สมุนไพรไทยหลากสรรพคุณที่ใครๆ ก็รู้จัก

1 สมนุ ไพรไทยหลากสรรพคุณทใี่ คร ๆ ก็รูจ้ ัก อาการเจ็บปว่ ยเลก็ ๆ น้อย ๆ อย่างปวดศีรษะ ปวดท้อง เจ็บคอ ไอ น้ำรอ้ นลวก มดกัด ยุงกดั ท้องเสยี ทอ้ งอดื ฯลฯ หลายคนมักจะเลือกใชย้ าแผนปัจจุบนั โดยคดิ ว่าเป็นวิธที ีร่ วดเรว็ ทนั ใจดี แต่ลองชะเง้อมองซวิ ่า รอบ ๆ บ้านมี พืชสมุนไพรไทยอะไรปลกู อยหู่ รอื เปล่า เพราะพืชสมุนไพรเหล่านสี้ ามารถนำมาใช้รกั ษาอาการเล็ก ๆ น้อย ๆ เหล่าน้ี ไดผ้ ลชะงัดนกั แล แถมบางชนิดยงั สามารถรกั ษาโรคยอดฮติ อยา่ ง เบาหวาน ความดนั โลหติ สูง โรคหวั ใจ โรคมะเรง็ ไดด้ ว้ ย ว่านหางจระเข้ 1. ว่านหางจระเข้ ไม้ล้มลกุ ใบใหญห่ นาที่ทกุ คนรู้จกั กนั ดี แม้ถ่นิ กำเนิดจะอยไู่ กลถึงฝงั่ เมดเิ ตอรเ์ รเนียน และแอฟริกา แตใ่ น ประเทศไทยก็มีการปลกู ว่านหางจระเข้อย่างแพรห่ ลาย ซ่ึงในตำรบั ยาไทยก็ใช้วา่ นหางจระเข้บำบัดอาการต่าง ๆ ได้ มากมาย จนเปน็ ทีร่ ูจ้ กั วา่ เปน็ พืชอัศจรรย์ท่ีมสี รรพคุณสารพัดประโยชน์ โดย \"วนุ้ ในใบสด\" สามารถนำมาบรรเทาอาการปวดศีรษะได้ แต่สรรพคุณเด่น ๆ ที่ทุกคนนา่ จะรจู้ ักก็คือ นำมาพอกแผลน้ำร้อนลวก ไฟไหม้ แก้ปวดแสบปวดรอ้ น แผลเร้อื รงั รักษาผวิ ท่ีถกู แดดเผา แผลในกระเพาะอาหาร และชว่ ยถอนพิษได้ เพราะวา่ นหางจระเข้มสี รรพคุณช่วยสมานแผล แต่มีข้อแนะนำวา่ ก่อนใช้ควรทดสอบดกู ่อนวา่ แพ้ หรือไม่ โดยเอาวนุ้ ทาบริเวณท้องแขนด้านใน ถ้าผิวไม่คันหรือแดงกใ็ ชไ้ ด้ นอกจากสว่ นวุ้นในใบสดแล้ว ส่วน \"ยางใน ใบ\" กส็ ามารถนำมาทำเปน็ ยาระบายได้ และสว่ น \"เหงา้ \" กน็ ำไปตม้ นำ้ รับประทาน แก้โรคหนองในไดด้ ้วย

2 ขมนิ้ ชัน 2. ขมิน้ ชัน เรยี กกนั ท่ัวไปว่า \"ขมิน้ \" เป็นไมล้ ้มลกุ มีสเี หลอื งอมส้ม มเี หง้าอยูใ่ ต้ดนิ มีกล่นิ หอม คนนยิ มนำ \"เหง้า\" ทั้ง สด และแห้งมาใช้รกั ษาอาการท่ีเกยี่ วกบั กระเพาะอาหาร รวมทัง้ แก้ทอ้ งเสีย ท้องร่วง จกุ เสียดแน่นทอ้ ง และสามารถนำ ขมิน้ ชนั มาทาภายนอก เพอื่ ใชร้ กั ษาแผลเรือ้ รัง แผลสด โรคผิวหนงั พุพอง รักษาชนั นะตุไดด้ ว้ ย นอกจากนั้น \"ขมนิ้ ชนั \" ยงั อุดมไปดว้ ยวิตามินเอ วิตามินซี วติ ามินอี และสารต้านอนุมลู อสิ ระ \"คเู คอรม์ ิน\" ท่ี ชว่ ยป้องกันการเกดิ มะเร็งตบั อีกทั้งยงั สร้างภมู ิคุ้มกันให้ผิวหนงั หรอื ใครที่มแี ผลอักเสบ \"ขม้นิ ชัน\" กม็ ีสรรพคุณชว่ ยให้ แผลหายเรว็ ข้ึน เพราะมีฤทธ์ิไปลดการอักเสบ ฆ่าเชอ้ื แบคทีเรียทท่ี ำใหเ้ กดิ หนอง และหากรบั ประทานขม้ินชนั ทุกวนั ตามเวลาจะช่วยให้ความจำดีข้นึ ไม่ออ่ นเพลยี ยามตนื่ นอน และชว่ ยให้ระบบขับถ่ายดีข้นึ ด้วย

3 ทองพนั ช่ัง 3. ทองพนั ช่ัง เป็นสมุนไพรที่มีคุณค่าไมต่ ่างไปจากชอ่ื \"ทองพนั ช่ัง\" หลายพ้นื ที่อาจเรียกว่า \"ทองคนั ชง่ั \" หรอื \"หญ้ามนั ไก่\" เปน็ ไม้พมุ่ ขนาดเล็ก ออกดอกสีขาว ส่วนที่ใชท้ ำยาคือ ใบและราก ท่หี ากนำปริมาณ 1 กำมอื มาตม้ รับประทานเช้า เยน็ จะชว่ ยดับพิษไข้ รักษาโรคผวิ หนงั รดิ สีดวงทวารหนัก แก้ไอเป็นเลือด ฆ่าพยาธิ นอกจากน้นั ยงั สามารถนำใบ และรากมาตำละเอยี ด เพื่อรักษาโรคกลาก เกลื้อน ไดด้ ว้ ย นอกจากสรรพคุณข้างต้นแล้ว มีการศึกษาวิจยั เพิ่มเติมพบว่า \"ทองพนั ช่งั \" มีฤทธ์ยิ ับยงั้ มะเรง็ เยื่อบุช่องปาก มะเร็งเตา้ นม และมะเร็งมดลูกได้ รวมท้ังชว่ ยขบั ปสั สาวะ ลดความดันโลหิตสูง แก้ผมรว่ ง รักษาโรคน่วิ ฯลฯ แต่ข้อ ควรระวังคอื ผู้ทเี่ ปน็ โรคโลหติ จาง โรคหัวใจ โรคหดื โรคความดันโลหิตตำ่ โรคมะเรง็ ในเมด็ เลือด ไม่ควรรับประทาน

4 กะเพราขาว กะเพราะแดง 4. กะเพรา แมจ้ ะเป็นผกั ท่ีคนไทยนิยมสั่งมารบั ประทานเวลาท่ีนึกไม่ออก แต่ก็มีน้อยคนทจี่ ะรู้ว่า กะเพรา มสี รรพคุณ อะไรบ้าง ทเ่ี ห็นชัด ๆ เลยก็คือ ใบกะเพรา มีฤทธิ์ขับลม ชว่ ยแกจ้ ุดเสียด แนน่ ท้อง แกป้ วดทอ้ งอุจจาระ ส่วนนำ้ สกัด ท้งั ตน้ สามารถรักษาแผลในกระเพาะอาหาร สำหรับเมล็ดกะเพรา ก็สามารถพอกตาให้ผงหรอื ฝุ่นที่เข้าตาหลดุ ออกมาไดอ้ ยา่ งง่ายดาย นอกจากนัน้ แล้ว รากกะเพราแห้ง ๆ ยงั นำมาชงกับนำ้ ร้อนดม่ื แก้โรคธาตุพกิ ารได้ดว้ ย และสรรพคุณเด็ดของกะเพราอกี ประการก็คอื ช่วยขบั ไขมนั และนำ้ ตาล เคยสงสยั บา้ งไหมละ่ ทำไมอาหาร ตามส่งั ต้องมเี มนผู ดั กะเพราเนอ้ื กะเพราไก่ กะเพราหมู น่ันก็เพราะนอกจากใบกะเพราจะชว่ ยดบั กลนิ่ คาวของ เน้ือสตั วไ์ ด้แล้ว ยงั มฤี ทธข์ิ ับไขมนั และนำ้ ตาลสว่ นเกินออกจากร่างกาย อกี ท้งั กะเพราจะชว่ ยขบั น้ำดใี นตับออกมาให้ ชว่ ยย่อยไขมนั ได้ดขี ึน้ ด้วย เพราะฉะน้ัน หากบอกว่า รบั ประทานกะเพราแล้วจะช่วยป้องกันโรคความดนั โลหติ สูง โรคเบาหวาน โรคหลอดเลอื ดอดุ ตนั โรคหวั ใจ กค็ งไม่ผิดนัก ประโยชน์และสรรพคุณของกะเพรา ใบ – ชว่ ยในการบำรงุ ไฟธาตุ ขบั ลม ผายลม ชว่ ยใหเ้ รอ แก้คล่นื เหยี นอาเจยี น แก้ลมตานซาง ปวดท้อง จุก เสยี ด ส่วนใบสดหรอื แห้งสามารถนำไปชงน้ำร้อนดืม่ ขับลมในเดก็ อ่อน และบำรงุ ธาตุ ตลอดจนน้ำที่ค้ันจากใบสามารถ รับประทานแกไ้ ข้ ช่วยขบั เหงื่อ ขบั เสมหะ ทารกั ษาโรคผวิ หนงั อย่างกากเกลือ้ น และสามารถหยอดหชู ว่ ยแกอ้ าการ ปวดหไู ด้ด้วย ให้รสเผด็ รอ้ น รากและตน้ – ชว่ ยแก้พษิ ตานซาง จุกเสียด ท้องอืดท้องเฟ้อ ตลอดจนชว่ ยบำรงุ ธาตุ และแก้โรคสนั นบิ าต ให้ รสเผ็ดร้อน เมลด็ – ชว่ ยบำรุงผิวให้ช่มุ ชน้ื ให้รสเผด็ ร้อน นำ้ มนั หอมระเหย – ชว่ ยในการยับยัง้ การเจรญิ เติบโตของวัณโรค และมีฤทธ์ชิ ว่ ยฆา่ แมลงและยงุ สารสกัด จากนำ้ หรือแอลกอฮอล์ชว่ ยคลายกล้ามเน้อื รักษาแผลในกระเพาะอาหาร และชว่ ยลดระดบั น้ำตาลในเลอื ดได้ ดงั นัน้ จะเหน็ ไดว้ า่ กะเพราเป็นพืชสมนุ ไพรที่มีประโยชน์มากมายจริงๆ แถมหารบั ประทานกันไดง้ ่ายอีกด้วย ปลูกเปน็ พชื สวนครัวไวท้ ่บี า้ นก็ดี กนิ ดี รกั ษาโรค ไดส้ ุขภาพ

5 กระชายดำ 5. กระชายดำ สมนุ ไพรแสนมหศั จรรยข์ องท่านชาย เพราะสรรพคณุ ของกระชายดำทไ่ี ด้รับการกลา่ วขานกันมากก็คือ สรรพคุณเพ่มิ พลงั ทางเพศ หรอื แกโ้ รคกามตายดา้ น เนือ่ งจากฤทธิ์ของกระชายดำจะไปบำรงุ กำลงั เพ่ิมฮอร์โมนให้ หนมุ่ ๆ ทำใหส้ มรรถภาพทางเพศเพม่ิ ขนึ้ แตใ่ ช่วา่ กระชายดำ จะมปี ระโยชน์แค่เรอื่ งเพม่ิ พลังทางเพศเทา่ น้นั นะ เพราะกระชายดำยังสรรพคณุ มากมาย ทัง้ บำรุงหัวใจ บำรงุ กำลัง เปน็ ยาเจรญิ อาหาร และบำรุงธาตุ แกห้ วั ใจส่ันหวิว แก้ลมวิงเวยี นแนน่ หนา้ อก แผลในปาก ชว่ ยใหโ้ ลหติ หมุนเวียนดขี ้นึ ผวิ พรรณผอ่ งใส ขับปสั สาวะ แกโ้ รคกระเพาะ ฯลฯ และดว้ ยสรรพคุณอนั แสนมหศั จรรย์ มากมายขนาดนี้ กระชายดำ เลยถกู ขนานนามวา่ เป็น \"โสมไทย\" ซ่งึ นิยมปลกู มากจนกลายเป็นพืชเศรษฐกิจของจังหวัด เลยทเี ดียว

6 วา่ นชกั มดลกู 6. ว่านชกั มดลกู มาทพ่ี ชื สมนุ ไพรสำหรับสาว ๆ กนั บ้าง แค่ชอื่ กบ็ อกอยแู่ ลว้ เหมาะกับคุณสุภาพสตรเี ป็นท่สี ุด เพราะเหงา้ ของ ว่านชกั มดลูกมสี รรพคุณช่วยขับประจำเดือนในสตรที ่ีประจำเดือนมา ไม่ปกติ สว่ นผหู้ ญิงท่เี พงิ่ คลอดบุตร ว่านชกั มดลูกก็จะช่วยบบี มดลูกใหเ้ ข้าอ่เู ร็วขึ้น ขบั น้ำคาวปลา และรักษาโรคมดลูกพิการปวดบวมได้ นอกจากน้ัน ว่านชักมดลกู ยังแก้ริดสีดวงทวาร แกไ้ ส้เลอ่ื น แก้โรคลม รกั ษาอาการอาหารไมย่ ่อย ขณะที่ราก ของวา่ นชักมดลกู สามารถใชแ้ ก้ท้องอืดเฟ้อได้อีกต่างหาก

7 กระเจย๊ี บแดง 7. กระเจ๊ยี บแดง หลายคนนำใบและยอดของกระเจย๊ี บแดงไปใสใ่ นแกง ซึ่งนอกจากจะชว่ ยเพมิ่ รสเปร้ียวในอาหารแลว้ ใบ กระเจี๊ยบแดงยงั แก้โรคพยาธิตวั จ๊ดี แกไ้ อ ละลายเสมหะ ส่วนดอกใช้แก้โรคนวิ่ ในไต น่ิวในกระเพาะปสั สาวะ ขดั เบา ละลายไขมันในเสน้ เลอื ด แต่สว่ นทีม่ ีสรรพคุณมากเปน็ พิเศษกค็ ือ ส่วนกลีบเลี้ยงของดอก หรือกลบี ที่เหลืออยู่ทีผ่ ล สามารถช่วยลด ไขมันในเสน้ เลอื ด ลดน้ำหนกั ลดความดันโลหติ นำไปทำเป็นน้ำกระเจย๊ี บดม่ื ช่วยให้ร่างกายสดชน่ื ลดความเหนยี ว ข้นของเลือด ขับปสั สาวะ ปอ้ งกันตอ่ มลกู หมากโตใหค้ ุณผูช้ ายไดด้ ้วย และมีการศึกษาทางวิทยาศาสตรพ์ บว่า หาก รับประทานกระเจย๊ี บแดงต่อเนอื่ ง 1 เดอื น จะทำให้ระดบั น้ำตาลในเลือดลดลง ระดับไขมันในเลือด ทง้ั คอเลสเตอรอล ไตรกลีเซอไรด์ ไขมนั เลว (LDL) ลดลง และยังเพม่ิ ไขมันชนิดดีคอื HDL ได้ด้วย

8 มะขามปอ้ ม 8. มะขามปอ้ ม เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก-กลางทจี่ ดั เป็นยาอายุวฒั นะ เพราะมีสรรพคุณเพยี บในแทบทกุ สว่ นของต้น แตท่ ่ีร้จู ัก กนั ดกี ็คือ ผลของมะขามปอ้ มจะมรี สเปรย้ี วมาก ๆ แตก่ ็ชุ่มคอ และให้วติ ามนิ ซสี งู มากเช่นกัน ดังน้นั จงึ มคี นนำผล มะขามปอ้ มสดมาใชเ้ ปน็ ยาแก้หวัด แก้ไอ ละลายเสมหะ รักษาโรคเลือดออกตามไรฟัน นอกจากนนั้ แล้ว ส่วน \"ราก\" ยงั แก้พษิ ตะขาบกัด แกร้ ้อนใน ลดความดนั โลหิต แก้โรคเรอ้ื น สว่ นเปลอื ก แก้ โรคบดิ และฟกชำ้ ส่วนปมก้าน ใชเ้ ป็นนำ้ ยาบว้ นปาก แกป้ วดฟนั \"ผลแห้ง\" ใช้รกั ษาอาการทอ้ งเสียง หนองใน เยอ่ื บุ ตาอกั เสบ แกต้ กเลือด และส่วน \"เมล็ด\" กส็ ามารถนำไปเผาไฟผสมกบั นำ้ มนั พชื ทาแกค้ ัน แกห้ ืด หรอื จะตำเมล็ดให้ เปน็ ผง ชงกบั น้ำรอ้ นดื่มแก้โรคเบาหวาน หอบหดื หลอดลมอกั เสบก็ได้

9 ฟ้าทะลายโจร 9. ฟา้ ทะลายโจร ฟ้าทะลายโจร เปน็ ไม้ล้มลุก สงู ประมาณ 30-70 เซนติเมตร ทกุ ส่วนมีรสขม สรรพคณุ เด่น ๆ ที่ทุกคนรจู้ ักกัน ดีก็คือ ใช้เปน็ ยาแก้ไข้ แกไ้ ขห้ วดั ใหญ่ แกร้ อ้ นใน เพราะมฤี ทธิ์ช่วยสร้างภูมิคมุ้ กันให้แก่ร่างกาย หากรับประทานบ่อยๆ จะช่วยป้องกันไมใ่ หเ้ ปน็ หวัดง่าย นอกจากเรือ่ งหวัดแลว้ ฟา้ ทะลายโจรยงั ระงับอาการอักเสบ ต่อมทอนซลิ อักเสบ ขบั เสมหะ รกั ษาอาการท้องเสีย ลำไสอ้ ักเสบ รักษาโรคตับ เบาหวาน โรคงสู วัด ริดสีดวงทวาร และรสขมของฟา้ ทะลาย โจรยงั ชว่ ยให้เจริญอาหารอกี ดว้ ย ขอ้ ควรระวัง กค็ อื คนทมี่ ีอาการเจ็บคอเนอื่ งจากตดิ เชือ้ Streptococcus group A , ผ้ทู ่เี ป็นโรคหวั ใจรูห์ มาตคิ , มอี าการเจบ็ คอ เน่ืองจากมีการตดิ เชอ้ื แบคทีเรยี , เป็นความดันตำ่ และสตรีมีครรภ์ ไมค่ วรทานฟา้ ทะลาย โจร และหากใครทานแล้วเกิดปวดทอ้ ง ปวดเอว วิงเวยี นศีรษะ ใจสั่น ควรหยดุ ใชฟ้ า้ ทะลายโจร นอกจากนั้นแล้ว ยัง ไมค่ วรรับประทานต่อเนอ่ื งนานเกนิ ไป เพราะอาจทำให้แขนขามีอาการชา หรอื อ่อนแรงได้

10 ยา่ นาง 10. ยา่ นาง ยา่ นางเปน็ สมนุ ไพรรสจดื เปน็ ยาเย็น มีฤทธ์ิดับพิษร้อน คนจึงนำใบย่านางไปคัน้ เป็นน้ำคลอโรฟิลล์ เพ่ือเพม่ิ ความสดช่ืน ปรับอุณหภูมิในร่างกาย และยังนำใบยา่ นางไปชว่ ยดับพษิ ไข้ ดบั พิษของอาหาร แกอ้ าการผดิ สำแดง แก้ พษิ เมา แก้เลือดตก แก้กำเดา ลดความร้อนได้ด้วย นอกจากใบแลว้ สว่ นอน่ื ๆ ของย่านางกม็ ีประโยชน์เช่นกัน ทัง้ \"ราก\" ท่ใี ช้แกไ้ ข้พิษ ไขห้ ัด ไขฝ้ ีดาษ ไข้กาฬ ไข้ทบั ระดู \"เถายา่ นาง\" ใชแ้ กไ้ ข ลดความร้อนในร่างกาย ขณะท่ีข้อมูลทางเภสชั วิทยาระบุวา่ ย่านาง ยงั ชว่ ยต้านมาลาเรยี ยบั ยงั้ การหดเกร็งของลำไส้ ตา้ นฮีสตา มีน ส่วน ข้อมลู ทางโภชนาการระบุว่า ย่านางมเี บตา้ แคโรทีนในปรมิ าณสูง ซง่ึ จะช่วยต่อต้านอนุมูลอสิ ระ ชว่ ยชะลอ ความเสือ่ มของเซลล์ในรา่ งกาย แถมยังอุดมไปด้วยเสน้ ในอาหาร แคลเซียม เหลก็ ฟอสฟอรัส ยา่ นางจงึ เป็นหนึ่งใน จำนวนผักพ้นื บา้ นทีน่ ักวิจยั แนะนำให้นำมาใช้ในรปู แบบ อาหารเพอ่ื รักษาโรคมะเรง็

11 มะรุม 11. มะรมุ พชื สมนุ ไพรสุดแสนมหศั จรรย์ เพราะนอกจากจะนำมาปรงุ อาหารรับประทานแล้วไดร้ ับสารอาหารอยา่ ง วติ ามนิ เอ วิตามนิ ซี แคลเซียม โพแทสเซียม ใยอาหาร แลว้ มะรุม ยังเป็นยาวิเศษรกั ษาท่ีทกุ ส่วนสามารถใช้รกั ษาได้ สารพัดโรค เรม่ิ จาก \"ราก\" ทีจ่ ะชว่ ยบำรงุ ไฟธาตุ แก้อาการบวม \"เปลอื ก\" ใชป้ ระคบแก้โรคปวดหลัง ปวดขอ้ รบั ประทานเป็นยาขับลมในลำไส้ \"กระพ\"้ี ใช้แก้ไขสนั นบิ าด \"ใบ\" มีแคลเซยี ม วติ ามนิ ซี และสารต้านอนุมลู อิสระสูง มาก ใชแ้ ก้เลือดออกตามไรฟัน แก้อักเสบ มฤี ทธเ์ิ ปน็ ยาระบายอ่อน ๆ \"ดอก\" ชว่ ยบำรงุ ร่างกาย ขบั ปสั สาวะ ขับน้ำตา ใชต้ ม้ ทำนำ้ ชาด่มื ช่วยให้นอนหลับสบาย\"ฝกั \" ใช้แก้ไข้หัวลม \"เมล็ด\" นำมาสกดั เป็นน้ำมันใช้รักษาโรคปวดข้อ โรค เกาท์ รักษาโรคผิวหนงั จากเช้ือรา และ \"เน้อื ในเมล็ดมะรุม\" ใช้แกไ้ อได้ดี รวมทั้งยังเพ่ิมภูมิต้านทานให้ร่างกายไดด้ ้วย หากรับประทานเป็นประจำ แตส่ ำหรบั คนท่เี ปน็ โรคเลือด G6PD ไมค่ วรรบั ประทานมะรุม

12 ชุมเห็ดเทศ 12. ชมุ เหด็ เทศ ไมพ้ ่มุ ขนาดกลาง มดี อกสีเหลอื ง จดั เป็นอีกหน่งึ สมุนไพรท่ีมีสรรพคุณทางยามาก โดยชุมเหด็ เทศท้ังต้น มีฤทธ์ิ ขับพยาธิในลำไส้ รักษาซาง โรคผวิ หนัง ถ่ายเสมหะ รักษาอาการฟกชำ้ บวม รกั ษาริดสีดวง ดซี า่ น และฝี สว่ นลำตน้ จะใชเ้ ปน็ ยารักษาคดุ ทะราด กลากเกล้ือน ชว่ ยขับพยาธิ ขับปสั สาวะ รักษาอาการท้องผูก นอกจากต้นแล้ว ใบชุมเห็ดเทศกไ็ ด้รบั ความนิยมในคนทม่ี ีอาการท้องผกู เชน่ กัน เพราะสามารถนำใบซึง่ มีฤทธ์ิ เป็นยาระบายออ่ น ๆ ไปตม้ น้ำกินได้ หรือจะใช้อมบว้ นปากก็ได้เช่นกนั อย่างไรก็ตาม ไม่ควรใชต้ ดิ ตอ่ กันเป็นเวลานาน เพราะจะทำใหท้ ้องเสีย ซึ่งสง่ ผลให้มีการสญู เสยี น้ำและเกลือแรม่ ากโดยเฉพาะโปตสั เซยี ม รวมทง้ั อาจทำให้ดื้อยาได้ ดว้ ย

13 บอระเพ็ด 13. บอระเพด็ เมื่อเอ่ยชือ่ \"บอระเพ็ด\" หลายคนคงรสู้ กึ \"ขม\" ขึน้ มาทันที แต่เพราะความท่เี จ้าบอระเพด็ มรี สขมนี่ล่ะ ถึงทำให้ ตวั มันเต็มเปยี่ มไปดว้ ยสรรพคุณทางยามากมาย ดงั สำนวนที่ว่า \"หวานเปน็ ลม ขมเป็นยา\" อยา่ งเชน่ \"ราก\" สามารถนำไปดบั พิษรอ้ น แกไ้ ข้พษิ ไข้จับสนั่ ช่วยใหเ้ จรญิ อาหาร \"ตน้ \" ก็ชว่ ยแก้ไขไ้ ด้ เช่นกนั และยังชว่ ยบำรุงกำลัง บำรงุ ธาตุ แก้ร้อนใน แกส้ ะอึก แก้เลือดพิการ สว่ น \"ใบ\" นอกจากจะชว่ ยแก้ไข้ได้ เหมอื นสว่ นอ่นื ๆ แล้ว ยงั ชว่ ยแกโ้ ลหิตค่งั ในสมอง ขับพยาธิ แก้ปวดฝี ชว่ ยลดความร้อน ทำให้ผิวพรรณผอ่ งใส รักษา โรคผวิ หนัง ผดผืน่ คันตามรา่ งกาย มาถึง \"ดอก\" ชว่ ยฆ่าพยาธิในท้อง ในฟัน ในหู \"ผล\" ใชแ้ กเ้ สมหะเป็นพิษ แก้สะอึกไดด้ ี แต่ถ้านำท้งั 5 สว่ น คอื ราก ต้น ใบ ดอก ผล มารวมกนั \"บอระเพ็ด\" จะกลายเป็นยาอายุวัฒนะเลยทีเดยี ว เพราะแก้อาการไดส้ ารพัดโรค รวมทงั้ โรครดิ สดี วงทวาร ฝีในมดลกู เบาหวาน ฯลฯ

14 เสลดพงั พอนตวั เมีย เสลดพังพอนตัวผู้ 14. เสลดพงั พอน \"เสลด พงั พอน\" มี 2 ชนดิ คือ \"เสลดพังพอนตัวผู้\" และ \"เสลดพังพอนตัวเมีย\" ซึ่งท้ังสองชนิดมี สรรพคณุ เดน่ ๆ คือ ใชถ้ อนพิษ แต่ \"เสลดพงั พอนตัวผู้\" จะมีฤทธ์ิอ่อนกว่า และส่วนใบจะมรี สขมกวา่ ลองไปดูสรรพคณุ ของ \"เสลดพงั พอนตัวผ\"ู้ กันก่อน \"ราก\" ชว่ ยแก้ตาเหลือง ตัวเหลอื ง กนิ ข้าวไมไ่ ด้ ถอน พษิ งู แมลงสตั ว์กัดต่อย แกป้ วดฟัน สว่ น \"ใบ\" ก็ชว่ ยถอนพิษแมลงสตั วก์ ดั ต่อย และยังแกป้ วดแผล แผลจากของมคี ม บาด แกโ้ รคฝี โรคคางทูม ไฟลามท่งุ งูสวดั เรมิ ฝีดาษ แก้ฟกช้ำ น้ำร้อนลวก ยงุ กดั แก้ปวดฟัน เหงอื กบวม สว่ น \"เสลดพงั พอนตวั เมยี \" จะนำรากมาปรงุ เป็นยาขับปัสสาวะ ขับประจำเดือน แก้ปวดเมื่อยท่เี อว สว่ น \"ใบ\" ซึง่ มรี สจดื จะนำมาสกดั ทำเปน็ ยาใช้รักษาแผลผิวหนงั ชนิดเรมิ แผลร้อนในในปาก แผลน้ำรอ้ นลวกได้ นอกจากนั้น ส่วนทง้ั 5 คอื ราก ตน้ ใบ ดอก ผล สามารถใชถ้ อนพิษต่าง ๆ ได้ดี ทงั้ พิษแมลงสตั ว์กดั ต่อย ตะขาบ แมลงปอ่ ง รักษาอาการอักเสบ งูสวดั ลมพษิ แผลน้ำร้อนลวก

15 มะแวง้ 15. มะแวง้ มีทั้ง \"มะแวง้ ตน้ \" และ \"มะแวง้ เครือ\" ท่ีมีสรรพคุณเด่น ๆ คือ ใช้เป็นยาแก้ไอ ขบั เสมหะ เราจงึ มกั เหน็ มะแวง้ ถูกนำมาผสมเป็นยาอมชว่ ยแกไ้ อ ซ่ึงตามตำรบั ยาแก้ไอแล้ว สามารถใช้ได้ทั้ง ราก ใบ ผล นอกจากน้ัน ยังช่วย ลดน้ำลายเหนียว บำรุงธาตุ รักษาวัณโรค แก้คอแหง้ ขบั ปัสสาวะ รักษาโรคทางไตและกระเพาะปัสสาวะ แกโ้ ลหติ ออกทางทวารหนกั และแก้โรคหอบหดื ไดด้ ว้ ย นอกจากนั้น ลูกมะแวง้ เครือสามารถนำไปปรุงอาหาร ทานเป็นผักได้ สว่ นลูกมะแว้งต้นก็ใชป้ รุงอาหารได้ เช่นกนั แต่คนนยิ มน้อยกวา่ ลูกมะแวง้ เครือ

16 รางจดื 16. รางจดื เมื่อพดู ถงึ สมุนไพรถอนพษิ หลายคนนึกถงึ \"รางจืด\" หรือ \"วา่ นรางจืด\" ทนั ที เพราะสว่ นใบและรากของ รางจดื สามารถปรงุ เป็นยาถอนพิษยาฆา่ แมลงได้ มปี ระโยชนใ์ นเวลาท่หี ากใครเกดิ เผลอทานยาฆ่าแมลง ยาพิษ หรือยา เบือ่ เขา้ ไปโดยไม่ไดต้ ั้งใจ และอยูไ่ กลโรงพยาบาล การทานรากรางจืดกจ็ ะช่วยบรรเทาพิษในเบอ้ื งตน้ ได้ นอกจากนั้นแล้ว รางจืด ยงั สามารถปรุงเปน็ ยาถอนพษิ ไข้ พิษแอลกอฮอล์ พิษสำแดง บรรเทาอาการเมาค้าง บรรเทาอาการผน่ื แพ้ เป็นยาแกร้ ้อนใน กระหายน้ำได้ แล้วรไู้ หมวา่ ยงั มงี านวิจัยจากกลมุ่ หมอพ้นื บ้านพบวา่ การ นำรางจืดไปต้มแล้วนำมาอาบจะช่วยทำให้ผิวพรรณผุดผอ่ ง และหากนำรากรางจืดมาฝนกบั นำ้ ซาวข้าวแล้วนำไป ทาหนา้ จะทำใหห้ นา้ ขาว ไม่มสี ิวฝ้าอีกด้วย อยุ้ ...สาว ๆ ยมิ้ เลยทนี ี้

17 กระวาน 17. กระวาน เป็นสมุนไพรไทยทม่ี ีชื่อเสียงมากในต่างประเทศ มักพบข้นึ อยูต่ ามป่าท่ีมคี วามช้ืนสงู เช่น ปา่ แถบเขาสอยดาว จังหวัดจันทบรุ ี รวมทั้งแถบจังหวัดตราด จังหวดั ประจวบคีรีขันธ์ มสี รรพคุณหลัก ๆ คอื ใชเ้ ปน็ ยาขับลม บำรงุ ธาตุ แก้ ท้องอืด ท้องเฟ้อ ผสมในยาถ่ายเปน็ ใช้ช่วยถา่ ยทอ้ งได้ นอกจากน้ัน \"ราก\" ยงั ช่วยฟอกโลหิต แก้ลม รักษาโรครำมะนาด \"เมล็ด\" ช่วยบำรงุ ธาตุ แก้ธาตุพิการ \"เหง้า ออ่ น\" ใชร้ บั ประทานเป็นผกั \"หัวและหน่อ\" ชว่ ยขับพยาธใิ นเน้ือให้ออกทางผิวหนัง \"แก่น\" ใชข้ บั พิษร้าน รกั ษาโรค โลหิตเป็นพษิ \"กระพ\"ี้ รกั ษาโรคผิวหนัง บำรงุ โลหติ สว่ น \"ใบ\" ใชแ้ กล้ มสนั นิบาต ขบั เสมหะ แก้ไขเ้ ซ่ืองซมึ แก้จุก เสยี ด บำรงุ กำลงั \"ผลแก\"่ มรี สเผด็ รอ้ นและมีกลนิ่ หอมคล้ายการบรู มฤี ทธิ์ขับลม ยบั ยง้ั การเจริญของเชื้อแบคทเี รีย บางชนดิ

18 กานพลู 18. กานพลู ใครทป่ี วดฟัน นค่ี ือสมนุ ไพรที่ช่วยรกั ษาอาการปวดฟนั ได้เปน็ อยา่ งดี โดยตามตำรบั ยา ใหน้ ำดอกทต่ี ูมไป แช่เหลา้ ขาว แลว้ เอาสำลไี ปชุบน้ำมาอดุ รูฟนั จะช่วยบรรเทาอาการปวดฟนั ได้ เพราะนำ้ มันหอมระเหยในกานพลมู ี ฤทธิ์เปน็ ยาชาเฉพาะที่ หรอื จะเค้ียวท้ังดอกแล้วอมไวต้ รงบริเวณท่ีปวดฟันก็ได้ นอกจากน้ัน ยังนำไปผสมน้ำเป็นนำ้ ยา บ้วนปาก ช่วยลดกล่ินปาก แกเ้ ลอื ดออกตามไรฟัน แกร้ ำมะนาดได้ กานพลยู ังมีฤทธ์ลิ ดการบีบตวั ของลำไส้ ฉะนั้น ใครท่มี อี าการปวดท้อง กานพลู ก็ชว่ ยลดอาการปวดท้อง ขบั ลม ลดอาการท้องอดื ท้องเฟ้อ จุกเสยี ดจากการย่อยอาหารได้ เพราะจะไปชว่ ยขบั นำ้ ดีมายอ่ ยไขมันไดม้ ากขน้ึ แถมยัง กระตุน้ การหลงั่ เมือก และลดภาวะกรดเกินในกระเพาะอาหารไดด้ ว้ ย

19 หญ้าหนวดแมว 19. หญา้ หนวดแมว ไมล้ ้มลกุ ขนาดเล็กทม่ี ีสรรพคุณไมน่ ้อย โดย \"ราก\" สามารถใช้ขับปสั สาวะได้ \"ใบ\" ใช้รกั ษาโรคไต ช่วยขับ กรดยูรกิ ออกจากไต รักษาโรคเบาหวาน อาการปวดหลัง ไขขอ้ อกั เสบ ลดความดันโลหิต \"ต้น\" กใ็ ช้แก้โรคไต ขับ ปัสสาวะได้เช่นกนั และยังช่วยรกั ษาโรคน่วิ โรคเยอ่ื จมูกอักเสบได้ โดยนำต้นสด หรือตน้ แหง้ หรือใบอ่อน หรือใบตาก แหง้ ไปชงกับนำ้ 1 แกว้ ดื่มวันละ 3 ครัง้ ก่อนอาหาร ห้ามนำไปต้ม และไม่ควรใช้ใบแก่ หรือใบสด เพราะมีฤทธ์กิ ด หวั ใจ ทำให้ใจส่นั และคลน่ื ไส้ได้ ข้อ ควรระวงั กค็ ือ ผู้ทีเ่ ป็นโรคหัวใจ ไต ห้ามรับประทาน เพราะในหญ้าหนวดแมวมโี พแทสเซยี มสูงมาก และ ไมค่ วรรบั ประทานหญ้าหนวดแมวรว่ มกับแอสไพรนิ เพราะจะยิง่ ทำใหย้ าจำพวกแอสไพรินไปจบั กล้ามเน้ือหวั ใจมาก ขน้ึ

20 บวั บก 20. บัวบก หลายคนอาจเคยด่มื นำ้ ใบบัวบก ทีเ่ มื่อดมื่ เขา้ ไปแล้วชว่ ยแกร้ อ้ นใน แก้ช้ำใน ลดการกระหายน้ำไดด้ ีนักแล ซึง่ นอกจากใบบวั บกจะนำมาคัน้ น้ำดม่ื ได้แล้ว ยงั สามารถนำไปทาแผล ช่วยบรรเทาอาการฟกช้ำของแผลได้ด้วย เพราะในใบมีกรดมาดีคาสสิค (madecassic acid) และกรดเอเซียติก (asiatic acid) ทม่ี ีฤทธสิ์ มานแผน ไม่ว่าจะเปน็ แผลสด แผลเร้อื รงั แผลไฟไหม้ นำ้ รอ้ นลวก หรือแผลหลงั ผ่าตัด ใบบัวบกจะชว่ ยการอกั เสบและทำให้แผลหายเรว็ ขนึ้ นอก จากนั้น ใบบวั บกยังช่วยฆา่ เช้ือแบคทเี รียที่เป็นสาเหตุทำให้เกดิ เชื้อเป็นหนองในได้ วิธกี ารใช้ก็ง่าย ๆ นำใบบัวบกสดทัง้ ตน้ 1 กำมือ ลา้ งนำ้ ให้สะอาด แลว้ ตำให้ละเอยี ด เอานำ้ มาทาบรเิ วณท่เี ป็นแผลเป็นบ่อย ๆ ใชก้ าก พอกด้วยก็ได้ จะชว่ ยลดอาการอักเสบและทำให้แผลหายเรว็ ขึ้น สว่ นต้นของใบบวั บก กม็ ีสรรพคุณทางยามากมายไม่แพ้ใบ โดยสามารถใชเ้ ปน็ ยาบำรุงกำลงั บำรุงหัวใจ แกอ้ ่อนเพลีย เม่อื ยล้า แกพ้ ิษงกู ัด แกป้ วดศรี ษะข้างเดียว ช่วยขับปัสสาวะ แก้เจ็บคอ ใช้เปน็ ยาหา้ มเลือด สา่ แผลสด แก้โรคผวิ หนัง ลดความดัน แกช้ ้ำในไดเ้ ชน่ กัน และถา้ ใครชอบทำอาหาร อย่าลืมใสใ่ บบัวบกลงผสมลงไปในเมนขู อง คณุ ดว้ ย เพราะในใบบวั บกมสี ารอาหารเพยี บ โดยเฉพาะวติ ามินเอที่มสี งู มาก และยังใหค้ าร์โบไฮเดรต แคลเซยี ม ฟอสฟอรัส เหลก็ วติ ามนิ บี 1 วติ ามนิ บี 2 วิตามนิ และไนอาซนี เรยี กว่า คณุ ค่าครบเลยล่ะ จะเห็นได้ว่าสมุนไพรใกลต้ วั มากมายเหลา่ น้มี ปี ระโยชนอ์ ยา่ งทน่ี กึ ไม่ถงึ มาก่อน แต่คำนงึ ไวด้ ้วยว่า สมนุ ไพรจะ รักษาโรคไดต้ อ้ งข้นึ อย่กู ับวิธกี ารใชส้ มนุ ไพรตามตำรับยาดว้ ย และ ท่สี ำคัญ คือสมนุ ไพรบางชนิดก็ไมเ่ หมาะกบั คนที่ ปว่ ยด้วยโรคบางประเภท หรือสตรมี ีครรภ์ ดงั น้ัน ควรศึกษาข้อมลู และข้อควรระวังทุกครั้งก่อนจะใชส้ มุนไพรจะดี ท่ีสุด

21 ขอ้ มูลโดย ขอขอบคุณภาพประกอบจาก gpo.or.th , สสส. , กรมวิชาการเกษตร , โครงการอนรุ ักษ์พันธุกรรมพชื อนั เน่ืองมาจากพระราชดำริ สมเดจ็ พระเทพรัตนราชสดุ าฯ สยามบรมราชกุมารี ลิงค์ทม่ี าข้อมลู : http://healthfood.muslimthaipost.com/main/index.php?page=sub&category=23&id=18921