(2o Μέρος) - Απομαγνητοφωνημένες Ομιλίες - Αρχιμ. π.Σάββα Αγιορείτου

μετανοίας καί τῶν δακρύων. Αὐτό τό βάπτισμα ἱσοδυναμεῖ μέ τῷ λουτρῷ, ὅπως λέειὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος «καί δάκρυον στάξαν ἰσοδυναμεῖ τῷ λουτρῷ». Ὅτανδηλαδή μπορέσεις καί ἕνα δάκρυ νά στάξεις γιά τίς ἁμαρτίες σου, ὄχι γιατίπληγώθηκε ὁ ἐγωισμός σου, ἀλλά γιατί συνετρίβεις λόγω τῶν ἁμαρτιῶν σου, αὐτόἰσοδυναμεῖ μέ τῷ λουτρῷ τοῦ Βαπτίσματος. Αὐτή εἶναι ἡ μεγάλη δωρεά τοῦ Θεοῦ,τῆς μετανοίας καί τῆς Ἐξομολογήσεως. Ὅταν λοιπόν ὁ ἄνθρωπος ἐξομολογεῖταιεἰλικρινά καί στάζει ἔστω καί ἕνα δάκρυ μετάνοιας εἶναι σάν νά ξαναβαπτίζεται.Τότε παίρνει πάλι αὐτήν τήν ὡραιότητα, πού τήν χάλασε, λόγω τῶν ἁμαρτιῶν του.«Ὁ λόγος τοῦ ἀποστόλου Παύλου «αὐτοῦ γάρ ἐσμεν ποίημα, κτισθέντες ἐν ΧριστῷἸησοῦ ἐπί ἔργοις ἀγαθοῖς» (Ἐφ. 2,10), σημαίνει ὅτι ἡ ἀναγέννησή μας -λέει ὁ ἱερόςΧρυσόστομος- εἶναι μία καινούρια δημιουργία». Εἴμαστε ποίημα τοῦ Χριστοῦ.«Ἤρθαμε στήν ὕπαρξη ἀπό τήν ἀνυπαρξία». Πράγματι, ὀ ἄνθρωπος, ὅταν εἶναι στήνἁμαρτία, εἶναι σάν νά μήν ὑπάρχει. Σωματικά μπορεῖ νά ὐπάρχει, ἀλλά ἡ σωματικήὕπαρξη θά διαλυθεῖ, θά χαθεῖ, προορίζεται γιά τήν κόλαση, ὁπότε οὐσιαστικά δένὑπάρχει. Ὑπάρχει αὐτός πού θά ζήσει αἰώνια, αὐτός πού εἶναι ἑνωμένος μέ τόνἀληθινά ὑπάρχοντα, μέ τόν ὄντως ὄντα, πού εἶναι ὁ Θεός. Ὅταν λοιπόν μπαίνειςμέσα στήν Ἐκκλησία διά τοῦ Βαπτίσματος, τότε ἀρχίζεις νά ὑπάρχεις πραγματικά,γιατί τότε ἑνώνεσαι μέ αὐτόν πού ἀληθινά ὑπάρχει, τόν Χριστό. Ὁ Χριστός εἶπε:«Ἐγώ εἰμι ὁ ὤν» (Ἀποκ. 1,8), δηλαδή Ἐγώ εἶμαι πού ὑπάρχω.«Ὁ παλαιός ἄνθρωπος, πού ἤμασταν πρίν, ἀπέθανε». Με τό βάπτισμα συμβαίνει ἕναςθάνατος καί μία ἀνάσταση. Πεθαίνουμε ὡς πρός τόν παλαιό ἄνθρωπο, τόν ἄνθρωποτῆς ἁμαρτίας καί τῶν παθῶν καί ἀνασταινόμαστε ἐν Χριστῷ. «Γίναμε αὐτό πού δένεἴμαστε. Ἑπομένως αὐτό εἶναι δημιουργία. Δημιουργία τιμιώτερη ἀπό τήν ἀρχική».Λέει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος: «Ὁ φιλάνθρωπος Θεός ἔκρινε, ὅτι δέν ἔπρεπε νάἀφήσει ἀβοήθητο τό πλάσμα Του, οὔτε νά τό ἐγκαταλείψει, ὅταν ἐξαιτίας τῆςἁμαρτίας κινδύνευε νά χωριστεῖ ἀπό τόν Δημιουργό του. Ἀλλά καθώς μᾶς ἔφερεστήν ὕπαρξη ἐκ τοῦ μή ὄντος, ἔτσι ἀφοῦ ἤρθαμε στήν ὕπαρξη, μᾶς ἀνέπλασε μέ μίαδημιουργία θεϊκότερη καί ὑψηλότερη ἀπό τήν ἀρχική. Αὐτή ἡ νέα δημιουργίαἱερουργεῖται μέ τό ἅγιο Βάπτισμα. Ὅποιος πίστεψε στόν Χριστό καί βαπτίστηκε,δημιουργήθηκε στήν νέα δημιουργία, γιατί γεννήθηκε ἄνωθεν διά τοῦ ἉγίουΠνεύματος. Αὐτή ἡ καινή κτίση εἶναι δωρεά τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. «Ἐμεῖς σάνἄνθρωποι, ὄχι μόνο εἴμαστε ἀνάξιοι γι’ αὐτήν τήν δωρεά, ἀλλά ἐπιπλέον», λέει ὁἱερός Χρυσόστομος, «εἴμαστε ὑπόδικοι κολασμοῦ καί τιμωρίας. Ἐπειδή, ὅμως, ὁΘεός δέν ἔλαβε αὐτό ὑπόψιν του, ὄχι μόνο μᾶς ἀπήλλαξε ἀπό τήν τιμωρία, ἀλλά καίζωή μᾶς χάρισε λαμπρότερη ἀπό τήν προηγούμενη. Κάνει μία κανούρια δημιουργία.Ὁ Θεός μᾶς εἶχε ἐμπιστευτεῖ τόν Παράδεισο, ἀλλά οὔτε ἐκεῖ φανήκαμε ἄξιοι νάζήσουμε. Κι ὅμως ὁ Θεός μᾶς ἀνέβασε στούς οὐρανούς», καταλήγει ὁ ἱερόςΧρυσόστομος. Αὐτή εἶναι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Ἐνῶ κανονικά θά ἔπρεπε νάτιμωρηθοῦμε, κατά κάποιον τρόπο τιμωρεῖται Αὐτός, ἀντί γιά μᾶς καί ἀναλαμβάνειτήν ἀνθρώπινη φύση Αὐτός, ἀντί γιά ἐμᾶς. Αὐτό πού ἔπρεπε νά κάνουμε ἐμεῖς, τόκάνει ὁ Χριστός. Σέ μᾶς ἀφήνει τήν εὐλογία…101

«Μέ τήν Βάπτιση τοῦ Χριστοῦ, ἁγιάσθηκε ἡ φύση τῶν ὑδάτων καί τό γένος τῶνἀνθρώπων ἐλευθερώθηκε ἀπό τήν τυραννία τοῦ διαβόλου. «Νῦν δέ τῶν ὑδάτωνφύσις εὐλόγηται, σοῦ σαρκί βαπτισθέντος καί γένος γηγενῶν, πρός τήν πρίνἐπανῆλθεν αὖθις εὐγένειαν. Γένος δέ βροτῶν, τῆς πικρᾶς τυραννίδος ἐχθροῦλελύτρωται». Αὐτή εἶναι ἡ ἐκχυομένη ἐκ τοῦ Ἰορδάνου εὐλογία», ἡ ὁποία ἔρχεταιμέσω τοῦ Χριστοῦ. «Ἀπό ὅλους τούς ποταμούς μόνο ὁ Ἰορδάνης, ἀφοῦ δέχθηκεμέσα του τήν ἀπαρχή τοῦ ἁγιασμοῦ καί τῆς εὐλογίας, δηλαδή τόν Χριστό, σκόρπισεσάν ἀπό κάποια πρωτότυπο πηγή τήν χάρη τοῦ ἁγίου βαπτίσματος σέ ὄλο τόν κόσμο.Ὁ Ἰησοῦς Χριστός στά ρεῖθρα τοῦ Ἰορδάνου, ἀναπλάσσει τόν Ἀδάμ πού εἶχε φθαρεῖἀπό τήν ἁμαρτία. Βαπτίσθηκε ὁ Χριστός μας στόν Ἰορδάνη, γιά νά κάμει διά μέσωτοῦ Ἑαυτοῦ του τό ἅγιο Βάπτισμα φάρμακο πού καθαρίζει τούς μολυσμούς, οἱὁποῖοι εἶναι βαθιά ριζωμένοι μέσα μας ἀπό τήν ἐμπαθή γέννηση καί διαβίωσή μας.Μέ τήν Βάπτιση τοῦ Κυρίου, ἐγκαθίσταται στό νερό τοῦ βαπτίσματος ἡ Χάρη τοῦΧριστοῦ καί τοῦ Πατρός καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ὥστε ἑνωμένοι ἔπειτα μέ ὅσουςβαπτίζονται ἐν Χριστῷ, τούς ἀναγεννᾶ μέ τρόπο θεϊκό, τούς ἀνακαινίζει καί τούςἀναπλάσσει μυστικῶς. Ὥστε νά μήν εἶναι πλέον ἀπό τόν παλαιό Ἀδάμ καί νάδέχονται ἀπό αὐτόν τήν κατάρα, ἀλλά νά ἔχουν τήν γέννηση ἀπό τόν νέον Ἀδάμ γιάνά ἔχουν ἀπό αὐτόν τήν εὐλογία καί νά μήν εἶναι τέκνα σαρκός, ἀλλά τέκνα Θεοῦ».Ἑπομένως, ἀπό τήν στιγμή πού βαπτιζόμαστε, δέν εἴμαστε πλέον σαρκικά παιδιά,ἀλλά τέκνα Θεοῦ.«Τό ὕδωρ τοῦ Ἁγίου Βαπτίσματος εἶναι ὁ Ἰορδάνης τῆς Χάριτος, πού ἀναγεννᾶ τούςἀνθρώπους καί τούς φυτεύει στόν Παράδεισο τοῦ Θεοῦ. Ὅπως ὀ Ἰησοῦς τοῦ Ναυῆπέρασε μέ τούς Ἰουδαίους τόν Ἰορδάνη καί ἔφτασε στή Γῆ τῆς Ἐπαγγελίας, ἔτσι καίοἱ βαπτιζόμενοι, περνοῦν τόν Ἰορδάνη τῆς Χάριτος καί εἰσέρχονται στήν καινή γῆτῆς Ἐπαγγελίας, στήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ».Σήμερα, δυστυχῶς, πολλοί γονεῖς εἴτε δέν βαπτίζουν τά παιδιά τους, εἴτε τόἀναβάλλουν μέ τό σκεπτικό πώς, ὅταν μεγαλώσει, θά ἀποφασίσει μόνο του τό παιδί.Λές καί θά πάθει κακό τό παιδί, ἄν βαπτισθεῖ καί ἄν ἀνακαινισθεῖ. Βάπτισέ τό καίἄφησέ το. Δέν τοῦ κάνεις κακό, οὔτε τό ἀναγκάζεις νά εἶναι καλό, οὔτε τόἀναγκάζεις νά ζήσει χριστιανικά μέ τό νά τό βαπτίσεις, γιατί ἡ θέληση τοῦ ἀνθρώπουδέν βλάπτεται, δέν δεσμεύεται μέ τό Βάπτισμα. Τό παιδί μεγαλώνοντας μπορεῖ νάμήν ἀξιοποιήσει τό Βάπτισμα, ἄν δέν θέλει. Εἶναι σάν νά τοῦ κάνεις μία κατάθεσηστήν τράπεζα. Ἄν θέλει τήν παίρνει, ἄν δέν θέλει δέν τήν παίρνει. Ἔγκειται στήνἐλευθερία του. Ἔτσι συμβαίνει καί μέ τό Βάπτισμα. Εἶναι σάν μία κατάθεση στόνοὐρανό. Γιατί νά τοῦ στερήσεις αὐτήν τήν κατάθεση, ἐνῶ μπορεῖς νά τήν κάνεις καίδέν κοστίζει τίποτα; Καί ποῦ ξέρεις ἄν θά μεγαλώσει, ὥστε νά μπορέσει νάβαπτισθεῖ; Εἶναι μεγάλη δυστυχία νά πεθάνει κανείς ἀβάπτιστος. Γι’ αὐτό καί εἶναιτρομερό πράγμα ἐκτρώσεις πού τά παιδιά πεθαίνουν ἀβάπτιστα. Ἔλεγε ὁ π. Παΐσιοςστούς γονεῖς πού θέλουν νά κάνουν ἔκτρωση «σκοτῶστε τα τουλάχιστον, ἀφοῦ τάβαπτίσετε», ἀφῆστε τά δηλαδή νά γεννηθοῦν καί νά βαπτισθοῦν πρῶτα. Πολλοίθεωροῦν ὅτι τό ἔμβρυο δέν εἶναι παιδί ὅσο βρίσκεται στήν κοιλιά. Μά πῶς δέν εἶναιπαιδί! Τί εἶναι τότε; Καί στήν ἐποχή τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Νύσση οἱ ἄνθρωποι102

βαπτίζονταν σέ μεγάλη ἡλικία καί ἀνέβαλλαν τό βάπτισμα, ἀλλά ὁ Ἅγιος τούςπροέτρεπε νά μήν ἀναβάλλουν τό βάπτισμα.«Μιμήσου λοιπόν τόν Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ. Ἄφησε τήν ἔρημο», δηλαδή τήν ἁμαρτία,τήν ζωή ἐκτός Ἐκκλησίας, τήν ζωή τῶν παθῶν, τήν ζωή τοῦ ἀβάπτιστου. Ὁ Ἰησοῦςτοῦ Ναυῆ εἶναι ὁ διάδοχος τοῦ Μωυσῆ, ὀ ὁποῖος πῆρε τούς Ἑβραίους ἀπό τήν ἔρημοκαί τούς ὁδήγησε διά μέσω τοῦ Ἰορδάνου στήν γῆ τῆς Ἐπαγγελίας.«Ἄφησε τήν ἔρημο καί πέρασε τόν Ἰορδάνη», μπές δηλαδή μέσα στήν κολυμβήθρα.Ἡ κολυμβήθρα γιά μᾶς εἶναι ὁ Ἰορδάνης. «Καί τρέξε πρός τήν ἐν Χριστῷ ζωή».Πολλοί ἔχουν μεγάλη ἐπιθυμία νά μποῦν μέσα στόν Ἰορδάνη ποταμό. Καλό εἶναι κιαὐτό, ἀλλά ἔχουμε ὅλοι περάσει τόν Ἰορδάνη ποταμό μέ τό πού βαπτισθήκαμε.«Τρέξε στή γῆ τήν γόνιμη πού καρποφορεῖ καρπούς πού εὐφραίνουν», τήνπνευματική γῆ δηλαδή, πού βγάζει πνευματικούς καρπούς, πού γεμίζουν τόνἄνθρωπο μέ χαρά.«Γκρέμισε τήν Ἰεριχώ». Ὁ Ἰησοῦς τοῦ Ναυῆ μόλις πέρασε τόν Ἰορδάνη, ἡ πρώτηπόλη πού πέρασε καί γκρέμισε τά τείχη της ἦταν ἡ Ἰεριχώ. Γκρέμισε δηλαδή τήνκακιά συνήθεια, ἀφοῦ πέρασε τόν Ἰορδάνη. Καί ἐμεῖς εἴμαστε βαπτισμένοι, ἀλλά ἡσυνήθεια παραμένει καί πρέπει νά τήν γκρεμίσουμε. Ἡ κακιά συνήθεια τῆς ἁμαρτίαςπαραμένει. Μπορεῖ νά ζούσαμε ἁμαρτωλά πρίν βαπτισθοῦμε. Μετά τό βάπτισμα, δένπρέπει νά συνεχίσουμε νά ζοῦμε ἁμαρτωλά, ἀλλά πρέπει νά γκρεμίσουμε τίς παλιέςσυνήθειες.«Μήν ἀφήσεις κανένα ὀχυρό της. Ξεθεμελίωσε τήν μητέρα τῶν ἁμαρτωλῶνλογισμῶν», τήν διεστραμμένη διάνοια ἀπό τήν ὁποία βγαίνουν οἱ κακοί λογισμοί καίτήν μολυσμένη καρδιά, ἀπό τήν ὁποία ἐκπηγάζουν οἱ κακοί λογισμοί, ὅπως μᾶς εἶπεὁ Κύριος. Καθάρισε λοιπόν τήν καρδιά σου. Αὐτό θέλει ἀγῶνα, ἐγρήγορση,προσευχή, μυστηριακή ζωή καί ἄσκηση.«Ὅλα αὐτά ἦταν πρωτύπωση γιά μᾶς». Ἐννοεῖ αὐτά πού ἔκανε ὁ Ἰησοῦς τοῦ Ναυῆστήν Παλαιά Διαθήκη. Ὅλα ὅσα γίνονται στήν Παλαιά Διαθήκη ἔχουν ἕνα νόημακαί πρωτυπώνουν γεγονότα τῆς Καινῆς Διαθήκης. «Ὅλα ἦταν προμηνύματα τῶνπραγμάτων πού βλέπουμε σήμερα».«Ὅταν βαπτιζόμαστε, ὁ ἱερέας πρίν μπεῖ τό παιδί στήν κολυμβήθρα, διαβάζεικάποιες εὐχές. Μία ἀπό τίς εὐχές, μία αἴτηση, λέει τό ἑξῆς: » ὑπέρ τοῦ καταφοιτῆσαιτοῖς ὕδασι τούτοις τήν καθαρτικήν τῆς ὑπερουσίου Τριάδος ἐνέργειαν, τοῦ Κυρίουδεηθῶμεν». Αὐτό γίνεται γιά νά ἁγιασθεῖ τό ὕδωρ τοῦ Ἁγίου Βαπτίσματος καί νάμήν εἶναι σκέτο νερό, ἀλλά νά ἔχει μέσα τόν Θεό, τό Ἅγιο Πνεῦμα, τήν Τριαδικήἐνέργεια.«Διότι ὁ ἁγιασμός ἀρχίζει ἀπό τόν Πατέρα καί διά τοῦ Υἱοῦ φθάνει στό ἍγιοΠνεῦμα. Αὐτή τήν Χάρη τῆς Ἁγίας Τριάδος δοξολογεῖ ἡ Ἐκκλησία τήν ἡμέρα τῶνΘεοφανείων, ψάλλοντας τό τροπάριο: «Ἐν Ἰορδάνῃ βαπτιζομένου σου Κύριε, ἡ τῆςΤριάδος ἐφανερώθη προσκύνησις». Ἐνῶ δηλαδή βαπτιζόσουν Κύριε, φάνηκε στόνἸορδάνη ἠ προσκύνηση τῆς Ἁγίας Τριάδος. Φανερώθηκε ἡ Ἁγία Τριάδα. Ἔχουμε103

τόν Πατέρα πού φανερώνεται μέ τήν φωνή καί λέει «Σύ εἶ ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐνσοί ηὐδόκησα» (Μαρκ. 1,11). Ἔχουμε τόν Υἱό, δηλαδή τόν Χριστό μας καί τό ἍγιοΠνεῦμα μέ μορφή περιστερᾶς. «Τοῦ γάρ Γεννήτορος ἡ φωνή προσεμαρτύρει σοι,ἀγαπητόν σε Υἱόν ὀνομάζουσα· καί τό Πνεῦμα ἐν εἴδει περιστερᾶς, ἐβεβαίου τοῦλόγου τό ἀσφαλές». Τό Ἅγιο Πνεῦμα δηλαδή ἐβεβαίωνε τήν ἀλήθεια τοῦ Λόγου. »Ὁ ἐπιφανείς Χριστέ ὁ Θεός, καί τόν κόσμον φωτίσας δόξα σοι».«Ἠ βάπτιση τοῦ Χριστοῦ, εἶναι μία φανέρωση τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ», εἶναι μίαΘεοφάνεια. Γι’ αὐτό καί ἄν θέλετε μία εἰκόνα τῆς Ἁγίας Τριάδος εἶναι ἡ εἰκόνα τῆςΒαπτίσεως, γιατί σέ αὐτήν τήν εἰκόνα ἔχουμε καί τά τρία Πρόσωπα.«Στήν ἀρχική Δημιουργία ὁ Θεός εἶπε: «ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ᾿ εἰκόνα ἡμετέρανκαί καθ᾿ ὁμοίωσιν» (Γεν. 1,26). Αὐτός ὁ πληθυντικός ‘ποιήσωμεν’ πάλι φανερώνειτά τρία Πρόσωπα. Ἄν ἦταν ἕνα τό πρόσωπο, θά ἔλεγε ‘ποιήσω’. Τά τρία Πρόσωπασυσκέπτονται καί ἀποφασίζουν νά φτιάξουν τόν ἄνθρωπο.«Καί ἀφοῦ πλάσθηκε ἡ φύση μας ἐν τῷ Ἀδάμ, μέ τό ἐμφύσημα τοῦ Θεοῦ(ἐνεφύσησεν ὁ Θεός εἰς τό πρόσωπον αὐτοῦ καί ἐγένετο εἰς ψυχήν ζῶσαν (Γεν. 2,7)),φανερώθηκε τό ζωαρχικό πνεῦμα». Αὐτό τό ἐμφύσημα τοῦ Θεοῦ, ὅπως εἴπαμε κιἄλλη φορά, δέν εἶναι ἡ ψυχή, ἀλλά εἶναι τό Ἅγιο Πνεῦμα. Εἶναι τό ἔνδυμα πούφοροῦσαν ὁ Ἀδάμ καί ἡ Εὔα καί δέν ἔνιωθαν γυμνοί. «Τό Ἅγιο Πνεῦμασυνεφανέρωσε καί τό τριαδικόν τῶν ὑποστάσεων τῆς δημιουργοῦ θεότητος».«Τώρα πού ἡ φύση μας ἀναπλάσσεται ἐν Χριστῷ, τό Ἅγιο Πνεῦμα, τό Ὁποῖοφανερώθηκε διά τῆς πρός αὐτόν καθόδου ὑπερουράνια, ὅταν βαπτιζόταν στόνἹορδάνη, φανερώνει τό μυστήριο τῆς Ὕψιστης καί παντουργοῦ Τριάδος. Μυστήριοσωστικό γιά τά λογικά κτίσματα. Καί γιά ποιόν λόγο φανερώνεται τό μυστήριο τῆςἉγίας Τριάδος, ὅταν πλάσσεται καί ἀναπλάσσεται ὁ ἄνθρωπος; Ὄχι μόνο γιατί ὁἄνθρωπος εἶναι ὁ μόνος ἐπίγειος μύστης καί προσκυνητής τῆς Ἁγίας Τριάδος, ἀλλάκαί γιατί εἶναι ὁ μόνος πού δημουργήθηκε κατ’ εἰκόνα Της». Γι’ αὐτό φανερώνεται ἡἉγία Τριάδα στήν Βάπτιση τοῦ Χριστοῦ, γιατί στήν Βάπτιση τοῦ Χριστοῦ γίνεται ἡάναδημιουργία ὅλων τῶν ἀνθρώπων καί ἐπειδή ὁ ἄνθρωπος εἶναι εἰκόνα τοῦΤριαδικοῦ Θεοῦ.Ἔπειτα κάνει τήν ἑξῆς αἴτηση: «Ὑπέρ τοῦ φωτισθῆναι ἡμᾶς φωτισμόν γνώσεως καίεὐσεβείας, διά τῆς ἐπιφοιτήσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν».Προηγουμένως ὁ ὑποψήφιος (ὁ νονός μᾶλλον γιατί ὁ ὑποψήφιος εἶναι μωρό), ἔχει πεῖτό Πιστεύω. Μέ αὐτήν τήν ὁμολογία τῆς Πίστεως, ὁ φωτιζόμενος, δέχεται φωτισμόγνώσεως καί μέ τήν ἐργασία τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ, φτάνει καί στόν φωτισμό τῆςεὐσέβειας.Λέει ὁ Ἅγιος Μάξιμος: «Διά μέσω τῶν ἐντολῶν ὁ Κύριος χαρίζει τήν ἀπάθεια σέἐκείνους πού τίς ἐργάζονται». Ὅσο δηλαδή κανείς τηρεῖ τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ, σιγά-σιγά νεκρώνει τά πάθη καί γίνεται ἀπαθής. Ὄχι μέ τήν κοσμική ἔννοια ὅτι γίνεταιἀδιάφορος, ἀλλά γίνεται ἀπαθής μέ τήν πνευματική ἔννοια, δηλαδή δέν ἐνεργοῦν τάπάθη, δέν ὑποτάσσεται πλέον στά πάθη καί δέν ἁμαρτάνει. Αὐτό γίνεται μόνο, ὅταντηρεῖ κανείς τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ.104

«Καί μέ τά θεία δόγματα τούς χαρίζει τόν φωτισμό τῆς γνώσεως». Μαθαίνοντας τήνἀλήθεια γιά τόν Θεό, τόν Χριστό, τό Ἅγιο Πνεῦμα καί ἀφοῦ ἀποδεχθοῦμε αὐτήν τήνἀλήθεια, φωτιζόμαστε. Δέν μπορεῖ νά πιστεύει κανείς λανθασμένα πράγματα γιά τήνἉγία Τριάδα καί νά θέλει νά καθαρισθεῖ καί νά τηρήσει τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ. Δέν θάμπορέσει νά τηρήσει τίς ἐντολές, οὔτε νά καθαρισθεῖ, χωρίς νά πιστεύει σωστά, ἀλλάκαί χωρίς νά ζεῖ σωστά. Εἶναι αὐτό πού λέμε Ὀρθοδοξία, ἀλλά καί Ὀρθοπραξία.«»Ὁ Θεός ὅς ἔλαμψεν ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν πρός φωτισμόν τῆς γνώσεως τῆς δόξηςτοῦ Θεοῦ ἐν προσώπῳ Ἰησοῦ Χριστοῦ» (Β΄Κορ. 4,6), στήν ἀρχική δημιουργία εἶπε:«γενηθήτω φῶς· καί ἐγένετο φῶς» (Γεν. 1,3). Εἶπε δηλαδή νά γίνει φῶς καί ἔγινεφῶς. Στήν καινή κτίση ὅμως», πού εἴμαστε ἐμεῖς, «δέν δημιουργεῖ ἐκ νέου τό φῶς,ἀλλά ὁ Ἴδιος ἔγινε σέ μᾶς φῶς», λέει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. «Γι’ αὐτό,ὅταν λάμπει αὐτό τό φῶς», ὁ Χριστός, «δέν βλέπουμε αἰσθητά πράγματα, ἀλλά τόνἴδιο τόν Θεό διαμέσου τοῦ Χριστοῦ».«Ἡ ψυχή τοῦ βαπτιζόμενου δέν φωτίζεται ἀπό τό αἰσθητό φῶς, ἀλλά ἀπό τόν ἴδιοτόν Δημιουργό». Ἀποκτάει δηλαδή ὀ ἄνθρωπος τό φῶς τοῦ Θεοῦ, τό Ἄκτιστο Φῶς.Γι’ αὐτό ὅλοι οἱ Χριστιανοί ἐπιθυμοῦν νά δοῦν τό Ἄκτιστο Φῶς. Τό Ἄκτιστο Φῶςὅμως τό ἔχουμε, και στό μέτρο πού κανείς καθαρίζεται, τό βλέπει ὅλο καίκαθαρότερα. Τό πρῶτο Ἄκτιστο φῶς πού βλέπει ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἡ μετάνοια. Ἡμετάνοια εἶναι φῶς. Πολλοί ἄνθρωποι δέν θέλουν νά μετανοήσουν! Σέ πόσους μιλᾶςγιά μετάνοια καί ἀρνοῦνται νά σέ ἀκούσουν ἤ φεύγουν. Δέν θέλουν νάἐξομολογηθοῦν σέ ἱερέα καί νομίζουν ὅτι ἀρκεῖ νά τά ποῦν στόν ψυχολόγο ἤ στίςεἰκόνες ἀκόμα. Αὐτοί οἱ ἄνθρωποι εἶναι σκοτισμένοι.«Τό ἀληθινόν φῶς ἐπεφάνη καί πᾶσι τόν φωτισμόν δωρεῖται». Μόνο ὅποιος θέλειπηγαίνει καί παίρνει ἀπό αὐτό τό Ἄκτιστο Φῶς. «Ὁ Ἰησοῦς Χριστός έπεφάνη ἐν τῷκόσμῳ καί ἀπεκάλυψε στούς μαθητάς Του τά μυστήρια τῆς Βασιλείας». Λέει ὁΧριστός μας στούς μαθητές Του, τούς Ἀποστόλους: «ὑμῖν δέδοται γνῶναι τάμυστήρια τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ· τοῖς δέ λοιποῖς ἐν παραβολαῖς τά πάντα γίνεται,ἵνα βλέποντες βλέπωσι καί μή ἴδωσι, καί ἀκούοντες ἀκούωσι καί μή συνιῶσι»(Μαρκ. 4,11).– Κάνει διακρίσεις ὁ Χριστός;Μέ ἀφορμή αὐτόν τόν λόγο τοῦ Χριστοῦ, ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς γράφει:«Θά μποροῦσε κανείς νά ρωτήσει τόν Χριστό: -Τί εἶναι τοῦτο, ὦ Δέσποτα; Ἐσύ, ὁμόνος δημιουργός ὅλων τῶν ἀνθρώπων, ὁ μόνος κοινός Πατήρ, ὁ μόνος κοινόςσωτήρ, τό Φῶς ἐκείνων πού βρίσκονται στό σκοτάδι τῆς ἀγνωσίας, τώρα φωτίζειςμόνο τούς ἐκλεκτούς Σου μαθητάς καί στούς ἄλλους μιλᾶς μέ ἀσάφεια; Καί ὁΧριστός ἀπαντάει: -Ναί, κρίνω ἄξιους νά φωτισθοῦν μόνο τούς δικαίους, πού ἔχουνπροαίρεση καί ποθοῦν καί ζητοῦν νά κάνουν πράξη τήν σωτήρια γνώση».Βλέπετε; Ὁ Χριστός μας δίνει τό φῶς μόνο σέ ὄσους τό θέλουν. Λέει ἀκόμα: «Μήδῶτε τά ἅγια τοῖς κυσί» (Ματθ. 7,6). Πρέπει καί ὁ ἄνθρωπος νά ἀνταποκριθεῖ καί νάδείξει μία καλή διάθεση καί προαίρεση, ὥστε νά δεχθεῖ τό Φῶς. Ὁ Θεός βεβαίωςφωτίζει τά πάντα, ἐκχέει τό Φῶς καί θέλει νά σωθοῦν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι. Πόσοι ὅμως105

δέχονται αὐτό τό Φῶς; Μόνο αὐτοί πού θέλουν. Αὐτοί μόνο φωτίζονται πραγματικά.Ὅταν ὁ Χριστός κήρυττε, μιλοῦσε μέ παραβολές. Γιατί τό ἔκανε αὐτό; Γιατί πολλοίπού πήγαιναν ἐκεῖ δέν πήγαιναν μέ ἐνδιαφέρον καί μέ καλή προαίρεση. Πολλοίπήγαιναν γιά νά Τόν κατακρίνουν, νά Τόν διαβάλλουν ἤ νά ἁρπάξουν ἕναν λόγο Τουκαί νά Τόν προδώσουν στούς ἀρχιερεῖς ἤ στήν ρωμαϊκή ἐξουσία δῆθεν ὡςἐπαναστάτη καί ἐπικίνδυνο, γιά νά Τόν συλλάβουν. Ὑπῆρχαν τέτοιοι ἐγκάθετοιἄνθρωποι. Ἄλλοι πήγαιναν μέ ἀδιαφορία καί ἀπό περιέργεια ἁπλά γιά νά ἀκούσουντί λέει. Δέν εἶχαν διάθεση νά ἀλλάξουν ζωή καί νά ὑπακούσουν σέ ὅσα ἔλεγε. Γι’αὐτό καί ὁ Χριστός μας, ἀπό ἀγάπη, δέν τούς ἀποκάλυπτε φανερά τήν ἀλήθεια, ἀλλάτούς ἔλεγε αὐτό πού ἤθελε σεσκιασμένα κάτω ἀπό μία παραβολή. Τούς ἔλεγε μίαἱστορία μέσα ἀπό τήν καθημερινή ζωή καί αὐτοί σηκώνονταν καί ἔφευγαν. Ὅσοιἐνδιαφέρονταν πραγματικά, πήγαιναν κοντά καί Τόν ρωτοῦσαν «φράσων ὑμῖν»,δηλαδή ἐξήγησέ μας τί σημαίνουν αὐτά. Τότε Ἐκεῖνος βλέποντας τό πραγματικότους ἐνδιαφέρον, ἔλεγε «ὑμῖν δέδοται γνῶναι» (Μαρκ. 4,11), δηλαδή σέ σᾶς θάἐξηγήσω νά καταλάβετε τήν παραβολή καί τούς ἐξηγοῦσε καθετί ἀπό αὐτά πού ἔλεγετί συμβολίζει.Ἔτσι σήμερα καί πάντοτε ὁ Θεός ἐνεργεῖ καί δέν φταίει οὔτε ὁ Θεός, οὔτε ἡἘκκλησία πού εἴμαστε σκοτισμένοι. Μερικοί λένε: «αὐτό πρώτη φορά τό ἄκουσα,δέν τό ἔχει πεῖ κανένας παπάς μέχρι τώρα». Κι ὅμως! Οἱ παπάδες τά λένε, ἐμεῖς δέντά ἀκοῦμε. Εἴμαστε πατημένη γῆ. Ὁ Χριστός ἀποκαλύπτεται σέ αὐτούς πού θέλουν,πού ἀναζητοῦν, πού ἔχουν ἀγαθή προαίρεση καί ἐπιθυμοῦν νά κάνουν πράξη τήνσωτήρια γνώση, δηλαδή νά τήν ἐφαρμόσουν. Κι ἐδῶ ἀκόμα, ὅσοι ἐρχόμαστε στίςὁμιλίες -ἀκόμα καί ἐγώ- πόσοι θέλουμε νά κάνουμε πράξη αὐτά πού ἀκοῦμε; Αὐτάτά λόγια δέν εἶναι δικά μου, ἀλλά τῶν Πατέρων πού εἶναι φωτισμένοι μέ τό ἅγιοΠνεῦμα, τοῦ Θεοῦ. Θά πρέπει αὐτά πού ἀκοῦμε νά τά δεχόμαστε μέ τήν προοπτικήνά τά κάνουμε πράξη. Ὄχι ἁπλῶς νά μάθουμε κάτι ἀκόμα, ἀποκτώντας μία ἀκόμηγνώση, ἤ νά κάνουμε καί τόν ἔξυπνο σέ μία θρησκευτική συζήτηση, ἀλλά νάπροσπαθοῦμε νά τά ἐφαρμόσουμε. Σέ ὅσους ἀποσκοποῦν στήν ἁπλή γνώση, δένἀποκαλύπτεται ὁ Θεός. Ἀποκαλύπτεται μόνο σ’ αὐτούς πού ἡ γνώση μεταβάλλεταισέ πράξη.«Ἡ συζυγία γνώσεως καί εὐσέβειας κάνει τόν ἄνθρωπο εὐάρεστο στόν Κύριο», ἡσωστή γνώση τοῦ Θεοῦ ἀπό τήν μία καί ἡ εὐσέβεια, δηλαδή ἡ σωστή ζωή ἀπό τήνἄλλη.«Ὁ Θεός ἀποδοκιμάζει ἐξίσου καί τήν πίστη πού δέν συνοδεύεται ἀπό ἔργα καί τάἔργα πού δέν στηρίζονται στήν πίστη». Καί τά δύο τά ἀποδοκιμάζει ὁ Θεός. Πολλοίλένε ὅτι πιστεύουν στόν Θεό καί ὅτι εἶναι θρῆσκοι. Καί αὐτοί οἱ ἄθεοι καί οἱδημοσιογράφοι πού βγαίνουν στήν τηλεόραση ὑποστηρίζουν ὅτι εἶναι θρῆσκοι. Ἄντούς ρωτήσεις πότε ἐξομολογήθηκαν, δέν θυμοῦνται ἤ δέν ἔχουν ἐξομολογηθεῖ ποτέ.Ἀπό πότε ἔχουν νά πᾶνε στήν Ἐκκλησία; Ἀπό πότε ἔχουν νά κοινωνήσουν; Ἔτσιεἶναι ὁ θρῆσκος; Ὄχι φυσικά. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί συνήθως πιστεύουν θεωρητικά καίαὐτό δέν τό δέχεται ὁ Θεός, εἶναι ἀποδοκιμαστέο. Τό ἴδιο ἀποδοκιμάζει καί τά ἔργα,χωρίς τήν πίστη. Γιά παράδειγμα, οἱ μασόνοι, κυκλοφοροῦν σάν φιλανθρωπικό106

σωματεῖο καί κάνουν καί κάποιες ψευτο-φιλανθρωπίες, ἀλλά δέν πιστεύουν. Καίαὐτοί λοιπόν ἀποδοκιμάζονται ἀπό τόν Θεό. Καί κάποιοι ἄλλοι πού ἀφήνουν λ.χ.μετά θάνατον τήν περιουσία τους σέ κάποιο ἵδρυμα καί αὐτοί ἀποδοκιμάζονται.Αὐτά δέν ἀρέσουν στόν Θεό. «Πίστις ἄεργος καί ἔργον ἄπιστον τόν αὐτόν τρόπονἀποδοκιμασθήσονται». «Ὁ ἀγαπών τόν Θεόν καί πιστεύει γνησίως καί τά ἔργα τῆςπίστεως ἐπιτελεῖ ὁσίως». Πρέπει νά ὑπάρχει καί Ὀρθοπραξία καί Ὀρθοδοξία.«Τό ἅγιο Βάπτισμα δέν εἶναι μόνο ἐπίγνωση τοῦ Θεοῦ ἀλλά καί ὑπόσχεσηἐπιστροφῆς στόν Χριστό». Μάθαμε ὅτι ὁ Χριστός εἶναι τέλειος Θεός καί τέλειοςἄνθρωπος, ὅτι ὁ Θεός εἶναι Τριαδικός, τά ἀποδεχτήκαμε, τά ὁμολογήσαμε μέ τόΠιστέυω, ἀλλά συνάμα, ὅταν βαφτιζόμαστε, ὑποσχόμαστε ὅτι θά ζήσουμε κατάΘεόν, ὅτι θά ἐπιστρέψουμε ἀπό τά ἔργα τῆς ἁμαρτίας στά ἔργα τῆς ἀρετῆς. Θάἀφήσουμε τά ἔργα τοῦ κακοῦ καί θά κάνουμε τό καλό. Γι’ αὐτό καί ὁ ἅγιος Ἰωάννηςὁ Πρόδρομος σέ ὅσους πήγαιναν κοντά του, τούς ζητοῦσε καρπούς ἀξίους τῆςμετανοίας καί τούς κατονόμαζε τούς καρπούς: τήν δικαιοσύνη, τήν μετριοφροσύνη,τήν ἐλεημοσύνη, τήν ἀγάπη, τήν ἀλήθεια. Ἄν λείψουν τά ἔργα τῆς μετανοίας, τάὁποῖα ὅπως εἴπαμε εἶναι ὁ φωτισμός τῆς εὐσεβείας, ὁ φωτισμός τῆς γνώσεως, τό νάξέρεις δηλαδή θεωρητικά, ὄχι μόνο δέν ὠφελεῖ τόν ἄνθρωπο, ἀλλά καί τόνκαταδικάζει. Εἶπε ὁ Κύριος: «ὁ γνούς καί μή ποιήσας δαρήσεται πολλάς» (Λουκ.12,47). Ἤξερες, ἀλλά δέν ἔκανες…Λέει ὁ Τίμιος Πρόδρομος: «πᾶν δένδρον μή ποιοῦν καρπόν καλόν ἐκκόπτεται καί εἰςπῦρ βάλλεται» (Λουκ. 3,9). Κάθε δέντρο δηλαδή πού δέν κάνει καρπό καλό, άλλάσάπιο, κόβεται καί ρίχνεται στήν φωτιά. Αὐτό εἶναι ἐπίσης καί τό νόημα τοῦἈποστόλου Πέτρου πού λέει: «κρεῖττον ἦν μή ἐπεγνωκέναι τήν ὁδόν τῆς δικαιοσύνηςἤ ἐπιγνοῦσιν ἐπιστρέψαι ἐκ τῆς παραδοθείσης αὐτοῖς ἁγίας ἐντολῆς» (Α΄Πέτρ. 2,21).Θά εἶναι δηλαδή καλύτερα νά μήν γνωρίσεις τήν ὁδό τῆς δικαιοσύνης, παρά νά τήνγνωρίσεις καί νά ξαναγυρίσεις στήν παλαιά ζωή ἀθετώντας τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ.Αὐτό δέν σημαίνει ὅτι ἐκεῖνος πού δέν θά γνωρίσει τίς ἐντολές θά πάει στόνΠαράδεισο. Καί ἐκεῖνος στήν κόλαση θά πάει. Ἁπλῶς θά ἔχει λιγότερη κόλαση σέσχέση μέ αὐτόν πού γνώρισε καί ἐπέστρεψε στήν παλιά, κακή ζωή.Ὁ Ἰερός Χρυσόστομος μᾶς προτρέπει νά διατηροῦμε ἀμόλυντη τήν πίστη, ὥστε ὄχιμόνο νά ἀποφύγουμε τήν καταδίκη τῆς ἀκαρπίας, ἀλλά καί νά κληρονομήσουμε τάἀγαθά τοῦ Θεοῦ. Λέει: «Ἄς μείνουμε σταθεροί στήν ὀρθή πίστη καί ἄς ἐπιδείξουμεἄριστο βίο, γιατί χωρίς αὐτόν, δέν ἔχουμε κανένα ὄφελος ἀπό τά ὀρθά δόγματα».Στήν ἐποχή του γινόταν μεγάλος ἀγῶνας γιά τά ὀρθά δόγματα. Τότε ὑπῆρχαν πάραπολλοί αἱρετικοί. Καί σήμερα ὑπάρχουν, ἴσως καί περισσότεροι, ἀλλά ἐμεῖςκοιμόμαστε ἤ μένουμε ἀδιάφοροι. Ἀσχολούμαστε μέ τους τραγουδιστές, τούςἠθοποιούς, τά κοσμικά σαλόνια, τίς διασκεδάσεις καί τά γλέντια, τά ἀπαράδεκτα γιάτόν Θεό. Τότε τουλάχιστον ἔδειχναν πραγματικό ἐνδιαφέρον γιά τά δόγματα. Σήμεραοὔτε γιά αὐτά ὑπάρχει ἐνδιαφέρον, οὔτε γιά τήν ὀρθή πίστη. Ἀφήνω ἔξω τήν ὀρθήζωή πού δέν ἀκολουθοῦμε. Καί τότε ὅμως πού ἔκαναν ἀγῶνες γιά τά ὀρθά δόγματα,τούς εἶπε ὀ ἅγιος ὅτι αὐτό δέν ἀρκεῖ, ἄν δέν ζοῦνε καί σωστά.Μία ἄλλη εὐχή-αἴτηση λέει: «Ὑπέρ τοῦ ἀναδειχθῆναι τό ὕδωρ τοῦτο ἀποτρόπαιον107

πάσης ἐπιβουλῆς ὁρατῶν καί ἀοράτων ἐχθρῶν, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν». Καίσυνεχίζει: «Ὑπέρ τοῦ ἄξιον γενέσθαι τῆς ἀφθάρτου βασιλείας τῶν ἐν αὐτοῦβαπτιζόμενων, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν». Παρακαλεῖ δηλαδή τόν Θεό νά ἀναδείξει τόνερό αὐτό ἀποτρόπαιο, δηλαδή ἀνασταλτικό κάθε ἐχθρικῆς ἐπιβουλῆς ἀπό τόνδιάβολο ἤ ἀπό τούς ὁρατούς ἐχθρούς. Ἐννοεῖ βεβαίως σ’ αὐτόν πού θά βαπτιστεῖ,γιατί αὐτός πού θά βαπτισθεῖ ἀμέσως μετά θά πρέπει νά ἀντιμετωπίσει τόν πόλεμοὄχι μόνο τοῦ διαβόλου, ἀλλά καί ὁρατῶν ἐχθρῶν. Σήμερα τό βλέπουμε πῶς ἕναςἄνθρωπος πού μετανοεῖ πραγματικά, δέχεται πόλεμο ἀπό τούς ὁρατούς ἀνθρώπους,τούς οἰκιακούς του, τούς συγγενεῖς. Καί τό ἔχει πεῖ ὁ Χριστός μας ὅτι: «ἐχθροί τοῦἀνθρώπου οἱ οἰκιακοί αὐτοῦ» (Ματθ. 10,36). Καί μπορεῖ ὡς τότε νά ζοῦσε ἄσωτηζωή καί κανείς νά μήν τολμοῦσε νά τοῦ μιλήσει, γιατί θά τόν ἔβριζε, ἐνῶ τώρα πούμετανόησε καί πηγαίνει στήν Ἐκκλησία, ζώντας ὀρθή ζωή, πέφτουν ὅλοι πάνω του.Λές καί κάτι ἔπαθε καί φοβοῦνται.. Ἰδιαίτερα δέ τό ἐνδεχόμενο νά γίνει καλόγερος.Αὐτοί λοιπόν εἶναι οἱ ὁρατοί ἐχθροί, πού ἀσκοῦν σφοδρό πόλεμο.«Ἡ ζωή τοῦ πιστοῦ εἶναι μία πορεία μαζί μέ τόν Χριστό καί μέ τόν Παράκλητο πρόςτόν Θεό Πατέρα. Ἡ πορεία ἀρχίζει μέ τό Ἅγιο Βάπτισμα καί τελειώνει μέ τήν εἴσοδοστήν Βασιλεία». Λέει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος: «Τό ἅγιο Βάπτισμα εἶναι νάἀκολουθεῖς τό Ἅγιο Πνεῦμα καί νά κοινωνεῖς μέ τόν Λόγο». Δέν εἶναι ἁπλῶς νάμπεῖς μέσα στό νερό καί νά βγεῖς τρεῖς φορές. Αὐτό εἶναι τό ὁρατό σημεῖο τοῦμυστηρίου. Αὐτό ὅμως θά πρέπει νά ἔχει καί μία συνέχεια. Ὅλη σου ἡ ζωή θά πρέπεινά εἶναι μία ἀκολούθηση τοῦ Χριστοῦ καί μία κοινωνία μέ τόν Χριστό καί μέ τόἍγιο Πνεῦμα.Κοιτάξτε μία ὡραία εἰκόνα τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου: «Τό Ἅγιο Βάπτισμαεἶναι ὄχημα πού μᾶς μεταφέρει στόν Θεό. Εἶναι ταξίδι μαζί μέ τόν Χριστό, εἶναιστήριγμα τῆς πίστεως, εἶναι τελειοποίηση τοῦ νοῦ, εἶναι κλειδί τῆς Βασιλείας τῶνοὐρανῶν. Καί ἡ ἁγία κολυμβήθρα εἶναι ἡ ἀφετηρία τῆς ὁδοῦ, ἡ ὁποία καταλήγειστήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Τό μυστήριο τοῦ Ἁγίου Βαπτίσματος καθιστᾶ τόν ἄνθρωποἱκανό νά δεχθεῖ τά ἀγαθά τῆς οὐρανίου Βασιλείας». Ἄν δέν βαπτισθεῖς, δέν μπορεῖςνά δεχθεῖς τά ἀγαθά, δέν μπορεῖς νά μπεῖς στόν Παράδεισο. Τό εἶπε ὁ Χριστός μαςξεκάθαρα: «ἐάν μή τις γεννηθῇ ἐξ ὕδατος καί Πνεύματος, οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰςτήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ» (Ἰω. 3,5). Πρέπει νά μεταποιηθεῖς, νά ἀλλάξεις, γιά νάμπορέσεις νά ἑνωθεῖς μέ τόν Θεό.«Αὐτῶν τῶν ἀγαθῶν ἡ πρόγευση καί οἱ ἀπαρχές, ἐνεργοῦν πνευματικά ἀπό τώραστίς καρδιές τῶν πιστῶν». Ἀπό αὐτήν τήν ζωή προγευόμαστε, ἔχουμε γεύση τοῦΠαραδείσου οἱ Χριστιανοί. Ἀλλοίμονο στόν ἄνθρωπο πού δέν ἔχει γεύση ἀπό τώρα,γιατί αὐτό σημαίνει ὅτι δέν ἔχει μετανοήσει πραγματικά ἀκόμα καί δέν ἔχειἀποκαταστήσει τήν σχέση του μέ τόν Θεό. Γι’ αὐτό δέν αἰσθάνεται μέσα του τάσκιρτήματα τοῦ Χριστοῦ. Λέει ὁ Ἅγιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος: Ὅπως ἡ ἔγκυοςγυναίκα αἰσθάνεται μέσα της τά σκιρτήματα τοῦ βρέφους, ἔτσι καί ὁ ἄνθρωπος τοῦΘεοῦ συλλαμβάνει μέσα του ἀσωμάτως τόν Χριστό καί αἰσθάνεται τά σκιρτήματακαί τήν ἀκτινοβολία τῆς Χάρης.«Ἀφοῦ βεβαιωθοῦμε πλήρως γιά τά μέλλοντα μέσω αὐτῆς τῆς πρόγευσης», μέσω108

αὐτῶν τῶν σκιρτημάτων, «καλούμαστε νά περιφρονήσουμε ὅλα τά παρόντα καί νάἀγαπήσουμε τόν Θεό μέχρι θανάτου».– Γιατί σήμερα οἱ ἄνθρωποι ἔχουμε γίνει χλιαροί καί τόσο λίγο ὁμολογοῦμε τόνΧριστό καί τόσο πολύ διστάζουμε, κρυβόμαστε καί φοβόμαστε νά μήν καταλάβουνοἱ ἄλλοι ὅτι εἴμαστε Χριστιανοί;Διότι, δέν ἔχουμε βεβαιωθεῖ ἀκόμα γιά τά ἀγαθά πού μᾶς περιμένουν! Ὅτανβεβαιωθοῦμε, δέν μᾶς φοβίζει οὔτε ὁ θάνατος, οὔτε οἱ ἀπειλές τῶν ἀνθρώπων, οὔτε ἡκακή γνώμη τους. Δέν ἔχουμε βεβαιωθεῖ γι’ αὐτά τά οὐράνια ἀγαθά τοῦ Θεοῦ, γιατίδέν ἔχουμε αὐτήν τήν πρόγευση, πού ἀναφέρει ἐδῶ ὁ Ἅγιος. Ἄν εἴχαμε αὐτήν τήνπρόγευση, θά ἤμασταν βέβαιοι καί γιά τά άγαθά.Ὁ Θεός δίνει μία πρώτη γεύση αὐτῶν τῶν ἀγαθῶν σέ αὐτήν τήν ζωή, ὁπότεἀποκτοῦμε τήν βεβαιότητα καί τότε μποροῦμε νά μαρτυρήσουμε γιά τόν Χριστό. Ἄνδέν ἔχει συμβεῖ ἀκόμα αὐτό, ἐμεῖς φταῖμε. Τό Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι ἕτοιμο νά μᾶςδώσει τά πάντα. Ἐμεῖς ὅμως κρατᾶμε κάποια πράγματα γιά τόν ἑαυτό μας, δέν τάἔχουμε ἐξομολογηθεῖ ἀκόμα. Δέν θέλουμε νά ἀλλάξουμε, ἴσως καί πράγματατιποτένια, ὅπως τό νά βάφουμε τά μαλλιά μας. Ἀστεῖο δέν εἶναι; Λέει: δέν μπορῶ.Μά πῶς δέν μπορεῖς, ἀφοῦ λέει ὁ Θεός ὅτι πρέπει. Ὑπάρχει εἰδικό τελώνιο τῆςχρωματοπροσωπίας καί ἄν δέν τό περάσεις, δέν θά πᾶς στόν οὐρανό. Μετά πῶς νάἔχεις πρόγευση;– Ὅταν θά ἔρθει ὀ ἄνομος, ὁ ἀντίχριστος καί θά σοῦ πεῖ νά ὁμολογήσεις, τί θάκάνεις; Θά ὁμολογήσεις;Ἐδῶ ἀρνεῖσαι νά κόψεις μία μικρή συνήθεια, πού δέν θέλει ὁ Θέος. Βλέπετε, πῶςπιανόμαστε ἀπό αὐτά τά μικρά καί φαινόμαστε ποιοί εἴμαστε. Γι’ αὐτό μᾶς λείπει ἡὁμολογία.Σήμερα οἱ Χριστιανοί, θά ἔλεγα, ὅτι ἔχουμε λουφάξει καί εἶναι κρίμα. Ἀντί νάἔχουμε θάρρος, ἔχουν οἱ κολασμένοι θράσος καί φωνάζουν αὐτούς στόν Παράδεισοκαί τούς ἀπαξιώνουν. Ἀπαξιώνουν τήν Ἐκκλησία καί τούς Χριστιανούς οἱκολασμένοι. Κι ἐμεῖς δέν ἔχουμε τό θάρρος νά τούς ποῦμε νά ἀνοίξουν τά μάτια τουςκαί νά δοῦν ὅτι δέν εἶναι καλά. Δέν θά τούς βρίσουμε, ὅπως κάνουν αὐτοί, γιατί μέτήν συμπεριφορά τους μοιάζουν μέ δαίμονες. Ὄχι μόνο δέν τολμᾶμε νά τούς ποῦμεκάτι, ἀλλά πολλές φορές πηγαίνουμε καί μέ τά νερά τους, συμβιβαζόμαστε καίσυσχηματιζόμαστε, γιατί θέλουμε νά ἐξασφαλίσουμε τήν καλή τους γνώμη. Μά τί νάτήν κάνεις τήν καλή τους γνώμη; «Ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι»(Ἰω. 1,12). Ὁ Θεός μᾶς δίνει τήν ἐξουσία καί τήν δυνατότητα νά γίνουμε παιδιά Του,ἀπό τήν στιγμή πού βαπτιζόμαστε. Βέβαια κι αὐτό δέν εἶναι ἀναγκαστικό. Ὅποιοςθέλει μπορεῖ νά γίνει παιδί, πού σημαίνει κληρονόμος. Τό παιδί κληρονομεῖ τόνπατέρα. Καί κληρονόμος τοῦ Θεοῦ, σημαίνει συγκληρονόμος τοῦ Χριστοῦ.«Ὁ ἄνθρωπος πού προσέρχεται στό Ἅγιο Φώτισμα ἀναδεικνύεται Υἱός Θεοῦ καίΥἱός Φωτός».Γράφει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Εὐαγγελιστής: «Ὅσοι ἀπό τούς ἀνθρώπους δέχθηκαν τόν109

Χριστό, δέχθηκαν τήν Χάρη νά γίνουν Υἱοί Θεοῦ». Τί ἄλλο νά ποθήσεις καί τί ἄλλονά περιμένεις ἀπό αὐτήν τήν ζωή, ἀπό τό νά γίνεις Υἱός Θεοῦ! Ὑπάρχει μεγαλύτεροπράγμα ἀπό αὐτό; «Ὅσοι ἔλαβον αὐτόν», τόν Χριστό, «ἔδωκεν αὐτοίς ἐξουσίαντέκνα Θεοῦ γενέσθαι». Προσέξτε ‘ἔδωκεν ἐξουσίαν’, δέν τό κάνει ἀναγκαστικά,ἀλλά τούς δίνει τήν δυνατότητα νά γίνουν παιδιά Του. Σέ ὅσους πίστεψαν στόνΧριστό καί Τόν ὁμολόγησαν ὡς Θεό, ὁ Χριστός τούς ἔδωσε τήν ἐξουσία διά τοῦΒαπτίσματος νά γίνουν τέκνα Θεοῦ.Συνεχίζοντας ὁ ἅγιος λέει καί τόν τρόπο: «οἵ οὐκ ἐξ αἱμάτων, οὐδέ ἐκ θελήματοςσαρκός, οὐδέ ἐκ θελήματος ἀνδρός, ἀλλ’ ἐκ Θεοῦ ἐγεννήθησαν» (Ἰω. 1,13). Αὐτοίπού γεννήθηκαν ὄχι ἀπό θέλημα σάρκας, ἀπό θέλημα ἀνδρός, ἀλλά ἀπό τόν Θεό,ἔχουν αὐτήν τήν ἐξουσία νά γίνουν τέκνα Θεοῦ. Καί μέ ποιόν τρόπο γεννηθήκαμεἀπό τόν Θεό; Μέ τό λουτρό τῆς παλιγεννεσίας, μέ τήν ἀνακαίνιση τοῦ ἉγίουΠνεύματος, μέ τό Ἅγιο Βάπτισμα. Ἀφοῦ δηλαδή πρῶτα ἀναγεννηθήκαμε ἄνωθεν καίκατά κάποιον τρόπο ἀναδημιουργηθήκαμε, τότε ὀνομαστήκαμε Υἱοί τοῦ Θεοῦ.Λέει ὁ ἱερός Χρυσόστομος: «Τούς ἔδωσε τήν ἐξουσία καί δέν τούς ἔκανε παιδιά τοῦΘεοῦ, γιά νά δείξει ὅτι χρειάζεται πολλή προσπάθεια γιά νά διατηρηθεῖ τελείωςἀκηλίδωτη καί ἀνέπαφη ἡ σφραγίδα τῆς υἱοθεσίας». Ἔχουμε πολύ δρόμο δηλαδή νάκάνουμε μέχρι νά γίνουμε υἱοί τοῦ Θεοῦ. Ἔχουμε τήν δυνατότητα, ἀλλά πρέπει νάἀγωνιστοῦμε, γιά νά διατηρήσουμε ἀκηλίδωτη καί ἀνέπαφη τήν σφραγίδα τῆςυἱοθεσίας, ἡ ὁποία τυπώθηκε σ’ ἐμᾶς κατά τό ἅγιο Βάπτισμα. «Καί ταυτόχρονα, εἶπεὅτι ἔδωσε ἐξουσία» καί δέν μᾶς ἔκανε ἀκόμα υἱούς τοῦ Θεοῦ, «γιά νά φανερώσει ὁΕὐαγγελιστής, ὅτι τήν ἐξουσία αὐτή, κανείς δέν μπορεῖ νά μᾶς τήν ἀφαιρέσει, ἐκτόςἐάν ἐμεῖς πρῶτοι τήν ἀφαιρέσουμε ἀπό τόν ἑαυτό μας». Στό ἐξωτερικό ὑπάρχουνκάποιοι ‘ἐξυπνάκηδες’ πού ὑπογράφουν κάποια χαρτιά ἀποβάπτισης, δηλαδήἀρνοῦνται τό βάπτισμα. Βέβαια αὐτοί δέν ἔχουν νά ἀρνηθοῦν κάτι, γιατί δέν ἔχουνΒάπτισμα. Βάπτισμα ἔχουν μόνο οἱ Ὀρθόδοξοι. Ὅμως τί ἀνοησία εἶναι ἡ κίνησηαὐτή!«Ἐκεῖνοι πού βαπτίζονται δέχονται ἀπό τόν Χριστό ὡς δωρεά τήν δυνατότητα νάγίνουν υἱοί Θεοῦ. Ἄν μετά τό Ἅγιο Βάπτισμα ἐργαστοῦν τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ, ἡδυνατότητα αὐτή μεταβάλλεται σέ πραγματικότητα». Βλέπετε τό κλειδί εἶναι στάχέρια μας. Ὁ Θεός μᾶς ἔχει δώσει τήν δυνατότητα, τήν ὁποία καλούμαστε νάἐνεργοποιήσουμε μέ τήν τήρηση τῶν ἐντολῶν.Λέει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς: «Ὅπως τό νεογέννητο ἔχει ‘δυνάμει’ ἀπό τήνφύση του τήν δυνατότητα νά γίνει σοφό, ὅσο προχωρεῖ ἡ ἡλικία..». Ὅλα τά παιδάκιαἔχουν τίς προϋποθέσεις νά γίνουν σοφά. Γίνονται ὅλα σοφά; Ὄχι.. «Ἐάν ἐπιδοθεῖ καίσέ ὅσα συντελοῦν στήν ἐπιστήμη θά γίνει καί ‘ἐνεργεία’ σοφό. Κατά τόν ἴδιο τρόποκαί αὐτός πού ἀναγεννήθηκε μέ τό ἅγιο Βάπτισμα, ἔλαβε τήν δυνατότητα νά γίνεισύμμορφος μέ τό σῶμα τῆς δόξης τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ καί ἄν ἀκολουθεῖ τήν νέα ζωή,ζώντας κατά τόν Χριστό καί τό Εὐαγγέλιό Του, ὅταν ἡ δυνατότητα αὐτή κατά τήνἈνάσταση μεταβληθεῖ σέ πραγματικότητα, τότε θά ἔχει ἀληθινά καί πραγματικάδοξασμένο καί ἄφθαρτο σῶμα σάν αὐτό πού εἶχε ὁ Κύριος μέ τήν Ἀνάσταση καίπολύ περισσότερο τό πνεῦμα». Ἐξαρτᾶται λοιπόν ἀπό τήν πνευματική ἐργασία πού110

θά κάνουμε, ἄν θά γίνουμε υἱοί τοῦ Θεοῦ.«Τήν χάρη τῆς Θείας Υἱοθεσίας φυλάσσει κατά Θεόν καί διατηρεῖ καθαρή ἡπροαίρεση ἐκείνων πού ἀναγεννήθηκαν». Βλέπετε εἶναι θέμα προαίρεσης, δέν εἶναιθέμα φύσεως. Λένε κάποιοι ὅτι εἶναι ἀπό τήν φύση τους ἁμαρτωλοί καί δέν μποροῦννά διορθωθοῦν. Δέν εἶναι θέμα τῆς φύσεώς μας, ἀλλά τῆς προαιρεσεώς μας, τῆςθελήσεώς μας. Τήν θέλησή του, ὅποιος θέλει, τήν διορθώνει. Γι’ αὐτό δέν εἶναιδύσκολο νά διορθωθοῦμε. Θά ἦταν δύσκολο, ἄν ἡ κακία καί ἡ ἁμαρτία ἦταν μέσαστήν φύση μας, ἀλλά δέν εἶναι. Τήν θέλουμε καί τήν κάνουμε. Δέν μᾶς ἀναγκάζεικανένας, οὔτε ὁ διάβολος, οὔτε ὁ κόσμος, οὔτε ἡ κληρονομικότητα πού λένε μερικοί,οὔτε οἱ κακοί γονεῖς μας, οὔτε ἡ κακή διαπαιδαγώγηση. Δέν φταῖνε μόνο οἱ γονεῖςπού δέν ἔδωσαν καλή διαπαιδαγώγηση στό παιδί, ἀλλά καί τό ἴδιο τό παιδί, γιατίθέλει καί κάνει τό κακό.«Ἄν προσέξουμε τήν προαίρεσή μας καί ἀντιστεκόμαστε σέ κάθε ὑποβολή τοῦπονηροῦ καί σέ κάθε ὑποβολή τοῦ κόσμου καί σέ κάθε ὑποβολή τοῦ κακοῦ ἑαυτοῦμας, τότε θά φυλάξουμε ἀκηλίδωτη τήν σφραγίδα τοῦ βαφτίσματος». Γιά νά τόκάνουμε αὐτό πρέπει νά τηροῦμε τίς ἐντολές. Καί ποιές εἶναι οἱ ἐντολές; Ἡ ἀγάπη, ἡσυγχωρετικότητα, ἡ ταπείνωση, ἡ ὑπακοή, ἡ ὑπομονή, ἡ ἀδιάλειπτη προσευχή, ἡἐλεημοσύνη. Ὅλα αὐτά δέν εἶναι τίποτα ἄλλο παρά μέσα γιά νά διαφυλάξουμεκαθαρό τό Βάπτισμα, νά διαφυλάξουμε ἀκέραιη τήν σφραγίδα τοῦ βαπτίσματος, νάδιαφυλάξουμε τόν Χριστό πού πήραμε μέσα μας ἀκέραιο καί ὁλόκληρο καί μάλισταὁ ὅλος ἄνθρωπος νά μορφωθεῖ κιόλας καί νά φτάσει «εἰς ἄνδρα τέλειον, εἰς μέτρονἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ» (Ἐφ. 4,13).Λέει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης: «Ἐάν ἔλαβες τόν Θεόν καί ἔγινες τέκνον Του, δείξεμέ τήν προαίρεσή σου τόν Θεόν, ὁ Ὁποῖος εἶναι μέσα σου». Κάθε στιγμή κρινόμαστεἀπό τίς ἐπιλογές μας καί κάθε στιγμή καλούμαστε νά διαλέξουμε, ἤ τόν Θεό, ἤ τόνἈντίχριστο. Καί στά παραμικρά ἀκόμα πράγματα ἰσχύει αὐτό. Ὅταν θά ἔρθει ὁἄλλος νά νά σέ σκουντήξει καί σέ προκαλεῖ νά θυμώσεις, πρέπει νά διαλέξεις τόνΧριστό ἤ τόν διάβολο; Ἤ ὅταν πᾶς νά ζηλέψεις κάποιον. Κάθε στιγμή διαλέγουμετόν ἕναν ἤ τόν ἄλλον καί ἐπιβεβαιώνουμε ἄν εἴμαστε υἱοί τοῦ Θεοῦ ἤ υἱοί τοῦπονηροῦ.«Δεῖξε στόν ἑαυτό σου τόν γεννήτορα, τόν Πατέρα. Ἡ πρός τόν Θεόν οἰκειότηταἐκείνου πού ἔγινε υἱός Θεοῦ, πρέπει νά δειχθεῖ μέ τά χαρακτηριστικά ἐκεῖνα διά τῶνὁποίων γνωρίζουμε τόν Θεό».Νά εὐχαριστήσουμε τόν Θεό γι’ αὐτήν τήν δωρεά καί νά προσπαθήσουμε νάἀνταποκριθοῦμε σ’ αὐτό τό μεγάλο δῶρο τοῦ Θεοῦ, πού λέγεται Βάπτισμα, γιά νάμήν μείνει ἀνενέργητη ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ μέσα μας. Τό μυστικό γιά νάἐνεργοποιήσουμε αὐτήν τήν χάρη, ξαναλέω, εἶναι ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν καίπροπάντων ἡ ἀδιάλειπτη προσευχή καί ἡ ἀγάπη. Αὐτά τά δύο πράγματα, ἄν τάκαλλιεργήσει κανείς, ἐνεργοποιεῖται ἡ Χάρις, γίνεται ὁ ἄνθρωπος καινούριος καί τόαἰσθάνεται. Εἴμαστε καινούριοι, ἀλλά δέν τό αἰσθανόμαστε. Νιώθουμε ἴδιοι καίχειρότεροι ἀπό τούς ἀβάπτιστους. Ἔχουμε τήν Χάρη, ἀλλά τήν ἔχουμε θάψει κάτω111

ἀπό αὐτές τίς ἁμαρτίες καί τά πάθη. Καλούμαστε λοιπόν νά τά βγάλουμε αὐτά μέ τήνμετάνοια καί τήν ἐξομολόγηση καί μέ τήν ἐγρήγορση νά κόψουμε τίς κακέςσυνήθειες. Γιατί δέν ἀρκεῖ μόνο νά πεῖς τά λάθη σου στήν ἐξομολόγηση. Αὐτό εἶναιεὔκολο. Τό θέμα εἶναι νά μήν τά ἐπαναλάβεις. Καί γιατί τά ἐπαναλαμβάνουμε; Γιατίἔχουν δημιουργηθεῖ κακές συνήθειες μέσα μας, τά πάθη. Θά πρέπει λοιπόν νάματώσουμε στόν ἀγῶνα κατά τῶν παθῶν. Ἐκεῖ θά φανεῖ ἄν ὄντως ἀγαπᾶμε τόνΧριστό, μέ τό νά ἀγωνιζόμαστε καί νά λέμε ὄτι προτιμᾶμε νά πεθάνουμε, παρά νάκάνουμε ξανά τίς ἁμαρτίες. Ὁ Θεός νά τό δώσει γιά ὅλους μας.Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης112

Tά χαρακτηριστικά τοῦ Ἀναστημένου ἀνθρώπουΧριστός Ἀνέστη! Εἰλικρινά χαίρομαι πού εἶμαι καί πάλι μαζί σας. Μέ τήν Χάρη τοῦΘεοῦ, τήν εὐχή τοῦ Σεβασμιωτάτου, τοῦ σεβαστοῦ κ. Γεωργίου, τοῦ Σεβασμιωτάτουκ. Ἰωήλ, Μητροπολίτου Ἐδέσσης καί τίς προσευχές τοῦ π. Χρήστου καί ὅλων ὑμῶν,νά ποῦμε κάποια ἁπλά πράγματα πού ὡς χριστιανοί πρέπει νά γνωρίζουμε σχετικά μέτό ποιά εἶναι τά χαρακτηριστικά τοῦ Ἀναστημένου ἀνθρώπου.Ἡ λέξη «ἀνάστασις» προέρχεται ἀπό τό ρῆμα ἀνίσταμαι = ἄνω + ἵσταμαι, πούσημαίνει στέκομαι ἄνω,ὄρθιος. Τό ἀντίθετο εἶναι τό εἶμαι πεσμένος, εἶμαι κάτω. Ὁπεσμένος κάτω εἶναι ὁ νεκρός καί ὁ ἀναστημένος εἶναι ὁ ζωντανός. Ὁ Χριστός μαςπέθανε πάνω στόν Σταυρό ὡς ἄνθρωπος, ἐτάφη, ἔκειτο κάτω στήν γῆ, στό χῶμα, στόμνῆμα καί ἀνεστήθη. Δέν Τόν βοήθησε κανένας νά ἀναστηθεῖ. Μόνος τουἀναστήθηκε, ἐπειδή εἶναι ἡ Αὐτοζωή.Ὅταν ὁ φίλος Του, ὁ Λάζαρος, κοιμήθηκε, πέθανε δηλαδή, οἱ ἀδελφές τοῦ Λαζάρουἦταν ἀπαρηγόρητες καί, ὅταν συνάντησαν τόν Χριστό μας, μιλοῦσαν μαζί Του πολύστενοχωρημένες. Τότε ὁ Χριστός λέει: «ἀναστήσεται ὁ ἀδελφός σας» (Ἰω. 11,23), θάἀναστηθεῖ ὁ ἀδελφός σας. Καί ἀπαντοῦν: «ναί Κύριε, ξέρουμε ὅτι ἀναστήσεται ἐν τῇἀναστάσει ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ» (Ἰω. 11,24). «Κατά τήν Δευτέρα Παρουσία τοῦΧριστοῦ, ὅπως λένε οἱ Προφητεῖες, θά ἀναστηθεῖ ὁ ἀδελφός μας». Τότε εἶπε ὁΧριστός: «ἐγώ εἰμι ἡ ἀνάστασις καί ἡ ζωή» (Ἰω. 11,25). Δηλαδή «Ἐγώ εἶμαι πού θάτοῦ δώσω τήν Ἀνάσταση καί τήν ζωή καί, ὅποιος ἑνώνεται μαζί Μου, αὐτός εἶναι καίὁ ἀναστημένος», αὐτός ὁ ὁποῖος στέκεται ἄνω, εἶναι ὄρθιος.Τήν περίοδο αὐτή πούδιανύουμε, δέν κάνουμε μετάνοιες, οὔτε γονατίζουμε στήν Ἐκκλησία. Ἐπίσης ὅλοτόν χρόνο τήν Κυριακή δέν ἐπιτρέπεται νά γονατίζουμε. Ὑπάρχουν Κανόνες τῆςἘκκλησίας πού δέν τό ἐπιτρέπουν. Ποιός εἶναι ὁ λόγος; Ὁ λόγος εἶναι ὅτι θέλουμε μ’αὐτή τήν ὄρθια στάση μας νά ἐκφράσουμε τό γεγονός τῆς Ἀνάστασης καί τοῦΧριστοῦ μας, ἀλλά καί τῆς δικῆς μας ἀνάστασης. Κι ἐμεῖς δηλαδή εἴμαστεἀναστημένοι μαζί μέ τόν Χριστό.Αὐτήν ἐπίσης τήν περίοδο τοῦ Πεντηκοσταρίου προσευχόμαστε καί λέμε μιάπροσευχή: «Ἀνάστασιν Χριστοῦ θεασάμενοι, προσκυνήσωμεν ἅγιον, Κύριον,Ἰησοῦν τόν μόνον ἀναμάρτητον». Αὐτό σημαίνει: ἀφοῦ εἴδαμε τήν Ἀνάσταση τοῦΧριστοῦ, ἐλᾶτε νά προσκυνήσουμε. Λέει, ὅμως, κάπου ὁ Ἅγιος Συμεών ὁ νέοςΘεολόγος: «Μά πότε εἴδαμε τήν Ἀνάσταση; Ζούσαμε πρίν 2000 χρόνια πού ἔγινε ἡἈνάσταση;». Δέν ζούσαμε. Μήπως λέμε ψέματα; Μήπως ἡ Ἐκκλησία μ’ αὐτή τήνπροσευχή μᾶς βάζει νά λέμε ψέματα; Ὄχι, βέβαια. Κάτι ἄλλο ἐννοεῖ. Μήπως ἐννοεῖμόνο ἐκείνους τούς ἀνθρώπους πού εἶδαν τήν Ἀνάσταση; Μά οὔτε καί τότε εἶδαν τήνἈνάσταση. Εἶδαν τόν Χριστό μας ἀναστημένο, ἀλλά τήν ὥρα πού ἀναστήθηκεκανένας δέν Τόν εἶδε, τό πότε καί πῶς δηλαδή ἀναστήθηκε ὁ Χριστός μας. Ὅπωςεἴπαμε ὁ Χριστός μας ἀνέστησε μόνος του τόν ἑαυτό Του.113

Νά κάνω μιά παρένθεση, ἡ εἰκόνα πού δείχνει ἕναν ἄγγελο νά μετακινεῖ τήν πέτραἀπό τόν τάφο τοῦ Χριστοῦ καί νά ἀναπηδᾶ ἀπό μέσα ὁ Χριστός μέ ἕνα σημαιάκι,εἶναι λανθασμένη. Δέν εἶναι ὀρθόδοξη εἰκόνα, γιατί δείχνει ὅτι χρειάζεται μιάβοήθεια ὁ Χριστός γιά νά βγεῖ, τόν ἄγγελο γιά νά κουνήσει τήν πέτρα. Εἶναι λάθος.Ὁ Χριστός μας ἀναστήθηκε καί μετά κύλησε τήν πέτρα. Σφραγισμένου τοῦ τάφουἀναστήθηκε ὁ Χριστός μας. Ἡ ὀρθόδοξη εἰκόνα τῆς Ἀνάστασης εἶναι ἡ κάθοδοςστόν Ἅδη. Ἡ ἄλλη μᾶς ἦρθε ἀπό τούς Παπικούς.Ὁπότε καί τότε νά ζούσαμε πρίν 2000 χρόνια, δέν θά βλέπαμε τήν Ἀνάσταση. Τότε τίἐννοοῦμε, ὅταν λέμε «Ἀνάστασιν Χριστοῦ θεασάμενοι»; Λέει ὁ Ἅγιος Συμεών ὁνέος Θεολόγος: ὅταν ὁ ἄνθρωπος πεθάνει ὡς πρός τά πάθη του, ὅταν νεκρωθεῖ ὡςπρός τόν παλαιό ἄνθρωπο, ὅταν νεκρωθεῖ ὡς πρός τήν ἁμαρτία, ὡς πρός τόν κόσμο,μέ ἁπλά λόγια, ὅταν σταματήσει νά κάνει τήν ἁμαρτία -τήν ὅποια ἁμαρτία- τότε,λέει, πεθαίνει μαζί μέ τόν Χριστό, συν-νεκρώνεται καί συν-θάπτεται, θάβεται μαζί μέτόν Χριστό μέσα στό μνῆμα τῆς μετάνοιας καί τῆς ταπείνωσης. Μέσα στό μνῆμααὐτό εἶναι μαζί μέ τόν Χριστό. Ὁ Χριστός μας ὅμως πού εἶναι ἡ Αὐτοζωή, δέν μένειστό μνῆμα, ἀνίσταται, καί μαζί μ’ Αὐτόν ἀνασταίνει καί τόν κάθε μετανοημένοἄνθρωπο, τόν κάθε ἄνθρωπο δηλαδή πού ἔκοψε τήν ἁμαρτία καί θέλει νά τηρήσειἀπό δῶ καί μπρός τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ. Αὐτό μᾶς τό λέει καί ἕνα τροπάριο τῆςΜεγάλης Σαρακοστῆς, ἴσως τό θυμᾶστε: «συμπορευθῶμεν αὐτῷ καίσυσταυρωθῶμεν καί νεκρωθῶμεν δι’ αὐτόν ταῖς τοῦ βίου ἡδοναῖς ἵνα καί συζήσωμεναὐτῷ». Νά ἀνεβοῦμε δηλαδή μαζί μέ τόν Χριστό τόν Γολγοθᾶ, νά νεκρωθοῦμε ὡςπρός τήν ἁμαρτία, – Αὐτός δέν ἔκανε βέβαια ποτέ ἁμαρτία, ἀλλά πέθανε γιά τίς δικέςμας ἁμαρτίες – καί τότε θά θαφτοῦμε μαζί μέ τόν Χριστό καί θά ἀναστηθοῦμε μαζίμέ τόν Χριστό.Ἑπομένως, δέν λέμε ψέματα, ὅταν λέμε Ἀνάσταση Χριστοῦ θεασάμενοι, γιατί μ’αὐτό ἐννοοῦμε ὅτι εἴμαστε ἄνθρωποι μετανοημένοι, ἔχουμε νεκρωθεῖ ὡς πρός τήνἁμαρτία καί ὡς πρός τό κακό, ἔχουμε θαφτεῖ μαζί μέ τόν Χριστό καί γι’ αὐτό ἔχουμεκαί ἀναστηθεῖ μαζί μέ τόν Χριστό καί χαιρόμαστε τήν Ἀνάσταση τήν δική Του καίτήν ἀνάσταση τήν δική μας. Τότε κάνουμε ἀληθινό Πάσχα. Τό Πάσχα δέν εἶναι μιάεὐχαρίστηση τῆς κοιλιᾶς ἤ ἔστω μία διακοπή στήν καθημερινή τύρβη, μιά ποικιλία,νά σπάσουμε τά κόκκινα αὐγά, νά ποῦμε τό Χριστός Ἀνέστη, νά ἀνάψουμε καί τήνλαμπάδα μας καί, ἀφοῦ πεῖ ὁ ἱερέας «Ἀναστήτω ὁ Θεός καί διασκορπισθήτωσαν οἱἐχθροί αὐτοῦ», νά διασκορπιστοῦμε, ὅπως, δυστυχῶς, διασκορπίζονται πολλοί πούπηγαίνουν Ἐκκλησία μέ τό πού ἀκοῦνε τό Χριστός Ἀνέστη.– Αὐτοί οἱ ἄνθρωποι ἄραγε εἶναι ἀναστημένοι μαζί μέ τόν Χριστό;Μάλλον ὄχι… ,γιατί ὁ ἀναστημένος ἄνθρωπος μοιάζει μέ τόν Χριστό, θέλει νά εἶναιμέ τόν Χριστό, θέλει νά ζεῖ μέ τόν Χριστό συνεχῶς καί ὄχι νά κοιτάει τό ρολόι πότεθά τελειώσει ἡ Λειτουργία… «καί ἄργησε ὁ παπάς… καί γιατί μᾶς κάνει κήρυγματώρα… τί τά θέλει τά πολλά λόγια κ.λ.π». Ὁ ἀναστημένος ἄνθρωπος εἶναι κατ’ἀρχάς ὁ μετανοημένος. Αὐτό εἶναι ἕνα πρῶτο χαρακτηριστικό. Εἶναι ὁ ἄνθρωπος πούἔχει πεθάνει ὡς πρός τό κακό, ὡς πρός τήν ὅποια ἁμαρτία.114

– Τί εἶναι αὐτό πού μᾶς ρίχνει κάτω καί μᾶς σκοτώνει;Εἶναι ἡ ἁμαρτία. Λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «Τά ὀψώνια τῆς ἁμαρτίας θάνατος»(Ρωμ. 6,23).– Ὁ ἄνθρωπος πού εἶναι θανατωμένος, εἶναι ἀναστημένος;Ὄχι, βέβαια. Ὁ νεκρός εἶναι πεσμένος κάτω. Ἀναστημένος εἶναι ὁ ζωντανός.– Πότε ὁ ἄνθρωπος ἀνίσταται;Ὅταν διώχνει τήν αἰτία τοῦ θανάτου. Ξαναλέμε ὅτι ἡ αἰτία τοῦ θανάτου εἶναι ἡἁμαρτία. Διώχνοντας κανείς τήν ἁμαρτία, μπαίνει στήν διαδικασία νά ἀναστηθεῖ.Ὅσο νικάει τό κακό καί τήν ἁμαρτία, τόσο χαίρεται μέ τόν ἀναστημένο Χριστό.Ἴσως ἀναρωτηθεῖ κάποιος: Αὐτό γίνεται σιγά-σιγά ἤ ἀμέσως; Ἐγώ θά σᾶς ἔλεγα,γίνεται ἀμέσως. Δέν θέλει πολύ γιά νά ἀναστηθεῖ ὁ ἄνθρωπος, ἀρκεῖ νά πάρειἀπόφαση νά μετανοήσει. Πολλές φορές, ξέρετε, ἔχω δεῖ τέτοιες ἀναστάσεις!Ἄνθρωποι πού ἔρχονται νά ἐξομολογηθοῦν, νεκροί, καταθλιμμένοι,καταστενοχωρημένοι, γεμάτοι ἄγχος, γεμάτοι ἀγωνία. Τούς βλέπω καί λυπᾶμαι κιἐγώ. Ὁ Χριστός μας δέν θέλει νά στενοχωριόμαστε, ἀλλά νά λυπόμαστε γιά τήνκατάσταση τοῦ ἄλλου, ὅταν εἶναι πεσμένος κάτω. Αὐτοί οἱ ἄνθρωποι, ὅτανἐξομολογηθοῦν, ἀλλάζουν ἀμέσως, φαίνεται στό πρόσωπό τους. Μά θά πεῖτε: – Σέπέντε καί σέ δέκα λεπτά πού γίνεται μιά ἐξομολόγηση; – Ναί, γίνεται μιά ἀκαριαῖα,θά λέγαμε, ἀλλαγή καί ἐκεῖ πού δέν γελοῦσαν καθόλου καί ἦταν σκοτεινοί καίκαταθλιμμένοι, ἀφοῦ ἐξομολογηθοῦν σωστά καί εἰλικρινά, ἀρχίζουν νά χαμογελοῦν.Μέ τό πού τούς διαβάζεις τήν συγχωρητική εὐχή, βλέπεις τό φῶς τοῦ Θεοῦ στόπρόσωπό τους. Αὐτός εἶναι ἕνας ἀναστημένος ἄνθρωπος.– Τόσο εὔκολο εἶναι; Τόσο εὔκολο εἶναι, γιατί δέν τό κάνουμε ἐμεῖς, τό κάνει ὁΧριστός. Χρειάζεται ὅμως κι ἐμεῖς νά κάνουμε κάτι, αὐτή τήν κίνηση τῆς μετάνοιας,νά μετανοοῦμε, νά ζοῦμε δηλαδή τήν ἀποβολή τοῦ κακοῦ καί τήν ἐγκόλπωση τοῦκαλοῦ. Ἡ μετάνοια εἶναι αὐτό πού λέει ὁ ψαλμωδός: «Ἔκκλινον ἀπό κακοῦ καίποίησον ἀγαθόν» (Ψαλμ. 33,10), νά ἀφήσουμε τό κακό καί νά κάνουμε τό καλό. «Νάφύγουμε μακριά ἀπό τά ἔργα τοῦ σκότους καί νά ἐνδυθοῦμε τά ἔργα τοῦ φωτός»(Ρωμ. 13,12), λέει ἡ Ἁγία Γραφή. Ἔτσι, μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ, ἀνίστασαι. Τότε,ὅσο μετανοεῖ ὁ ἄνθρωπος, καθαρίζεται καί αὐτό εἶναι τό πρῶτο στάδιο τῆςπνευματικῆς ζωῆς. Τότε ὁ ἄνθρωπος ἀρχίζει νά ζεῖ πραγματικά.Σήμερα ἔχει ἐπικρατήσει μιά συνήθεια νά γιορτάζουν οἱ ἄνθρωποι τά γενέθλιάτους… καί τά μικρά παιδιά… καί τοῦρτες… καί τραγούδια… καί νά ζήσει… καί νάμία σοφός… καί νά ἕνας σοφός… Νά σᾶς πῶ ὅτι αὐτό τό ἔθιμο δέν εἶναι ὀρθόδοξο.Στήν ὀρθόδοξη Ἐκκλησία δέν γιορτάζουμε τά γενέθλια τά σωματικά, τά βιολογικά.Ἀλλά, θά ἔπρεπε νά γιορτάζουμε τά πνευματικά μας γενέθλια.– Ποιά εἶναι τά πνευματικά μας γενέθλια;Τότε πού ἀρχίζουμε πραγματικά νά ζοῦμε ὡς ἀναστημένοι ἄνθρωποι.– Πότε εἶμαστε ἀναστημένοι;115

Ὅταν εἴμαστε ἑνωμένοι μέ τόν Χριστό.– Πότε ἑνωθήκαμε μέ τόν Χριστό;Ὅταν βαφτιστήκαμε. Κανονικά τήν βάπτιση ἔπρεπε νά γιορτάζουμε ὡς γενέθλια.Κάτι σημαίνει καί ἡ ἡμέρα γεννήσεως ἀλλά πάλι καί ἡ βιολογική μας ζωή ἀρχίζειτήν ἡμέρα τῆς συλλήψεως καί ὄχι τήν ἡμέρα πού εἴδαμε τό φῶς, ὁπότε θά ἔπρεπε νάγιορτάζουμε τήν ἡμέρα τῆς συλλήψεώς μας, ὅπως γιορτάζουμε τήν σύλληψη τοῦΤιμίου Προδρόμου καί τήν σύλληψη τῆς Θεοτόκου. Μόνο στούς δύο αὐτούς Ἁγίουςγιορτάζουμε τήν σύλληψη, σέ ὅλους τούς ὑπόλοιπους γιορτάζουμε τήν τελείωσήτους. Δηλαδή πανηγυρίζουμε τήν ἡμέρα πού κοιμήθηκαν. Γιατί, ὅσο εἴμαστε σ’ αὐτήτήν ζωή, τί νά πανηγυρίσουμε; Εἴμαστε στόν ἀγῶνα, εἴμαστε στήν προσπάθεια νάμήν κολαστοῦμε, νά ζήσουμε κατά Θεόν, νά τηρήσουμε τίς ἐντολές κ.λ.π. Ὅλο αὐτόἔχει κόπο. Δέν μποροῦμε νά γιορτάσουμε καί νά πανηγυρίσουμε, γιατί ἀκόμαεἴμαστε ἔξω ἀπό τόν Παράδεισο. Γιορτάζουμε τούς Ἁγίους, γιατί οἱ Ἅγιοι ἤδηπρογεύονται τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ.Ὁ ἀναστημένος λοιπόν ἄνθρωπος εἶναι ὁ ἄνθρωπος ὁ μετανοημένος πού ἔχει μπεῖστό στάδιο τῆς κάθαρσης, ἔχει δηλαδή τήν καλή προσπάθεια νά ἐλευθερωθεῖ ἀπό τήνἁμαρτία. Εἴπαμε προηγουμένως ὅτι αὐτό γίνεται ἀμέσως, ἐφόσον κάνουμε σωστήἐξομολόγηση, χωρίς νά λέμε τά μισά… Ὅταν ἐξομολογούμαστε, φεύγει ἡ ἐνοχή. Νάσᾶς πῶ κι ἕνα ἀστεῖο… μήν παρεξηγηθεῖτε οἱ γυναῖκες… Ὁ μακαριστός γέροντας, ὁπ. Αὐγουστίνος ὁ Καντιώτης, ἔλεγε: «δέν ἐξομολογῶ γυναῖκες, γιατί λένε ψέματαστήν ἐξομολόγηση» ἤ λένε τά μισά. Πρέπει φυσικά νά τά λέμε ὅλα καί νά μήν τάδιαστρέφουμε, γιά νά φανοῦμε καλοί στόν ἱερέα, γιατί μπορεῖ νά μᾶς πιάνεικενοδοξία καί μέσα στήν ἐξομολόγηση. Θεός φυλάξοι! Ἐδῶ προσπαθοῦμε νάἀποβάλλουμε τά πάθη μας.. ὄχι νά θέλουμε νά ἀρέσουμε σέ ἀνθρώπους ἤ νάσυσκιάζουμε τήν ἀλήθεια.Ἀφοῦ λοιπόν κάνει καλή ἐξομολόγηση ὁ ἄνθρωπος, διώχνει τήν ἁμαρτία. Δέν φεύγειὅμως ἀμέσως ἡ κακή συνήθεια, πού οἱ ἅγιοι Πατέρες ὀνομάζουν πάθος. Ὑπάρχουνπολλά πάθη. Ὑπάρχει ἕνα κορυφαῖο πάθος, πού τό λένε οἱ Πατέρες φιλαυτία. Τί θάπεῖ φιλαυτία; Ἡ ἀγάπη τοῦ ἑαυτοῦ μας. Ὁ ἑαυτούλης μας! Τό λένε κιόλας: «νάκοιτᾶς μόνο τόν ἑαυτούλη σου». Εἶναι τό πάθος πού δέν μᾶς ἀφήνει νά προσφέρουμεστούς ἄλλους, νά θυσιαστοῦμε, νά κάνουμε γιά τούς ἄλλους ἕναν κόπο. Πήγαινανπολλοί στόν Ἅγιο Παΐσιο καί τοῦ ἔλεγαν: – Πάτερ, τό παιδί μου ἔχει πρόβλημα,μπορεῖς νά κάνεις προσευχή; – Θά κάνω προσευχή, ἔλεγε. Ἐσύ τί θά κάνεις γιά τόπαιδί σου; Ἔλεγαν: – Πάτερ, ἐγώ δέν μπορῶ νά κάνω τίποτα… Μπορεῖς. Γιάπαράδειγμα, καπνίζεις; Νά κόψεις τό κάπνισμα. Νά κάνεις μιά μικρή θυσία γιά τόπαιδί σου. – Ἄ, πάτερ, δύσκολο, ἔλεγαν…Στό μοναστήρι παίρνουν τηλέφωνο κάποιοι καί λένε στίς ἀδελφές: – Ἔχουμεπρόβλημα, τό παιδί μας, ὁ ἐγγονός μας… ἔχουμε δυσκολία, νά σᾶς δώσουμε τόὄνομα νά τό μνημονεύετε. Γιατί δέν σηκώνετε τό τηλέφωνο συνέχεια; Δηλαδή νάεἶναι ἀνοιχτό τό τηλέφωνο ὅλο τό 24ωρο, γιά νά δίνουν τό ὄνομα ἀπό τό τηλέφωνο!Ἀπαντοῦν λοιπόν οἱ ἀδελφές, ἐλᾶτε στήν ἀγρυπνία καί θά δώσετε τό ὄνομα στήν116

Θεία Λειτουργία. – Ὄχι, λένε, νά σᾶς δώσουμε τό ὄνομα τώρα… Δέν θέλουν νάκάνουν λίγο κόπο. Οὔτε νά ἔρθουν ἔστω στήν Λειτουργία τοῦ Σαββάτου ἤ τῆςΚυριακῆς! Αὐτό λέγεται φιλαυτία. Νά μήν κουραστοῦμε καθόλου. Νά πᾶμε στόνΠαράδεισο, εἰ δυνατόν, ξαπλωτοί! Ὡραῖα δέν θά ἦταν! Νά πᾶμε μέ τό αὐτοκίνητόμας στόν Παράδεισο…Εἶναι ἀπαραίτητο νά βάλουμε λίγο κόπο μέ σκοπό νά ἀποβάλλουμε αὐτή τήνφιλαυτία. Γι’ αὐτό οἱ Πατέρες μᾶς μιλοῦν γιά ἄσκηση, ἡ ὁποία μᾶς βοηθάει στήνμετάνοια. Εἶπε ὁ Χριστός μας: «τό μέν πνεῦμα πρόθυμον, ἡ δέ σάρξ ἀσθενής»(Μαρκ. 14,38). Ὅλοι θέλουμε λίγο-πολύ νά πᾶμε στόν Παράδεισο, ἀλλά ἡ σάρκαἀσθενεῖ, δηλαδή μᾶς ἐμποδίζει. Ὄχι τό σῶμα καθεαυτό, ἀλλά τό σαρκικό φρόνημα, ἡπροσκόλληση πού ἔχουμε στό σῶμα. Μήν κουραστῶ… μήν πονέσω… μήνἱδρώσω… μήν κρυώσω… Ὅπως λέμε στό Ἅγιο Ὄρος: «ἡ πολύτιμος ὑγεία μας», νάμήν πάθουμε τίποτα. Αὐτό ὅμως πρέπει λίγο νά τό περιορίσουμε, νά τό βάλουμεστήν ἄκρη. Δέν λέμε νά σκοτώσουμε τό σῶμα. Οἱ Πατέρες λένε δέν εἴμαστεσωματοκτόνοι, εἴμαστε παθοκτόνοι. Χρειάζεται ὅμως λίγο νά ζορίσουμε τό σῶμα,ὥστε νά τό ὑποτάξουμε στό πνεῦμα. Ὅσο καλοτρῶμε, καλοκοιμόμαστε καί ἔχουμευἱοθετήσει, αὐτό πού λένε οἱ πολλοί, ‘ἄνεση = εὐτυχία’, δέν μποροῦμε νάπροκόψουμε πνευματικά, γιατί ἡ εὐτυχία δέν εἶναι στήν ἄνεση. Ἡ ἄνεση φέρνει ἀνία,δηλαδή βαρεμάρα. Στό Πανεπιστήμιο ἔβλεπα γραμμένο πάνω στά ἕδρανα: βαριέμαι,βαριέμαι, βαριέμαι… Συνεχῶς αὐτή τήν λέξη ἔβλεπα! Αὐτό ἔχει ἐξήγηση.– Γιατί βαριοῦνται τά παιδιά; Νέοι ἄνθρωποι καί βαριοῦνται;Γιατί, ἀκριβῶς, δέν τά μαθαίνουμε νά κάνουν ἄσκηση. «Μήν τό ξυπνᾶτε τό παιδί τήνΚυριακή τό πρωί, ἄστο..». Μά δέν θά πάει στήν Ἐκκλησία; Ὄχι. Ἔτσι τάμαθαίνουμε τά παιδιά νά τά ἔχουν ὅλα ἕτοιμα, νά σηκώνονται ὅποτε θέλουν, νάἀνοίγουν τό διαδίκτυο καί μετά… νά βαριοῦνται νά σηκωθοῦν ἀπ’ τήν καρέκλα. Μέαὐτό τόν τρόπο τά ἀρρωσταίνουμε τά παιδιά. Ἐνῶ, θά ἔπρεπε νά τά μάθουμε στήνἀσκητική ζωή. Ἡ Ὀρθοδοξία μας, ἡ πίστη μας, ἡ ἐν Χριστῷ ζωή, ἔχει συνυφασμένητήν ἄσκηση. Δέν εἶναι βέβαια τό ἅπαν ἡ ἄσκηση, ἀλλά βοηθάει πολύ στό νάπολεμήσουμε τά πάθη μας, γιατί μέ τήν ἐξομολόγηση δέν φεύγουν τά πάθη. Φεύγει ἡἐνοχή ἀλλά ἡ κακή συνήθεια μένει καί θά πρέπει ὁ ἄνθρωπος νά ἀγωνιστεῖ καί μετάτήν ἐξομολόγηση, γιά νά διώξει τίς κακές συνήθειες.Ἦταν κάποιος π.χ. ὑποδουλωμένος στίς σαρκικές ἁμαρτίες. Πῆγε ἐξομολογήθηκε.Φεύγει ἡ ἐνοχή, ἀλλά ἡ ροπή πρός τό κακό παραμένει. Πρέπει νά ἀγωνιστεῖ ὁκαθένας νά σταματήσει τήν κακή συνήθεια. Νά προσέχει τά μάτια του στό ἑξῆς,γιατί, ἄν δέν τό κάνει, σέ λίγο καιρό θά ξαναπέσει στά ἴδια ἁμαρτήματα πούἐξομολογήθηκε. Ὅλος αὐτός ὁ ἀγῶνας, πού γίνεται μετά τήν ἐξομολόγηση, θέλειὑπομονή, ἐπιμονή καί ἄσκηση. Νά κόψεις λίγο ἀπό τήν σωματική ἀνάπαυση, λίγοἀπό τό φαγητό, νά κάνεις ἐγκράτεια καί νηστεία, δηλαδή νά κόψεις καί τήν ποσότητακαί τήν ποιότητα, νά κάνεις κάποιες μετάνοιες, ὅσες πεῖ ὁ πνευματικός, νά κάνεις μίαπεριστολή στίς περιττές ἐξόδους, νά προσέξεις τίς συναναστροφές σου. Ὅλα αὐτάθέλουν ἀγῶνα καί ἔχουν λίγο πόνο καί λίγο κόπο. Ἔλεγε ὁ ἁγιασμένος ΓέρονταςἘφραίμ, πού εἶναι στήν Ἀμερική, ὅτι τά πάθη εἶναι σάν τά ριζίδια, τά ὁποῖα ἔχουν117

μπεῖ στήν καρδιά καί αὐτά πρέπει νά ξεριζωθοῦν. Ὅσο, ὅμως, τά τραβᾶς νά τάβγάλεις, ματώνεις.. Ἄν τώρα ὁ ἄνθρωπος θέλει νά καθαριστεῖ, ξεριζώνει αὐτά τάπάθη καί σιγά-σιγά φωτίζεται. Θά λέγαμε, πάει στό δεύτερο στάδιο τῆς Ἀνάστασης,ἀπό ἄνθρωπος πού καθαίρεται, γίνεται ἄνθρωπος πού φωτίζεται. Ὅσο περισσότεροκαθαρίζεται, τόσο περισσότερο φωτίζεται.Ὁ Χριστός μας θέλει νά μπεῖ στήν καρδιά μας. Ἐμεῖς, ὅμως, μέ τά πάθη μας, Τόνἐμποδίζουμε, διότι εἶναι σάν ἕνα τεῖχος πού φράζει τό φῶς. Ὅσο κανείς γκρεμίζει τότεῖχος, τόσο ἀρχίζει καί μπαίνει τό φῶς καί, ὅταν ὁ ἄνθρωπος καθαριστεῖ τελείως,τότε βλέπει μέ ἕναν τέλειο τρόπο τό φῶς τοῦ Χριστοῦ. Γι’ αὐτό εἶπε ὁ Χριστός μας:«Μακάριοι οἱ καθαροί τῇ καρδίᾳ ὅτι αὐτοί τόν Θεόν ὄψονται» (Ματθ. 5,8), αὐτοίδηλαδή βλέπουν καθαρά τόν Θεό. Ἀλλά αὐτή ἡ ὅρασις τοῦ Θεοῦ ἀρχίζει ἀπό τήνπρώτη στιγμή, γι’ αὐτό σᾶς εἶπα, βλέπω στήν ἐξομολόγηση πού γίνεται σωστά, αὐτότό φῶς τοῦ Θεοῦ στό πρόσωπο τῶν ἀνθρώπων, πού φαίνεται μέ ἕνα χαμόγελο,φαίνεται μέ τήν ὅλη ἀλλαγή τῆς διάθεσης τῆς ἔκφρασης τοῦ προσώπου τους.Ὁ ἄνθρωπος, λοιπόν, ὁ ἀναστημένος εἶναι ὁ ἄνθρωπος πού ἔχει φτάσει ἀπό τήνκάθαρση στόν φωτισμό, ἀπό τήν Θεία Χάρη. Καί, ἐάν θέλει ὁ Θεός, δέν τό δίνει σέὅλους ἀλλά σ’ αὐτούς πού βλέπει ὅτι μποροῦν νά τό σηκώσουν, ὁ ἄνθρωπος αὐτόςφτάνει καί στό τρίτο στάδιο, στό τρίτο σκαλοπάτι τῆς πνευματικῆς ζωῆς, πού τό λέμεθέωση. Μποροῦμε νά ποῦμε ὅτι ὁ ἀναστημένος ἄνθρωπος εἶναι καί ὁ πνευματικάὑγιής. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἔχει σωματική ὑγεία, ἀναπνέει κανονικά, λειτουργεῖφυσιολογικά τό καρδιαγγειακό σύστημα, τό ἀναπνευστικό σύστημα, τό πεπτικό, ὅλατά συστήματα λειτουργοῦν σωστά. Κάτι ἀνάλογο συμβαίνει καί μέ τήν πνευματικήὑγεία. Ἡ ἀναπνοή τοῦ σώματος γνωρίζουμε ἀπό τούς γιατρούς πρέπει νά εἶναιπερίπου δεκαέξι ἀνάσες τό λεπτό.– Ἡ ἀνάσα τῆς ψυχῆς ποιά εἶναι;Εἶναι ἡ προσευχή, ἡ εὐχή. Ὅπως, αὐτός πού ἔχει σωματική ὑγεία, ἀναπνέει συνέχειακαί ὄχι πέντε λεπτά τό πρωί καί πέντε λεπτά τό βράδυ, ἔτσι λένε οἱ ἅγιοι, αὐτός πούἔχει πνευματική ὑγεία, ἀναπνέει ὅλο τό 24ωρο τόν Θεό. Ἑπομένως, ἡ πνευματικήὑγεία εἶναι ἀκριβῶς, ὅταν ἔχει μέσα μας ἀποκατασταθεῖ ἡ προσευχή καί ὁ ἄνθρωποςπροσεύχεται συνεχῶς. Εἶπε ὁ Χριστός μας τήν σχετική ἐκείνη παραβολή μέ τήνχήρα, ἡ ὁποία πήγαινε μέ ἐπιμονή στόν ἄδικο κριτή καί ζητοῦσε τό δίκαιο της καίἐκεῖνος ἐπειδή τήν βαρέθηκε τῆς τό ἔδωσε. Καί λέει ὁ Χριστός μας: «ἄν ἐκεῖνος ὁἄδικος κριτής ἄκουσε τήν χήρα, ὁ Θεός, πού εἶναι δίκαιος, δέν θά ἀκούσει αὐτούςπού Τόν ἐπικαλοῦνται μέρα καί νύχτα;» (Λουκ. 18,7). Θά τούς δώσει τήν ΒασιλείαΤου. Ἀλλά πρέπει νά μοιάσουν στήν χήρα, νά ἀποκαταστήσουν δηλαδή τήν συνεχήπροσευχή, τήν συνεχή ἐκζήτηση τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ.Ἐπίσης εἶπε ὁ Κύριος: «ζητᾶτε πρῶτα τήν βασιλεία τοῦ Θεοῦ καί ὅλα τά ἄλλα θάσᾶς προστεθοῦν» (Ματθ. 6,33). Εἶπε νά ζητᾶμε τίποτα ἄλλο δεύτερο; Νά περάσουντά παιδιά μας στό Πανεπιστήμιο… νά πᾶνε καλά τά χωράφια μας, οἱ σοδειές μας…εἶπε νά ζητᾶμε τέτοια πράγματα; Δέν εἶπε. Ἐμεῖς βέβαια τά ζητᾶμε ὡς μωρά πούεἴμαστε. Ὁ Χριστός, ὅμως, εἶπε νά ζητᾶμε μόνο ἕνα: νά βασιλέψει Αὐτός μέσα μας.118

Αὐτή εἶναι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Δηλαδή, ὁ Χριστός νά κυριαρχήσει σέ ὅλο τόνἐσωτερικό μας ἄνθρωπο καί ὁ καθένας μας νά μήν θέλει τίποτα, παρά μόνο τόνΧριστό καί τό θέλημά Του. Νά μήν ἀγαπάει τίποτα, παρά μόνο τόν Χριστό καί νάθέλει νά ζήσει τήν ζωή πού μᾶς δίδαξε Ἐκεῖνος. Ὁ Θεός εἶναι ἀπόλυτος, μᾶς θέλει νάἀγαπᾶμε Ἐκεῖνον «ἐξ ὅλης τῆς καρδίας, τῆς ψυχῆς, τῆς διανοίας καί τῆς ἰσχύος»(Μαρκ. 12,30). Ὁ ἄνθρωπος λοιπόν αὐτός πού ζεῖ ἔτσι, εἶναι ὁ ἀναστημένοςἄνθρωπος, ὁ ὑγιής ἄνθρωπος, πού ἔχει τήν ἀδιάλειπτη προσευχή.Οἱ πρῶτοι χριστιανοί θεωροῦντο πραγματικοί χριστιανοί, ὅταν μέσα τουςλειτουργοῦσε ἡ εὐχή, ἡ νοερά προσευχή, δηλαδή ἡ καρδιά τους ἔλεγε τό ‘ΚύριεἸησοῦ Χριστέ ἐλέησόν με’. Βέβαια ὑπάρχουν διάφορες βαθμίδες σ’ αὐτή τήν εὐχή.Ἡ πιό τέλεια μορφή εἶναι, ὅταν ἡ καρδιά λέει μόνη της τήν εὐχή, ὄχι μόνο τήν ἡμέραἀλλά καί τήν νύχτα. Ὅπως, ὅταν πέφτουμε νά κοιμηθοῦμε, δέν σταματᾶμε ν’ἀναπνέουμε, ἔτσι καί πνευματικά θά πρέπει ὁ ἄνθρωπος νά ἀποκαταστήσει αὐτή τήνλειτουργία καί ὅταν κοιμᾶται. Γι’ αὐτό λέει στήν Παλαιά Διαθήκη -γιατί ἀπό τότεὑπῆρχε ἡ νοερά προσευχή- «ἐγώ καθεύδω καί ἡ καρδία μου ἀγρυπνεῖ» (Ἄσμα 5,2).Ἡ καρδιά δέν σταματάει ὅταν κοιμόμαστε. Τό ἴδιο καί ἡ προσευχή λειτουργεῖ, ὅτανὁ ἄνθρωπος εἶναι φωτισμένος, καθαρισμένος, ἀναστημένος, καί στόν ὕπνο του.Αὐτόν τόν ἄνθρωπο λοιπόν θεωροῦσαν οἱ πρῶτοι χριστιανοί ἀληθινά μέλος τῆςἘκκλησίας, γιατί εἶχε γίνει ναός τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί υἱός τοῦ Θεοῦ κατά χάριν.Μερικοί λένε: «Μέ τό πού βαφτιστήκαμε γίναμε υἱοί τοῦ Θεοῦ». Ὄχι, δέν γίναμε.Πήραμε τήν «ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι» (Ἰω. 1,12). Κάποιοι ἄλλοι λένε ἀκόμα«μή φοβᾶσαι τίποτα, οὔτε χαράγματα, οὔτε ἀντιχρίστους, οὔτε τίποτα… ἀφοῦβαφτιστήκαμε δέν μᾶς πιάνει τίποτα». Μᾶς πιάνει! Καί ὁ διάβολος μᾶς πιάνει καίὅλα μᾶς πιάνουν, γιατί τό βάφτισμα μᾶς δίνει τήν δυνατότητα, δέν σωζόμαστεμαγικά. Χρειάζεται κι ἐμεῖς λίγο νά κοπιάσουμε, νά ἀποκαταστήσουμε αὐτή τήννοερά προσευχή, νά ἐπικαλούμαστε συνεχῶς τόν Χριστό μας καί νά ζοῦμε μέ τήνΧάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ὁπότε θά ἔχουμε καί τόν καρπό τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.Αὐτό εἶναι τό πολύ σημαντικό, ὅτι δηλαδή ὁ ἀναστημένος ἄνθρωπος ἔχει μέσα τουἐνεργό τό Ἅγιο Πνεῦμα καί εἴπαμε στήν τελειότερη μορφή ἡ εὐχή λέγεται ἀπό μόνητης, δηλαδή ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα, τό Ὁποῖο κατοικεῖ μέσα στήν καρδιά τοῦβαφτισμένου ἀνθρώπου καί κράζει «ἀββᾶ ὁ πατήρ» (Γαλ. 4,6), δηλαδή Πατέρα. Καίὁ χριστιανός πού ζεῖ τήν Ἀνάσταση, ὁ ἀναστημένος χριστιανός, ἀκούει τό ἍγιοΠνεῦμα μέσα του καί συμπροσεύχεται μαζί Του.Αὐτή εἶναι ἡ τελειότητα στήν ὁποία καλούμαστε νά φτάσουμε ὅλοι οἱ χριστιανοί.Ὅταν ὁ ἄνθρωπος δέν ἔχει φτάσει ἀκόμα σ’ αὐτή τήν κατάσταση, πρέπει,τουλάχιστον, νά βρίσκεται στό στάδιο τῆς κάθαρσης, νά ἀγωνίζεται νά κόψει τάπάθη του. Ἄν δέν εἶναι οὔτε σ’ αὐτή τήν κατάσταση, δέν ἔχει μετανοήσει ἀκόμα,ὁπωσδήποτε εἶναι νεκρός πνευματικά. Καί βλέπουμε πολλούς πνευματικά νεκρούςγύρω μας… Ἀνθρώπους καταθλιμμένους, ἀπογοητευμένους, ἀπελπισμένους, λόγωτῆς κρίσης ἤ πού δέν ἔχουν δουλειά κ.λ.π. Οὐσιαστικά, ὅμως, φταίει πού δέν ἔχουμεἐνεργό μέσα μας τό Ἅγιο Πνεῦμα, δέν ἔχουμε μετανοήσει. Γιατί τό Πνεῦμα τό Ἅγιοεἶναι Πνεῦμα ἀληθείας ἀλλά καί Πνεῦμα ἄπειρης καθαρότητος καί δέν μπορεῖ νά119

πλησιάσει σ’ ἕναν βρώμικο νοῦ, σέ μιά βρώμικη καρδιά. Δέν μπορεῖ νά συνυπάρξειἀκαθαρσία καί Θεός. Λένε οἱ ἅγιοι: γιά τόν Θεό εἶναι ἀδύνατο ἕνα πράγμα, νά ἑνωθεῖμέ ἕναν ἀκάθαρτο νοῦ, μέ μιά ἀκάθαρτη ψυχή. Γι’ αὐτό ἡ μετάνοια ἀποτελεῖπροϋπόθεση τῆς Ἀνάστασης.Ὅταν λοιπόν ὁ ἄνθρωπος μετανοήσει, καθαριστεῖ καί φωτιστεῖ, ἀρχίζει νά ἔχει τόνκαρπό τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «ὁ καρπός τοῦ Πνεύματοςἐστιν ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, ἀγαθωσύνη, πίστις, πρᾳότης,ἐγκράτεια» (Γαλ. 5,22). Ὅλα αὐτά τά ἔχει ὁ ἀναστημένος ἄνθρωπος. Δέν μπορεῖ νάεἶσαι ἄνθρωπος ἀναστημένος καί νά μήν ἔχεις λ.χ. χαρά, νά μήν ἔχεις εἰρήνη, νάἔχεις ἄγχος, νά μήν ἔχεις ἐγκράτεια, νά μήν μπορεῖς νά μαζέψεις τά κιλά σου.Βλέπετε καί ἡ ἐγκράτεια εἶναι χάρισμα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Κι αὐτοί πούἀγωνίζουνται νά ἀδυνατήσουν, θά ἔπρεπε νά ἀγωνίζονται νά μετανοήσουν!Πηγαίνοντας στά γυμναστήρια καί στούς διαιτολόγους, χάνουν λίγα κιλά καί μετά τάξαναβάζουν, ἐνῶ, ἄν ἐνεργοποιοῦσαν μέσα τους τό Ἅγιο Πνεῦμα, θά τά ἔχαναν μιάκαί καλή.. γιατί, ὅπως εἴπαμε, ἡ ἐγκράτεια εἶναι ἕνα ἀπό τά στοιχεῖα τοῦ καρποῦ τοῦἉγίου Πνεύματος. Τό ἴδιο καί ἡ χαρά. Ψάχνουν οἱ ἄνθρωποι τήν χαρά στά ταξίδια,στούς ψυχολόγους, στά ἀντικαταθλιπτικά κ.λ.π. Δέν ἔρχεται, ὅμως, ἔτσι ἡ χαρά, γιατίεἶναι στοιχεῖο τοῦ καρποῦ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.– Θέλεις χαρά καί εἰρήνη, πού νά μήν σοῦ ἀφαιρεῖται μέ τίποτα;Μέ ὅποια κατάσταση, πολιτική συγκυρία, ἤ ὁτιδήποτε κι ἄν σοῦ συμβεῖ, θά ἔχειςπάντοτε χαρά, ἄν μέσα σου ἔχεις ἐνεργό τό Ἅγιο Πνεῦμα. Ὁ καρπός τοῦ ἉγίουΠνεύματος εἶναι φανερός στόν ἀναστημένο ἄνθρωπο. Ἔλεγε ὁ Γέροντας Πορφύριος:«Στόν Χριστό ὑπάρχουν ὅλα τά ὡραῖα, τά ὑγιῆ», ὅλα τά φυσιολογικά. Θέλεις νάβρεῖς τόν φυσιολογικό ἄνθρωπο; Θά τόν βρεῖς στόν Χριστό. Θέλεις νά δεῖς, ἄν κάτιεἶναι σωστό ἤ λάθος; Θά τό ψάξεις στόν Χριστό. Ἄν τό ἔκανε ὁ Χριστός ἤ ὄχι. Ἄν τόεἶπε καί ἄν τό δίδαξε ὁ Χριστός. Ὁ ἀναστημένος ἄνθρωπος ἔχει ἀγάπη. Ἀλλά ποιάἀγάπη; Τήν ἀγάπη τήν ἀνιδιοτελή, τήν ἀγάπη πού «οὐ ζητεῖ τά ἑαυτῆς» (Α΄Κορ.13,5). Δέν ζητάει τό ἴδιον τέλος, τό ἴδιον ὄφελος. Σήμερα κανένας δέν θυσιάζεται γιάτόν ἄλλον. Ἀκόμα καί ἡ φυσική ἀγάπη τείνει νά ἐκλείψει.Πρίν ἀρκετά χρόνια εἶχα ἀκούσει τήν ἑξῆς εἴδηση: Στήν Γαλλία, πού θεωρεῖταιπροοδευμένη χώρα -κι αὐτή ἡ πρόοδος ἔρχεται καί σέ μᾶς- οἱ ἄνθρωποι χωρίζουν,ὅπως κι ἐδῶ στήν Ἑλλάδα. Στίς Μητροπόλεις πρέπει νά ἀλλάξουμε τίς ταμπέλες,ἀντί γιά Γραφεῖο Γάμων, πρέπει νά γράψουμε Γραφεῖο Διαζυγίων, γιατί τά διαζύγιαεἶναι περισσότερα ἀπό τούς γάμους. Πηγαίνουν, λοιπόν, οἱ ἄνθρωποι στάδικαστήρια, αὐτοί πού πάρα πολύ ἀγαπιοῦνται! Ὁ ἔρωτας, ἡ σαρκική ἀγάπη, δένεἶναι πραγματική ἀγάπη. Εἶναι μιά ἐμπαθής καί ἰδιοτελής ἀγάπη, ἡ ὁποία ζητάειἀνταπόδοση. Ἡ σωστή ἀγάπη εἶναι ἡ ἀνιδιοτελής, πού δέν ζητάει ἀνταπόδοση. Ἀλλάαὐτή ἡ ἀγάπη δέν ὑπάρχει ἔξω ἀπό τήν Ἐκκλησία. Μόνο μέσα στήν Ἐκκλησία, ὅτανὁ ἄνθρωπος εἶναι ἀναστημένος, δηλαδή ἔχει ἐνεργοποιήσει τό Ἅγιο Πνεῦμα, μπορεῖνά ἀγαπήσει πραγματικά. Τί κάνουν λοιπόν οἱ Γάλλοι; Στό δικαστήριο τσακώνονταιγιά τά παιδιά… Γιά τό ποιός θά πάρει τά παιδιά; Ὄχι… γιά τό ποιός δέν θά τά πάρει!Δηλαδή οὔτε ἡ φυσική ἀγάπη πλέον δέν ὑπάρχει στούς ἀνθρώπους, αὐτή πού ἔχει ἡ120

μάνα γιά τό παιδί καί λένε: «Τί νά τό κάνω τό παιδί; Βάρος θά μοῦ εἶναι». Καίσήμερα οἱ μανάδες σκοτώνουν τά παιδιά… δυστυχῶς καί στήν Ἑλλάδα. Γιά νά μήνἔχουν πολλά βάρη! Εἶναι ἡ φιλαυτία πού λέγαμε προηγουμένως. Ἄς μήνκρυβόμαστε, στήν Ἑλλάδα ἔχουμε γεμίσει φονιάδες καί φόνισσες μέ τόσεςἐκτρώσεις πού γίνονται καθημερινά, ἀφοῦ τόν χρόνο λένε οἱ στατιστικές πώς οἱἐκτρώσεις φτάνουν 300.000 – 500.000. Ὁπότε καταλαβαίνουμε πόσο μακριά εἴμαστεἀπό τόν ἀναστημένο ἄνθρωπο πού συζητᾶμε.Ἡ ἀνιδιοτελής ἀγάπη, πού εἶναι χαρακτηριστικό τοῦ ἀναστημένου ἀνθρώπου, ἔχειαὐτά τά χαρακτηριστικά πού περιγράφει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «μακροθυμεῖ,χρηστεύεται, οὐ λογίζεται τὸ κακόν, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, οὐδέποτεἐκπίπτει» (Α΄Κορ. 13,4-8). Βλέπετε ἡ ἀγάπη ἡ ἀληθινή δέν ξεπέφτει ποτέ.– Ἄν οἱ ἄνθρωποι ζοῦσαν σωστά τόν γάμο καί εἶχαν αὐτήν τήν ἀγάπη, θά χώριζανποτέ;Ποτέ δέν θά χώριζαν. Νά, λοιπόν, πού δέν ἔχουν τήν ἀληθινή ἀγάπη, γι’ αὐτόφτάνουν στό διαζύγιο. Ἡ ἐν Χριστῷ ἀγάπη, ἡ ἐν Ἁγίω Πνεύματι, οὐκ ἐκπίπτει.Ὁ ἀναστημένος ἄνθρωπος δέν ἔχει ἄγχος καί ἀγωνία. Γιατί; Γιατί ἔχει τόν Χριστό,πού εἶναι ἡ Ὑποστατική εἰρήνη. Ἔχει τήν πίστη, πού εἶναι κι αὐτή στοιχεῖο τοῦκαρποῦ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Κι ὅταν λέμε ὅτι πιστεύουμε στόν Χριστό, δένπιστεύουμε ἁπλῶς ὅτι ὑπάρχει ὁ Χριστός, ἀλλά ἐμπιστευόμαστε τόν Χριστό. Δηλαδήπαίρνουμε τήν ζωή τοῦ Χριστοῦ καί τά λόγια τοῦ Χριστοῦ ὡς ὁδηγίες καί πρότυπογιά τήν δική μας ζωή. Ἕνας ἄνθρωπος, λοιπόν, ἐάν ἔκανε αὐτό πού λέει ἡ Ἐκκλησίαμας: «Ἑαυτούς καί ἀλλήλους καί πᾶσαν τήν ζωήν ἡμῶν Χριστῷ τῷ Θεῷπαραθώμεθα», θά εἶχε ἄγχος; Δέν θά μποροῦσε νά ἔχει ἄγχος, γιατί θά ἦταν σάν τόμωρό στήν ἀγκαλιά τοῦ πατέρα του, πού ξέρει ὅτι ὁ πατέρας του θά φροντίσει γιάὅλα. Αὐτό βέβαια δέν σημαίνει ὅτι δέν θά ἐργάζεται, ἀλλά θά ἐργάζεται γιά ἄλλονλόγο. Θά ἐργάζεται, γιά νά δοξαστεῖ ὁ Θεός τηρώντας τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ καί ὄχιαὐτονομώντας τήν ἐργασία μετατρέποντάς την σέ δουλεία.Βλέπω πολλούς ἀνθρώπους τίς Κυριακές νά δουλεύουν στά χωράφια τους. Ξέρετεπόσο στενοχωριέμαι; Σκέφτομαι: «ὁ καημένος καί σήμερα, Κυριακή, παιδεύεται».Κάτσε μιά μέρα… Δῶσε αὐτό πού λέει ὁ Χριστός: μία ἡμέρα τήν ἑβδομάδα. Κοίταξελίγο τήν ψυχή σου. Γιατί ἄνθρωπε δέν τηρεῖς τήν ἐντολή τοῦ Θεοῦ πού εἶναι ἀπό τήνΠαλαιά Διαθήκη; Ἀλλά προσπαθοῦμε ὑποτίθεται νά ἀποφύγουμε τίς δεσμεύσεις, καίτοῦ Θεοῦ ἀκόμα, καί γινόμαστε δοῦλοι καί σκλάβοι στό ταγκαλάκι, ὅπως ἔλεγε ὁἍγιος Παΐσιος, στόν διάβολο. Ὁ διάβολος θέλει τό καλό μας; Ποτέ δέν θέλει τό καλόμας. Θέλει μόνο νά μᾶς βασανίζει. Καί σοῦ λέει: «δέν προλαβαίνεις, πρέπει νά πᾶςκαί τήν Κυριακή νά θερίσεις… ποιά Ἐκκλησία; ἄστα τώρα αὐτά, τέλειωσε τίςδουλειές σου…», οἱ δουλειές, ὅμως, δέν τελειώνουν ποτέ!Στό Ἅγιον Ὄρος λένε ἕνα ἀνέκδοτο: «Ὁ Μαθουσάλας ἔζησε 900 χρόνια… ἀλλά τίςδουλειές του δέν τίς τέλειωσε»! Μήν ἐλπίζετε νά τελειώσετε τίς δουλειές σας…Ἐπειδή πιστεύω ὅτι μιλάω σέ πιστούς ἀνθρώπους, αὐτό δέν ἰσχύει γιά σᾶς, ἀλλά γιάἐκείνους πού δέν τηροῦν τήν ἡμέρα τῆς Κυριακῆς καί αὐτό εἶναι μεγάλη δυστυχία121

κυρίως γιά αὐτούς τούς ἴδιους. Ἦρθε ὁ Χριστός μας στήν γῆ γιά νά μᾶς δώσει ζωήκαί περίσσεια ζωῆς, ὄχι μετά θάνατον, ἀλλά ἐδῶ καί τώρα, νά ζήσουμε εὐτυχισμένοι,χαρούμενοι, μακάριοι καί εὐλογημένοι ἀπό αὐτή τήν ζωή. Καί αὐτή ἡ ἀποκατάστασητῆς νοερᾶς προσευχῆς καί ἡ βίωση τῶν σταδίων τῆς πνευματικῆς ζωῆς, κάθαρσης,φωτισμοῦ, θέωσης, εἶναι καί ἡ εὐτυχία μας. Σᾶς εἶπα, τῶν ἀνθρώπων τά πρόσωπα,πού ἐξομολογοῦνται εἰλικρινά, φωτίζονται. Αὐτό εἶναι τό πρῶτο ἄκτιστο φῶς πούβλέπει ὁ ἄνθρωπος. Λένε οἱ Ἅγιοι, πώς, ἄν ἔστω λίγο δέν δοῦμε αὐτό τό φῶς σ’ αὐτήτήν ζωή, νά μήν περιμένουμε νά τό δοῦμε μετά θάνατον. Δέν εἶναι τυχαῖα τάπράγματα, μαγικά. Γιατί λένε μερικοί «νά μπῶ καί γώ σέ μιά ἀκρούλα στόνΠαράδεισο». Καί μιά ἀκρούλα εἶναι ὅλος ὁ Παράδεισος. Δέν μπορεῖ ἡ ἀκρούλα νάεἶναι κατώτερη, θά ἔχει ὅλα τά δῶρα τοῦ Θεοῦ. Ἀλλά θά πρέπει νά τό ἔχουμεπρογευτεῖ σ’ αὐτή τήν ζωή. Εἶναι ἀναγκαῖο τήν ἀνάσταση νά τήν ἐπιδιώξουμε, νάτήν ζήσουμε προσωπικά ὁ καθένας καί ἐπαναλαμβάνω ἀρχίζει μέ μία γνήσια,ἀληθινή μετάνοια.Ἔλεγε ὁ Ἅγιος Πορφύριος: ὁ ἄνθρωπος πού εἶναι τῆς Ἐκκλησίας, τοῦ Θεοῦ, ὁἀναστημένος ἄνθρωπος, ἀφοῦ ἔχει τό φῶς, δέν μπορεῖ νά ἔχει καί σκοτάδι, νά τόνκαταλάβει τό σκοτάδι, νά τόν νικήσει τό σκοτάδι, ὁ διάβολος, ὁ θάνατος, ἡ κόλαση.Γι’ αὐτό, ἔλεγε πανηγυρίζοντας, γιά τόν χριστιανό δέν ὑπάρχει θάνατος, δέν ὑπάρχεικόλαση, δέν ὑπάρχει διάβολος. Δέν ὑπάρχουν; Πώς δέν ὑπάρχουν! Ἀλλά ὑπάρχουνγιά τούς μή ἀναστημένους, γιά αὐτούς πού εἶναι μακριά ἀπό τήν ἀνάσταση καίμακριά ἀπό τήν μετάνοια, οἱ ὁποῖοι ζοῦνε ἀπό τώρα καί τήν κόλαση καί τόν διάβολοκαί τό σκοτάδι. Ὅσο ὅμως ζοῦμε σ’ αὐτή τήν ζωή, εἶναι κρίμα νά μήν ἀναστηθοῦμε.«Πόσο διαρκεῖ μία ἐξομολόγηση;», λέει ὁ π. Ἐφραίμ ὁ Φιλοθεΐτης, πέντε λεπτά. Μιάσωστή ἐξομολόγηση σέ πέντε λεπτά τήν κάνεις. Δέν εἶναι κρίμα γιά πέντε λεπτά νάχάσεις τήν αἰωνιότητα, νά χάσεις αὐτό πού δέν τελειώνει ποτέ;– Μᾶς ζητάει δύσκολα πράγματα ὁ Θεός;Καθόλου δύσκολα. Τό πιό εὔκολο πράγμα εἶναι νά παραδεχτεῖς ὅτι εἶσαι ἁμαρτωλόςκαί νά ἀρχίσεις νά ἀγωνίζεσαι. Εἴπαμε βέβαια ὅτι ἡ δυσκολία μετά τήν ἐξομολόγησηεἶναι νά κόψουμε τίς κακές συνήθειες. Ἀλλά βλέποντας ὁ Χριστός τήν προσπάθειακαί τό φιλότιμο πού θά δείξουμε, μᾶς βοηθάει πολύ. Ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία ἔχει ὅλατά μέσα. Ἔχει ὅπλα πυρηνικά πού διαλύουν τόν διάβολο. Ἕνα ὅπλο εἶναι ἡ ΘείαΕὐχαριστία, ἡ Θεία Κοινωνία. Ἄλλο ὅπλο εἶναι ἡ νηστεία, ἡ ἄσκηση, ἡ συνεχήςπροσευχή. Φοβερά ὅπλα! Τόν διαλύουμε τόν διάβολο. Ἀλλά ἐμεῖς τί κάνουμε;Βγαίνουμε στόν κόσμο χωρίς ὅπλα. Μετά βέβαια μᾶς νικάει ὁ διάβολος… Ποῦ εἶναιἡ προσευχή σου, ποῦ εἶναι ἡ ἐξομολόγηση, ποῦ εἶναι ἡ μελέτη ἡ πνευματική πούπρέπει νά κάνεις κάθε μέρα, ὁ κανόνας σου, οἱ μετάνοιές σου πού πρέπει νά ἔχειςἀπό τόν πνευματικό; Γιατί δέν φρόντισες νά ἔχεις τά ὅπλα σου; Ὁ στρατιώτης πούπάει στήν πρώτη γραμμή χωρίς ὅπλα, τί παθαίνει; Σκοτώνεται. Ἔτσι καί ὁ χριστιανόςχωρίς ὅπλα. Ἄρα ἔχουμε ὅλα τά ὅπλα, ἀλλά πρέπει νά τά ἔχουμε ἐνεργά, νά τάχρησιμοποιοῦμε, γιά νά ζοῦμε τήν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ.Πολλά μποροῦμε νά ποῦμε ἀκόμα, ἀλλά ἄς κρατήσουμε ἐν συνόψει αὐτό: νά ἔχουμεἐνεργό μέσα μας τό Ἅγιο Πνεῦμα, νά ζοῦμε μέ μετάνοια. Κάθε στιγμή, ἄν λέμε122

‘ἥμαρτον’, σωστά πράττουμε, γιατί κάθε στιγμή χρειαζόμαστε μετάνοια. Μερικοίλένε: «δέν σκότωσα, δέν ἔκλεψα, δέν ἔχω τίποτα, τί νά πῶ;». Αὐτοί εἶναι τυφλοί ἤκάνουν τόν τυφλό καί, ἐνῶ βλέπουν ὅτι δέν πᾶνε καλά, δέν τό παραδέχονται. Δένεἶναι ἁμαρτία μιά ἐμπαθής σκέψη ἤ ἕνα ἐμπαθές βλέμμα; Τό εἶπε ὁ Χριστός μας ὅτιεἶναι ἁμαρτία. Δέν εἶναι γιά τούς καλογήρους αὐτή ἡ ἐντολή, γιά ὅλους εἶναι. Καί νάμήν σκεφτοῦμε ὅτι αὐτό δέν μποροῦμε νά τό τηρήσουμε μέσα στόν κόσμο, γιατί τότεὁ Χριστός μας εἶναι ἀπάνθρωπος, μᾶς ζητάει πράγματα πού δέν μποροῦμε νά τάκάνουμε. Αὐτό εἶναι βλασφημία καί μόνο νά τό σκεφτοῦμε. Ὅ,τι μᾶς ζητάει ὁΧριστός μας, μποροῦμε νά τό κάνουμε καί τό ζητάει ἀπό ὅλους, ὄχι μόνο ἀπ’ τούςκαλογήρους. Ἑπομένως, ἄς ἀγωνιστοῦμε, ἀδελφοί μου, νά ζήσουμε τήν ἀνάσταση,ἐδῶ καί τώρα καί τότε δέν θά λέμε ψέματα, ὅταν λέμε: «Ἀνάστασιν Χριστοῦθεασάμενοι», γιατί θά ἔχουμε δεῖ τήν ἀνάσταση μέσα μας καί θά ζοῦμε μαζί μέ τόνἀναστημένο Χριστό, ἀναστημένη ζωή. Τότε καί ὁ θάνατος θά εἶναι ἕνα ἁπλόἐπεισόδιο, ἕνα ἁπλό συμβάν. Αὐτό λοιπόν εἶναι ἕνα ἀκόμα χαρακτηριστικό τοῦἀναστημένου ἀνθρώπου, δέν φοβᾶται νά πεθάνει.– Ξέρετε ἀνθρώπους πού νά μήν φοβοῦνται νά πεθάνουν; Πολλοί λίγοι εἶναι.– Ξέρετε ἀνθρώπους πού νά θέλουν νά πεθάνουν;Ὄχι ἀπό ἀπελπισία καί ἀπό αὐτοκτονικές τάσεις, ἀλλά ἀπό ἀγάπη στόν Χριστό.Ἐλαχιστότατοι! Ἐκεῖ ὅμως πρέπει νά φτάσουμε. Αὐτή εἶναι ἡ κατάσταση τῆςπλήρους καί τέλειας ὑγείας. Λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «ἐπιθυμῶ ἀναλῦσαι καί σύνΧριστῷ εἶναι» (Φιλ. 1,23). Νά βλέπει τόν Χριστό ἐκτυπώτερον, καθαρότερα,ἐναργέστερα. Κι ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἐλευθερώνεται ἀπό τό σῶμα, ὄντως ζεῖἐναργέστερα τόν Χριστό καί τήν Βασιλεία Του. Βλέπουμε στίς κηδεῖες πόσοχριστιανοί εἴμαστε καί τί ἀπαράδεκτους ἐπικηδείους λόγους λέμε! Μέχρι πούσυκοφαντοῦμε τόν Θεό καί λέμε «ὁ ἀδικοχαμένος νέος, πού τόν πῆρε ὁ Θεόςπρόωρα». Δηλαδή δέν ξέρει ὁ Θεός… πού μᾶς παίρνει στήν πιό καλή στιγμή τῆςζωῆς μας; Κατηγοροῦμε καί τόν Θεό! Καί κάτι σπαραχτικές κραυγές, πού μπορεῖ νάκρατήσουν καί ὧρες καί μέρες.. Πράγματα ἀπαράδεκτα γιά χριστιανό πού ἐλπίζει,πιστεύει καί λέει: «Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν καί ζωήν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος».Αὐτοί πού ζοῦν καί ἀντιμετωπίζουν ἔτσι τόν θάνατο δείχνουν ἁπλούστατα ὅτι δένζοῦν τήν Ἀνάσταση. Ζοῦνε τό γεγονός, πού γιά τόν χριστιανό εἶναι καλό, γιατί σέπάει στόν Θεό, ὡς κάτι τραγικό, ὡς μία ἐξαφάνιση. Ἐνῶ λέει ὁ ἱερός Χρυσόστομος:ὁ θάνατος πρίν τήν Ἀνάσταση ἦταν φοβερό καί τρομερό γιά τόν ἄνθρωπο. Μετά τήνἈνάσταση τοῦ Χριστοῦ, ὁ ἄνθρωπος εἶναι φοβερός γιά τόν θάνατο! Πόσο τό ζοῦμεαὐτό; Γιά νά μετρήσουμε καί τήν δική μας ἀνάσταση.Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης123

*************************************************************** Κατεβάστε τις συνέχειες της σειράς,όπως και μελλοντικά pdf με νέες απομαγνητοφωνημένες ομιλίες που θα αναρτούνται ανα διαστήματα,στην ανωτέρω ηλεκτρονική διεύθηνση,στην επίσημη ιστοσελίδα,στην στήλη του blog (πάνω-δεξιά). (hristospanagia3.blogspot.gr) *************************************************************** Λίστα και Σύνδεσμοι Απομαγνητοφωνημένων ομιλιών http://hristospanagia3.blogspot.gr/p/blog-page_27.html *************************************************************** Πώς θα Σωθούμε - (Σειρά ηχητικών ομιλιών) Κατεβάστε την σειρά ομιλιών σε pdf από εδώ: http://www.hristospanagia.gr/?p=61046 *************************************************************** Βιβλιογραφία π.Σάββα Αγιορείτη http://hristospanagiapsavvas.blogspot.gr/ ***************************************************************124