เพศวิถี-หน่วยที่ 3

ภาพลกั ษณ์ (Image) ตามความหมายของพจนานุกรมฉบบั ราชบณั ฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 หมายถึง “ภาพท่ีเกิดจากความนึกคิด หรือที่คิดว่าควรจะเป็นเช่นนัน้ ” ภาพลกั ษณ์ เป็ นส่วนหนึ่งของ บุคลิกลกั ษณะ ความสามารถท่ีเป็ นและ แสดงออกส่งผลต่อการรบั รขู้ องผ้อู ื่น 34

ธรรมชาติได้สร้างให้มนุษย์มี 2 เพศ คือเพศชายและเพศหญิง แล้วสร้างให้ทงั้ สอง เพ ศ มี ฮ อ ร์โ ม นเพ ศ ที่ ทา ใ ห้ ส นใจ เพ ศ ตรง ข้ า ม เม่ือ คนทงั้ สองเพศมีความสนใจกนั คบหาสนิ ท สนมกนั ตกลงปลงใจท่ีจะใช้ชีวิตค่อู ยู่ร่วมกนั ก็ จะแต่งงานกนั ทาให้มีบทบาทของสามีภรรยา เกิดขึ้น บทบาททางเพศของชายและหญิง ซึ่ง คนส่วนใหญ่จะต้องประสบกับวฏั จกั รเหล่านี้ เม่ือตนเองมีบทบาทเป็ นอย่างไรแล้ว กต็ ้องทา หน้าที่นัน้ ให้ดีที่สดุ ต้องเป็นสามีที่ดี เป็นภรรยา ที่ดี เป็ นพ่อแม่ที่ดี เป็ นป่ ูย่าตายายท่ีดี เป็ นต้น แล้วครอบครวั จะอย่รู ่วมกนั อย่างมีความสขุ 35

พฤติกรรมทางเพศ หมายถึง ทศั นคติและการแสดงออกของบุคคล เกี่ยวกบั เรื่องเพศเฉพาะบุคคล ซ่ึงอาจตรงหรือไม่ตรงกบั เพศโดยกาเนิด และ บทบาทความเป็ นผ้ชู ายหรือผ้หู ญิงตามท่ีสงั คมกาหนด เป็ นสิ่งท่ีมีอิทธิพลต่อ การดารงชีวิตของมนุษย์ ครอบคลมุ พฤติกรรม 2 ลกั ษณะ คือ พฤติกรรมท่ีอย่ภู ายใน พฤติกรรมที่แสดงออก 36

พฤติกรรมทางเพศ (Sex Behavior) หรือการมี ความต้องการทางเพศ เป็นสญั ชาตญาณอย่างหนึ่ง ของมนุษย์ ดงั นัน้ มนุษยจ์ ึงมีการแสดงออกในเร่ือง เพศตลอดเวลาทงั้ ท่ีร้ตู วั และไม่รตู้ วั ในรปู ของ การกระทาและคาพดู อิทธิพลจากครอบครวั อิทธิพลจากเพื่อน อิทธิพลจากสงั คม อิทธิพลจากวฒั นธรรม 37

การวางตวั ต่อผ้อู ื่น คือ การปฏิบตั ิตนต่อผ้อู ื่นเพื่อสร้าง ความสมั พนั ธ์ที่ดีต่อกนั ในสถานการณ์ต่างๆ อย่างเหมาะสมกบั สถานภาพของตนเองในสภาพแวดล้อม ขนบธรรมเนียม ประเพณีของสงั คมนัน้ ๆ การวางตวั ต่อผอู้ ่ืนนับว่ามี ความสาคญั มาก เนื่องจากเป็นพืน้ ฐานในการสรา้ ง คณุ ค่าในตนเองและผอู้ ่ืน ตลอดจนการท่ีผอู้ ่ืนปฏิบตั ิ ต่อเราอย่างให้เกียรติยกย่องหรือดถู กู ดแู คลน 38

39

40

ค่านิ ยมในเร่ืองเพศ คือส่ิงท่ีบุคคลหรือสงั คมใช้เป็ นเกณฑ์ ตดั สินและกาหนดพฤติกรรมทางเพศ การมีค่านิ ยมในเรื่องเพศท่ี เหมาะสมจะนาไปสู่การประพฤติปฏิบตั ิตนที่สอดคล้องกบั เพศของ ตนเอง สภาพสงั คมและวฒั นธรรม ดงั นัน้ วยั ร่นุ จึงควรให้ความสนใจ และทาความเข้าใจเกี่ยวกบั ค่านิยมในเรอ่ื งเพศอย่างถกู ต้อง 41

เพศชาย เพศหญิง และบุคคลท่ีมี ความหลากหลาย ทางเพศมีสิทธิแลศกั ด์ิศรี เท่าเทียมกันตามหลักสิทธิมนุษยชน ใน อดีตสังคมไทยจะให้ความสาคัญกับเพศ ชายมากกว่าเพศหญิง เพราะบทบาทใน การประกอบอาชีพเพื่อหารายได้มาเลีย้ ง ครอบครวั นัน้ ส่วนใหญ่จะเป็ นหน้าท่ีของเพศชาย เพศหญิงมีหน้าท่ีดูแลความ เรียบร้อยในบ้านและเลี้ยงดบู ตุ ร แต่ปัจจบุ นั เป็นท่ียอมรบั กนั โดยทวั่ ไปว่าบคุ คล ทุกเพศต่างกม็ ีโอกาสได้รบั การศึกษา ประกอบอาชีพ และมีสถานภาพทางสงั คม เท่าเทียมกนั ดงั นัน้ เราจึงควรเคารพสิทธิและศกั ด์ิศรีของผ้อู ื่น เช่นเดียวกบั การ เคารพสิทธิและศกั ด์ิศรีของตนเอง 42

ยอมรบั ในสิทธิและความเท่าเทียมของสงั คมท่ีมีความ หลากหลายทางเพศ ใช้คาพดู ท่ีสภุ าพและแสดงลกั ษณะกิริยาท่าทาง ที่ให้เกียรติต่อผอู้ ื่น มีน้าใจให้ความช่วยเหลือ ผอู้ ่ืนตามความสามารถ ของตนเอง 43

ค่านิยมในเรือ่ งเพศอาจแตกต่างกนั ไปตามสภาพสงั คม ประเพณี และวฒั นธรรม ในแต่ละสงั คมจะมีขนบธรรมเนียมประเพณี ความเช่ือ วิถีการดาเนิ นชีวิตและองค์ประกอบ อ่ืนๆ ของสังคมท่ีแตกต่างกัน เนื่ องจาก บุคคลแต่ละสงั คมมีความแตกต่างกนั หลายด้านเช่น เชื้อชาติ ศาสนา สภาพความเป็นอย่ตู ามลกั ษณะทางภมู ิศาสตร์ จึงทาให้บุคคลในสงั คมมี ความเชื่อและค่านิ ยมในเร่ืองต่างๆ แตกต่างกนั รวมถึงค่านิยมในเรื่อง เพศ ค่านิ ยมบางอย่างอาจมีความเหมาะสมกับสังคมหนึ่ ง แต่อาจ ไม่เหมาะสมกบั อีกสงั คมหนึ่ง 44

ค่านิ ยมในเรื่องเพศของสงั คมไทยเร่ิมเปลี่ยนแปลงไปตามสภาพของ สงั คมที่ก้าวส่กู ารพฒั นาเทคโนโลยีสมยั ใหม่ การรบั ข้อมูลข่าวสารรปู แบบต่างๆ ตงั้ แต่การแต่งกาย วิถีชีวิตทางเพศ รวมถึงความสมั พนั ธ์ทางเพศเปิ ดกว้างมาก ขึน้ เร่ืองเพศจึงมีอิทธิพลต่อการดารงชีวิตของมนุษยท์ งั้ ในด้านที่เหมาะสมและ ไม่เหมาะสม ดงั นัน้ วยั ร่นุ จึงควรปรบั ตวั ในเรื่องเพศให้เหมาะสมกบั สงั คมและ วฒั นธรรมที่เปลี่ยนไป ดงั นี้ ความเป็นสภุ าพชน การมีเพศสมั พนั ธต์ ้องเกิดจากความสมคั รใจ ความเท่าเทียมระหว่างเพศ สรา้ งคณุ ค่าความดีงามในจิตใจ การมีเพศสมั พนั ธท์ ่ีรบั ผิดชอบและปลอดภยั 45

สงั คมพหุวฒั นธรรม คือ รูปแบบของสงั คมท่ียอมรบั ความแตกต่าง และความเท่าเทียมกนั ในศกั ด์ิศรีความเป็ นมนุษยข์ องผ้คู นที่อาศยั อยู่ในสงั คม เดียวกนั แต่มีความหลากหลายในมิติต่างๆ เช่น ชนชนั้ ชาติพนั ธ์ุ ศาสนา ความ นิยมทางการเมือง รวมทงั้ ความหลากหลายทางเพศ การปรบั เปลี่ยนมมุ มอง มีทกั ษะการรบั ร้เู ท่าทนั ส่ือ การเคารพตนเอง เคารพผอู้ ื่น และเคารพ ความหลากหลายของบคุ คลอื่น ร้จู กั ปกป้องสิทธิของตนตามกฎหมาย 46