CHÍNH SÁCH THÔNG TIN (TV327) Bài 4 LUẬT XUẤT BẢN & LUẬT BÁO CHÍ TS. Huynh Thi Trang
MỤC TIÊU 1. Tìm hiểu nội dung chính Luật Xuất bản & Luật Báo chí 2. Các văn bản pháp quy có liên quan 3. Chính sách XB của NXB ĐHCT 4. Các tình huống
A. LUẬT XUẤT BẢN (2012)
Lịch sử ra đời Luật Xuất bản • Luật XB 1993 • Luật XB 2004 • Luật XB sửa đổi 2008 • Luật XB 2012
1. Nội dung chính Luật XB 2012 – 6 chương, 54 điều – Quốc Hội thông qua 20/11/2012 – có hiệu lực: 1/7/2013 – thay thế cho Luật XB số 30/2004/QH11 – Bổ sung một số điều theo Luật số 12/2008/QH12
Điều 10. Những nội dung và hành vi bị cấm trong hoạt động XB a) Tuyên truyền chống NN CHXHCN VN; phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc; b) Tuyên truyền kích động chiến tranh xâm lược, gây hận thù giữa các dân tộc và nhân dân các nước; kích động bạo lực; truyền bá tư tưởng phản động, lối sống dâm ô, đồi trụy, hành vi tội ác, tệ nạn xã hội, mê tín dị đoan, phá hoại thuần phong mỹ tục;
Điều 10. Những nội dung và hành vi bị cấm trong hoạt động XB (tt) c) Tiết lộ bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác do pháp luật quy định; đ) Xuyên tạc sự thật lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm dân tộc, danh nhân, anh hùng dân tộc; không thể hiện hoặc thể hiện không đúng chủ quyền quốc gia; vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức và danh dự, nhân phẩm của cá nhân.
Hành vi nghiêm cấm a) XB mà không đăng ký, không có quyết định XB hoặc không có giấy phép XB; b) Thay đổi, làm sai lệch nội dung bản thảo đã được ký duyệt hoặc bản thảo tài liệu không kinh doanh có dấu của cơ quan cấp giấy phép XB; c) In lậu, in giả, in nối bản trái phép XB phẩm; d) Phát hành XB phẩm không có nguồn gốc hợp pháp hoặc chưa nộp lưu chiểu; đ) XB, in, phát hành XB phẩm đã bị đình chỉ phát hành, thu hồi, tịch thu, cấm lưu hành, tiêu hủy hoặc nhập khẩu trái phép; e) Các hành vi bị cấm khác theo quy định của PL.
1. Nội dung chính Luật XB (tt) Điều 13. Điều kiện thành lập NXB 1. Có tôn chỉ, mục đích, chức năng, nhiệm vụ, đối tượng phục vụ, xuất bản phẩm chủ yếu; 2. Có người đủ tiêu chuẩn; 3. Có trụ sở, nguồn tài chính và các điều kiện cần thiết khác; 4. Phù hợp với quy hoạch phát triển mạng lưới nhà xuất bản.
1. Nội dung chính Luật XB (tt) Điều 13. Hồ sơ xin phép thành lập NXB 1. Cơ quan chủ quản NXB lập hồ sơ đề nghị cấp giấy phép thành lập NXB gửi Bộ Thông tin và Truyền thông. Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép bao gồm: a) Đơn đề nghị cấp giấy phép thành lập NXB; b) Đề án thành lập NXB và giấy tờ chứng minh có đủ các điều kiện. 2. Trong thời hạn 30 ngày, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp giấy phép thành lập NXB; trường hợp không cấp giấy phép có văn bản trả lời nêu rõ lý do.
Điều 24. Tác phẩm, tài liệu phải thẩm định nội dung trước khi tái bản 1. Tác phẩm, tài liệu XB trước CM T8 năm 1945; tác phẩm, tài liệu XB 1945 - 1954 trong vùng bị tạm chiếm; 2. Tác phẩm, tài liệu XB từ năm 1954 – 30 / 4 /1975 ở miền Nam Việt Nam không do Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam cho phép; 3. Tác phẩm, tài liệu XB ở nước ngoài.
Điều 28. Nộp XB phẩm lưu chiểu 1. Bộ Thông tin và Truyền thông cấp phép: > 300 bản nộp 03 bản cho Bộ Thông tin và Truyền thông; < 300 bản nộp 02 bản 2. UBND tỉnh cấp phép: > 300 bản nộp 02 bản cho UBND cấp tỉnh + 01 bản cho Bộ Thông tin và Truyền thông; < 300 bản nộp 01 bản cho UBND cấp tỉnh + 01 bản cho Bộ Thông tin và Truyền thông
Điều 48. Nộp lưu chiểu xuất bản phẩm điện tử 1. Nộp lưu chiểu xuất bản phẩm điện tử cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động xuất bản phục vụ công tác quản lý 2. Nộp lưu chiểu xuất bản phẩm điện tử Thư viện Quốc gia phục vụ bạn đọc tại Thư viện Quốc gia
2. Các văn bản có liên quan - Thông tư 01/2020/TT-BTTTT hướng dẫn Luật Xuất bản - Nghị định 195/2013/NĐ-CP hướng dẫn và biện pháp thi hành Luật Xuất bản - Nghị định 25/2018/NĐ-CP về sửa đổi Nghị định 60/2014/NĐ-CP quy định về hoạt động in
3. Chính sách XB của NXB ĐHCT NXB-ĐHCT là đơn vị sự nghiệp hoạt động có thu, có tư cách pháp nhân, có tài khoản ngân hàng và con dấu riêng, có quyền và nghĩa vụ dân sự, chịu trách nhiệm về hoạt động sản xuất kinh doanh. a. Chức năng: Tổ chức, quản lý, xuất bản và phát hành các loại ấn phẩm về KHKT, KHTN, KHXH & NV cũng như các ấn phẩm về công tác QL, thông tin tuyên truyền của Đảng & Nhà nước có nhu cầu.
b. Nhiệm vụ • Tổ chức lập kế hoạch xuất bản hàng năm, trung hạn và ngắn hạn • Tuyên truyền, phổ biến chủ trương đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước • Tổ chức thực hiện kế hoạch xuất bản giáo trình, sách, sách chuyên khảo, kỷ yếu các loại, tài liệu hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ, tài liệu tham khảo
b. Nhiệm vụ (tt) • Tổ chức bản thảo, biên tập, thẩm định và cấp quyết định xuất bản cho các lĩnh vực • Xuất bản tài liệu, sách thuộc các lĩnh vực khoa học dịch từ tiếng nước ngoài làm TLTK • Phối hợp với Ủy Ban Dân tộc & Tôn giáo và các tổ chức trong hệ thống chính trị tổ chức bản thảo, biên tập, thẩm định và cấp quyết định xuất bản tài liệu giảng dạy và các tài liệu khác bằng tiếng Khmer cho đồng bào dân tộc vùng ĐBSCL.
b. Nhiệm vụ (tt) • Xuất bản các ấn phẩm khác như: bưu thiếp, tranh ảnh, lịch các loại, catalog, mẫu chứng chỉ, mẫu chứng từ,... • Đảm bảo quyền sở hữu tác giả theo Luật Sở hữu trí tuệ. • Các nhiệm vụ khác theo quy định tại điều 14 và điều 15 của Luật Xuất Bản.
Tôn chỉ mục đích - NXB. ĐHCT hoạt động theo quy định của pháp luật Việt Nam và Luật Xuất bản. - Góp phần hoàn thiện công tác xuất bản đối với vùng ĐBSCL. - Nâng cao năng lực cho công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học của đội ngũ giáo viên và sinh viên học sinh các trường cao đẳng, đại học trong vùng.
Đối tượng phục vụ của NXB-ĐHCT • Các cơ quan ban ngành của Đảng và Chính phủ trong việc phổ biến các chủ trương chính sách • Đội ngũ CBGD, CBQL và NC của các viện, trường và cơ sở KHCN ở ĐBSCL & cả nước • Học viên, NCS và SV các cơ sở ĐT & NC tại ĐBSCL & cả nước • Các đối tượng dân tộc khác: Khmer, Chăm, …
c. Lãnh đạo Nhà xuất bản 1. Trần Thanh Điện, Giám đốc, Email: [email protected] 2. Nguyễn Thanh Phương, Tổng biên tập, Email: [email protected] Điện thoại: 0292 3839981 1. Quy trình XB tài liệu của NXB ĐHCT 2. Mẫu đăng ký XB
Đình chỉ phát hành và thu hồi sách STT Tác phẩm Nội dung sai phạm 1 Ði tìm sự thật / Trần một số ý kiến của tác giả về Nhuận Minh lịch sử không phù hợp, nội dung sách khi xuất bản không như đăng ký 2 Tập thơ Thành phố dịu thu hồi, tiêu hủy dàng / Trần Nhuận Minh, NXB Hội nhà văn. 3 Một cơn gió bụi (Kiến - thể loại khác và tóm tắt nội Văn Lục) / Trần Trọng dung không như đăng ký. Kim, NXB Hội Nhà văn - có nhiều chi tiết, đánh giá & Phương Nam Books không phù hợp, không khách quan hoặc chưa được kiểm chứng.
3. Tình huống 1. Năm 2013, NXB Thời Đại bị phạt 30 triệu đồng vì đã tự ý tái bản & đổi tên 2 cuốn sách gốc do NXB Văn hóa Thông tin là Góp phần nghiên cứu Văn hóa và Tộc người (Nguyễn Từ Chi) và Văn hóa Việt Nam tìm tòi và suy ngẫm (Trần Quốc Vượng) + những thay đổi, lược bỏ, sai sót vô lý trong nội dung.
3. Tình huống 2. Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin vừa tự ý cho xuất bản cuốn sách “Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ với thảm án Lệ Chi Viên” (Số ĐKKHXB: 602-2009/CXB/01-61/VHTT; in xong và nộp lưu chiểu 2009; Giám đốc NXB - ông Nguyễn Văn Khương chịu trách nhiệm xuất bản). Đây là cuốn sách do nhà giáo Hoàng Đạo Chúc - Chủ biên, cũng do NXB – VHTT xuất bản, quý II/ 2004 (lúc đó ông Vũ An Chương – Giám đốc NXB chịu trách nhiệm xuất bản). Hành động: - Không có hợp đồng với Hoàng Đạo Chúc để tái bản - tự tiện cắt bỏ đi quá nửa tác phẩm (sách từ 528 tr. Khổ 14,5 x 20,5 cm 260 tr. Khổ 13 x 19 cm) mà không xin ý kiến của tác giả
Tình huống 3 Tạp chí Sức khỏe (do công ty TNHH thương mại-dịch vụ Quảng cáo Sống Đẹp đăng ký bản quyền) đã bán bản quyền cho một công ty của Malaysia để xuất bản tại nước ngoài. - Tạp chí này bằng tiếng Việt, thông tin được biên tập trong nước song được tổ chức in tại nước ngoài và nhập khẩu về Việt Nam (qua Xunhasaba) theo Giấy phép nhập khẩu của Cục báo chí. - Ấn phẩm Sức khỏe sau khi xuất hiện trên thị trường dưới hình thức tạp chí (số 1, 2) lại được tiếp tục phát hành ở dạng sách (số 3, 4 và 5) thực hiện quảng cáo trong sách - Ngày 12/8, Cục Xuất bản đã xác nhận đăng ký xuất bản phẩm Sức khỏe là sách chuyên về quảng cáo. Chuyển dạng: tạp chí được nhập khẩu sách sách chuyên về quảng cáo (hình thức & nội dung: vẫn giữ nguyên & giống hoàn toàn một tạp chí)
Tình huống 4 Ông Đỗ Mạnh Tường (tức Thế Phong), người đại diện ủy quyền hợp pháp của ông Nguyễn Đắc Sơn (quốc tịch Mỹ), tác giả cuốn Những bức thư tình hay nhất thế giới (Great Love Letters of the World - NBTTHNTG) đã có đơn khiếu nại (lần 2) gửi Cục Bản quyền tác giả VHNT (CBQTG) và Nhà xuất bản Văn hoá Thông tin (NXB VHTT) khi phát hiện NXB này đã đánh cắp toàn bộ bản dịch NBTTHNTG http://vietbao.vn/Van-hoa/Nha-xuat-ban-Van-hoa- Thong-tin-lai-vi-pham-ban-quyen/40012193/181/
Tình huống 5 “Để tên, logo của các đối tác liên kết ngay tại bìa 1“: - Công văn số 1021/XB- QLXB ra ngày 22/6/2007 của Cục Xuất bản gửi các NXB tại VN nói về các vi phạm trong việc ghi thông tin trên xuất bản phẩm liên kết, trong đó có việc \"để tên, logo của các đối tác liên kết ngay tại bìa 1\". - Công văn cũng yêu cầu các NXB từ 15/7 sẽ phải chấn chỉnh vi phạm trên, nếu không sẽ bị xử phạt 2-5 triệu đồng theo quy định tại điểm a, khoản 1, điều 18 nghị định số 56/2006/NĐ-CP.
Tình huống 6 - 2015, Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Thiên Khai bị xử phạt 80 triệu đồng in lịch bloc > 6.545 bản. (Điểm a Khoản 5 Điều 25 Nghị định số 159/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 Xử phạt vi phạm Luật báo chí, xuất bản).
Tình huống 7 - Sách Trịnh Công Sơn - vết chân dã tràng / Ban Mai XB 8/2008 - 2009, UBND tỉnh Bình Định đã ban hành QĐ đình chỉ việc phát hành sách được NXB Lao động và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây phối hợp ấn hành. Ông Lê Huy Hòa - Giám đốc NXB Lao động cho phát hành bình thường sau hậu kiểm, tỉnh Bình Định không có quyền thu hồi. Cục Xuất bản có nhắc nhở: cách viết của tác giả có đôi chỗ hơi khó hiểu. tái bản lần sau cần biên tập kỹ hơn!
Tình huống 8 Harry Potter và mệnh lệnh phượng hoàng A (582 trang, 56.000 đồng) và B (550 trang, 54.000đ) - NXB Văn Hóa - Thông Tin - Chịu trách nhiệm xuất bản Vũ An Chương - Giấy phép xuất bản số 1486 QLXB/110/VH, in xong và nộp lưu chiểu quí 4-2003 - Số lượng 600 cuốn tại xưởng in NXB Văn Hóa Dân Tộc - Trần Thắng Minh dịch từ nguyên bản tiếng Anh của NXB Giáo Dục Broad New York, tháng 1-2003. http://vietbao.vn/Van-hoa/Den-luot-Harry- Potter-bi-luoc-cong-khai/40011179/181/
Tình huống 9 - Tạm đình chỉ hoạt động NXB Đà Nẳng 3 tháng (4/12/2008) Xuất bản tác phẩm “Rồng đá” (hay là mũi uốn ván) của tác giả Vũ Ngọc Tiến và Lê Mai - Trong tập truyện trên có ba truyện Âm bản của chiến tranh, Vị phồn thực và Chù Mìn Phủ và tôi, tác giả đã xuyên tạc hiện thực một cách thô thiển, gây dư luận không tốt. Những câu chuyện mà tác giả mượn bối cảnh của chiến tranh để nói về sự tha hóa của con người hoàn toàn không có thật và bịa đặt một cách thô thiển.
B. LUẬT BÁO CHÍ
1. Luật Báo chí (2016) Phạm vi Luật BC 1989 Luật BC sửa đổi Luật BC 2016 1999 Nội dung 7 chương 31 điều 7 chương 36 điều 6 chương 61 điều Hiệu lực 1/9/1999 1/1/2017 Giải thích từ ngữ 0 12/6/1999 20 Nguyên tắc 0 Không có báo tư nhân. Nhà nước không kiểm duyệt báo chí trước khi đăng, phát... (Tổng biên tập kiểm duyệt nội dung)
2. Nội dung mới của Luật Báo chí 2016 1. Công dân có quyền: • Sáng tạo tác phẩm báo chí • cung cấp thông tin cho báo chí • phản hồi thông tin trên báo chí • tiếp cận thông tin báo chí • liên kết với cơ quan báo chí sp báo chí • in và phát hành báo in • góp ý kiến, phê bình, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo trên báo chí
2. Nội dung mới Luật Báo chí 2016 (tt) 2. Đối tượng thành lập CQ Báo chí: có thêm • cơ sở giáo dục đại học (Luật Giáo dục đại học) • tổ chức nghiên cứu khoa học (Luật Khoa học và Công nghệ) • bệnh viện từ cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương hoặc tương đương trở lên.
2. Nội dung mới của Luật Báo chí 2016 (tt) 3. Chủ động liên kết với cơ quan báo chí khác, pháp nhân, cá nhân có đăng ký kinh doanh phù hợp với lĩnh vực liên kết (không phải xin phép cơ quan quản lý nhà nước về báo chí) cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ quan báo chí.
2. Nội dung mới của Luật Báo chí 2016 (tt) 4. Nhà báo chỉ phải tiết lộ người cung cấp thông tin khi: • Có yêu cầu bằng văn bản của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân, Chánh án Toà án nhân dân cấp tỉnh và tương đương trở lên điều tra, xét xử tội phạm rất nghiêm trọng • VKSND… tổ chức bảo vệ người cung cấp thông tin sau khi tên của họ được tiết lộ
2. Nội dung mới của Luật Báo chí 2016 (tt) 5. Hội nhà báo Việt Nam ban hành và tổ chức thực hiện quy định về đạo đức nghề nghiệp của người làm báo • Nhà báo tuân thủ quy định về đạo đức nghề nghiệp của người làm báo • bị thu hồi thẻ nhà báo khi vi phạm về đạo đức nghề nghiệp gây hậu quả nghiêm trọng.
2. Nội dung mới của Luật Báo chí 2016 (tt) 6. Nguồn thu của cơ quan báo chí gồm thu từ hoạt động kinh doanh, dịch vụ của cơ quan báo chí, các đơn vị trực thuộc cơ quan báo chí.
2. Nội dung mới của Luật Báo chí 2016 (tt) 7. Hành vi bị cấm: • Thông tin quy kết tội danh khi chưa có bản án của tòa án • thông tin ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường về thể chất và tinh thần của trẻ em • thông tin về những chuyện thần bí hoang mang trong XH, ảnh hưởng xấu đến trật tự, an toàn XH và sức khỏe của cộng đồng....
2. Nội dung mới của Luật Báo chí 2016 (tt) 8. Báo chí điện tử Thông tin sai phát lời cải chính, xin lỗi + gỡ bỏ ngay thông tin sai sự thật đã đăng, phát.
2. Nội dung mới của Luật Báo chí 2016 (tt) 9. Các quy định mới khác: • Chính sách của NN về phát triển báo chí • thay đổi cơ quan chủ quản • hoạt động hợp tác với nước ngoài • hoạt động báo chí của BC nước ngoài, cơ quan đại diện nước ngoài, tổ chức nước ngoài tại VN • bảo vệ nội dung các chương trình phát thanh, chương trình truyền hình, báo điện tử • phản hồi thông tin...
3. Văn bản Quy phạm pháp quy a. Nghị định số 09/2017/NĐ-CP quy định: • việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nước • về người phát ngôn, chế độ phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nước.
a. Người phát ngôn: Người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước; người được giao nhiệm vụ phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí thường xuyên. b. Chế độ phát ngôn: 1- Tổ chức họp báo 2- Đăng tải nội dung phát ngôn và cung cấp TT trên Cổng TT điện tử, trang TT điện tử hoặc trang mạng xã hội chính thức của cơ quan hành chính nhà nước;
3- Phát ngôn trực tiếp hoặc trả lời phỏng vấn của nhà báo, phóng viên 4- Gửi thông cáo báo chí, nội dung trả lời cho cơ quan báo chí, nhà báo, phóng viên bằng văn bản hoặc qua thư điện tử 5- Cung cấp TT qua trao đổi trực tiếp hoặc tại các cuộc giao ban báo chí do trung ương, địa phương tổ chức khi được yêu cầu 6- Ban hành văn bản đề nghị cơ quan báo chí đăng, phát phản hồi, cải chính, xin lỗi nội dung TT trên báo chí.
a. Nghị định số 18/2014/NĐ-CP Quy định về chế độ nhuận bút - 5 chương 16 điều - Trong 60 ngày tiền nhuận bút - 3 lần thông báo Quỹ nhuận bút năm sau - Nhuận bút = Hệ số nhuận bút x giá trị 1 đơn vị hệ số nhuận bút - Nhuận bút XBP= Tỉ lệ % x giá tiền bán lẻ x số lượng in.
4. Xử phạt vi phạm 1. Thu hồi Thẻ nhà báo của ông Nguyễn Hồng Lực - Tạp chí Công Thương: khai không trung thực khi xét cấp thẻ (chưa có trình độ đại học).
4. Xử phạt vi phạm (tt) 2. Báo Tuổi trẻ Thủ đô nộp phạt là 25 triệu đồng và phải cải chính thông tin theo quy định pháp luật (sai phạm trong quy định quảng cáo sản phẩm thực phẩm chức năng không đúng với nội dung được cấp phép trên ấn phẩm Tuổi trẻ và Đời sống).
4. Xử phạt vi phạm (tt) Báo điện tử Người đưa tin do thông tin sai sự thật, gây ảnh hưởng nghiêm trọng trong bài viết \"Trung Quốc đã đi quá đà trong căng thẳng ở Biển Đông\"; một số bài viết có nội dung mê tín, dị đoan và thực hiện không đúng quy định trong giấy phép hoạt động báo chí. Tổng số tiền phải nộp phạt là 38 triệu đồng.
4. Xử phạt vi phạm (tt) 3. Ngày 21-11-2016, Bộ Thông tin và Truyền thông công bố kết quả xử lý vi phạm đối với 50 cơ quan báo chí đăng tin sai sự thật về việc nước mắm có hàm lượng thạch tín vượt ngưỡng quy định. Ngày 12/10/2016, Báo Thanh niên đăng bài “Cẩn trọng với hàm lượng thạch tín”, đưa ra nhận định, nước mắm có nồng độ đạm càng cao thì khả năng tỉ lệ nhiễm thạch tín càng cao; “80/106 mẫu vượt ngưỡng thạch tín”.
Search
