เพศวิถี-หน่วยที่ 1

ปัจจุบนั เรื่องเพศไม่เพียงแต่เป็ นเร่ืองธรรมชาติเท่านัน้ แต่ยงั เป็ นเรื่องที่ถกู กาหนดโดยระบบสงั คมและวฒั นธรรม เร่ืองเพศวิถีมีการ เปล่ียนแปลงตลอดเวลา ซึ่งเป็นกระบวนการตลอดชีวิตของแต่ละบุคคล ท่ีมีการเจริญเติบโตและเปล่ียนแปลงไปตามกรอบกติกาและเหตุการณ์ ต่างๆ ของสงั คม การสื่อความหมายของภาษาท่ีเกี่ยวกบั เพศของบคุ คลในสงั คมปัจจบุ นั นัน้ ไม่ได้ยึดแค่เพศที่เป็ นอวยั วะของร่างกายหรือเพศตามคานาหน้าชื่อเท่านัน้ ความหมายของเพศจึงประกอบด้วย 2 มิติ ที่ต้องพิจารณาร่วมกนั ได้แก่ เพศ โดยกาเนิด (Sex) และ เพศวิถี (Sexuality) 2

เพศโดยกาเนิด (Sex) หมายถึง ลกั ษณะเพศทางกายภาพท่ีมองเหน็ จาก ภายนอก เช่น เพศชายมีอวยั วะเพศชาย เพศหญิงมีอวยั วะเพศหญิง ซ่ึงกาหนด โดยโครโมโซมเพศ ได้แก่ เพศชาย (Male) มีโครโมโซม XY และเพศหญิง (Female) มีโครโมโซม XX เพศโดยกาเนิดดงั กล่าว ได้รบั การรบั รองอย่างเป็น ทางการโดยการจดทะเบยี น การเกิดว่าเป็นเดก็ ชายหรือ เดก็ หญิงตามอวยั วะเพศ 3

เพศวิถี (Sexuality) หมายถึง อัตลักษณ์ทางเพศและ วิถีทางเพศที่บุคคลแต่ละบุคคลปรารถนา ไม่ว่าจะเป็ นรสนิ ยม ทางเพศ ความพงึ พอใจในเรอื่ งเพศ และการแสดงออกทางเพศ องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวฒั นธรรม แห่งสหประชาชาติหรือยูเนสโก (UNESCO) ให้คาจากดั ความ ของเพศวิถีศึกษาว่า หมายถึง “การเรียนการสอนเกี่ยวกบั เรื่องเพศ และความสมั พนั ธ์ท่ีเหมาะสมกบั วยั ของผ้เู รียน และบริบททางวฒั นธรรม โดยการให้ความรทู้ ่ีถกู ต้องชดั เจน ข้อมูลที่ ปราศจากการตดั สินคุณค่าบนพื้นฐานของวิทยาศาสตร์” เพศวิถี ศึกษา เปิ ดโอกาสให้ผ้เู รียนได้ค้นหาคุณค่าและทศั นคติของตนเอง เพ่ือให้มีทกั ษะในการตดั สินใจ ส่ือสาร และลดความเส่ียงท่ีเก่ียวข้อง กบั เพศวิถี 4

ตามอนุสญั ญาสากลและข้อตกลงระหว่างประเทศที่เก่ียวข้องกบั เพศ วิถีของคณะกรรมการว่าด้วยสาธารณสุขแห่งสหประชาชาติ ระบุไว้ในข้อท่ี 27 กล่าวถึงเพศวิถีและพฤติกรรมท่ีเก่ียวข้องกบั วยั รนุ่ ดงั นี้ สหประชาชาติ United Nations (UN) “วยั รุ่นมีสิทธิท่ีจะเข้าถึงข้อมูลท่ีจาเป็ นต่อสุขภาพ และพฒั นาการและเอื้อต่อการมีส่วนรว่ มอย่างเหมาะสมในสงั คม ทงั้ นี้บรรดารฐั ภาคีต่างๆ จึงต้องทาให้แน่ใจว่าวยั ร่นุ ทงั้ หญิงและ ชายทงั้ ในและนอกโรงเรียน จะไม่ถกู ปิ ดกนั้ การเข้าถึงข้อมูล และ จะได้รบั ข้อมูลท่ีถกู ต้องเหมาะสมในการดแู ลสุขภาพและพฒั นาการ ของพวกเขา พร้อมทงั้ มีพฤติกรรมที่ดีต่อสุขภาพได้อย่างไร ซึ่ง ควรรวมถึงข้อมูลเก่ียวกบั การใช้และการเสพบุหร่ี แอลกอฮอล์ และสารอื่นๆ พฤติกรรมทางสงั คมและทางเพศท่ีปลอดภยั และ การเคารพผ้อู ่ืน โภชนาการและการออกกาลงั กาย” 5

ประเทศไทย ในประเทศไทยมีพระราชบญั ญตั ิการป้องกนั และแก้ไขปัญหาการตงั้ ครรภ์ ในวยั ร่นุ พ.ศ. 2559 ท่ีระบุในมาตรา 6 ท่ีนักเรียนมีสิทธิท่ีจะได้รบั การจดั การเรียน การสอนเร่ืองเพศวิถีศึกษาให้เหมาะสมกบั วยั พฒั นาผ้สู อนให้มีความสามารถใน การให้คาปรกึ ษาเก่ียวกบั เรือ่ งเพศวิถีศึกษา และจดั ให้มีระบบบริการดแู ลช่วยเหลือ และค้มุ ครองอยา่ งเหมาะสม จากการวิจยั โดยองคก์ ารอนามยั โลกที่ติดตามผลการให้ การศึกษาเร่ืองเพศวิถีศึกษาท่ีเน้ นเร่ืองการนาไปปฏิ บัติ ได้เหมาะสมถกู ต้อง ในหลายประเทศทวั่ โลกพบผล ใกล้เคียงกนั ว่า ทกุ คนมีสิทธิเท่าเทียมกนั ในการ รบั ร้เู รือ่ งเพศ 6

ปัจจบุ นั จึงเป็นสงั คมที่มีความหลากหลายทางเพศ แบง่ ออกได้ดงั นี้ 7

นอกจากนี้ในสงั คมปัจจุบนั ยงั มีการนิ ยามบุคคลท่ีระบุว่าตนเองไม่มี ความรกั หรือชอบเพศใด หรือบุคคลแบบใดเลย เรียกว่า Asexual และบุคคลท่ี รกั และพึงพอใจบุคคลใดก็ได้โดยไม่มีข้อจากดั ในเร่ืองเพศโดยกาเนิ ดและ เพศวิถี เรียกว่า Pansexual ปัจจุบนั องคก์ ารสหประชาชาติได้ให้ความค้มุ ครองกลุ่มบุคคลท่ีมีความ หลากหลายทางเพศ L - Lesbian เลสเบีย้ น Transgender คนข้ามเพศ B - Bisexual ไบเซก็ ชวล Intersex อินเทอรเ์ ซก็ ซ B - Bisexual ไบเซก็ ชวล Queer เควียร 8

ยูเนสโก ระบุว่าเดก็ และเยาวชนจาเป็ นและมีสิทธิที่จะ ได้รบั การเรยี นร้เู รอ่ื งเพศวิถีศึกษาให้เหมาะสมกบั กลุ่มอายตุ ่างๆ 4 กล่มุ คือ 9

ต้องการ มีลกั ษณะทางกายภาพ แสดงออกต่อ เป็ นเพศใด ของร่างกายอย่างไร สาธารณะเกี่ยวกบั เพศของตนเองอย่างไร มีความพึงพอใจ ชอบมีความสมั พนั ธ์ ทางเพศและพฤติกรรม ทางเพศกบั เพศใด การมีเพศสมั พนั ธแ์ บบใด 10

กล่าวโดย สรปุ ว่า เพศวิถี หมายถึง วิถีชีวิตทางเพศในด้านความรกั ความรสู้ ึก รสนิยมทางเพศ ความปรารถนาทางเพศ และ พฤติกรรมความสมั พนั ธท์ างเพศของบคุ คล ซ่ึงไม่ใช่เร่ือง หยดุ น่ิง แต่เป็นกระบวนการที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ของบคุ คลบคุ คลหน่ึง เช่น การแสดงออกทางเพศที่ไม่ตรง กบั เพศโดยกาเนิด 11

การแสดงออกทางเพศ อตั ลกั ษณ์ทางเพศ Gender Expression Gender Identity รสนิ ยมทางเพศ Sexual Orientation เพศโดยกาเนิ ด Biological Sex Gender Gingerbread Person 12

13

14