \u00f4n \u1eefong gia \u0111\u00ecnh khi m\u1eb9 \u00f4ng l\u00e0 \u0110\u00e0m Th\u00e1i h\u1eadu v\u00e0 v\u1ee2 \u00f4ng l\u00e0 ho\u00e0ng h\u1eadu Tr\u1ea7n Th\u1ecb Dimg m\u00e2u thu\u1eabn gay g\u1eaft v\u1edbi nha\u00fa. Xung \u0111\u1ed9t c\u0103ng th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i Th\u00e1i h\u1eadu \\\"th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 phu nh\u00e2n n\u00f3i l\u00e0 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a gi\u1eb7c, b\u1ea3o vua b\u1ecf v\u00e0 \u0111u\u1ed5i \u0111i; l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi phu nh\u00e2n r\u1eb1ng ph\u1ea3i t\u1ef1 s\u00e1t. Vua bi\u1ebft m\u1edbi ng\u0103n l\u1ea1i. Th\u00e1i h\u1eadu b\u1ecf thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c v\u00e0o \u0111\u1ed5 \u0103n th\u1ee9c u\u1ed1ng c\u1ee7a phu nh\u00e2n n\u00ean m\u1ed7i b\u1eefa \u0103n vua chia cho phu nh\u00e2n m\u1ed9t n\u1eeda \u0111\u1ed5 \u0103n th\u1ee9c u\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 kh\u00f4ng l\u00fac n\u00e0o cho r\u1eddi b\u00ean canh. Th\u00e1i h\u1eadu l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m ch\u00e9n thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c \u0111 \u1ed1 i b\u1eaft phu nh\u00e2n ph\u1ea3i u\u1ed1ng m\u00e0 ch\u1ebft Vua l\u1ea1i ng\u0103n kh\u00f4ng cho...\\\" (\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7ts\u1eed k \u00fd to\u00e0n th\u01b0). * L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng l\u00e0 v\u1ecb vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u1ea5t ph\u1ea3i d\u00f9ng nh\u00e0 l\u00e1 l\u00e0m n\u01a1i t\u00ecii\u1ebft tri\u1ec3u. Do cung \u0111i\u1ec7n b\u1ecb qu\u00e2n ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u0111\u1ed1t ch\u00e1y n\u00ean L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u00eah \u1edf t\u1ea1i nh\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, th\u00e1ng 12 n\u0103m At H\u1ee3i (1215) vua sai d\u1ef1ng m\u1ed9t ng\u00f4i \u0111i\u1ec7n l\u1ee3p l\u00e1 (t\u00edi\u1ea3o \u0111i\u1ec7n) t\u1ea1i nh\u00e0 quan N\u1ed9i k\u00fd ban \u0110\u1ed7 An \u1ecf ng\u00f5 Ch\u1ec9 T\u00e1c g\u1ea7n c\u1ea7u T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng, ngo\u1ea1i t\u00ec\\\\\u00e0nh Th\u0103ng Long (nay thu\u1ed9c c\u1ea7u Gi\u1ea5y, H\u00e0 N\u1ed9i) d\u00f9ng r>\u00f34 o\u00ab","(S^lt\u00ecbt\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u tja^\u00fd l\u00e0m n\u01a1i thi\u1ebft tri\u1ec1u. Th\u00e1ng 5 n\u0103m B\u1ee9ih T\u00fd (1216) sai ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1ng th\u1ea3o \u0111i\u1ec7n \u1ecf T\u00e2y Ph\u00f9 Li\u1ec7t (nay l\u00e0 Thanh Tr\u00ec, H\u00e1 N\u1ed9i) \u0111\u1ec3 vua l\u00e0m vi\u1ec7c. * L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng l\u00e0 v\u1eca vua \u0111\u1ea7u ti\u00ean ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111i xem b\u1eaft c\u00e1, th\u00e1ng 11 n\u0103m \u0110\u1eefih S\u1eedu (1217) \u0111\u1ebfn xem \u1ed3 \u0110\u1ed9i S\u01a1n (nay t\u00ediu\u1ed9c H\u00e0 Nam); th\u00e1ng 5 n\u0103m M\u1eadu D\u1ea7n (1218) vua l\u1ea1i \u0111i xem b\u1eaft c\u00e1 \u1edf ch\u00e2u C\u1ee9u Li\u00ean. *L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng l\u00e0 v\u1eca vua duy nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed l\u1eadp con g\u00e1i l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 V\u1eca vua duy nh\u1ea5t truy\u1ec1n ng\u1ed5i cho con g\u00e1i. Th\u00e1ng 10 n\u0103m Gi\u00e1p Th\u00e2n (1224) do kh\u00f4ng c\u00f3 con trai n\u00ean vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1eadp con g\u00e1i t\u00eci\u1ee9 hai, m\u1edbi 7 tu\u1ed5i l\u00e0 L\u00fd Ph\u1eadt Kim (c\u1ed3ng ch\u00faa Chi\u00eau Th\u00e1nh) l\u00e0m ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed v\u00e0 totiy\u1ec1n ng\u1ed3i v\u1edbi t\u00f4n hi\u1ec7u Chi\u00e8u Ho\u00e0ng. * L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng \u1ec9\u00e0 v\u1ecb vua \u0111\u1ea7u ti\u00ean ttong l\u1ecbch s\u1eed b\u1ecb \u00e9p ph\u1ea3i tho\u00e1i v\u1ecb, khi \u00e2y th\u1ebf l\u1ef1c h\u1ecd Tr\u1ea7n trong tri\u1ec1u \u0111\u00eci\u1eedi r\u1eb5t manh, n\u1eafm gi\u1eef nhi\u1ec1u v\u1ecb tr\u00ed quan tr\u1ecdng, \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u l\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111a m\u01b0u, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n v\u00e0 gi\u00e0u tham v\u1ecdng. \u0110\u1ec3 t\u00eci\u1ef1c hi\u1ec7n \\\"k\u1ebfho\u1ea1ch\\\" \u0111o\u1ea1t v\u01b0\u01a1ng v\u1ecb t\u1eeb tay h\u1ecd L\u00fd, Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 \u0111\u00e3 \u00e9p vua L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i cho con g\u00e1i th\u1ee9 2 l\u00e0 L\u00fd Ph\u1eadt Kim m\u1edbi l\u00ean 7 tu\u1ed5i, r\u1ed3i vua xu\u1ea5t gia tu h\u00e0nh. * L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng l\u00e0 v\u1ecb vua \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong l\u1ecbch s\u1eed v\u00e1 l\u00e1 v\u1ecb vua duy nh\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ec1u L\u00fd xu\u1ea5t gia tu k } \u00f35 c\u00ab","^Nh\u1eefn\u1ecd di\u1ec1u th\u00fa vi v\u1ec1 c\u1ea5c vua tri\u00e9u J b \u1ecb h\u00e0nh. Th\u00e1ng 5 n\u0103m \u1ea4t H\u1ee3i (1215) vua \u0111\u00e3 d\u00f9ng dao c\u1eaft t\u00f3c, c\u1ea1o \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh \u0111i tu nhi\u00edng tri\u1ec1u th\u1ea7n \u0111\u1ec1u khuy\u00ean can n\u00f4n m\u1edbi th\u1ed5i. \u0110 \u00e1i \u1ec9h\u00e1ng 10 n\u0103m Gi\u00e1p Th\u00e2n (1224) sau khi nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i cho con g\u00e1i, L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng v\u00e0o tu \u1ecf ch\u00f9a Q \u00ec\u00e2n Gi\u00e1o trong \u0111\u1ea1i n\u1ed9i th\u00e0nh Th\u0103ng Long v\u00e1 l\u1ea5y hi\u1ec7u l\u00e0 Hu\u1ec7 Quang \u0111\u1ea1i s\u01b0. * L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng l\u00e0 v\u1ecb vua \u0111\u1ea7u ti\u00ean b\u1ecb b\u1ee9c t\u1eed. Sau khi \u00e9p vua nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i \u0111\u1ec3 \u0111i tu, Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 s\u1ee2 ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc c\u00f2n nh\u1edb vua c\u0169 s\u1ebd sinh bi\u1ebfn lo\u1ea1n b\u00e8n giam l\u1ed5ng Hu\u1ec7 T\u00f4ng \u1ecf ch\u00f9a Ch\u00e2n Gi\u00e1o. M\u1ed9t h\u1ed5m th\u00e2y \u00f4ng vua xu\u00e2't gia \u0111ang nh\u1ed5 c\u1ecf, Tr\u1ea7n Th\u1ee7 E)\u1ed9 n\u00f3i: \\\"Nh\u00e1 c\u1ed3 th\u00ec nh\u1ed5 h\u1ebft r\u1ec5\\\" sau d\u00f3 sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn b\u1ee9c b\u00e1ch. Bi\u1ebft h\u1ecd Tr\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u00ecnh s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa, L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng \u0111\u00e0nh th\u1eaft c\u1ed5 t\u1ef1 v\u1eabn v\u00e0o ng\u00e0y 10 th\u00e1ng 8 n\u0103m B\u00fa\u00ech Tu\u1ea5t (1226). * L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng l\u1ea3 v\u1ecb vua duy nh\u1ea5t \u01b0ong l\u1ecbch s\u1eed c\u00f3 t\u00e9n g\u1ecdi \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 \u0111i\u1ec3m b\u00e1o m\u1ea5t ng\u00f4i c\u1ee7a d\u00f2ng h\u1ecd. T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n khi L\u00fd Th\u00e1i T\u00f4\u2019 sau khi l\u1eadp ra nh\u00e0 L\u00fd c\u00f3 v\u1ec1 th\u0103m qu\u00ea, thi\u1ec1n s\u01b0 V\u1ea1n H\u1ea1nh d\u00e2ng l\u00ean vua m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 v\u00e0 n\u00f3i \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111o th\u1ea7n nh\u00e2n vi\u1ebft ra. Trong b\u00e0i th\u01a1 c\u00f3 c\u00e2u: \\\"M\u1ed9t \u1ea3nh nh\u1eadt \u0111\u0103ng san\\\" (M\u1eb7t tr\u1eddi g\u00e1c n\u00fai i\u00e0 h\u1ebft b\u00f3ng). T\u00ean vua L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng l\u00e0 s\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c gh\u00e9p t\u1eeb ch\u1eef Nh\u1eadt (m\u1eb7t tr\u1eddi) \u1edf ph\u00eda tr\u00ean v\u00e0 ch\u1eef t\u1eef\u1ed1\u00f3os","^^U\u1eef)u^ di\u1ec1u th\u1ee9 v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u S\u01a1n (n\u00fai) \u1edf d\u01b0\u1edbi, t\u1ee9c l\u00e0 m\u1eb7t tr\u1eddi g\u00e1c n\u00fai, h\u1ecd L\u00fd m\u00e1t n\u01b0\u1edbc. \u00ec\u1ed9e Nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc Ng\u00f4 S\u0129 Li\u00ean b\u00e0n r\u1eb1ng: \\\"\u0110\u1ebfh \u0111\u00f2i Hu\u1ec7 T\u00f4ng c\u00e1i r\u01b0\u1eddng m\u1ed1i h\u01b0 h\u1ecfng c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 qu\u00e1 l\u1eafm m\u00e0 vua th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi giang c\u1ee9ng c\u00e1p, b\u1ec1 t\u00f4i gi\u00fap n\u01b0\u1edbc th\u00ec nhu nh\u01b0\u1ee3c h\u00e8n k\u00e9m, mu\u1ed1n ch\u1eefa m\u1ed5l h\u01b0 h\u1ecfng l\u00e2u ng\u00e0y th\u00ec l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee2c. Hu\u1ed1ng chi Hu\u1ec7 T\u00f4ng l\u1ea1i b\u1ecb ch\u1ee9ng h\u1ec9\u1ec3m^ ch\u1eefa t\u00ec\u00ecu\u1ed1c kh\u1ed5ng \u0111\u01b0\u1ee3c; l\u1ea1i khdng c\u00f3 con trai \u0111\u1ec3 n\u1ed1\u00ec nghi\u1ec7p l\u1edbn. Th\u1ebfl\u00e0 c\u00e1i \u0111i\u1ec1m nguy vong \u0111\u00e2 hi\u1ec7n ra r\u1ed3i\\\" (\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7ts\u1eed k \u00fd to\u00e0n th\u01b0). \u00eco67","L\u00dd CHI\u00caU HO\u00c0NG \u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng \u1ecf ng\u00f4i trong th\u1eddi gian ng\u1eafn, ^S v a\u1ec9 tr\u00f2 v\u00e0 t\u1ea7m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng kh\u1ed3ng l\u1edbn n\u00ean nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi bi\u1ebft v\u1ec1 b\u00e0 ch\u1ec9 nh\u01b0 gi\u00f3 Iho\u1ea3ng m\u00e2y bay. S\u00e1ch s\u1eed c\u0169ng ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng d\u00f2ng ghi ch\u00e9p ng\u1eafn g\u1ecdn v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a b\u00e0, ch\u1ee9\u1ee9i v\u00ec v\u1eady \u00edt ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft r\u00f5 v\u1ec3 m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef c\u00f3 s\u1ed1 ph\u1eadn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam. * L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng l\u00e0 n\u1eef ho\u00e0ng duy nh\u1ea5t trong h\u01a1n 1000 n\u0103m t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong ki\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam, l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t v\u00f4 nh\u1ecb t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 trong l\u1ecbch s\u1eed Vi\u00eat Nam. \u00bb 0 6 8 CJ\u00cd","di\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u * L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng t\u00ean \u1ee9i\u1eadt l\u00e0 L\u00fd Ph\u1eadt Kim, sau \u0111\u1ed5i l\u00e0 L\u00fd Thi\u00ean H\u00f9\u1ee9i, b\u00e0 l\u00e0 con g\u00e1i \u00fat c\u1ee7a vua L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng v\u1edbi t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Chi\u00eau Th\u00e1nh c\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef duy nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee2c phong l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed. * L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1edf ng\u00f4i Th\u00e1i t\u1eed trong th\u1eddi gian ng\u1eafn nh\u1ea5t. S\u00e1ch \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7ts\u1eed k \u00fd to\u00e0n th\u01b0 cho bi\u1ebft, th\u00e1ng 10 n\u0103m Gi\u00e1p Th\u00e2n (1224) L\u00fd Hu\u1ec7 T\u00f4ng \\\"xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1eadp c\u00f4ng ch\u00faa Chi\u00eau Th\u00e1nh l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n ng\u00f4i cho\\\". Nh\u01b0 v\u1eady L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp l\u00e0m Xh\u00e1i t\u1eed v\u00e0 ngay sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n ng\u00f4i, v\u00ec th\u1ebf b\u00e0 l\u00e0m th\u00e1i t\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y m\u1ed9t ng\u00e0y. * L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng l\u00ean ng\u00f4i th\u00e1ng 10 n\u0103m Gi\u00e1p Th\u00e2n (1224) khi \u0111\u00f3 b\u00e0 m\u1edbi 7 tu\u1ed5i, t\u00ediu\u1ed9c dar\u1eedt s\u00e1ch nh\u1eefng v\u1ecb vua to\u1ebb ttong \u1ec9\u1ecbch s\u1eed n\u01b0\u1edbc ta. * L\u00fd Chi\u00f4u Ho\u00e0ng l\u00e0m vua h\u01a1n 1 n\u0103m, t\u1eeb th\u00e1ng 10 n\u0103m Gi\u00e1p Th\u00e2n (1224) \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 12 n\u0103m \u1ea4t D\u1eadu (1225) thi nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i cho ch\u1ed3ng \u1ec9\u1ea3 Tr\u1ea7n C\u1ea3nh (t\u1ee9c Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u1ed3ng), B\u00e0 l\u00e0 v\u1ecb vua \u1ecf ng\u00f4i ng\u1eafn nh\u1ea5t trong s\u1ed1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u L\u00fd. * L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng l\u00e0 vua tri\u1ec1u L\u00fd \u0111\u1eb7t \u00edt ni\u00ean hi\u1ec7u nh\u1ea9t v\u00e0 ni\u00ean hi\u1ec7u c\u1ee7a b\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ni\u00ean hi\u1ec7u d\u00e0i nh\u1ea5t, c\u00f3 t\u1edbi 4 ch\u1eef, s\u1eed ch\u00e9p r\u1eb1ng: \\\"Chi\u00eau Th\u00e1nh l\u00ean ng\u00f4i, \u0111di ni\u00ean hi\u1ec7u l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng H\u1eefu \u0110\u1ea1o\\\" (\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t s\u1eed k \u1ef5 to\u00e0n th\u01b0) \u00bb69cs*","< ^h\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u00fa vi v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u * Chuy\u1ec7n h\u00f4n nh\u00e2n c\u1ee7a L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng v\u00e0 Tr\u1ea7n c\u1ea3nh l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng nghi v\u0103h c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed. Ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u bi\u1ebft Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 ch\u1ee9\u1ee9i l\u00e1 ng\u01b0\u1eddi \\\"\u0111\u1ea1o di\u1ec5n\\\" v\u1edf k\u1ecbch \\\"v\u1ee3 nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i cho ch\u1ed5ng\\\", chuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n t\u1eeb tay h\u1ecd L\u00fd sang h\u1ecd Tr\u1ea7n m\u1ed9t c\u00e1ch \u00eam th\u1ea5m. Tuy nhi\u00ean d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 l\u1ebd th\u00e0nh h\u1ed3n c\u1ee7a L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng, s\u1eed s\u00e1ch kh\u00f4ng c\u00f3 d\u00f2ng n\u00e0o ghi ch\u00e9p v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, t\u1ea5\u00edt c\u1ea3 ch\u1ec9 d\u1ef1a tr\u00ean th\u00f4ng t\u00edn c\u1ee7a Tr\u1ea9n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 m\u00e0 th\u00f4i. S\u00e1ch \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t s\u1eed k \u00fd to\u00e0n th\u01b0 vi\u1ebft 'Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 t\u1ef1 \u0111em gia thu\u1ed9c \u1eefi\u00e2n \u1eef\u00fach v\u00e0o trong cung c\u1ea5m, sai \u0111\u00f3ng c\u1eeda t\u00ed\\\\\u1ea7nh v\u1ea3 c\u00e1c c\u1eeda cung, c\u1eed ng\u01b0\u1eddi coi gi\u1eef. C\u00e1c quan \u0111\u00ed\u1ed1i ch\u1ea7u kh\u1ed5ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o. Th\u1ee7 E>\u1ee3 \u1ec9oan b\u00e1o r\u1eb1ng: B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ed5ng r\u1ed3i. C\u00e1c quan \u0111\u1ec1u n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c, xin ch\u1ecdn ng\u1ea7y v\u00e0o ch\u1ea7u\\\". * L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed 2 l\u1ea7n l\u00e0m c\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0 \u1ec9\u1ea1i \u1ec9\u00e0 c\u1ed5ng ch\u00faa c\u1ee7a hai tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i kh\u00e1c nhau. B\u00e0 s\u1eeb\u1ee9i \u1ee9i\u00e1ng 9 n\u0103m M\u1eadu D\u1ea7n (1218), sau khi ra \u0111\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Chi\u00eau Th\u00e1nh c\u00f4ng ch\u00faa. N\u0103m E)inh D\u1eadu (1237) Tr\u1ea7n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 V\u00d9I c\u1edb b\u00e0 kh\u1edbng th\u1ec3 s\u00f9ih con n\u00ean \u0111\u00e3 \u00e9p Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng ph\u1ebf ng\u00f4i ho\u00e0ng h\u1eadu r\u1ed3i g\u1ec9\u00e1ng b\u1ea7 xu\u1ed1ng l\u00e0m c\u1ed5ng ch\u00faa. * L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed l\u00e0m vua c\u1ee7a m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u r\u1ed3i l\u1ea1i l\u00e0m \u00bb70\u00ab","(B^h\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u00fa vi v\u1ec1 c\u1ea5c vua tri\u1ec1u e i^ ho\u00e0ng h\u1eadu c\u1ee7a m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u kh\u00e1c. Ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 12 n\u0103m \u1ea4t D\u1eadu (1225) b\u00e0 nhi\u00ed\u1eddng ng\u00f4i cho ch\u1ed5ng l\u00e0 Tr\u1ea7n c\u1ea3n h (t\u1ee9c Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng - v\u1ecb vua \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a nh\u00e0 Tr\u1ea7n) v\u00e0 tr\u1ecf d\\\\\u1ea3nh ho\u00e0ng h\u1eadu Chi\u00eau Th\u00e1nh. * L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng v\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0 \u0111\u00f4i v\u0111 ch\u1ed3ng duy nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ec1u l\u00e0m vua. * L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi mang m\u1ed9t n\u1ed7i oan \u00ed\u1ecbch s\u1eed, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eed \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng b\u00e1 \u1ec9\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ed9i \u0111\u00e3 l\u1ea3m m\u1ea5t ng\u00f4i v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u L\u00fd. S\u00e1ch Vi\u1ec7ts\u1ea3 ti\u00eau \u00e1n cho r\u00e0ng; \\\"... b\u00e0 l\u00e0 ch\u1ea5t \u00e2m m\u00e0 \u1edf d\u01b0\u01a1ng v\u1ecby tr\u00e1i h\u1ea9n \u1ec9\u1ebd th\u01b0\u1eddng\u201d; Vi\u1ec7tgi\u00e1m th\u1ed3ngkh\u1ea3o t\u1ed5ng\u1ec9u\u1eadn ch\u00ea Chi\u00eau Ho\u00e1ng l\u00e0 vua \u0111\u00e0n b\u00e0 v\u00ec th\u1ebf kh\u1ed1ng g\u00e1nh v\u00e1c n\u1ed5i c\u01a1 nghi\u1ec7p... C\u00f2n trong \u0111\u00e2n gian \u0111\u1eb7t ra c\u00e2u: 'T\u1ed9 teuy\u1ec1n b\u00e1t di\u1ec7p, \u0111i\u1ec7p l\u1ea1c \u00e2m sinh\\\" ngh\u0129a l\u00e0: truy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c 8 \\\\\u1eb2, l\u00e1 r\u1ee5ng xu\u00ed&\u00ecg r\u1ed5i kh\u00ed s\u00fa\u1eedi ra, \u00fd n\u00f3i nh\u1ea7 L\u00fd truy\u1ec1n ng\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c 8 \u0111\u1eddi r\u1ed3i m\u1ea5t ng\u00f4i v\u00ec c\u00f3 vua \u0111\u00e0n b\u00e0. Th\u1ef1c ra tri\u1ec1u L\u00fd \u0111\u00e3 suy tho\u00e1i t\u1eeb to\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ch\u00fa\u1ee9i s\u1ef1 \u0111\u1ed5 n\u00e1t, x\u00e3 h\u1ed9i r\u1ed1i lo\u1ea1n n\u00ean khi L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng k\u1ebf t\u00edi\u1eeba m\u1ed9t ngai v\u00e0ng \u0111\u00e3 lung lay \u0111 \u1ed1 i t\u1eadn g\u1ed1c r\u1ec5\/ d\u00f9 m\u1ed9tng\u01b0\u1edd\u1ec9 kh\u00e1c ng\u1ed5i l\u00ean \u0111\u00f3 c\u0169ng kh\u00f3 l\u00f2ng c\u1ee9u v\u00e2n n\u1ed5i v\u01b0\u0111ng v\u1ecb cho h\u1ecd L\u00fd. * M\u1ed9t vi\u1ec7c x\u01b0a nay chi\u00eda t\u1eebng c\u00f3 trong l\u1ecbch s\u1eed l\u00e0 n\u0103m M\u1eadu Ng\u1ecd (1258) L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng tr\u1edf th\u00e0nh \\\"ph\u1ea7n \u1eedi\u01b0\u1edfng\\\" ban cho t\u01b0\u1edbng c\u00f3 c\u00f4ng. to 71 w","<^^k\u1eefn\u1eb9 di\u1ec1u th\u00fa v\u1ec9 v\u1ec1 c\u00e1c vua, tri\u1ec1u Ch\u1ed3ng c\u0169 c\u1ee7a b\u00e0 l\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng x\u00e9t th\u1ea5y t\u01b0\u1edbng L\u00ea T\u1ea7n c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u1ea7u trong cu\u1ed9c kh\u00e1ng chi\u00ean ch\u1ed1ng qu\u00e2n M\u00f4ng c \u1ed5 n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111em b\u00e0 g\u1ea3 cho coi nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n th\u01b0\u1ecfng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t; L\u00ea T\u1ea7n c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 L\u00ea Ph\u1ee5 Tr\u1ea7n. * L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng l\u1ea5y L\u00ea T\u1ea7n khi \u0111\u00e3 40 tu\u1ed5i nh\u01b0ng t\u1eeb \u0111\u00f3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi b\u00e0 m\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 h\u1ea1nh ph\u00fac; b\u00e0 \u0111\u00e3 s\u1ee9ih ra \u0111\u01b0\u1ee3c 2 ng\u01b0di con, con trai l\u00e0 L\u00ea T\u00f4ng, con g\u00e1i l\u00e0 Ng\u1ecdc Khu\u00ea. M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1eca \u00edt ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft l\u00e0 L\u00ea T\u00f4ng (c\u00f2n c\u00f3 t\u00ear\\\\ kh\u00e1c l\u00e0 L\u00ea Ph\u1ee5 H\u1ec9\u1ec1n) ng\u01b0\u1eddi con trai c\u1ee7a L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng sau n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee2c ban qu\u1ed1c t\u00ednh (h\u1ecd vua) v\u00e1 \u0111\u1ed5i t\u00f4n t\u00ech\u00e0nh Tr\u1ea7n B\u00ecnh Tr\u1ecdng, m\u1ed9t danh t\u01b0\u1edbng n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi c\u00e2u n\u00f3i b\u1ea5t h\u1ee7: \\\"Ta th\u00e0 l\u00e0m qu\u1ef7 n\u01b0\u1edbc Nam c\u00f2n h\u01a1n l\u00e0m v\u01b0dng \u0111\u00e1t B\u1eafc\\\". * L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed to\u1ea3i qua 6 danh v\u1ecb su\u1ed1t c\u1ea3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi th\u0103ng tr\u1ea7m: 1. C\u00f4ng ch\u00faa nh\u00e1 h\u00fd, 2. Th\u00e1i t\u1eed, 3. N\u1eef ho\u00e0ng, 4. Ho\u00e0ng h\u1eadu, 5. C\u00f4ng ch\u00faa nh\u00e0 Tr\u1ea7n, 6. Phu nh\u00e2n t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng m\u1ea5t \u1eedi\u00e1ng 3 n\u0103m M\u1eadu D\u1ea7u m\u00e1 v\u1eabn m\u1ed9t m\u00e0u h\u1ed5ng \u0111\u00e0o. *L\u1ecbch s\u1eed ghi ch\u00e9p v\u1ec1 L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng v\u1edbi n\u1ed7i ni\u1ec1m bi k\u1ecbch m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00eau r\u00f5 c\u00f4ng lao g\u00ec trong \u00bb>72o\u00ed","\u0111\u1ec9\u1ec1u th\u00fa v\u1eca v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u J2.\\\\\u1ecb h\u01a1n 1 n\u0103m \u1edf ng\u00f4i c\u1ee7a b\u00e0. Th\u1ebf nh\u01b0ng trong nh\u00e2n d\u00e2n nhi\u1ec1u n\u01a1i r\u00e2t to\u00e2n tr\u1ecdng t\u00f4n b\u00e0 l\u00e0m Th\u00e0nh ho\u1ea3ng v\u00ec \u0111\u00e3 gi\u00fap d\u00e2n x\u00e2y \u0111\u1ef1ng x\u00f3m l\u00e0ng, an c\u01b0 l\u1ea1c nghi\u1ec7p. * L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng l\u00e0 v\u1eca vua duy nh\u1ea5t kh\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee2c th\u1edd \u1ecf \u0111\u1ec1n \u0110\u00f4 b\u1ed3i quan ni\u1ec7m \\\"N\u1eef nh\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1ed9c\\\", b\u00e0 \u0111\u00e3 l\u00e0m d\u00e2u c\u1ee7a h\u1ecd Tr\u1ea7n l\u1ea1i l\u00e0m m\u1ea5t ng\u00f4i l\u00ean c\u00f3 t\u1ed9i v\u1edbi nh\u00e0 L\u00fd v\u00ec t\u00edi\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd c\u00f9ng L\u00fd B\u00e1t \u0110\u1ebf. Nh\u00e2n d\u00e2n \u0111\u00e3 l\u1eadp m\u1ed9t ng\u00f4i \u0111\u1ec1n th\u1edd ri\u00eang cho b\u00e0 \u1edf g\u1ea7n \u0111\u1ec1n \u0110\u1ed5 \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u0111\u1ec3n R\u1ed5ng (Long mi\u1ebfu \u0111i\u1ec7n). H\u00e0ng n\u0103m v\u00e0o d\u1ecbp l\u1ec5 h\u1ed9i \u0111\u1ec1n \u0110\u00f4 (15\/3 \u00e2m l\u1ecbch) ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n l\u1ea1i r\u01b0\u1edbc ki\u1ec7u c\u1ee7a b\u00e0 t\u1eeb \u0111\u1ec1n R\u1ed3ng v\u1ec1 \u0111\u1ec1n \u0110\u00f4 \u0111\u1ec3 b\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p vua cha v\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb vua tri\u1ec1u L\u00fd. Th\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m tr\u01b0\u1edbc s\u00f4' ph\u1eadn c\u1ee7a b\u00e0, nh\u00e0 \u1eedi\u01a1 T\u1ea3n \u0110\u00e0 (Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Hi\u1ebfu) \u0111\u00e3 vi\u00f4't l\u00ean b\u00e0i th\u01a1 \\\"V\u1eefih L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng\\\": Qu\u1ea3 n \u00fa i Ti\u00eau S\u01a1n c\u00f3 nh\u1edb c\u1ed3ng M\u00e0 em \u0111em n\u01b0\u1edbc \u0111 \u1ec3 theo ch\u1ed3ng \u1ea4 \u1ef5 a i kh\u00f4n kh\u00e9o t\u00e0i dan d\u00edu N h\u1eefng chu\u1ef5\u1ec7n hu\u00ea t\u00ecnh c\u00f3 bi\u1ebft kh\u00f4ng? M \u1ed9tg\u00f4c m \u1eadn gi\u00e0 th\u00f4i c\u0169ng ph\u1ea3i H ai tr\u0103m n\u0103m \u1eca\u1ebb th\u1ebf\u1ec9\u00e0 xong RJ 73 \u00ab","(S^h\u00ec\u1eddt\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u00fa vi v\u1ec1 c\u00e1c vua \u00edri\u1ec1u e\u00ec\u00a3\u00fd H \u1ecfi th\u0103m s\u1ef1 c\u1ee5 ch\u00f9a Ch\u00e2n Gi\u00e1o \u00e9\u1ec1 Kh\u00e1ch kh\u1ee9a nh\u00e0 ai \u00e1o m \u0169 \u0111\u1ed3ng B\u00e0i th\u01a1 vi\u1ebft theo t\u00ec\u00ec\u1ec3 \u1ee9\u00ec\u1ea5t ng\u00f4n b\u00e1t c\u00fa nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1eddi ho\u00e0i c\u1ea3m s\u1ef1 h\u01b0ng vong c\u1ee7a tri\u1ec1u L\u00fd, ti\u1ebfc nh\u1edb m\u1ed9t \u1eefi\u1edd\u1ec9 \u0111\u1ea1i huy ho\u00e0ng t\u1eebng t\u1ed5n t\u1ea1i. B\u00e0i th\u01a1 c\u00f2n l\u00e0 l\u1eddi c\u1ea3m th\u1ed3ng s\u00e2u s\u1eafc v\u1edbi th\u00e2n ph\u1eadn L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng \u1ecf v\u00e0o bu\u1ed5i ho\u1ea3ng h\u00f4n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i m\u00ecnh; tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 th\u1ecbnh suy, tr\u01b0\u1edbc d\u00f2ng ch\u1ea3y c\u1ee7a th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 nh\u1edb v\u1ec1 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t *o 7 4 \u00ab","PH\u1ea8Nn M\u1ed8T S\u1ed0 GtAI THO\u1ea0I V\u1ec2 C\u1ea2C VUA TRI\u1ec2U L\u00dd \u00eco75<X","","L\u00dd TH\u00c1I T \u1ed5 (1009 - 1028) \u00ca\u00fd Th\u00e1i T\u1ed4t\u00ean h\u00fay l\u00e1 L\u00fd C\u00f4ng u\u1ea9n, sinh ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 2 n\u0103m Gi\u00e1p Tu\u00e2lk (974) t\u1ea1i ch\u00f9a \u1ee9 n g T\u00e2m, ch\u00e2u C\u1ed5 Ph\u00e1p (nay \u1eediu\u1ed9c huy\u1ec7n Ti\u00ean S\u01a1n, B\u1eafc Ninh). Th\u00e2n s\u1eeb\u1eedi c\u1ee7a vua kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00ean, ch\u1ec9 bi\u1ebft r\u1eb1ng n\u0103m Cai\u1ee9i Tu\u1ea5t (1010) \u0111\u01b0\u1ee3c vua t\u00f4n phong l\u00e0m Hi\u1ec3n Kh\u00e1\u0129\u1eedi V\u01b0cttig, cdn trong d\u00e3 s\u1eed v\u00e0 giai tho\u1ea1i d\u00e2n gian c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111iuy\u1ebft k\u1ef3 l\u1ea1 v\u1ec1 vi\u1ec7c ai l\u00e0 cha c\u1ee7a L\u00fd Th\u00e1i T\u1ed5. Th\u00e2n m\u1eabu vua l\u00e0 b\u00e0 Ph\u1ea1m Th\u1ecb Ng\u1ea7, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng D\u01b0cttig L\u00f4i, h\u01b0\u0111ng Di\u00ean U\u1ea9n, ch\u00e2u c \u1ed5 Ph\u00e1p, sau khi i\u00ean ng\u00f4i \u00f4ng \u0111\u00e3 truy phong b\u00e0 l\u1ea7m M\u00faih Ehic th\u00e1i h\u1eadu. Th\u00e1ng 10 r\u00ed\u0103m K\u1ef7 D\u1eadu (1009) L\u00fd C\u00f4ng u \u1ea9 n l\u00ean ng\u00f4i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. Ng\u00e0y 3 \u1eefi\u00e1ng 3 n\u0103m M\u1eadu Th\u00ecn (31.3.1028) vua qua \u0111\u1eddi t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Long An, \u1ed5 ng\u00f4i t\u1ed5ng c\u1ed9ng 18 n\u0103m, \u1ee9t\u1ecd 55 tu\u1ed5i. 77 0\u00ab","(S^ft\u1eefn\u1eb9 di\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u Xu\u1ea5t th\u00e2n md \u1ea3o Theo truy\u1ec1n thuy\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi cha c\u1ee7a L\u00fd C\u1ed5ng U\u1ea9n nh\u00e0 ngh\u00e8o ph\u1ea3i \u0111i l\u00e0m thu\u00ea t\u1ea1i ch\u00f9a Ti\u00ean S\u01a1n, \u1ed3 \u0111\u00e2y \u00f4ng \u0111\u00e3 ph\u1ea3i l\u00f2ng m\u1ed9t ti\u1ec3u n\u1eef v\u00e0 l\u00e0m c\u00f4 c\u00f3 thai. Bi\u1ebft chuy\u1ec7n n\u00e1y, nh\u00e0 ch\u00f9a kh\u00f4ng cho h\u1ecd \u1edf \u0111\u00f3 n\u1eefa m\u00e0 bu\u1ed9c ph\u1ea3i \u0111i ch\u1ed7 kh\u00e1c, hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0nh d\u1eabn nhau \u0111\u00ean m\u1ed9t khu r\u00ecmg r\u1eadm g\u1ecdi l\u00e1 r\u1eebng B\u00e1ng, d\u1eebng l\u1ea1i ngh\u1ec9 ch\u00e2n. \u0110\u1ec3 v\u1ee2 ng\u1ed3i ch\u1edd, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed5ng khi t\u00ecm n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 qua cc\u00edn kh\u00e1^ \u0111\u1ebfh b\u00ean b\u1edd gi\u1ebfng gi\u1eefa r\u1eebng c\u00fai xu\u1ed5hg l\u00e2y n\u01b0\u1edbc, ch\u0103ng may s\u1ea9y ch\u00e2n, ng\u00e3 xu\u1ed1hg ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. Ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 \u0111\u1ee3i m\u00e3i m\u00e0 ch\u1ed5ng kh\u00f4ng quay v\u1ec1 b\u00e8n \u0111i t\u00ecm nhitng ch\u0103ng t\u00edi\u1ea5y; \u00e1\u1ec3n gi\u1ebfng xem t\u00ec\u1ee7 \u0111a't \u0111\u00e3 \u0111\u00f9n l\u1ea5p k\u00edn c\u1ea3 g i^ g . Bi\u1ebft chuy\u1ec7n chang l\u00e0i\u1eedi x\u1ea3y ra v\u1edbi ch\u1ed3ng, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef kh\u00f3c l\u00f3c m \u1ed9t h\u1ed5i r\u1ed5i xin v\u00e0o ngh\u1ec9 nh\u1edd \u1edf m\u1ed9t ng\u00f4i ch\u00f9a g\u1ea7n \u0111\u00f3. \u0110\u00eam h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc s\u01b0 tr\u1ee5 tr\u00ec n\u1eb1m m\u01a1 th\u00e2y Long th\u1ea7n b\u00e1o m\u1ed9ng r\u1eb1ng: - H\u00e3y d\u1ecdn ch\u00f9a cho s\u1ea1ch, ng\u00e1\u1ef5 mai c\u00f3 Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ebfn. T\u1ec9nh d\u1eady, nh\u00e0 s\u01b0 sai ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u1ee9\\\\eo l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u00f3 r\u1ed3i ch\u1edd \u0111\u1ee3i, th\u1ebf nh\u01b0ng m\u00e3i chang c\u00f3 ai t\u1edbi ch\u00f9a ngo\u00e0i m\u1ed9t thi\u1ebfu ph\u1ee5 c\u00f3 thai \u0111\u00f4n xin ng\u1ee7 nhd. V\u00e0i th\u00e1ng sau, v\u00e0o m\u1ed9t \u0111\u00eam \u1ecf khu Tam quan c\u1ee7a ch\u00f9a b\u1ed7ng r\u1ef1c s\u00e1ng, h\u01b0\u01a1ng thctm lan to\u1ea3, ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu ph\u1ee5 kia chuy\u1ec3n d\u1ea1 s\u00f9ih m\u1ed9t con teai B\u00fa 78 cs","\u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua \u00edri\u1ec3u \u1eef\u1ebdnhai b\u00e0n tay c\u00f3 4 ch\u1eef \\\"s\u01a1n h\u00e0 x\u00e3 t\u1eafc\\\", sau \u0111\u00f3 tr\u1eddi b\u1ed7ng n\u1ed5i gi\u00f3 l\u1edbn m\u01b0a to nh\u01b0 tr\u00fat n\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 \u00e3nh xong th\u00ec m\u1ea5t, m\u1ed1i \u0111\u00f9n l\u00ean m\u1ed9t \u0111\u00e9\u1ed1ig l\u1edbn; l\u1eeb \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n g\u1ecdi ch\u00f9a b\u1eb1ng m\u1ed9t t\u00ean kh\u00e1c l\u00e0 ch\u00f9a R\u1eb7n (g\u1ecdi ch\u1ec7ch \u1ec9\u1ea3 ch\u00f9a D\u1eadn). Nghe t\u00ec\u00ea\u00e1ig kh\u00f3c l\u1edbn c\u1ee7a \u0111\u1ee9\u00e3 tr\u1ebb, c\u00e1c nh\u1ea3 s\u01b0 v\u1ed9i ch\u1ea1y ra \u0111\u01b0a v\u00e0o trong Ph\u00e2t \u0111i\u1ec7n d\u1ed7 d\u00e0nh nh\u01b0ng ai b\u1ebf c\u0169ng kh\u1ed5ng r\u00fan. Khi s\u01b0 tr\u1ee5 tr\u00ec ch\u00f9a l\u00e1 L\u00fd Kh\u00e1i\u1ee9i V\u0103n \u0111\u01b0a tay b\u1ed5ng th\u00ec c\u1eadu b\u00e9 im b\u1eb7t v\u00e0 c\u00f2n nh\u00ecn s\u01b0 nho\u1ebbn mi\u1ec7ng c\u01b0\u1eddi. Bi\u1ebft \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u01a1 duy\u00ean \u0111\u01b0a t\u1edbi, nh\u00e0 s\u01b0 li\u1ec1n nh\u1eadn l\u1ea7m con nu\u00f4i, l\u00e2y \u1eedieo h\u1ecd L\u00fd v\u00e0 \u0111\u1eb7t t\u1ebdn l\u00e0 C\u1ed5ng U\u1ea9n. Th\u1ebf nh\u01b0ng d\u00e2n gian c\u00f2n \u0111\u1ed5n \u0111\u1ea1i r\u1eb1ng L\u00fd C\u00f4ng u \u1ea9n ch\u00ednh l\u00e0 con \u0111\u1ebb c\u1ee7a s\u01b0 Kh\u00e1nh V\u0103n n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 c\u00e2u r\u1eb1ng: Con ai \u0111em b\u1ecf ch\u00f9a n\u00e0y N am M \u00f4 D iH \u00ec\u1ead t con t\u00ed\u00ec\u1ea7y, d\u00ec\u1ea7ynu\u1ed3i. Nh\u0169tig \u0111i\u1ec1m b\u00e1o k\u1ef3 l\u1ea1 Vi\u1ec7c ra \u0111\u1eddi c\u0169ng nh\u01b0 l\u00ean ng\u00f4i c\u1ee7a L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1m b\u00e1o kh\u00e1 k\u1ef3 l\u1ea1 m\u00e0 s\u1eed s\u00e1ch v\u00e0 giai tho\u1ea1i d\u00e2n gian truy\u1ec1n t\u1ee5ng m\u00e3i. Nh\u01b0 vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc khi L\u00fd C\u00f4ng u \u1ea9n ra \u0111\u1eddi, t\u1ea1i vi\u1ec7n Cam Tuy\u1ec1n \u1ed3 ch\u00f9a c\u1ed5 Ph\u00e1p c\u00f3 con ch\u00f3 \u0111\u1ebb con s\u1eafc tr\u1eafng c\u00f3 \u0111\u1ed1m \u0111en, nh\u00e0 s\u01b0 L\u00fd Kh\u00e1nh V\u0103n xem c\u00e1c v\u1ebft l\u00f4ng \u0111en \u0111\u00f3 th\u1ea5y hi\u1ec7n ra hai ch\u1eef Thi\u00ean t\u1eed, \u00f4ng cho r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1m ng\u01b0\u1eddi sinh v\u00e0o \u00bb!>79t\u00ab","^^Ii\u1eef n\u1ecd \u0111i\u1ec1u th\u00fa vi v\u1ec1 c\u00e1c vua Iri\u1ec3u n\u0103m Tu\u1ea5t s\u1ebd l\u00e0m Thi\u00ean t\u1eed. Khi ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 sinh L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n t\u1ea1i ch\u00f9a v\u00e0o \u0111\u00fang n\u0103m Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, sau l\u00ean l\u00e0m thi\u00ean t\u1eed n\u00ean ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n cho \u0111\u00f3 l\u00e1 s\u1ef1 \u1ee9ng nghi\u1ec7m l\u1ea1 k\u1ef3. V\u1ec1 \u0111\u1ecba th\u1ebf c\u1ee7a l\u00e0ng Di\u00ean u\u1ea9n, ch\u00e2u c \u1ed5 Ph\u00e1p qu\u00ea L\u00fd C\u00f4ng u\u1ea9n (nay \u1eed\u00ecu\u1ed9c T\u1eeb S\u01a1n, B\u1eafc Ninh) \u0111\u00e2y l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1eb9p, c\u00f3 kh\u00ed t\u01b0\u1ee2ng v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 n\u00ean t\u1eeb h\u1ed3i thu\u1ed9c \u0110\u01b0\u1eddng, t\u00ean th\u00e1i th\u00fa Cao Bi\u1ec1n \u0111\u00e3 tr\u1ea5h y\u1ec3m long m\u1ea1ch. M\u1ed9t v\u1ecb cao t\u0103ng l\u00e0 La Qu\u00fd An bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edbi t\u00ecm c\u00e1ch kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i, n\u0103m B\u1ee9ih Th\u00e2n (936) \u00f4ng cho \u01b0\u1ed5ng m\u1ed9t c\u00e2y g\u1ea1o \u1edf ch\u00f9a M\u1eeb\u00ech Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 \u1eef\u1ea9h ch\u1ed7 \u0111\u1ea5t b\u1ecb c\u1eaft long m\u1ea1ch v\u00e0 d\u1eb7n \u0111\u1ec7 t\u1eed r\u1eb1ng: - \u0110\u1eddi sau t\u00e2^t c\u00f3 b\u1eadc \u0111 \u1ebf v\u01b0\u01a1ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u0111\u1ec3 vun tr\u1ed5ng ch\u1eebih ph\u00e1p c\u1ee7a ta. Sau khi ta m\u1ea5ty ng\u01b0di n\u00ean cho \u0111\u1eafp \u0111\u1ea5t, dvtng nhi\u1ec1u b\u1ea3o th\u00e1p, d\u00f9ng ph\u00e1p thu\u1eadt m\u00e0 y\u1ec3m t\u00e0ng, kh\u1ed3ng \u0111\u00ea\u2019 cho ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i bi\u1ebft Sau \u0111\u00f3 nh\u00e0 s\u01b0 t\u1ee5ng m\u1ed9t b\u00e0i k\u1ec7: \u0110\u1ea1i scfn long \u0111\u1ea7u kh \u1ecf i C\u00f9 v \u0129\u00c1 \u00ec chu m\u1eeb\u1ee9\u00ec Th\u1eadp b\u00e1t t\u1eed \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh M i\u00ean \u1ee9\u00ecu hi\u1ec7n \u1ecaoi\u00ecgh\u1eeb\u1eed\u00ec Th\u1ed3'k\u00ea th\u1eed nguy\u1ec7tn \u1ed9 i E\u0129\u1eef\u1eedi ki\u00eah nh\u00e1txu\u1ea5t t\u00edianh \u2022 ao80os","(S\u1ec8^h\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u ih\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u Ngh\u0129a \u1ec9\u00e0: \u0110\u00e2u r\u1ed3ng hi\u1ec7n l\u00ean \u1ecf n \u00fa i \u0110\u1ea1iS\u01a1n \u0110u\u00f4i r\u1ed3ng gi\u1ea5u \u1edf ch\u00f9a M\u1eeb\u1eedi Ch\u00e2u Nh\u1ea3 L\u00fd l\u1ee9\u00ed\u1ea5i \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh s\u1ef1 nghi\u1ec7p Khim\u00e0 h\u00f9\u1ee9\u00ec r\u1ed3ng bi\u1ec7n l\u00ean \u1edf c\u00e3\u1ef5g\u1ea1o V\u00e0o ng\u00e0y M \u00e8o t\u00ec\u00ec\u00e1ng Chu\u1ed9tn\u0103m G\u00e0 Ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 vi vua anh m\u1eeb\u1eed\u00ec s\u1ebd xu\u1ea5thi\u00ean. \u2022\u1ec1 \u0110\u1eddi sau cho \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u00e0i s\u00e2m truy\u1ec1n b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 l\u00ean ng\u00f4i c\u1ee7a L\u00fd C\u00f4ng u \u1ea9n v\u00e0 s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a nh\u00e1 L\u00fd v\u00ec \u1ecf ch\u00e2u c \u1ed5 Ph\u00e1p c\u00f3 d\u00e3y n\u00fai Nguy\u1ec7t H\u1eb1ng v\u1edbi m\u1ecfm cao g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ea1i S\u01a1n. C\u00f2n ch\u1eef Chu Minh (\u0111\u1ecdc l\u00e0 Ch\u00e2u Mmh) l\u00e0 n\u00f3i \u0111\u00e9h c\u00e2y g\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed5ng \u1ed3 ch\u00f9a Minh Ch\u00e2u l\u00e0m d\u1ea5u. Th\u1ebf \u0111\u1ea5t t\u1ed5ng th\u1ec3 nh\u00ecn nh\u01b0 con r\u1ed3ng l\u1edbn v\u1edbi \u0111\u1ea7u l\u00e0 n\u00fai \u0110ai S\u01a1n, c\u00f2n \u0111u\u00f4i \u00e1n n\u01a1i \u0111\u1ea5t thi\u00eang t\u1ea1i ch\u00f9a M\u1eefih Ch\u00e2u. Khi tr\u00ean c\u00e2y g\u1ea1o hi\u1ec7n ra h\u00ecnh r\u1ed3ng th\u00ec tti\u1ec1u L\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp; qu\u1ea3 nhi\u00ean tr\u01b0\u1edbc khi L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n l\u00e0m vua th\u00ec c\u00e2y g\u1ea1o m\u00e0 cao t\u0103ng La Qu\u00fd An tr\u1ed5ng n\u0103m x\u01b0a b\u1ecb s\u00e9t \u0111\u00e1nh t\u1ea1o t\u00ec\u00ec\u00e0nh v\u1ebft lo\u1eb1ng ngo\u1eb1ng \u01b0\u00ean th\u00e2n c\u00e2y nh\u01b0 h\u00ecnh r\u1ed5ng hi\u1ec7n. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng Di\u00ean u\u1ea9n ra xem k\u1ef9 th\u00ec th\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng ch\u1eef: Th\u1ee5 c\u00e2n \u0111i\u1ec1u \u0111i\u00eau M\u1ed9c bi\u00eau ti\u00ecanh thanh H\u00f2a \u0111ao m \u1ed9c l\u1ea1c 0\u2022 w 81 Cs\u00ed","^^ h \u1eef n \u1eb9 di\u1ec1u th\u00fa vi v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u Th\u1eadp b\u00e1t t\u1eed t\u00ed\u00ec\u1ea7nh E>\u00f4nga nh\u1eadp \u0111\u1ecba M \u1ed9c d \u1ecb t\u00e1i s\u1eeb\u1ee9\u00ec Ch\u1ea5h cung ki\u00eah nh\u1ea1t \u0110o\u00e0i cung \u1eafn t\u00ecnh L\u1ee5c th\u1ed1tni\u00ean gian Tt\u00eci\u00ean h\u1ea1 th\u00e1i b\u1eeb\u1eed\u00ec. Ngh\u0129a \u1ec9\u00e0; c\u00e2\u1ef5 th\u0103m th\u1ea9m Ng\u1ecdn c\u00e2\u1ef5 xanh xanh C\u0103\u1ef5h\u00f2a \u0111ao rung M \u01b0\u1eddi t\u00e1m h \u1ea1 t t\u00ed\u00ec\u00e0nh C\u00e0nh \u0111\u00f4ngxu\u1ed1hg \u0111\u1ea5t C\u0103\u1ef5 kh\u00e1c l\u1ea1i sinh, \u0110\u00f4ng m \u1eb7t tr\u1eddi m \u1ecdc T\u00e2\u1ef5 sao n\u00e1u b\u00ecnh Kho\u1ea3ng s\u00e1u b\u1ea3y n\u0103m Thi\u00ean ha th\u00e1i t\u00ecn h . 0 Thi\u1ec1n s\u01b0 V\u1ea1n H\u1ea1r\u1eedi bi\u1ebft n\u1ed9i dung b\u00e0i th\u01a1 to\u00f4n m\u1edbi t\u1ef1 \u0111o\u00e1n ri\u00eang r\u1eb1ng: 'Th\u1ee5 c\u0103n \u0111i\u1ec3u \u0111i\u1ec3u\\\", ch\u1eeb c\u0103n ngh\u0129a l\u00e0 g\u1ed1c, g\u1ed1c t\u1ee9c l\u00e0 vua, ch\u1eef \u0111i\u1ec3u \u0111\u1ed5ng \u00e2m v\u1edbi y\u1ec3u, ngh\u0129a l\u00e0 y\u1ebfu, \\\"M\u1ed9c bi\u1ec3u thanh \u1eediar\u1ee9\u00ec\\\", ch\u1eef bi\u1ec3u ngh\u0129a l\u00e0 ng\u1ecdn, ng\u1ecdn t\u1ee9c l\u00e0 b\u1ec1 R> 8 2 M","\u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua Ir\u00ec\u1ec1u t\u00f4i, ch\u1eef thanh \u00e2m g\u1ea7n gi\u1ed1ng v\u1edbi ch\u1eef thanh v\u1edbi ngh\u0129a l\u00e0 th\u1ecbnh; \\\"H\u00f2a, \u0111ao, m\u1ed9c\\\" gh\u00e9p l\u1ea1i th\u00e0nh ch\u1eef L\u00ea; \\\"Th\u1eadp, b\u00e1t, t\u1eed' gh\u00e9p th\u00e0nh ch\u1eed L\u00fd; \\\"\u0110\u00f4ng a\\\" l\u00e0 ch\u1eef Tr\u1ea7n; nh\u1eadp \u0111\u1ecba l\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc v\u00e0o c\u01b0\u1edbp, \\\"M\u1ed9c d\u1ecb t\u00e1i sinh\\\" l\u00e0 h\u1ecd L\u00f4 kh\u00e1c l\u1ea1i sinh ra. \\\"Qi\u1ea5ii cung ki\u1ebfn nh\u1eadt\\\", \\\"ch\u1ea5h\\\" l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, ki\u1ebfn l\u00e0 m\u1ecdc ra; nh\u1eadt l\u00e0 thi\u00ean t\u1eed. \\\"\u0110o\u00e1i cung \u00e1\u1ec9n tinh\\\", \\\"\u0111o\u00e0i\\\" l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2y, \\\"\u1ea9n\\\" c\u00f9ng ngh\u0129a v\u1edbi l\u1eadn, \\\"tinh\\\" l\u00e0 th\u1ee9 nh\u00e2n. To\u00e0n b\u1ed9 n\u1ed9i dung c\u00f3 \u00fd n\u00f3i l\u00e0 vua th\u00ec non y\u1ec3u, b\u1ec1 t\u00f4i t\u00ec\u00f9 c\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh, h\u1ecd L\u00f4 m\u00e1t, h\u1ecd L\u00fd n\u1ed5i l\u00ean, thi\u00ean t\u1eed ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4ng m\u1ecdc ra th\u00ec th\u1ee9 nh\u00e2n \u1ecf ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2y l\u1eb7n m\u00e2't, tr\u1ea3i qua 6, 7 n\u0103m th\u00ec t\u00edii\u00ean h\u1ea1 th\u00e1i b\u00ecnh. L\u1ea1i x\u00e9t \u0111\u1ebfn c\u00e2u cu\u1ed1i \u1eebong b\u00e0i k\u1ec7 c\u1ee7a nh\u00e0 s\u01b0 La Qu\u00fd An \u1ecf fr\u00ean so v\u1edbi ch\u00ednh s\u1eed ghi ch\u00e9p th\u00ec L\u00fd Th\u00e1i T\u1ed4 \u0111\u0103ng quang l\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed5ng 2 th\u00e1ng ll(d \u00e2i\u00ec gian x\u01b0a quen g\u1ecdi l\u00e0 \u1ee9i\u00e1ng M\u1ed9t) n\u0103m K\u1ef7 D\u1eadu (21\/11\/1009). Th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u00e2'y l\u00e0 t\u00eci\u00e1ng Chu\u1ed9t n\u0103m G\u00e0, ri\u00eang v\u1ec1 ng\u00e0y n\u1ebfu kh\u1ed3ng t\u00ednh \u1ee9ieo h\u1ed9i (chu k\u1ef3 60) m\u00e0 t\u00ednh t\u00ecieo gi\u00e1p (chu k\u1ef3 12) t\u1ee9c T\u00fd - S\u1eedu - D\u1ea7n - M\u00e3o... l\u00e0 M\u1ed9t - Ch\u1ea1p - Gi\u00eang - Hai... th\u00ec Hai l\u1ea1i \u1ee9ng v\u1edbi con M\u00e3o (M\u00e3o = M\u00e8o). Nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u00fang nh\u01b0 d\u1ef1 b\u00e1o c\u1ee7a b\u00e0i k\u1ec7, v\u00e0o v\u00e0o ng\u00e0y M \u00e8o th\u00e1ng C hu\u1ed9t n\u0103m G\u00e0 \u0111\u0103 xu\u00e1t hi\u1ec7n v\u1eca vua anh minh, \u0111\u00f3 ch\u00fa\u1ee9i l\u00e0 Th\u00e1i T\u1ed5 L\u00fd C\u00f4ng u\u1ea9n.","(\u1ec5p^h\u1eefn\u1eb9 (&\u1ec3u ik\u1ee9 v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u B\u1eaft H\u1ed9 ph\u00e1p \u0111i \u0111\u1ea7y \u0110\u01b0\u1ee3c thi\u1ec1n s\u01b0 L\u00fd Kh\u00e1nh V\u0103n tr\u1ee5 tr\u00ec ch\u00f9a c\u1ed5 Ph\u00e1p nh\u1eadn l\u1ea3m con nu\u1ed3i, L\u00fd C\u00f4ng u\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee2c \u00f4ng h\u1ebft s\u1ee9c ch\u0103m s\u00f3c, d\u1ea1y d\u1ed7. L\u00e0 m\u1ed9t c\u1eadu b\u00e9 m\u1eb7t m\u0169i kh\u00f4i ng\u00f4, th\u00f4ng ir\u00f9nh s\u00e1ng d\u1ea1, bi\u1ec3u l\u1ed9 t\u00ednh c\u00e1ch kh\u00e1c ng\u01b0\u1eddi n\u00ean L\u00fd C\u00f4ng u\u1ea9n h\u1ecdc m\u1ed9t bi\u1ebft m\u01b0\u1eddi\/ \u0111\u00f4\u00ec \u0111\u00e1p mau l\u1eb9 nhimg c\u0169ng r\u1ea5t hi\u1ebfu \u0111\u1ed9ng, ngh\u1ecbch ng\u1ee2m. M\u1ed9t h\u00f4m thi\u1ec1n s\u01b0 Kh\u00e1nh V\u0103n sai L\u00fd C\u1ed3ng U\u1ea9n mang o\u1ea3n b\u00e0y l\u00ean ban c\u00fang H\u1ed9 Ph\u00e1p nhxmg c\u1eadu moi h\u1ebft ru\u1ed9t o\u1ea3n \u0103n. \u0110\u00eam h\u00f4m \u0111\u00f3 thi\u1ec3n s\u01b0 h\u1ecd L\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c H\u1ed9 Ph\u00e1p b\u00e1o m\u1ed9ng k\u1ec3 cho bi\u1ebft m\u1ecdi s\u1ef1 t\u00ecnh; s\u00e1ng h\u00f4m sau \u00f4ng cho g\u1ecdi ch\u00fa ti\u1ec3u C\u00f4ng \u01b0\u00e1\u1ec9n \u0111 \u1ed1 i tr\u00e1ch m\u1eafng. C\u1eadu b\u00e9 t\u1ee9c l\u1eafm b\u00e8n \u0111\u1ebfn b\u00ean pho H\u1ed9 Ph\u00e1p \u0111\u00e1nh t\u01b0\u1ee3ng ba c\u0103ng tay sau \u0111\u00f3 l\u1ea5y m\u1ef1c son vi\u1ebft v\u00e0o l\u01b0ng b\u1ed1n ch\u1eef: \\\"\u0110\u0111 tam \u1eedii\u00ean l\u00fd\u201d (\u0110\u00e0y \u0111i xa ba ng\u1ea7n d\u1eb7m). E)\u1ec4\u00cct \u0111\u1ebdnv s\u01b0 L\u00fd Kh\u00e1i\u00ech V\u0103n n\u1eb1m m\u01a1 th\u0103\u00fd H\u1ed9 Ph\u00e1p nh\u01b0ng l\u00e1n n\u00e0y m\u1eb7t m\u0169i bu\u1ed5n r\u1ea7u \u0111 \u00e1 i n\u00f3i l\u1eddi t\u1eeb bi\u1ec7t - T\u00f4i b\u1ecb Ho\u00e0ng \u0111 \u1ebf ph\u1ea1t \u0111\u00e0y \u0111i xa. Nay \u0111\u1ebfn ch\u00e0o \u00f4ng, t\u00f4i \u0111i! S\u00e1ng s\u1edbm, thi\u1ec1n s\u01b0 \u0111\u00e3 th\u1ee9c d\u1eady v\u00e0o \u0111i\u1ec7n \u1ee9i\u1edd xem x\u00e9t, th\u00ec qu\u1ea3 nhi\u00ean \u00f4ng th\u1ea5y sau litog b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9 Ph\u00e1p c\u00f3 vi\u1ebft d\u00f2ng ch\u1eef gi\u1ed1ng nh\u01b0 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c trong m\u01a1. S\u01b0 b\u00e8n sai ch\u00fa ti\u1ec3u mang n\u01b0\u1edbc \u0111\u00ean r\u1eeda ch\u1eef nh\u01b0ng lau \u0111i\u1ec9au l\u1ea1i v\u1eabn 84 C5S","^^t\u0169 \u0129n \u1eb9 \u0111i\u1ec1u tfi\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua Ir\u00ec\u1ec1u kh\u00f4ng ?\u00f3a d\u01b0\u1ee3c, khi g\u1ecdi L\u00fd C\u00f4ng u \u1ea3 i \u0111\u00ean, c\u1eadu ch\u1ec9 \u0111ita tay xoa xoa nh\u1eb9 m\u00e2y c\u00e1i l\u00e0 d\u00f2ng ch\u1eef b i ^ m\u1ea5!. \u0110\u00eam \u0111\u00f3 s\u01b0 Kh\u00e1nh V\u0103n l\u1ea1i m\u1ed9ng tih\u00e2y H\u1ed9 Ph\u00e1p v\u00f9 v\u1ebb n\u00f3i r\u1eb1ng: - Nh\u00e8 \u01a1n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng x\u00f3a \u00e1n ph\u1ea1t cho n\u00ean t\u00f4i kh\u00f4ng b\u1ecb \u0111i \u0111\u1ea7y n\u1eefa. T\u1ec9nh d\u1eady, ng\u1eabm l\u1ea1i nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u1ea1 li\u00ean quan \u0111 \u1ed1 i L\u00fd C\u1ed3ng U\u1ea9n, \u1eedii\u1ec3n s\u01b0 bi\u1ebft r\u1eb1ng c\u1eadu b\u00e9 n\u00e0y kh\u1ed5ng ph\u1ea3i i\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng, mai sau \u1eaft n\u1ed5i danh thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u mu\u00f4n d\u00e2n. B\u1ea3i th\u1edd t\u1ee9c c\u1ea3nh Th\u00e2y L\u00fd C\u1ed5ng u\u1ea9n ng\u00e0y m\u1ed9t kh\u00f4n l\u1edbn, c\u1ea7n c\u00f3 s\u1ef1 gi\u00e1o d\u1ee5c l\u1ed1t h\u01a1n n\u00ean thi\u1ec1n s\u01b0 L\u00fd Kh\u00e1nh V\u0103n \u0111\u00e3 g\u1eedi ng\u01b0\u1eddi con nu\u00f4i c\u1ee7a l\u0129\u00f9r\u1eedi sang ch\u00f9a Ti\u00eau S\u01a1n nh\u1edd thi\u1ec1n s\u01b0 V\u1ea1n H\u1ea1nh, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1ed5i ti\u00eahg v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng uy\u00ean b\u00e1c, hi\u1ec3u r\u1ed9ng bi\u1ebft nhi\u1ec1u k\u00e8m c\u1eb7p, ch\u1ec9 b\u1ea3o th\u00eam. Theo s\u00e1ch C\u00f4ng d \u01b0 ti\u1ec7p k \u00fd \u1eeb\u00f9. m\u1eb7c d\u00f9 h\u1ecdc gi\u1ecfi nh\u01b0ng c\u1eadu b\u00e9 L\u00fd C\u00f4ng u\u1ea9n r\u1eb5t ham chc\u00edi, ngh\u1ecbch ph\u00e1 kh\u1ec9\u1ebfh s\u01b0 tr\u1ee5 tr\u00ec phi\u1ec1n l\u00f2ng v\u00e0 nhi\u1ec1u l\u1ea7n tr\u00e1ch ph\u1ea1t M \u1ed9 t h\u1ed5m L\u00fd C\u00f4ng u\u1ea9n m\u1eafc l\u1ed7i, s\u01b0 V\u1ea1n H\u1ea1nh gi\u1eadn l\u1eafm, \u00f4ng cho \u0111\u1ec7 t\u1eed b\u1eaft L\u00fd C\u00f4ng u \u1ea9n tr\u00f3i t\u1ea1i c\u1ed5ng Tan quan tr\u01b0\u1edbc ch\u00f9a nh\u1eb1m r\u0103n \u0111e, tr\u1eebng \u00bb>65c!\u00ab","^^h \u1eef n \u1eb9 di\u1ec1u th\u00fa vi v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u ph\u1ea1t. \u0110\u00eam h\u00f4m \u0111\u00f3 ti\u1ebft tr\u1eddi se i\u1ea1nh, s\u01b0 V\u1ea1n H\u1ea1nh c\u1ea3m th\u00e1y kh\u1ed3ng y\u00ean t\u00e2m b\u00e8n ra ki\u00eam \u01b0a xem sao; t\u1edbi n\u01a1i th\u00e2y L\u00fd C\u00f4ng u\u1ea9n b\u1ecb mu\u1ed7i \u0111\u1ed1t kh\u00f4ng ng\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00ec l\u1ea1nh n\u00ean ph\u1ea3i n\u1eb1m co qu\u1eafp ch\u00e2n tay \u0111\u1ec3 gi\u1eef \u1ea5m. Nh\u00ecn t\u00ecnh c\u1ea3nh t\u00eci\u1eadt t\u1ed9i nghi\u1ec7p, s\u01b0 V\u1ea1n H\u1ea1nh \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng h\u1ecfi; - Con \u0111\u00e3 bi\u1ebft l\u1ed7i c\u1ee7a m\u00ecnh ch\u01b0a? B\u00e2y gi\u1edd n\u1ebfu con l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0i th\u01a1 t\u1ea3 c\u1ea3nh m\u00ecnh \u0111ang \u0111\u00eam n\u1eb1m co, hay thi th\u1ea7y s\u1ebd tha l\u1ed7i cho. L\u00fd C\u00f4ng U\u1ec2\u1ec8n suy ngh\u0129 \u01b0ong ch\u1ed1\u00edc l\u00e1t, r\u1ed3i \u0111\u1ecdc: Thi\u00ean vi kh\u00e2m ch\u1ea9m, \u0111\u1ecba vi chi\u00ean \u1ec9 ^ \u1ead t nguy\u1ec7t \u0111\u1ed3ng song \u0111 \u1ed1 \u00ec ng\u00e3 m i\u00ean D\u1ea1 th\u00e2m b\u1ea5t c\u1ea7m \u1eebxt\u1eddng th\u0103n t\u00fac C h\u1ec9kh\u1ee7ng s\u01a1n h\u00e0 x\u00e3 t\u1eafc \u0111i\u00ean. Ngh&i i\u00e0; Tr\u1eddil\u00e0m m \u00e0n chi\u1ebfu, \u0111\u1ea5t l\u00e0m chi\u00ean N h\u1eadtnguy\u1ec7t c\u00f9ng ta m \u1ed9tgi\u1ea5c\u1ef5\u00ean \u0110\u00eam khuya ch\u1eb3ng d\u00e1m dang ch\u00e2n du\u1ed7i C h\u1ec9s\u1ee3 scfn h\u00e0 x\u00e3 t\u1eafc nghi\u00eang. S\u01b0 V\u1ea1n H\u1ea1nh nghe b\u00e0i th\u01a1 \u1ee9ng t\u00e1c c\u1ee7a c\u1eadu b\u00e9 10 tu\u1ed5i m\u00e0 gi\u1eadt m\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng c\u00e2u t\u1eeb \u0111\u1ea7y kh\u00e2u kh\u00ed ch\u1ec9 c\u00f3 \u1ed3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi phi ph\u00e0m. X\u00e2u chu\u1ed7i l\u1ea1i nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u1ea1 th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft t\u1eeb l\u00fac c\u1eadu b\u00e9 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eebih ra, \u00f4ng t\u1ef1 nh\u1ee7 th\u1ea7m: B\u1edd 6\u00d3 c\u00ab","S^lt\u1eefru\u1eca \u0111i\u1ec1u Uit\u00ed v\u1ecb v\u1ec1 c\u1ea5c vua tri\u1ec1u - D\u1ee9a tr\u1ebb n\u00e0y kh\u1ed5ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng, sau n\u00e0y Bn l\u00ean t\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i nguy^ g\u1ee1 r\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi vi\u1ec7cKh\u00f3 kh\u0103n, l\u00e0m b\u1eadc m\u1eeb\u1eed\u00ec ch\u00faa trong thi\u00ean h\u1ea1. L\u00ean t\u01b0\u1edfng t\u1edbi c\u01a1 tr\u1eddi, t\u1eeb \u0111\u00f3 thi\u1ec1n s\u01b0 V\u1ea1n H\u1ea1i\u1ee7 c\u00e0ng ra s\u1ee9c ch\u0103m s\u00f3c, d\u1ea1y b\u1ea3o L\u00fd C\u1ed5ng U\u1ea9n v\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 sau n\u00e0y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ph\u1ee5 l\u00f2ng moi^ m\u1ecfi c\u1ee7a v\u1ecb cao t\u0103ng. Tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ef1 truy s\u00e1t Kli L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i tr\u01b0\u1edfng \u1ee9i\u00e0nh, m\u1ed9t n\u0103m \u1ecf v\u00f9ng Hoa L\u01b0 n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng l\u00ean cao, \u0111e d\u1ecda \u0111\u1ebfn m\u00f9a m\u00e0ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh li\u1ec1n huy \u0111\u1ed9ng phu tr\u00e1ng \u0111i \u1ecf nhi\u1ec1u n\u01a1i \u0111i h\u1ed9 \u0111\u00ea. L\u00fd C\u1ed3ng \u01b0\u1ea9n c\u0169ng \u1eediam gia, \u1ee9i\u00e2y \u0111\u00e1m phu n\u1eb7ng nh\u1ecdc khu\u00e2n v\u00e1c i\u1eebng c\u00e2y tre, thanh g\u1ed7 b\u00e8n n\u00f3i l\u1edbn: - C\u00e1c anh h\u0103y ngh\u1ec9 tay m\u1ed9t l\u00e1t, c\u1ee9 \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3 l\u00f4i l\u00e0m diay cho. N\u00f3i r\u1ed5i nhanh nh\u1eb9n b\u00f3 tre, g\u1ed3 th\u00e0nh t\u1eebng b\u00f3 l\u1edbn v\u00e1c l\u00ean vai \u0111i d\u00eco\u00e3n tho\u1eaft n\u00e9m c\u1ea3 xu\u1ed1ng s\u00f4ng k\u00e8 I^\u00e3n d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, g\u00e2y th\u00e0nh con s\u00f3ng l\u1edbn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn c\u1ea3 ho\u00e0ng cung. B\u00e2y gi\u1edd vua L\u00ea \u0110\u1ea1i H\u00e1nh b\u1ecb \u0111au m\u1eaft n\u1eb7ng, ch\u1eefa m\u00e3i kh\u00f4ng kh\u1ecfi, m\u00f4t 4\u00eam l\u1ea1i n\u1eb1m m\u01a1 th\u00e2y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfh n\u00f3i r\u1eb1ng: - \u1edb C\u1ed5 Ph\u00e1p c\u00f3 h\u1ecd L\u00fd l\u00e0 qu\u00fd nh\u00e2n, sau n\u00e0y s\u1ebd c\u01b0\u1ed1p ng\u00f4i, ph\u1ea3i tr\u1eeb s\u1edbm \u0111i. I\u00bb87 \u00ab","(^Nh\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u \u1ee9t\u1ee9 v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c \u00ec>ua tri\u1ec1u T\u1eedih d\u1eady th\u00e2y t\u00e2m x\u00e1o \u0111\u1ed9ng, l\u1ea1i l\u1ee9i\u1edb t\u1edbi l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a \u0111\u1ea1i th\u1ea7n cho bi\u1ebft \u01b0ong d\u00e2n gian \u0111ang l\u01b0u truy\u1ec1n c\u00e2u s\u00e2m: Ta trong h \u1ea1 t m \u1eadn s\u1eeb\u1eedi ra. L\u1ea5y l\u00e0m \u1ec9o ng\u1ea1i v\u1ec1 \u0111i\u1ec1m l\u1ea1 n\u00e0y c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd L\u00fd, vua truy\u1ec1n th\u1ea7y b\u00f3i v\u00e0o dung gieo qu\u1ebb, th\u1ea7y b\u00f3i n\u00f3i teong \u0111\u00e1m d\u00e2n phu c\u00f3 k\u1ebb n\u00e9m tee xu\u1ed1ng s\u00f4ng l\u1ea5p nri\u1ea5t m\u1eaft r\u1ed3ng, c\u1ea7n b\u1eaft ch\u00e9m \u0111\u1ea7u t\u00ecK\u00ec m\u1ecdi chuy\u1ec7n s\u1ebd y\u00ean. Hay tin \u1eebi\u1ec1u \u0111\u00f9\u00ech \u0111ang \u1ec9\u00f9ng b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi t\u00e0nh nghi, L\u00fd C\u00f4ng u \u1ea9n v\u1ed9i b\u1ecf tr\u00f4n v\u1ec1 qu\u00ea, \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u l\u1ea1i c\u00f3 \u0111\u00e1m m\u00e2y ng\u0169 s\u1eafc bay theo nh\u01b0 m\u1ed9t t\u00e1n l\u1ecdng che \u1eef\u00ean \u0111\u1ea7u. Quan qu\u00e2n \u0111u\u1ed5i g\u1ea5p t\u00ecteo, b\u1ed7ng c\u00f3 hai con chim h\u1ea1c xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ee9a r\u1ea5t \u0111\u1eb9p, h\u1ecd li\u1ec1n \u0111\u1ee9ng l\u1ea1i xem, L\u00fd C\u00f4ng u \u1ea9n mh\u00e2n t\u00edi\u1ebf ch\u1ea1y th\u1eadt xa. M\u1ed9t l\u00fac sau qu\u00e2n l\u00far\u1eed\u00ec l\u1ea7n theo v\u1ebft ch\u00e2n \u0111u\u1ed5i ti\u1ebfp, C\u00f4ng \u01b0\u1ea9n ch\u1ea1y \u0111\u00eah m\u1ed9t c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng g\u1eb7p v\u1ee2 ch\u1ed5ng \u00f4ng l\u00e3o \u0111ang c\u00e0y ru\u1ed9ng b\u00e8n k\u1ec3 s\u1ef1 tinh, xm \u0111\u01b0\u1ee2c gi\u00fap \u0111\u1ee1. B\u00e0 l\u00e3o li\u1ec1n i\u00e2y b\u00f9n \u0111\u1ea5t v\u1ea9y kh\u1eafp ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng u \u1ea9 n r\u1ed5i \u0111\u01b0a tr\u00e2u b\u1ea3o \u0111i c\u00e0y, c\u00f2n \u00f4ng l\u00e3o v\u00e1c cu\u1ed1c \u0111i x\u00f3a c\u00e1c v\u1ebft ch\u00e2n, lin h \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, \u1ed3ng l\u00e3o n\u00f3i: - T\u1eeb s\u00e1ng \u0111\u1ebfh gi\u1edd ch\u1ec9 c\u00f3 v\u1ee3 ch\u1ed5ng t\u00f4i v\u00e0 \u0111\u1ee9a con l\u00e0m ru\u1ed9ng \u1ed3 \u0111\u1ea7y, ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ea5y ai qua l\u1ea1i. \u0110\u1ee3i quan qu\u00e2n b\u1ecf \u0111i ch\u1ed7 kh\u00e1c, v\u1ee2 ch\u1ed3ng \u00f4ng l\u00e3o \u0111\u01b0a L\u00fd C\u00f4ng \u01b0\u1ea9n v\u1ec1 nh\u00e0 cho \u0103n ccttn. Sau \u0111\u00f3 k> 8 8 c\u00ab","(S^lt\u1eefn\u1ee3 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 vi v\u1ec1 c\u1ea5c vua tri\u1ec1u h\u1ecd \u0111\u00e0o m\u1ed9t c\u00e1i h\u1ea7m d\u01b0\u1edbi g\u1ed1c c\u00e2y m\u1eadn \u01b0ong v\u01b0\u1eddn \u0111\u00ea ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea1y n\u1ea1n \u1ec3\u1ec9n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00f3, l\u1ea5y v\u00e1n \u0111\u1eady \u1ec9\u1ea1\u1ec9 r\u1ed5i \u0111\u1ec3 l\u00ean tr\u00ean m\u00e2y v\u1ea1i n\u01b0\u1edbc. M\u1ed9t l\u00e1t sau qu\u00e2n l\u00ednh \u1eadp v\u00e0o nh\u00e0, \u00f4ng l\u00e3o b\u00e8n ch\u1ec9 c\u00e2y m\u1eadn m\u00e0 n\u00f3i: - L\u00fd \u0111\u00e2y! C\u00f2n L\u00fd n\u00e0o n\u1eefa th\u00ec c\u00e1c c\u1eadu ra s\u00f4ng m\u00e0 t\u00ecm (theo ch\u1eef H\u00e1n, L\u00fd c\u00f3 ngh\u0129a \u1ec9\u00e1 m\u1eadn). Kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c, qu\u00e2n l\u00ednh v\u1ec1 t\u00e2u b\u00ecnh, vua L\u00ea \u0110\u1ea1i H\u00e0nh xem qu\u1ebb, \u1ee9i\u1ea7y b\u00f3i n\u00f3i r\u00e0ng: - T\u00e2u b\u1ec7 h\u1ea1, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111ang \u1ed3 d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc. T\u1eebi r\u1eb1ng k\u1ebb c\u1ea7n b\u1eaft \u0111\u00e3 ch\u1ebft \u0111u\u00f4X vua h\u1ea1 l\u1ec7nh kh\u00f4ng \u1ee9uy l\u00f9ng n\u1eefa. H\u1ea1t m\u1eadn trong qu\u1ea3 kh\u1ebf M\u1ed9t th\u1eddi gian sau, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edii\u1ec1n s\u01b0 V\u1ea1n H\u1ea1nh, l\u00fac n\u00e0y \u0111ang l\u00e0m qu\u1ed1c s\u01b0 t\u1ea1i tei\u1ec1u \u0111\u00ecnh ti\u1ebfh c\u1eed, L\u00fd C\u00f4ng \u01b0\u1ea9n tr\u1ecf th\u00e1nh thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a th\u00e1i t\u1eed L\u00ea Long Vi\u1ec7t. Khi vua L\u00ea \u0110\u1ea1i H\u00e0nh m\u1ea5t, th\u00e1i t\u1eed l\u00ean ng\u00f4i k\u1ebf v\u1ecb \u0111\u00e3 phong cho L\u00fd C\u00f4ng U\u1ec2\u1ec8n gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n qu\u00e2n b\u1ea3o v\u1ec7 ho\u00e0ng cung. Th\u1ebf nhimg \u1edf to\u00ean ngai v\u00e0ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c 3 ng\u00e0y th\u00ec vua b\u1ecb em trai l\u00e0 L\u00ea Long \u0110\u0169\u1eedi sai s\u00e1t th\u1ee7 gi\u1ebft \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1edbp ng\u00f4i, qu\u1ea9n th\u1ea7n ho\u1ea3ng s\u1ee3 \u0111\u1ec3u ch\u1ea1y to\u1ed1n h\u1ebft, ch\u1ec9 c\u00f3 L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n \u00f4m x\u00e1c vua m\u00e0 kh\u00f3c. L\u00ea Long \u0110\u0169\u00ech th\u00e9t l\u00fa\u1eedi l\u00f4i L\u00fd C\u00f4ng u \u1ea9n ra ch\u00e9m, may thay em k\u1ebft ngh\u0129a c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 L\u00fd \u00bb89\u00ab","<s^ft\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u tk\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u1ea5c vua tri\u1ec1u Ngh\u00ec\u00e0 M\u1eabn, m\u1ed9t tr\u1ee3 t\u00e1 t\u00ecn c\u1ea9n c\u1ee7a L\u1ebb Long \u0110\u0129nh v\u1ed9i can ng\u0103n: - \u0110\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng s\u1eafp \u0111\u0103ng quang, c\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u00f2 t\u00e1 t\u00e0i gi\u1ecfi, trung th\u00e0nh. Theo thi\u1ec3n \u00fd c\u1ee7a th\u1ea7n, \u0111\u00e2y ch\u1ee9ih l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trung ngh\u0129a, n\u1ebfu gi\u1ebft \u0111i th\u00ec k\u1ebb s\u0129 trong thi\u00ean h\u1ea1 ai c\u00f2n d\u00e1m \u0111\u00ea'n v\u1edbi ng\u00e0i. L\u00ea Long \u0110\u1eef\u1ee9\u00bb cho l\u00e0 ph\u00e1i b\u00e8n khen th\u01b0\u1ecfrng v\u00e0 th\u0103i\u00ecg L\u00fd C\u1ed3ng U\u1ea9n l\u00ean ch\u1ee9c T\u1ee9 s\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n Ph\u00f3 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9i qu\u00e2n T\u00f9y Long chuy\u00ean tr\u00e1ch b\u1ea3o v\u1ec7 vua v\u00e0 ho\u00e0ng cung. M\u1ed9t h\u00f4m vua L\u00ea Long \u0110mh (s\u1eed quen g\u1ecdi l\u00e0 Ng\u1ecda Tri\u1ec1u ho\u00e0ng \u0111\u00ea) \u0103n qu\u1ea3 kh\u00ea^ b\u1ed7ng c\u1eafn ph\u1ea3i v\u1eadt c\u1ee9ng, nh\u1ea3 ra th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u1ea1t m\u1eadn r\u1ea5t to. Vua ch\u1ed9t d\u1ea1, b\u1ea5\u201dt gi\u00e1c nh\u1edb \u0111\u1ebfn c\u00e2u s\u00e2in t\u1eebng l\u01b0u tmy\u1ec1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u00e0 lo l\u1eafng kh\u00f4ng y\u00ean b\u00e8n b\u00ed m\u1eadt sai qu\u00e2n th\u00e2n t\u00edn t\u00ecm nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd L\u00fd ng\u1ea7m gi\u1ebft di. L\u00e0 ng\u01b0\u1eddi g\u1ea7n vua, L\u00fd Ng^\u1ec9a M\u1ea7n bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c n\u00e0y\/ s\u1ee3 r\u1eb1ng m\u1ec9r\u1eedi v\u00e0 L\u00fd C\u00f4ng u\u1ea9n kh\u00f4ng tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecda b\u00e8n v\u00e0o cung t\u00e2u r\u1eb1ng: - Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129, h\u1ea1t m\u1eadn c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u lo\u1ea1i, th\u1eadt c\u00f3 gi\u1ea3 c\u00f3. H\u1ecd L\u00fd c\u0169ng v\u1eady, nh\u01b0 h\u1ecd L\u00fd c\u1ee7a th\u1ea7n l\u00e0 theo th\u1ea7y h\u1ecdc, c\u00f2n c\u1ee7a L\u00fd C\u00f4ng \u01b0\u1ea9n l\u00e0 theo h\u1ecd cha nu\u00f4i ch\u1ee9 th\u1ef1c ra ch\u00fang th\u1ea7n \u0111\u1ec3u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd kh\u00e1c. Mong b\u00ea h\u1ea1 x\u00e9t cho. Vua L\u00ea c\u01b0\u1eddi, n\u00f3i: r>90","(\u1ebc^h\u1eebn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u t\u1ec9i\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u - Ta bi\u1ebft ch\u1ee9, th\u1ebf n\u00ean \u0111\u1ec3 h\u1ecd L\u00fd gi\u1ea3 h\u1ea7u b\u00ean c\u1ea1nh, thi\u00ean h\u1ea1 k\u1ebb n\u00e0o d\u00e1m d\u1ecb ngh\u1ecb, nghi ng\u1edd v\u1ec1 n\u1ed7i lo c\u1ee7a ta. M\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, r\u1ee7\u00ec\u1edd c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e9o l\u00e9o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi em k\u1ebft ngh\u0129\u00e0 m\u00e0 L\u00fd C\u00f4ng u\u1ea9n tho\u00e1t kh\u1ecfi nguy hi\u1ec3m, \u0111\u1ec3 r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng l\u00e2u \u00f4ng \u0111\u00e3 gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u01a1ng v\u1ecb v\u1ec1 tay, l\u1eadp ra tri\u1ec1u L\u00fd. D\u00e2n gian th\u00ec Ivru truy\u1ec1n c\u00e2u ca r\u1eb1ng: Ng\u1ecda Tri\u1ec1u c\u00f3 m \u1eaftnh\u01b0 m \u1edd H \u1ea1t m\u1eadn b\u00e9n canh c\u00f2n r\u1edd n\u01a1i \u0111\u00e2u? C\u00e1c s\u00e1ch s\u1eed \u0111\u1eddi sau \u0111\u1ec1u c\u00f3 ghi ch\u00e9p ng\u1eafn g\u1ecdn v\u1ec1 chuy\u1ec7n n\u00e0y: \\\"Ng\u1ecda Tri\u1ec1u t\u1eebng \u0103n qu\u1ea3 kh\u1ebf th\u1ea5y h\u1ed9t m\u1eadn, m\u1edbi tin l\u1eddi s\u1ea5m ng\u1eef b\u00e8n ng\u1ea7m tim ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd L\u00fd gi\u1ebft \u0111i, m\u00e0 C\u00f4ng u\u1ea9n h\u1ea7u \u1ed3 b\u00ean canh, v\u1eabn kh\u00f4ng bi\u00f4V' (\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7ts\u1ea3 k \u00fd to\u00e0n th\u01b0). Th\u0103ng Long Th\u1ea3nh ho\u00e0ng Khi L\u00fd Th\u00e1i T\u1ed5 m\u1edbi thi\u00ean \u0111\u00f4 v\u1ec1 Long Bi\u00ean v\u00e0 \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh Th\u0103ng Long, \u0111\u00eam \u0111\u00eam vua th\u01b0\u1eddng n\u1eb1m m\u1ed9ng th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t \u00f4ng gi\u00e0 t\u00f3c v\u00e0 l\u00f4ng mi \u0111\u1ec1u b\u1ea1c ph\u01a1, qu\u1ea7n \u00e1o t\u01b0\u01a1i th\u1eafm \u0111i l\u1ea1i th\u00e2p \u1eedio\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc s\u00e2n r\u1ed3ng; r\u1ed5i l\u1ea1y hai l\u1ea1y, c\u00fai \u0111\u1ea7u h\u00f4 m\u1eebng: - V\u1ea1n tu\u1ebf, v\u1ea1n tu\u1ebf\u00ec >o91 c\u00ab","di\u1ec1u \u01a1t\u00fa vi v\u1ec1 c\u00e1c vua Iri\u1ec1u Jb i\u1ecb Vua th\u00e2y l\u1ea1 l\u00f9ng b\u00e8n h\u1ecfi h\u1ecd t\u00ean. \u00f4 n g gi\u00e0 m\u1edbi k\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ecdi chuy\u1ec7n, cho bi\u1ebft m\u00ecnh h\u1ecd T\u00f4 t\u00ean L\u1ecbch s\u1ed3ng \u1edf \u0111\u1ea5t Long \u0110\u1ed7, lu\u00f4n l\u1ea5y t\u1ec1 gia \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu l\u00e0m \u0111\u1ea7u n\u00ean khi tri\u1ec1u T\u00e2ii c\u00f3 l\u1ec7 \u0111\u1ec1 c\u1eed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ebfu hanh\/ \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eed, vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee2i, cho c\u1eafm c\u1edd bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc l\u00e0ng. Nh\u0169i\u00ecg n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m, m\u1ea5t m\u00f9a \u00f4ng mang th\u00f3c g\u1ea1o gi\u00fap \u0111\u1ee1 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi n\u00ean d\u00e2n l\u00e2y t\u00ean \u00f4ng \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0ng. \u0110\u1ebfn \u0111\u1eddi thu\u1ed9c \u0110\u01b0\u1eddng, n\u0103m Qu\u00fd M\u00e3o (823) quan \u0110\u00f4 h\u1ed9 l\u00e0 L\u00fd Nguy\u00ean Gia m\u1ed5 b\u00f2, n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u l\u00e0m l\u1ec5 v\u00e0 cho x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ec1n \u0111\u1ec3 th\u1edd ph\u1ee5ng h\u01b0\u01a1ng kh\u00f3i r\u1ed3i t\u00f4n l\u00e0m Th\u1ea7nh ho\u00e0ng. L\u00fd Th\u00e1i T\u1ed5 nghe xong c\u01b0\u1eddi m\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng: - V\u1ecb t\u1ed3n th\u1ea7n mu\u1ed1n h\u01b0\u00ab\u1ec9ng gi\u1eef h\u01b0\u01a1ng l\u1eeda t\u1edbi tr\u0103m n\u0103m hay sao? \u00f4ng l\u00e3o \u0111\u00e1p: - C\u1ed1t mong cho c\u01a1 \u0111\u1ed5 c\u1ee7a Ho\u00e0ng t\u00edi\u01b0\u1ee3ng b\u1ec1n l\u00e2u nh\u01b0 n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n, b\u00e1n th\u1ea1ch, th\u1eafng th\u1ecd v\u00f4 c\u01b0\u01a1ng, trong tri\u1ec1u ngo\u00e0i qu\u1eadn \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1ed3ng th\u00e1i ho\u00e0 th\u00ec l\u0169 ch\u00fang t\u00f4i ch\u0103ng ph\u1ea3i gi\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u0103m n\u0103m h\u01b0\u01a1ng l\u1eeda m\u00e0 t\u00edi\u00f4i \u0111\u00e2u! Nh\u00e0 vua t\u1ec9nh d\u1eady sai quan mang \u0111\u1ed3 l\u1ec5 \u0111\u1ebfh d\u1ec1n t\u1ebf c\u00fang v\u00e0 s\u1eafc phong th\u1ea7n l\u00e0m Qu\u1ed1c \u0111\u00f4 Th\u0103ng Long th\u00e0nh ho\u00e0ng \u0111\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng. \u00bbe>92 \u00ab","(B^h\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 v\u1ecb v\u1ec1 c\u1ea3c vua tri\u1ec1u Kh\u1ea5n xong s\u1ea5m l\u1eb7ng, gi\u00f3 y\u00ean Th\u00e1ng 12 n\u00e1m Nh\u00e2m T\u00fd (1012) \u1ecf v\u00f9ng Di\u1ec5n Ch\u00e2u (\u1eediu\u1ed9c Ngh\u1ec7 An ng\u00e0y nay) c\u00f3 lo\u1ea1n, L\u00fd Th\u00e1i T\u1ed5 li\u1ec1n th\u00e2n chii\u1ee9i d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh. Khi v\u1ec1 \u0111\u1ebfn V\u0169ng Bi\u1ec7n (nay thu\u1ed9c Bi\u1ec7n S\u01a1n, Thar\u1eed\u00ec H\u00f3a) th\u00ec tr\u1eddi \u0111\u1ea5t b\u1ed7ng t\u1ed5\u1ec9 s\u1ea7m, gi\u00f3 s\u1ea9\u00edtn d\u1eef \u0111\u1ed9i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ai c\u0169ng ho\u1ea3ng s\u1ee3 cho l\u00e0 \u0111i\u1ec1m ch\u0103ng l\u00e0nh, Vua b\u00e8n \u0111\u00f4't h\u01b0\u01a1ng kh\u1eb5h tr\u1eddi r\u1eb1ng: - T\u00f4i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u00edt \u0111\u1ee9c, l\u1ea1m \u1ed7 tr\u00ean d\u00e2n, n\u01a1m n\u1edfp lo s\u1ee2 nh\u01b0 s\u1eafp sa xu\u1ed1ng v\u1ef1c s\u00e2u, kh\u00f4ng d\u00e1m c\u1eady binh uy m\u00e0 \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p c\u00e0n b\u1eady. Ch\u1ec9 v\u00ec ng\u01b0\u1eddi Di\u1ec5n Ch\u00e2u kh\u1ed5ng t\u00ecteo gi\u00e1o h\u00f3a, ngu b\u1ea1o l\u00e0m c\u00e0n, t\u00e0n ng\u01b0\u1ee3c ch\u00fang d\u00e2n, t\u1ed9i \u00e1c ch\u1ed3ng ch\u1ea5t, \u0111\u00ean nay kh\u00f4ng th\u1ec3 dung t\u00echa kh\u00f4ng \u0111\u00e1i\u00ech. C\u00f2n nh\u01b0 trong khi \u0111\u00e1nh nh\u00e2u, ho\u1eb7c gi\u1ebft oan k\u1ebb trung hi\u1ebfu, ho\u1eb7c h\u1ea1i l\u1ea7m k\u1ebb hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ebfh n\u1ed7i ho\u00e0ng thi\u00ean n\u1ed5i gi\u1eadn ph\u1ea3i t\u1ecf cho bi\u1ebft \u1ec9\u1ed5i l\u1ea7m, \u0111\u00e2u g\u1eb7p t\u1ed5n h\u1ea1i c\u0169ng ikh\u00f4ng d\u00e1m o\u00e1n tr\u00e1ch. \u0110\u00e1n nh\u01b0 s\u00e1u qu\u00e2n t\u00ecii t\u1ed9i l\u1ed7i c\u00f3 th\u1ec3 dung th\u1ee9, xin l\u00f2ng tr\u1eddi soi x\u00e9t. Vua kh\u00e2\u00e1i xong, gi\u00f3 s\u00e2'm \u0111\u1ec1u y\u00ean l\u1eb7ng. \u0110\u00e1nh gi\u00e1 v\u1ec1 chuy\u1ec7n l\u1ea1 n\u00e0y, trong \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7ts\u1eed k \u00fd to\u00e0n th t\u00ed s\u1eed th\u1ea7n Ng\u00f4 S\u0129 Li\u00ean vi\u1ebft: \\\"Vua Thang g\u1eb7p tai n\u1ea1n h\u1ea1n h\u00e1n, l\u00e2y s\u00e1u vi\u1ec7c t\u1ef1 tt\u00e1ch m\u00ecnh m\u00e0 m\u01b0a xu\u1ed1ng ngay. Nay vua g\u1eb7p n\u1ea1n gi\u00f3 s\u1ea5m, l\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p t\u1ef1 tr\u00e1ch ix\u1eedr\u1ee9i m\u00e0 gi\u00f3 b\u00e3o \u00bbo93<\u00ab","<s^ft\u1eefn\u1eb9 di\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u ng\u1eebng ngay. Tr\u1eddi v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m \u1ee9ng nhau r\u1ea5t nh\u1ecf nh\u1ea1y, \u1ea3nh h\u01b0\u1ecfng r\u1ea5t ch\u00f3ng, ai b\u1ea3o l\u00e0 trong ch\u1ed1 t\u1ed1i t\u0103m m\u1eb7t tr\u1eddi kh\u00f4ng soi \u0111\u1ebfn ta m\u00e0 d\u00e1m d\u1ed1i tr\u1eddi ch\u0103ng?\\\". R\u00f3t ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u \u0111\u00e0o, m\u1ed9ng th\u1ea5y d\u1ecb nh\u00e2n \u0110\u1ea7u n\u0103m B\u1eeb\u1ee9i Th\u00ecn (1016) vua L\u00fd Th\u00e1i T\u1ed5 l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf c\u00e1c danh s\u01a1n frong n\u01b0\u1edbc r\u1ed5i \u0111i xem n\u00fai s\u00f4ng nhi\u1ec1u nct\u00ec. Khi \u0111\u1ebfn b6\u00ec \u0111\u00f2 c\u1ed5 s\u1ecf (nay thu\u1ed9c x\u00e3 Y\u00ean s\u1ecf, \u0110an Ph\u01b0\u1ee2ng, H\u00e0 T\u00e2y) n\u00fai s\u00f4ng h\u1eebng v\u0129, c\u1ea3nh s\u1eafc \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd khi\u1ebfn trong l\u00f2ng \u00f4ng x\u1ee9c c\u1ea3m tr\u00e0o d\u00e2ng b\u00e8n l\u1ea7m l\u1ec5 r\u01b0\u1edbi r\u01b0\u1ee2u xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t v\u1ea7 kh\u00e1h r\u1eb1ng: - Tr\u1eabm xem \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y, n\u00fai l\u1ea1 s\u00f4ng \u0111\u1eb9p, n\u1ebfu c\u00f3 nh\u00e2n ki\u1ec7t \u0111\u1ecba linh th\u00ec hu\u1ecfng l\u1ebb. \u0110\u00eam \u1ea5y, vua chi\u00eam bao t\u00eci\u00e2y c\u00f3 d\u1ecb nh\u00e2n \u0111\u00eah c\u00fai \u0111\u1ea7u l\u1ea1y hai l\u1ea1y, n\u00f3i: - Th\u1ea7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng n\u00e1y, t\u00ean l\u1ea7 L\u00fd Ph\u1ee5c Man, \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m t\u01b0\u1edbng gi\u00fap L\u00fd Nam \u0110\u1ebf, c\u00f3 t\u00ed\u1ec3\u00edig \u1ec9\u1ea7 ng\u01b0\u1eddi trung li\u1ec7t, \u0111\u01b0\u1ee3c giao tr\u00f4ng coi hai d\u1ea3i sdng n\u00fai \u0110\u1ed6 \u0110\u1ed9ng v\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng L\u00e2m khi\u1ebfh b\u1ecdn Di L\u00e3o kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng y\u00ean b\u00ecr\u1eedi, Khi ch\u1ebft, Thi\u00ed\u1ee2ng \u0110 \u1ebf khen l\u00e0 trung tr\u1ef1c m\u1edbi s\u1eafc phong cho gi\u1eef ch\u1ee9c nh\u01b0 c\u0169. Cho n\u00ean ph\u00e1m gi\u1eb7c Man Di \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp \u0111\u1ec1u ch\u1ed1ng \u00bb94\u00ab","(S^h\u1eeftt\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u00fa I'i v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3. Nay may \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 tii\u01b0\u01a1ng \u0111\u00eah, thin gi\u1eef ch\u1ee9c n\u1ea7y \u0111\u00e3 l\u00e2u r\u1ed3i. Sau \u0111\u00f3 t\u00ecii\u1ec9ng dung n\u00f3i ti\u1ebfp; Th\/\u00ean h\u1ea1 k h \u00ed m \u1edd t\u00f4 \u1ecb Trung th\u1ea7n gi\u1ea5u t\u00ednh danh, Gi\u1eefa \u1eeb \u1eddi nh\u1eadt nguy\u1ec7t s\u00e1ng, A i ch\u0103ng th\u00e2y d\u00e1ng h\u1eeb\u1ee9\u0129. Vua th\u1ee9c \u0111\u1eady \u0111em gi\u1ea5c m\u1ed9ng n\u00f3i v\u1edbi Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ea1i phu Li\u00ed\u01a1ng Nh\u1eadm V\u0103n, vi\u00ean quan n\u00e0y t\u00e2u r\u1eb1ng: - T\u00e2u b\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00fd th\u1ea9n ft\\\\u\u1ed1n t\u1ea1c t\u01b0\u1ee2ng. Vua sai b\u00f3i xm \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u00fang nh\u01b0 th\u1ebf, b\u00e8n sai ng\u01b0\u1eddi trong v\u00f9ng l\u1eadp \u0111\u1ec1n th\u1edd, \u0111\u1eafp t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00fang nh\u01b0 h\u00ecnh d\u1ea1ng l\u00ecg\u01b0\u1eddi trong gi\u1ea5c chi\u00eam bao \u0111\u1ec3 c\u1ee9ng t\u1ebf. S\u00e1ch \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t s\u1eed k \u00fd to\u00e0n th\u01b0 cho bi\u1ebft \u1ee9i\u00eam chuy\u1ec7n li\u1ebdn quan \u0111\u1ec1\u1ec9i th\u1ea7n nh\u01b0 sau: \\\"Kho\u1ea3ng ni\u00ean hi\u1ec7u Nguy\u00ean Phong (1251-1258) \u0111\u1eddi Tr\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi Th\u00e1t \u0110\u00e1t v\u00e0o c\u01b0\u1edbp, \u0111i \u0111\u1ebfh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y, ng\u1ef1a khu\u1ef5u ch\u00e2n kh\u1ed5ng \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c, ng\u01b0\u1eddi trong th\u00f4n \u0111\u1eabn d\u00e2n ch\u00fang ra ch\u1ed1ng \u0111\u00e1nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee2c \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c, gi\u1eb7c ch\u1ea1y tan. Kho\u1ea3ng n\u0103m Tr\u00f9ng H\u01b0ng (1285-1293), (Th\u00e1t \u0110\u00e1t) l\u1ea1i v\u00e0o c\u01b0\u1edbp, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng \u0111\u1ed1t ph\u00e1, m\u00e0 \u1ea5p \u1ea5y v\u1eabn nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee2c che ch\u1ecf, kh\u00f4ng b\u1ecb x\u00e2m ph\u1ea1m m\u1ea3y may, qu\u1ea3 \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi th\u1ea7n n\u00f3i\\\". k > 9 5 os","(^^h\u1eefn\u1eb9 \u0111i\u1ec1u th\u00fa vi v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u Ch\u1ecdn n\u01a1i y\u00ean ngh\u1ec9 Th\u00e1ng 2 n\u0103m Canh Tu\u1ea5t (1010), L\u00fd Th\u00e1i T\u1ed5 t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 Hoa L\u01b0 v\u1ec1 th\u0103m qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ecf\u2019 Ph\u00e1p, khi \u0111\u1ebfn khu r\u1eeb\u00edig B\u00e1ng, n\u01a1i cha m\u1eb9 n\u00f9nh t\u00a3mg ngh\u1ec9 ch\u00e2n, \u00f4ng \\\"tr\u00f4ng th\u1ea5y c\u00e2y c\u1ed1i xanh t\u1ed1t, lo\u00e0i chim bay li\u1ec7ng, c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng r\u1edbt n\u01b0\u1edbc m\u1eaft, sai \u0111o m\u01b0\u1eddi d\u1eb7m \u0111\u1ea5t, ch\u1ecdn l\u00e0m c \u1ea5 n \u0111\u1ecba S\u01a1n L\u0103ng\\\" v\u00e0 ch\u1ecdn \u0111\u00e2y l\u00e2 n\u01a1i y\u00ean ngh\u1ec9 c\u1ee7a m\u00ecnh. C\u00e1c vua L\u00fd sau khi m\u1ea5t \u0111\u1ec1u t\u00e1ng \u1edf \u0111\u00f3, g\u1ecdi l\u00e0 Th\u1ecd L\u0103ng Thi\u00ean \u0110\u1ee9c. Khu v\u1ef1c n\u00e0y nay thu\u1ed9c th\u00f4n Cao L\u00e2m, x\u00e3 \u0110\u00ecnh B\u1ea3ng, huy\u1ec7n T\u1eeb S\u01a1n (B\u1eafc Ninh). Th\u1ecd L\u0103ng Thi\u00ean \u0110\u1ee9c c\u00f3 8 \u0111\u01b0\u1eddng cao v\u00e0 8 d\u1ecdc n\u01b0\u1edbc, t\u1eeb tr\u00ean cao nh\u00ecn xu\u00e9\u1ed1\u00ecg, t\u1ef1a nh\u01b0 nh\u1eefng \u0111\u1ea7u r\u1ed5ng n\u00ean c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 B\u00e1t Long, B\u00e1t Th\u1ee7, c\u00f9ng ch\u1ea7u v\u00e0o l\u0103ng Ph\u00e1t T\u00edch, n\u01a1i an ngh\u1ec9 c\u1ee7a L\u00fd Th\u00e1nh M\u1eabu Minh \u0110\u00fac Ho\u00e0ng Th\u00e1i H\u1eadu Ph\u1ea1m Th\u1ecb (t\u1ee9c b\u00e0 Ph\u1ea1m Th\u1ecb Ng\u00e1, m\u1eb9 vua L\u00fd Thai T\u1ed4). Ti\u00ed\u01a1ng truy\u1ec1n tr\u01b0\u1edbc khi b\u0103ng h\u1ea3, L\u00fd Th\u00e1i T\u1ed5 \u0111\u00e3 d\u1eb7n c\u00e1c quan r\u1eb1ng: - Khi ta m\u00e1t, kh\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y l\u0103ng to \u0111\u1eb9p b\u1eb1ng g\u1ea1ch \u0111\u00e1 m\u00e0 m\u1ed9 ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1eafp b\u1eb1ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee1 t\u1ed1n ti\u1ec1n b\u1ea1c c\u1ee7a d\u00e2n. Qu\u00e2n l\u00fa\u1ee9i v\u00e0 th\u01b0\u1eddng d\u00e2n n\u1ebfu c\u00f3 th\u01b0\u01a1ng nh\u1edb vua th\u00ec c\u1ee9 l\u1ea5y \u0111\u1ea5t \u0111\u1eafp l\u00ean, c\u00e0ng cao c\u00e0ng qu\u00fd. Khi m\u1ed9 cao, c\u1ed3 m\u1ecdc nhi\u1ec1u th\u00ec tr\u00e2u b\u00f2 s\u1ebd c\u00f3 th\u1ee9c \u0103n \u01b0 \u1ecf n\u00ean b\u00e9o kho\u1ebb, c\u00f3 s\u1ee9c \u0111\u1ec3 fc>96\u00ab","< B^h\u0169^ \u0111i\u1ec1u ih\u00fa vi v\u1ec1 c\u1ea5c vua tri\u1ec1u c\u00e0y ru\u1ed9ng cho d\u00e2n. \u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 n\u01a1i vui ch\u01a1i c\u1ee7a tr\u1ebb m\u1ee5c \u0111\u1ed3ng; c\u00e0ng g\u1ea7n v\u1edbi vua, c\u00e1c em c\u00e0ng nh\u1edb t\u1edbi c\u00f4ng \u01a1n c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb ti\u1ec1n nh\u00e2n, s\u1ebd to\u1edf th\u1ea7jnh ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t. Theo l\u1eddi truy\u1ec1n d\u1eb7n c\u1ee7a \u00f4ng, ch\u1ed7 t\u00e1ng c\u00e1c \u0111\u1eddi vua L\u00fd kh\u00f4ng x\u00e2y l\u0103ng m\u00e0 ch\u1ec9 x\u00e2y m\u1ed9 nh\u1ecf, sau \u0111\u00f3 ph\u1ee7 \u0111\u1ea5t l\u00ean tr\u00ean. lo 97 c\u00ab","L\u00ddTH\u00c1I T\u00d4NG (1028 - 1054) \u00ca\u00fd Th\u00e1i T\u00f4ng t\u00f4n h\u00fay l\u00e0 L\u00fd H\\\\\u1eadt M\u00e3, c\u00f2n c\u00f3 t\u00ean kh\u00e1c l\u00e0 L\u00fd \u0110\u1ee9c Gh\u00ednh, sinh ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 6 n\u0103m Canh T\u00fd (1000) t\u1ea1i Hoa L\u01b0 (nay thu\u1ed9c t\u1ec9nh Ninh B\u00ecnh). Vua \u1ec8\u1eb0con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a L\u00fd Th\u00e1i T\u1ed3, m\u1eb9 l\u00e0 ho\u00e0ng h\u1eadu h\u1ecd Le (kh\u1ed5ng r\u1ed7 t\u00f4n), \u00f4 n g l\u00ean ng\u00f4i ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 3 n\u0103m M\u1eadu Th\u00ecn (1028). Ng\u00e0y 01 t\u00ed\\\\\u00e1ng 10 n\u0103m Gi\u00e1p Ng\u1ecd (1054) vua qua \u0111\u1eddi t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n, \u1ecf ng\u00f4i 26 n\u0103niy tho 55 tu\u1ed5i. m \u0110i\u1ec3m tr\u00e2u \u0111\u1ed5i s\u1eebng Vua L\u00fd Th\u00e1i T\u1ed5ng sinh \u1ed3 ph\u1ee7 Tr\u01b0\u00f2ng An, kmh \u0111\u00f4 Hoa L\u1ef1, khi \u0111\u00f3 cha \u00f4ng l\u00e0 L\u00fd Th\u00e1i T\u1ed5 k>98 0\u00ab","<B^ft\u1eefn\u1ecd \u0111i\u1ec3u Ut\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua \u1eedri\u1ec1u \u0111ang l\u00e0m quan cho nh\u00e0 Ti\u1ec1n L\u00ea. B\u00e2y gi\u1edd c\u00f3 \u0111i\u1ec1m r\u1ea5t \u00ec\u00e0, r\u1ea5t nhi\u1ec1u tr\u00e2u b\u00f2 c\u1ee7a nh\u00e0 d\u00e2n trong ph\u1ee7 \u0111\u1ebbu \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1t thay s\u1eebng, ai ai c\u0169ng lo l\u1eafng kh\u00f4ng r\u00f5 chuy\u1ec7n c\u00e1t hung, hay d\u1ecf t\u00ec\u00ec\u1ebf n\u00e0o. L\u00fac \u00e2y b\u1ed7ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t ng\u01b0\u00e0i t\u1ef1 x\u01b0ng c\u00f3 t\u00e0i \u0111o\u00e1n bi\u1ebft n\u00f3i v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi r\u1eb1ng; - \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1m b\u00e1o s\u1eeb\u1ec9h m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Thi\u00ean t\u1eed. N\u00f3i xong t\u00ec\u00f9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u1ee9io\u1ea1t nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ea5y \u0111\u00e2u n\u1eef\u00e3. Kh\u1ea5u kh\u00ed kh\u00e1c th\u01b0dng L\u00fd Ph\u1eadt M\u00e3 ngay khi ra \u0111\u1eddi 4\u00e3 c\u00f3 t\u01b0\u1edbng l\u1ea1, sau g\u00e1y m\u1ecdc b\u1ea3y n\u1ed1t ru\u1ed5i nh\u00ecn nh\u01b0 ch\u00f2m sao TTt\u1ea5t t\u00ecnh (B\u1eafc \u0110\u1ea9u). L\u00fac c\u00f2n nh\u1ecf c\u00f9ng con em ho\u00e1ng t\u1ed9c \u1ed3 \u1eefong cung ch\u01a1i \u0111\u00f9a, \u1ed3ng c6 th\u1ec3 sai b\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00edng, b\u1eaft c\u1ea3 \u0111\u00e1m \u01b0\u1ebb \u0111i d\u1ea3n h\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc sau v\u00e0 hai b\u00e9n \u0111\u1ec3 r\u01b0\u1edbc m\u00ecnh gi\u1ed1ng nh\u01b0 nghi th\u1ee9c c\u00e1c quan theo h\u1ea7u vua. M\u1ed9t l\u1ea7n L\u00fd C\u00f4ng \u01b0\u1ea9n nh\u00ecn th\u1ea5y th\u1ebf, T\u1ea5t vui l\u00f2ng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u1edbi n\u00f3i \u0111\u00f9a r\u1eb1ng: - Con nh\u00e0 t\u01b0\u1edbng n\u00ean b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c qu\u00e2n, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i k\u1ebb r\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u? Ph\u1eadt M\u00e3 tr\u1ea3 l\u1eddi ngay r\u1eb1ng: - Th\u01b0a ph\u1ee5 th\u00e2n, k\u1ebb r\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u t\u00ec\u00f9 c\u00f3 xa l\u1ea1 g\u00ec v\u1edbi con nh\u00e0 t\u01b0\u1edbng? N\u1ebfu xa l\u1ea1 th\u00ec sao ng\u1ed3i \u00bb99\u00ab","(S^h\u1eefn\u1eb9 di\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u vua kh\u00f4ng \u1ecf m\u00e3i h\u1ecd \u0110\u1eef\u1eedi m\u00e0 l\u1ea1i sang h\u1ecd L\u00ea, \u0111\u1ec1u do m\u00eanh tr\u1eddi th\u00f4i. L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n li\u1ec1n ra m\u1ed9t v\u1ebf \u0111\u1ed1i \u1eedi\u1eed t\u00e0i con: - T \u00fdl\u00e0 d \u00ecu \u1ed9 \u1ecb canhhayg\u00e1c, chu\u1ed9tg\u00e1cn\u1ec9i\u1ea7 chu\u1ed9t Ph\u1eadt M\u00e3 \u0111\u1ed1i i\u1ea1i v\u1edbi kh\u1ea9u kh\u00ed kh\u00e1c th\u01b0\u1eddi\u00ecg: - Th\u1eeb\u00ec t\u1ee9c r\u1ed3ng, m \u1eadu ngh\u0129a r\u1ee2p^ \u0129\u1ed3 n g r\u1ee2p th\u00eam T\u1ed3ng. ^ L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n l\u00e2y l\u00e0m kinh ng\u1ea1c, t\u1eeb \u0111\u1ea5y c\u00e0ng y\u00eau qu\u00fd h\u01a1n. Sau khi l\u00ean ng\u00f4i m\u1ed9t th\u1eddi gian, \u0111\u1ebfn ih\u00e1ng 4 n\u0103m Nh\u00e2m T\u00fd (1012) L\u00fd Th\u00e1i T\u1ed5 (L\u00fd C\u00f4ng U\u1ea9n) xu\u1ed1ng chi\u1ebfu s\u1eafc phong ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed L\u00fd Ph\u00e2t M\u00e3 l\u00e0m Khai Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i sai d\u1ef1ng cung Long \u0110\u1ee9c \u1edf ngo\u00e0i ho\u00e0ng th\u1ea3nh cho th\u00e1i t\u1eed \u1ed3, v\u00f3i \u00fd mu\u1ed1n t\u00eci\u00e1i t\u1eed g\u1ea7n g\u0169i \u0111\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c cu\u1ed9c s\u1ed1ng d\u00e2n gian, sau n\u00e0y l\u00e0m vua m\u1edbi hi\u1ec3u d\u00e2n, th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n. Bi\u1ebfn lo\u1ea1n Tam v\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea7u \u1ee9i\u00e1ng 3 n\u0103m M\u1eadu Th\u00ecn (1028), L\u00fd Th\u00e1i T\u1ed4 m \u1ea5t \u1ecf \u0111i\u1ec7n Long An, qu\u1ea7n t\u00eci\u1ea7n theo \u0111i chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn cung Long \u0110\u1ee9c r\u01b0\u1edbc Th\u00e1i t\u1eed L\u00fd Ph\u1eadt M\u00e3 l\u00ean ng\u00f4i. B\u1ea5y gi\u1edd ba ng\u01b0\u1eddi em c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 \u0110\u00f4ng Chinh V\u01b0\u01a1ng, D\u1ef1c Th\u00e1nh V\u01b0\u01a1ng v\u00e0 V\u0169 \u0110\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng nghe tin b\u00e8n \u0111em qu\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0o ph\u1ee5c s\u1eb5n \u1eedong c\u00e2m th\u00e0nh, \u0111\u1ee3i th\u00e1i 9 0 100 cs","(\u1ec5^k\u1eefi\u0129\u1eb9 \u0111i\u1ec1u tk\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 c\u1ea5c vua tri\u1ec1u t\u1eed \u0111\u1ebfn l\u00e0m l\u1ec5 \u0111\u0103ng quang s\u1ebd \u0111\u00e1nh \u00fap \u0111\u1ec3 gi\u00e1nh ng\u00f4i vua. M\u1ed9t l\u00e1t sau, \u1ee9i\u00e1i t\u1eed t\u1eeb c\u1eeda T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 v\u00e0o \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean t\u1ec9\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eadt b\u00e1o, bi\u1ebft c\u00f3 bi\u1ebfn \u00f4ng v\u1ed9i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng h\u1ebft c\u00e1c c\u1eeda \u0111i\u1ec7n r\u1ed3i c\u1eed c\u00e1c v\u1ec7 s\u0129 trong cung ph\u00f2ng gi\u1eef v\u00e0 b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: - Ta \u0111\u00f4l v\u1edbi anh em kh\u00f4ng ph\u1ee5 b\u1ea1c ch\u00fat n\u00e1o. Nay ba v\u01b0\u01a1ng \u1ec9\u00e1m vi\u1ec7c b\u1ea5t ngh\u0129\u1ea3, qu\u00ean di m\u1ec7i\u1ee9i c\u1ee7a Ti\u00ean \u0111\u1ebf, muru chi\u1ebfm ng\u00f4i b\u00e1u, c\u00e1c khanh ngh\u0129 th\u1ebf n\u00e0o? Quan n\u1ed9i th\u1ecb L\u00fd Nh\u00e2n N gha b\u01b0\u1edbc ra n\u00f3i: - T\u00e2u Th\u00e1i t\u1eed \u0111\u1ec9\u1ec7iv th\u1ea7n ngh\u0129 anh em v\u1edbi nhau, b\u00ean trong c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec7p s\u1ee9 b\u00e0n mi\u00edu, b\u00ean ngo\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng nhau ch\u1ed1ng gi\u1eb7c. Nay ba v\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ph\u00e1n, th\u00ec l\u00e0 anh em hay l\u00e0 k\u1ec1 \u1ee9i\u00f9? Xin cho b\u1ecdn t\u00edi\u1ea7n \u0111\u00e1nh m\u1ed9t tr\u1eadn \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ediua. Th\u00e1\u1ec9 t\u1ee7f n\u00f3i: - Ta th\u1eadt l\u1ea5y l\u00e0in x\u1ea5u h\u1ed5, Ti\u00ean \u0111 \u1ebf m\u1edbi m\u00e2\u00ec: ch\u01b0a qu\u00e0n m\u00e0 c\u00f4't nh\u1ee5c \u0111\u00e3 gi\u1ebft nhau, h\u00e1 ch\u1eb3ng \u0111\u1ec3 cho mu\u00f4n \u0111\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi sao? L\u00fd Nh\u00e2n Ngh\u0129a n\u00f3i: ^% - Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng mu\u1ed1n m\u01b0a xa th\u00ec ph\u1ea3i qu\u00ean c\u1ed3ng g\u1ea7n, gi\u1eef \u0111\u1ea1o c\u00f4ng th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee9t t\u00ecnh ri\u00eang, \u0111\u00f3 l\u00e1 vi\u1ec7c m\u00e0 b\u00ean \u0111\u1ea5t B\u1eafc tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i \u0129\u1eef 101 m"]


Like this book? You can publish your book online for free in a few minutes!
Create your own flipbook