คู่มือการพูดสำหรับพิธีกร

คำนำ คมู่ ือพธิ ีกร จดั ทำขึ้นเพอ่ื ให้นกั ศึกษาไดฝ้ ึกการเปน็ พธิ ีกร สามารถสือ่ สารไดอ้ ย่างเป็นขนั้ ตอนสามารถเป็น พิธีกรไดอ้ ย่างม่ันใจและถูกต้องตามหลักการพดู เกดิ ทักษะในการพูด รวมถึงการใชภ้ าษาไทยอยา่ งถกู ตอ้ ง และมี มารยาทในการพูด สอดคล้องกับการเรียนการสอนในรายวิชา ทักษะภาษาไทยเชิงวิชาชีพ รหัส 30000 – 1101 หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง ซึ่งนักศึกษาจำนวนมากยังไม่สามารถสื่อสารอย่างเป็นลำดับขั้นตอนได้ ผูส้ อนจึงจดั ทำคู่มือพธิ ีกรขนึ้ การจัดทำคู่มือพิธีกรได้รับคำแนะนำด้วยดีจาก คุณครูศุภลักษณ์ หลวงนา ครูประจำแผนกวิชาสามัญ สัมพันธ์ หวั หน้างานประชาสัมพนั ธ์ วทิ ยาลยั เทคนิคชมุ พร จงึ ขอขอบพระคณุ อยา่ งสูงมา ณ โอกาสน้ี ผู้จัดทำคู่มือพิธีกรหวังเป็นอย่างยิ่งว่า คู่มือพิธีกรเล่มนี้จะเกิดประโยชน์แก่นักศึกษา และช่วยให้ นกั ศกึ ษา เกดิ การเรียนรู้ สามารถทำความเข้าใจในเร่อื ง การเป็นพธิ ีกร สมตามเจตนารมณข์ องผจู้ ัดทำ นางสาววาสนา บวั เสถยี ร

สารบญั หนา้ เรือ่ ง 1 2 คำนำ 3 หลักสูตรรายวชิ า 4 ข้นั ตอนการใชค้ ู่มือพธิ กี ร 6 บทบาทของครแู ละนักเรยี น 7 แบบทดสอบกอ่ นเรยี น 9 ความหมายของพิธีกร 10 ความสำคัญของพิธกี ร 14 คณุ สมบตั ิของพิธกี ร 15 บคุ ลิกภาพของพิธกี ร 17 เทคนคิ การใช้ไมโครโฟน (Microphone) 19 เทคนคิ การใชภ้ าษา 21 เทคนิคการเป็นพธิ ีกร 23 เทคนคิ การแก้ปญั หาเฉพาะหนา้ 25 หลักพืน้ ฐานในการทำหนา้ ทบ่ี นเวที 28 ประเภทของงานต่าง ๆ แนวทางการพูดแบบพิธีกรในสถานการณ์ต่าง ๆ แบบทดสอบหลังเรียน บรรณานุกรม ภาค

1 หลกั สตู รรายวิชา จดุ ประสงค์รายวิชา เพือ่ ให้ 1. เขา้ ใจทักษะการใชภ้ าษาไทยเชิงวชิ าชพี 2. สามารถวิเคราะห์ สังเคราะห์ ประเมินค่าสารและใช้ภาษาไทยเป็นเครื่องมือสื่อสารในวิชาชีพตามหลัก ภาษา เหมาะสมกับกาลเทศะ บุคคลและสถานการณ์ 3. เหน็ คณุ ค่าและความสำคญั ของการใช้ภาษาไทยในวิชาชีพอย่างมีจรรยาบรรณ สมรรถนะรายวิชา 1. แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักการฟัง การดู การพูด การอ่าน การเขียน การวิเคราะห์ การสังเคราะห์ และการประเมนิ คา่ สารภาษาไทยเชงิ วชิ าชีพอย่างมีจรรยาบรรณ 2. วิเคราะห์ สังเคราะห์และประเมินค่าสารในงานอาชีพจากสื่อประเภทต่าง ๆ ตามหลักภาษา เหมาะสมกบั กาลเทศะ บุคคลและสถานการณ์ 3. พดู นำเสนอข้อมูลเพ่ือสอื่ สารในงานอาชีพและในโอกาสตา่ ง ๆ 4. เขียนเพื่อติดต่อกิจธรุ ะ บนั ทึกขอ้ มลู และรายงานการปฏิบตั ิงานเชิงวิชาชีพตามหลักการใชภ้ าษาไทย คำอธิบายรายวชิ า ศึกษาและปฏิบตั เิ ก่ียวกับหลกั การฟงั การดู การพดู การอ่านและการเขียนภาษาไทย การคิด วิเคราะห์ สังเคราะห์และประเมนิ ค่าสารในงานอาชพี จากส่ือประเภทต่าง ๆ การพดู นำเสนอข้อมูล เพื่อส่ือสารในงานอาชพี และในโอกาสต่าง ๆ การเขียนเพอ่ื กจิ ธรุ ะ การจดบนั ทึกข้อมูลและเขียนรายงาน การปฏบิ ัติงานเชงิ วชิ าชพี และจรรยาบรรณในการใชภ้ าษาไทยเชงิ วชิ าชพี

2 ขนั้ ตอนการใชค้ ู่มือการเป็นพิธกี ร 1. ผู้เรียนทำแบบทดสอบกอ่ นเรียนจำนวน 10 ข้อ 2. ผเู้ รยี นศกึ ษาวิธีการใช้คูม่ อื และทำความเขา้ ใจโดยละเอียด 3. ผเู้ รยี นเร่ิมต้นศกึ ษารายละเอียดในการเป็นพธิ ีกรและฝึกตามแบบฝึกในคู่มือ 4. ผู้เรยี นรบั การประเมินการเป็นพธิ ีกรโดยครูผสู้ อน 5. ผเู้ รียนทำแบบทดสอบหลังเรยี นจำนวน 10 ขอ้ 6. ครูบนั ทกึ คะแนน 7. ผเู้ รียนทม่ี ีคะแนนน้อยและไมผ่ ่านการประเมนิ สามารถนำคมู่ อื การเปน็ พิธีกรไปฝึก ดว้ ยตนเองและมาเขา้ รับการประเมนิ อีกในคร้ังต่อไป

3 บทบาทของครูและนกั เรยี น บทบาทของครู การสอนด้วยคู่มือการฝึกพธิ ีกร ผสู้ อนมบี ทบาทดังนี้ 1.1 กำกบั การเรียนให้นกั เรยี นเป็นผแู้ สดงและปฏบิ ัติกิจกรรมดว้ ยตนเอง 1.2 กำกบั ดแู ลการเรยี นโดยใชค้ ู่มอื การเป็นพิธีกร 1.3 ใหค้ ำแนะนำและคำปรกึ ษากบั นักเรยี น ในกรณีท่ีนกั เรียนมปี ญั หาในระหวา่ งการเรยี น และการใช้คู่มือการเปน็ พิธกี ร 1.4 ตรวจสอบ สังเกต การทำกิจกรรมระหว่างเรยี นของนกั เรียน 1.5 ประเมนิ ผลการเรยี นของนกั เรยี นแต่ละคน บทบาทของนกั เรยี น ผู้เรยี นต้องทราบบทบาทของตนเองในการเรียนด้วยคู่มือการเป็นพิธกี ร ดงั น้ี 1.1 นกั เรยี นต้องศึกษาเน้อื หาในชุดการเรียนอย่างตัง้ ใจ 1.2 ปฏบิ ตั ิกิจกรรมระหว่างเรียน อย่างเตม็ ความสามารถ 1.3 รว่ มแสดงความคดิ เห็นระหวา่ งการทำกจิ กรรม ไม่ขัดจงั หวะ หรือ แสดงการหักล้างผู้อ่นื 1.4 ให้เกยี รตกิ ารแสดงความคดิ เห็นและยอมรับความเหน็ ต่างของผู้อ่นื

4 แบบทดสอบก่อนเรยี น แผนกวิชาสามัญสัมพนั ธ์ วทิ ยาลัยเทคนคิ ชุมพร รหสั วชิ า 30000-1101 ทกั ษะภาษาไทยเชงิ วิชาชีพ เรื่อง การพูดพธิ ีกร จำนวน 10 ขอ้ 10 คะแนน เวลา 10 นาที คำช้ีแจง จงทำเคร่อื งหมายกากบาท (X) ขอ้ ท่ีถกู ตอ้ งท่สี ุด 1. ขอ้ ใดคือความหมายของพธิ ีกร ก. ผปู้ ระกาศ ข. ผู้โฆษณา ค. ผู้ดำเนินรายการ ง. ผปู้ ระชาสัมพนั ธ์ 2. คุณสมบัติทีส่ ำคญั ทส่ี ดุ ของพิธีกรคือข้อใด ก. มไี หวพริบปฏิภาณดี ข. มีบุคลกิ ภาพดี แต่งกายสุภาพ ค. ลีลาการพูดดี ออกเสียงถูกต้อง ง. ใชภ้ าษากึ่งแบบแผนหรือค่อนขา้ งเปน็ แบบแผน 3. สิ่งสำคญั ทสี่ ดุ ในการเป็นพิธกี ร คืออะไร ก. มีบคุ ลิกภาพดี แต่งกายสุภาพ ข. การเตรียมตัว เตรยี มขอ้ มูล ค. การมีอุปกรณ์และเครือ่ งเสยี งทดี่ ี ง. ใช้ภาษาก่งึ แบบแผนหรือค่อนขา้ งเป็นแบบแผน 4. สง่ิ ทีด่ ึงดูดให้ผู้ฟังสนใจพิธกี ร คอื อะไร ก. น้ำเสียง ข. รอยยมิ้ ค. การสบตา ง. ถูกทกุ ข้อ 5. หัวใจของการเป็นพธิ ีกร มีอะไรบ้าง ก. มีบุคลิกภาพดี แต่งกายสุภาพ เหมาะสมกับงานหรือกิจกรรม ข. มีการเตรยี มตวั และการศึกษารูปแบบงาน ลกั ษณะของงาน ค. มีไหวพรบิ ปฏภิ าณดี แก้ไขปญั หาได้ ง. ถูกทกุ ข้อ

5 6. เม่อื พธิ กี รพดู ผิด ควรทำอย่างไร ง. MP ก. ปลอ่ ยผา่ น แลว้ ย้ิมสู้ ข. อยุ้ ! ขอโทษค่ะ/ครบั ค. ขออภยั ค่ะ/ครับ ง. หัวเราะชอบใจ 7. ขอ้ ใดไม่ใชก่ ารเตรยี มตัวในการเปน็ พิธีกร ก. นอนหลับพักผอ่ นใหเ้ พียงพอ ข. ทานอาหารมาให้พรอ้ มก่อนเริม่ งาน ค. จบิ เคร่ืองด่มื แอลกอฮอล์เล็กนอ้ ยเพื่อลดความตืน่ เต้น ง. เตรียมชื่อประธานในงาน และซกั ซ้อมกำหนดการ 8. “พธิ กี ร” ในภาษาอังกฤษใชค้ ำย่อวา่ อะไร ก. MN ข. MH ค. MC 9. ข้อใดไมใ่ ช่ทักษะของการเปน็ พธิ กี ร ก. ทกั ษะการบรหิ ารโครงการ ข. ทักษะการพดู ค. ทกั ษะการฟัง ง. ทกั ษะการสังเกต 10. หากไม่ชอบการเปน็ พธิ กี ร แต่ได้รบั มอบหมาย ควรปรับวิธคี ิดอยา่ งไร ก. เครยี ด กังวล ทำไมไ่ ด้แนน่ อน ข. ทำ บทพูดพิธีกร แล้วค่อยไปอา่ นหนา้ งาน ค. นคี่ อื โอกาสทเี่ ราจะสามารถพัฒนาตนเอง ง. ต่อรอง หรือ หาผลตอบแทนจากงานนี้

6 พธิ กี ร ความหมายของพิธีกร พจนานุกรม ฉบับราชบณั ฑติ ยสถาน พ.ศ. 2554 (2556: 835) ให้ความหมายวา่ พิธีกร หมายถึง ผู้ดำเนินการในพิธี เชน่ พิธกี รในงานมงคลสมรส ผดู้ ำเนินรายการ เชน่ พิธีในงานสัมมนา นักวิชาการไทยไดใ้ ห้ ความหมายของคำพธิ ีกรไวด้ งั น้ี วลั ลยี ์ ชยั สรุ ตั น์ (2537:111) พูดถงึ เก่ียวกับพิธีกรว่า พธิ ีกรใช้ในงานพธิ ีการ มีผรู้ บั เชญิ ใหพ้ ูดมากกว่า หนึง่ คนขึ้นไป เชน่ การอภปิ รายพิธีกร จะทำหน้าที่แนะนำบคุ คลเหล่านน้ั แนะนำเร่ืองที่จะพดู สมชาติ กิจยรรยง (2553:133) ได้ใหค้ วามหมายของพิธกี รไวว้ ่า พธิ กี รหรอื MC ซึง่ มาจาก ภาษาอังกฤษ Master of Ceremony ซง่ึ หมายถงึ ผูด้ ำเนนิ รายการในงานพธิ กี ารต่างๆ โดยพธิ กี รจะกระทำหนา้ ที่ เป็นเจ้าของเวทีและทำหนา้ ท่ีกำกับรายการ สำเนยี ง มณกี ารญจนแ์ ละสมบตั ิ จำปาเงนิ (2553:83) กล่าววา่ พธิ ีกรจะเปน็ ผทู้ ำให้ขน้ั ตอนของงาน ดำเนนิ ไปดว้ ยดไี ม่สะดดุ หยดุ ชะงัก ขดั เขิน หรือว้าวนุ่ ช่วยสรา้ งความเข้าใจอนั ดีระหวา่ งแขกผไู้ ด้รบั เชญิ มาใน งานกบั เจา้ ภาพ เรอื่ งอุไร อินทรประเสริฐ, สุรพี ร มูลประเสริฐ, และอเนก อัครบณั ฑติ (2558 : 126) ให้ความหมาย ว่า พธิ ีกร หมายถึง บคุ คลผทู้ ี่ทำหนา้ ทกี่ ำกับและดำเนินการทำให้กจิ กรรม หรอื รายการ หรอื พิธีการต่าง ๆ ดำเนนิ การไปใหแ้ ลว้ เสรจ็ ดว้ ยความเรยี บร้อยตามวัตถุประสงค์และกำหนดการทวี่ างไว้ จากความหมายดงั กล่าวสรปุ ได้วา่ พิธีกร (Master of ceremonies หรือ MC) หมายถึง บุคคลทีม่ ี หนา้ ทพี่ ดู ในงานพิธี ทำหนา้ ท่ีกำกบั และดำเนนิ รายการ ในพิธีการ รายการและกิจกรรมตา่ ง ๆ ใหเ้ รียบร้อยตาม วัตถปุ ระสงค์และกำหนดการทวี่ างไว้ ซ่ึงมีทั้งท่เี ปน็ ทางการและไม่เปน็ ทางการ โดยพธิ ีกรจะเป็นผู้ที่ต้องสอ่ื สาร ดว้ ยคำพดู รวมถึงนำทางให้กบั บคุ คลท่ีมาร่วมงานน้นั ให้งานดำเนินไปตามกำหนดการด้วยดี

7 ความสำคัญของพิธีกร ผู้ที่ทำหน้าที่เป็นพิธีกรต้องรับภาระการสร้างภาพลักษณ์ที่ดีขององค์กร ผู้ที่รับหน้าที่เป็นพิธีกรของ หน่วยงานจะต้องมีทักษะการพูดในงานพิธีกรและมีบุคลิกภาพที่สง่างาม โดดเด่น มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี ในการ ดำเนินงานทางธุรกจิ หนว่ ยงานอาจมีโอกาสต้อนรบั บุคคลภายนอกเขา้ มาเยี่ยมชมหนว่ ยงาน หรือการจัดงานเล้ียง สังสรรค์ของบริษัทเพื่อตอบแทนลูกค้า ผู้ดำเนินรายการเปรยี บเสมือนตัวแทนขององค์กรหรือหน่วยงานที่ต้องทำ การสื่อสารกับผู้ท่ีมาติดต่อกับองค์กรของตน ในบางครั้งองค์กรอาจว่าจ้างพิธีกรมืออาชีพทำหน้าท่ีดำเนินรายการ หรือมอบหมายให้ฝา่ ยประชาสัมพันธ์เป็นฝ่ายรับผิดชอบ ในงานเลีย้ งตอ้ นรบั แขกหรือลูกค้าของบริษัทเป็นโอกาส สำคญั ในการสรา้ งชอ่ื และสรา้ งภาพลกั ษณ์ขององค์กร ดังนั้น พิธีกรจึงถือเป็นตัวแทนขององค์กรที่จะสร้างภาพลักษณ์ที่ดีในการสร้างชื่อเสียงให้บริษัท บทบาทและหน้าที่ของพิธีกรบนเวทีจึงควรใช้ช่วงเวลาการทักทายและกล่าวต้อนรับผู้พูดถึงประวัติและ ความเป็นมาขององค์กร กล่าวถงึ ความสัมพันธ์ระหวา่ งองค์กรกับผู้มารว่ มงานครั้งนี้ เพอ่ื เป็นการสร้างบรรยากาศ ให้ผู้มารว่ มงานมที ัศนคตทิ ่ีดตี อ่ องค์กร บทบาทหน้าทข่ี องพธิ ีกร 1. เปน็ ผใู้ ห้ขอ้ มลู แกผ่ ้ฟู ัง ผู้ชม หรอื ผูเ้ ข้ารว่ มพธิ ี โดยอยา่ งนอ้ ยจะตอ้ งมีกระบวนการดงั ต่อไปนี้ - แจ้งกำหนดการ - แจง้ รายละเอียดของรายการ - แนะนำ ผู้พูด ผแู้ สดง - ผดู้ ำเนินการอภปิ รายและอน่ื ๆ 2. เป็นผเู้ ริ่มกจิ กรรม , งาน หรือพิธี - กล่าวทกั ทาย ต้อนรบั เชญิ สงู่ าน - เชญิ เขา้ สูพ่ ธิ ี ดำเนินรายการต่าง ๆ แล้วแต่กจิ กรรม - เชญิ เปิดงาน - ปิดงาน 3. เปน็ ผเู้ ชือ่ มโยงกิจกรรม , งาน , พิธี หรอื รายการต่างๆ เชน่ - กล่าวเชอ่ื มโยงเหตกุ ารณ์ตามลำดบั - แจ้งให้ทราบเมือ่ มีการเปลย่ี นแปลงกำหนดการ - แจง้ ขอความร่วมมอื https://shorturl.asia/O3RIK - กลา่ วเช่ือมโยงรายการใหช้ วนติดตาม

8 4. เปน็ ผสู้ ่งเสรมิ จดุ เดน่ ให้งาน หรือกจิ กรรมและบคุ คลสำคัญในงานพิธี, รายการ โดยพิธีกรจะตอ้ ง เป็นผูท้ ำหนา้ ทใ่ี นวาระทเ่ี หมาะสม เช่น - กลา่ วยกยอ่ งสรรเสรญิ ชื่นชมบุคคลสำคญั ท่ีเกย่ี วขอ้ งในพธิ ี - กล่าวถงึ จุดเดน่ ของงานพิธีน้ันๆ - กล่าวแจ้งผลรางวัลและการมอบรางวัล 5. เปน็ ผสู้ รา้ งสีสนั บรรยากาศของงาน, พิธี หรอื รายการ เชน่ -ใหข้ อ้ มูลท่นี ่าสนใจเพ่ิมเติมเปน็ ระยะ - มีมกุ ตลกเปน็ ระยะๆ 6. เป็นผู้เสรมิ สร้างความสมานฉันทใ์ นงาน, กลมุ่ ผูร้ ว่ มงาน เช่น - กล่าวละลายพฤติกรรม - กล่าวจูงใจให้รกั สามัคคี 7. เป็นผเู้ ติมช่องว่างและแก้ปัญหาเฉพาะหนา้ ในงานพธิ ีต่างๆ เชน่ - กลา่ วชแ้ี จงกรณบี คุ คลสำคัญไมส่ ามารถมาช่วยงานพธิ ีตา่ งๆได้ - กล่าวทำความเข้าใจกรณีตอ้ งเปล่ียนแปลงกำหนดการ https://shorturl.asia/4h9q0

9 คุณสมบตั ิของพธิ ีกร พิธกี รเปน็ บุคคลทีม่ ีความโดดเดน่ เม่อื ปรากฏตวั ในงานพธิ ีการต่าง ๆ ต้องอยู่ในสายตาของ ผู้ร่วมงานตัง้ แต่เร่ิมงานจนจบงาน ผทู้ ำหน้าท่นี ี้ต้องมีบคุ ลิกดี ฉลาดมีไหวพริบ และวาจาดี มคี ุณสมบัติดที ง้ั ภายในและภายนอก ดงั นี้ 1. คุณสมบัติภายใน (1) มคี วามรอบรู้ในงานที่ทำและเร่ืองทัว่ ๆ ไป (2) มปี ฏภิ าณไหวพริบ สามารถแกป้ ญั หาเฉพาะหน้าไดอ้ ย่างเหมาะสม (3) มีความจำดี จำเน้อื หาสาระท่ีจะพูดได้ จำข้ันตอนพธิ ีการได้ซึ่งจะชว่ ยใหก้ ารทำ หนา้ ทพี่ ธิ กี รเป็นไปไดอ้ ย่างราบร่ืน (4) มีความเชอื่ ม่นั ในตนเอง จะช่วยให้มบี ุคลกิ สง่างามน่าเช่อื ถือ (5) มคี วามกระตือรีอร้น จะช่วยให้การทำหนา้ ที่มชี ีวิตชวี าไม่น่าเบือ่ (6) มคี วามรบั ผิดชอบ จะตอ้ งคดิ กอ่ นพดู และพรอ้ มรบั ผลท่เี กดิ ขึ้น (7) มีอารมณ์ขัน อารมณข์ ันของผู้พูดจะช่วยสรา้ งบรรยากาศในการฟงั ใหส้ นกุ สนาน ชวนตดิ ตาม แตต่ ้องใช้อย่างเหมาะสมเปน็ ธรรมชาติ และไม่หยาบคาย 2. คุณสมบัติภายนอก (1) การแต่งกาย แตง่ กายใหเ้ หมาะสมกับรปู รา่ ง โอกาส สถานที่จดั งาน การแตง่ กายดี จะเปน็ ส่วนส่งเสรมิ บุคลกิ ใหด้ ูดีย่งิ ขน้ึ (2) กิรยิ าทา่ ทาง การเคล่อื นไหวต้องสงา่ งาม เดนิ ตัวตรงอกผายไหลผ่ ึ่ง แต่มที า่ ทางที่ ออ่ นน้อม ไมแ่ ข็งกระดา้ งหรอื หยิง่ ยโส (3) การใช้สายตา เพ่ือแสดงความมัน่ ใจ จริงใจ ด้วยการกวาดสายตามองไปรอบ ๆ สบตาผูฟ้ งั อยา่ งท่วั ถงึ จะทำใหผ้ ฟู้ งั รูส้ ึกว่าผพู้ ูดสนใจส่งผลให้ตัง้ ใจฟังมากขนึ้ (4) การใช้นำ้ เสียง ให้มีประสทิ ธภิ าพ น้ำเสยี งทดี่ มี ีพลัง ออกเสยี งชัดเจน จะทำใหผ้ ู้ฟัง ต้ังใจฟัง (5) การใชถ้ ้อยคำภาษาที่ถกู ตอ้ ง เหมาะสมกบั ผู้ฟงั โอกาส ใช้ภาษาง่าย ๆ แต่มี ความหมายลึกซง้ึ กินใจ (6) พดู ใหก้ ะทดั รดั ชดั เจน ไม่เยิ่นเยอ้ ไมพ่ ดู คำขยะ เชน่ เออ อ้า https://shorturl.asia/Tw3HC

10 บุคลกิ ภาพของพธิ ีกร บคุ ลกิ ภาพมีความสำคัญมากตอ่ การเปน็ พธิ ีกร เพราะเปน็ ส่ิงแรกที่ทำใหเ้ กดิ \"รักแรกพบ\" แกผ่ ้ฟู ัง หากพิธีกรมบี ุคลกิ ภาพทด่ี ี ย่อมทำใหผ้ ฟู้ งั อยากตดิ ตามเนือ้ หา เพราะคนเราจะตดั สนิ กันวา่ ชอบหรอื ไมช่ อบ ตดิ ตามฟังหรอื ไม่ฟงั แค่เพียง 7 วนิ าทแี รกเจอ การพูดต่อหน้าชุมชนหรือสาธารณะ ผู้พูดยิ่งตอ้ งมีบุคลกิ ที่ \"ต้องตา\" ผชู้ ม ท้ังน้ตี อ้ งมีบุคลกิ ภาพ ภายในที่ \"ตอ้ งใจ\" ผชู้ มดว้ ยเช่นกัน \"ตอ้ งตา\" คือชวนมอง \"ต้องใจ\" คือชวนฟัง องค์ประกอบของบคุ ลิกภาพ หน้าตา ผิวพรรณ กลิ่นตามธรรมชาติและการแต่งกายด้วยเสื้อผ้าในแบบและสีต่าง ๆ จึงเป็น องคป์ ระกอบสำคญั ดงั น้ี 1. รูปลักษณ์ คือบุคลิกภาพภายนอกที่มองเห็นด้วยตาเปล่าตั้งแต่ศีรษะจรดปลายเท้า จึงรวมถึง รูปร่างองค์ประกอบสำคญั ท่ีก่อใหเ้ กิดความประทบั ใจแรกพบ 2. การกระทำ คอื การแสดงออกท้งั วัจนภาษา คอื ภาษาท่ีใชพ้ ูดสือ่ สาร และอวัจนภาษา คือสีหนา้ ท่าทาง จังหวะการหายใจ ท่วงท่าอิริยาบถ ทั้งนี้การกระทำส่งเสริมบุคลิกภาพให้โดดเด่นน่าประทับใจมากขึ้น และกอ่ ให้เกิดความประทบั ใจที่นานกว่ารูปลกั ษณ์ เช่น พนกั งานขายแตง่ ตัวสวย ดึงดูดลูกคา้ ใหเ้ ข้าไป สอบถามผลติ ภัณฑ์ แตไ่ มม่ ีรอยย้ิม แสดงสหี น้าเบ่ือระหวา่ งการขาย กจ็ ะทำให้ลกู ค้าไมพ่ อใจ และลืมรปู ลกั ษณ์ ท่สี วยแรกพบทันที 3. ศกั ยภาพ คือบคุ ลิกภาพภายในท่ีต้องใช้เวลาในการศกึ ษา ศกั ยภาพรวมไปถึงวธิ คี ดิ วิธจี ดั การกับ ความคิด และแสดงออกภายใต้การกระทำของตน เช่น พนกั งานคนนมี้ ศี กั ยภาพในการขาย คอื พนกั งานขาย \" ของเกง่ หรือ หวั หนา้ ท่านน้ีเปน็ หวั หน้าท่มี ีศกั ยภาพ คอื หวั หน้าทท่ี ำงานบรรลุเป้าหมายองคก์ ร และดแู ลลูกนอ้ ง ไดด้ ี ท้งั นีต้ ้องอาศยั ความคิดทีม่ ศี กั ยภาพก่อนการปฏบิ ตั ิงาน https://shorturl.asia/rStsp

11 บุคลกิ ภาพท่ีดึงดดู ใจผู้ชมและผูฟ้ งั 1. รอยยิม้ เปิด รอยยิ้มเป็นบุคลิกภาพที่น่าประทับใจที่สร้างได้ง่ายที่สุดจากตัวบุคคล เพราะไม่ต้องใช้อุปกรณ์ภายนอก แต่สามารถแต่งแต้มได้ด้วยอุปกรณ์หรืออวัยวะที่บุคคลมีอยู่แล้ว คือริมฝีปากและดวงตา เป็นการทำลายกำแพง ระหว่างผู้ฟังและผู้พูดได้อยา่ งดีท่ีสุด ท้งั นีร้ อยยม้ิ เกิดได้ท้ังการยิ้มด้วยสายตา อมยิม้ หรือย้ิมด้วยปาก ซึ่งผู้พูดควร เลือกให้เหมาะสมกับกาลเทศะเช่นกัน รอยยิ้มเปิดการพูดจะนำทางผู้พูดและคำพูดไปสู่ใจผู้ฟัง ยกเว้นกรณีการ เปน็ พิธีกรในงานอวมงคล https://shorturl.asia/3dCl8 2. เบิกทว่ งทา่ ท่วงท่าอิริยาบถ เป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ก่อให้เกิดความประทับใจในตัวผู้พูด ดังนั้นการจัดท่วงท่า การยืน การจับไมโครโฟน และการใช้มือในการนำเสนอ จึงเป็นสิ่งที่สำคัญท่ีจะสร้างสัมพันธ์กับผู้ฟังได้อย่างน่าสนใจ โดยปกติระยะห่างของการยืนของผู้พูดและผู้ฟังในการพูดสาธารณะ จะเริ่มตั้งแต่ 1 เมตร เป็นต้นไป และมีผู้ฟัง มากกว่าสองคน จนอาจจะเป็นหมื่นคน ดังนั้นตำแหนง่ ที่ดีทีส่ ุดในการยืนคอื จุดที่คาดว่าผู้คนทกุ คนจะได้รับการ สบตาจากเรา โดยไม่ทิ้งใครเปน็ จดุ บอด (Blind Spot) การยนื ที่สงา่ นำมาซ่ึงความสนใจ แม้ผู้ฟงั ยังไม่ได้ฟงั เนื้อหาในการพูดแต่ก็รู้สึกประทับใจ รู้สึกถึงพลังงาน ดี ๆ ที่ส่งออกมาผ่านท่วงท่าอิริยาบถที่สง่างาม ท่ายืนที่มั่นคง หลังตรงและเปิดส่วนมือ จึงเป็นท่าที่ทำให้ดู น่าเชื่อถือ และทำให้เสียงเดินทางออกมาได้ชัดเจน ร่างกายควรเปิดออกเสมือนมีเชือกดึงไหล่ทั้งสองข้างให้เปิด ออกอย่างสง่า ขาแยกออกเล็กน้อยเพื่อให้เกิดสมดุลของร่างกายระหว่างพูด และเพื่อให้เกิดพลังเสียงที่ชัดเจน โดยช่องวา่ งระหว่างเท้าจะไมเ่ กนิ ความกว้างของช่วงไหล่ และตำแหนง่ ของมอื ควรอยบู่ รเิ วณเขม็ ขัด

12 3. ใช้สายตาทักทาย เป็นการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้ฟัง การมองตาจึงเป็นการทำลายกำแพงที่กั้นระหว่างผู้ฟังและผู้พูด การสบตาจึงเป็นการแสดงความจริงใจในการส่งสารต่อผู้ฟัง และสร้างความสัมพันธ์ที่ดีต่อผู้ฟัง สร้างอำนาจใน การควบคุมการพูด จะสังเกตว่า หากเราคุยกับใครแล้ว คนนั้นมองตาเราหรือให้ความสนใจในสิง่ ที่เราพูด เราจะ รู้สึกดี เช่นกันกับการพูดสาธารณะ หากเรามีการสบตาผู้ฟัง ผู้ฟังก็จะรับรู้ได้ว่าเรามีความจริงใจในการส่งสาร ดังนั้น การสบตาจึงเสมือนการสร้างอำนาจในการควบคุมการพูด หากผู้พูดไม่สบตาผู้ฟัง ก็ยากที่จะสร้างความ นา่ เช่อื ถือ https://shorturl.asia/1PeIu คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของพิธีกร เนื่องจากในงานพิธีการต่างๆนั้น ผู้มาร่วมประกอบพิธที ุกคนจะมุ่งความสนใจไปที่จดุ เดียวกัน คือ พิธีกร เพราะ ตอ้ งการพิธีกรจะเริ่มอยา่ งไร จะดำเนินการอยา่ งเป็นขั้นตอนอย่างไร จะจบอย่างไร ดงั นัน้ พธิ ีกรจึงเปน็ จดุ เดน่ ของพิธกี ารนน้ั ๆ จงึ ต้องมีคุณลักษณะท่ีพึงประสงค์ดงั ตอ่ ไปน้ี ด้านบคุ ลกิ ภาพ บุคลิกภาพ เบิกบานแจ่มใส แต่งกายเรียบร้อยสุภาพ ถูกกาลเทศะ ถ้าแต่งเครื่องแบบต้องแต่งให้ไดค้ รบและถูกต้อง ตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีทกุ ประการ เช่น ป้ายชื่อไม่มีเคร่ืองหมายสังกัด อากัปกิริยากระตือรอื ร้น แต่ไม่ ลกุ ล้ีลกุ ลน ใบหน้าเบกิ บานแจ่มใส มองผอู้ ื่นอย่างเป็นมิตร มที ่าทีโอภาปราศรัยและตอ้ นรบั ขบั สู้ มคี วามทรงจำดี

13 ดา้ นการพูด การพูด - มีความรูเ้ บ้อื งต้นเก่ียวกับการพดู เชน่ การทกั ทป่ี ระชุม การพูดให้สละสลวย - การพูดเชื่อมโยง ไม่พดู ห้วน ๆ สั้น ๆ เกนิ ไปหรอื ไม่มีถอ้ ยคำขยะมากเกินไป - ไมพ่ ูดมากเกินไป น้อยเกินไป ไม่พูดวกวน - ไมพ่ ูดดว้ ยทา่ ทีเคร่งเครยี ดเปน็ ทางการเกนิ ไป - บางโอกาส บางงาน อาจมลี ูกเลน่ หรือมุขตลกประกอบ - ไม่พูดพลา่ ม หรือเพ้อเจ้อเกินไป - ไม่มลี ักษณะเปน็ การอ่านข้อความมากกวา่ การพดู ด้านปฏภิ าณไหวพริบและจิตใจ - มปี ฏภิ าณไหวพรบิ และแก้ปญั หาเฉพาะหน้าไดด้ ี - ปรบั ตัวได้ตามสถานการณ์ - จิตใจสขุ มุ เยือกเยน็ - ควบคมุ อารมณ์ไดด้ ี หรือมสี มาธดิ ี ด้านความรคู้ วามสามารถ มีความรใู้ นเร่อื งพิธกี ารทต่ี นดำเนินการอยู่อยา่ งครบวงจร จึงจะเกดิ ความมน่ั ใจ หรือเชอื่ มั่น ไม่ ประหม่า เก่งการบริหารหรือการจัดการ เช่น การวางแผนงาน การเตรียมงานในระยะสัน้ ระยะยาว การ เตรียมงานในระยะกระชั้นชิด การมอบหมายงานใหผ้ ู้อืน่ ช่วย การประสานงานในจุดตา่ ง ๆ เพอ่ื ให้เกดิ ความมั่นใจ ในการปฏิบัติหน้าท่ี ความรู้ ความสามารถเหล่านี้จะเกิดขึ้นได้ ก็ต้องอาศัยการศึกษา การแสวงหาความรู้ และ สังเกตจากการจัดงานท่แี ท้จรงิ แล้วนำมาสรปุ เป็นองคค์ วามร้ขู องตน สร้างความเชือ่ มัน่ ใหแ้ ก่ตนเอง และ จะเกิดผลดีแกต่ นเอง และการจัดงานน้ัน ๆ

14 เทคนคิ การใชไ้ มโครโฟน (Microphone) ไมโครโฟน (Microphone) ถือเปน็ อปุ กรณ์ท่ีจำเปน็ สำหรบั ผู้ทที่ ำหนา้ ท่ีพธิ ีกรเป็นอย่างมาก การเป็น พธิ ีกรจะประสบความสำเรจ็ หรือพบกบั ความลม้ เหลวนนั้ ไมโครโฟนนับเปน็ ตวั แปรสำคัญ งานพิธหี ลายแห่ง มปี ัญหาทเ่ี คร่ืองเสียงหรือไมโครโฟน นอกจากจะตรวจความพร้อมก่อนเวลาเลก็ น้อยเพราะฉะนนั้ เทคนิคการใช้ ไมโครโฟน จงึ เป็นทักษะพืน้ ฐานทีพ่ ธิ กี รควรทราบ 1. พิธีกรควรทำการทดสอบไมโครโฟนก่อนการใช้งานทุกครั้ง เสียงเป็นอย่างไร ชัดเจนแค่ไหน และ ทิ้งระยะห่างระหว่างไมโครโฟนกับปากประมาณ 4 - 6 นิ้ว จะเหมาะที่สุด อย่าถือหรือเลื่อนไมโครโฟนเข้าไปจน ชิดปาก ถา้ เป็นไมโครโฟนท่มี คี วามไวอาจพูดหา่ งได้ โดยฟังหรอื สังเกตจากคนที่พดู กอ่ นเรา 2. สังเกตตำแหน่งสวิชท์เปิดปิดไมโครโฟน ก่อนพูดต้องเปิดให้เรียบร้อยและพูดจบต้องปิดให้ เรียบร้อยเพื่อป้องกันเสียงอื่น ๆ แทรกขณะไม่ได้ใช้ไมโครโฟน นอกจากนี้ขาตั้งไมโครโฟนก็มีความสำคัญเช่นกัน เนอื่ งจากมีหลายรปู แบบ เช่น บางร่นุ จะใชว้ ธิ ีหมุนเกลยี ว บรเิ วณขาไมโครโฟน บางรุ่นจะใชว้ ิธยี กท่ขี อ้ ต่อ 3. ไม่ควรทดลองเสียงพูดด้วย คำ ว่า”ฮัลโหล...ฮัลโหล” หรือเคาะ หรือเป่าลมใส่ไมโครโฟนเป็นอัน ขาดควรใช้คำว่า“สวัสดีค่ะ(ครับ)” 4. การพูดโดยการใช้ไมโครโฟน ไม่ควรหลุกหลิกและหันหน้าไปอธิบายที่แผ่นป้ายหรือกระดานดำ หรอื ลุกไปมาจนหา่ งไมโครโฟนจะทำใหเ้ สียงที่พดู ขาดตอนไมส่ มำ่ เสมอ 5. เมื่อพูดจบแต่ละช่วงหากท่านจำเป็นต้องยืนอยู่บนเวที และต้องถือไมโครโฟนไว้ ควรถือไว้ระดับ เอวอย่ายืนถือแบบตามสบายโดยขนาบข้างลำตัว เพราะจะทำให้เสียบุคลิกภาพและนี่คือเรื่องราวของเทคนิค เล็ก ๆ น้อย ๆ เที่ยวกับการใช้ไมโครโฟน ซึ่งพิธีกรทกุ คนควรจะทราบเพราะสิง่ เล็กๆ น้อย ๆ เหล่านี้อาจจะสร้าง ความสำเร็จและความล้มเหลวใหพ้ ธิ กี รไดเ้ ชน่ น้ัน https://shorturl.asia/ZXrbC

15 เทคนคิ การใช้ภาษา ความจริงเรื่องการใช้ภาษาเป็นสิ่งสำคัญที่ถูกกำหนดโดยหลักเกณฑ์และระเบียบวิธีใช้อยู่แล้วตาม ลักษณะของการใช้ แต่เราจำ เป็นต้องเรียนรู้ถึงวิธี ซึ่งจะทำ ให้เราสามารถใช้ภาษาได้อย่างถูกต้องเหมาะสมท้ัง กบั บุคคลสถานที่ และเวลาโดยเฉพาะผู้ทำหนา้ ทพี่ ิธกี ร ทัง้ นี้ โดยหมายรวมทง้ั ภาษาพดู และภาษาท่าทาง ภาษาทีต่ ้องใช้ ภาษาทจี่ ะต้องใช้จะแบง่ ออกเป็นดงั น้ี 1. คำราชาศพั ท์ 2. ภาษาทางราชการ 3. ตัวยอ่ ต่างๆ 4. ชอ่ื เฉพาะ 5. ศัพท์เทคนิคเฉพาะทาง 6. ภาษาแสลงตา่ งๆ ในที่นีจ้ ะไม่อธิบายละเอยี ดวา่ ภาษาประเภทท่ีกล่าวถึงแตล่ ะประเภทมวี ิธกี ารใชอ้ ย่างไร แต่จะขอ นำเสนอวิธกี ารทีจ่ ะส่งเสริมให้ทา่ นในฐานะพธิ กี รไดพ้ ัฒนาการใช้ภาษาได้อย่างถูกต้อง สงิ่ หนึง่ ท่านจะต้องคำนงึ เสมอก็คือผู้ฟังหรือผู้ชมมกั จะคาดหวงั ว่าท่านคือผรู้ อบรู้ในการพดู และเป็นแม่แบบของการพดู มฉิ ะนนั้ ทา่ นคงจะ ไมไ่ ด้รับมอบหมายให้เป็นพิธีกร ซ่งึ การสร้างภาพลกั ษณ์ของตนเองในการใช้ภาษามีวธิ กี าร ดังนี้ 1. จะต้องมีพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน ฉบับปัจจุบันที่สุด และพจนานุกรม ภาษาองั กฤษ (Dictionary) ประจำโตะ๊ ทำงานและทบ่ี ้านเพื่อพร้อมที่จะคน้ คว้าเมือ่ มปี ัญหาดา้ นการอ่าน การ เขยี น หรือความหมายของคำ 2. จะต้องมีหนังสือเกี่ยวกับการใช้ราชาศัพท์ การอ่านคำย่อ การอ่านชื่อเฉพาะต่าง ๆ ไว้ประกอบการ คน้ คว้า 3. ต้องเป็นคนทันสมัยเสมอ นั่นคือ ต้องรู้ความเคลื่อนไหวของโลก ของสังคมว่าขณะนี้มีอะไรเกิดขึ้น เม่อื โลกเปลยี่ นไปววิ ฒั นาการของภาษากจ็ ะเปลี่ยนตามไปดว้ ย เชน่ ภาษาของวัยรุ่นก็จะมีศัพท์แปลกเพ่ิมมากขึ้น เมอ่ื ไปพูดกับคนกลมุ่ ใดจะไดห้ ยบิ มาใช้เปน็ สสี นั ในการพดู ได้

16 ข้อแนะนำการใช้ภาษา 1. เวลาพูดหากมีคำราชาศัพท์ เชน่ โปรดเกลา้ ฯ ต้องอา่ นว่า โปรดเกล้ากระหม่อม เป็นต้น 2. หากเป็นคำย่อต้องพูดเป็นคำเต็ม เช่น น.ส.วรรณภา วรรณศรี ต้องพูดว่า นางสาว..................ส.ส. ต้องพดู ว่า สมาชิกสภาผ้แู ทนราษฎร เปน็ ต้น 3. หากเป็นชื่อเฉพาะต้องอ่านตามที่เจ้าของชื่อระบุ เช่น นายสุรเกียรติ์ เสถียรไทย หากพิจารณาตาม หลักภาษาไทย คำว่า “สุรเกียรติ์” มีตัวการันต์ บังคับอยู่บน”ติ” แสดงว่าไม่ต้องออกเสียง ซึ่งน่าจะอ่านว่า “สุ- ระ-เกียน” แตเ่ ปน็ ชือ่ เฉพาะเจ้าของช่อื ตอ้ งการใหอ้ า่ นว่า ”สุ-ระ-เกียด” เรากต็ อ้ งอา่ นตามช่ือเฉพาะ เป็นต้น 4. การพูดโดยใช้คำภาษาต่างประเทศปะปนไปกับภาษาไทย ตอ้ งพจิ ารณาตามความเหมาะสมของผู้ฟัง และสถานการณน์ ัน้ ๆ เปน็ หลัก 5. การพูดที่มีเสน่ห์อาจจะต้องสอดแทรกด้วยคำคม สุภาษิตคำพังเพย พิธีกรควรจะรวบรวมสิง่ เหล่าน้ี ไวแ้ ละหากจะยกมาเปรียบเปรยก็ควรจะใช้วิธที ่องจำดกี วา่ ยกข้นึ มาอ่าน 6. ฟังการอ่านข่าว หรือการบรรยายในงานพระราชพิธี หรืองานพิธีที่สำคัญเสมอเพื่อให้ได้แบบอย่าง ของการพดู สำหรับในส่วนของภาษาทา่ ทาง ซงึ่ รวมการยนื การเดนิ การนงั่ การทรงตัว การใช้สหี น้า การใช้สายตา การใช้ท่าทางประกอบการพูด พิธีกรต้องตระหนักเสมอว่า พิธีกร คือ จุดเด่นของงานเพราะฉะนั้นทุกสายตาจะ จอ้ งมาท่ีตวั ท่าน การเคล่อื นไหวของท่านทุก ๆ อริ ิยาบถจะมผี ลตอ่ ความสำเรจ็ ในการพูดของทา่ น การวางท่าทาง กิริยา บุคลิกลักษณะต่าง ๆ ต้องมีความมั่นใจ การยืนต้องสง่างาม การเดินต้องมีมาด ภาพพจน์โดยรวมต้องดูดี และเป็นไปในทางเดียวกันกับเรื่องราวที่พูดถึง หรือนำเสนออยู่ ใช้ลีลาประกอบให้เหมาะสม ควรฝึกหน้ากระจก เพื่อดูว่าตัวเราเปน็ อย่างไร สิ่งเหล่านี้ควรฝึกฝนให้เป็นนิสยั มีบุคลิกที่ดีน่าสนใจอยู่เสมอ การใช้สายตาเป็นอีกสิ่ง หนึ่งที่ต้องหมั่นฝึกให้มั่นคง เพราะเวลาพูดต้องมีสมาธิแยกแยะให้ถูกควรส่งสายตาไปยังผู้ฟัง ณ จุดใดจุดหน่ึง อยา่ กวาดสายตาไปมา แตค่ วรใชว้ ธิ ีหนั หน้าแทนเพ่ือเปล่ียนมุมมอง ไมค่ วรทำตาหลุกหลิก หรือมองส่ิงอ่ืนท่ีทำให้ ไขว้เขว สบตากับผู้ฟังเป็นระยะ ๆ และประสานสายตากับทีมงานบ้างเพื่อความเรียบร้อยของกำหนดการต่าง ๆ วา่ เปน็ ไปตามท่ีวางไว้หรือไม่ หรือหากต้องมกี ารเปลย่ี นแปลงส่ิงใดกะทันหนั จะได้เตรยี มตวั ไดท้ นั

17 เทคนคิ การเปน็ พิธกี ร เทคนิคการเปน็ พธิ กี รทด่ี มี ดี ังน้ี 1. ศึกษาจุดเด่น จุดด้อย ของพิธีกรที่ชื่นชอบ อะไรคือสิ่งที่ทำ ให้พิธีกรคนนั้นเป็นที่ชื่นชมของบุคคล ท่วั ไปแลว้ ลองหา เอาสิ่งทค่ี ิดวา่ ดี มาประยุกตใ์ หเ้ หมาะกับตวั เอง 2. ตดิ ตามเหตกุ ารณ์ท่เี กิดขึน้ ในสังคมอย่างใกล้ชิด เพื่อทำตนเองให้มคี วามทนั สมยั อยูเ่ สมอ 3. เรียนรู้การใช้เทคนิคการสร้างอารมณ์ขัน หรือเล่นมุข ด้วยการดัดแปลงเหตุการณ์เฉพาะหน้ามาเติม เสน่ห์ให้กับการดำเนินรายการ 4. จัดทำคลังความรู้ด้านต่าง ๆ เช่น การใช้คำพูด สำนวน สุภาษิต คำ พังเพย คำคมต่างๆ เก็บสะสม ความรู้เหลา่ นี้ไวเ้ พอ่ื นำมาใช้ประกอบการดำเนินรายการ 5. ฝึกใช้ความคิดสร้างสรรค์ด้วยการมองเหตุการณ์ต่าง ๆ ในมุมที่คนอื่นมองข้าม แล้วสร้างให้เกิดเสียง หวั เราะและรอยย้มิ 6. อ่านหนงั สอื ให้มาก 7. เขา้ รับการอบรมเก่ียวกับเรื่องการเปน็ พธิ กี รอย่างสม่ำเสมอ เพราะเปน็ การพัฒนาความรใู้ หก้ บั ตนเอง

18 การเตรยี มตัวทำหนา้ ท่ีพธิ กี ร การเตรียมตัวทำหนา้ ทีพ่ ิธีกร ควรจะต้องมีการเตรียมตัวในการทำหนา้ ท่ี ดังน้ี 1.ศกึ ษาขอ้ มลู /วเิ คราะห์สถานการณ์ ผ้นู ำ ผชู้ ม โอกาส วตั ถปุ ระสงค์ของงานพิธรี ายการท่ีกำหนดไว้ เพ่ือ ทราบความมุ่งหมายของการทำหน้าที่ 2.เตรียมเนื้อหาและคำพูด เริ่มต้นอย่างไร มุขตลก ขำ ขัน แทรกอย่างไร คำคม ลูกเล่น จุดเด่นที่ควร กลา่ วถึง ตอ้ งเตรยี มคน้ คว้าศึกษาจากศูนยข์ ้อมูลมาใหพ้ ร้อม 3.ตรวจสอบความเหมาะสม ของบทความทีเ่ ตรียมมาวา่ เหมาะสมกบั เวลาหรือไม่ 4.ต้องมีการฝกึ ซ้อมไมว่ า่ จะซ้อมหลอกหรือซ้อมจรงิ ต้องมีการฝกึ ซ้อม 5.ศึกษาสถานท่ีจัดงานหรือพิธีท่ีกำหนดไวล้ ่วงหน้า 6. เตรียมเส้ือผ้าและชดุ การแต่งกาย อยา่ งเหมาะสมกบั กิจกรรม พร้อมดูแลตั้งแต่หวั จรดเท้า ขอ้ ควรปฏบิ ัติสำหรบั การทำหน้าทีเ่ ป็นพธิ ีกร มีดังนี้ 1. ตอ้ งรกั ษาเวลาอยา่ งเคร่งครดั 2. ต้องมาถึงบริเวณงานกอ่ นเวลา 3. ตอ้ งแสดงออกอยา่ งใหเ้ กยี รตติ ่อผู้ฟัง 4. ตอ้ งมคี วามสภุ าพและเปน็ กนั เองกบั ผูฟ้ งั 5. ตอ้ งมกี ารประสานงานดา้ นข้อมลู กบั ฝา่ ยต่าง ๆ 6. ตอ้ งพร้อมเผชญิ ปัญหาดว้ ยความสุขมุ รอบคอบ 7. ตอ้ งใชภ้ าษาใหถ้ ูกต้องชัดเจน น้ำเสยี งนุ่มนวล ชวนฟงั 8. ตอ้ งเสริมจุดเดน่ ให้กับงานและบุคคลสำคัญของงาน 9. ต้องดงึ ดูดความสนใจมาส่เู วทีไดต้ ลอดเวลา 10. ตอ้ งแกป้ ัญหาหรอื ควบคุมสถานการณ์เฉพาะหนา้ ได้อยา่ งดี

19 เทคนิคการแก้ปญั หาเฉพาะหนา้ เทคนคิ ในการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าสำหรบั พธิ ีกร ในการทำหน้าที่พธิ ีกรบ่อยคร้ังท่ีต้องพบกับเหตุการณ์ท่ี ไม่คาดคิดและต้องแก้ไขเหตุการณ์เหล่านี้ให้ลุล่วงไปได้ด้วยดี เทคนิคในการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าสำหรับผู้ทำ หน้าท่พี ิธกี ร มดี งั น้ี เม่ือถงึ เวลาแลว้ ประธานหรือผู้พูดยังมาไมถ่ ึง หน้าที่ของพิธีกรจะต้องไม่ให้เกิดความเงียบบนเวที ถ้าเลยเวลาไม่นากนัก พิธีกรก็อาจจะพูดชี้แจง รายละเอียดต่าง ๆ รวมทั้งอาจจะมีเรื่องราวสนุกสนานมาเล่าถ่วงเวลาไว้ก่อน (พิธีกรจึงต้องเป็นผู้มีอารมณ์ขัน) แต่ถ้านานเสียจนผูฟ้ ังเริ่มกระสับกระส่าย อาจจะจัดกิจกรรมให้ผู้ฟังไดเ้ คลื่อนไหวบ้าง เช่น การปรบมือ การร้อง เพลง ขณะเดียวกนั ตอ้ งรบี ให้ฝ่ายจดั งานเรง่ แก้สถานการณ์ทันที เมือ่ เครือ่ งเสียงไม่เป็นใจ เป็นเรื่องแปลกแต่จริงเครื่องเสียงโดยเฉพาะไมโครโฟน เวลาทดสอบก็ดูจะให้ความร่วมมือดี แต่พอถึง เวลาเอาจริงก็มักจะมเี สียงหอน พูดแล้วเสยี งขาดหาย พูดแล้วไม่มีเสียงออก พธิ กี รตอ้ งย้ิมเข้าไว้และเมื่อทุกอย่าง ปกติก็อาจจะใช้ลีลาการพูดช่วยคลี่คลายบรรยากาศ เช่น เมื่อเป็นพิธีกรในการอบรมสัมมนา ซึ่งมีวิทยากรพิเศษ มาให้การบรรยาย พอถึงเวลาปรากฏว่าไมโครโฟนใช้ไม่ได้ เป็นอยู่พักใหญ่กว่าจะแก้ไขได้เมื่อทุกอย่างเรียบร้อย พิธีกรเลยพูดนำร่องก่อนเชิญวิทยากรขึ้นพูดว่า “แหม วันนี้พวกเรารอคอยมานานกว่าจะได้คิวจากท่านวิทยากร เพราะเรื่องราวที่ท่านจะพูดคุยกับพวกเราเป็นเรื่องท่ี Hot ที่สุด ไม่นึกเลยว่าไมโครโฟนจะตกใจเพราะความ Hot จนสายไหมก่้ ่อนทีท่ ่านวิทยากรจะได้พดู เสยี อกี (ฮา...) ขณะนไ้ี มโครโฟนกป็ รับตวั เรียบร้อยแลว้ ขอเรียนเชิญท่าน วิทยากรในลำดบั นี้เลยค่ะ” เมอื่ พธิ กี รอา่ นข้อความผิด \"สี่เท้ารูพ้ ลาดนักปราชญ์ยังรู้พลั้ง\" เป็นความจริงเสมอถึงแม้จะเช่ียวชาญเพียงใดโอกาสพลาดย่อมมีและ เมื่อพลาดท่านจะต้องตัง้ สติให้ดี หากอ่านผิดก็ให้เอ่ยคำว่า \"ขออภยั คะ่ \" ไมใ่ ช่\"อุ๊ย ขอโทษ\" หรือบ้างกรณีอาจต้อง ใชไ้ หวพริบปฏิภาณแก้ปัญหาเฉพาะหนา้ เพอ่ื ใหท้ ุกอย่างผา่ นไปได้ดว้ ยดี เมื่อผู้ฟังออกอาการ ไม่ฟัง เบื่อ หลับ ในงานบางงานผู้ฟังหรือผู้ชมก็อาจจะไม่ให้ความร่วมมือ ควรใช้วิธีดึงความสนใจด้วยการร้องเพลง เล่าเรอ่ื งขบขัน หรืออาจจะให้ผฟู้ งั ลุกขน้ึ ขยับแขง้ ขยบั ขาดว้ ยการออกกำลงั กายดูบ้างกช็ ว่ ยได้มาก

20 เมื่อต้องเป็นพธิ กี รจำเปน็ บางท่านอาจจะคุ้นเคยกับการเป็นพิธีกรอยู่แล้ว แต่ในบางครั้งก็อาจจะต้องเจอสถานการณ์ “พิธีกร จำเป็น”คือ ในงานบางงานเราไปในฐานะผู้ร่วมงานแต่พอถึงเวลาเจ้าภาพจะเข้ามาบอกว่า “ช่วยหน่อยนะ ช่วย เป็นพธิ ีกรให้พีห่ นอ่ ย” วธิ แี ก้ไขก็ตอ้ งยิม้ เข้าไว้ การปฏิเสธคงเปน็ ไปไดย้ าก แลว้ รบี สอดส่ายสายตาหาบุคคลที่สาม ซงึ่ เปน็ ผู้ทค่ี ุ้นเคยกับการพดู ให้พูดแทน แตถ่ ้าเลีย่ งไม่ได้จรงิ ๆ กต็ ้องทำใจ ช่วยกันหนอ่ ยกแ็ ล้วกัน คิดเสียว่า หาก เขาไม่ไว้ใจเราเขาก็คงไม่ให้เราเปน็ พธิ ีกร เพราะฉะนั้นกต็ ง้ั ใจทำหนา้ ท่ีใหด้ ีที่สดุ ก็แลว้ กัน ทั้งหมดที่เล่าสู่กันฟังนี้ เป็นเพียงปัญหาเฉพาะหน้าที่พิธีกรทุกคนมักจะต้องมีโอกาสพบบ่อยที่สุด ความ จรงิ ยงั มปี ัญหาปลีกยอ่ ยอีกมากมาย แต่ตดั สนิ ใจเลอื กเฉพาะปัญหาทท่ี ุกท่านจะมโี อกาส พบมากท่สี ุด ขอ้ ปฏิบตั ทิ ่นี า่ สนใจ ขอ้ ควรปฏบิ ัติในการทำหน้าท่ีพธิ กี ร หรือโฆษก - ทำจติ ใจให้แจม่ ใส - ไปถงึ ก่อนเวลา - อุ่นเคร่อื งแก้ประหมา่ - ทำหน้าท่ีสดุ ฝมี ือ - เลือ่ งลอื ผลงาน ขอ้ พึงระวัง สำหรบั การทำหนา้ ท่เี ปน็ พธิ กี ร https://shorturl.asia/l8U6 - ต้องดดู ีมบี ุคลิก e - ต้องรักษาเวลาอยา่ งเครง่ เครียด - ตอ้ งแสดงออกอย่างสุภาพและให้เกยี รติ ร่าเริงแจม่ ใส ให้ความเปน็ กันเอง - ต้องมีการประสานงานด้านขอ้ มลู และพร้อมเผชิญปญั หาโดยไมห่ งุดหงดิ - ตอ้ งใชภ้ าษาให้ถูกต้องชดั เจนใหช้ วนฟงั นา่ ติดตาม - ตอ้ งเสริมจุดเด่นของคนอื่นไม่ใช่ของตัวเอง - สร้างความประทบั ใจ ดา้ นสุภาษติ หรอื คำคม

21 หลักพื้นฐานในการทำหนา้ ท่ีบนเวที เมอื่ พรอ้ มทำหน้าท่ี ไม่ควรกระทำสง่ิ ต่อไมโครโฟน 1. ห้ามเคาะ /ห้ามเปา่ /ห้ามทดสอบเสยี ง 2. ห้ามเลน่ สาย - ม้วนสาย 3. อยา่ จับสองมอื 4. ไมโครโฟนต้องอยูต่ ิดกับปากขณะพดู 5. การปรบั ขาตง้ั ไมโครโฟนต้องพอดีกบั ปาก เสียง จังหวะ ลลี าในการพูด 1. ชดั เจน ถกู อักขระ ความดังพอเหมาะกบั สถานที่ และเสยี งมชี วี ติ ชวี า 2. ต้องมจี งั หวะ ทำนอง รู้จกั เนน้ เสยี งหนกั เบา 3. สียงตอ้ งเหมาะกบั บรรยากาศของการพูด และให้อารมณใ์ นการฟงั อากัปกิริยา ทา่ ทาง 1. ลักษณะท่าทาง การยืนต้องไม่หลังค่อมยืนขาตรง การเดินต้องไม่เร่งรีบเกินไป และการนั่งต้องไม่ น่งั ตัวงอ 2. การใชส้ ายตา ตอ้ งสบตากับผูฟ้ ังกวาดสายตาใหท้ ั่ว อย่าหลบตาผู้ฟงั และอย่ามองสงู หรอื มองต่ำ 3. การใช้มือ ต้องไม่ล้วง แคะ แกะ เกา ไม่ใช่นิ้วกับผู้ฟัง ไม่เอามือไขว้หลัง ไม่ล้วงกระเป๋าขณะพูด ลกั ษณะการวางมอื ท่ีดี คอื มอื ต้องอยู่เหนือเอว และตำ่ กว่าหวั ไหล่ สว่ นสีหน้าตอ้ งยม้ิ แย้มแจ่มใสประกอบการพดู 4. การควบคุมการเคลือ่ นไหวของร่างกายต้องใหส้ ุภาพมีความเหมาะสม กล่าวทักทาย 1. สวัสดี 2. เรยี น 3. กราบเรียน 4. นมสั การพระคุณเจ้า https://shorturl.asia/tP5kS

22 คำทีใ่ ช้ในโอกาสเป็นทางการ 1. ในโอกาสนี้ 2. ขอนำท่านเขา้ สู่ 3. ในนามของ 4. บัดนี้/ ณ บัดนี้ 5. ท่านผมู้ เี กียรตทิ ่เี คารพ 6. โอกาสน้ีได้เวลาอนั เป็นมงคล 7. โอกาสนไี้ ดเ้ วลาอันสมควร 8. สดุ ท้ายน้ี / ทา้ ยสดุ นี้ 9. หวงั เป็นอยา่ งยิง่ ว่า ฯลฯ คำทไ่ี ม่ควรใช้ 1. เริ่มตน้ การพูดดว้ ย ครบั /ค่ะ https://shorturl.asia/638zM 2. ทา้ ยประโยคไม่ควร นะครบั / นะคะ 3. ไม่ควรใชค้ ำวา่ มนั กับบคุ คล 4.ไม่ควรใชค้ ำวา่ อะไรตา่ ง ๆ / อะไรเลก็ ๆ น้อย ๆ มันเป็นอะไรท่ี 5. ไม่เออ้ อา้ ฯลฯ การอ่านประกาศ 1. ต้องอ่านอย่างเปน็ ทางการ 2. เสียงดงั ฟังชดั เขม้ แขง็ กระชับ 3. ทำใหบ้ รรยากาศจริงจงั 4. การออกเสยี งอกั ขระ / ควบกลำ้ / ร และ ล/ การแบ่งวรรคตอน ต้องชัดเจน ถูกต้อง เทคนิคในการแนะนำวทิ ยากร - การกล่าวนำ ก่อนเขา้ เรอื่ ง - แนะนำประวัติการศกึ ษา - แนะนำประวัติการทำงาน - แนะนำผลงานที่โดดเด่น - แนะนำสถานที่ทำงานปัจจุบันและตำแหน่ง - แนะนำช่ือเปน็ ข้ันตอนสุดท้าย

23 ประเภทของงานต่างๆ งานแบบพธิ กี าร งานลักษณะนี้มักจะมีลำดับขั้นตอนของการดำเนินรายการอย่างเป็นรูปแบบที่เคร่งครัด ทั้งในด้าน เวลาคำพูดที่จะใช้ และขั้นตอนรายการ เช่น งานพระราชพิธีต่าง ๆ งานมอบประกาศเกียรติคุณ งานเปิดการ ฝึกอบรมหรือการประชุมที่เป็นทางการ ได้แก่ การประชุมสภาผู้แทนราษฎร เป็นต้น โดยคุณสมบัติของพิธีกรใน งานแบบพธิ ีการ ต้องมคี ุณสมบัตติ งั นี้ 1. พธิ กี รต้องมีความแมน่ ยำในขน้ั ตอนการดำเนนิ รายการ เพราะงานแบบพธิ กี ารจะผดิ เพย้ี นไป ไมไ่ ดเ้ ลย งานพิธีการจะมีกรอบโครงสร้างตายตัว ก่อนทำหนา้ ทคี่ วรศกึ ษาขั้นตอนวา่ ใครจะต้องทำอะไร เมอ่ื ไร และที่ไหน รวมไปถึงต้องทราบรายละเอียดของบุคคลที่จะต้องเอ่ยถึงในงานว่า ใครคือคนสำคัญที่สุดในงาน ใครเป็นประธานของงาน การเอ่ยชือ่ - สกุล ยศ ตำแหนง่ ต้องถูกต้อง 2. ควรไปถึงงานกอ่ นอยา่ งน้อย 1 ชั่วโมง เพื่อตรวจสอบความพร้อมของงาน และประสานงาน กบั ผเู้ กีย่ วข้องใหช้ ัดเจนอกี ครัง้ และเพื่อกันความผิดพลาด 3. การแตง่ กายของพธิ ีกรจะต้องเรียบร้อยถกู ต้องกบั ลักษณะงาน เชน่ การแต่งชดุ ข้าราชการ เต็มยศ หรือครึ่งยศ หรือชุดปกติกากีคอพับ หากเป็นงานราตรีก็ควรจะแต่งกายให้ดูดีเหมาะสมกับงานเหล่าน้ี เป็นต้น 4. พธิ ีกรควรจัดทำ Script การดำเนินรายการให้ขดั เจน คำว่า Script ไม่ใดห้ มายถึงกำหนดการ จดั งาน แตห่ มายถงึ บทโดยละเอยี ดท่ีพิธกี รจะตอ้ งทำรายละเอียดเพ่มิ เติม โดยประสานกบั ผเู้ ก่ยี วขอ้ ง หากมีฝา่ ย จดั ทำใหแ้ ลว้ พธิ ีกรจะตอ้ งศกึ ษาให้แม่นยำอีกคร้งั

24 งานแบบก่ึงพธิ กี าร งานลักษณะนบี้ างโอกาสกค็ อื งานพธิ ีการนน่ั เอง เพยี งแตม่ คี วามแตกต่างของบรรยากาศ และบาง โอกาสคืองานแบบไม่เปน็ พธิ ีการได้ดว้ ยเชน่ กัน ทั้งน้ีพธิ กี รควรพูดคุยกับเจา้ ของงาน หรือผูร้ ับผดิ ชอบ ถงึ ขอบข่าย ของลกั ษณะบรรยากาศ ลักษณะบุคคลท่เี ป็นประธาน และผู้มารว่ มงานหลัก งานลักษณะแบบนี้ได้แก่ งานแต่งงาน งานบวช งานเลย้ี งรับรอง งานเกษยี ณอายุ เปน็ ตน้ ทั้งนี้พิธีกรควรจะพูดคุยกับเจ้าของงานหรือผู้รับผิดชอบงาน เกี่ยวกับรายละเอียดของงานให้ชัดเจน ว่าชว่ งใดจะตอ้ งดำเนนิ รายการแบบเปน็ ทางการ หรือชว่ งใดสามารถดำเนินรายการโดยอสิ ระ ไม่ยดึ รูปแบบ เคร่งครัด หรือแบบไม่เป็นพธิ กี าร https://shorturl.asia/uUWH8 งานแบบไมเ่ ปน็ พธิ ีการ งานลกั ษณะนี้จะไม่คอ่ ยเขม้ งวดในดา้ นบรรยากาศของงานมากนกั จะเนน้ ความเปน็ กนั เองสอดแทรก ด้วยความสนกุ สนาน ขน้ั ตอนรายการก็อาจจะปรบั ยืดหย่นุ ตามสถานการณ์ เช่น งานแต่งงาน งานเลี้ยงชุมนมุ ศิษย์เก่า งานเลี้ยงตอ้ นรบั งานเล้ยี งอำลา เป็นตน้ ถงึ แมจ้ ะเป็นงานท่ีมรี ปู แบบสบาย ๆ ไมเ่ ครง่ ครัดก็ตาม แต่ส่งิ หน่งึ ท่ีพิธีกรจะต้องคำนึงเสมอ คอื ขนั้ ตอนการดำเนินการหรือขั้นตอนรายการ มิฉะนั้นจะทำใหบ้ รรยากาศของ งานดสู บั สนและสง่ ผลต่อบุคลกิ ภาพรวมทัง้ การพูดของพิธีกรไปทนั ที ส่วนการใชภ้ าษานน้ั อาจใชภ้ าษาท่ีทนั สมยั ปะปนเขา้ ไปด้วยก็ได้ แตต่ ้องคำนงึ ถงึ ความพอดีทั้งในแง่ของบรรยากาศ บุคคล และสถานท่ีดว้ ย โดยสรุปแล้ว การทำหน้าที่ของพิธีกรในลักษณะต่าง ๆ นั้น นอกจากจะขึ้นอยู่กับหลักการที่ถูกต้อง แล้ว ยังตอ้ งคำนึงถงึ วัฒนธรรมประเพณขี องแตล่ ะองค์กรด้วย

25 แนวทางการพดู แบบพิธกี รในสถานการณต์ ่าง ๆ 1. การเชิญประธานขึน้ ประกอบพธิ ี มีวิธีปฏบิ ตั ิ 3 ประการ ดงั นี้ (1) หากเป็นพิธีการสำคัญมาก อาจไม่ประกาศเชิญทางเครอ่ื งขยายเสียง แต่มีการเตรยี มการ นัดแนะและซักซอ้ มกันอย่างดี (2) ใช้วิธพี ดู บอกเลา่ เชน่ บัดน้ไี ด้เวลาอนั สมควรแลว้ ทา่ นประธานในพิธจี ะไดป้ ระกอบพิธบี ูชา พระรตั นตรยั (3) ใช้วธิ ีกล่าวเชิญตรง ๆ ซึ่งเปน็ วธิ ใี ชอ้ ยู่ทัว่ ไป เชน่ เรยี นเชิญ ท่านประธานในพิธี จดุ ธูปเทยี น บูชาพระรัตนตรัย 2. การเป็นพิธีกรจัดอบรมหรือสัมมนา สาระสำคญั ทพ่ี ธิ ีกรตอ้ งพดู คอื (1) คำปฏิสันถาร (2) ชื่อพิธกี าร (3) ผ้จู ดั ให้มีข้นึ ซง่ึ พิธีการ (4) วัตถปุ ระสงค์ของพิธีการ (5) ผู้ทำหน้าท่ปี ระธานในพธิ ี (6) แจ้งรายการภาคพิธีการ (7) กล่าวแนะนำบคุ คล (8) กลา่ วเชญิ บคุ คลขึ้นบนเวทีตามผังรายการ (9) กล่าวสรุป (10) กล่าวขอบคุณ

26 3. การกล่าวตอ้ นรบั ผ้มู าร่วมงาน หากมเี วลามากและประธานยงั ไม่มา พิธกี รควรกลา่ วทักทายหรือ พูดคุยกับผู้มาร่วมงาน โดยอาจกล่าวบอกเล่าภาพรวมโดยสังเขป ชี้แจงสถานที่ หากมีเอกสารก็บอกให้ผู้เข้า ประชุม ศึกษาเอกสารก่อน ตวั อยา่ งเชน่ พิธีกร : สวัสดีคะ่ /ครับ นกั เรียนนักศกึ ษาทุกคน ในนามของคณะกรรมการดำเนินการจัดโครงการ “บคุ ลิกภาพดี มารยาทงามตามแบบไทย ประจำปีการศึกษา 2565” ขอตอ้ นรับ นักเรียนนกั ศกึ ษา ผ้เู ขา้ รว่ มโครงทกุ คนนะคะ/ครับ วันน้ี วิทยาลยั เทคนิคชมุ พรของเรา ท่ีไดร้ บั เกียรติ จากสำนักงานวฒั นธรรม จังหวัดชมุ พร มามอบความรู้เกี่ยวกบั การพัฒนาบคุ ลิกภาพและมารยาทไทย เพ่ือใหน้ กั เรียนนักศกึ ษา สามารถนำความรู้ท่ีได้รบั ไปปรบั ประยุกตใ์ ชใ้ นชีวิตประจำวนั ของเราไดค้ ่ะ/ครับ กรณีที่ประธานมาระหวา่ งท่ีพธิ กี รกำลังพดู อยู่ควรรบี จบแบบนุม่ นวล อาจจะกล่าววา่ พิธีกร : บัดนี้ ท่านประธานในพิธีได้มาถึงแล้ว ขออนุญาตให้ท่านประธานพักสักครู่ และจะขอเข้าสู่ช่วงพิธี การเป็นลำดบั ตอ่ ไปค่ะ/ครับ 4. การแนะนำบุคคล เป็นบทบาทสำคญั อยา่ งหน่งึ ของพธิ ีกร งานบางงานมบี ุคคลสำคัญมาร่วมงาน ถา้ มีการแนะนำเทา่ กับเปน็ การใหเ้ กยี รตพิ เิ ศษ บางงานเปน็ หนา้ ท่ีของพิธกี รเปน็ ผู้แนะนำ บางงานพิธกี รอาจจะ กำหนดหรอื ตกลงใหผ้ ู้อ่ืนเปน็ ผู้แนะนำ แนวทางการกลา่ วแนะนำบุคคล มีดังน้ี (1) กลา่ วถงึ ความเป็นมาของพิธีการ อนั เป็นเหตใุ หม้ ีการเชิญบุคคลที่จะแนะนำ (2) กลา่ วความสำคญั ของโอกาสในการเชิญผู้ท่ไี ด้รบั การแนะนำ (3) กล่าวถงึ ความสัมพนั ธ์ของกิจกรรมหรือพิธีการกบั ผทู้ ่ีได้รับการแนะนำ (4) กลา่ วถึงคุณสมบัติในดา้ นดขี องผู้ที่ได้รับการแนะนำ (5) กลา่ วแนะนำวุฒกิ ารศึกษา ตำแหน่งหนา้ ที่การงาน ผลงานหรือความสำเรจ็ ทนี่ า่ ภาคภูมใิ จ ของผู้ท่ีได้รบั การแนะนำ (6) แนะนำยศ นาม - นามสกุล ในตอนท้าย พรอ้ มกบั กล่าวเชญิ

27 5. การกล่าวแนะนำรายละเอียดในการฝึกอบรม อาจมบี างสิง่ บางอย่างทผ่ี ู้เข้ารว่ มอบรมจะตอ้ ง ทราบ พิธีกรจะตอ้ งให้ข้อมลู สำคญั เหล่านั้น เช่น พิธีกร : สวัสดีนกั เรยี นนักศกึ ษาผูเ้ ข้ารว่ มโครงทุกคนนะคะ/ครับ ในนามของคณะกรรมการดำเนินการจัด โครงการ ดิฉัน/กระผมขออนุญาตแจ้งรายละเอยี ดในการเข้าร่วมโครงการแก่นักเรียนนักศกึ ษาทุกคน ดังน้ีค่ะ/ครับ -เอกสารท่ีจะได้รับ -สถานที่รับประทานอาหารว่าง -เวลาพักรับประทานอาหารว่าง -สถานทหี่ รือหอ้ งประชมุ ทใ่ี ชใ้ นกจิ กรรม -ข้อมลู อืน่ ๆ ท่ีจำเป็น \"หากมีข้อมูลเพิ่มเติมดิฉนั /กระผม จะแจ้งให้ทราบต่อไปค่ะ/ครบั \" 6. การกลา่ วสรปุ การสรปุ มิได้หมายความวา่ ต้องมที ุกงาน หรือทุกรายการ แล้วแตล่ กั ษณะ ของงาน ซ่ึงพิธีกรจะต้องใช้ดลุ พินจิ ตามความจำเปน็ หรอื ตามความเหมาะสม โดยจะขอกลา่ วถงึ ลักษณะของการ สรุปทีด่ ไี ว้ ดังนี้ (1) สรปุ ด้วยการเสริมแนวคิดใหส้ มบรู ณ์ หรือเข้มข้นยง่ิ ขึ้น (2) สรุปด้วยการยกตัวอย่าง อุทาหรณ์ อุปมาอปุ ไมยใหเ้ ห็นประเด็นเดน่ ชัดยิ่งข้นึ (3) สรุปโดยการตอกย้ำจุดเด่น หรอื ประเดน็ สำคัญ (4) สรปุ ดว้ ยสโลแกน คำขวัญ หรือคำคม (5) การกลา่ วขอบคุณ พิธีกรควรหนั ไปทางทีผ่ รู้ บั กล่าวขอบคณุ และกลา่ วด้วยถ้อยคำทที่ ำให้รู้สึกวา่ กล่าวกับผู้รับการขอบคุณเท่านนั้ กลา่ วถึงความประทบั ใจท่ีมตี อ่ บทบาทของผู้รบั การขอบคุณ พธิ ีกรจะต้องมี ศิลปะลงทา้ ย ขอบคณุ ด้วยถ้อยคำที่ทำให้ผู้ฟังหรือผ้รู ่วมพธิ ีอยากปรบมือเอง หรือพิธีกรอาจจะใชว้ ิธีปรบมอื นำขน้ึ ก่อนตามลำดบั ดังนี้ ㆍ กลา่ วถงึ ผ้รู บั การขอบคณุ ㆍ กล่าวถึงความประทับใจจากการฟัง การรว่ มกจิ กรรม ㆍ กล่าวลงทา้ ยดว้ ยข้อความทปี่ ระทบั ใจ เชน่ คำคม กลอน หรอื ถ้อยคำที่กินใจ ㆍ กล่าวเรียกร้องให้ผู้ฟงั ปรบมอื โดยอัตโนมัติ

28 แบบทดสอบหลังเรยี น แผนกวิชาสามญั สมั พันธ์ วทิ ยาลัยเทคนคิ ชมุ พร รหัสวิชา 30000-1101 ทักษะภาษาไทยเชงิ วิชาชพี เรอ่ื ง การพดู พิธีกร จำนวน 10 ข้อ 10 คะแนน เวลา 10 นาที คำช้ีแจง จงทำเครอ่ื งหมายกากบาท (X) ขอ้ ที่ถกู ต้องทส่ี ดุ 1. ข้อใดคอื ความหมายของพธิ ีกร ก. ผ้ปู ระกาศ ข. ผ้โู ฆษณา ค. ผู้ดำเนินรายการ ง. ผู้ประชาสมั พนั ธ์ 2. คุณสมบัติทสี่ ำคญั ท่ีสดุ ของพธิ ีกรคอื ข้อใด ก. มไี หวพรบิ ปฏภิ าณดี ข. มีบคุ ลกิ ภาพดี แตง่ กายสุภาพ ค. ลลี าการพูดดี ออกเสียงถูกต้อง ง. ใชภ้ าษากงึ่ แบบแผนหรือค่อนข้างเปน็ แบบแผน 3. สิง่ สำคญั ทสี่ ดุ ในการเปน็ พธิ กี ร คืออะไร ก. มีบคุ ลกิ ภาพดี แต่งกายสุภาพ ข. การเตรยี มตวั เตรียมขอ้ มูล ค. การมอี ุปกรณ์และเครอ่ื งเสียงทีด่ ี ง. ใช้ภาษากง่ึ แบบแผนหรือค่อนข้างเปน็ แบบแผน 4. สิ่งที่ดึงดูดใหผ้ ู้ฟงั สนใจพิธีกร คอื อะไร ก. น้ำเสยี ง ข. รอยยิม้ ค. การสบตา ง. ถูกทกุ ข้อ 5. หวั ใจของการเป็นพธิ กี ร มีอะไรบ้าง ก. มีบุคลิกภาพดี แตง่ กายสุภาพ เหมาะสมกบั งานหรือกิจกรรม ข. มีการเตรยี มตัว และการศกึ ษารูปแบบงาน ลกั ษณะของงาน ค. มีไหวพริบปฏภิ าณดี แก้ไขปญั หาได้ ง. ถกู ทกุ ข้อ

29 6. เมื่อพธิ ีกรพูดผดิ ควรทำอยา่ งไร ง. MP ก. ปลอ่ ยผ่าน แล้วยิม้ สู้ ข. อุย้ ! ขอโทษค่ะ/ครับ ค. ขออภัยคะ่ /ครับ ง. หัวเราะชอบใจ 7. ข้อใดไมใ่ ช่การเตรียมตัวในการเป็นพิธีกร ก. นอนหลับพักผอ่ นใหเ้ พียงพอ ข. ทานอาหารมาให้พรอ้ มก่อนเริ่มงาน ค. จิบเครอ่ื งดมื่ แอลกอฮอล์เล็กนอ้ ยเพ่ือลดความตน่ื เต้น ง. เตรยี มชื่อประธานในงาน และซักซ้อมกำหนดการ 8. “พิธกี ร” ในภาษาองั กฤษใชค้ ำย่อวา่ อะไร ก. MN ข. MH ค. MC 9. ขอ้ ใดไมใ่ ช่ทกั ษะของการเปน็ พิธีกร ก. ทกั ษะการบริหารโครงการ ข. ทักษะการพดู ค. ทกั ษะการฟัง ง. ทกั ษะการสังเกต 10. หากไม่ชอบการเปน็ พธิ กี ร แตไ่ ดร้ บั มอบหมาย ควรปรับวิธคี ิดอย่างไร ก. เครียด กงั วล ทำไมไ่ ดแ้ น่นอน ข. ทำ บทพูดพธิ กี ร แลว้ ค่อยไปอา่ นหน้างาน ค. นค่ี ือโอกาสท่ีเราจะสามารถพฒั นาตนเอง ง. ตอ่ รอง หรือ หาผลตอบแทนจากงานนี้

30 บรรณานุกรม กติ ิมา ปรดี ดี ลิ ก. ทฤษฎกี ารบริหารองคก์ าร. กรุงเทพฯ : ชนะการพิมพ์, 2529. จินดา งามสุทธิ. การพูด. กรุงเทพฯ : โอ.เอส.พริน้ ตง้ิ เฮาส์, 2531. ฉตั รา ขนุ นาค, สุวรรณี อดุ มผล และวรรณี พทุ ธเจรญิ ทอง. ศิลปะการใชภ้ าษาไทยใน ชวี ิตประจำวนั และทาง ธรุ กจิ . กรงุ เทพฯ : ประกายพรึก, 2522. ฉัตรสวุ รรณ ตนั นะรตั น์. การพูดเบ้ืองตน้ . กรุงเทพฯ : มหาวทิ ยาลยั รามคำแหง, 2539. ฉตั รสวุ รรณ ตนั นะรัตน.์ หลกั วาทการ. กรงุ เทพฯ : โรงพมิ พ์การศาสนา, 2539. ฉัตรสุวรรณ ตนั นะรตั น.์ การพดู สำหรับผูน้ ำ. กรุงเทพฯ : มหาวทิ ยาลัยรามคำแหง, 2540. ฉัตรวรุณ ตนั ตะรัตน.์ การพูดสำหรับผนู้ ำ. กรุงเทพฯ : มหาวทิ ยาลยั รามคำแหง, 2540. ชลุ วี รรณ ปราณธี รรม. การพฒั นาความสามารถในการฟัง - พูด และพฤติกรรมการกล้าแสดงออก ในการ เรียนรายวิชาภาษาเยอรมันเพอ่ื การสื่อสาร 2 โดยใชก้ ิจกรรมบทบาทสมมติ. : มหาวิทยาลัยราชภฏั สุราษฎร์ธานี, 2562. ฟ้อน เปรมพนั ธุ,์ สรุ ีพร พลู ประเสรฐิ . การพูดภาษาไทยในงานอาชีพ. กรุงเทพ : ศูนยส์ ่งเสริมวิชาการ, 2562.

31 ภาคผนวก

32 บทฝกึ พูดสำหรบั พธิ ีกรเดี่ยว โครงการ “บุคลกิ ภาพดี มารยาทงามตามแบบไทย ประจำปีการศึกษา 2565” วนั พุธ ท่ี 29 มิถนุ ายน พ.ศ. 2565 ณ หอประชมุ เฉลิมพระเกียรติ 6 รอบพระชนมพรรษา วิทยาลัยเทคนคิ ชุมพร .................................................................................... พิธีกร : ขออนุญาตนำทุกท่านเข้าสพู่ ธิ เี ปิดโครงการ “บคุ ลิกภาพดี มารยาทงามตามแบบไทย ประจำปีการศึกษา 2565” ดฉิ นั /กระผม............................................................ นักศึกษาแผนกวิชา................................................ รับหน้าท่พี ธิ ีกรในวนั นี้ค่ะ/ครับ เรยี น ทา่ นผ้อู ำนวยการ คณะผู้บริหาร คณะวิทยากร คณะครูทกุ ท่านและสวัสดนี กั เรียนนักศึกษา ผู้เปน็ ตัวแทนเขา้ รว่ มโครงการ ทกุ คนค่ะ/ครบั พธิ ีกร : วันนี้นับเป็นโอกาสดีของ วทิ ยาลยั เทคนคิ ชุมพร ที่ไดร้ ับเกยี รติ จากสำนักงานวัฒนธรรมจังหวดั ชมุ พร ทมี่ ามอบความรู้เก่ยี วกับการพฒั นาบุคลิกภาพและมารยาทไทย เพือ่ ใหน้ ักเรียนนกั ศึกษาสามารถปรับประยกุ ตใ์ ช้ ในชีวติ ประจำวนั ได้ พิธกี ร : โอกาสนี้ขอเรยี นเชญิ ท่านประธาน...................................................... ผอู้ ำนวยการวทิ ยาลัยเทคนคิ ชมุ พร จดุ ธูปเทยี นบูชาพระรตั นตรัย และรับฟงั คำกล่าวรายงานพร้อมท้ังกลา่ วเปิดโครงการ ขอเรยี นเชิญค่ะ/ครบั ลำดบั ตอ่ ไปขอเชญิ ...................................................... ครปู ระจำแผนกวิชา......................................... กล่าวรายงานการจดั โครงการ ขอเชญิ ค่ะ/ครับ *********ขอขอบคุณทา่ นประธานเปน็ อย่างสูงค่ะ************ ลำดับต่อไปขอเรยี นเชิญทุกท่านบันทึกภาพร่วมกันคะ่ /ครบั #####ขอขอบคุณทุกทา่ นค่ะ/ครับ#####

33 พธิ ีกร : ลำดับต่อไปขอเรยี นเชิญ คณะวทิ ยากร จากสำนกั งานวฒั นธรรมจังหวัดชมุ พร นำโดย.................................................. ตำแหน่ง............................................. และคณะ ซึ่งจะมาให้ ความรู้กบั นกั เรียนนกั ศกึ ษาในครง้ั น้ี ขอเรยี นเชญิ คะ่ /ครับ เสรจ็ ส้นิ การบรรยาย #####ขอขอบพระคณุ คณะวิทยากรทกุ ทา่ นเปน็ อยา่ งสูงค่ะ##### สรปุ จากการอบรมโครงการ “บคุ ลิกภาพดี มารยาทงามตามแบบไทย ประจำปกี ารศกึ ษา 2565” ทำให้ พวกเราทกุ คนได้รู้และเข้าใจ กระบวนการพัฒนาบุคลิกภาพของตนเองและสามารถปฏิบตั ิตามกรอบมารยาท ของสังคมไทยได้ดยี ิง่ ขึน้ ตอ้ งขอขอบพระคุณท่านคณะวิทยากร จากสำนกั งานวัฒนธรรมจังหวดั ชมุ พร เป็นอยา่ งสูงอกี ครง้ั นะ คะ/ครับ ท่ไี ด้มามอบความรใู้ ห้กับพวกเราในวนั น้ี พธิ ีกร : ลำดับต่อไปขอเรยี นเชญิ ............................................................................................................................. .............. มอบของที่ระลึกแด่ทา่ นวิทยากร ค่ะ/ครับ #####ขอขอบคุณทกุ ทา่ นค่ะ##### และในวันนี้ต้องขอขอบคุณ นักเรียนนักศึกษาผู้เป็นตัวแทนเข้าร่วมโครงการทุกคนนะคะ/ครับ ที่มี ความตั้งใจและให้ความร่วมมือตลอดระยะเวลาของการอบรม ขอบคุณนักเรียนนักศึกษาทุกคนค่ะ/ครับ สวัสดี ค่ะ/ครับ

34 บทฝกึ พดู สำหรบั พธิ กี รคู่ โครงการ “โครงการสนุ ทรภรู่ ว่ มใจ ต้านภัยยาเสพติด ประจำปีการศึกษา ประจำปีการศกึ ษา 2565” วันพุธ ที่ 29 มิถนุ ายน พ.ศ. 2565 ณ หอประชุมเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบพระชนมพรรษา วิทยาลัยเทคนิคชุมพร .................................................................................... ช : สวสั ดีครับ กระผมนาย............................................นกั ศึกษาแผนกวชิ า............................................... วิทยาลัยเทคนคิ ชุมพร รับหนา้ ที่เป็นพิธีกรครับ ญ: สวัสดคี ะ่ ดฉิ นั นางสาว............................................นกั ศกึ ษาแผนกวชิ า............................................... วทิ ยาลัยเทคนิคชมุ พร รบั หน้าทเี่ ปน็ พธิ ีกรค่ะ ช: ในวนั นี้ โครงการสุนทรภูร่ ่วมใจ ตา้ นภัยยาเสพติด ประจำปกี ารศึกษา 2565 จัดขึน้ เพ่ือเปน็ การระลึก ถงึ กวเี อกของโลก ให้นักเรยี นนกั ศกึ ษาเหน็ ความสำคัญของภาษาไทย ซ่ึงเป็นภาษาประจำชาติของเรา และเพื่อให้ ตระหนักถึงโทษและภยั ของยาเสพติด ญ: สำหรับกิจกรรมในวนั น้ี จะมกี ารประกวดการแต่งกายเลยี นแบบตวั ละครในวรรณคดี การประกวด รอ้ งเพลงและการแสดงจากเพ่ือน ๆ นอ้ ง ๆ อกี หลายชดุ อย่าลมื ติดตามชมนะคะ ช: โอกาสนี้ขอเรยี นเชิญ........................................................... ตำแหน่ง.................................................... จุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรยั เรยี นเชิญครบั (ประธานจดุ ธูปเทยี นเสร็จกลบั มาน่งั ) ญ: ลำดบั ต่อไปขอเชิญ......................................................นายกองค์การนักวิชาชีพในอนาคตแห่งประเทศ ไทย วทิ ยาลยั เทศนิคชมุ พร กล่าวรายงานการจัดโครงการ และขอเรยี นเชญิ ท่านประธานรบั ฟงั คำกลา่ วรายงาน กล่าวเปิดโครงการและให้โอวาทแก่นักเรยี น นักศึกษา เรียนเชญิ ค่ะ **************ท่านประธานกล่าวเปดิ งานให้โอวาทจบ************** ช: ลำดบั ต่อไปเปน็ กล่าวสดุดีสุนทรภู่โดย..............................................นกั ศกึ ษาแผนกวชิ า....................... เชิญครบั ช: ลำดบั ต่อไปเป็นการกล่าวสุนทรพจนต์ ่อตา้ นยาเสพ...................................................................... นกั ศึกษาแผนกวชิ า........................................เชิญครบั ญ: ตอ่ ไปจะเป็นการแสดงละครต้านภัยยาเสพตดิ นำแสดงโดย (อ่านรายชื่อนักแสดง.) ขอเชิญรับชมได้ เลยคะ่ **************การแสดงจบ************** ช: ขอเสยี งปรบมอื ให้กับการแสดงชุดนด้ี ้วยครับ

35 ญ: ลำดับตอ่ ไปเปน็ การประกวด การแตง่ กายเลียนแบบตัวละครในวรรณคดี ญ: ขออนุญาตแนะนำคณะกรรมการท่ีใหเ้ กยี รติมารว่ มให้คะแนนในวนั นี้ (อา่ นชือ่ คณะกรรมการทุก ทา่ น) ช: ผู้เขา้ ประกวดมีทง้ั หมด...... ทีม ทีมแรกคือ (อ่านรายชือ่ ท่ีลงทะเบียนโดยรอให้ออกมาโชวต์ ัวก่อนคอ่ ย อา่ นทมี ต่อไป) ใหเ้ ดินครง้ั ละหนงึ่ ทีมโดยเดินขึน้ ไปบนเวทีและหยุดใหผ้ ชู้ มดู 1 นาที แลว้ เดินมาหยุดหนา้ คณะกรรมการอีก 1 นาที ครบทกุ ทีมเรียกรวมเพื่อโชว์ตวั บนเวทีอกี คร้ัง ญ: ลำดบั ต่อไปเป็นการมอบเกยี รตบิ ัตร การแต่งกายเลียนแบบตัวละครในวรรณคดี ช: รางวลั การแต่งกายเลียนแบบตวั ละครในวรรณคดี เรยี นเชิญ.............................................................. ใหเ้ กียรติมอบเกียรติบตั รครบั ญ: รางวลั ชนะเลิศอันดับ 2 ไดแ้ ก่ ทีม..................................................................................................... รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ไดแ้ ก่ ทมี .............................................................................................. รางวัลชนะเลศิ ได้แก่ ทมี .................................................................................................................. ขอขอบคุณคุณครู................................................. เป็นอยา่ งสูง ทใ่ี หเ้ กยี รตมิ ามอบเกยี รติบตั รคะ่ ช: ในนามของคณะกรรมการจดั โครงการสุนทรภรู่ ว่ มใจ ต้านภัยยาเสพตดิ ขอขอบคุณคณะกรรมการ ทุกท่านและนกั เรยี น นักศึกษาทใี่ ห้ความรว่ มมือในการจดั โครงการเปน็ อยา่ งดี ขอเสียงปรบมอื ให้ทุกคนดว้ ยครับ ญ: ดฉิ นั นางสาว............................................................... ช: กระผมนาย................................................................. ขอจบหนา้ ที่พิธีกรเพยี งเท่าน้ี ขอบคุณครับ

36 ตารางการให้คะแนน การเป็นพธิ ีกร ชือ่ -นามสกุล....................................................................... รหสั ............................................................... ชัน้ ................................................. แผนกวชิ า............................................................... ที่ รายการ คะแนน (50 คะแนน) 1 การออกเสยี ง ร ล และคำควบกล้ำ 2 การใช้ภาษา 3 บคุ ลกิ ภาพ 4 เสียงเสียดแทรก 5 คำขยะ รวม ขอ้ เสนอแนะ ............................................................................................................................. .................................................... ................................................................................................................................................................................. ลงชอื่ ................................................................. (...............................................................) ครูผ้สู อน

37 เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน การเป็นพิธกี ร 1. การออกเสียง ร ล และคำควบกลำ้ 10 คะแนน การออกเสียง ร ล และคำควบกลำ้ ร ล ว ผดิ 1 คำ หัก 1 คะแนน 2.การใช้ภาษา 15 คะแนน ได้ 13-15 คะแนน เมื่อใช้ภาษางดงาม สละสลวย ลึกซึ้ง กนิ ใจ ถูกตอ้ งตามหลกั ภาษาไทย มีการเรียบเรียง กล่นั กรอง สำนวนภาษามาเปน็ อย่างดี ได้ 10-12 คะแนน เมื่อใชภ้ าษาสภุ าพ ถูกต้องตามหลักภาษาไทย ภาษาสละสลวย ได้ 7-9 คะแนน เมื่อใช้ภาษาสภุ าพ ถกู ต้องตามหลักภาษาไทย ต่ำกวา่ 7 คะแนน เมื่อใช้ภาษาสุภาพ 3.การแสดงบคุ ลกิ ภาพ 10 คะแนน ได้ 9-10 คะแนน เมื่อเครื่องแตง่ กายและทรงผมสะอาดเรยี บร้อย สหี นา้ ยม้ิ แย้ม สบตา ผู้ฟงั ทั่วถึงมคี วามมน่ั ใจ แสดง พฤติกรรมภาพรวม การเดิน การยืนทรงตัวการไหว้ ถกู ต้องเรยี บรอ้ ยสงา่ งาม ได้ 7-8 คะแนน เมอื่ เคร่ืองแต่งกายและทรงผมสะอาดเรียบร้อย สหี น้ายิม้ แย้ม สบตาผฟู้ งั ทัว่ ถึง มคี วามม่ันใจ แสดง พฤติกรรมภาพรวม การเดิน การยนื ทรงตัว การไหว้ ถกู ต้องเรยี บร้อย แตม่ ีอาการประหม่าเล็กน้อย ได้ 5-6 คะแนน เมอ่ื เคร่ืองแตง่ กายและทรงผมสะอาดเรียบร้อย สหี นา้ ย้ิมแย้ม สบตาผู้ฟังไมท่ วั่ ถึงแสดงพฤติกรรม ภาพรวม การเดิน การยืนทรงตวั การไหว้ถกู ต้อง เรียบร้อย มีอาการประหม่าตื่นเต้น ไดต้ ่ำกว่า 5 คะแนน เมอื่ มีอาการตื่นเต้นมาก 4.การใช้เสียงเสียดแทรก 10 คะแนน ได้ 9-10 คะแนน เมื่อออกเสียงได้ถกู ต้องตามฐานทีเ่ กดิ ของเสยี ง ออกเสียงถูกต้องตามอักขรวิธไี ม่ออกเสียงตามแบบ ภาษาองั กฤษ ได้ 7-8 คะแนน เมอ่ื ออกเสียงไมถ่ ูกตอ้ งตามฐานที่เกดิ ของเสยี ง หรือไม่ถกู ต้องตามอกั ขรวธิ ี 1 - 2 คร้ัง

38 ได้ 5-6 คะแนน เมอ่ื ออกเสยี งไม่ถูกตอ้ งตามฐานทเ่ี กดิ ของเสียง หรือไม่ถูกต้องตามอกั ขรวิธี 3 - 4 ครง้ั ไดต้ ่ำกว่า 5 คะแนน เมอ่ื ออกเสยี งไมถ่ ูกตอ้ งตามฐานทเี่ กดิ ของเสยี ง หรือไม่ถูกต้องตามอักขรวิธีมากกวา่ 4 คร้ัง 5.การออกเสียงคำขยะ 3 คะแนน ได้ 3 คะแนน เมือ่ ไมก่ ลา่ วคำขยะ ได้ 2 คะแนน เม่อื กล่าวคำขยะ 1 คร้ัง ได้ 1 คะแนน เม่ือกลา่ วคำขยะ 2 ครัง้ ได้ 0 คะแนน เม่ือกลา่ วคำขยะมากกว่า 2 คร้งั