ภาษาพาคิด

หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย ภาษาพาคิด ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย

คำนำ หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย ชุด คำนำภาษาพาคิด ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ เป็นหนังสือที่ ผู้จัดทำจัดทำขึ้นสำหรับนักเรียนใช้ในการเรียนรู้ และครูผู้สอนใช้ในการจัดกระบวนการเรียนการ สอนรายวิชาพื้นฐาน กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษา ไทย หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย ชุด ภาษาพาคิด ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ มีเนื้อหามุุ่ง ส่งเสริมให้นักเรียนได้ศึกษาวรรณคดีและท่องจำ บทประพันธ์ที่ไพเราะอย่างเห็นคุณค่า รู้จักใช้ กระบวนการคิดนำไปสู่ความเข้าใจในการอ่าน และเกิดความซาบซึ้งในวรรณคดีและวรรณกรรม ผู้จัดทำหวังว่า หนังสือเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ ต่อการจัดการเรียนรู้ให้เป็นไปอย่างมี ประสิทธิภาพ หากผิดพลาดประการใดขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย ผู้จัดทำ

สารบัญ หน้า บทที่ ๑ คิดให้นอกกรอบ ๓ กล่องข้าวน้อยฆ่าแม่ บทเพลงกลางสายฝน ๑๑ จดหมายเจ้าชายน้อย รู้ไว้ใช่ว่า ๑๖ บรรณานุกรม ๒๓

ข้อแนะนำการใช้งาน ผู้ปกครองมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการเรียนรู้ ของบุตรหลาน ซึ่งอยู่ในระดับประถมศึกษา ถ้าผู้ ปกครองร่วมดูแลเอาใจใส่ด้วยความรักและความเข้าใจ และเพิ่มเติมความสามารถให้แก่นักเรียนในการใช้ภาษา ผู้ปกครองควรสังเกตความสามารถของนักเรียน ให้ข้อมูลประสานครูผู้สอน เพื่อร่วมกันส่งเสริม พัฒนาการเรียนรู้ภาษาไทยของนักเรียนให้ดียิ่งขึ้น

บทที่ 1 คิดให้นอกกรอบ (แรงบันดาลใจ : การคิด อย่างสร้างสรรค์) ๑

ณ เมืองเล็กของในอิตาลีเมื่อนานมาแล้ว เถ้าแก่เจ้าของธุรกิจเล็กๆ คนหนึ่งดันไปเป็นหนี้ ก้อนโตในวงจรเงินกู้นอกระบบสุดโหดจากเจ้าหนี้ ชราเขี้ยวลากดิน จนนำความซวยมาสู่ลูกสาวของ ตัวเอง เจ้าหนี้ชราได้ยื่นข้อเสนอบางอย่างให้กับเถ้าแก่ เป็นเงื่อนไขให้ตัวเขาได้แต่งงานกับลูกสาวเถ้าแก่ เพื่อแลกกับการล้างหนี้ทั้งหมด (ให้ตายเถอะ เรื่องน่าขยะแขยงแบบนี้ก็มีด้วย) ในความโชคร้ายยังพอมีความหวัง เจ้าหนี้ชรายัง เปิดทางให้ “เดี๋ยวฉันจะมีถุงผ้า 2 ใบให้หนูเลือกนะจ๊ะ ใบนึงมี ก้อนกรวดสีดำ อีกใบนึงมีก้อนกรวดสีขาว ถ้าหนู เลือกได้ถุงที่มีก้อนกรวดสีดำ หนูจะต้องแต่งงาน กับฉัน แต่ถ้าหนูเลือกได้ถุงที่มีก้อนกรวดสีขาว วาสนาระหว่างเราก็จะไม่เกิด.. อ้อ แล้วฉันก็ยังใจดี นะ ทันทีที่หนูเลือกถุงผ้านั้น หนี้ทั้งหมด ฉันยกให้ พ่อหนูทันทีเลยนะจ๊ะ” ว่าแล้วเจ้าหนี้ชราก็เดินไปหยิบก้อนกรวดจากใน สวนมา 2 ก้อน แต่กลับเล่นไม่ซื่อ ลูกสาวเถ้าแก่ เหลือบไปเห็นว่าเจ้าหนี้ชราแอบหยิบก้อนกรวดดำ ขึ้นมาทั้ง 2 ก้อนใส่ลงไปในถุงผ้า ๒

“หนูเลือกใบไหนดีจ๊ะ ?” ตอนนี้ทางเลือกทั้งหมดที่น่าจะเป็นของลูกสาว เถ้าแก่ น่าจะเหลือแค่ 3 ทาง คือ 1.ให้ตายก็ไม่เลือก แต่นั่นก็ไม่ช่วยให้หนี้ หายไป 2.หยิบมาทั้ง 2 ถุง แล้วพิสูจน์ว่าเฒ่าหัวงูคนนี้ โกง แต่ตาแก่นี่ก็อาจจะโกรธจนไม่ยอมยก หนี้ให้พ่อ 3.ยอมเลือกสักถุง แล้วตกเป็นเมียของเจ้าหนี้ ชราไป เพื่อไถ่หนี้ให้พ่อ ทุกอย่างเหมือนจะเป็นเช่นนั้นจนกระทั่ง… “ว๊าย! แย่จัง…ฉันทำก้อนกรวดที่เลือกหล่นหาย ไปแล้ว เอาแบบนี้แล้วกัน คุณเจ้าหนี้ช่วยดูก้อน กรวดอีกถุงว่าเป็นสีอะไร ก็คงรู้แล้วล่ะค่ะว่าฉัน เลือกได้ก้อนกรวดสีอะไร เพราะสีมันตรงข้าม กัน” ๓

ในขณะที่เธอเลือกถุงผ้า แล้วหยิบก้อนกรวดนั้น ออกมา เธอแกล้งทำมันหล่นหายไปลงไปปะปน กับหญ้าในสวน แน่นอนว่าก้อนกรวดสีดำอีกก้อนยังอยู่ในถุงผ้า แต่คำตอบเดียวที่เจ้าหนี้ชราจะตอบได้คือ “หนู เลือกได้ก้อนกรวดสีขาวจ่ะ” เว้นเสียแต่เจ้าหนี้ ชราจะพูดความจริงว่า “หนูเลือกได้ก้อนกรวดสี ดำนะจ๊ะ เพราะมันสีดำทั้ง 2 ถุง” ซึ่งมันก็คือการ ยอมรับว่าตัวเองโกงนั่นเอง ด้วยเหตุนี้พ่อลูกที่เป็นเป็นหนี้จึงเหมือนยก ภูเขาออกจาก หนี้ก็หาย ลูกสาวก็ไม่ต้องเสีย ข้อคิด : เป็นไปได้เสมอที่เราจะอยู่เหนือ สถานการณ์ต่างๆ ได้ เมื่อเราคิดนอกกรอบมาก ไปกว่าแค่ในสิ่งที่สถานการณ์บีบเราเอาไว้ ๔4

กิจกรรมท้ายบท 1.หากในครอบครัวนักเรียนติดหนี้นอก ระบบนักเรียนเจอปัญหาเหล่าจะมีวิธีแก้ ปัญหาอย่างไร เพราะเหตุใด 2.นักเรียนคิดว่าคิดนอกกรอบคืออะไร 3.หากนักเรียนติดหนี้จะแก้ปัญหาอย่างไร 4.หารนักเรียนพิสูจน์ว่าเจ้าหนี้โกงมีวิธีแก้ ปัญหาอย่างไร 5.การที่เจ้าหนี้โกหกกระทำแบบนี้ถูกหรือไม่ 5๕

บทที่ 2 ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่ ๖

เล่ม 1 ของเดอะดาร์กไตรภาค

ทันใดนั้นเขามองเห็นแม่เดินเลียบตาม คันนาพร้อมกล่องข้าวน้อยๆ ห้อยต่องแต่งอยู่ บนเสาแหรกคาน เขารู้สึกไม่พอใจที่แม่เอา กล่องข้าวน้อยนั้นมาช้ามาก ด้วยความหิว กระหายจนตาลายอารมณ์พลุ่งพล่าน เขาคิดว่า ข้าวในกล่องน้อยนั้นคงกินไม่อิ่มแน่ จึงเอ่ยต่อว่า แม่ของตนว่า “อีแก่ ไปทำอะไรอยู่จึงมาส่งข้าวให้ กูช้านัก ก่องข้าวก็เอามาแต่ก่องน้อยๆ กูจะกิน อิ่มหรือ“ผู้เป็นแม่เอ่ยปากตอบลูกว่า “ถึงก่อง ข้าวจะน้อยก็น้อยต้อนแต้นแน่นในดอกลูก เอ๋ย…ลองกินเบิ่งก่อน” ความหิว ความเหน็ดเหนื่อย ความโมโห หูอื้อ ตาลาย ไม่ยอมฟังเสียงใดๆ เกิดความโมโหหิว คว้า ไม้แอกน้อยเข้าตีแม่ที่แก่ชราจนล้มลง แล้วก็เดิน ไปกินข้าว กินข้าวจนอิ่มแล้ว แต่ข้าวยังไม่หมด กล่อง จึงรู้สึกผิดชอบชั่วดี รีบวิ่งไปดูอาการแม่ และ เข้าสวมกอดแม่…อนิจจา แม่สิ้นใจไปเสียแล้ว!! ๘

ชายหนุ่มร้องไห้โฮ สำนึกผิดที่ฆ่าแม่ของ ตนเองด้วยอารมณ์เพียงชั่ววูบ ไม่รู้จะทำประการ ใดดี จึงเข้ากราบ นมัสการสมภารวัดเล่าเรื่องให้ ท่านฟังโดยละเอียด สมภารสอนว่า “การฆ่าบิดา มารดาผู้บังเกิดเกล้าของตนเองนั้นเป็นบาป หนัก เป็นมาตุฆาต ต้องตกนรกอเวจีตายแล้ว ไม่ได้ผุดไม่ได้เกิดเป็นคนอีก มีทางเดียวจะให้ บาปเบาลงได้ก็ด้วยการสร้างธาตุก่อกวมกระดูก แม่ไว้ ให้สูงเท่านกเขาเหิน จะได้เป็นการไถ่บาป หนักให้เป็นเบาลงได้” เมื่อชายหนุ่มปลงศพแม่แล้ว ขอร้อง ชักชวนญาติมิตรชาวบ้านมาช่วยกันปั้ นอิฐก่อน เจดีย์บรรจุอัฐิแม่ไว้ จึงให้ชื่อว่า “ธาตุก่องข้าง น้อยฆ่าแม่” ตราบจนทุกวันนี้ ๙

กิจกรรมท้ายบท 1.เรื่องนี้กล่าวถึงบุคคลใดเป็นสำคัญ 2.นิทานเรื่อง\"ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่\"มีใจความ สำคัญอย่างไร 3.นักเรียนเห็นด้วยหรือไม่กับการที่ทองฆ่า แม่ตัวเอง 4.นิทานเรื่อง\"ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่\"ให้ข้อคิด ในเรื่องใด 5.นักเรียนนำข้อคิดจากเรื่องนี้ไปประยุกต์​ ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างไร ๑๐

บทที่ 3 บทเพลง กลางสายฝน ๑๑

เช้าวันเสาร์อากาศสดชื่น เพราะเมื่อคืนฝนตก ทุกวันอาทิตย์พ่อแม่จะพาพลอยมาที่บ้านตายาย พลอยตื่นแต่เช้าช่วยยายเก็บยอดตำลึงเพื่อนำไป ทำทอดมันยอดตำลึงของโปรดของพลอย หลัง อาหารเช้าพลอยหนุนนอนตักยายบนแพไม้ไผ่ ใต้ต้นขนุน ส่วนตาสานนกใบมะพร้าว พลอยเลย บอกกับคำตาว่า คุณตาคะ พลอยอยาก ตาลูบหัวพลฟอังยเเพบลา ๆงอีแกลค้่วะเริ่มเพลงขึ้น ๑๒

ฝนเอย...ทำไมจึงตก พลอยเลยตอบคำตอบว่า ฝนตกเพราะกบมันร้อง จากนั้น 2 ตาหลานก็ร้องเพลงกันต่อ กบเอย...ทำไมจึงร้อง กบร้องเพราะท้องมันปวด ท้องเอย...ทำไมจึงปวด ท้องปวดเพราะข้าวมันดิบ ข้าวเอย...ทำไมจึงดิบ ข้าวดิบเพราะไฟมันดับ ไฟเอย...ทำไมจึงดับ ไฟดับเพราะฟืนมันเปียก ฟืนเอย...ทำไมจึงเปียก ฟืนเปียกเพราะฝนมันตก ๑๓

คำศัพท์ที่ น่าสนใจ ปวด รู้สึกเจ็บต่อเนื่อง อยู่ในร่างกาย ข้าวดิบ คือ ข้าวที่ยังไม่สุก ไฟดับ คือ แสงไฟที่ความร้อน ฟืน และแสงสว่าง คือ ท่อนไม้ที่ใช้เป็น เชื้อเพลิง เปียก คือ มีน้ำชุ่มปนอยู่ ๑๔

กิจกรรมท้ายบท 1.ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มคิดท่าเพลง ฝนเอย...ทำไมจึงตกจากนั้นให้แต่ละกลุ่มมาเต้น ให้เพื่อน ๆ ดู 2.ข้อคิดที่ได้จากเรื่อง ฝนเอย...ทำไมจึงตกคือ อะไร ๑๕

บทที่ 4 จดหมายเจ้าชายน้อย ๑๖

ณ ปราสาทแห่งหนึ่ง ได้มีเจ้าชายตัวน้อยที่กำลัง นั่งหงอยเหงาตาเพ่งมองไปที่ต้นกุหลาบ พระ ราชาที่นั่งเฝ้ามองดูลูกชายตัวเองได้แต่เคืองใจ ทำไมกันนะ ชีวิตที่สุดแสนจะสบายแต่ทำไมลูก เราดูไม่มีความสุขเลย เฝ้ามองดูแต่ต้นกุหลาบที่ แม่ของเขาได้ปลูกไว้ก่อนโดนไล่ออกจาก ปราสาท ท่ามกลางทรัพย์สมบัติมากมาย เจ้าชายน้อย กลับไม่มีความสุขเอาซะเลย เขาได้แต่คิดถึงแม่ คนที่คอยเป็นทุกอย่างให้แก่เขา เจ้าชายน้อย มองกุหลาบทั้งวันและทุกวัน ๑๗

วันหนึ่งเจ้าช้ายน้อยเห็นนกพิราบส่ง จดหมายบินผ่านมา จึงรีบเขียนจดหมาย ถึงแม่อันเป็นที่รักยิ่งของเขาโดยที่ไม่ให้ พ่อเห็น เมื่อนกพิราบมารับจดหมายที่เจ้าน้อยได้เขียนถึง แม่ เขาได้กำชับกับนกพิราบว่่าให้ส่งถึงมือแม่เขา ให้ได้ เมื่อพิราบบินจากไปเจ้าชาายน้อยเฝ้ามองดู นกพิราบบินจากไปพร้อมคิดอะไรขึ้นมาในใจ ๑๘

นกพิราบคาบจดหมายไปส่งแม่ของเจ้าชายน้อย ในระหว่างนกพิราบก็รู้สึกว่าเหมือนมีอะไรบาง อย่างติดตามมันมา ๑๙

เจ้าชายน้อยนั่นเองที่ตามนกพิราบมา เขาได้นก พิราบฝูงหนึ่งอาสาพาเขาไปหาแม่ จนในที่สุดนก พิราบก็มาถึงบ้สนแม่พร้อมกับเจ้าชายน้อย และเขา ก็ได้เปิดจดหมายอ่านให้แม่เขาฟัง ๒๐

ปราสาทร่มเย็น ๑๐ มกราคม ๒๕๔๒ กราบเท้าคุณแม่ที่เคารพ หนูอยู่ทางนี้สบายดี แต่คิิดถึงคุณแม่ มาก ๆ เลยครับ คุณแม่เป็นยังไงบ้างสบายดี ไหมครับ คุณแม่คิดถึงผมบ้างหรือเปล่า ผม ดูแลดอกกุหลาบทีีแม่ปลูกไว้กับผมเป็ นอย่างดี เลยครับ ตอนนี้ผมอายุ ๑๒ ปีแล้ว อยากให้แม่ มาดูแลและทำอาหารให้ผมกินอีกครั้งจังเลย ครับ ผมจะตั้งใจเรียนและเป็นเด็กดีีของคุณพ่อ นะครับ ด้วยความเคารพอย่างสูง เจ้าชายน้ อย ๒๑

กิจกรรมท้ายบท ๑. ให้นักเรียนเขียนจดหมายถึงญาติ ผู้ใหญ่มาคนละ 1 ฉบับ ๒. ให้นักเรียนวาดรูปเจ้าชายน้อยในแบบ ของตนเอง ๓. เมื่ออ่านเรื่อง จดหมายเจ้าชายน้อย เสร็จแล้ว นักเรียนเกิดความรู้สึกอย่างไร ๒2๒2

ท บ ท ว น ก า ร เ รีย น รู้ ใ น รู ป แ บ บ บ ท เ รีย น อ อ น ไ ล น์ คำแนะนำสำหรับผู้ปกครอง 1.บทเรียนออนไลน์ใช้อินเทอร์เน็ตในการเรียนรู้ ผู้ปกครองควร ให้ความช่วยเหลือในเรื่องนี้กับนักเรียน 2. ในการสมัครเข้าสู่ระบบอาจมีขั้นตอนที่ยาก ผู้ปกครองควร ช่วยเหลือการเข้าสู่ระบบ 3. บทเรียนออนไลน์สามารถเรียนรู้ได้ทุกที่ ทุกเวลา ผู้ปกครอง อาจแบ่งเวลาให้นักเรียนเข้ามาทบทวนบทเรียนได้ คู่มือการใช้งานบทเรียนออนไลน์ ผ่าน EdApp EdApp โหลด EdApp ได้ใน play store เข้าแอป EddApp กดลองอีกครั้ง กดลองอีกครั้งที่บัญชีมีอยู่แล้ว ลงชื่อ และ App store ที่บัญชีมีอยู่แล้ว เข้าใช้ว่า studentpytd กรอกรหัส Piyathida1 แล้วกดต่อไป กดเลือกเรียนวิชาภาษาไทย และเข้าเรียน บทเรียน จดหมายเจ้าชายน้อย

บทที่ 5 รู้ไว้ใช่ว่า ๒๓

วันหนึ่งแม่ลูกสองคนกำลังคุยเรื่องที่จะให้ลูก เรียนต่อในระดับมัธยมปลาย ลูกของเขสด้วยความเป็นผู้ชายเขาอยากจบแค่ ม.3 เพื่อที่เขาจะได้ทำงานหาเงินไว ๆ แต่แม่ อยากให้ลูกชายได้เรียนสูงๆมีงานทำที่ดี แม่จึง อธิบายให้ลูกชายฟังว่า รู้ไว้ใช่ว่า การศึกษาการ เรียนรู้สิ่งต่างๆไว้ ไม่ได้อยากลำบากหรือเสียหาย อะไร ความรู้ที่มากขึ้นมีแต่เกิดประโยชน์แก่ ตนเอง อาจจะไม่จำเป็นในวันนี้ แต่วันข้าวหน้า อาจจะมีประโยชน์อย่างเช่น เรื่องกฎหมาย อย่า เห็นว่าเรื่องกฎหมายเป็นเรื่องไกลตัว ศึกษาไว้ก็ ไม่เสียหาย อย่างที่เขาว่า รู้ไว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหาม ในอนาคตลูกอาจจะได้ใช้ประโยชน์จากมันนะ หลังจากที่แม่อธิบายเสร็จ ลูกก็ยอมที่จะเรียนต่อ เพื่ออนาคตที่ดีของตนเอง ๒๔

นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า: เรียนรู้ไว้ไม่หนักเรี่ยว หนักแรงหรือเสียหายอะไร ๒๕

สำนวนที่น่าสนใจ ไก่งามเพราะขนคนงามเพราะแต่ง = คนจะดูดีได้นั้น จะต้องรู้จักแต่งหน้าแต่งตัวให้ สวยงาม กินบนเรือน ขี้รดบนหลังคา = คนเนรคุณ ไม่รู้จักบุญคุณของผู้มีพระคุณ มัก ทำให้เจ้าของบ้านเดือดร้อน ๒๖

กิจกรรมท้ายบทเรียน -ให้นักเรียนหาสำนวนสุภาษิตที่น่าสนใจ มา1สำนวน จากนั้นให้นักเรียนวาดรูปภาพที่สื่อ ถึงสำนวนที่นักเรียนหามา พร้อมระบายสีให้ สวยงาม ๒๗

บรรณานุกรม -หนังสือวรรณคดีลำนำ ป.5 http://academic.obec.go.th/textboo k/web/images/book/1001615_exam ple.pdf