เลือกตั้ง62พะเยา

101 โดยเฉพาะประสบการณ์ทางการเมืองที่ผ่านการเมืองช่วงรัฐบาลนายทักษิณ ชิณวัตร จึงมีบางครั้งท ี่ น�ำเอานโยบายของผลู้ งสมคั รรบั เลอื กตง้ั ปจั จบุ นั เปรยี บเทยี บกบั สภาวะการเศรษฐกจิ ของรฐั บาลนายทกั ษณิ ชณิ วตั ร แตอ่ ยา่ งไรกต็ าม คณะผวู้ จิ ยั พบวา่ ประชากรกลมุ่ นร้ี บั ทราบการหาเสยี งในพน้ื ทแี่ ละผลู้ งสมคั รรบั เลอื กตง้ั ในเขต เลอื กตั้งของตนมากขึ้นเมื่อเทียบกบั ประชากรวัยอายุระหว่าง 18-22 ปี โดยจะกลา่ วในหัวขอ้ ต่อไป วิธีการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารชว่ งการเลอื กต้ัง ส�ำหรบั วธิ กี ารตดิ ตามการเมอื งชว่ งการเลอื กตง้ั ฯ และการรบั ทราบถงึ ความรคู้ วามเขา้ ใจในการเลอื กตง้ั นโยบายและผู้ลงสมัครฯ นั้น ประชากรกลุ่มนี้มีการส่ือสารทั้งการเป็นผู้รับสารและส่งสาร จากทางช่องทาง อิเล็กทรอนิกส์เป็นหลัก เช่น จากโซเชียลมีเดีย (Social Media) อย่างเฟซบุ๊ก (Facebook) และอย่างที่กล่าว ข้างต้นว่า ประชากรกลุ่มน้ีมีการรับทราบข้อมูลจากผู้สมัครฯ ในพ้ืนท่ี โดยวิธีการท่ีผู้มีสิทธ์ิเลือกต้ังสามารถ รับทราบนโยบายและผู้สมัครฯ เช่น จากการใช้พาหนะพร้อมเคร่ืองกระจายเสียงของผู้สมัครตามตลาดนัดและ งานประเพณชี มุ ชน เอกสารของผลู้ งสมคั ร และการประชาสมั พนั ธเ์ สยี งตามสายจากผนู้ �ำชมุ ชน รวมถงึ การรบั ทราบ ถึงวิธีการรณรงค์การหาเสียงของผู้ลงสมัครรบั เลือกตง้ั ฯ ท่ไี ม่ถูกต้อง เช่น กรณกี ารใชเ้ งนิ ซ้อื เสียง แต่ไม่ทราบวา่ ควรท�ำอยา่ งไรรวมถงึ ไมก่ ลา้ แจง้ เจา้ หนา้ ทที่ เ่ี กย่ี วขอ้ ง และผมู้ สี ทิ ธเ์ิ ลอื กตง้ั บางรายกร็ บั เงนิ จากผสู้ มคั รเนอื่ งจาก เห็นว่ามีการแจกจ่ายในชุมชน ซ่ึงโดยวิธีการนั้นหัวคะแนนชุมชนจะให้ลงชื่อพร้อมหมายเลขบัตรประชาชนของ ผ้มู ีสิทธ์เิ ลือกตง้ั กอ่ นการจ่ายเงนิ ตัวอย่างเชน่ กล่องขอ้ ความท่ี 3 กลอ่ งข้อความท่ี 3 “มีการซือ้ สทิ ธขิ์ ายเสยี งบ้าง โดยสว่ นตัวมีการลงช่ือ แลว้ ก็รับเงินมาเหมอื นกัน........แต่ไม่ไดก้ าให้” ผู้สัมภาษณ์วัย 30 ปี เขตเลือกตัง้ ที่ 2 1.3) ประชากรกล่มุ อายรุ ะหว่าง 37-59 ปี ประชากรกลุม่ อายุ 37 - 59 ปี คอื ผู้ท่เี กดิ ใน พ.ศ. 2525 – 2503 มจี �ำนวนประมาณร้อย 34.44 ของ จ�ำนวนผู้มีสิทธ์ิเลือกตั้งจังหวัดพะเยา (กระทรวงสาธารณสุข จังหวัดพะเยา, 2562) โดยประชากรกลุ่มน้ีจะม ี ประสบการณ์การเลือกตั้งมากกว่า 4 ครั้ง ทั้งรูปแบบการใช้สิทธิ์เลือกต้ังแบบเสียงข้างมากธรรมดา แบบ แบ่งเขต (บัตรเลือกตั้งใบเดียว) ซ่ึงเป็นรูปแบบก่อนการมีรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 และ การเลือกต้ังรูปแบบผสม เสียงข้างมากธรรมดาแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง และแบบสัดส่วน(บัตรเลือกตั้งสองใบ)

102 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา ตามที่ก�ำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 และ พ.ศ. ​2550 รวมถึงประสบการณ์ทาง การเมืองในประชากรกลุ่มน้ี ไดผ้ า่ นวิกฤตการณ์ทางการเมอื ง พ.ศ. 2535 (พฤษภาทมฬิ ) , วกิ ฤตการณท์ างการ เมือง พ.ศ. 2548 และ พ.ศ. 2557 การรฐั ประหาร พ.ศ. 2534 พ.ศ. ​2554 พ.ศ. 2549 และ พ.ศ. ​2557 ดังน้ัน จงึ มปี ระสบการณท์ างการเมอื งแตกตา่ งไปจากประชากรสองกลมุ่ แรก ทส่ี ามารถบอกถงึ ความแตกตา่ งการเลอื กตงั้ ระหว่างการมีบัตรเลือกต้ังใบเดียวหรือสองใบได้ รวมถึงประเด็นความตื่นตัวและสนใจในการเลือกตั้งท่ีเกิดขึ้น เช่นเดียวกัน ส่วนหน่ึงนั้นกเ็ นอื่ งจากการเลอื กตงั้ ไม่ไดเ้ กิดขน้ึ มาเปน็ ระยะเวลานาน โดยคาดหวงั วา่ การเลอื กตง้ั ครงั้ น้จี ะสามารถน�ำมาส่เู ปลี่ยนแปลงในการปกครองระดบั ชาติและท้องถนิ่ ของตนได้ โดยเฉพาะความสนใจตอ่ ประเดน็ เศรษฐกจิ และนโยบายทางการเกษตร ในประเดน็ การเปลย่ี นแปลงของระบบเลอื กตงั้ จากผลของรฐั ธรรมนญู ฉบบั ใหม่ เหน็ ไดว้ า่ ประชากรกลมุ่ น้ี มีความเข้าใจระบบการเลือกต้ังแบบใหม่ โดยมองว่าคล้ายกับประสบการณ์การเลือกต้ังก่อนการมีรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจกั รไทย พ.ศ. 2​540 และเหน็ ว่าการเลือกต้ัง พ.ศ. 2​562 ตามรัฐธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจกั รไทย พ.ศ. ​2560 มีทง้ั ขอ้ ดีขอ้ เสีย กล่าวคอื กลอ่ งขอ้ ความท่ี 4 “การเลอื กต้ังครั้งนง้ี ่ายกวา่ ครัง้ กอ่ น ไมต่ ้องหย่อนบัตรหลายบตั ร ไมท่ ำ� ใหง้ ง ครง้ั กอ่ นมีบัตรเลอื กตง้ั สองใบ ทำ� ให้ตัดสนิ ใจยาก และอาจทำ� ใหก้ าบัตรผิดพลาดได”้ ผ้สู ัมภาษณว์ ยั 37 ปี เขตเลอื กต้งั ท่ี 3 “ชอบการเลือกตั้งแบบน้ี มากกว่า ส่วนตวั เลือกพรรคเป็นหลกั บุคคลเป็นรอง และเลือกพรรคเพราะนโยบายมากกวา่ ” ผูส้ ัมภาษณ์วยั 46 ปี เขตเลอื กต้ังที่ 3 จากกลอ่ งข้อความท่ี 4 สามารถสะท้อนถึงขอ้ ดขี องรปู แบบการเลอื กต้งั ตามรฐั ธรรมนญู ฉบับใหม่จาก ประชากรกลุ่มนี้ได้ว่า การมีบัตรเลือกต้ังเหลือเพียงใบเดียว ท�ำให้เกิดความเข้าใจง่ายมากกว่าในการเลือกตั้ง ท่ีมีบัตรเลือกตั้งสองใบ ทั้งน้ี เน่ืองจากผู้สิทธ์ิเลือกตั้งฯ อาจมีผู้สมัครหรือพรรคการเมืองที่ต้องการเลือกอยู่แล้ว จงึ สามารถพจิ ารณาลงคะแนนเสียงได้เลยจากบัตรเลอื กตงั้ ใบเดยี ว

103 กล่องขอ้ ความท่ี 5 “ในปีนี้ เบอร์เดยี ว ไมค่ อ่ ยถูกใจเม่ือกอ่ นสามารถเลือกพรรคทีถ่ กู ใจได้ และเลอื กคนท่ชี อบได้ แต่สมัยนีไ้ มไ่ ดเ้ ป็นแบบนัน้ แบบเก่าสบายใจในการเลือกมากกวา่ ” ผู้สมั ภาษณว์ ยั 51 ปี เขตเลอื กต้งั ท่ี 3 จากกล่องข้อความท่ี 5 ผู้สัมภาษณ์ได้สะท้อนถึงประเด็นข้อเสีย คือ การมีบัตรเลือกต้ังใบเดียวท�ำให้ ผู้มีสิทธิ์เลือกต้ังฯ ไม่สามารถเลือกท้ังคนและพรรคการเมืองที่ตนช่ือชอบได้ ซึ่งสะท้อนให้เห็นประชากรกลุ่มน้ี อาจมคี วามชนื่ ชอบตอ่ พรรคการเมอื งและตวั ผสู้ มคั รฯ ทม่ี าจากคนละพรรคการเมอื ง การมบี ตั รเลอื กตงั้ บตั รเดยี ว จงึ ยากตอ่ การตัดสินใจ รปู แบบการเข้าถงึ ข้อมูลขา่ วสารช่วงการเลอื กตัง้ พบว่าประชากรกลุ่มน้ีมีการแลกเปล่ียนข้อมูลข่าวสารการเลือกต้ังฯ ผ่านรูปแบบการสนทนากับ ในครอบครัว คนที่ใกล้ชิดเท่าน้ัน โดยหลีกเลี่ยงการคุยการเมืองหรือการเลือกต้ังในท่ีสาธารณะ เพ่ือลด ความขดั แยง้ ท่จี ะเกดิ ขึ้นหากต้องสนทนากับบุคคลท่ีมที ัศนะคตทิ างการเมืองทีแ่ ตกต่างกนั ในประเด็นรูปแบบการน�ำเสนอของพรรคการเมืองในประชากรกลุ่มนี้ให้ความสนใจกับนโยบายของ พรรคการเมืองที่ตนชื่นชอบโดยเฉพาะประเด็นทางเศรษฐกิจ เรื่องค่าแรงขั้นต�่ำ สวัสดิการการรักษาพยาบาล นโยบายทางการเกษตร รวมถงึ การใหค้ วามสนใจกบั การรณรงคห์ าเสยี งโดยตวั บคุ คล ทงั้ บคุ คลทพี่ รรคการเมอื ง เสนอชอ่ื เปน็ นายกรฐั มนตรี และบุคคลทีล่ งสมัครรบั เลือกตัง้ ฯ ในเขตของตนดว้ ยเชน่ กนั วิธีการเขา้ ถึงข้อมลู ขา่ วสารช่วงการเลอื กตง้ั ส�ำหรบั วธิ กี ารตดิ ตามการเมอื งชว่ งการเลอื กตงั้ ฯ และการรบั ทราบถงึ ความรคู้ วามเขา้ ใจในการเลอื กตงั้ นโยบายและผู้ลงสมคั รฯ นน้ั ประชากรกลมุ่ นรี้ ับทราบข้อมูลของพรรคการเมืองต่าง ๆ รวมทั้งความเคล่อื นไหว ทางการเมอื งในชว่ งการเลอื กตงั้ ผา่ นทางโทรทศั นโ์ ดยเฉพาะชอ่ งทวี ใี นระบบดจิ ทิ ลั เชน่ สถานไี ทยรฐั หรอื ชอ่ ง 31 เป็นต้น รวมถึงทางวิทยุ และผ่านทางอินเทอร์เน็ต ส่วนวิธีการท่ีผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งสามารถรับทราบนโยบายและ การรู้จักผู้สมัครฯ แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง ได้รับทราบจากการใช้พาหนะพร้อมเคร่ืองกระจายเสียงของผู้สมัครฯ ในชุมชน โดยประชากรกลุ่มน้ีต่างรู้สึกว่าการเลือกต้ังฯ คร้ังน้ีผู้สมัครมีการลงพื้นที่เพ่ือพบปะกับประชาชน มากกว่าการเลือกต้ังทกุ คร้งั ทผ่ี ่านมา

104 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา ส�ำหรับการรณรงค์หาเสียงของผู้ลงสมัครรับเลือกต้ังฯ ที่ไม่ถูกต้อง เช่น กรณีการใช้เงินซ้ือเสียงน้ัน ผ้มู ีสิทธก์ิ ลมุ่ อายุ 37 – 59 ปีนี้ รับทราบความเคล่อื นไหวเช่นเดียวกบั ประชากรกล่มุ 24 – 36 ปี 1.4) ประชากรกลมุ่ อายุ 60 ปขี ้นึ ไป ประชากรกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้น คือผู้ท่ีเกิดก่อน พ.ศ. 2503 โดยผู้มีสิทธ์ิเลือกตั้งในกลุ่มน้ีจ�ำนวน ประมาณรอ้ ยละ 22.55 ของจ�ำนวนผ้มู ีสิทธเ์ิ ลอื กตงั้ จงั หวัดพะเยา (กระทรวงสาธารณสขุ จงั หวัดพะเยา, 2562) โดยประชากรกลุ่มน้ีจะมีประการณ์การเลือกตั้งมาหลายครั้งเช่นดียวกับประชากรในกลุ่มอายุ 36 – 59 ป ี โดยทง้ั อาจจะมปี ระสบการณต์ งั้ แตก่ ารเลอื กตง้ั พ.ศ. ​2520 ( การเลอื กตงั้ เมอ่ื 22 เมษายน พ.ศ. ​2522) ระบบการ เลอื กตง้ั รวมเขต แบบแบง่ เขต หรอื รปู แบบผสม รวมถงึ ประสบการณท์ างการเมอื งตง้ั แต่ เหตกุ ารณ์ 14 ตลุ าคม พ.ศ. 2516 จนถงึ วกิ ฤตการณท์ างการเมอื งใน พ.ศ. ​2557 ดงั นน้ั จากการสมั ภาษณพ์ บวา่ ประชากรกลมุ่ อายุ 60 ปี ขน้ึ ไป ระบบการเลอื กตงั้ ตามรฐั ธรรมนญู ใหม่ ไมม่ ผี ลหรอื ไมไ่ ดส้ ง่ ผลตอ่ ความเขา้ ใจทค่ี ลาดเคลอื่ นในการเลอื กตง้ั โดยใชว้ ธิ กี ารจดจ�ำหมายเลขของผสู้ มคั รทต่ี นชน่ื ชอบเพอื่ ลงคะแนนในวนั ใชส้ ทิ ธเิ์ ลอื กตงั้ ฯ ดงั กลอ่ งขอ้ ความท่ี 6 กล่องขอ้ ความที่ 6 “คร้ังน้ีแตกต่างจากครัง้ ก่อน สะดวกกับผสู้ งู อายุ คือ ไมท่ �ำใหเ้ กิดความสบั สน ....... แคจำ� ว่าเบอรท์ ่เี ราต้องการเลือกอยพู่ รรคไหน” ผู้สัมภาษณ์วัย 69 ปี เขตเลือกต้ังท่ี 1 โดยความสนใจในการเลอื กตง้ั ฯ ครง้ั นี้ กลมุ่ ผสู้ งู อายไุ ดใ้ หส้ นใจทงั้ ประเดน็ ในระดบั นโยบายระดบั ชาต ิ โดยเฉพาะนโยบายสวสั ดกิ ารของผสู้ งู อายุ และประเดน็ ระดบั ชมุ ชนทอ้ งถนิ่ เปน็ ส�ำคญั ทอ่ี ยากเหน็ “การเปลยี่ นแปลง” ในการเลอื กตง้ั ครงั้ นด้ี ว้ ย เชน่ ประเดน็ การพฒั นาตา่ ง ๆ ในจงั หวดั พะเยา หรอื การพฒั นาโครงสรา้ งสาธารณปู โภค พืน้ ฐานตา่ ง ๆ ในชมุ ชนทอ้ งถิ่นของตน

105 รปู แบบการเข้าถงึ ข้อมลู ข่าวสารช่วงการเลอื กต้ัง พบว่าประชากรกลุ่มน้ีมีการแลกเปล่ียนข้อมูลข่าวสารการเลือกต้ังฯ เฉพาะในครอบครัว หรือบุคคล อน่ื ทช่ี น่ื ชอบพรรคการเมอื งเดยี วกนั หรอื นกั การเมอื งคนเดยี วกนั เทา่ นน้ั เพอื่ ลดความขดั แยง้ หรอื ปะทะความคดิ ทางการเมือง ในประเด็นรูปแบบการน�ำเสนอของพรรคการเมืองในประชากรกลุ่มนี้ให้ความสนใจกับนโยบายของ พรรคการเมืองที่ตนช่ืนชอบโดยเฉพาะประเด็นเรื่องสวัสดิการการรักษาพยาบาล รวมถึงการให้ความสนใจกับ การรณรงคห์ าเสยี งทง้ั จากบคุ คลทพ่ี รรคการเมอื งเสนอชอ่ื เปน็ นายกรฐั มนตรี และบคุ คลทลี่ งสมคั รรบั เลอื กตง้ั ฯ ในเขตของตนดว้ ย วิธีการเข้าถงึ ข้อมูลข่าวสารช่วงการเลือกต้ัง ส�ำหรบั วธิ กี ารตดิ ตามการเมอื งชว่ งการเลอื กตงั้ ฯ และการรบั ทราบถงึ ความรคู้ วามเขา้ ใจในการเลอื กตง้ั นโยบายและผ้ลู งสมคั รฯ นัน้ ประชากรกลมุ่ นีร้ ับทราบข้อมูลของพรรคการเมืองตา่ ง ๆ รวมทั้งความเคลอ่ื นไหว ทางการเมอื งในชว่ งการเลอื กตง้ั ผา่ นทางโทรทศั นแ์ ละวทิ ยโุ ดยเฉพาะ รวมทง้ั การหาเสยี งแบบตวั ตอ่ ตวั ตามทช่ี มุ ชน ของผสู้ มคั รรบั เลอื กตง้ั นอกจากน้ี ในกลมุ่ วยั อายุ 60 ขน้ึ ไปยงั ไดร้ บั ขา่ วสารการเลอื กตงั้ จากลกู หลานในครอบครวั โดยเฉพาะการพดู ชน่ื ชมพรรคการเมอื งทล่ี กู หลานชน่ื ชอบ และขอใหต้ นลงคะแนนเสยี งใหพ้ รรคการเมอื งนน้ั ดว้ ย เนื่องจากกลุ่มวัยนี้มีวิถีชีวิตอยู่ในชุมชนมากกว่ากลุ่มวัยอื่น จึงพบเห็นวิธีการการรณรงค์หาเสียงของ ผู้ลงสมัครรับเลือกต้ังฯ ท่ีไม่ถูกต้อง เช่น การใส่ร้ายป้ายสี การใช้เงินซ้ือเสียง ซ่ึงประเด็นหลังนี้มีความเห็นว่า วิธกี ารมคี วามเปล่ยี นแปลงไปจากอดีต โดยหัวคะแนนมีกลยุทธ์ทีแ่ ยบยลมากข้นึ เช่น อาจชวนคนในหมู่บ้านไป เดินแจกเอกสารของผู้สมัคร และการแจกเงินของหัวคะแนนก็ไม่ได้ท�ำเฉพาะช่วงคืนหมาหอน (คืนวันก่อนลง คะแนนเสียงเลือกตั้ง) เท่าน้ัน แต่มีการกระท�ำเป็นระยะเวลาตลอดการหาเสียงเลือกตั้งฯ โดยเฉพาะเม่ือทราบ ว่าพรรคการเมืองอื่นมีการแจกเงินหาเสียงด้วยเช่นกัน ซึ่งวิธีการดังกล่าวน้ันน�ำมาสู่ข้อสรุปถึงความรู้สึกต่อ สถานการณช์ ว่ งระหว่างการเลอื กตั้งฯ ในจังหวดั พะเยา ว่ามีความ “ดเุ ดือด” ในชว่ งระยะเวลา 20 ปที ี่ผา่ นมา ดังน้ัน จากข้อค้นพบของรูปแบบและวิธีการของประชาชนโดยแบ่งตามประสบการณ์ทางการเมือง สังคม และเศรษฐกจิ เปน็ ช่วงวัยต่าง ๆ ในการเลอื กต้งั ฯ ทง้ั 3 เขตเลอื กตัง้ ของจงั หวัดพะเยา (ตางแผนภูมทิ ่ี 2) พบวา่ ชว่ งวยั และการมปี ระสบการณท์ างการเมอื งทแี่ ตกตา่ งกนั นนั้ ไดส้ ง่ ผลตอ่ รปู แบบและวธิ กี ารในการเลอื กตงั้ ฯ ตามรฐั ธรรมนูญฉบบั ใหม่ และปจั จัยในการตดั สินใจการเลือกตง้ั ฯ ทีแ่ ตกตา่ งด้วยเชน่ กัน ดังตารางท่ี 11

106 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา แผนภูมิท่ี 2 จ�ำนวนร้อยละช่วงวัย ตามประสบการณ์ทางการเมือง เศรษฐกิจ สังคม ของผู้มีสิทธิ์ เลือกต้ังฯ จังหวดั พะเยา พ.ศ. ​2562 18 - 22 ปี 9% 60 ปี��� �ป 23 -36 ปี 28% 20% 18 - 22 ปี 37 - 50 ปี 60 ปี��� �ป 43% 23 -36 ปี 37 - 50 ปี ตารางที่ 11 ความแตกต่างของผู้สิทธิ์เลอื กตั้งฯ ต​ ามช่วงวยั ในรปู แบบและวธิ กี ารในการเลอื กตัง้ ฯ คุณสมบตั ผิ มู้ ีสทิ ธ์เิ ลอื กตัง้ รูปแบบและวธิ ีการ กลุ่มอายุ ประสบการณ์ทางการเมอื ง การรับสารทางการเมอื ง ปจั จัยท่ีนำ� ไปสกู่ ารตดั สนิ ใจ 18 – 22 • การใช้สิทธ์ิเลิอกตั้งคร้ังแรก (First-time • ส่อื อิเล็กทรอนิกส์ • นโยบาย เช่น การศึกษา Voters) • การรณรงค์แผ่นป้าย เศรษฐกจิ การเกณฑท์ หาร • วกิ ฤตการณท์ างการเมอื ง พ.ศ. 2​ 556 และ โฆษณา • พรรคการเมือง การรัฐประหาร พ.ศ. ​2557 • การใช้พาหนะในการ • ผู้ได้รับการเสนอชื่อเป็น เลือกตั้ง นายก • เอกสารของผสู้ มคั ร

107 คุณสมบัตผิ ู้มีสทิ ธเ์ิ ลือกตัง้ รปู แบบและวิธีการ กล่มุ อายุ ประสบการณท์ างการเมอื ง การรบั สารทางการเมอื ง ปจั จยั ทนี่ �ำไปสู่การตัดสนิ ใจ 23 – 36 • การใช้สิทธ์ิเลือกตงั้ รูปแบบผสม เสยี งข้าง • ส่ืออเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ • นโยบาย เช่น การศึกษา มากธรรมดาแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง และ • การรณรงค์แผ่นป้าย เศรษฐกิจ แบบสดั สว่ น(บัตรเลือกตงั้ สองใบ) โฆษณา • พรรคการเมือง • วกิ ฤตการณท์ างการเมอื ง พ.ศ. 2​ 548 และ • การใช้พาหนะในการ • ผู้ได้รับการเสนอช่ือเป็น 2557 เลอื กตง้ั นายก • การรัฐประหาร พ.ศ. 2549 และ พ.ศ. ​ • เอกสารของผสู้ มัคร • ตัวผู้สมัครรับเลือกตั้งฯ 2557 • การประชาสมั พันธ์ของ ในเขตเลอื กต้ังของตน ผ้นู �ำชุมชน • ความสงบสุขของ สถานการณ์การเมือง 37 – 59 • การใช้สิทธิ์เลือกต้ังทั้งรูปแบบเสียงข้าง • โทรทัศน์ • นโยบาย เชน่ คา่ แรงขน้ั ตำ�่ มากธรรมดา แบบแบ่งเขต (บัตรเลือกตั้ง • วทิ ยุ สวสั ดิการสงั คม ใบเดียว) และเลือกตั้งรูปแบบผสม เสียง • สื่ออเิ ล็กทรอนกิ ส์ • พรรคการเมือง ขา้ งมากธรรมดาแบบแบง่ เขตเลอื กตงั้ และ • การรณรงค์แผ่นป้าย • ผู้ได้รับการเสนอชื่อเป็น แบบสัดส่วน(บัตรเลือกตัง้ สองใบ) โฆษณา นายก • วิกฤตการณ์ทางการเมือง พ.ศ. 2535, • การใช้พาหนะในการ • ตัวผู้สมัครรับเลือกต้ังฯ 2548 และ 2557 เลอื กตัง้ ในเขตเลอื กต้ังของตน • การรัฐประหาร พ.ศ. 2534 พ.ศ. ​2554 • เอกสารของผู้สมัคร • ความสงบสขุ ของ พ.ศ. 2549 และ พ.ศ. ​2​ 557 • การประชาสมั พนั ธข์ อง สถานการณ์การเมือง ผ้นู �ำชมุ ชน • การพัฒนาในท้องถ่ินของ ตน 60 ปขี ้นึ • การใช้สิทธ์ิเลือกตั้งทั้งรูปแบบเสียงข้าง • โทรทัศน์ • นโยบายระดับชาติ เช่น มากธรรมดา แบบแบ่งเขต (บัตรเลือกต้ัง • วทิ ยุ สวสั ดิการฯ ใบเดียว) และเลือกตั้งรูปแบบผสม เสียง • การรณรงค์แผ่นป้าย • นโยบายท้องถ่ิน เช่น ขา้ งมากธรรมดาแบบแบง่ เขตเลอื กตง้ั และ โฆษณา สาธารณปู โภคพ้ืนฐาน แบบสดั สว่ น(บตั รเลอื กตง้ั สองใบ) • การใช้พาหนะในการ • พรรคการเมือง • วิกฤตการณ์ทางการเมือง พ.ศ. 2535 เลอื กต้งั • ผู้ได้รับการเสนอชื่อเป็น ,2548 และ 2557 • เอกสารของผูส้ มคั ร นายก • การรัฐประหาร พ.ศ. 2549 และ พ.ศ. ​ • การประชาสมั พันธ์ของ • บคุ คลผลู้ งสมคั รรบั เลอื กตง้ั 2557 ผนู้ �ำชมุ ชน • ลูกหลาน

108 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา 2) ภาคประชาชน และกลุ่มทางการเมอื ง “คนพะเยามีวฒั นธรรมทางการเมืองท่ไี มร่ นุ แรง” บทสมั ภาษณ์ภาคประชาชนในจังหวดั พะเยา 19 มนี าคม พ.ศ. ​2562 ภาคประชาชนและกลมุ่ ทางการเมอื งในจงั หวดั พะเยา ภายใตร้ ฐั บาลของพลเอกประยทุ ธ์ จนั ทรโ์ อชา สถานการณก์ ารแบง่ กล่มุ ทางการเมอื งของจังหวดั พะเยาไม่ไดม้ ีการเคลื่อนไหวท่ีชดั เจนเช่นช่วงวิกฤตการณท์ าง การเมอื ง พ.ศ. 2557 โดยภาคประชาชนเหน็ วา่ สว่ นหนง่ึ มาจากวฒั นธรรมทางการเมอื งของคนพะเยาทไี่ มร่ นุ แรง ดังเช่นตัวอย่างของบทสัมภาษณ์ข้างต้น แต่ตัวแทนภาคประชาชนบางกลุ่มได้มองว่าการเคลื่อนไหวดังกล่าวคือ การเรียนรู้การต่อสู้ทางการเมืองรูปแบบใหม่ของภาคประชาชนและกลุ่มทางการเมืองในจังหวัดพะเยา ดังเช่น ผลการลงประชามตไิ มร่ บั ร่างรัฐธรรมนญู ฯ พ.ศ. 2560 ของคนจังหวัดพะเยา โดยในประเด็นน้ีจะเป็นการน�ำเสนอข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกตัวแทนภาคประชาชน และ กลุ่มทางการเมืองในรูปแบบ และวิธีการ ในการเลือกต้ังฯ ภายใต้รัฐธรรมนูญ ฉบับใหม่ ซ่ึงเบื้องต้นพบว่า ภาคประชาชนฯ มองภาพการเลือกต้ังครั้งน้ีเช่นเดียวกับความรู้สึกของประชาชน ว่าการเลือกต้ังมีการแข่งขัน ค่อนข้างสูงมากกว่าการเลือกต้ังทุก ๆ ครั้ง โดยเปลี่ยนจากการแข่งขันระหว่างพรรคเพ่ือไทย กับ พรรค ประชาธิปปัตย์ เป็นพรรคการเพื่อไทยและพรรคพลงั ประชารัฐ รปู แบบ ในการเลือกต้ังสมาชิกผู้แทนราษฎร แบบแบ่งเขตเลือกตั้งของจังหวัดพะเยาในครั้งนี้ แม้จะมีจ�ำนวน หลายพรรคการเมือง แต่กลุ่มภาคประชาชนและกลุ่มทางการเมืองกลับไม่ได้มองว่าการเลือกตั้งครั้งน้ีเป็น การแข่งขันเชิงรูปแบบนโยบายหรือตัวบุคคลมากเท่ากับการเลือก “ฝ่ายท่ีเป็นประชาธิปไตย” หรือ “ฝ่ายท ่ี ไมเ่ ปน็ ประชาธิปไตย” แต่อย่างไรก็ตาม ภาคประชาชนและกลุ่มทางการเมืองก็เห็นด้วยว่า การท่ีรัฐธรรมนูญใหม่ก�ำหนดให้ พรรคการเมืองเสนอช่ือบุคคลที่จะด�ำรงต�ำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรี มีส่วนในการตัดสินใจของผู้มีสิทธ์ิเลือกต้ัง คร้งั นดี้ ว้ ยเชน่ กนั วธิ กี าร ภาคประชาชน และกลุ่มทางการเมือง มองว่าการเลือกต้ังครั้งน้ีมีวิธีการท่ีแตกต่างจากการเลือกต้ัง ทกุ ครงั้ โดยเฉพาะการทผ่ี สู้ มคั รรบั เลอื กตงั้ ฯ ​หลายคนไดใ้ ชส้ อื่ อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เขา้ มาชว่ ยรณรงคห์ าเสยี ง ซง่ึ ท�ำให้ ความคิดทางการเมืองแพร่หลายมากขึ้น โดยภาคประชาชนและกลุ่มทางการเมืองได้มีบทบาทในการเลือกต้ัง

109 ครั้งนี้ เช่น กรณีการเป็นผู้ช่วยหาเสียงของผู้ลงสมัครรับเลือกต้ังอย่างเป็นทางการ ตามระเบียบคณะกรรมการ การเลือกต้ังฯ หรือการเป็นผู้สนับสนุนพรรคการเมืองอย่างไม่เป็นทางการตามอุดมการณ์ หรือ นโยบายพรรค ที่ตนช่ืนชอบ โดยมีการอบรมกฎระเบียบ หรือความรู้เกี่ยวกับการเลือกตั้งคร้ังนี้ให้กับสมาชิกของกลุ่มของตน เพราะต่างมีความรู้สึกว่าหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ความรู้เร่ืองระบบการเลือกต้ังใหม่ ภายใต้รัฐธรรมนูญฯ พ.ศ. 2560 ไม่ได้ให้ข้อมูลกับประชาชนที่มากพอในการเลือกตั้ง โดยเฉพาะการให้ประชาชนสามารถมีพฤติกรรม การเลอื กตง้ั แบบมีกลยทุ ธไ์ ด้ ท้ังน้ี วิธีการรณรงค์หาเสียงของผู้สมัครรับเลือกตั้งฯ ท่ีเป็นทางการที่ภาคประชาชนได้รับทราบ คือ การสื่อสารผ่านส่ืออิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งมีมากข้ึนและเชื่อมั่นว่าการสื่อสารลักษณะนี้ จะท�ำให้ประชาชนได้ม ี การเรียนรู้ทางการเมืองมากข้ึน โดยเฉพาะในกลุ่มวัยรุ่นท่ีเป็นผู้ออกเสียงเลือกต้ังครั้งแรก ส่วนวิธีการหาเสียง ที่เป็นทางการอ่ืน ๆ ท่ีอาจส่งผลต่อผู้มีสิทธ์ิเลือกต้ังในพื้นท่ี เช่น การส่ือสารแบบตัวต่อตัว การแจกเอกสาร การใชพ้ าหนะตา่ ง ๆ ในการหาเสยี ง การตดิ ประกาศ และวิทยกุ ระจายเสียง เปน็ ตน้ แตอ่ ยา่ งไรกต็ าม ภาคประชาชนตา่ งเหน็ ในลกั ษณะเดยี วกนั วา่ การสอ่ื สารผา่ น “หนงั สอื พมิ พท์ อ้ งถน่ิ ” หรอื “สอื่ ทอ้ งถนิ่ ออนไลน”์ มบี ทบาทการน�ำเสนอขา่ วการเลอื กตง้ั คอ่ นขา้ งนอ้ ย ทง้ั นี้ เนอ่ื งจากกระแสการเมอื ง และการเลือกต้ังที่รุนแรงในจังหวัดพะเยา จึงท�ำให้สื่อท้องถิ่นไม่กล้าวิพากษ์วิจารณ์นักการเมืองรายบุคคล โดยเน้นแต่การประชาสัมพนั ธ์และให้ความรเู้ รอื่ งการเลอื กตัง้ ระบบใหม่แทน ส่วนวิธีการเลือกตั้งที่ไม่เป็นทางการ เช่น กรณีการซ้ือเสียง ภาคประชาชนและกลุ่มทางการเมือง มองว่า ในการเลือกต้ังครั้งน้ีการซ้ือเสียงยังคงด�ำรงอยู่ในการเลือกต้ัง โดยเฉพาะแนวคิดผ่านระบบอุปถัมภ์ของ กลุ่มผู้น�ำในชุมชนท่ีเป็นทางการและไม่เป็นทางการ โดยมีหน้าที่การเป็นผู้ประสานงานระหว่างนักการเมืองกับ หวั คะแนนในชมุ ชนใหด้ �ำเนนิ การในการเลอื กตง้ั ครงั้ น้ี โดยเฉพาะการเจาะกลมุ่ ผสู้ งู อายทุ ก่ี ลมุ่ หวั คะแนนในชมุ ชน มคี วามมั่นใจว่ามคี วามซื่อตรงในการรับเงิน “เมื่อรบั เงนิ มาต้องกา” 4.2.4. รูปแบบ และวิธีการ ของผู้น�ำท้องท่ี และท้องถ่ิน ในการ เลือกต้งั สมาชกิ สภาผแู้ ทนราษฎรจังหวัดพะเยา “ประชากรในหมู่บ้านมีทัง้ หมด 1,211 คน 300 กว่าหลงั คาเรือน อีกท้งั วัยรนุ่ ยังใหค้ วามสนใจในการใช้สิทธ์เิ ลือกตง้ั ถ้าหากชาตพิ ันธท์ุ ี่มาเลือกต้งั และไม่สามารถพูดภาษากลางและเขียนได้ ก็จะมเี จา้ หน้าที่ กกต. ที่เปน็ ชาตพิ ันธใุ์ ห้ความช่วยเหลอื ” สมั ภาษณ์ผู้ใหญ่บา้ น เขตเลือกตั้งท่ี 2

110 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา “ครั้งน้มี กี ารแข่งขันทส่ี งู มาก แบบเอาเปน็ เอาตาย .... นี้กต็ ้องไปไกล่เกล่ยี ข้อพิพาทมา 2 คูล่ ะ ทะเลาะกนั เร่อื งการเลือกตง้ั น้ีแหละ” สมั ภาษณช์ ่วยผู้ใหญ่บ้าน เขตเลือกตง้ั ท่ี 1 ในการเลอื กตง้ั ครงั้ นฯ้ี กลมุ่ ผนู้ �ำทอ้ งถนิ่ กบั ทอ้ งท่ี ถอื วา่ มคี วามเกยี่ วขอ้ งกบั รปู แบบและวธิ กี ารทเ่ี กดิ ขน้ึ ทั้งที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ โดยจากหนังสือด่วนท่ีสุด ที่ มท 0818.4/ว 0151 ลงวันที่ 9 มกราคม 2562 เวียนถึงผู้ว่าราชการจังหวัด ทุกจังหวัด เรื่องแนวทางปฏิบัติในการเลือกต้ัง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2562 โดยขอให้จังหวัดด�ำเนินการ 1) แจ้งให้องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินสนับสนุนช่วยเหลือ คณะกรรมการการเลือกต้ังในการเลือกตั้ง ส.ส. 2) แจ้งให้ผู้บริหารท้องถิ่น สมาชิกสภาท้องถ่ิน ข้าราชการหรือ พนกั งานสว่ นทอ้ งถนิ่ วางตวั เปน็ กลางทางการเมอื งอยา่ งเครง่ ครดั และไมส่ นบั สนนุ หรอื ชว่ ยเหลอื พรรคการเมอื ง หรือผู้สมัครรับเลือกต้ังในการหาเสียงไม่ว่าในทางใด เน่ืองจากมีความผิดและมีบทลงโทษตาม พ.ร.บ. เลือกตั้ง ส.ส.จ�ำคุก 1-10 ปี ปรับตั้งแต่ 2 หมื่นถึง 2 แสนบาท และให้ศาลส่ังเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 20 ปี และ 3) แจ้งประชาสัมพันธ์ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินทราบถึงบทลงโทษ ซึ่งเป็นข้อย้�ำเตือนในการปฏิบัติของ ข้าราชการในพ้ืนที่เป็นไปอย่างบริสุทธิ์ยุติธรรม โดยสถานการณ์การเลอื กต้งั ฯ ผู้น�ำชุมชนและผนู้ �ำทอ้ งถ่ิน ตา่ งรสู้ ึกถึงความต่ืนตวั ของผมู้ ีสทิ ธิ์เลอื กตัง้ ในพ้ืนท่ีของตน โดยเฉพาะกลุ่มวัยรุ่นในพ้ืนที่ และผู้ท�ำงานต่างจังหวัดท่ีมีการลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า ทั้งน้ี สาเหตุส่วนหนึ่งของการแข่งขันทางการเมืองท่ีมีความต่างจากการเลือกตั้งทุกครั้ง ที่เปลี่ยนจากการแข่ง ของพรรคการเมืองเดิมคือพรรคเพ่ือไทยและประชาธิปัตย์ เป็นพรรคพลังประชารัฐ โดยถือว่าบางเขตเลือกตั้ง มีผู้ลงสมัครรับเลือกตั้งฯ เป็นคนในท้องถิ่นจึงถือว่าเป็นปัจจัยที่ส�ำคัญที่น�ำไปสู่ความตื่นตัวทางการเมือง และบางพ้ืนที่ผู้น�ำอาจต้องท�ำหน้าที่ในการไกล่เกลี่ยกรณีพิพาทของลูกบ้านจากการมีความเห็นหรือทัศนคต ิ ท่ีแตกต่างกันในการเลือกต้ังคร้ังน้ี ส�ำหรับรูปแบบและวิธีการที่เป็นทางการของผู้น�ำท้องท่ีและท้องถ่ิน เช่น การเป็นรณรงค์ให้ความรู้ เรื่องการเลือกตั้งในชุมชนผ่านเสียงตามสายหรือในเวทีประชุมของหมู่บ้าน รวมถึงการอ�ำนวยความสะดวก ในวันเลือกตั้งประจ�ำหน่วยเลือกตั้งโดยเฉพาะในพ้ืนที่มีกลุ่มชาติพันธุ์ ซึ่งผู้น�ำชุมชนหรือผู้ใหญ่บ้านจะได้รับ การอบรมให้ความรู้ในกติกาและกฎหมายที่เกี่ยวข้องโดยคณะกรรมการการเลือกตั้ง จังหวัดพะเยา รวมถึง การเป็นผู้ช่วยหาเสียงนอกเวลาราชการ แต่อย่างไรก็ตาม ผู้น�ำชุมชน ผู้น�ำท้องถ่ิน ที่มีอิทธิพลกับคนในชุมชน จึงถูกสงสัยถึงความเป็นกลาง ในการเลือกตั้งที่มีการแข่งขันกันค่อนข้างสูง โดยเฉพาะจากสถานการณ์การเลือกต้ังของจังหวัดพะเยาที่มี การลาออกของนายกเทศมนตรีบางแห่งลงสมัครรับเลือกต้ังฯ ในคร้ังนี้ รวมถึงบางครั้งผู้น�ำชุมชนบางแห่ง ก็เป็นกลไกในการซื้อเสียงในชุมชน ทั้งนี้ ผู้น�ำบางคนอาจได้รับค่าตอบแทนเป็นเงินหรือผ่านการอุปถัมภ ์ ช่วยเหลือกันมาก่อนของผู้สมัคร

111 4.2.6 รูปแบบ และวิธีกา ร พะเยา ของหน่วยงานภาครัฐ ในการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพะเยา ภาพที่ 23 กจิ กรรมการเลอื กต้งั เชงิ สมานฉันท์ในการเลอื กตง้ั สมาชกิ สภาผแู้ ทนราษฎรแบบแบ่งเขต หน่วยงานภาครัฐในที่น้ี หมายถึง องค์กรภาครัฐท่ีเก่ียวข้องกับการจัดต้ังเลือกตั้ง คือ คณะกรรมการ การเลือกตั้งจังหวัดพะเยา โดยครั้งน้ีมีกฎหมายท่ีเกี่ยวข้องที่เข้ามามีผลต่อการจัดการเลือกตั้ง จึงท�ำให้ต้องม ี โครงการสรา้ งกลไกในการแกไ้ ขปญั หาความขดั แยง้ การเลอื กตง้ั กจิ กรรมการเลอื กตง้ั เชงิ สมานฉนั ทใ์ นการเลอื กตงั้ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขต ในวันท่ี 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562 (ดังภาพที่ 22) เพ่ือช้ีแจ้งกฎหมาย ที่เกี่ยวข้องกับผู้สมัครรับเลือกต้ัง รวมทั้งการท�ำงานร่วมมือกับมวลชนท่ีมีการจัดต้ัง “ศูนย์ส่งเสริมเพ่ือพัฒนา ประชาธิปไตยชุมชน” เป็นตัวแทนหมู่บ้านละ 1 คน ในการเผยแพร่วิธีการลงคะแนน และท�ำความเข้าใจ ในการเลือกต้งั ในทกุ ต�ำบล แต่อย่างไรก็ตาม จากสถานการณ์ท่ีเกิดข้ึนในบางเขตเลือกตั้ง จากกระแสข่าวในเลือกต้ังถึงการ แข่งขันที่รุนแรงในพ้ืนที่ ยกตัวอย่างเช่นการร้องต่อส�ำนักงานต�ำรวจแห่งชาติ ในการตรวจสอบการหาเสียงเร่ือง ความปลอดภัยของผู้ลงสมัครรับเลอื กตัง้ ในเขต 2 ซง่ึ อาจสะท้อนได้ถึงการไมไ่ วว้ างในความปลอดภยั ในการแจง้ ตอ่ คณะกรรมการเลือกตั้งในจงั หวัด ตามภาพที่ 23

112 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา ภาพท่ี 24 กรณีผู้สมัครร้องทุกข์ต่อส�ำนักงานต�ำรวจแห่งชาติ กรณีได้รับความเดือดร้อนและ ความยากล�ำบากในการออกหาเสยี งเลอื กต้งั ในเขตพืน้ ท่ีจังหวัดพะเยาทัง้ 3 เขต ท่ีมา ไมป่ รากฏ, 2562 4.3 ผลการเลอื กตงั้ สมาชกิ สภาผแู้ ทนราษฎรจงั หวดั พะเยา พ.ศ. 2562 ในประเด็นนี้จะเป็นการน�ำเสนอผลการเลือกต้ังที่เป็นทางการ ในการเลือกตั้งฯ จังหวัดพะเยา ภายใตร้ ัฐธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจกั รไทย พ.ศ. 2560 ดังน้ี 4.3.1 การใช้สิทธิ์การเลือกตั้งฯ ของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งในจังหวัด พะเยา ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษาฎร จังหวัดพะเยา พ.ศ. 2562 พบว่าจากผู้มีสิทธ์ิเลือกตั้งฯ ทั้งนอกเขตและในเขตจ�ำนวน 391,849 คน มีผู้มาใช้สิทธ์ิเลือกตั้งทั้งส้ิน 308,616 คน คิดเป็นร้อยละ 78.76 และมีจ�ำนวนผู้มใี ช้สิทธ์ทิ งั้ นอกเขตและในเขต จ�ำนวนบตั รเสยี และบัตรไม่เลือกผ้สู มคั รใดดังตารางท่ี 12

113 ตารางท่ี 12 แสดงข้อมูลการลงคะแนนใช้สิทธิเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดพะเยา วนั ท่ี 24 มีนาคม พ.ศ. 2562 อำ� เภอ ผู้มสี ิทธเ์ิ ลือก ผู้มาใชส้ ทิ ธเ์ิ ลอื ก รอ้ ยละ บตั รเสีย ร้อยละ บตั รไม่เลอื กผู้ ร้อยละ ตงั้ ตงั้ สมคั รใด 4.11 1.44 เขตเลือกต้งั ท่ี 1 4.60 1,035 1.13 4.22 234 1.37 1. เมอื งพะเยา 100,710 71,836 71.33 2,953 3.30 1,269 5.24 2.11 27 3.09 2. แม่ใจ 28,705 20,661 71.98 950 9.38 363 1.58 1,659 รวม 129,415 92,497 71.47 3,903 4.66 1.42 5.56 592 0.98 ในเขต - 515 - 17 4.48 265 0.87 4.90 161 1.16 นอกเขต - 11,736 - 288 5.87 1,018 2.40 2.84 18 2.69 รวมเขต 1 129,415 104,748 80.94 4,168 4.68 304 1.35 1,340 เขตเลอื กต้งั ที่ 2 5.53 0.93 5.94 389 1.29 1. เชียงค�ำ 62,078 41,733 67.23 1,946 5.61 361 1.18 5.39 139 1.19 2. จุน 40,590 27,160 66.91 1,510 6.64 150 1.10 1,039 6.02 3. ภูซาง 26,158 18,536 70.86 831 - 5 2.73 2.21 280 1.27 รวม 128,826 87,429 67.87 4,187 5.30 1,324 1.40 4.65 4,323 ในเขต - 750 - 44 นอกเขต - 11,282 - 320 รวมเขต 2 128,826 99,461 77.21 4,651 เขตเลือกต้ังที่ 3 1. ดอกค�ำใต้ 58,127 41,631 71.62 2,301 2. ปง 41,666 28,092 67.42 1,669 3. เชียงม่วน 15,806 11,756 74.39 660 4. ภูกามยาว 15,803 12,586 69.88 679 รวม 133,603 94,065 70.40 5,309 ในเขต - 83 - - นอกเขต - 10,259 - 5,536 รวมเขต 3 133,603 104,407 78.14 14,355 รวมจงั หวัด 391,849 308,616 78.76 14,355 ทม่ี า คณะกรรมการการเลือกตงั้ จังหวดั พะเยา (2562)

114 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา จากจ�ำนวนผมู้ าใชส้ ทิ ธเิ์ ลอื กตงั้ ฯ พ.ศ. 2562 เมอื่ เทยี บกบั การเลอื กตง้ั ฯ ตงั้ แต่ พ.ศ. 2544, พ.ศ. 2548, พ.ศ. 2550 และ พ.ศ. 2554 แสดงใหเ้ หน็ วา่ ในการเลอื กตงั้ ฯ จงั หวดั พะเยาครง้ั นมี้ ผี มู้ าใชส้ ทิ ธมิ์ ากทส่ี ดุ (ดงั แผนภมู ิ ท่ี 3) ทั้งนี้ สามารถแสดงให้เห็นว่าประชาชนมีความตื่นตัวในการเลือกตั้งเป็นอย่างมาก โดยแม้ว่ารัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540, พ.ศ. 2550 และ พ.ศ. 2560 จะบัญญัติให้การเลือกต้ังเป็นหน้าท่ีเช่นกัน ในขณะเดียวจ�ำนวนบัตรไม่เลือกผู้สมัครใดก็มีจ�ำนวนลดลงจากการเลือกตั้ง พ.ศ. 2557 ซ่ึงอาจกล่าวได้ว่า ผู้มีสิทธ์ิเลอื กตงั้ ฯ มคี วามต้องการในการเลือกผู้สมัครหรือพรรคการเมอื งในเลอื กตงั้ ครัง้ นี้ อย่างไรก็ตาม จ�ำนวนของบัตรเสีย มีจ�ำนวนเพ่ิมมากขึ้นจากการเลือกต้ัง พ.ศ. 2554 (ร้อยละ 5.30) ซึ่งสามารถสะท้อนถึงความไม่เข้าใจในการเลือกตั้งที่เปล่ียนแปลง อนึ่ง บัตรเสียดังกล่าวจากการสังเกตการณ์ ของคณะผ้วู จิ ยั พบว่า สว่ นหนง่ึ อาจมคี วามเกย่ี วขอ้ งกับการท�ำงานของคณะกรรมการการเลือกต้ังท่อี าจมีการใช้ ดลุ ยพินิจเรอ่ื งการพิจาณาบัตรเสียทย่ี ังไมช่ ัดเจน แผนภูมิที่ 3 ร้อยละของจ�ำนวนประชากรผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้ง บัตรเสีย และไม่ประสงค์ลงคะแนน ตง้ั แตก่ ารเลือกต้ังฯ พ.ศ. 2544 – พ.ศ. 2562 90 78.45 77.60 78.76 80 70 74.30 5.30 60 61.83 1.27 50 02..1782 42..6862 24..8576 2560 40 2548 2550 2554 30 บตั รเสยี vote no 20 10 10.56 0 2.43 2544 ผใู้ ชส้ ทิ ธิ� นอกจากน้ี เมือ่ เปรยี บเทียบจ�ำนวนผู้มาใช้สิทธเ์ิ ลอื กต้งั บตั รเสีย และไม่ประสงค์ลงคะแนน ในแตล่ ะ เขตเลือกต้ังพบว่า ผู้มาใช้สิทธิ์เลือกต้ังมากท่ีสุด คือ เขต 1 ร้อยละ 80.94 รองลงมา คือ เขต 3 ร้อยละ 78.76 และ เขต 2 รอ้ ยละ 77.21 (ตามตารางท่ี 13)

115 ตารางที่ 13 เปรียบเทียบร้อยละผู้มาใช้สิทธ์ิเลือกตั้ง บัตรเสีย และไม่ประสงค์ลงคะแนน แต่ละเขต เลอื กตั้ง ในการเลือกตั้งสมาชกิ ผแู้ ทนราษฎร จงั หวดั พะเยา วนั ที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2562 เขตเลือกต้ังท่ี ผ้มู าใชส้ ทิ ธเิ์ ลือกตัง้ บัตรเสีย บัตรไม่ประสงค์ลงคะแนน 1 80.94 9.83 1.58 2 77.21 4.68 1.35 3 78.76 6.64 1.1 และเมื่อเทียบเป็นรายเขตเลือกตั้ง ต้ังแต่การเลือกต้ัง พ.ศ. 2544 (ยกเว้นการเลือกตัง พ.ศ. 2550 ที่มีเขตเลือกต้ังท้ังจังหวัด) สามารถวิเคราะห์ความแตกต่างของการใช้สิทธิ์เลือกตั้ง บัตรเสีย และไม่ประสงค ์ ลงคะแนน ไดด้ งั น้ี แผนภูมิท่ี 4 แสดงการเปรียบเทียบร้อยละผู้มาใช้สิทธิ์เลือกต้ังสมาชิกผู้แทนราษฎรจังหวัดพะเยา ในแตล่ ะเขต พ.ศ. 2544, พ.ศ. 2548, พ.ศ. 2554 และ พ.ศ. 2562 2542 2548 2554 2562 80.94 79.25 78.14 77.21 77.41 82 76.05 80 75.34 74.87 78 76 75.11 72.65 74.82 74 73.51 2562 72 2554 2548 70 2542 68 เขต 1 เขต2 เขต3 กรณีผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้ง พบว่าทุกเขตเลือกต้ังฯ ของจังหวัดพะเยาต้ังแต่การเลือกต้ัง พ.ศ. 2554 จ�ำนวนผู้มาใช้สิทธิ์เกินร้อยละ 70 โดยผู้มาใช้สิทธ์ิเลือกตั้งของเขตเลือกต้ังท่ี 1 มีจ�ำนวนมากที่สุด โดยเฉพาะ การเลือกตัง้ วันท่ี 24 มีนาคม พ.ศ. 2562 สูงถึงรอ้ ยละ 80.04 (ดงั แผนภมู ทิ ่ี 4)

116 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา แผนภูมทิ ่ี 5 แสดงการเปรียบเทียบรอ้ ยละบัตรเสยี ในการเลือกต้งั สมาชิกผแู้ ทนราษฎรจงั หวัดพะเยา ในแตล่ ะเขต พ.ศ. 2544, พ.ศ. 2548, พ.ศ. 2554 และ พ.ศ. 2562 18 16.17 16 14 12.67 13.36 12 10 9.38 8 6 4.68 5.3 4.39 3.08 3.29 3.57 2.6 4 2.89 2 0 เขต 2 เขต 3 เขต 1 2544 2548 2554 2562 กรณีบัตรเสีย ซ่ึงสามารถบ่งบอกถึงความเข้าใจของผู้ใช้สิทธิ์เลือกต้ังฯ พบว่าจ�ำนวนบัตรเสียของ การเลือกตั้ง พ.ศ. 2544 มีจ�ำนวนมากท่สี ดุ โดยเฉลย่ี ถึงร้อยละ 10.58 ดังแผนภมู ิที่ 5 ทั้งน้ี เปน็ ผลเนอ่ื งมาจาก การเปล่ียนรูปแบบการเลือกต้ังตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 ให้มีการเลือกตั้งโดยใช้ บัตรเลือกต้ัง 2 บัตร ซ่ึงในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2562 ก็พบได้ว่าจ�ำนวนบัตรเสียที่เพิ่มมากข้ึนจากการเลือกตั้ง พ.ศ. 2554 เป็นผลจากการเปลี่ยนระบบการเลือกต้ัง และการไม่มีช่ือผู้สมัครในบัตรเลือกตั้งครั้งนี้ โดยพบว่า เขต 1 (ในการเลือกต้ังพ.ศ. 2554 และ พ.ศ. 2562) และเขต 3 (พ.ศ. 2544 และ 2548) มีจ�ำนวนบัตรเสีย สงู สดุ สูงสุด

117 แผนภูมิที่ 6 แสดงการเปรียบเทียบร้อยละของบัตรไม่เลือกผู้ใดในเลือกตั้งสมาชิกผู้แทนราษฎร จังหวดั พะเยา ในแต่ละเขต พ.ศ. 2544, พ.ศ. 2548, พ.ศ. 2554 และ พ.ศ. 2562 4.39 4.18 4.18 3.57 4.5 3.08 4 3.63 3.63 2.04 2.04 3.5 1.35 1.27 3 เขต 2 เขต 3 2.5 2544 2548 2554 2562 2 1.58 1.5 1 0.5 0 เขต 1 กรณีบัตรไม่เลือกผู้ใด ในการเลือกตั้งสามารถแสดงถึงนัยยะทางการเมืองได้ เช่น การไม่เห็นด้วยกับ การจัดการเลือกตั้ง หรือการไม่มีผู้สมัครที่ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งสนใจเลือกในการเลือกต้ังครั้งนั้น แต่จากข้อมูล เปรยี บเทยี บในการเลอื กตงั้ ทผี่ า่ นมา (แผนภมู ทิ ่ี 6) สามารถเหน็ ไดอ้ ยา่ งชดั เจนวา่ ในการเลอื กตงั้ ครง้ั นี้ มจี �ำนวนบตั ร ดงั กลา่ วลดลงในทกุ เขตเลอื กตง้ั ฯ ทง้ั นี้ นอกจากจะสะทอ้ นความตอ้ งการในการเลอื กผสู้ มคั รหรอื พรรคการเมอื ง ในเลอื กตง้ั ครงั้ นอี้ ยา่ งชดั เจนของผมู้ สี ทิ ธเ์ิ ลอื กตง้ั แลว้ ยงั เปน็ ผลสะทอ้ นจากการทผี่ มู้ สี ทิ ธเ์ิ ลอื กตงั้ ฯ ตอ้ งการเหน็ การเปลี่ยนแปลงทั้งในระดับประเทศ ระดับจังหวัด และท้องถิ่นของตน โดยม่ันใจว่าคะแนนเสียงของตน จะมผี ลตอ่ การค�ำนวณทนี่ งั่ ของ ส.ส. ทงั้ แบบแบง่ เขต แบบบญั ชรี ายชอื่ รวมถงึ การเลอื กนายกรฐั มนตรที างออ้ ม ดว้ ย หลังจากท่ีการเลือกต้ังไม่ไดจ้ ัดข้นึ ตงั้ แต่ พ.ศ. 2557 อย่างไรก็ตาม สาเหตุที่ส�ำคัญอีกประการหนึ่ง อาจเป็นผลจากรัฐธรรมนูญดังที่กล่าวไว้ข้างต้น น�ำมาสู่การที่พรรคการเมืองส่งผู้สมัครลงเลือกตั้งฯ ในแบบแบ่งเขตเป็นจ�ำนวนมาก ซ่ึงหมายความว่าผู้มีสิทธ ์ิ ในจังหวดั พะเยามตี วั เลอื กท่ีเพ่ิมมากขึน้ เช่นกนั

118 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา 4.4.2 ผลการเลอื กตั้ง จากผลการเลือกต้ังที่เป็นทางการในการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพะเยา พ.ศ. 2562 มคี วามแตกตา่ งจากการเลอื กตงั้ ฯ ตงั้ แต่ พ.ศ. 2544 กลา่ วคอื ผสู้ มคั รจากพรรคเพอ่ื ไทยซงึ่ เปน็ อดตี ผแู้ ทนราษฎร จงั หวัดพะเยา ในเขตเลอื กตง้ั ที่ 1 (อ�ำเภอเมอื งและ อ�ำเภอแม่ใจ) และ 3 (อ�ำเภอดอกค�ำใต,้ อ�ำเภอปง, อ�ำเภอ เชยี งมว่ น และอ�ำเภอภกู ามยาว) ไมช่ นะการเลอื กตงั้ ในครง้ั นี้ โดยผชู้ นะการเลอื กตง้ั ในเขต 1 และ 3 คอื ผสู้ มคั ร จากพรรคพลังประชารัฐ สว่ นในเขตเลอื กต้ังท่ี 2 (อ�ำเภอเชียงค�ำ อ�ำเภอจุน อ�ำเภอภซู าง) ยังคงเปน็ ผสู้ มัครจาก พรรคเพอ่ื ไทยเชน่ เดมิ โดยคะแนนของผูส้ มคั รฯ ทไ่ี ด้รบั เลอื กเปน็ อนั ดับหน่ึงแต่ละเขตเลือกตั้งดงั ตารางท่ี 14 ตารางท่ี 14 ผลคะแนนและจ�ำนวนร้อยละคะแนนของผู้สมัครฯ ท่ีได้รับเลือกเป็นอันดับหนึ่งแต่ละ เขตเลือกตัง้ ในการเลือกต้งั วันท่ี 24 มนี าคม พ.ศ. 2562 เขตเลอื กต้ังที่ ชือ่ สกลุ ผ้สู มัคร สังกดั พรรคการเมือง คะแนนท่ไี ด้รบั รอ้ ยละ 1 2 นายธรรมนสั พรหมเผา่ พลังประชารฐั 52,417 50.04 3 นายวสิ ทุ ธ์ิ ไชยณรณุ เพอื่ ไทย 37,503 37.71 นายจีรเดช ศรวี ิราช 41,885 40.12% พลงั ประชารฐั จากคะแนนดงั กลา่ ว ผลู้ งสมคั รฯ ทไ่ี ดร้ บั คะแนนเสยี งสงู สดุ ในจงั หวดั พะเยา คอื นายธรรมนสั พรหมเผา่ ผ้ลู งสมคั รรบั เลือกต้งั ในเขตเลอื กต้งั ที่ 1 จากพรรคพลังประชารฐั โดยจะกลา่ วรายละเอยี ดในหัวขอ้ ตอ่ ไป ผลการเลือกตั้งเขตเลอื กตัง้ ท่ี 1 เขตเลอื กตงั้ ท่ี 1 ประกอบดว้ ย อ�ำเภอเมอื งและอ�ำเภอแมใ่ จ โดยผมู้ สี ทิ ธเิ์ ลอื กตงั้ จ�ำนวน 129,415 คน ใช้สิทธเ์ิ ลือกต้งั จ�ำนวน 104,748 คดิ เป็นร้อยละ 80.94 จากผู้สมัครจ�ำนวนท้ังส้ิน 27 คน โดยผลการเลือกต้ังฯ ปรากฏว่า ผู้สมัครหมายเลข 15 ร้อยเอก ธรรมนัส พรมเผา่ จากพรรคพลังประชารฐั เป็นผไู้ ดร้ ับเลอื กต้งั ฯ อนั ดับหน่ึง ไดค้ ะแนน 39,475 คิดเปน็ รอ้ ยละ 50.04 โดยอันดับสอง คือ ผู้สมัครหมายเลข 7 นางสาวอรุณ ช�ำนาญยา พรรคเพ่ือไทย ได้คะแนน 16,326 คดิ เปน็ รอ้ ยละ 20.98 และ อนั ดบั สาม คอื ผสู้ มคั รหมายเลข 2 นายภวู ดล ศรเี นยี น พรรคอนาคตใหม่ ไดค้ ะแนน 21,917 คิดเป็นร้อยละ 15.59 ทั้งน้ี ผลการเลือกตั้งของผู้ได้รับเลือกต้ังในอันดับ 1-3 ท้ังในอ�ำเภอเมืองและ อ�ำเภอแมใ่ จ มีลักษณะเปน็ ไปในทิศทางเดียวกัน (ตามตารางท่ี 15)

119 ตารางที่ 15 ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผ้แู ทนราษฎร พ.ศ. 2562 เขตเลอื กตง้ั ท่ี 1 จังหวดั พะเยา หมายเลข ชอื่ สกุลผสู้ มคั ร สังกัด อ.เมอื ง อ.แมใ่ จ ในเขต นอกเขต รวม ประจำ� ตัว พรรคการเมอื ง ผูส้ มคั ร 208 16,326 1 ร.ท. อ�ำนวย วรรณมณี ประชาภวิ ัฒน์ 154 37 1 16 9,716 2362 122 4,126 304 2 นายภวู ดล ศรีเนียน อนาคตใหม่ 154 223 48 2 31 3 นายทักษิณ กรี ติศักดิว์ รกุล เพื่อชาติ 86 43 - 25 199 253 4 นายชวนันทร์ เสธา รกั ษผ์ ืนป่า 21,971 ประเทศไทย 221 2,462 5 นางทศั นีย์ สมธิ แผ่นดนิ ธรรม 145 47 1 6 242 1,220 6 นายชนแดน กลุ ปญั ญา พลังท้องถ่ินไทย 158 72 2 21 115 7 นางสาวอรณุ ี ช�ำนาญยา เพ่ือไทย 13,198 5,317 148 3,308 134 414 8 นายไพรัตน์ เสมอเชอ้ื พลังปวงชนไทย 172 30 1 18 52,417 157 9 นายอนพุ งษ์ มาค�ำ ประชาธิปัตย์ 1,618 465 6 373 112 26 10 นายฉัตรชัย ใจเย็น รวมใจไทย 55 169 - 18 169 180 11 นายดลธรรม ธรรมเดช เสรีรวมไทย 789 191 35 196 118 12 นายธนาพัฒน์ เผา่ แก้ว รวมพลัง 73 23 - 19 142 ประชาชาติไทย 13 นางสาวธนิตา ชยั วร ประชานยิ ม 78 52 - 4 14 นางสาวธนพร เจนใจ เพอื่ แผ่นดิน 314 88 - 12 15 นายธรรมนสั พรหมเผ่า พลังประชารฐั 39,475 10,146 137 2,659 16 นายธวชั ชยั รตั นพทั ธยากร ภราดรภาพ 117 34 - 6 17 นายปรัชญา สะทา้ นพายัพ พลังชาตไิ ทย 80 23 1 8 18 นางสาวนงนภสั ปญั ญาวงศ์ ประชากรไทย 15 3 4 4 19 นายศฤงคาร ข่ายสวุ รรณ์ ไทยศรวี ไิ ลย์ 134 13 1 21 20 นายวิศษิ ฎ์ สุปรยี าพร ครไู ทยเพอ่ื 135 24 - 21 ประชาชน 21 ด.ต.เจริญ เทพมา ประชาชนปฏิรูป 80 33 1 4 22 นายเชษฐวรศิลป์ ใฝใ่ จ พลงั ไทยรกั ไทย 96 22 2 22

120 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา หมายเลข สังกดั อ.เมอื ง อ.แมใ่ จ ในเขต นอกเขต รวม ประจ�ำตวั ชอ่ื สกลุ ผสู้ มัคร พรรคการเมือง 165 38 3 48 ผสู้ มัคร ภมู ิใจไทย 254 23 นางสาวชญาพิชญ์ เศรษฐกิจใหม่ 547 103 3 150 803 พวงมาลยั ชาติพนั ธ์ไทย 112 40 14 157 24 นายจ�ำรอง พง่ึ สขุ ไทรักธรรม 18 7 - 3 28 25 นางสาวศริ เิ วศน์ 47 - 2 135 ประชาธรรมไทย 86 มหาวรรณศรี 129,415 26 นายโชคภาดล พรหมโน 104,748 27 นายภูวนยั เครอื นา่ น 80.94 ขอ้ มลู การลงคะแนนใชส้ ิทธิ์เลอื กตัง้ 4,168 3.98 จ�ำนวนผูม้ ีสทิ ธิเ์ ลอื กต้ัง 100,710 28,705 1,659 1.58 ผ้มู าใช้สิทธิ์ 71,836 20,661 515 11,736 จ�ำนวนผมู้ าใชส้ ทิ ธค์ิ ดิ เปน็ รอ้ ยละ 71.33 71.98 บัตรเสีย 2,953 950 17 248 บัตรเสยี คดิ เป็นร้อยละ 4.11 4.60 3.30 2.11 บัตรไมเ่ ลอื กผ้สู มคั รใด 1,035 234 27 363 บตั รไมเ่ ลอื กผ้สู มคั รใดคดิ เป็นรอ้ ยละ 1.44 1.13 1.13 3.09 แต่อย่างไรก็ตาม ปรากฏว่าผลคะแนนเสียงจากผู้มีสิทธิ์เลือกต้ังล่วงหน้า นอกเขตเลือกตั้ง (ในวันท่ี 17 มีนาคม พ.ศ. 2562) กลับมีความแตกต่างจากการเลือกต้ังในเขต (วันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2562) กล่าวคือ ผู้ได้รับเลือกต้ังอันดับหนึ่ง คือ ผู้สมัครหมายเลข 2 นายภูวดล ศรีเนียน พรรคอนาคตใหม่ อันดับสอง คือ ผสู้ มคั รหมายเลข 7 นางสาวอรณุ ช�ำนาญยา และอนั ดบั สาม คอื ผสู้ มคั รหมายเลข 15 รอ้ ยเอกธรรมนสั พรหมเผา่ จากพรรคพลังประชารัฐ ซ่ึงผู้สมัครกลุ่มนี้คณะผู้วิจัยมีความเห็นว่าผู้มีสิทธ์ิเลือกตั้งนอกเขตอาจเป็นตัวแทน ของผู้มีสิทธ์ิเลือกต้ังฯ ที่มีความผูกพันธ์กับผู้สมัครรับเลือกต้ังฯ น้อยกว่าผู้มีสิทธ์ิเลือกต้ังในเขตจังหวัดพะเยา จึงอาจมีปจั จัยท่ีส่งผลการตัดสินใจในการลงคะแนนเสยี งเลอื กต้ังท่ีแตกตา่ งกนั

121 ตารางที่ 16 คะแนนผู้ได้รับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดพะเยา ในการเลือกตง้ั ฯ พ.ศ. 2544 -2562 การเลอื กต้ัง ผู้ชนะการเลือกต้ัง สังกดั คะแนน รอ้ ยละของ หมายเหตุ พ.ศ. พรรคการเมอื ง ท่ไี ดร้ บั ผูม้ าใชส้ ทิ ธ์ิ (ชนะการเลือกตั้ง 2544 นางสาวอรณุ ี ช�ำนาญยา ไทยรกั ไทย 26,924 35.37 ครัง้ แรก) 2548 นางสาวอรุณี ช�ำนาญยา ไทยรักไทย 51,739 อนั ดับ 2 จาก 2550 นางสาวอรุณี ช�ำนาญยา พลงั ประชาชน 132,365 56.37 เขตเดยี วทว่ั จงั หวดั 19.19 (ชนะการเลือกตั้ง 2554 นางสาวอรณุ ี ช�ำนาญยา เพื่อไทย 45,504 2560 นายธรรมนัส พรหมเผ่า 44.25 ครง้ั แรก) พลังประชารัฐ 52,417 50.04 โดยเม่ือพิจารณาผลการเลือกต้ัง พ.ศ. 2544 - 2556 น้ี (ดังตารางที่ 16) ผู้ท่ีได้รับเลือกตั้งใน เขตเลือกต้ังท่ี 1 คือ นางสาวอรุณี ช�ำนาญยา จากพรรคเพ่ือไทย (หมายความครอบคลุมถึงพรรคไทยรักไทย และพรรคพลังประชาชน) ดังนั้น หากพิจารณาแต่การเลือกตั้งฯ แบบแบ่งเขต รูปแบบเขตเดียว เบอร์เดียว ท่ีใช้ในการเลือกต้ังฯ ในพ.ศ. 2544, พ.ศ. 2548 และ พ.ศ. 2557 น้ัน ผลการเลือกตั้งปรากฏว่า นางสาวอรุณี ไดร้ บั คะแนนเสยี งมากทส่ี ดุ ใน พ.ศ. 2548 รอ้ ยละ 56.37 นอกจากนนั้ คะแนนเสยี งสนบั สนนุ ในการเลอื กตง้ั ของ นางสาวอรณุ นี อ้ ยกวา่ รอ้ ยละ 50 อยา่ งไรกต็ าม แมว้ า่ การเลอื กตง้ั แบบแบง่ เขตตามรฐั ธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจกั รไทย พ.ศ. 2540, 2550 จะใชก้ ารเลอื กตงั้ แบบเสยี งขา้ งมากธรรมดาโดยผไู้ ดร้ บั คะแนนสงู สดุ คอื ผชู้ นะ แตจ่ ากคะแนนเสยี ง ดังกล่าว แสดงให้เห็นถึงฐานเสียงสนับสนุนนางสาวอรุณีในเขตเลือกต้ังท่ี 1 อาจมีไม่มากพอที่จะส่งผลให้ชนะ การเลือกตง้ั ฯ ครงั้ นี้

122 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา แผนภูมิท่ี 7 แสดงสัดส่วนของคะแนนเสียงการเลือกต้ังฯ พ.ศ. 2562 แบบแบ่งเขตเลือกตั้งท่ี 1 จังหวัดพะเยา นายธรรมนัส พรหมเผา่ นางสาวศิรเิ วศน์ มหาวรรณศรี 53% นายจาํ รอง พง� สขุ 0% Other 1% นายโชคภาดล พรหมโน 2% นาย0ภ%วู นยั เครือน่าน นายภวู ดล ศรีเนียน 0% 17% นายศฤงคาร ข่ายสวุ รรณ์ นางสาวชญาพิชญ์ พวงมาลยั นายวิศิษฎ์ สปุ รียาพร 0% นางสาวอรุณี ชาํ นาญยา 0% 22% ด.ต.เจรญิ 0เท%พมา นายเชษฐวรศลิ ป์ ใ0ฝ%่ใจ 0% ร.ท. อาํ นวย วรรณมณี นายภวู ดล ศรีเนยี น นายทกั ษิณ กีรติศกั ดว�ิ รกลุ นายชวนนั ทร์ เสธา นางทศั นีย์ สมธิ นายชนแดน กลุ ปัญญา นางสาวอรุณี ชาํ นาญยา นาย�พรตั น์ เสมอเชือ� นายอนพุ งษ์ มาคาํ นายฉตั รชยั ใจเย็น นายดลธรรม ธรรมเดช นายธนาพฒั น์ เผ่าแกว้ นางสาวธนติ า ชยั วร นางสาวธนพร เจนใจ นายธรรมนสั พรหมเผ่า นายธวชั ชยั รตั นพทั ธยากร นายปรชั ญา สะทา้ นพายพั นางสาวนงนภสั ปัญญาวงศ์ นายศฤงคาร ข่ายสวุ รรณ์ นายวิศษิ ฎ์ สปุ รียาพร ด.ต.เจรญิ เทพมา นายเชษฐวรศลิ ป์ ใฝ่ใจ นางสาวชญาพชิ ญ์ พวงมาลยั นายจาํ รอง พ�งสขุ นางสาวศริ ิเวศน์ มหาวรรณศรี นายโชคภาดล พรหมโน นายภวู นยั เครอื นา่ น ดังนน้ั เม่อื เทยี บกับผลการเลอื กตง้ั ฯ วนั ที่ 24 มนี าคม พ.ศ. 2562 การที่นางสาวอรณุ ี ได้รับคะแนน ลดลงเหลอื รอ้ ยละ 20.98 (ดงั แผนภมู ทิ ่ี 7) โดยประเดน็ ดงั กลา่ วคณะผวู้ จิ ยั เหน็ วา่ สว่ นหนงึ่ เปน็ ผลจากตวั บคุ คล ในการย้ายพรรคของนายธรรมนัส ซ่ึงเคยเป็นสมาชิกพรรคเพ่ือไทย และเป็นอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อของพรรคเพ่ือไทย สู่การเป็นผู้สมัครในเขตเลือกตั้งที่ 1 ของพรรคพลังประชารัฐ โดย นายธรรมนสั พรหมเผา่ ถอื วา่ เปน็ บคุ คลทไี่ ดร้ บั การยอมรบั ทงั้ การเลอื กตงั้ ระดบั ชาตแิ ละการเลอื กตงั้ ระดบั ทอ้ งถนิ่ แม้จะไม่เคยเป็นผู้สมัครในการเมืองท้องถ่ิน แต่ก็เป็นผู้มีสายสัมพันธ์ที่ดีกับข้าราชการท้องถิ่นในจังหวัดพะเยา จ�ำนวนมาก รวบถึงบทบาทด้านสังคมและกีฬาผ่านการสนับสนุนมูลนิธิธรรมนัสพรหมเผ่า นายกสมาคม ชาวพะเยา นายกสมาคมกีฬาพะเยา และประธานสโมสรฟุตบอลพะเยาเอฟซี ซง่ึ การยา้ ยพรรคของนายธรรมนสั ได้ส่งผลให้ฐานคะแนนเสียงของพรรคเพื่อไทยบางส่วนเปลี่ยนมาสนับสนุนพรรคพลังประชารัฐ โดยเฉพาะ ในกลมุ่ ผสู้ ูงอายกุ ลมุ่ ผูน้ �ำท้องถิน่ และผู้น�ำชุมชน นอกจากนี้ กระแสของการจดั ตงั้ พรรคการเมอื งใหม่ เชน่ กรณพี รรคอนาคตใหมก่ เ็ ปน็ ปจั จยั อยา่ งหนง่ึ ท่ที �ำใหค้ ะแนนเสียงของผูม้ สี ทิ ธ์ิเลือกตง้ั ในกลมุ่ ประชากรวัย 27 – 36 ปี ในการสนับสนนุ นางสาวอรุณหี ายไป

123 สว่ นในประเดน็ นโยบายอาจมผี ลกระทบตอ่ การเลอื กตงั้ ในจงั หวดั พะเยานอ้ ยกวา่ ประเดน็ แรก เพราะ เนอื่ งจากทงั้ พรรคเพอื่ ไทยและพรรคประชารฐั ตา่ งมนี โยบายเรอื่ งการสนบั สนนุ การเกษตรและสวสั ดกิ ารคลา้ ยกนั เว้นเพียงแต่ในช่วงวันก่อนการเลือกตั้งที่มีกระแสการปล่อยข่าวลือถึงสวัสดิการผู้สูงอายุท่ีเคยได้รับอาจจะไม่ได้ สนบั สนนุ หากมกี ารจดั ตงั้ รฐั บาลใหม่ กอ็ าจสง่ ผลตอ่ การตดั สนิ ใจในการลงคะแนนเสยี งของผมู้ สี ทิ ธเ์ิ ลอื กตงั้ บางกลมุ่ ผลการเลือกตัง้ เขตเลือกตงั้ ท่ี 2 เขตเลือกตั้งที่ 2 ประกอบด้วย อ�ำเภอเชียงค�ำ อ�ำเภอจุน อ�ำเภอภูซาง โดยผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งจ�ำนวน 133,608 คน มผี มู้ าใช้สิทธิ์จ�ำนวน 99,461 คดิ เป็นร้อยละ 77.21 จากผสู้ มคั รจ�ำนวนทง้ั สน้ิ 28 คน โดยผลการเลอื กตงั้ ฯ ปรากฏวา่ ผสู้ มคั รหมายเลข 4 นายวสิ ทุ ธิ์ ไชยณรณุ จากพรรคเพ่ือไทย ได้คะแนน 37,503 คิดเป็นร้อยละ 37.71 เป็นผู้ได้รับเลือกต้ังฯ อันดับหน่ึง ซ่ึงถือว่าเป็น เขตเลอื กตง้ั เดยี วเทา่ นนั้ ทผี่ ลู้ งสมคั รจากพรรคเพอื่ ไทยไดร้ บั เลอื กใหเ้ ปน็ สมาชกิ สภาผแู้ ทนราษฎรในการเลอื กตงั้ ครงั้ น้ี โดยอนั ดบั สอง คอื ผสู้ มคั รหมายเลข 16 นายธวชั สทุ ธวงค์ พรรคพลงั ประชารฐั คะแนน 27,017 คดิ เปน็ รอ้ ยละ 27.16 และ อนั ดบั สาม คือ ผู้สมคั รหมายเลข 12 นายบ�ำรุง สกั ลอ พรรคอนาคตใหม่ คะแนน 19,008 คดิ เป็นร้อยละ 19.11 ดังตารางที่ 17 ตารางท่ี 17 ผลคะแนนการเลอื กตั้ง ส.ส. วนั ที่ 24 มนี าคม 2562 เขตเลอื กต้ังท่ี 2 จงั หวดั พะเยา หมายเลข ชือ่ สกุลผสู้ มัคร สังกดั เชยี งคำ� จนุ ภซู าง ในเขต นอกเขต รวม ประจำ� ตวั พรรคการเมอื ง ผูส้ มคั ร เสรีรวมไทย 894 378 461 30 263 2,026 1 นายภาณุพล จอมศรี 49 0 16 234 2 นายวิทยา ศรีจนั ทร์ พลงั ปวงชนไทย 126 43 95 0 42 329 3 นายอรา่ ม จันทรจ์ ม รวมพลัง 117 75 6,857 119 4,441 37,503 4 นายวิสุทธิ์ ไชยณรุณ ประชาชาตไิ ทย 62 0 6 211 5 นายขวญั ชยั บัวผัด 278 1 22 602 6 วา่ ทรี่ อ้ ยโท ทศั พล เพือ่ ไทย 15,656 10,430 มองช่อบิดร ประชาภวิ ัฒน์ 84 59 7 นายปฐมพล ชุมภู 8 นางสาวอัจฉราวดี ประชาชาติ 213 88 สมฤทธ์ิ พลงั ทอ้ งถิน่ ไท 266 64 54 2 34 420 20 1 16 147 ประชานิยม 72 38

124 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา หมายเลข ชอื่ สกุลผ้สู มคั ร สังกัด เชยี งคำ� จุน ภูซาง ในเขต นอกเขต รวม ประจ�ำตัว พรรคการเมอื ง ผูส้ มัคร 9 นายพเิ ชษฐ์ ไชยเนตร เพื่อชาติ 286 83 106 2 65 542 10 นายกาจพล เอิบสขุ สริ ิ ประชาธปิ ัตย์ 883 555 266 12 307 2,023 11 นายนติ รา ใจมูล รักษ์ผนื ปา่ 116 37 28 1 30 212 ประเทศไทย 12 นายบ�ำรงุ สักลอ อนาคตใหม่ 6,980 4,413 3,345 89 4,172 19,008 13 ร้อยตรี สุทธิวฒั น์ เพอ่ื แผ่นดิน 27 22 23 0 9 81 แสนโอย 14 นายเตชษิ ฐ์ ไวทยกลุ รวมใจไทย 68 59 14 1 16 158 15 ร้อยตรี ครองสขุ ค�ำภักดี ภราดรภาพ 151 188 72 2 17 430 16 นายธวัช สุทธวงค์ พลงั ประชารัฐ 12,227 8,037 5,370 415 968 27,017 17 นายชูชาติ ธนะขจิตคดู ี พลงั ชาตไิ ทย 59 55 46 0 10 170 18 นายปณชัย หายโศก ประชากรไทย 99 15 8 1 5 128 19 นายอาทติ ย์ วงศใ์ หญ่ ครูไทยเพือ่ 69 27 34 4 13 147 ประชาชน 20 นายชูเชิด ปยิ วรรณหงส์ ประชาชน 34 44 11 1 7 97 ปฏิรปู 21 นายสุรศกั ด์ิ ทุมสิทธิ์ ไทยศรีวิไลย์ 64 60 34 0 12 170 22 นางสาวฉลองขวญั ภูมิใจไทย 64 149 31 2 40 286 บุญรกั ษา 23 นายจติ ร วงศจ์ มุ ปู พลงั ไทยรกั ไทย 44 52 16 0 19 131 24 นางสาวกญั ญารตั น์ ยินดี เศรษฐกิจใหม่ 362 259 157 3 102 883 25 นายกิตตพิ งศ์ พลงั 23 18 7 0 1 49 ใจเปรมปรีดี แผ่นดนิ ทอง 26 รอ้ ยตรี ทวี สกุ นั ทา ชาตพิ นั ธ์ไุ ทย 150 95 51 1 15 312 27 นายสุกิจ ปันสุวรรณ พลัง 25 30 14 0 6 75 ประชาธิปไตย 28 นายวิสา บุญนัดดา ไทรักธรรม 36 12 26 1 4 79

125 หมายเลข ชอ่ื สกลุ ผูส้ มคั ร สงั กัด เชยี งคำ� จุน ภูซาง ในเขต นอกเขต รวม ประจ�ำตัว พรรคการเมอื ง ผูส้ มัคร ขอ้ มลู การลงคะแนนใชส้ ิทธ์เิ ลอื กต้ัง จ�ำนวนผมู้ ีสทิ ธ์เิ ลอื กต้ัง 62,078 40,590 26,158 128,826 ผ้มู าใช้สทิ ธิ์ 41.733 27,160 18,536 750 11,282 99,461 จ�ำนวนผู้มาใชส้ ทิ ธ์ิคดิ เปน็ ร้อยละ 67.23 66.91 70.86 77.21 บตั รเสีย 1,946 1,510 831 44 320 4,651 บตั รเสยี คิดเปน็ ร้อยละ 4.66 5.56 4.48 5.87 2.84 4.68 บัตรไม่เลอื กผสู้ มัครใด 592 265 161 18 304 1,340 บตั รไม่เลอื กผ้สู มคั รใดคิดเป็นร้อยละ 1.42 0.98 0.87 2.40 2.69 1.35 ท่ีมา คณะกรรมการการเลือกตง้ั จงั หวัดพะเยา (2562) ทั้งน้ี ผลการเลือกต้ังของผู้ได้รับเลือกต้ังในอันดับ 1 - 3 ในทุกอ�ำเภอ และผลการเลือกตั้ง ผมู้ สี ทิ ธเิ์ ลอื กตงั้ ลว่ งหนา้ นอกเขตเลอื กตงั้ (ในวนั ที่ 17 มนี าคม พ.ศ. 2562) กม็ ลี กั ษณะเปน็ ไปในทศิ ทางเดยี วกนั ซึ่งถือว่าผลการเลือกต้ังดังกล่าวนายวิสุทธ์ิ ยังคงได้รับความนิยมในเขตเลือกต้ัง จากผู้มีสิทธ์ิเลือกต้ังในเขต และนอกเขตเลือกต้งั ตามตารางที่ 18 ตารางท่ี 18 คะแนนผู้ได้รับเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขตเลือกต้ังที่ 2 จังหวัดพะเยา ในการเลอื กตัง้ ฯ พ.ศ. 2544 -2562 การเลอื กตงั้ ผูช้ นะการเลือกตัง้ สงั กดั คะแนนท่ี ร้อยละของ หมายเหตุ พ.ศ. พรรคการเมือง ได้รบั ผมู้ าใชส้ ิทธ์ิ (ชนะการเลือกตง้ั คร้งั 47386 2544 นายวสิ ุทธิ์ ไชยณรณุ ไทยรกั ไทย 64.17 แรก) 61,097 2548 นายวสิ ุทธิ์ ไชยณรณุ ไทยรักไทย 134,498 69.31 2550 นายวิสุทธิ์ ไชยณรุณ พลังประชาชน 67,730 19.19 อันดับ 1 จากระบบเขต 2554 นายวิสุทธ์ิ ไชยณรณุ เพอื่ ไทย 59,196 เดียวทวั่ จงั หวดั 2560 นายวิสทุ ธ์ิ ไชยณรณุ เพื่อไทย 72.43 37.71

126 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา โดยเมอื่ พจิ ารณาผลการเลอื กตงั้ ตอ่ การเลอื กตง้ั พ.ศ. 2544 นายวสิ ทุ ธ์ิ ของพรรคเพอ่ื ไทย (หมายความ ครอบคลุมถึงพรรคไทยรักไทย และพลังพลังประชาชน) คือผู้ลงสมัครท่ีได้รับคะแนนเสียงมากกว่าร้อยละ 50 ทุกคร้ัง โดยเฉพาะการเลือกต้ัง พ.ศ. 2550 นายวิสุทธ์ิยังผู้สมัครรับเลือกต้ังที่ได้รับการเลือกในอันดับ 1 ของ จังหวัด ซ่ึงผลการเลือกต้ังดังกล่าวถือได้ว่านายวิสุทธิ์เป็นนักการเมืองคนหนึ่งที่มีฐานเสียงที่ม่ันคงในจังหวัด พะเยา แมว้ า่ การเลอื กตง้ั ครง้ั นจี้ ะมคี ะแนนเสยี งทล่ี ดลงเหลอื เพยี งรอ้ ยละ 37.71 (ตามแผนภมู ทิ ่ี 8) สว่ นหนงึ่ นน้ั อาจเปน็ ผลจากรปู แบบของการเลอื กตงั้ ตามรฐั ธรรมนญู ฯ พ.ศ. 2560 ทที่ �ำใหเ้ กดิ ผสู้ มคั รหลายรายในเขตเลอื กตง้ั ท�ำให้คะแนนเสียงกระจายในผู้สมัครรายอ่ืน ๆ รวมทั้งกระแสข่าวด้านลบของนายวิสุทธ์ิตามหน้าหนังสือพิมพ์ และโทรทัศน์ แม้นายวิสุทธ์ิจะให้การปฏิเสธหรือมองว่าเป็นกลยุทธ์ของพรรคคู่แข่งในการเลือกต้ังคร้ังน้ี ก็อาจเป็นส่วนหนงึ่ ของคะแนนเสยี งที่ลดลง แผนภูมิท่ี 8 แสดงสัดส่วนของคะแนนเสียงการเลือกตั้งฯ พ.ศ. 2562 แบบแบ่งเขตเลือกตั้งท่ี 2 จงั หวดั พะเยา นายบาํ รุง สักลอ นายธวชั สุทธวงค์ นายกติ ตพิ งศ์ ใจเปรมปรีดี 20% 29% 0% รอ้ ยตรี ทวี สกุ นั ทา 0% Other 2% นายสกุ ิจ ปันสวุ รรณ นายวิสา0%บญุ นดั ดา นายจิตร วงศจ์ มุ ปู 0% นางสาวฉลองขวญั บญุ รกั ษา 0% 0% นายอาทิตย์ วงศใ์ หญ่ 0% นายชเู ชดิ ปิยวรรณหงส์ นายสรุ ศกั ดิ� ท0มุ %สทิ ธิ� 0% นายวิสุทธิ� ไชยณรุณ นายวิทยา ศรจี นั ทร์ นายอร่าม จนั ทรจ์ ม นายวสิ ทุ ธิ� ไชยณรุณ 40% นายปฐมพล ชมุ ภู นางสาวอจั ฉราวดี สมฤทธิ� นายนิตรา ใจมลู นายบาํ รุง สกั ลอ นายภาณุพล จอมศรี รอ้ ยตรี ครองสขุ คาํ ภกั ดี นายธวชั สทุ ธวงค์ นายอาทติ ย์ วงศใ์ หญ่ นายชเู ชิด ปิยวรรณหงส์ นายขวญั ชยั บวั ผดั วา่ ท�รี อ้ ยโท ทศั พล มองช่อบดิ ร นายจติ ร วงศจ์ มุ ปู นางสาวกญั ญารตั น์ ยนิ ดี นายสกุ จิ ปันสวุ รรณ นายวิสา บญุ นดั ดา นายพเิ ชษฐ์ ไชยเนตร นายกาจพล เอิบสขุ สริ ิ รอ้ ยตรี สทุ ธิวฒั น์ แสนโอย นายเตชษิ ฐ์ ไวทยกลุ นายชชู าติ ธนะขจติ คดู ี นายปณชยั หายโศก นายสรุ ศกั ดิ� ทมุ สทิ ธิ� นางสาวฉลองขวญั บญุ รกั ษา นายกติ ตพิ งศ์ ใจเปรมปรดี ี รอ้ ยตรี ทวี สกุ นั ทา

127 ส่วนผู้สมัครที่ได้รับเลือกเป็นอันดับสองนั้น คือ นายนายธวัช สุทธวงค์ อดีตสมาชิกองค์การบริหาร สว่ นจงั หวดั พะเยา และเปน็ ประสานงานของมลู นธิ ธิ รรมนสั ซง่ึ ถอื วา่ เปน็ บคุ คลทใ่ี กลช้ ดิ กบั นายธรรมนสั ผสู้ มคั ร รบั เลอื กตงั้ เขต 1 หรอื ประธานยทุ ธศาสตรภ์ าคเหนอื ของพรรคพลงั ประชาชนรฐั โดยการลงสมคั รรบั เลอื กตงั้ ใน ครัง้ น้ี นายธรรมนสั มสี ว่ นช่วยรณรงค์การเลอื กตัง้ ในเขตสองน้ีเช่นกนั ผลการเลอื กตงั้ เขตเลือกต้งั ที่ 3 เขตเลอื กตง้ั ท่ี 3 ประกอบดว้ ย 4 อ�ำเภอ คือ อ�ำเภอดอกค�ำใต้ อ�ำเภอปง อ�ำเภอเชียงมว่ น และอ�ำเภอ ภกู ามยาว โดยผ้มู ีสิทธเิ์ ลือกตั้งจ�ำนวน 133,608 คน ใชส้ ทิ ธ์ิเลอื กตั้งจ�ำนวน 104,748 คดิ เปน็ รอ้ ยละ 78 จากผู้สมัครจ�ำนวนทั้งสิ้น 30 คน โดยผลการเลือกตั้งฯ ปรากฏว่าผู้สมัครหมายเลข 15 นายจีรเดช ศรีวิราช จากพรรคพลังประชารัฐ เป็นผู้ได้รับเลือกต้ังฯ อันดับหนึ่ง ได้คะแนน 41,885 คิดเป็นร้อยละ 40.12 โดยอนั ดบั สอง คอื ผสู้ มคั รหมายเลข 11 นายไพโรจน์ ตนั บรรจง พรรคเพอื่ ไทย ไดค้ ะแนน 30,761 คดิ เปน็ รอ้ ยละ 29.46 และ อันดับสาม คือ ผู้สมัครหมายเลข 2 นายวิสา บุญนัดดา พรรคอนาคตใหม่ได้ คะแนน 13,259 คิดเป็นร้อยละ 12.70 ท้ังน้ี ผลการเลือกตั้งของผู้ได้รับเลือกต้ังในอันดับ 1-3 ท้ังใน 4 อ�ำเภอ มีลักษณะเป็นไป ในทศิ ทางเดยี วกัน (ตามตารางที่ 19) ตารางท่ี 19 ผลคะแนนการเลือกตัง้ ส.ส. วันท่ี 24 มีนาคม 2562 เขตเลือกต้ังท่ี 3 จงั หวัดพะเยา หมายเลข ชอ่ื สกุลผ้สู มัคร สังกัด ดอก ปง เชยี ง ภูกาม ในเขต นอก รวม ประจ�ำตวั พรรคการเมอื ง ค�ำใต้ มว่ น ยาว เขต ผ้สู มคั ร 1 นายวสิ า บญุ นัดดา อนาคตใหม่ 3,585 3,641 1,238 1,357 7 3,431 13,259 2 รอ้ ยเอก อนนั ตช์ ยั กนั ทะค�ำ ภราดรภาพ 83 70 11 16 - 8 188 3 นายสงั วาล วรรณประโพธ์ิ รวมพลงั 93 66 16 22 - 22 219 ประชาชาตไิ ทย 4 นายทักษณิ สิงหช์ ัย เพ่อื ชาติ 1,630 285 77 311 1 122 2,426 5 นายไตรวทิ ย์ สหเจรญิ ชยั ประชาชาติ 98 299 58 24 - 18 497 6 นาวาโท เอิน กลา้ หาญ รวมใจไทย 155 88 21 32 - 14 310 7 นายวิเชียร นามอยู่ รกั ษ์ผนื ปา่ 36 40 18 68 - 16 178 ประเทศไทย 8 รอ้ ยต�ำรวจเอก ศรานนท์ เสรีรวมไทย 324 255 77 93 11 209 969 ใจเดียว

128 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา หมายเลข ชื่อสกุลผู้สมคั ร สังกดั ดอก ปง เชยี ง ภูกาม ในเขต นอก รวม ประจ�ำตัว พรรคการเมือง คำ� ใต้ มว่ น ยาว เขต ผสู้ มัคร 9 นายเสมอ อินต๊ะสาร พลงั ทอ้ งถ่นิ ไท 226 73 30 8 3 34 374 10 นายยุทธศักด์ิ ยารงั ษี เพอื่ แผ่นดิน 186 153 28 46 - 32 445 11 นายไพโรจน์ ตันบรรจง เพื่อไทย 11,103 9,117 2,222 4,456 21 3,842 30,761 12 นายมนัสศกั ดิ์ ประชาธิปตั ย์ 971 1,252 482 200 1 338 3,244 บญุ มีตระกลู 13 นายบญุ โชติ เรือนสอน พลงั ปวงชนไทย 185 78 35 26 - 15 339 15 นาย จีรเดช ศรีวิราช พลงั ประชารฐั 19,341 9,875 6,327 4,873 34 1,435 41,885 16 นายธนกร ธนะสังข์ พลังชาตไิ ทย 81 69 32 20 - 13 215 17 นางสาวฑริกา ชาวเวยี ง ประชากรไทย 21 22 12 7 - 7 69 18 นายส�ำราญ บัวนาค พลังไทยรักไทย 48 32 6 8 - 21 115 19 นายบุญฝาง ทาจนี ะ ครูไทยเพื่อ 95 22 21 13 - 15 166 ประชาชน 20 นายชนาสิน ใบอบุ ล ประชาธรรม 19 26 11 2 - 1 59 ไทย 21 นางสาวธนณฏั ฐ์ ประชานยิ ม 92 134 41 23 - 2 292 พสษิ ฐพสดุ า 22 นายสมาน ศรเี มอื ง ไทยศรวี ไิ ลย์ 49 59 16 7 - 19 150 23 นางสาวสายฝน ไชยวุฒิ ประชาชน 46 27 9 13 - 6 101 ปฏิรปู 24 นายกรณ์ วัชรกรพงษ์ ภูมิใจไทย 102 56 24 24 - 25 231 25 นางมณีวรรณ อม่ิ จ�ำลอง เศรษฐกิจใหม่ 210 157 71 79 - 79 596 26 นางลไิ นพร ไชยลงั กา ชาติพันธ์ุไทย 20 21 36 5 - 5 87 27 นายอรรณพ กัปกัลป์ พลงั 22 40 5 7 - 9 83 ประชาธิปไตย 28 นางสาวนงนุช กองยา ประชาไทย 14 45 14 3 - 3 79 29 นายกรุงสยาม หลา้ พรม ไทรกั ธรรม 61 15 7 2 - 1 86 30 นายฐานพฒั น์ ผ้งึ หลวง 45 45 12 12 - 10 124 วัฒนาศศนิ นท์

129 หมายเลข ชื่อสกลุ ผสู้ มคั ร สงั กัด ดอก ปง เชียง ภูกาม ในเขต นอก รวม ประจ�ำตัว พรรคการเมอื ง คำ� ใต้ ม่วน ยาว เขต ผู้สมัคร ขอ้ มูลการลงคะแนนใช้สทิ ธเิ์ ลอื กตง้ั จ�ำนวนผู้มีสิทธ์เิ ลอื กต้งั 58,127 41,666 15,803 18,012 133,608 ผมู้ าใช้สทิ ธ์ิ 41,631 28,092 11,756 12,586 83 10,259 104,407 จ�ำนวนผมู้ าใช้สิทธ์คิ ิดเป็นรอ้ ยละ 2,301 67.42 74.39 69.88 78.14 บัตรเสยี 71.62 1,669 660 679 0 227 5,536 บตั รเสียคดิ เปน็ ร้อยละ 5.53 5.94 5.61 5.39 0.00 2.21 5.30 บัตรไมเ่ ลือกผสู้ มคั รใด 389 361 139 150 5 280 1,324 บตั รไมเ่ ลือกผสู้ มัครใดคดิ เปน็ ร้อยละ 0.93 1.29 1.18 1.19 6.02 2.73 1.27 ทมี่ า คณะกรรมการการเลือกตง้ั จงั หวดั พะเยา (2562) ส�ำหรับผลการเลือกต้ังของผู้ได้รับเลือกต้ังในอันดับ 1 - 3 ในทุกอ�ำเภอและผลการเลือกตั้งผู้มีสิทธ์ิ เลือกตั้งล่วงหน้า นอกเขตเลือกตั้ง (ในวันที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2562) กลับมีความแตกต่างจากการเลือกตั้ง ในเขต (วันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2562) กล่าวคือผู้ได้รับเลือกตั้งอันดับหนึ่ง ผู้สมัครหมายเลข 11 นายไพโรจน ์ ตันบรรจง พรรคเพื่อไทย อันดับสอง คือ นายวิสา บุญนัดดา พรรคอนาคตใหม่ และอันดับสาม คือ นายจีรเดช ศรีวิราช จากพรรคพลังประชารัฐ ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับผลการเลือกต้ังล่วงหน้านอกเขตเลือกต้ัง ของเขตเลือกตงั้ ที่ 1 จังหวดั พะเยา ตามตารางที่ 20 ตารางที่ 20 คะแนนผู้ได้รับเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขตเลือกต้ังที่ 3 จังหวัดพะเยา ในการเลือกตงั้ ฯ พ.ศ. 2544 -2562 การเลอื ก ผู้ชนะการเลอื กต้งั สงั กัด คะแนนที่ ร้อยละของ หมายเหตุ ตง้ั พ.ศ. พรรคการเมอื ง ไดร้ บั ผมู้ าใชส้ ิทธิ์ (ชนะการเลอื กตั้ง 2544 42381 52.97 นายเกรยี งไกร ไชยมงคล ไทยรักไทย คร้งั แรก) 2548 อันดบั 3 จากระบบ 2550 นายไพโรจน์ ตันบรรจง ไทยรกั ไทย 56,795 58.6 เขตเดียวทวั่ จงั หวดั นายไพโรจน์ ตนั บรรจง พลงั ประชาชน 131,897 19.08 ชนะการเลอื กตัง้ 2554 2560 นายไพโรจน์ ตันบรรจง เพ่ือไทย 67,730 59.95 ครง้ั แรก นาย จีรเดช ศรีวริ าช เพอื่ ไทย 59,196 40.12

130 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา โดยเม่ือพิจารณาผลการเลือกตั้งแต่การเลือกต้ัง พ.ศ. 2544 ในเขตเลือกตั้งท่ี 3 จังหวัดพะเยา จากตารางท่ี 26 ถอื ไดว้ า่ เขต 3 มสี มาชกิ สภาผแู้ ทนราษฎรจากพรรคเพอื่ ไทยมาอยา่ งตอ่ เนอ่ื ง โดยในการเลอื กตง้ั พ.ศ. 2548 นายไพโรจน์ ตันบรรจง ได้ลงสมัครในนามพรรคไทยรักไทยเป็นคร้ังแรก โดยสามารถได้รับคะแนน เสยี งเกนิ รอ้ ยละ 50 ทกุ ครงั้ และไดล้ �ำดบั ท่ี 3 ในการเลอื กตง้ั พ.ศ. 2550 แตอ่ ยา่ งไรกต็ าม ในการเลอื กตงั้ ครงั้ น้ี นายไพโรจน์ ได้รับการเลอื กตงั้ เป็นล�ำดบั ที่ 2 โดยได้รับคะแนนสนบั สนุนเพยี งร้อยละ 29.46 (ตามแผนภูมทิ ่ี 9) แผนภูมิที่ 9 แสดงสัดส่วนของคะแนนเสียงการเลือกตั้งฯ พ.ศ. 2562 แบบแบ่งเขตเลือกตั้งที่ 3 จังหวดั พะเยา นาย จรี เดช ศรวี ริ าช นางลไิ นพร ไชยลงั กา 43% 0% นายอรรณพ กปั กลั ป์ 0% นางสาวนงนชุ กองยา นางมณีวรรณ อ�ิมจาํ ลอง นายกรุงสย0า%ม หลา้ พรม 1% 0% Other นายฐานพฒั น์ วฒั นาศศนิ นท์ 2% 0% นายวสิ า บุญนัดดา นายกรณ์ วชั รกรพงษ์ นางสาวธนณัฏฐ์ พสษิ ฐพสดุ า 14% 0% นางสาวสายฝน ไชยวฒุ ิ 0% 0% นายไพโรจน์ ตนั บรรจง นายสมาน ศรเี มอื ง 32% 0% นายวสิ า บญุ นดั ดา รอ้ ยเอก อนนั ตช์ ยั กนั ทะคาํ นายสงั วาล วรรณประโพธ�ิ นายทักษิณ สงิ หช์ ยั นายไตรวิทย์ สหเจรญิ ชยั นาวาโท เอิน กลา้ หาญ นายวเิ ชียร นามอยู่ รอ้ ยตาํ รวจเอก ศรานนท์ ใจเดยี ว นายเสมอ อนิ ตะ๊ สาร นายยทุ ธศกั ด�ิ ยารงั ษี นายไพโรจน์ ตนั บรรจง นายมนสั ศกั ดิ� บญุ มีตระกลู นายบญุ โชติ เรือนสอน นาย จีรเดช ศรีวิราช นายธนกร ธนะสงั ข์ นางสาวฑริกา ชาวเวียง นายสาํ ราญ บวั นาค นายบญุ ฝาง ทาจีนะ นายชนาสนิ ใบอบุ ล นางสาวธนณัฏฐ์ พสษิ ฐพสดุ า นายสมาน ศรเี มอื ง นางสาวสายฝน ไชยวฒุ ิ นายกรณ์ วชั รกรพงษ์ นางมณีวรรณ อ�ิมจาํ ลอง นางลไิ นพร ไชยลงั กา นายอรรณพ กปั กลั ป์ นางสาวนงนชุ กองยา นายกรุงสยาม หลา้ พรม นายฐานพฒั น์ วฒั นาศศินนท์ คณะผู้วิจัยพบว่า สาเหตุส�ำคัญของการเปล่ียนแปลงผลการเลือกต้ังในคร้ังน้ี คือ คะแนนความนิยม ของนายไพโรจน์ในพ้ืนที่ลดลง โดยแม้ว่านามสกุล “ตันบรรจง” จะเป็นตระกูลการเมืองที่เก่าแก่ท้ังการเมือง ระดับชาติและท้องถ่ิน แต่กลยุทธ์การลงพ้ืนที่ของนายไพโรจน์ไม่ได้เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง จึงเป็นสาเหตุที่

131 ฐานเสยี งทเ่ี คยสนบั สนนุ นายไพโรจนอ์ าจจะเปลยี่ นไปสนบั สนนุ ผสู้ มคั รรบั เลอื กตงั้ รายอน่ื โดยเฉพาะประกอบกบั ที่นายจีรเดช ซ่ึงเป็นอดีตนายกเทศมนตรีดอกค�ำใต้ รองนายองค์การบริหารส่วนจังหวัดพะเยาในสมัยของ นายไพรัตน์ ตันบรรจง ด�ำรงต�ำแหน่งเป็นนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดพะเยา (น้องชายของนายไพโรจน์) และเป็นอาของนางสาวธนพร ศรีวิราช อดีตนางสาวไทย ประจ�ำปี พ.ศ. 2559 ได้ลาออกจากข้าราชการ การเมืองท้องถ่ิน โดยมีนายธรรมนัสเป็นผู้สนับสนุน และถือว่าเป็นบุคคลท่ีมีกลยุทธ์การท�ำงานในพ้ืนที่อย่าง ต่อเนื่องมาโดยตลอด โดยเฉพาะการเป็นคนในพ้ืนที่อ�ำเภอดอกค�ำใต้มาตั้งแต่เกิด ดังที่ผู้ใช้สิทธิ์เลือกตั้งเขต 3 นิยามถงึ นายจีรเดชว่า “เปน้ิ เป็นบา่ หนิ เกิดกับตา้ ” (หมายถึงก้อนหนิ ท่ีเกิดจากท่าน้�ำในพน้ื ที่) ผลการเลอื กต้งั ลว่ งหน้า นอกเขต การเลือกต้ังล่วงหน้า นอกเขต (วันที่ 17 มีนาคม 2562) มาจากผู้มีสิทธิ์ 2 กลุ่ม ประกอบกัน คือ 1) ผอู้ าศยั อยนู่ อกเขตเลอื กตง้ั และ 2) ผอู้ าศยั อยใู่ นเขตเลอื กตง้ั แตส่ มคั รใจทจ่ี ะลงคะแนนในวนั กอ่ นวนั เลอื กตง้ั (ผใู้ ชส้ ทิ ธเ์ิ ลอื กตง้ั ลว่ งหนา้ ) แมจ้ ะไมส่ ามารถแยกคะแนนเสยี งของ 2 กลมุ่ นอ้ี อกจากกนั ได้ แตข่ อ้ มลู กพ็ อสามารถ ช้ีได้ว่า คะแนนส่วนหน่ึงมาจากผู้อาศัยอยู่นอกเขตเลือกต้ัง ซึ่งถือได้ว่าเป็นกลุ่มที่ลงคะแนนด้วยเหตุผลที่ต่างไป จากผู้อาศัยอยใู่ นเขตเลอื กต้งั ซ่ึงมีเหตุผลการลงคะแนนจาก อิทธิพลจากผลประโยชน์ตอบแทนโดยตรง การอยู่ ในเครอื ข่ายจดั ตง้ั และกลุ่มความสัมพันธ์ และอน่ื ๆ ทงั้ นีไ้ ม่ไดห้ มายความวา่ ผอู้ าศยั อย่ใู นเขตเลือกต้ังไม่ไดใ้ ช้เหตุผลการพิจารณาเนอื้ หาสาระเชงิ นโยบาย แตค่ วามแตกตา่ งระหวา่ งผอู้ าศยั อยนู่ อกเขตเลอื กตงั้ และผอู้ าศยั อยใู่ นเขตเลอื กตงั้ มาจากฐานคดิ ของคณะผวู้ จิ ยั วา่ ผอู้ าศยั อยนู่ อกเขตเลอื กตงั้ นนั้ ปลอดจากอทิ ธพิ ลและแรงจงู ใจ ตา่ งไปจากผอู้ าศยั อยใู่ นเขตเลอื กตง้ั โดยขอ้ มลู จาก การเลอื กตงั้ ลว่ งหนา้ ทง้ั 3 เขตเลอื กตง้ั พบวา่ มที ศิ ทางเดยี วกนั กลา่ วคอื ผสู้ มคั รพรรคเพอ่ื ไทย พรรคอนาคตใหม ่ และพรรคพลงั ประชารัฐ เป็นพรรคทีไ่ ด้รับคะแนนเสยี งเป็นอนั ดบั ท่ี 1-3 ดงั ตารางท่ี 21 ตารางที่ 21 แสดงผลการลงคะแนนเสียงเลือกตั้งล่วงหน้า นอกเขต (วันท่ี 17 มีนาคม พ.ศ. 2562) ของ 3 พรรคการเมอื งทีไ่ ดร้ บั คะแนนมากทสี่ ุด พรรคการเมอื ง เขต 1 เขต 2 เขต 3 พรรคเพ่อื ไทย 3,308 4,441 3,842 พรรคอนาคตใหม่ 4,126 4,172 3,431 พรรคพลงั ประชารฐั 2,659 968 1,435 ส�ำหรับประเด็นการเลือกต้ังล่วงหน้า นอกเขต แม้จะมีข้อมูลไม่เพียงพอ แต่คณะผู้วิจัยสามารถ อนุมานได้ว่า ผู้อาศัยอยู่นอกเขตเลือกต้ังอาจมีการค�ำนึงถึงนโยบายของพรรคมากกว่าน้�ำหนักของเหตุผลอ่ืน ๆ ซ่ึงควรเป็นประเด็นที่น่าศกึ ษาต่อไปในอนาคต

132 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา บทที่ 5 บทสรุป

133 5.1 สรปุ ผลการวิจัย “การเปลี่ยนแปลง ความต่ืนตัว การแข่งขันท่ีรุนแรง และจบท้ายด้วยการเปลี่ยนแปลง” น่าจะ เป็นบทนิยามถึงรูปแบบและวิธีการการเลือกตั้ง และผลกระทบการเลือกต้ัง ภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับใหม ่ กรณีศึกษา จงั หวดั พะเยา ซึง่ สามารถสรปุ ตามวัตถปุ ระสงคก์ ารวิจัยไดด้ ังน้ี 1) บริบท และสถานการณ์ทางการเมืองของจังหวัดพะเยา ชว่ งก่อนและระหว่างการเลอื กต้ัง ก่อนการประกาศพระกฤษฎีการให้มีการเลือกต้ังฯ จังหวัดพะเยา ได้เกิดการเปล่ียนแปลง อันเน่ืองมาจากการเกิดพรรคการเมืองใหม่และการเปล่ียนแปลงข้ัวการเมือง โดยมีผู้ลงสมัครรับเลือกต้ังใหม่ ท่ีเคยเป็นฐานเสียงส�ำคัญของพรรคการเมืองเดิม โดยเริ่มจากชูธงนโยบายการ “เปลี่ยน” จังหวัดพะเยา ท�ำให้ พรรคการเมืองเดิมมคี วามต่ืนตวั กบั สถานการณ์ดังกลา่ วในการรกั ษาฐานคะแนนเสียงของตน นอกจากน้ี การเปล่ียนระบบการเลือกตั้งตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักไทย พ.ศ. 2560 เป็นรูปแบบผสมเขตกับสัดส่วนแบบจัดสรรปันส่วนผ่านบัตรเลือกต้ังใบเดียวน้ัน ท�ำให้ประชาชนต้องรวม การตัดสินใจของตนในการใช้สิทธ์ิเลือกต้ังว่าจะเลือกจากปัจจัยอะไร กล่าวคือ การพิจารณาผู้มีสิทธ์ิเลือกต้ัง ต้องเลือกระหว่างพรรคการเมืองท่ีตนชื่นชอบ นโยบายของพรรค หรือผู้ลงสมัครรับเลือกตั้ง แม้กระท่ัง บุคคลท่ีพรรคเสนอให้เป็นนายกรัฐมนตรีตามรัฐธรรมนูญฯ มาตรา 88 โดยผู้มีสิทธ์ิเลือกต้ังฯ บางกลุ่มมองว่า ระบบเลือกตั้งดังกล่าว สะดวก และง่ายต่อการตัดสินใจ โดยเฉพาะประชากรกลุ่มวันอายุ 18 – 22 ปี ที่ยังไม่มีประสบการณ์การเลือกตั้งในระบบแบบคู่ขนานระหว่างเขตและสัดส่วน ตามรัฐธรรมนูญฯ พ.ศ. 2540 และ 2550 เช่นเดียวกับผู้มีสิทธิ์เลือกต้ังตั้งแต่อายุ 37 – 60 ปีขึ้นไป ที่มีประสบการณ์จากการเลือกต้ัง ทั้งสองรปู แบบ โดยเห็นวา่ การเลอื กตั้งระบบดงั กล่าวง่ายและไม่สับสน

134 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา แตอ่ ยา่ งไรกต็ าม ผมู้ สี ทิ ธเ์ิ ลอื กตงั้ บางกลมุ่ เชน่ ผมู้ สี ทิ ธเิ์ ลอื กตงั้ อายรุ ะหวา่ ง 23 -36 ปี ทมี่ ปี ระสบการณ์ การเลอื กตง้ั เฉพาะแบบคขู่ นานระหวา่ งเขตและสดั สว่ น เหน็ วา่ การเลอื กตงั้ ระบบผสมนม้ี ขี อ้ เสยี หากผมู้ สี ทิ ธเิ์ ลอื กตง้ั ฯ ชื่นชอบพรรคการเมืองและผู้สมัครที่ไม่ได้มาจากพรรคการเมืองเดียวกัน ซ่ึงอาจส่งผลต่อความผิดพลาด ในเจตนารมณข์ องผมู้ สี ทิ ธเิ์ ลอื กตงั้ ฯ ในการใชส้ ทิ ธเ์ิ ลอื กตง้ั และระบบนอี้ าจเออื้ ตอ่ กลมุ่ การเมอื งบางกลมุ่ ทจ่ี ะไดร้ บั ประโยชน์จากระบบการเลือกต้ังดังกล่าว ซึ่งผลท่ีตามมาอาจท�ำให้ผลการเลือกตั้งระดับชาติพรรคขนาดกลาง และพรรคขนาดเลก็ ชนะการเลอื กตัง้ ได้ และน�ำไปส่กู ารจัดรัฐบาลผสมตาม เชน่ กรณขี องสหพนั ธรัฐเยอรมนี 2) รูปแบบ วิธีการ และผลกระทบการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทน ราษฎรจังหวัดพะเยา ของผู้สมัครรับเลือกตั้ง ภายใต้รัฐธรรมนูญแห่ง ราชอาณาจกั รไทย พุ ทธศกั ราช 2560 ท้ังน้ี ปัจจัยส�ำคัญของจ�ำนวนผู้สมัครรับเลือกตั้งฯ จังหวัดพะเยา พ.ศ. 2562 มีจ�ำนวนมากกว่า การเลือกตั้งทุกคร้ังท่ีผ่าน เป็นผลกระทบส่วนหน่ึงจากการเปลี่ยนแปลงระบบการเลือกตั้ง เป็นรูปแบบวิธี การระบบจัดสรรปันส่วนผสม ซึ่งท�ำให้พรรคการเมืองต้องส่งตัวแทนลงสมัคร ส.ส. แบบแบ่งเขตเลือกต้ังก่อน จึงจะสามารถได้รับคะแนนแบบระบบบัญชีรายชื่อ โดยมีความแตกต่างจากวิธีการระบบผสมแบบคู่ขนานท่ีใช้ มาต้ังแต่การเลือกตั้งภายใต้รัฐธรรมนูญ 2540 และ 2550 ท่ีการเลือกต้ังแบบแบ่งเขตและระบบบัญชีรายช่ือ แยกออกจากกัน ดังน้ันการส่งผู้สมัครฯ ในแต่ละเขตอาจไม่ได้หวังผลในการชนะการเลือกตั้งในเขตน้ัน แต่หมายถึงผลคะแนนท่ีจะถูกนบั ในการค�ำนวณสัดส่วนทน่ี ง่ั ของสมาชกิ สภาผู้แทนแบบบัญชีรายชื่อ ในประเด็นรูปแบบของผู้สมัครลงเลือกต้ังฯ หลังจากการประกาศพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้ง สมาชกิ สภาผแู้ ทนราษฎรเปน็ การทว่ั ไป พ.ศ. 2562 สามารถสรปุ ไดว้ า่ ในการเลอื กตงั้ ผแู้ ทนราษฎรจงั หวดั พะเยา ภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 โดยทั้งพรรคการเมืองเดิมและพรรคการเมืองใหม่ต่างก็ ไดร้ บั ผลกระทบจากกฎหมายทเี่ กย่ี วขอ้ ง ทท่ี �ำใหร้ ปู แบบและวธิ กี ารมคี วามแตกตา่ งจากการเลอื กตง้ั ครง้ั ทผี่ า่ นมา เช่น การน�ำเสนอนโยบายการหาเสียงท่ีต้องด�ำเนินไปอย่างรอบครอบ รัดกุม มากกว่าทุกคร้ัง โดยมีการเน้น กลมุ่ เปา้ หมายในการสอื่ สารทชี่ ดั เจน เชน่ กลมุ่ อาชพี และกลมุ่ อายใุ นจงั หวดั พะเยา รวมถงึ รปู แบบทกี่ ารรณรงค์ หาเสยี งทางการเมอื งโดยเนน้ ตวั บคุ คล เชน่ การน�ำเสนอผทู้ พี่ รรคเสนอใหเ้ ปน็ ผดู้ �ำรงต�ำแหนง่ นายกรฐั มนตรตี าม มาตรา 88 หรอื การน�ำเสนอเฉพาะตวั บคุ คลท่ีเปน็ ผสู้ มัครรับเลอื กต้งั ฯ แบบแบ่งเขตท่ีไดร้ ับความนยิ มในพ้ืนท่ี ในด้านวิธีการนั้น ผู้สมัครจากพรรคการเมืองเดิมและพรรคการเมืองใหม่ ต่างก็มีวิธีการน�ำเสนอท่ี หลากหลายทั้งรูปแบบท่ีเป็นทางการตามที่กฎหมายระบุ และไม่เป็นทางการ เช่น กลวิธีการท�ำลายคู่แข่ง และ การใช้เงินซ้ือ โดยการกระท�ำด้วยวิธีดังกล่าวหัวคะแนนมีกลุ่มเป้าหมายและวิธีการที่รัดกุม โดยเจาะจง ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งบางกลุ่มมากเท่านั้น เช่น ในกลุ่มญาติพี่น้อง หรือกลุ่มผู้สูงอายุ ที่มีความซื่อตรงในการรับเงิน และตอบแทนในการลงคะแนนเสยี ง

135 3) รูปแบบ วิธีการ และผลกระทบการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทน ราษฎรจงั หวดั พะเยา ของประชาชน ภาคประชาสงั คม และกลมุ่ ทางการเมอื ง ภายใตร้ ัฐธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจกั รไทย พุ ทธศักราช 2560 ประชาชนผู้มีสิทธ์ิเลือกตั้งฯ ในจังหวัดพะเยามีทั้งสิ้น 391,849 คน โดยคณะผู้วิจัยพบว่า ผูม้ ีสิทธิ์เลือกต้ังฯ ทัง้ 3 เขตเลอื กตัง้ มีรูปแบบและวธิ กี ารท่ไี ม่แตกตา่ งกัน เช่น ต่างมคี วามรู้สึกว่าการเลือกตงั้ ฯ จังหวัดพะเยาครั้งน้ีมีความคึกคัก และมีการแข่งขันท่ีรุนแรงโดยเฉพาะช่วงใกล้วันเลือกตั้งฯ และในแต่ละเขต ต่างมีรปู แบบและวธิ ีการในรับข่าวสารการเลอื กตงั้ ทคี่ ล้ายคลงึ กัน แตอ่ ย่างไรกต็ าม คณะวจิ ยั พบวา่ คณุ สมบัตทิ างอายุซงึ่ มปี ระสบการณท์ างสงั คม เศรษฐกจิ การเมอื ง ทแ่ี ตกต่างกนั มผี ลต่อรูปแบบและวธิ ีการดังกลา่ ว ทงั้ น้ี สามารถแบ่งกลมุ่ อายผุ ้มู สี ทิ ธเ์ิ ลือกตัง้ ของจังหวดั พะเยา ตามโครงสรา้ งประชากร ไดด้ งั นี้ 1) กลมุ่ อายุ 18 – 22 ปี จ�ำนวนประมาณรอ้ ยละ 7.17 2) อายรุ ะหวา่ ง 27-35 ป ี จ�ำนวนประมาณร้อยละ 16.48 3) ประชากรกลุ่มอายุ 37 - 59 ปี จ�ำนวนประมาณร้อยละ 34.44 และ 4) ประชากรกลมุ่ อายุ 60 ปขี ้ึน จ�ำนวนประมาณร้อยละ 22.55 ในดา้ นรปู แบบทผ่ี มู้ สี ทิ ธเิ์ ลอื กตง้ั เขา้ ถงึ ขอ้ มลู การเลอื กตงั้ ฯ ตามทผ่ี ลู้ งสมคั รรบั เลอื กตง้ั ไดม้ กี ารรณรงค์ ทั้งนโยบายและตัวบุคคล ต่างก็มีผลต่อการตัดสินใจของผู้มีสิทธ์ิเลือกตั้งในครั้งน้ี โดยเฉพาะในประเด็นของตัว ผู้ท่ีพรรคการเมืองเสนอชื่อเป็นนายกรัฐมนตรี แต่อย่างไรก็ตาม คณะวิจัยสามารถอนุมานถึงความแตกต่าง ตามอายุได้ว่า ผู้มีสิทธ์ิเลือกตั้งอายุระหว่าง 18 – 35 จะให้ความสนใจในนโยบายของพรรคการเมือง ซ่ึงเป็น นโยบายระดับชาติ เช่น นโยบายทางเศรษฐกิจ นโยบายการศึกษา นโยบายทางทหาร เป็นปัจจัยหลักในการ พจิ ารณาเลอื กตงั้ ฯ แตผ่ มู้ สี ทิ ธเิ์ ลอื กตงั้ อายรุ ะหวา่ ง 36 -60 ปขี นึ้ ไป จะพจิ ารณาตวั บคุ คลทเี่ ปน็ ผสู้ มคั รรบั เลอื กตง้ั แบบแบ่งเขตในจังหวัดพะเยา และมีความคาดหวังกับนโยบายท่ีจะน�ำมาสู่ความเปล่ียนแปลงในพ้ืนที่ของตน ทงั้ นี้ อาจเปน็ ผลจากประสบการณก์ ารเลอื กตง้ั ของผสู้ ทิ ธเ์ิ ลอื กตง้ั กลมุ่ นว้ี า่ สามารถรบั ทราบความเปน็ ตวั แทนของ “ผู้แทน” จากระบบเลือกตั้งแบบเขตเดียวเบอร์เดียว ซึ่งสามารถเป็นที่พ่ึงของประชาชนในยามเกิดปัญหา ในพ้ืนท่ีได้ ในด้านความแตกต่างของวิธีการเข้าถึงข้อมูลที่เป็นทางการเม่ือแยกตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องใน การเลอื กตง้ั คร้งั นี้ พบว่าผู้มสี ิทธ์ิเลอื กต้งั ตา่ งก็มีวิธีการทแี่ ตกตา่ งกันไปตามตารางที่ 22

136 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา ตารางที่ 22 ชอ่ งทางการสอ่ื สารทางการเมอื งของผสู้ มคั รรบั เลอื กตงั้ ฯ และผมู้ สี ทิ ธเ์ิ ลอื กตง้ั ฯ ตามชว่ งอายุ ชอ่ งทางการสื่อสาร กลุ่มเป้าหมายตามกล่มุ อายุ การรบั วิธีการสอ่ื สารทางการ การแจกเอกสาร ของผูส้ มคั รฯ เมืองของกลมุ่ อายผุ ้มู ีสิทธิ์ 18- 27- 36– 60 ปี เลือกตง้ั 26 35 59 ข้ึน 18- 27- 36– 60 ปี 26 35 59 ข้นึ ไป // / การใชพ้ าหนะตา่ ง ๆ ในการหาเสยี งเลือกต้งั /// // การปิดแผน่ ป้ายโฆษณา กรณีแผ่นตดิ //// /// ประกาศเกย่ี วกับเลอื กต้ัง การหาเสียงเลอื กต้ังทางอเิ ล็กทรอนิกส์ // // อ่ืน ๆ กรณีวิทยกุ ระจายเสียง // // อ่ืน ๆ กรณกี ารสอ่ื สารแบบตวั ต่อตวั //// / อนื่ ๆ (ขา่ ว) โทรทัศน์ /// สมาชกิ ในครอบครวั // การท�ำลายคแู่ ข่ง // // การใชเ้ งิน // // หมายเหตุ ช่องทางการสอื่ สารของผู้มีสิทธ์เิ ลอื กตัง้ ฯ และผ้ใู ชส้ ทิ ธ์ิเลือกตง้ั ที่ตรงกัน 4) รปู แบบ วธิ กี าร และผลกระทบการเลอื กตงั้ สมาชกิ สภาผแู้ ทนราษฎร จังหวัดพะเยา ของผู้น�ำท้องท่ี และท้องถ่ิน ภายใต้รัฐธรรมนูญแห่ง ราชอาณาจักรไทย พุ ทธศกั ราช 2560 ภายใต้การเลือกต้ังท่ีมีการแข่งขันกันในพ้ืนท่ีค่อนข้างสูง ท�ำให้ผู้น�ำท้องถิ่นและท้องที่มีอิทธิพลต่อ การตัดสินใจของประชาชนในบางกลุ่ม รวมถึงการให้ความรู้ความเข้าใจในระบบการเลือกตั้งใหม่ และบางราย อาจเป็นสว่ นหน่งึ ของกลไกหวั คะแนนในชุมชนดว้ ยเชน่ กัน

137 5) รปู แบบ วธิ กี าร และผลกระทบการเลอื กตง้ั สมาชกิ สภาผแู้ ทนราษฎร จงั หวดั พะเยา ของหนว่ ยงานภาครฐั องคก์ รสาธารณะ และองคก์ รอืน่ ๆ ภายใต้รฐั ธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจักรไทย พุ ทธศักราช 2560 องค์กรและหน่วยงานที่เก่ียวข้องในการเลือกต้ังคร้ังนี้ ภายใต้กฎหมายเลือกตั้งใหม่จ�ำเป็นต้อง ท�ำความเข้าใจกับสภาวการณท์ ี่เปลย่ี นไปมากขึน้ และการมหี นา้ ทปี่ ระชาสัมพันธแ์ ละการจดั การให้ความรกู้ ับผู้ มีสิทธิ์เลือกต้ัง รวมถึงการจัดการเลือกตั้งอย่างบริสุทธ์ิและยุติธรรม ซ่ึงผู้มีสิทธิ์เลือกต้ังและภาคประชาชนต่าง ติดตามการท�ำงานดงั กลา่ วอยา่ งใกลช้ ดิ ดังน้ันหากคณะกรรมการการเลือกต้ังฯ สามารถเป็นตัวแทนหรือเป็นองค์กรในการจัดการเลือกต้ัง ภายใต้สถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป จะท�ำให้การเลือกต้ังด�ำเนินไปอย่างเสรีและเป็นธรรม และเป็นท่ียอมรับ ของผู้มีสิทธิ์เลือกต้ังแม้ว่าสถานการณ์ทางการเมืองในการเลือกต้ังจะมีการแข่งขันที่รุนแรง โดยการด�ำเนินงาน ของคณะกรรมการการเลือกตั้งจะท�ำให้เกดิ การแขง่ ขันเขา้ สู่ ต�ำแหน่งทางการเมืองเกิดข้นึ ในบรรยากาศแขง่ ขนั อย่างเสรี (liberalization) ตามแนวความคิดของ Robert A. Dahl ได้ และการเลือกตั้งจะเป็นท่ียอมรับของ ประชาชนแมม้ กี ารเปลยี่ นรฐั บาล เชน่ การเลอื กตง้ั ในประเทศสหรฐั อเมรกิ าและสหราชอาณาจกั รซง่ึ เปน็ ประเทศ ต้นแบบประชาธิปไตยในระบอบประธานาธิบดีและรัฐสภา รวมถึงกรณีสหพันธรัฐสาธารณรัฐเยอรมนี ซ่ึงเป็น ต้นแบบของการเลอื กต้ังในระบบผสมในคร้งั น้ีดว้ ย 6) ผลการเลือกตัง้ การเลือกตั้งของจังหวัดพะเยาได้มี “การเปล่ียนแปลง” จากในอดีตที่มีสองพรรคใหญ่แข่งขันกัน คือ พรรคไทยรกั ไทย หรอื พรรคพลงั ประชาชน หรอื พรรคเพอื่ ไทย กบั พรรคประชาธปิ ตั ย์ เปลย่ี นเปน็ พรรคเพอ่ื ไทย และพรรคการเมอื งใหมอ่ ยา่ งพรรคพลงั ประชารฐั และพรรคอนาคตใหม่ การแขง่ ขนั เชงิ นโยบายและตวั บคุ คล และ วธิ สี อื่ สารทางการเมอื งของผสู้ มคั รฯ ตา่ งกม็ ผี ลตอ่ การตดั สนิ ลงคะแนนในการเลอื กตงั้ ของประชาชน จนน�ำมาส่ ู ผลการเปล่ียนแปลงการเลือกต้ังฯ ท่ีเปลี่ยนแปลงไป กล่าวคือ พรรคเพื่อไทยเหลือเพียงเขตเลือกต้ังที่ 2 ท่ียัง สามารถได้รับคะแนนการเลือกตั้งเป็นอันดับที่ 1 แต่ก็พบว่าผู้สมัครคนเดิมได้รับคะแนนเสียงลดลง ส�ำหรับ เขตเลอื กตงั้ ทมี่ กี ารเปลยี่ นแปลง คอื เขตเลอื กตงั้ ที่ 1 และ 3 โดยพรรคพลงั ประชารฐั สามารถไดร้ บั คะแนนเสยี ง เลือกต้ังเป็นอันดับ 1 ทั้งน้ี คณะผู้วิจัยพบว่าการย้ายพรรคของผู้สมัครรับเลือกตั้งฯ มีผลต่อการเปล่ียนแปลง ดงั กลา่ ว

138 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา 5.2 การอธิปรายผล จากสรุปผลการวจิ ัยขา้ งตน้ สามารถอธปิ รายผลการวิจัยตามกรอบแนวคดิ และทฤษฎที เี่ กยี่ วข้องดงั น้ี 1.) รฐั ธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจกั รไทย พ.ศ. 2​ 560 ตอ่ รปู แบบวธิ กี าร สื่อสารทางการเมืองในการรณรงคห์ าเสยี งเลือกตง้ั ของผลู้ งสมัคร รฐั ธรรมนญู แหง่ ราชาอาณาจกั ไทย พ.ศ. 2560 ไดส้ ง่ ผลตอ่ การตรากฎหมายทเี่ กยี่ วขอ้ งกบั การเลอื กตงั้ ตามเจตนารมณท์ ตี่ อ้ งการใหก้ ารเลอื กตงั้ ครง้ั นม้ี คี วามบรสิ ทุ ธยิ์ ตุ ธิ รรม ภายใตก้ ลไกของกฎหมายและคณะกรรมการ การเลือกต้ัง ประกอบกับบริบททางการเมืองระดับชาติและเทคโนโลยีท่ีเปล่ียนแปลง ได้ท�ำให้การสื่อสารทาง การเมืองของผู้ลงสมัครรับเลือกต้ังฯ ในจังหวัดพะเยาครั้งนี้เปล่ียนแปลงไปจากการเลือกตั้งทุกคร้ัง โดยเฉพาะ การใช้ช่องทางส่ือสารออนไลน์เข้ามารณรงค์การหาเสียงเพิ่มมากขึ้น และท�ำให้ประชาชนผู้มีสิทธิ์เลือกต้ัง บางกลุ่มตื่นตวั และมปี ฏิสัมพนั ธก์ บั การเลือกตัง้ ครงั้ นี้ อย่างไรก็ตาม ปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้สมัครรับเลือกตั้งกับผู้มีสิทธ์ิเลือกตั้งที่มีลักษณะไม่เปิดเผย เช่น กลวิธีการท�ำลายคู่แข่งจากการพิมพ์ใบปลิวโจมตี การข่มขู่ให้คู่แข่งรู้สึกกลัว รวมถึงการใช้เงินซ้ือผ่านระบบ หัวคะแนน ท�ำให้เห็นว่าวิธีการท่ีเกิดขึ้นไม่แตกต่างจากการเลือกต้ังหลายคร้ังที่ผ่านมาของประเทศไทย เช่น ศกึ ษาของ James Ockey (2003 อ้างถึงใน อภิชาต สถิตนิรามยั , 2556) ทพ่ี บวา่ การเลือกตง้ั ตามรัฐธรรมนูญฯ พ.ศ. 2540 ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงสถาบันทางการเมือง พรรคการเมือง พฤติกรรมของการรวมกลุ่ม ในพรรคการเมือง การเลือกตั้ง การซื้อเสียง โดยพบว่าการซ้ือเสียงยังคงเกิดข้ึน รวมถึงการรวมกลุ่มมุ้งต่าง ๆ เพื่อจัดตงั้ รัฐบาล ยังคงมีระบบอปุ ถัมภร์ ะหว่างนกั การเมอื งทม่ี ีอทิ ธิพลและอ่อนอาวโุ ส ท้ังน้ี ความสัมพันธ์ระบบหัวคะแนนในการเลือกต้ังฯ จังหวัดพะเยา มีความสอดคล้องกับงานของ เพิ่มพงษ์ และ ศรีสมภพ (อ้างถึงใน สุรชัย ตั้งมกรา, 2556) ที่กล่าวว่ากลุ่มหัวคะแนนที่เป็นเครือญาติจะมี ความซ่ือสัตย์ต่อผู้สมัครมากท่ีสุด และกลไกหัวคะแนนที่ส�ำคัญของการเลือกต้ังฯ จังหวัดพะเยา ยังคงจ�ำแนก ตามสาขาอาชพี อยา่ งกลมุ่ ผนู้ �ำทอ้ งทแี่ ละทอ้ งถนิ่ ซง่ึ ไดพ้ ยายามประสานผลประโยชนข์ องผสู้ มคั รฯ กบั พนื้ ทขี่ อง ตน หรอื พง่ึ พาอาศยั กนั ทง้ั ทางดา้ นฐานคะแนนเสยี ง ผลประโยชนท์ างเศรษฐกจิ สว่ นโครงสรา้ งของหวั คะแนนนนั้ ยังคงเป็นไปตามล�ำดับช้ันกล่าวคือ หัวคะแนนระดับจังหวัด (มีความใกล้ชิดกับผู้ลงสมัครฯ หรือผู้ประสานงาน พรรคการเมอื ง) หวั คะแนนระดบั อ�ำเภอ (ในเขตเลือกตงั้ ) และ หวั คะแนนระดับต�ำบล (ในชมุ ชน) ในด้านสาเหตใุ นการซ้ือเสยี ง ยงั สามารถน�ำลกั ษณะพฤตกิ รรมเบี่ยงเบนในการหาเสยี งเลอื กตงั้ ในช่วง ระยะเวลาก่อนปี 2536 จากการศึกษาของสมบัติ จันทรวงศ์ (2536 อ้างถึงใน ณสดมภ์ ธิติปรีชา, 2554) โดย เฉพาะสาเหตุ 7 ประการทไี่ ดร้ ะบไุ ว้ ยงั คงเปน็ สาเหตสุ �ำคญั ของการท�ำใหก้ ารเลอื กตงั้ ฯ จงั หวดั พะเยา ทมี่ ลี กั ษณะ การซื้อเสียงเกิดขึ้น กล่าวคือ สาเหตุความเหล่ือมล้�ำทางด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคม โดยเฉพาะช่วงหลัง

139 เหตุการณ์การรัฐประหาร พ.ศ. 2557 ท่ีประชาชนในจังหวัดพะเยาได้รับผลกระทบด้านลบเชิงเศรษฐกิจ และนโยบายทางด้านการเกษตรจากรัฐบาล ท�ำให้ ผู้มีสิทธิ์เลือกต้ังบางรายไม่ปฏิเสธการรับเงินจากหัวคะแนน รวมถงึ ผทู้ �ำหนา้ ทใ่ี นระบบหวั คะแนนยงั หวงั วา่ เมอื่ ผสู้ มคั รฯ คนดงั กลา่ วไดร้ บั เลอื กจะท�ำใหต้ นไดร้ บั ผลประโยชน์ ด้วยเช่นกัน จึงท�ำให้การเลือกต้ังฯ จังหวัดพะเยายังเป็นแบบจัดสรรผลประโยชน์ (Pork – Barrel Politics) ประการท่ีสองสาเหตุด้านวัฒนธรรมและทัศนคติ สืบเนื่องจากเหตุผลประการแรก ท�ำให้ผู้มีสิทธิ์เลือกต้ังและ ผสู้ มคั รรบั เลอื กตงั้ มองพฤตกิ รรมการสรา้ งเครอื ขา่ ยอปุ ถมั ภ์ การซอื้ สทิ ธข์ิ ายเสยี ง การแลกเปลย่ี นผลประโยชน์ “เปน็ เรอื่ งปกตทิ ใ่ี คร ๆ กท็ ำ� กนั ” รวมถงึ ความหยอ่ นยานของการบงั คบั ใชก้ ฎหมาย โดยแมจ้ ะมกี ารเปลย่ี นแปลง กฎหมายตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 ท่ีมีเจตนาให้การเลือกต้ังฯ มีความสุจริตโปร่งใส มากข้ึน แต่องค์กรที่เก่ียวข้องยังคงเลือกปฏิบัติการบังคับใช้กฎหมาย น�ำไปสู่การท�ำลายความเสมอภาคของ ผู้ลงสมัครรับเลือกต้ังและเสรีภาพของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง ประการต่อมา การหาเสียงท่ีเกิดข้ึนในการเลือกตั้งฯ จงั หวดั พะเยา ยงั คงเนน้ การหาเสยี งของตวั บคุ คล ประกอบกบั รปู แบบและวธิ กี ารของการเลอื กตง้ั ตามรฐั ธรรมนญู แห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 แบบผสมเขตกับสัดส่วน (Mixed Member Proportional หรือ MMP) และกฎหมายการหาเสียงท่ีถูกควบคุมการหาเสียงเชิงนโยบายจากคณะกรรมการการเลือกต้ังน้ัน ได้ส่งเสริมให ้ การเลือกตั้งฯ จังหวัดพะเยา ผู้สมัครรับเลือกต้ังใช้วิธีการหาเสียงโดยเน้นตัวบุคคลเป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็น ตวั ผ้สู มัครรับเลือกตง้ั แบบแบ่งเขตหรือตัวบคุ คลท่ีจะด�ำรงต�ำแหน่งนายกตามมาตรา 88 ในประเดน็ ผลการเลือกตงั้ แบบแบง่ เขตจังหวดั พะเยา สามารถเปรียบเทียบกับการศกึ ษาของ Ockey ท่ีได้ศึกษาการเลือกตงั้ คร้ังแรกใน พ.ศ. 2544 ภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 โดยพบวา่ สาเหตขุ องการชนะการเลอื กตงั้ ของพรรคเพ่ือไทยเกิดจากนโยบายท่กี ระชับ ชัดเจน พงุ่ เป้าไปทีก่ ลุ่มคนยากจน ในชนบท โดยไมไ่ ด้มาจากรฐั ธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 โดยตรง และงานของสุรชยั ต้งั มกรา (2556) ทศี่ กึ ษาปจั จยั ความส�ำเรจ็ ในการเลอื กตงั้ ทว่ั ไปเมอ่ื วนั ท่ี 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 เขตเลอื กตงั้ ท่ี 5 จงั หวดั เชยี งใหม่ พบวา่ ชยั ชนะดงั กลา่ วมาจากการเคลอื่ นไหวของชมรมคนรกั ฝาง แมอ่ าย ไชยปราการ กลมุ่ คนเสอื้ แดง ท่ีมยี ุทธศาสตร์ ยุทธวธิ ีการเลือกตงั้ อย่างเป็นระบบ แต่ผลของการเลือกต้ังจังหวัดพะเยาฯ ในครัง้ น้ปี จั จยั ส�ำคัญ ของชัยชนะการเลือกต้ังตามการศึกษาท้ังสอง กลับไม่ปรากฎในการเลือกตั้งฯ จังหวัดพะเยา โดยเห็นได้จาก การท่ีผู้สมัครรับเลือกต้ังฯ ไม่ได้หาเสียงเชิงนโยบายอย่างเป็นรูปธรรมเช่นการเลือกต้ังครั้ง พ.ศ. 2544 รวมทั้ง กลยทุ ธข์ องกลมุ่ ทางการเมอื งของเสอื้ แดงจงั หวดั พะเยาในการเลอื กตงั้ ครง้ั นี้ ไมส่ ามารถสรา้ งกลยทุ ธช์ ว่ ยผสู้ มคั ร ของพรรคเพอื่ ไทยอยา่ งชดั เจน นอกจากการท�ำหนา้ ทเ่ี ปน็ ผทู้ ชี่ ว่ ยรณรคก์ ารหาเสยี งตามทก่ี ฎหมายก�ำหนดเทา่ นน้ั ดังน้ันอาจกล่าวได้ว่าปัจจัยการเลือกตั้งที่เคยเอ้ือต่อชัยชนะการเลือกตั้งของพรรคเพ่ือไทยครั้งน้ีไม่ปรากฎใน การเลอื กต้งั ฯ ของจังหวัดพะเยา

140 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา 2. การเปลี่ยนแปลงระบบการเลือกตั้งต่อความสัมพั นธ์ของ รูปแบบวธิ กี ารการลงคะแนนเสียงเลือกตั้งและผลการเลอื กตั้ง จากการทร่ี ฐั ธรรมนญู ฯ มาตรา 86 ก�ำหนดใหส้ ภาผแู้ ทนราษฎรประกอบดว้ ยสมาชกิ จ�ำนวน 500 คน มาจากการแบ่งเขตเลือกตั้งจ�ำนวน 350 คน และแบบบัญชีรายชื่อของพรรคการเมืองจ�ำนวน 150 คน ซึ่งแตกต่างจากการเลือกต้ังทุกคร้ังภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ​2540 และ 2550 โดยให ้ แตล่ ะเขตเลอื กตง้ั มสี มาชกิ ผแู้ ทนราษฎรไดเ้ ขตละ 1 คน และผมู้ สี ทิ ธเ์ิ ลอื กตงั้ ลงคะแนนเสยี งไดค้ นละ 1 คะแนน และน�ำคะแนนจากการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตมาค�ำนวณหาจ�ำนวนสมาชิกสภาผู้แทนฯ แบบรายชื่อ จึงเท่ากับระบบเลือกตั้งแบบผสมน้ีการลงคะแนนเสียงให้ตัวบุคคล คือ การลงคะแนนเสียงให้ พรรคการเมืองเช่นกัน ซ่ึงแตกต่างจากการเลือกต้ังผสมแบบคู่ขนานตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 และ 2550 ผลดงั กลา่ วไดส้ ่งให้การเลอื กต้ังฯ ครงั้ น้ี พรรคการเมืองจ�ำเป็นตอ้ งส่งผสู้ มคั รรับเลอื กตัง้ แบบแบ่งเขตเพื่อให้ได้รับคะแนนเสียงในระบบบัญชีรายชื่อด้วยเช่นกัน ซึ่งรูปแบบการลงคะแนนเสียงดังกล่าว เพอ่ื หวงั ใหก้ ารลงคะแนนเสยี งสามารถตอบสนองเจตนารมณข์ องประชาชนในการลงคะแนนเสยี งไดอ้ ยา่ งแทจ้ รงิ เพราะเนื่องจากประชาชนไม่สามารถแยกการตัดสินใจในการแบบแบ่งเขตเลือกต้ังและแบบบัญชีรายช่ือ ออกจากกนั ได้ ส�ำหรับการเลือกตั้งฯ จังหวัดพะเยา การเปล่ียนแปลงระบบการเลือกตั้งดังกล่าว ส่งผลให้จ�ำนวน ผสู้ มคั รรบั เลอื กตงั้ ฯ ทง้ั 3 เขต มจี �ำนวนมากกวา่ การเลอื กตงั้ ทกุ ครง้ั ทผ่ี า่ นมา ทง้ั นี้ เกดิ จากการทพี่ รรคการเมอื ง หรือผู้สมัครบางรายไม่ได้หวังผลชนะการเลือกตั้งแบบแบ่งเขต แต่หวังผลคะแนนในการค�ำนวณให้กับที่นั่งของ สมาชกิ สภาผแู้ ทนราษฎรแบบบญั ชรี ายชอื่ ของพรรค โดยเหน็ ไดจ้ ากการทผ่ี สู้ มคั รหลายพรรคการเมอื งไมป่ รากฏ ตัวหาเสียงในเขตเลือกต้ังแต่อย่างใด ผลการเลือกตั้งตามระบบเสียงข้างมากธรรมดาในเขตเลือกต้ังที่มีตัวแทน ได้คนเดียว (Plurality – Single Member District) ได้ส่งผลให้พรรคการเมืองใหญ่มีโอกาสชนะการเลือกต้ัง ไดม้ ากกวา่ พรรคการเมอื งเลก็ ๆ ดงั เชน่ การน�ำเสนอของ สริ พิ รรณ (2558) ทกี่ ลา่ ววเิ คราะหถ์ งึ ความสมั พนั ธข์ อง การเลือกต้ังและระบบการเมืองท่ีเกิดข้ึนว่าการเลือกตั้งระบบดังกล่าว จะไม่เอื้อต่อพรรคการเมืองขนาดเล็ก ๆ กอ่ ตงั้ ขน้ึ มาใหมเ่ พราะพรรคทช่ี นะการเลอื กตง้ั จะตอ้ งไดค้ ะแนนเสยี งคอ่ นขา้ งมาก ท�ำใหพ้ รรคขนาดเลก็ แขง่ ขนั ยาก เช่น ผลการเลือกตั้งฯ ของจังหวัดพะเยาแบบแบ่งเขตท้ัง 3 เขต คือ ผู้ลงสมัครจากพรรคการเมืองใหญ่ เช่น พรรคพลงั ประชารฐั และพรรคเพอ่ื ไทย

141 5.3 ข้อเสนอแนะในการวิจยั ครง้ั ต่อไป หากมีการด�ำเนินการวิจัยเชิงปริมาณผสมควบคู่ไปด้วย เพ่ือหาแนวโน้มในปัจจัยต่าง ๆ จะท�ำให้ การศกึ ษาการเลอื กตง้ั สมาชกิ สภาผแู้ ทนราษฎร จงั หวดั พะเยา พ.ศ. 2562 สามารถมมี ติ ใิ นการวเิ คราะหม์ ากขน้ึ นอกจากความแตกต่างทางด้านประสบการณ์การเมือง เศรษฐกิจ สังคม ตามท่ีคณะผู้วิจัยน�ำเสนอ เป็นกลุ่มช่วงอายุแล้ว จังหวัดพะเยายังมีผู้มีสิทธ์ิเลือกตั้งฯ ที่เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ในทุกเขตเลือกตั้ง ซึ่งต่างก็มี ประสบการณ์การรับรู้ท่ีแตกต่างไป โดยการวิจัยครั้งนี้อาจยังไม่ครอบคลุมประเด็นดังกล่าวจึงท�ำให้ขาดมิต ิ การวเิ คราะห์ ท่ีจะท�ำให้เขา้ ใจการเมอื ง การเลอื กต้ัง จังหวัดพะเยามากข้ึน

142 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา ภาคผนวก

143 รายช่อื ผสู้ มัครรับเลอื กตง้ั สมาชิกสภาผูแ้ ทนราษฎร จงั หวัดพะเยา ปี 2562 เขต 1 เบอร์ ชือ่ - สกุล พรรค หมายเหตุ 1 รอ้ ยโท อ�ำนวย วรรณมณี ประชาภิวฒั น์ 2 นายภวู กร ศรเี นยี น อนาคตใหม่ 3 นายทักษิณ กีรตศิ ักด์วิ รกลุ เพือ่ ชาติ 4 นายชวนนั ทร์ เสธา รักษผ์ นื ปา่ ประเทศไทย 5 นางทศั นยี ์ สมธิ แผ่นดินธรรม 6 นายชนแดน กลุ ปัญญา พลงั ทอ้ งถิน่ ไท 7 นางสาวอรณุ ี ช�ำนาญยา เพ่อื ไทย 8 นายไพรตั น์ เสมอเชือ้ พลงั ปวงชนไทย 9 นายอนุพงษ์ มาค�ำ ประชาธิปัตย์ 10 นายฉัตรชัย ใจเยน็ รวมใจไทย 11 นายดลธรรม ธรรมเดช เสรีรวมไทย 12 นายธนาพฒั น์ เผ่าแกว้ รวมพลงั ประชาชาติไทย 13 นางสาวธนติ า ชยั วร ประชานิยม 14 นางสาวธนพร เจนใจ เพ่ือแผน่ ดนิ 15 นายธรรมนสั พรหมเผ่า พลงั ประชารฐั 16 นายธวัชชยั รตั นพทั ธยากร ภราดรภาพ 17 นายปรชั ญา สะท้านพายพั พลังชาตไิ ทย 18 นางสาวนงนภสั ปัญญาวงศ์ ประชากรไทย 19 นายศฤงคาร ขา่ ยสุวรรณ์ ไทยศรีวิไลย์ 20 นายวิศิษฎ์ สุปรียาพร ครูไทยเพื่อประชาชน 21 ด.ต. เจรญิ เทพมา ประชาชนปฏิรปู 22 นายเชษฐวรศลิ ป์ ใฝ่ใจ พลังไทยรักไทย 23 นางสาวชญาพิชญ์ พวงมาลยั ภมู ิใจไทย 24 นายจ�ำรอง พง่ึ สขุ เศรษฐกิจใหม่ 25 นางสาวศริ เิ วศน์ มหาวรรณศรี ชาตพิ ันธ์ุไทย 26 นายโชคภาดล พรหมโน ไทรกั ธรรม 27 นายภวู นัย เครือน่าน ประชาธรรมไทย

144 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา รายชื่อผู้สมคั รรับเลอื กตง้ั สมาชกิ สภาผแู้ ทนราษฎร จงั หวดั พะเยา ปี 2562 เขต 2 เบอร์ ชื่อ - สกุล พรรค หมายเหตุ 1 นายภาณพุ ล จอมศรี เสรีรวมไทย 2 นายวทิ ยา ศรีจนั ทร์ พลงั ปวงชนไทย 3 นายอร่าม จนั ทรจ์ ม รวมพลังประชาชาตไิ ทย 4 นายวสิ ทุ ธ์ิ ไชยณรณุ เพือ่ ไทย 5 นายขวญั ชัย บวั ผดั ประชาภวิ ฒั น์ 6 ว่าท่ีรอ้ ยโท ทศั พล มองชอ่ บิดร ประชาชาติ 7 นายปฐมพล ชมุ ภู พลังทอ้ งถนิ่ ไท 8 นางสาวอัจฉราวดี สมฤทธ์ิ ประชานิยม 9 นายพิเชษฐ์ ไชยเนตร เพือ่ ชาติ 10 นายกาจพล เอิบสขุ สริ ิ ประชาธิปัตย์ 11 นายนิตรา ใจมูล รักษ์ผืนปา่ ประเทศไทย 12 นายบ�ำรงุ สักลอ อนาคตใหม่ 13 นายสุทธิวฒั น์ แสนโอย เพ่อื แผน่ ดิน 14 นายเตชษิ ฐ์ ไวทยกลุ รวมใจไทย 15 ร้อยตรี ครองสขุ ค�ำภักดี ภราดรภาพ 16 นายธวชั สทุ ธวงค์ พลงั ประชารัฐ 17 นายชูชาติ ธนะขจิตคดู ี พลังชาติไทย 18 นายปณชยั หายโศก ประชากรไทย 19 นายอาทติ ย์ วงศใ์ หญ่ ครูไทยเพื่อประชาชน 20 นายชูเชิด ปิยวรรณหงส์ ประชาชนปฏิรปู 21 นายสรุ ศกั ด์ิ ทมุ สิทธ์ิ ไทยศรวี ิไลย์ 22 นางสาวฉลองขวัญ บุญรกั ษา ภูมิใจไทย 23 นายจิตร วงคจ์ มุ ปู พลงั ไทยรักไทย 24 นางสาวกญั ญารตั น์ ยินดี เศรษฐกจิ ใหม่ 25 นายกิตตพิ งศ์ ใจเปรมปรีดี พลงั แผ่นดินทอง 26 รอ้ ยตรี ทวี สุกนั ทา ชาตพิ นั ธุ์ไทย 27 นายสุกจิ ปันสุวรรณ พลังประชาธิปไตย 28 นางพิมล รวมสุข ไทรกั ธรรม

145 รายชือ่ ผสู้ มัครรบั เลือกต้งั สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวดั พะเยา ปี 2562 เขต 3 เบอร์ ชอ่ื - สกุล พรรค หมายเหตุ 1 นายวสิ า บญุ นดั ดา อนาคตใหม่ ถูกถอดถอน 2 ร้อยเอก อนันต์ชัย กันทะค�ำ ภราดรภาพ 3 นายสังวาล วรรณประโพธ์ิ รวมพลังประชาชาตไิ ทย 4 นายทกั ษณิ สิงหช์ ัย เพือ่ ชาติ 5 นายไตรวิทย์ สหเจรญิ ชัย ประชาชาติ 6 นาวาโท เอิน กล้าหาญ รวมใจไทย 7 นายวเิ ชียร นามอยู่ รักษ์ผืนป่าประเทศไทย 8 ร้อยต�ำรวจเอก ศรานนท์ ใจเดียว เสรีรวมไทย 9 นายเสมอ อินต๊ะสาร พลังท้องถนิ่ ไท 10 นายยุทธศกั ดิ์ ยารังษี เพ่ือแผ่นดนิ 11 นายไพโรจน์ ตนั บรรจง เพื่อไทย 12 นายมนสั ศักด์ิ บุญมีตระกูล ประชาธิปัตย์ 13 นายบญุ โชติ เรือนสอน พลงั ปวงชนไทย 14 นายชยั ยทุ ธ มานะ ประชาภิวัฒน์ 15 นายจีรเดช ศรีวริ าช พลงั ประชารฐั 16 นายธนกร ธนะสงั ข์ พลังชาตไิ ทย 17 นางสาวฑริกา ชาวเวียง ประชากรไทย 18 นายส�ำราญ บัวนาค พลังไทยรกั ไทย 19 นาย บุญฝาง ทาจีนะ ครไู ทยเพื่อประชาชน 20 นายชนาสิน ใจอุบล ประชาธรรมไทย 21 นางสาวธนณัฏฐ์ พสษิ ฐพสุดา ประชานิยม 22 นายสมาน ศรเี มือง ไทยศรวี ไิ ลย์ 23 นางสาวสายฝน ไชยวฒุ ิ ประชาชนปฏริ ปู 24 นายกรณ์ วชั รกรพงษ์ ภูมิใจไทย 25 นางมณีวรรณ อิม่ จ�ำลอง เศรษฐกิจใหม่ 26 นางลไิ นพร ไชยลังกา ชาตพิ ันธไ์ุ ทย

146 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา เบอร์ ชอ่ื - สกุล พรรค หมายเหตุ 27 นายอรรณพ กปั กลั ป์ พลังประชาธปิ ไตย 28 นางสาวนงนุช กองยา ประชาไทย 29 นายกรุงสยาม หล้าพรม ไทรกั ธรรม 30 นายฐานพฒั น์ วฒั นาศศนิ นท์ ผ้งึ หลวง

147 บรรณานกุ รม กระทรวงสาธารณสุข จังหวัดพะเยา. (2562). ตัวชี้วัดของกระทรวงสาธารณสุข ปีงบประมาณ 2562 จังหวัด พะเยา. สบื ค้นจาก http://203.209.96.245/sapa/frontend/web/index.php คณะกรรมการการเลอื กตงั้ จงั หวดั พะเยา. (2562). ขอ้ มลู การลงคะแนนใชส้ ทิ ธเิ ลอื กตงั้ สมาชกิ สภาผแู้ ทนราษฎร จงั หวัดพะเยา (24 มี.ค. 62). พะเยา: คณะกรรมการการเลอื กต้ังจังหวัดพะเยา. คณะกรรมการการเลอื กตงั้ ประจ�ำจงั หวดั พะเยา. (2561). รปู แบบการแบง่ เขตเลอื กตงั้ ของจงั หวดั พะเยา เพอื่ รบั ฟงั ความคดิ เห็นของพรรคการเมอื งและจังหวดั ประชาชนในจงั หวัดพะเยา. คมชัดลึก. (2561). คมข่าวท่วั ไทย : ธรรมนัส เปดิ ตวั วา่ ทผ่ี ู้สมัคร ส.ส. พะเยา พปชร. (30 ธันวาคม 2562). จนั ทรานชุ มหากาญจนะ. (2559). การเมอื งเปรยี บเทยี บ กรอบทฤษฎพี น้ื ฐานเพอื่ การวจิ ยั . กรงุ เทพฯ : รตั นไตร. ฉตั รทพิ ย์ ชยั ฉกรรจ.์ (2559). โครงการวจิ ยั เชงิ สำ� รวจความคดิ เหน็ ของประชาชนจงั หวดั พะเยาทม่ี ตี อ่ เหตกุ ารณ์ รัฐประหาร พ.ศ. 2557. พะเยา: มหาวิทยาลัยพะเยา. ชงคชาญ สวุ รรณมณ.ี (2561). การเลอื กตงั้ ครง้ั แรก ตามรฐั ธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจกั รไทย พทุ ธศกั ราช 2560. กรงุ เทพฯ : ส�ำนักวชิ าการ ส�ำนักเลขาธกิ ารสภาผ้แู ทนราษฎร. ณสดมภ์ ธิติปรีชา. (2554). ระบบการเลือกตั้งและการจัดการเลือกต้ัง: เป้าหมายและผลลัพธ์ทางการเมือง. กรงุ เทพฯ : จุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลยั . ปุรวิชญ์ วัฒนสุข. (2554). การปฏิรูประบบการเลือกต้ังกับการเปลี่ยนแปลงระบบพรรคการเมืองและการเป็น ตวั แทนในรฐั สภา: ศกึ ษาเปรยี บเทยี บระหวา่ งไทยกบั นวิ ซแี ลนด.์ กรงุ เทพฯ : จฬุ าลงกรณม์ หาวทิ ยาลยั . พรรคพลงั ประชารัฐ. (2562). ธรรมนสั พรหมเผ่า. (15 มนี าคม 2562) สบื ค้นจาก https://www.facebook. com/thamanatPhayaoPRRP/. พรรคอนาคตใหม่. (2562). พรรคอนาคตใหม่ จังหวัดพะเยา. (1 มีนาคม 2562) สืบค้นจาก https://www. facebook.com/Futureforword.phayao/ โพสตท์ เู ดย.์ (2562). พท. สง่ สุดารตั น์ ชว่ ยหาเสียงพะเยาหวังรักษาแชมป์. (6 มกราคม 2562). ไม่ปรากฎ. (30 ธันวาคม 2561). (22 มิถุนายน 2562) สืบค้นจาก http://www.komkhaotuathai.com/ content/8102?fbclid=IwAR1KItqOnx-F4XEq5zyG0hFHRGJO26kiFdPiq5trKpvEUAJr3D8Uz- vwF5cA

148 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมือง และพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดพะเยา ไม่ปรากฎ. (17 กุมภาพันธ์ 2562). TNN16. (22 พฤษภาคม 2562) สืบค้นจาก https://www2.tnn thailand.com/content/13593 ไมป่ รากฎ. (1 มนี าคม 2562). แนวหนา้ . สบื คน้ จาก https://www.naewna.com/politic/398637: https:// www.naewna.com/politic/398637 ระบบการเมอื ง. (2540). ระบบการเมอื ง: ความรเู้ บ้อื งต้น . กรงุ เทพฯ : ส�ำนักพมิ พจ์ ฬุ าลงกรณ์มหาวิทยาลยั . วีระ เลิศสมพร. (2558). การศึกษาความเคล่ือไหวทางการเมืองและพฟติกรรมการเลือกตั้ง สมาชิกสภาผู้แทน ราษฎร จังหวดั พะเยา พ.ศ. 2544. กรงุ เทพฯ : สถาบันพระปกเกลา้ . เวิร์คพอยท์ นิวส.์ (2562). เพอ่ื ไทยโวยถกู ยกเลกิ ใช้สถานท่ีกะทนั หนั . (10 มกราคม 2562). เวิรค์ พอยท์ นิวส์. (2562). พรรคพลังประชารฐั เปดิ เวทีปราศรัยใน อ.ดอกค�ำใต้ จ.พะเยา. (10 มกราคม 2562). ส�ำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง. (2554). ข้อมูลสถิติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ : ส�ำนักงานคณะกรรมการการเลอื กต้งั . ส�ำนกั สาธารณสุขจังหวัดพะเยา. (2561). สบื ค้นจาก http://203.209.96.245/sapa/frontend/web/index. php?r=pophdc/pophdc สริ พิ รรณ นกสวน สวสั ด.ี (2554). การเลอื กตง้ั สมาชกิ สภาผแู้ ทนราษฎร พ.ศ. 2554 ศกึ ษาบทบาทพรรคการเมอื ง และพฤติกรรมและการตัดสินใจเลือกต้ังของประชาชนในสถานการณ์ความขัดแย้งทางการเมือง. กรุงเทพฯ : ส�ำนกั งานคณะกรรมการการเลอื กต้งั . สิรพิ รรณ นกสวน สวัสด.ี (2560). ระบบการเลือกตัง้ เปรยี บเทยี บ. กรุงเทพฯ : ส�ำนกั พมิ พ์ศยาม. สิรพิ รรณ นกสวน. (2558). การเลือกตั้งและระบบการเลอื กตง้ั . ใน เอก ต้งั ทรัพย์วฒั นา ม.รว.พฤธิสาณ ชุมพล, ค�ำและความคิดในรัฐศาสตร์ร่วมสมยั เลม่ 2 (หนา้ 103-116). กรุงเทพฯ : ส�ำนักพิมพแ์ ห่งจฬุ าลงกรณ์ มหาวิทยาลยั . สุรชัย ต้ังมกรา. (2556). การเมืองเร่ืองการเลือกต้ัง: ศึกษาการหาเสียงเลือกตั้ง วันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2554 เขตเลือกตง้ั ท่ี 5 จังหวดั เชียงใหม.่ กรุงเทพฯ: จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั . หทยั กาญจน์ ตรสี วุ รรณ. (10 ตลุ าคม 2561). สบื คน้ จาก https://www.bbc.com/thai/thailand-45781654 อภชิ าต สถติ นริ ามยั , ยกุ ติ มกุ ดาวจิ ติ ร, นติ ิ ภวคั รพนั ธ.์ุ (2556). ทบทวนภมู ทิ ศั นก์ ารเมอื งไทย. กรงุ เทพฯ : แผนงาน สร้างเสรมิ นโยบายสาธารณะทดี่ ี ส�ำนักงานกองทนุ สนับสนนุ การสร้างเสรมิ สขุ ภาพ. อกั ษรา ปน่ิ สรากลุ . (3 ธนั วาคม 2561). สบื คน้ จาก https://www.posttoday.com/politic/report/572824 Nitipat Anusorn. (2018). เปิดตัวว่าที่ผู้สมัคร ส.ส. พะเยา เขต 2 พรรคประชาธิปัตย์ กาจพล เอิบสุขสิร ิ (11 กรกฎาคม 2562) สบื ค้นจาก youtube.com/watch?v=UVwfYkiDv4

สถาบนั พระปกเกลา ศนู ยราชการเฉลมิ พระเกียรติ 80 พรรษาฯ อาคารรัฐประศาสนภักดี ชัน้ 5 (โซนทิศใต) เลขที่ 120 หมู 3 ถนนแจงวัฒนะ แขวงทุงสองหอง เขตหลักสี่ กรงุ เทพฯ 10210 www.kpi.ac.th โทรศพั ท 0-2141-9600 โทรสาร 0-2143-8181 เลขมาตรฐานสากลประจำหนงั สอื (ebook) 978-616-476-137-7 สวพ.63-58-00.0 (ebook)