E-Book-Teerapong-รวมผลงานSandbox

โครงการจัดต้ังและบรหิ ารงานศูนย์ทดสอบ 5G การเชือ่ มตอ่ เข้ากับอนิ เทอร์เนต็ และการใช้งาน เครื่อง server จะเชื่อมต่อเข้ากับอินเทอร์เน็ตโดยใช้เส้นทางเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตของศูนย์ข้อมูล และใช้ Firewall ของมหาวิทยาลยั ในการปอ้ งกนั การเช่ือมต่อจากภายนอกดงั แสดงตามภาพ รูปที่ 4-6 แผนภาพแสดงการเชือ่ มต่อจากอุปกรณ์ไปยังอินเทอร์เน็ต ลักษณะการใชง้ านของอปุ กรณ์ server ชดุ นี้ คอื จะสร้าง virtual machine แยกเฉพาะให้แต่ ละโครงการนาไปใช้งาน โดยผู้ดูแลระบบสามารถเข้าถึงส่วนของซอฟต์แวร์สาหรับการดูแลระบบและ การตัง้ ค่าต่างๆ ผา่ นทาง VPN Server ทไ่ี ดต้ ดิ ตงั้ ไวใ้ นเคร่อื ง Management server การใช้งาน ปัจจุบันมีโครงการวิจัยที่ใช้งาน server นี้อยู่ดังข้อมูลในตารางท่ี 4-1 และนอกจากนี้ยังได้ใช้ ในการอบรมใหค้ วามรูเ้ กี่ยวกบั Linux Server Admin ใหก้ ับนสิ ิตดว้ ย [เลขทส่ี ัญญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 41 แบบ กทปส. ME-003

โครงการจดั ตงั้ และบริหารงานศนู ย์ทดสอบ 5G ตารางท่ี 4-1 แสดงรายละเอยี ดการใช้งานเคร่อื ง server VM ID Hostname vCPU RAM Disk OS Research Project Project Head Remarks A001 tokyo 4 32GB 640GB Ubuntu 18.04 Hospital Air Quality A002 cps 1 8GB 500GB Ubuntu 20.04 Service Robot ผศ.ดร. อจั ฉรยิ า สรุ ยิ ะวงค์ A003 berlin 4 8GB 100GB Ubuntu 20.04 POP Bus A004 siam 10 32GB 250GB Ubuntu 18.04 รศ.ดร.รชั ทนิ จนั ทรเ์ จรญิ A005 vrtg-5g 8 32GB 1TB Ubuntu 18.04 Video Analytic รศ. เจดิ กลุ โสภาวนติ ย์ ML Tests รศ.ดร.สภุ าวดี อรา่ มวทิ ย์ 4.3 การดาเนินการตามประกาศ Regulatory Sandbox ตามที่คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ได้ ออกประกาศ กสทช. เรื่องหลักเกณฑ์การอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่เพื่อการพัฒนาและทดสอบ นวัตกรรมในพื้นที่กากับดูแลเป็นการเฉพาะ (Regulatory Sandbox) เพื่อส่งเสริมให้เกิดการพัฒนา นวัตกรรมในพื้นที่ต่างๆ นั้น จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้ดาเนินการขอเป็นผู้ประสานพื้นที่กากับดูแล เป็นการเฉพาะ และ กสทช. ได้อนุญาตโดยกาหนดระยะเวลาอนุญาตเป็นเวลา 5 ปี ตั้งแต่วันที่ 11 ธันวาคม 2562 ถึงวนั ท่ี 10 ธันวาคม 2567 โดยครอบคลุมพื้นท่ีดงั แสดงในรูปท่ี 4-7 รปู ท่ี 4-7 แสดงพน้ื ท่ี sandbox ของจุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลยั คลืน่ ความทีไ่ ด้รบั อนุญาตให้ใช้งานในพื้นที่ sandbox มี 8 ย่านความถี่ ดงั น้ี 42 1. ย่านความถ่ี 700 MHz (703-803 MHz) แบบ กทปส. ME-003 [เลขทีส่ ัญญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑]

โครงการจดั ต้ังและบรหิ ารงานศูนยท์ ดสอบ 5G 2. ยา่ นความถ่ี 900 MHz (920-925 MHz) 3. ยา่ นความถ่ี 2500 MHz (2500-2690 MHz) 4. ยา่ นความถ่ี C-Band (3300-3800 MHz) 5. ยา่ นความถ่ี 5 GHz (5850-5925 MHz) 6. ย่านความถี่ 26 GHz (24.25-27.00 GHz) 7. ยา่ นความถี่ 28 GHz (27.00-29.50 GHz) 8. ยา่ นความถี่ Millimeter Wave (57-76 GHz และ 81-86 GHz) การพัฒนานวัตกรรมในพน้ื ทีแ่ ละการดาเนินการตามประกาศ 5G sandbox จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้ออกหนังสือยินยอมแก่บริษัท AIS บริษัท TRUE และบริษัทอิริค สัน (ประเทศไทย) ให้ใช้พื้นที่มหาวิทยาลัยเพื่อการพัฒนาและทดสอบนวัตกรรมที่ใช้ย่านความถี่ 5G ได้ แต่มีเพียงบริษัทอริ ิคสนั เท่านั้นท่ีได้ติดตอ่ เข้ามาเพือ่ ติดตั้งโครงข่ายและอุปกรณ์วิทยุคมนาคม และ ได้ตดิ ตงั้ อปุ กรณ์โครงข่ายท่ีอาคารจุฬาพฒั น์ 14 และบรเิ วณสยามสแควร์ 4.4 การจัดงานเผยแพรผ่ ลงาน use cases ภายใตแ้ นวคิด “5G For Real” โครงการไดจ้ ัดงาน “5G For Real” เพอ่ื เป็นการประชาสัมพนั ธก์ ารดาเนนิ งานของศูนยฯ์ และเพ่อื เผยแพรง่ านวิจัยตา่ งๆ ท่ีเกีย่ วข้องกับเทคโนโลยี 5G เม่อื วันท่ี 6 สงิ หาคม 2563 ซ่งึ ไดเ้ ลอ่ื นมา จากแผนเดิมทกี่ าหนดไว้ในเดือนมีนาคม 2563 เน่อื งจากการแพรร่ ะบาดของเชอื้ ไวรัส Covid-19 ซง่ึ งานน้ี ทางโครงการไดร้ บั เกียรตจิ ากอธิการบดจี ุฬาลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั และประธานคณะกรรมการ กจิ การกระจายเสยี ง กจิ การโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแหง่ ชาติ รว่ มเปน็ ประธานในงาน และ ยังได้รับความร่วมมอื จากหน่วยงานตา่ งๆ เช่น ผผู้ ลิตอุปกรณ์โทรคนนาคม ผใู้ หบ้ ริการโทรคมนาคมทัง้ ในและต่างประเทศ รวมถงึ Ministry of Internal Affairs and Communications, Japan ร่วม บรรยายและจัดนทิ รรศการอีกดว้ ย [เลขท่สี ญั ญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 43 แบบ กทปส. ME-003

โครงการจดั ต้ังและบรหิ ารงานศูนยท์ ดสอบ 5G รูปที่ 4-8 กาหนดการงาน 5G For Real 44 [เลขท่สี ญั ญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] แบบ กทปส. ME-003

โครงการจัดตงั้ และบริหารงานศูนย์ทดสอบ 5G รูปท่ี 4-9 รปู ถา่ ยระหวา่ งพิธเี ปดิ ในงาน 5G for Real รปู ท่ี 4-10 คณบดคี ณะวิศวกรรมศาสตร์ จฬุ าลงกรณม์ หาวทิ ยาลยั [เลขท่สี ญั ญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 45 แบบ กทปส. ME-003

โครงการจดั ตงั้ และบริหารงานศูนยท์ ดสอบ 5G รปู ที่ 4-11 อธิการบดีจฬุ าลงกรณ์มหาวิทยาลยั รปู ที่ 4-12 ภาพบรรยากาศในงาน 46 [เลขท่สี ัญญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] แบบ กทปส. ME-003

โครงการจัดตั้งและบรหิ ารงานศูนยท์ ดสอบ 5G รปู ที่ 4-13 การแสดงผลงานในงาน รูปท่ี 4-14 ภาพบรรยากาศในงาน 47 [เลขทสี่ ัญญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] แบบ กทปส. ME-003

โครงการจดั ต้ังและบรหิ ารงานศูนยท์ ดสอบ 5G รูปท่ี 4-15 ภาพบรรยากาศในงาน วิจารณ์ผลการดาเนนิ งาน การดาเนนิ งานในภาพรวม พบว่า หลายๆ สว่ นของโครงการย่อยตา่ งๆ มคี วามลา่ ช้าไปจาก แผนการดาเนินงานบ้าง อันเนอื่ งมาจากการระบาดของเช้ือไวรัส Covid-19 ส่งผลให้ตอ้ งย่ืนขอขยาย ระยะเวลาการดาเนนิ โครงการ จากกาหนดเดิม ออกไปอกี 90 วัน (จากวนั ท่ี 19 สิงหาคม 2563 ไปถึง วนั ที่ 15 พฤศจิกายน 2563) รวมไปถึงการเล่อื นจัดงาน “5G For Real” รายละเอยี ดปัญหา อุปสรรค และการแก้ไขในการดาเนินงานกิจกรรมตา่ งๆ มีดงั นี้ 1. การจดั ต้ังศนู ย์ 5G AI/IoT Innovation Center ณ อาคารจฬุ าพัฒน์ 14 สามารถดาเนนิ งานได้ แลว้ เสร็จตามกาหนด คือ ภายในเดือนมกราคม 2563 นักวิจยั เข้ามาทาวจิ ัยในพน้ื ทศี่ นู ย์อย่างตอ่ เนอื่ ง 2. การจัดหาอปุ กรณ์ระบบคอมพวิ เตอร์ Hyper Converged Infrastructure การดาเนินงานตา่ งๆ ลา่ ชา้ ไปบ้าง ทง้ั ในข้นั ตอนการกาหนดรายการ (specification) และสอบถามราคาจากผขู้ าย จนถงึ การดาเนินการตดิ ตงั้ ท่เี กดิ ปัญหาจากการระบาดของเช้ือ ไวรัส Covid-19 สง่ ผลการติดตง้ั ใหล้ ่าช้าออกไปจากแผนเดิมเป็นเวลาประมาณ 3 เดอื น [เลขท่ีสญั ญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 48 แบบ กทปส. ME-003

โครงการจัดต้ังและบริหารงานศนู ย์ทดสอบ 5G อย่างไรก็ตาม เมือ่ ไดต้ ดิ ต้งั แลว้ เสร็จ นักวจิ ยั ในโครงการตา่ งๆ สามารถเขา้ มาใชง้ านเพ่ือให้ งานวิจยั เสร็จตามแผนงานได้ 3. การดาเนินการตามประกาศ Regulatory Sandbox สามารถดาเนนิ การไดโ้ ดยไม่มปี ัญหาอปุ สรรคใด 4. การจัดงาน 5G For Real การจัดงานบรรลุวัตถปุ ระสงค์ท่ีต้องการ มีผูส้ นใจจานวนมาก 5. การติดตงั้ อปุ กรณ์โครงข่าย 5G ในพน้ื ทีจ่ ุฬาลงกรณม์ หาวทิ ยาลัย เร่ืองนีม้ คี วามเปลี่ยนแปลงจากแผนเดิมที่วางไว้ วา่ ผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลอ่ื นท่รี วม ไปถงึ ผผู้ ลิตอุปกรณจ์ ะนาอุปกรณ์มาตดิ ตงั้ ในบรเิ วณจฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย ตงั้ แต่ช่วงแรก ของการดาเนนิ โครงการ แตป่ รากฏวา่ ในชว่ งแรกของการดาเนนิ โครงการนน้ั กสทช. อยู่ ระหว่างการออกประกาศเร่ือง “หลกั เกณฑ์การอนญุ าตให้ใช้คลน่ื ความถ่ีเพือ่ การพฒั นาและ ทดสอบนวตั กรรมในพนื้ ที่กากบั ดแู ลเปน็ การเฉพาะ” (Regulatory Sandbox) การ ดาเนินการทเ่ี กี่ยวกบั อปุ กรณโ์ ครงข่ายจึงต้องรอความชัดเจนจากประกาศนก้ี อ่ น ตอ่ มาเมอ่ื ประกาศฉบบั นีม้ ผี ลบงั คบั ใช้ จฬุ าลงกรณ์มหาวิทยาลัยจึงได้ดาเนนิ การขอ เป็นผู้ประสานงานพืน้ ท่ีกากับดแู ลเปน็ การเฉพาะ เพื่อใหผ้ ูใ้ หบ้ ริการโทรศพั ทเ์ คลือ่ นทส่ี ามารถ ตดิ ตัง้ อุปกรณโ์ ครงขา่ ยในพืน้ ทข่ี องจุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลัย เพอ่ื ดาเนนิ การตามขอ้ เสนอ โครงการวจิ ัยได้ ซ่ึงไดร้ บั อนญุ าตเม่อื วันท่ี 11 ธันวาคม 2562 อย่างไรก็ตาม การดาเนินการ เพอื่ ขอตดิ ต้งั อุปกรณ์ตามประกาศนใี้ ชร้ ะยะเวลาอยบู่ ้าง ซึ่ง กสทช. ไดก้ าหนดวนั ประมูลคลนื่ ความถีท่ ่ีสามารถนาไปใหบ้ รกิ าร 5G เชิงพาณชิ ยไ์ ด้ เป็นวนั ที่ 16 กุมภาพนั ธ์ 2563 ดังนั้น เงื่อนไขด้านเวลาจงึ ทบั ซอ้ นกนั ระหว่างการตดิ ตั้งโครงข่ายเพอื่ ทดลองทดสอบตามประกาศ 5G sandbox กับการตดิ ต้งั โครงข่ายเพ่อื ใหบ้ รกิ ารเชงิ พาณิชย์ ซง่ึ ในท่สี ุดแลว้ ผูใ้ ห้บรกิ าร โทรคมนาคมเลือกทจี่ ะใชใ้ บอนุญาตใชง้ านคลน่ื ความถี่ท่ีไดป้ ระมลู จาก กสทช. ในการทาวจิ ยั ร่วมกบั จุฬาลงกรณม์ หาวทิ ยาลัย โดยการปรบั ปรงุ อุปกรณ์โครงข่ายสาหรับให้บรกิ ารเชิง พาณชิ ย์ทีไ่ ดต้ ดิ ต้ังไวแ้ ล้วในบรเิ วณจุฬาลงกรณม์ หาวทิ ยาลยั และพื้นทใี่ กล้เคียง ใหเ้ ปน็ ระบบ 5G และใหย้ มื อุปกรณ์ปลายทางแกน่ ักวจิ ยั ของจฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลัยสาหรับการทาวจิ ยั [เลขทสี่ ญั ญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 49 แบบ กทปส. ME-003

โครงการจดั ตั้งและบรหิ ารงานศูนย์ทดสอบ 5G บทที่ 5 สรปุ ผลการวิจยั สรปุ ผลการวจิ ยั การดาเนินงานในโครงการจัดตั้งและบริหารงานศูนย์ทดสอบ 5G สามารถบรรลุวัตถุประสงค์ ได้ตามเป้าหมาย การปรับปรุงสถานท่ีเพ่อื สรา้ งเปน็ ศูนยท์ ดสอบและการเตรยี มส่ิงอานวยความสะดวก ตา่ งๆ เปน็ ไปดว้ ยความเรียบร้อย การวจิ ัยในโครงการยอ่ ยต่างๆ แม้วา่ จะมปี ญั หาอยบู่ ้าง แตก่ ด็ าเนินการไดท้ ันตามกาหนดเวลา ท่ไี ดย้ น่ื ขอขยายเวลาออกไปจากกาหนดเดมิ 90 วัน นอกจากน้ี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยยังได้รับอนุญาตให้เป็นผู้ประสานงานพื้นที่กากับดูแล เป็นการเฉพาะตามประกาศ กสทช. เรื่อง “หลักเกณฑ์การอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่เพื่อการพัฒนา และทดสอบนวัตกรรมในพื้นที่กากับดูแลเป็นการเฉพาะ” (Regulatory Sandbox) เพื่อให้การพัฒนา นวตั กรรมท่ีใช้คลื่นความถี่วทิ ยุในพื้นที่ของจุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลยั สามารถทาไดส้ ะดวกมากข้นึ โดย เปิดโอกาสให้หน่วยงานหรือบุคคลที่สนใจสามารถเข้ามาใช้พื้นที่ sandbox นี้ได้ตามเงื่อนไขท่ี จฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลยั กาหนด รายการครภุ ณั ฑ์โครงการจดั ตั้งและบรหิ ารศนู ยท์ ดสอบ 5G รหสั ครภุ ณั ฑ์ ลาดบั รายการ 5G-0163001 1 Layer 3 Switch 5G-0163002 2 Hyper converge infrastructure 5G-0163003 3 VM ware vSphere 6 [เลขทีส่ ญั ญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 50 แบบ กทปส. ME-003

โครงการจัดตัง้ และบรหิ ารงานศูนยท์ ดสอบ 5G สรปุ ผลการประเมนิ การดาเนนิ งานโครงการด้านประสิทธภิ าพและประสทิ ธผิ ล สบื เน่อื งจากการระบาดของเชอ้ื ไวรัส Covid-19 ซึง่ ส่งผลกระทบตอ่ การดาเนนิ งานของ โครงการโดยตรง การดาเนนิ งานต่างๆ ใชเ้ วลามากขน้ึ กวา่ ทวี่ างแผนไว้ ประสทิ ธภิ าพและประสิทธผิ ล ของการดาเนนิ งานจงึ ไมไ่ ด้มากเทา่ ที่ควรจะเป็น การประเมนิ โครงการดา้ นประสิทธิผล จากวัตถุประสงค์ของโครงการที่ต้องการให้มีพื้นที่สาหรับการทดสอบ ทดลองวิจัยเทคโนโลยี ทั้งส่วนห้องปฏิบัติการวิจัย และการจัดให้มีโครงข่ายสาหรับการทดลองทดสอบนั้น สามารถประเมิน ดา้ นประสทิ ธผิ ลไดด้ งั น้ี เปา้ หมาย ผลการประเมนิ ด้านประสทิ ธิผล การจัดตั้งศูนย์ทดสอบ 5G เตรียมพร้อมรองรับ โครงการสามารถทาได้ตามเป้าหมาย โดยได้ใช้ การให้บริการโทรคมนาคมยุคใหม่ วางเป็น พื้นที่ชั้น M อาคารจุฬาพัฒน์ 14 เป็นพื้นที่ของ แพลตฟอร์มเปดิ สาหรบั การทดสอบ ทดลองวิจยั ศูนย์ทดลองทดสอบ ได้ปรับปรุงแล้วเสร็จเม่ือ เทคโนโลยี การใช้งานจริง พร้อมพฒั นาบคุ ลากร เดือนมกราคม 2563 มีพื้นที่สาหรับทาวิจัย จัด รองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรม และจะมี นิทรรศการ และติดตงั้ อุปกรณโ์ ครงข่าย การพัฒนาบริการที่ได้จากการดาเนินการของ ศูนย์ทดสอบให้เป็นบริการนาร่อง และนาเสนอ บรกิ ารดังกลา่ วตอ่ สาธารณะชนต่อไป การเตรียมพื้นที่สาหรับรองรับนักวิจัยใน โครงการและพื้นที่สาธิตการใช้งานเทคโนโลยี 5G AI และ IOT การเตรียมพื้นที่ติดตั้งอุปกรณ์โครงข่าย โครงการทาได้ต่ากว่าเป้าหมาย เนื่องจาก โทรคมนาคมของผู้ให้บริการโทรคมนาคมและ ปัจจัยภายนอกที่ควบคุมไม่ได้ ถึงแม้ว่าทาง ผผู้ ลิตอปุ กรณโ์ ครงขา่ ยเพ่อื สนบั สนนุ การทาวิจยั ศูนย์ฯ ได้จัดเตรียมพื้นที่สาหรับติดตั้งอุปกรณ์ไว้ แล้วที่อาคารจุฬาพัฒน์ 14 และได้ประสานการ ใช้งานพื้นที่อื่นของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ด้วย ถ้าหากมีความจาเป็นต้องใช้งาน และทาง ผู้ให้บริการเดิมก็มีแผนที่จะนาอุปกรณ์เข้าติดตั้ง [เลขทสี่ ัญญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 51 แบบ กทปส. ME-003

โครงการจดั ตั้งและบริหารงานศนู ยท์ ดสอบ 5G เป้าหมาย ผลการประเมนิ ดา้ นประสทิ ธผิ ล ในพื้นท่ีของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เพื่อ สนับสนุนการทาวิจัย และการทดสอบทาง เทคนิคต่างๆ แต่เมื่อเกิดการประมูลคลื่นความถ่ี สาหรับการให้บริการ 5G ในเชิงพาณิชย์ขึ้น เมื่อ เดือนกุมภาพันธ์ 2563 ทางผู้ให้บริการ โทรคมนาคมจึงได้เปลี่ยนแผนงานเป็นติดตั้ง โครงข่ายเพื่อใช้งานเชิงพาณิชย์โดยครอบคลุม พน้ื ท่ีของจฬุ าลงกรณ์มหาวิทยาลัย การทาวิจัยที่ เกี่ยวข้องได้เปลี่ยนไปใช้โครงเชิงพาณิชย์ของผู้ ให้บริการ จึงไม่มีอุปกรณ์โครงข่ายของผู้ ให้บริการโทรคมนาคมเข้ามาติดตั้งในพื้นที่ท่ี ศนู ยไ์ ด้เตรียมไว้ การเตรียมโครงสร้างพื้นฐาน (อุปกรณ์ต่างๆ ที่ โครงการทาได้ต่ากว่าเป้าหมาย หลังจากทา จาเป็น) เพื่อรองรบั การสร้างโครงข่าย 5G ขนาด การประเมินด้านราคาแล้ว การเป็นผู้ให้บริการ เล็กมาก (ทางยุโรปเรียกว่า Private network โครงข่าย 5G ขนาดเล็กมาก ยงั ตอ้ งใชเ้ งินลงทนุ หรือทางญี่ปุ่นเรียกว่า Local 5G หรือ Micro- ที่สูงมาก เมื่อเปรียบเทียบกับการวางโครงข่าย operator) เพื่อเป็นต้นแบบสาคัญในการพัฒนา ระดับ Enterprise และอุปกรณ์โครงข่ายใน รูปแบบการกากับดูแล กิจการระบบโทรศัพท์ ระดับที่เล็กกว่า Carrier grade นั้น ไม่ได้อยู่ใน เคลอื่ นที่ในยุคท่ี 5 สมยั ใหม่ทจ่ี ะมีผู้ประกอบการ อันดับความสาคัญแรกๆ ในการวิจัยและพัฒนา ขนาดเล็กมากคู่ขนานกับการมีผู้ประกอบการ ของผู้ผลิตอุปกรณ์โครงข่าย เพราะต้องใช้ ขนาดใหญ่ เวลานาน กว่าจะถึงจุดคุ้มทุน ดังนั้นแนวโน้ม การเกิดของโครงข่ายขนาดเล็กมาก มีความ เป็นไปไดย้ ากในประเทศไทย จากการศึกษาเกี่ยวกับการจัดทา Local 5G ส า ห ร ั บโ รง ง า นห รื อ พ ื ้น ท ี่ เฉ พ า ะ เ ช่ น ห้างสรรพสินค้า ชั้นใต้ดิน ซึ่งสัญญาณ 5G ไม่ ครอบคลมุ ไดข้ อ้ มลู ดังน้ี [เลขทีส่ ัญญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 52 แบบ กทปส. ME-003

โครงการจัดต้งั และบริหารงานศนู ยท์ ดสอบ 5G เปา้ หมาย ผลการประเมนิ ด้านประสทิ ธิผล [เลขที่สัญญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] - ครุภัณฑ์ (hardware) สาหรับ 5G network ขนาดเลก็ หรือ Local 5G ประกอบดว้ ย 1. Indoor / outdoor Radio Unit (RU) 2. Super-micro server (xeon 16 GB ssd 1 TB) ลงซอฟต์แวร์ Distribute Unit (DU) รองรับ 5 concurrent sessions, Central Unit (CU) และ 5G core network - ราคาสาหรับมหาวิทยาลัย (academic price) 65,000 ดอลลาร์ คิดเป็น 2.5 ล้านบาท รวมค่า ขนส่งและการดแู ลของตวั แทนจาหน่ยแลว้ ทั้งนี้ ครุภัณฑ์สาหรับ 5G ที่ศึกษาเป็นระดบั ห้องทดลอง แต่สามารถ scale up ได้ง่าย เนื่องจากอุปกรณ์เกือบทั้งหมดเป็น software- based เพียงเพิ่มจานวน RU และ server ให้มี ความเร็วในการคานวณเพียงพอ เมื่อนาไปใช้ งานจรงิ เมื่อนาอุปกรณ์ไปใช้จริงในทางอุตสาหกรรม หรือ โรงงานขนาดเล็ก จะต้องมี concurrent session สาหรับอุปกรณ์ IoT มากถึง 5,000 การเชื่อมต่อกับยานพาหนะขับเคลื่อนอัตโนมัติ (Automated guided vehicle, AGV) 10 ตัว อปุ กรณ์ Tablet 30 ตวั และกล้องวิดิทัศนค์ วาม ละเอียดสูงและอัตราเฟรมสูง (UHD-high frame rate) 3 ตัว เป็นต้น ซึ่งครุภัณฑ์ในระดับ น้ีน่าจะมีราคาราว 10-20 ล้านบาท ขึ้นอยู่กับ การประยกุ ต์ใชง้ าน ดังนั้น การนากรณีศึกษานี้มาประยุกต์ใช้ให้ ครอบคลุมพืน้ ท่ีภายในจุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลยั 53 แบบ กทปส. ME-003

โครงการจัดตงั้ และบริหารงานศูนยท์ ดสอบ 5G เปา้ หมาย ผลการประเมนิ ด้านประสทิ ธิผล ซึ่งมีพื้นที่เขตการศึกษาเกือบ 600 ไร่ การติดตั้ง โครงสร้างพื้นฐานสาหรับ Local 5G เป็นเรื่อง ที่ยังไม่สามารถทาไดใ้ นปัจจุบัน โดยเฉพาะอย่าง ยิ่งเมื่อต้องซื้ออุปกรณ์มาใช้งาน นอกจากน้ี ทาง โครงการได้พยายามขอทุนสนับสนุนการวิจัย เพิ่มเติมจากภาครัฐ เพื่อจัดซื้อครุภัณฑ์บางส่วน มาจัดทาเป็นกรณีศึกษา แต่ว่ายังไม่ได้รับการ สนับสนุนทนุ วิจยั ดาเนินการขออนุญาตให้พื้นที่ของจุฬาลงกรณ์ โครงการสามารถท าได้ตามเป้าหมาย มหาวิทยาลัยเป็นพื้นที่กากับดูแลเฉพาะ ตาม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้รับอนุญาตโดย ประกาศ กสทช. เรื่อง “หลักเกณฑ์การอนุญาต ก าหนดระยะเวลาอนุญาตตั้งแต่วันท่ี 11 ให้ใช้คลื่นความถี่เพื่อการพัฒนาและทดสอบ ธันวาคม 2562 ถึงวันที่ 10 ธันวาคม 2567 มีผู้ นวัตกรรมในพื้นที่กากับดูแลเป็นการเฉพาะ” ให้บริการโทรคมนาคมและผู้ผลิตอุปกรณ์ (Regulatory Sandbox) และกาหนดแนวทาง โทรคมนาคมจานวนหนึ่ง ให้ความสนใจในการ เปิดโอกาสให้ บริษัท/ผู้พัฒนารายย่อย/ธุรกิจ เขา้ มาใชง้ านพนื้ ที่ Sandbox Startup สามารถเข้ามาร่วมพัฒนานวัตกรรม ภายในจุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลัยได้ การประเมินโครงการด้านประสทิ ธภิ าพ การประเมนิ ประสทิ ธิภาพของโครงการ พิจารณาด้านงบประมาณ คณุ ภาพของงาน และ ระยะเวลาการดาเนินงาน สาหรบั กจิ กรรมต่างๆ ที่เกยี่ วขอ้ งในโครงการ พบว่าเกือบทกุ โครงการ สามารถบรหิ ารจัดการได้อยา่ งมีประสทิ ธิภาพดี ใช้ทรพั ยากรและแรงงานในการทาวจิ ยั อย่างคมุ้ ค่า ใช้ ศักยภาพของนักวจิ ัยอยา่ งเตม็ ที่ มีวธิ กี ารดาเนนิ งานใหไ้ ดค้ ณุ ภาพสูงสดุ ทัง้ นี้ หากโครงการนไี้ ดร้ บั ทนุ สนับสนุนในปตี ่อๆ ไป จะคมุ้ ค่ากบั ครุภัณฑห์ ลายๆ รายการที่ไดล้ งทุนไปในปีแรก รายการ / กิจกรรม ผลการประเมนิ การปรับปรุงพื้นที่อาคารจุฬาพัฒน์ 14 เป็นห้อง การดาเนินโครงการมีประสิทธิภาพดีมาก วิจยั และพ้ืนท่นี ทิ รรศการ คือ ทาปรับปรุงพื้นที่แล้วเสร็จตามแผนงาน ทั้งหมด โดยใช้ระยะเวลาตามแผนงานคือเสร็จ [เลขทีส่ ัญญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 54 แบบ กทปส. ME-003

โครงการจดั ตัง้ และบรหิ ารงานศูนยท์ ดสอบ 5G รายการ / กิจกรรม ผลการประเมนิ ภายในมกราคม 2563 และยังมีงบประมาณ คงเหลอื การจดั ซ้อื คอมพวิ เตอร์แม่ข่ายประสิทธภิ าพสงู การดาเนินโครงการมีประสิทธิภาพดี โครงการสามารถจดั หาอุปกรณ์ไดต้ ามแผนงาน แตใ่ ชร้ ะยะเวลามากกว่าแผนงานทวี่ างไว้ เน่ืองจากการระบาดของเช้อื ไวรสั Covid-19 ใน ตา่ งประเทศ ทาใหก้ ารผลติ ล่าช้ากว่ากาหนด และการระบาดของเชื้อไวรสั Covid-19 ใน ประเทศไทยดว้ ย ทาให้การเขา้ พ้นื ทจี่ ฬุ าลงกรณ์ มหาวทิ ยาลัยเพื่อติดต้ังอปุ กรณ์ทาไดล้ ่าช้ากว่า กาหนด การติดตั้งโครงข่าย 5G เพื่อการวิจัยในพื้นท่ี การดาเนินการเรื่องนี้มีประสิทธิภาพค่อนข้าง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลยั ตา่ ทางโครงการไม่ไดท้ าการติดตง้ั อปุ กรณ์โครงข่าย 5G เพื่อการวิจัยโดยเฉพาะตามแผนที่วางไว้ ถึงแม้ว่าทางศูนย์ได้จัดเตรียมพื้นที่สาหรับติดต้ัง อุปกรณ์ไว้แล้ว แต่เนื่องจากปัจจัยภายนอกท่ี ควบคุมไม่ได้ คือการประมูลคลื่นความถี่สาหรับ การให้บริการ 5G ในเชิงพาณิชย์ เมื่อเดือน กุมภาพันธ์ 2563 ส่งผลให้ผู้ให้บริการ โทรคมนาคม เปลี่ยนแผนงานเป็นติดต้ัง โครงข่ายเพื่อใช้งานเชิงพาณิชย์ให้ครอบคลุม พื้นที่ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยแทน ดังนั้น การทาวิจัยที่เกี่ยวข้องได้เปลี่ยนไปใช้โครงข่าย 5G เชิงพาณชิ ยข์ องผู้ใหบ้ ริการ การบรหิ ารจดั การโครงการวจิ ยั ยอ่ ยตา่ งๆ การดาเนินโครงการมปี ระสิทธิภาพดี การติดตามโครงการวิจัยต่างๆ เป็นไปอย่าง ต่อเนื่อง สามารถทาได้ตามแผนงานเป็นส่วน [เลขทีส่ ญั ญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 55 แบบ กทปส. ME-003

โครงการจดั ต้ังและบรหิ ารงานศูนย์ทดสอบ 5G รายการ / กจิ กรรม ผลการประเมนิ การดาเนนิ การตามประกาศ Sandbox ใหญ่ อย่างไรก็ดี มีบางโครงการเท่านั้นที่ การเงินและการงบประมาณ จาเป็นตอ้ งขยายระยะเวลาการทางานออกไป [เลขท่สี ญั ญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] การดาเนินโครงการมีประสิทธิภาพพอใช้ โครงการสามารถทาได้ตามแผนงาน และมีแผน ดาเนินการต่อเนื่องจนครบอายุการอนุญาต อย่างไรก็ดี ในช่วง 2 ปีแรกนี้ 5G Sandbox อาจจะไม่ได้รับการเข้ามาทดสอบมากนัก เนื่อง ด้วยสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อ Covid- 19 หากสถานการณ์ดีขึ้น ทางจุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัยจะทาการประชาสัมพันธ์เรื่องนี้ให้ เพิ่มขนึ้ การดาเนินโครงการมีประสทิ ธภิ าพดี อา้ งองิ จากรายงานการเงินของโครงการ ทจ่ี ัดทา โดยผู้สอบบัญชรี ับอนุญาต พบว่า - การใช้จ่ายเงินส่วนใหญ่ เป็นไปตาม วัตถุประสงค์ของโครงการ และสอดคล้องกับ งบประมาณตามแผนงานที่ได้รับอนุมัติจาก กสทช. จึงถอื ว่าการลงทุนกับโครงการวิจัยนี้เป็น ความคุ้มค่า เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของ โครงการเกือบทั้งสิ้น และสามารถประหยัด ต้นทุนในบางโครงการ มีเงินเหลือส่งคืนเจ้าของ ทนุ - โครงการมีระยะเวลาดาเนินการตามสัญญา (ตั้งแต่วันที่ 19 สิงหาคม 2562 ถึงวันท่ี 18 สิงหาคม 2563) แต่ด้วยผลกระทบจ าก สถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อ Covid-19 จึงส่งผลให้การส่งรายงานความก้าวหน้าครัง้ ที่ 1 56 แบบ กทปส. ME-003

โครงการจดั ตงั้ และบริหารงานศูนย์ทดสอบ 5G รายการ / กจิ กรรม ผลการประเมนิ มีความล่าช้า และส่งผลให้ทางโครงการได้รับ เงินงวดที่ 2 จาก กสทช. ในวันเดือนธันวาคม 2563 ดังนั้น รายงานการเงินจึงเริ่มตั้งแต่วันที่ 19 สิงหาคม 2562 ถึงวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2564 ผลสบื เนื่องจากการบริหารงานศูนย์ทดสอบ 5G ตอ่ การบรกิ ารดา้ น 5G การบริหารงานศูนย์ทดสอบ 5G เป็นการวางฐานการพัฒนา use case และนวัตกรรมท่ี เกี่ยวกับ 5G หลายๆ การใช้งาน ซึ่งล้วนแต่จะเปลี่ยนวิถีการดาเนินชีวิตของผู้คนในอนาคตต่อไป โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ศูนย์ทดสอบ 5G วางฐานในส่วนของการให้บริการพื้นที่ sandbox ที่ทาให้การ พัฒนาอุปกรณ์ปลายทางต่างๆ อุปกรณ์ IoT สามารถทาได้สะดวกขึ้น สามารถนาไปต่อยอดการ ใหบ้ รกิ าร 5G เชิงพาณิชยไ์ ด้ อย่างไรก็ดี เนื่องจากโครงการนี้ไม่ได้รับทุนสนับสนุนต่อในปีที่สอง จึงมีการเปลี่ยนแปลง เล็กน้อย ศูนย์ทดสอบ 5G ได้ถูกย้ายกลับมาให้บริการที่ชั้น 12-13 อาคารเจริญวิศวกรรม คณะ วิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยแทน โดยย้ายออกจากชั้น M อาคารจุฬาพัฒน์ 14 ภายหลงั โครงการเสรจ็ สนิ้ ในวันท่ี 15 พฤศจกิ ายน 2563 [เลขที่สัญญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 57 แบบ กทปส. ME-003

โครงการจัดต้งั และบริหารงานศูนย์ทดสอบ 5G ภาคผนวก ก โครงการท่ไี ม่ไดข้ อรับทนุ สนบั สนุนจากกองทุน กทปส. แบบ กทปส. ME-003

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการขอรับการส่งเสริมและสนบั สนุนจากเงินกองทุนวิจัยและพฒั นากจิ การกระจายเสียง กจิ การโทรทัศน์ และกจิ การโทรคมนาคม เพื่อประโยชน์สาธารณะ เครือขาย 5G กับงานหนุ ยนตท างการแพทยท ่ีใชในการฟน ฟูสมรรถภาพผปู ว ยโรค หลอดเลอื ดสมอง 5G integration to Stroke Rehabilitation Robotics Systems ศาสตราจารย ดร. วบิ ลู ย แสงวีระพนั ธศุ ริ ิ และคณะ สิงหาคม 2563 กองทุนวจิ ยั และพัฒนากิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน และกจิ การโทรคมนาคม เพ่ือประโยชนสาธารณะ (สำนักงาน กสทช.) แบบ กทปส. ME-003

รายงานฉบับสมบรู ณ ชอ่ื โครงการ (ไทย) : เครือขาย 5G กับงานหุนยนตทางการแพทยที่ใชในการฟนฟูสมรรถภาพผูปวยโรค หลอดเลอื ดสมอง ชอื่ โครงการ (อังกฤษ) : 5G integration to Stroke Rehabilitation Robotics Systems สญั ญารับทุนเลขที่ : E62-0-(2)-001 หนว ยงาน : ภาควชิ าวศิ วกรรมเคร่ืองกล คณะวศิ วกรรมศาสตร จุฬาลงกรณม หาวทิ ยาลัย ชอ่ื – นามสกุล : ศาสตราจารย ดร. วิบูลย แสงวรี ะพันธุศ ิริ (หัวหนาโครงการ) เบอรต ดิ ตอ : 022186437, 022186448 E-Mail : [email protected] ระยะเวลาดำเนนิ การ : ต้ังแตเ รม่ิ โครงการหลัก ถงึ เดือน สงิ หาคม 2563 (เรม่ิ ตน – ส้นิ สดุ ) งบประมาณรวม : (ไมไ ดข องบประมาณ) บาท นักวิจัย นกั วจิ ัยหัวหนา โครงการ 1. ศาสตราจารย ดร. วิบูลย แสงวีระพันธศุ ิริ นกั วจิ ัยรว ม (5G) 2. ผชู วยศาสตราจารย ดร. กฤษฎา พนมเชงิ นกั วิจยั รว ม (Cure Robots) 3. รองศาสตราจารย พญ. กฤษณา พรี เวช นักวจิ ยั รว ม (Cure Robots) 4. รองศาสตราจารย นพ. วสุวัฒน กิตสิ มประยรุ กลุ นกั วจิ ัยรว ม (Cure Robots) 5. อาจารย พญ. พิม ตรี ะจินดา นักวิจยั รวม (Care Robots/Cure Robots/5G) 6. ดร. อานันท สุตาพันธ นักวิจัยรว ม (Care Robots) 7. ศาสตราจารย พญ. นิจศรี ชาญณรงค นักวิจัยรว ม (Care Robots) 8. รองศาสตราจารย พญ. อรอุมา ชตุ เิ นตร ไดร บั ทุนอดุ หนุนจาก กองทุนวจิ ัยและพฒั นากิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน และกจิ การโทรคมนาคม เพื่อประโยชนส าธารณะ (สำนกั งาน กสทช.) สิงหาคม 2563 แบบ กทปส. ME-003

บทสรปุ ผูบริหาร เครือขาย 5G กับงานหนุ ยนตท างการแพทยท่ีใชในการฟน ฟสู มรรถภาพผูป วยโรคหลอด เลือดสมอง สิงหาคม 2563 โครงการ เครือขาย 5G กับงานหุนยนตทางการแพทยที่ใชในการฟนฟูสมรรถภาพผูปวยโรค หลอดเลือดสมอง ในเบื้องตนนั้น จะครอบคุมเฉพาะหุนยนตที่ชวยในการฟนฟูสมรรถภาพของผูปวย โรคหลอดเลือดสมอง (5G integration to Stroke Rehabilitation Robotics Systems) โดย หุนยนตท่ีพัฒนาขึ้นนี้จะใชสำหรับการทำ Function rehabilitation เน่ืองจากวาผูปวยโรคหลอด เลือดสมองจะตองฝกปฏิบัติการหุนยนตเปนระยะเวลาหนึ่ง ขอมูลในการฝกปฏิบัติจะถูกเก็บไวบน cloud database ตลอดการฝกปฏิบัติ มีการพัฒนาระบบ cloud computing เพื่อชวยในการ ประเมินการฝกปฏิบัติของคนไขไมวาจะไปฝกปฏิบัติที่ไหนก็ตาม (มีหุนยนตมากกวา 40 ชุดติดตั้งอยู ในโรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลมากกวา 12 แหงท่ัวประเทศ โครงการนี้ชวยใหแพทยสามารถดู ขอมูลการฝกปฏิบัติของผูปวยไดตลอดเวลา ซึ่งจากเดิมการฟนฟูจะดำเนินการโดยนักกายภาพบำบัด แพทยไมไดทราบรายละเอียดในระหวางการฝกปฏิบัติ จะทราบผลก็ตอเม่ือคนไขฝกปฏิบัติครบ กจิ กรรมเทานั้น ซ่ึงชวยน้ีใชเวลาคอนขา งนานกวาแพทยจ ะเห็นผล แตถา ใชระบบนี้แพทยสามารถเขา มาดูผลลัพธในระหวางการฝกปฏิบัติไดและอาจจะปรับกิจกรรมไดโดยไมตองรอจนเสร็จ session ผล การปฏิบัติท่ีเก็บตลอดการฝกปฏิบัติสามารถประเมินไดวาผูปวยมีความต้ังใจมากนอยแคไหน เพราะ สามารถวิเคราะหไดวาหุนยนตและผูปวยทำมากนอยแคไหนในระหวางฝกปฏิบัติ จากขอมูลการฝก ปฏิบัตินี้อาจจะตองมีการปรับกลยุทธเพ่ือหาวิธีที่จะชวยกระตุมใหผูปวยทำเองมากขึ้น ซ่ึงจะทำให ผลลพั ธของการใชห นุ ยนตมีประสิทธภิ าพมากขนึ้ กวา การไมใชหนุ ยนต แตเ นื่องจากวาในระหวา งดำเนินการทดสอบเครือขาย 5G กบั หุนยนตทางการแพทยท่ีชวยใน การฟนฟูแลว เราไดมีการพัฒนาหุนยนตทางการแพทยอีกประเภทหน่ึงท่ีชวยในการประเมิน ดูแล ฟนฟู บริการผูสูงอายุและผูปวยโรคหลอดเลือดสมอง (Robot-assist evaluation, caring and rehabilitation services for the elderly and post stroke patients) หุนยนตน้ีจะชวยในการ ดแู ลความเปนไปไดใ นการกลับมาของโรคหลอดเลอื ดสมองหรอื ไม ในชวยตน ท่ีผูปวยเปนแลวรักษาจะ อาการทุเลาแลวแตตองมีการดูแลตอเพื่อดูวาอาการโรคหลอดเลือดสมองจะกลับมาใหมหรือไม ซึ่ง ความสำคัญในการดูแล ประเมินผูปวยในลักษณะ real-time ถือวามีความสำคัญและมีความจำเปน ดังนั้นเราจึงไดขยายการใชเครือขาย 5G กับหุนยนตสำหรับ Healthcare (ประเมิน ดูแล ฟนฟู) สำหรับผูสูงอายุและผปู วยโรคหลอดเลือดสมองที่อยูท่ีบา นหรือท่ีสถานพยาบาลที่ใชดแู ลผูปวยจำนวน มาก โดยความต้ังใจเดิมแตแรกนั้นจะครอบคลุมเฉพาะหุนยนตที่ชวยในการฟนฟูและรักษาเพื่อเพ่ิม สมรรถนะผปู ว ยโรคหลอดเลอื ดสมองทมี่ กี ารอาการอัมพฤกษแ ละอัมพาต [เลขท่ีสัญญารับทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 1 แบบ กทปส. ME-003

เนื่องจากหุนยนตดังกลาวน้ีเปนหุนยนตท่ีพัฒนาข้ึนมาเองทั้งหมด นอกจากโครงสรางทางกล ของหุนยนต รวมทั้งระบบควบคุมการทำงาน ระบบตรวจรูตาง ๆ การเช่ือมตอสัญญาณของอุปกรณ ตาง ๆ เขาดวยกนั เพ่ือใหสนบั สนุนการทำงานทง้ั ระบบ ทำใหเราสามารถพฒั นาสวนเสริมตอเพ่ือทำให ขอมูลท่ีเก่ียวของกับการฝกปฏิบัติของระบบหุนยนตตาง ๆ ทำงานผานระบบเครือขาย 4G ได แต เน่ืองจากขอมูลตาง ๆ มีจำนวนมากขึ้นเรอื่ ย ความตองการเรียกดูขอ มูลแบบทันทีมีความตอ งการมาก ขึ้น ดังน้ันระบบเครือขาย 5G นับวาจะมีบทบาทเปนอยางมากในการบริหารจัดการขอมูลในลักษณะ ดังกลาว โดยสามารถเช่ือมโยง ผูรับการฝกปฏิบัติ บุคลากรท่ีดูแลการฟนฟู แพทยท่ีรับผิดการรักษา และระบบ cloud computing ใหสามารถทำงานไดอ ยางมปี ระสทิ ธิภาพ ในสวนของหุนยนตที่ชวยประเมิน ดูแล ฟนฟู และบริการผูสูงอายุและผูปวยโรคหลอดเลือด สมอง เน่ืองจากผูสงู อายจุ ำนวนมากรวมท้ังผูปวยโรคหลอดเลือดสมองหรอื โรคอื่นท่ีตองการดูแลอยาง ตอเน่ือง มักจะอาศัยอยูโดยลำพังในบาน หรืออาศัยอยูกับคูสมรสซึ่งเปนผูสูงอายุเชนเดียวกัน ทำใหมี ความเส่ียงในการเกิดโรคตาง ๆ มากขึ้น และเม่ือเกิดโรคแลว ก็มักจะไมสามารถประเมินตนเองได และไมสามารถเขาถึงการรักษา พยาบาล ทั้งในดานการเดินทางไปยังโรงพยาบาล และการติดตอกับ แพทยหรอื บุคลากรทางการแพทย เพอื่ รบั การรักษาอยา งทนั ทวงที เปนผลใหการรักษาทำไดลา ชา ทำ ใหมีโอกาสเสียชีวิตและพิการมากขึ้น ในบางครอบครัวอาจทำการจางผูดูแลมาชวยดูแลผูสูงอายุหรือ ผูปวย แตการจางบุคลากรเหลานั้นก็มีความเส่ียงในหลาย ๆ ดานผูสูงอายุบางรายอาจรูสึกสูญเสีย ความเปน สวนตัว และมคี าใชจายทค่ี อ นขางสงู การใชระบบ Telemedicine และ Telepresence ผานระบบเครือขาย 5G ท่ีชวยในการ ขยายการบริการทางการแพทยท่ีเกี่ยวกับโรคเฉพาะทางที่ตองการคำปรึกษาจากแพทยผูเช่ียวชาญที่ อยูท่ีอื่น โรคที่พบบอยกับผูสูงอายุ การเก็บขอมูลทางการแพทยที่มีประสิทธิภาพของผูปวยท่ีมารบั คำ ปรึกษาและการดูแล จะชวยใหเราสามารถสรางระบบคัดกรองโรคตาง ๆ ไดสะดวกและรวดเร็วขึ้น ระบบดังกลาวน้ีเปนการรวมมือกนั ระหวางคณะแพทยท่ีมีความเช่ียวชาญโรคท่ีตองการดูแลเปนพิเศษ อยูแลวและวิศวกรที่มีความชำนาญทางดานการพัฒนาระบบหุนยนตทางการแพทย โดยมุงเนนให ระบบเกิดประโยชนสูงสุดและระบบไดรับการออกแบบในลักษะแพลตฟอรมท่ีชวยใหเราสามารถใน การตอยอดพฒั นาระบบการใชงานทางการแพทยต อไปในอนาคตไดเ รื่อย ๆ นอกจากนั้นการควบคุมหุนยนตตาง ๆ เชน หุนยนตที่ชวยดูแลสุขภาพที่บาน (Home healthcare robot) และ หุน ยนตแบบ Autonomous mobile robots ท่ี พั ฒ นาขึ้นท่ีใชใน โรงพยาบาลหรือสถานพยาบาล สามารถถูกควบคุมระยะไกลได ท้ังการทำงานแบบ autonomous mode และ remote-operation mode ไดผานระบบเครือขาย 5G เทคโนโลยีเหลาน้ีเปนการ พฒั นาข้ึนเองทำใหส ามารถตอ ยอดการใชง านไปไดอีกหลายรปู แบบ [เลขที่สญั ญารับทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 2 แบบ กทปส. ME-003

(บทคดั ยอ่ ภาษาไทย จาํ นวน 1 หนา้ กระดาษ) เครอื ขาย 5G กับงานหุนยนตทางการแพทยทใ่ี ชใ นการฟนฟูสมรรถภาพผูป วยโรคหลอดเลือด สมอง ศาสตราจารย ดร. วิบูลย แสงวรี ะพนั ธุ และ คณะ สงิ หาคม 2563 โครงการนี้เปนการนำเทคโนโลยี 5G สำหรับสนับสนุนการทำงานของหุนยนตทางการแพทย ท่ีพัฒนาขึ้นที่ศูนยเทคโนโลยีหุนยนต คณะวิศวกรรมศาสตร จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย หุนยนตท่ี พัฒนาขึ้นประกอบดวยหุนยนต 2 ชุด คือ หุนยนตท่ีชวยในการประเมิน ดูแล ฟนฟูและบริการทาง การแพทยแกผูสูงอายุ และผุปว ยโรคหลอดเลือดสมอง (Care robots) และหุนยนตท่ีชว ยในการฟนฟู สมรรถนะผปู วยโรคหลอดเลอื ดสมองทม่ี ีอาการอัมพฤกษแ ละอัมพาต (Cure robots) หุนยนตที่ชวยดูแล (Care robots) และหุนยนตที่ชวยในการฟนฟู (Cure robots) น้ันจะนำ ระบบ cloud computing และ cloud database management มาใชในการวิเคราะหและ ประเมินเพ่อื เพ่มิ ประสิทธภิ าพของการการดูแลและการรักษาผสู งู อายุและผปู ว ยโรคหลอดเลือดสมอง [เลขท่ีสญั ญารับทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 3 แบบ กทปส. ME-003

(บทคดั ยอ่ ภาษาองั กฤษ จาํ นวน 1 หนา้ กระดาษ) 5G integration to Stroke Rehabilitation Robotics Systems Prof. Dr. Viboon Sangveraphunsiri and staffs August 2020 This project is to implement a 5G network to enhance the operation of the medical robots developed at the Regional Center of Robotics Technology, Faculty of Engineering, Chulalongkorn University. The developed robots consist of 2 categories: 1) Care robots: Robot-assist evaluation, caring and rehabilitation services for the elderly and post-stroke patients, and 2) Cure robots: Medical robots for stroke rehabilitation and Aging. Both Care robots and Cure robots are equipped with cloud computing and cloud database management. Both healthcare and rehabilitation information of patients can be used and analyzed so that the effect of healthcare can be improved as necessary. [เลขท่ีสัญญารับทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 4 แบบ กทปส. ME-003

[ชื่อโครงการ] บทสรปุ ผบู รหิ าร สารบญั 1 บทคดั ยอ ภาษาไทย 3 บทคดั ยอ ภาษาอังกฤษ 4 สารบญั ตาราง สารบัญภาพ บทที่ 1. บทนำ 6 บทนำ (หุนยนตท่ชี วยในการฟน ฟูสมรรถนะผูป ว ยโรคหลอดเลอื ดสมอง) 7 บทนำ หนุ ยนตท ่ีชว ยประเมนิ ดูแล ฟน ฟู บริการผสู ูงอายแุ ละผปู วยโรคหลอดเลือด 11 สมอง (Robot-assist evaluation, caring and rehabilitation services 12 for the elderly and post stroke patients) 13 วัตถุประสงค 13 ประโยชนท ่คี าดวาจะไดร ับ ขอบเขตการดำเนินงาน บทท่ี 2. ทฤษฎี และงานวจิ ยั ทเ่ี ก่ยี วของ 14 บทที่ 3. ระเบยี บวิธีวิจัย 17 บทท่ี 4. ผลการวิจยั และการวจิ ารณผล 35 บทที่ 5. สรุปผลการวจิ ยั และขอเสนอแนะ 37 - สรปุ ผลการวจิ ัย - สรุปผลการประเมินการดำเนนิ งานโครงการดานประสิทธิภาพและประสทิ ธผิ ล - ขอ เสนอแนะ [เลขที่สญั ญารับทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 5 แบบ กทปส. ME-003

[ช่ือโครงการ] บทที่ 1 บทนำ โครงการ เครือขาย 5G กับงานหุนยนตทางการแพทยที่ใชในการฟนฟูสมรรถภาพผูปวยโรค หลอดเลือดสมอง ในเบื้องตนน้ัน จะครอบคุมเฉพาะหุนยนตที่ชวยในการฟนฟูสมรรถภาพของผูปวย โรคหลอดเลือดสมอง (5G integration to Stroke Rehabilitation Robotics Systems) โดย หุนยนตท่ีพัฒนาข้ึนน้ีจะใชสำหรับการทำ Function rehabilitation เน่ืองจากวาผูปวยโรคหลอด เลือดสมองจะตองฝกปฏิบัติการหุนยนตเปนระยะเวลาหนึ่ง ขอมูลในการฝกปฏิบัติจะถูกเก็บไวบน cloud database ตลอดการฝกปฏิบัติ มีการพัฒนาระบบ cloud computing เพื่อชวยในการ ประเมินการฝกปฏิบัติของคนไขไมวาจะไปฝกปฏิบัติท่ีไหนก็ตาม (มีหุนยนตมากกวา 40 ชุดติดต้ังอยู ในโรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลมากกวา 12 แหงทั่วประเทศ โครงการน้ีชวยใหแพทยสามารถดู ขอมูลการฝกปฏิบัติของผูปวยไดตลอดเวลา ซึ่งจากเดิมการฟนฟูจะดำเนนิ การโดยนักกายภาพบำบัด แพทยไมไดทราบรายละเอียดในระหวางการฝกปฏิบัติ จะทราบผลก็ตอเมื่อคนไขฝกปฏิบัติครบ กิจกรรมเทาน้ัน ซึ่งชวยนี้ใชเวลาคอนขางนานกวา แพทยจ ะเห็นผล แตถ าใชร ะบบนีแ้ พทยส ามารถเขา มาดูผลลัพธในระหวา งการฝก ปฏิบตั ิไดแ ละอาจจะปรับกิจกรรมไดโ ดยไมตอ งรอจนเสรจ็ session ผล การปฏิบัติท่ีเก็บตลอดการฝกปฏิบัติสามารถประเมินไดวาผูปวยมีความต้ังใจมากนอยแคไหน เพราะ สามารถวิเคราะหไดวาหุนยนตและผูปวยทำมากนอยแคไหนในระหวางฝกปฏิบัติ จากขอมูลการฝก ปฏิบัตินี้อาจจะตองมีการปรับกลยุทธเพื่อหาวิธีที่จะชวยกระตุมใหผูปวยทำเองมากข้ึน ซึ่งจะทำให ผลลพั ธข องการใชหนุ ยนตมีประสิทธภิ าพมากขึน้ กวาการไมใชหนุ ยนต แตเน่อื งจากวาในระหวา งดำเนินการทดสอบเครอื ขา ย 5G กับหุนยนตทางการแพทยท่ีชว ยใน การฟนฟูแลว เราไดมีการพัฒนาหุนยนตทางการแพทยอีกประเภทหน่ึงท่ีชวยในการประเมิน ดูแล ฟนฟู บริการผูสูงอายุและผูปวยโรคหลอดเลือดสมอง (Robot-assist evaluation, caring and rehabilitation services for the elderly and post stroke patients) หุนยนตนี้จะชวยในการ ดูแลความเปนไปไดในการกลับมาของโรคหลอดเลือดสมองหรือไม ในชวยตนที่ผูปวยเปนแลวรักษา จะอาการทุเลาแลวแตตองมีการดูแลตอเพ่ือดูวาอาการโรคหลอดเลือดสมองจะกลับมาใหมหรือไม ซึ่ง ความสำคัญในการดูแล ประเมินผูปวยในลักษณะ real-time ถือวามีความสำคัญและมีความจำเปน ดังน้ันเราจึงไดขยายการใชเครือขาย 5G กับหุนยนตสำหรับ Healthcare (ประเมิน ดูแล ฟนฟู) สำหรบั ผูสงู อายแุ ละผูปวยโรคหลอดเลอื ดสมองท่ีอยทู ี่บานหรือที่สถานพยาบาลที่ใชดแู ลผูปว ยจำนวน มาก โดยความตั้งใจเดิมแตแรกน้ันจะครอบคลุมเฉพาะหุนยนตที่ชวยในการฟนฟูและรักษาเพื่อเพิ่ม สมรรถนะผูปวยโรคหลอดเลือดสมองท่ีมกี ารอาการอัมพฤกษและอัมพาต [เลขที่สัญญารับทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 6 แบบ กทปส. ME-003

บทนำ (หนุ ยนตท ีช่ ว ยในการฟน ฟูสมรรถนะผปู ว ยโรคหลอดเลือดสมอง) หุนยนตทางการแพทยเพ่ือการฟนฟูสมรรถนะผูปวยโรคหลอดเลือดสมองท่ีมีอาการอัมพฤกษ อัมพาต และดูแลผูสูงอายุ ระบบหุนยนตที่พัฒนาข้ึนน้ีเหมาะสมสำหรับใชในกิจกรรมกายภาพบำบัดที่มี หลากหลายรูปแบบ การไดรับการฟนฟูใหเร็วท่ีสุดและบอยคร้ังที่สุดถอื เปนสิ่งสำคัญเปนอยางมากในการ ฟน ฟู ระบบคอมพิวเตอรที่ควบคุมการทำงาของหุนยนตจะทำหนาท่ีควบคุมการเคล่ือนท่ีของขอตอตาง ๆ ของหุนยนต ในขณะเดียวกันก็สามารถควบคุมแรงที่แตละขอตอไดในขณะการฝกปฏิบัติ แรงท่ีหุนยนต สรางข้ึนน้ันจะมีลักษณะ Assist-as-needed หรือ Active assistive ที่มีความปลอดภัยสูง กลาวคือถาผู ฝกปฏิบัติไมสามารถเคล่ือนท่ีแขนหรือขาหรือขอมือตามเสนทางท่ีถูกโปรแกรมไว หุนยนตก็จะชวยสราง แรงเพม่ิ แตถา ผูฝกปฏิบัตสิ ามารถทำเองไดห ุนยนตก็จะไมทำอะไร หนุ ยนตทพี่ ัฒนาขึน้ มี 2 ลักษณะคือแบบ Exoskeleton คือแบบสวมใสห รือเรียกอีกอยางวา แบบ โครงราง และแบบจับที่ปลายหรือ End-effector โดยหุนยนตที่พัฒนาขึ้นนี้มีหลากหลายรูปแบบใหเลือก เพือ่ ใหเหมาะกับการฟน ฟแู ขน ขอมอื และขา ซงึ่ ขณะน้ีไดพ ัฒนาหุนยนตข ึ้นมาทั้งหมด 6 แบบ ใหเลอื กใช แลวแตความเหมาะสมสำหรับการฟนฟูสมรรถนะผูปวยโรคหลอดเลอื ดสมองท่ีมีอาการอัมพฤกษ อัมพาต แตกตา งกนั ไป ขณะน้ีมีการติดต้ังหุนยนตรูปแบบตาง ๆ ที่พัฒนาข้ึนนี้เพ่ือใชในการทดสอบทางดานจริยธรรมทาง การแพทย โดยไดมีการติดต้ังอยูตามหนวยงานทางแพทยตาง ๆ เชน ศูนยเวชศาสตรฟนฟู สวางคนิวาส สภากาชาดไทย ศูนยเวชศาสตรฟนฟู โรงพยาบาลจุฬา ศูนยดูแลดูสูงอายุ โรงพยาบาลจุฬา ศูนยเวช ศาสตรฟนฟูโรงพยาบาลพระมงกุฎเกลา ศูนยดูแลผูสูงอายุภายใตโครงการจุฬาอารี เชน โรงพยาบาล กลาง เปน ตน ในการฝกปฏิบัติ หุนยนตสามารถบันทึกขอมูลการฝกปฏิบัติแบบเวลาจริง เชนแรงท่ีฝกปฏิบัติท่ี เกิดขึ้นในขณะฝกปฏิบัติ ซ่ึงอาจจะเปนแรงท่ีผูฝกปฏิบัติเปนผูออกแรงหรือแรงท่ีหุนยนตออกแรงเสริมใน กรณีท่ีผูฝกปฏิบัติไมสามารถเคลื่อนไหวอวัยวะท่ีตองการฟนฟูตามเสนทางหรือทาทางท่ีกำหนดให เหมาะสมของแตละคนท่ีมีปญหาแตกตางกันไป ขอมูลการฝกปฏิบัติดังกลาวน้ีสามารถเก็บไวท่ีหุนยนต หรือสามารถสงไปเก็บไวที่สวนกลางในลักษณะ cloud server นอกจากนั้นการใชงานแตละศูนยฯน้ันมี หุนยนตติดตั้งอยูหลายตัวและหลากหลายรูปแบบ ผูฝกปฏิบัติไมจำเปนตองใชหุนยนตตัวเดิมทั้งยัง สามารถไปฝกปฏิบัติที่ศูนยฯที่อยูใกลบานไดเชนกัน นอกจากน้ันหุนยนตตาง ๆ น้ีไดพัฒนาขึ้นเพื่อให สามารถเคล่ือนยายไปใชในที่ตาง ๆ ไดอยางสะดวกรวมถึงท่ีพักอาศัยของผูฝกปฏิบัติเองได ขอมูลการฝก ปฏิบตั ิที่อยูทห่ี ุนยนตตาง ๆ และศูนยฯตาง ๆ เมอื่ นำข้ึนอยูร ะบบ cloud server แลว แพทยท ่ีรับผดิ ชอบ สามารถเรียกดูขอมูลของการฝกปฏิบัติไดจากท่ีไหนก็ไดเพื่อการวิเคราะหแนวทางในการรักษาไดอยางมี ประสิทธภิ าพมากข้ึน เน่ืองจากหุนยนตดังกลาวนี้เปนหุนยนตท่ีพัฒนาขึ้นมาเองท้ังหมดนอกจากโครงสรางทางกล ของหุนยนต รวมท้ังระบบควบคุมการทำงาน ระบบตรวจรูตาง ๆ การเช่ือมตอสัญญาณของอุปกรณ ตาง ๆ เขาดวยกันเพื่อใหสนับสนุนการทำงานทั้งระบบ ทำใหเราสามารถพัฒนาสวนเสริมตอเพื่อทำ ใหขอมูลท่ีเก่ียวของกับการฝกปฏิบัติของระบบหุนยนตตาง ๆ ทำงานผานระบบเครือขาย 3G/4G ได แตเนื่องจากขอมูลตาง ๆ มีจำนวนมากข้ึนเร่ือย ความตองการเรียกดูขอมูลแบบทันทีมีความตองการ [เลขท่ีสญั ญารับทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 7 แบบ กทปส. ME-003

มากขึ้น ดังนั้นระบบเครือขาย 5G นับวาจะมีบทบาทเปนอยางมากในการบริหารจัดการขอมูลใน ลกั ษณะดังกลาว โดยสามารถเช่อื มโยง ผรู ับการฝก ปฏิบัติ บคุ ลากรที่ดแู ลการฟนฟู แพทยที่รับผดิ การ รกั ษา และระบบ cloud computing ใหส ามารถทำงานไดอ ยางมปี ระสิทธิภาพ หุนยนตกายภาพบำบัดทพ่ี ฒั นาข้ึนมหี ลากหลายรูปแบบ [เลขที่สัญญารับทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 8 แบบ กทปส. ME-003

[เลขที่สญั ญารับทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 9 แบบ กทปส. ME-003

ระบบจดั การขอมลู การฝกปฏิบตั ขิ องผูป ว ยโรคหลอดเลือดสมอง [เลขที่สญั ญารับทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 10 แบบ กทปส. ME-003

บทนำ หุนยนตท ี่ชว ยประเมิน ดูแล ฟน ฟู บริการผสู ูงอายุและผปู วยโรคหลอดเลือดสมอง (Robot- assist evaluation, caring and rehabilitation services for the elderly and post stroke patients) ผูสูงอายุจำนวนมากรวมทั้งผูปวยโรคหลอดเลือดสมองหรือโรคอื่นที่ตองการดูแลอยางตอเน่ือง มักจะอาศัยอยูโดยลำพังในบาน หรืออาศยั อยูก ับคสู มรสซึ่งเปนผูสูงอายุเชนเดียวกนั ทำใหมคี วามเสี่ยงใน การเกิดโรคตาง ๆ มากขึ้น และเม่ือเกิดโรคแลว ก็มักจะไมสามารถประเมินตนเองได และไมสามารถ เขาถึงการรักษา พยาบาล ทั้งในดานการเดินทางไปยังโรงพยาบาล และการติดตอกับแพทยหรือบุคลากร ทางการแพทย เพ่ือรับการรกั ษาอยางทันทวงที เปนผลใหก ารรักษาทำไดล าชา ทำใหมโี อกาสเสียชีวติ และ พิการมากขึ้น ในบางครอบครัวอาจทำการจางผูดูแลมาชวยดูแลผูสูงอายุหรือผูปวย แตการจางบุคลากร เหลา นัน้ ก็มีความเสีย่ งในหลาย ๆ ดา นผสู ูงอายบุ างรายอาจรูสกึ สูญเสียความเปนสวนตัว และมคี าใชจายท่ี คอ นขางสูง การใชระบบ Telemedicine และ Telepresence ท่ีชวยในการขยายการบริการทางการแพทยท ่ี เกย่ี วกบั โรคเฉพาะทางท่ตี องการคำปรึกษาจากแพทยผเู ชย่ี วชาญท่ีอยทู ี่อน่ื โรคท่พี บบอยกับผูสูงอายุ การ เก็บขอมูลทางการแพทยที่มีประสิทธิภาพของผูปวยท่ีมารับคำปรึกษาและการดูแล จะชวยใหเราสามารถ สรางระบบคัดกรองโรคตาง ๆ ไดสะดวกและรวดเร็วขึ้น ระบบดังกลาวนี้เปนการรวมมือกันระหวาง คณะแพทยท่ีมีความเช่ียวชาญโรคที่ตองการดูแลเปนพิเศษอยูแลวและวิศวกรที่มีความชำนาญทางดาน การพัฒนาระบบหุนยนตทางการแพทย โดยมุงเนนใหระบบเกิดประโยชนสูงสุดและระบบไดรับการ ออกแบบในลักษะแพลตฟอรมที่ชวยใหเราสามารถในการตอยอดพัฒนาระบบการใชงานทางการแพทย ตอไปในอนาคตไดเรื่อย ๆ หน่ึงในภาระคาใชจายหลักของประเทศไทยคือคาดูแลและรักษาพยาบาล โดยเฉพาะกรณีที่ตอง ดูแลและรักษาอยางตอเน่ือง มีโรคทั้งใหมและเกาที่เกิดขึ้นและมีความสลับซับซอนมากขึ้นที่ตองการ อุปกรณทางการแพทยท่ีชวยในการเฝาระวังและการฟนฟู เชน อุปกรณทางการแพทยท่ีทำงานไดใน ลักษณะ Telemedicine ท่ีสามารถขยายการใหบริการทางการแพทยในเชิงพื้นที่ท่ีตองการแพทยเฉพาะ ทาง อุปกรณทางการแพทยที่ชวยในการขยายการบริการงานทางการแพทย อุปกรณทางการแพทยท่ี ชว ยในการเฝาระวังอาการของผูปวยแบบอัตโนมัติ อุปกรณกายภาพบำบัด อุปกรณวัดสัญญาณชีพตาง ๆ และท่ีสำคัญที่สดุ คือ ผูปวยขาดโอกาสเขาหาแพทย ผูป วยขาดโอกาสในการเขาถึงอปุ กรณกายภาพบำบัด ดังนั้น การแกปญหาความพิการจากโรคหลอดเลือดสมอง เราตองมีการออกแบบและพัฒนาเทคโนโลยี หุนยนตและระบบเฝาระวังเบื้องตน ตลอดจนถึงระบบคัดกรองผูมีแนวโนมในการเปนโรคท่ีตองการการ เฝาระวงั จึงเปนเปา หมายหลักอยางหน่ึงในการพัฒนาหุนยนตแ ละระบบอัตโนมัติดังกลาว เพ่ือใหมีราคาที่ เหมาะสมมปี ระสิทธิภาพในการทำงาน และขยายบรกิ ารทางการแพทยใ นมากขนึ้ สามารถเขาถึงทุกชนช้ัน [เลขที่สญั ญารับทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 11 แบบ กทปส. ME-003

หุน ยนตแบบตาง ๆ ท่ีพฒั นาข้ึนสำหรับสนบั สนุนงานบรกิ ารทางการแพทย วตั ถปุ ระสงค เพ่อื ใชโครงการระบบโครงขาย 5G ในการจัดการขอมูลการฟนฟูจากระบบควบคุมและระบบตรวจ รขู องหุนยนตร ปู แบบตา ง ๆ เพอื่ ใหสามารถ (ภายใตเงอื นไขการใหบ รกิ ารการฟน ฟู) ⋅ บริหารจดั การขอมลู ทางการแพทยท ี่เกี่ยวของกับการฟน ฟูสมรรถนะของผูปว ยโรคหลอดเลอื ด สมอง เพ่ือชว ยใหส ามารถวเิ คราะหการฟนฟูในระหวาง session ของการฟนฟู เพื่อใหสามารถ ปรบั กลยทุ ธในการฟนฟูใหม ีประสิทธิภาพและประสิทธผิ ลสูงข้ึน และชวยในการบรหิ ารและการ จัดการกจิ กรรมการฟนฟูแบบหลายศนู ยเ วชศาสตรก ารฟน ฟู และการเชือ่ มโยงการใชห นุ ยนตท ่ี หลากหลายสำหรบั ชว ยในการฟน ฟสู มรรถนะ ⋅ (ทเี่ พ่ิมจากวตั ถปุ ระสงคเดมิ ) ทดสอบเครื่องขาย 5G กับการใชร ะบบหุนยนตเพ่ือการทำ Telepresence และ Telemedicine เพ่ือการเฝาระวังผูตดิ เชอื้ หรอื ผตู ดิ เชือ้ ทอ่ี ยูในบรเิ วณ จำกดั เชน โควิด-19 เปน ตน ⋅ ระบบหนุ ยนตท ่ีพฒั นาขนึ้ เพอื่ รองรบั ระบบเกบ็ ขอมูลสญั ญาญชพี แบบตา ง ๆ กับ cloud environment รวมทัง้ การทำ Data Analysis เพ่ือวิเคราะหประสิทธิภาพของการรกั ษา ⋅ เพ่อื ศกึ ษาความตองการการใชหุนยนตใ นการดูแลผูป ว ยโรคหลอดเลือดสมอง/ผูสงู อายทุ ี่บาน และสถานพยาบาล ⋅ เพ่ือทดสอบการใชง านของหุนยนตท ่ีพฒั นาขึน้ เพื่อชว ยดูแลผปู วยโรคหลอดเลอื ดสมอง/ผสู ูงอายุ ทีบ่ า น และสถานพยาบาล ผา นระบบเครือขา ย 5G ⋅ เพือ่ เปน แนวทางในการขยาลการผลิตและจำหนายหุนยนต ใหกับองคกรทางการแพทย และ ประชากรทว่ั ไป [เลขที่สัญญารับทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 12 แบบ กทปส. ME-003

ประโยชนที่คาดวา จะไดรบั ทำใหระบบหุนยนตทางการแพทยรูปแบบตาง ๆ ท่ีพัฒนาข้ึน สามารถใชงานในลักษณะเก็บ ขอมูลสัญญาณชีพผานระบบเครือขาย และ cloud ไดอยางมีประสิทธิภาพ เพื่อเสริมสรางประสิทธิภาพ ของการใชงานของหุ นยนตในกิจกรรมทางการแพ ท ยเพ่ื อการเฝาระวัง (Telepresence & Telemedicine & Teleoperation) ผูปวยท่ีตองการการดูแลเปนพิเศษ ผูที่ตองการการฟนฟู เชนผูปวย โรคหลอดเลือดสมอง โรคทเ่ี กดิ กับผูสูงอายุ โดยใชโครงขาย 5G เปนสื่อกลางในการเชื่อมโยงผูปวยเฉพาะ โรคและแพทยท่ีไมจำเปนตองอยูที่เดียวกัน และยังสามารถนำมาประยุกตกับงานทางการแพทยอื่น ๆ ได เชนการนำไปใชในการควบคุมและจัดการระบบ Mobile robots ในงานทางการแพทยและสงั คมผสู งู อายุ ขอบเขตการดำเนินงาน หุน ยนตท ่พี ฒั นาขึ้นอยูแ ลว มีหุนยนตทใี่ ชสำหรับการเฝา ระวงั คัดกรอง และ Telepresence & Telemedicine รวมถึง Teleoperation และหุนยนตทชี่ วยในการพนื้ ฟผู ปู ว ยโรคหลอดเลือดสมอง ⋅ พฒั นาสวนเชื่อมตอเขา กบั โครงการขา ย 5G ใหกับหนุ ยนตท างการแพทยต าง ๆ ที่ พฒั นาขน้ึ ⋅ พัฒนาโปรแกรมทชี่ วยจดั การขอ มลู ของระบบสัญญาชีพของระบบหุนยนตร ูปแบบตา ง ๆ ท่ี ติดตัง้ อยใู นตา งสถานท่ี เพ่ีอใหส ามารถนำขอมลู ทางการแพทย ขอมูลการฝกปฏิบัติ มาใชใน การวิเคราะหทางการแพทยเ พอ่ื ใหการฟน ฟมู ีประสทิ ธภิ าพสูงข้ึน [เลขที่สัญญารับทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 13 แบบ กทปส. ME-003

บทที่ 2. ทฤษฎี และงานวจิ ยั ท่เี กี่ยวขอ ง โครงการน้ีมีการพัฒนาหุนยนตบริการท่ีมีมูลคาสูง (high-value Services Robots) เพื่อชวย อำนวยความสะดวกในงานทางดานการแพทย และ หุนยนตดูแลผูสูงอายุ ภายใต Regional Center of Robotics Technology หรอื ศูนยเ ทคโนโลยหี ุนยนต คณะวศิ วกรรมศาสตร จฬุ าลงกรณม หาวิทยาลัย โครงการวิจยั น้ีมีโครงการวิจัยอื่นที่สนับสนุนผลผลิตดังน้คี ือ 1) โครงการ CURE Robotics: ระบบหุนยนตกายภาพบำบัดเพื่อการฟนฟูสมรรถนะผูปวย โรคหลอดเลือดสมอง อัมพฤกษ อัมพาต ปที่ 3 (2564) งบประมาณโครงการ 16 ลาน บาท จาก วช. เดิมเปนงบประมาณป 2563 ซึ่งไดรับการอนุมัติมากอนแลว แตเนื่องจาก สถานการณกฎหมายงบประมาณที่ปญหาในขณะนั้น และสถานการณโควิด-19 จึงทำให เกิดความลาชาในการเริ่มโครงการ 2) แผนงานบรู ณาการ สรา งความเสมอภาคเพ่ือรองรบั สงั คมผูสูงอายุ โครงการ ผลติ หุน ยนต exoskeleton ทค่ี รอบคลมุ ขอไหล ขอศอก และแขนทอ นลาง (Chulalongkorn University Rehabilitation Exoskeleton system; CUREs) สำหรบั ฟน ฟสู มรรถภาพผปู้ ่วย/ผพู้ กิ ารจาก โรคระบบประสาทสว นกลาง แจกใหก บั กลุมงานเวชกรรมฟนฟู ในโรงพยาบาลของรัฐ สนับสนนุ จากกระทรวงพัฒนาสงั คมและความม่ันคงของมนษุ ย ใหแ กโรงพยาบาลจฬุ า สภากาชาดไทย โครงการ 2 ป พ.ศ. 2562-2563 ขณะน้ีอยใู นระหวางดำเนินการปท่ี 2 หุนยนตที่อยูใน โครงการนี้คือกลุมหุนยนตในรูปท่ี 1 3) โครงการหุน ยนตเพ่ือดแู ลและเฝา ระวังผสู ูงวยั ภายใต โครงการ บรู ณาการสหศาสตรเพ่ือรองรบั สงั คมสงู วัย สนบั สนนุ โดย จฬุ าลงกรณม หาวทิ ยาลยั โครงการ 3 ป พ.ศ.2561-2563 ขณะนอ้ี ยู ในระหวางดำเนินการปท่ี 3 หุนยนตที่อยูในโครงการนี้คือกลุมหุนยนตในรูปท่ี 2 4) โครงการหุนยนตฟ น ฟูสมรรถภาพผปู ว ยโรคหลอดเลือดสมอง ภายใต โครงการบูรณาการสห ศาสตรเ พ่ือรองรับสังคมสงู วยั สนบั สนุนโดย จุฬาลงกรณมหาวิทยาลยั โครงการ 3 ป พ.ศ.2561- 2563 ขณะน้ีอยูในระหวา งดำเนนิ การปท่ี 3 หุนยนตที่อยูในโครงการนี้คือกลุมหุนยนตในรูป ที่ 1 5) หนุ ยนตช ว ยประเมนิ ดูแล ฟนฟู บรกิ ารผสู ูงอายุ และผูปว ยโรคหลอดเลือดสมอง โครงการบรู ณา การพฒั นาศกั ยภาพวิทยาศาสตร เทคโนโลยี วจิ ัยและนวัตกรรม โครงการวิจยั (โครงการ spearhead) ภายใตค ณะแพทยศาสตร จฬุ าลงกรณม หาวิทยาลัย โครงการ 3 ป พ.ศ. 2562- 2564 ขณะนี้อยูใ นระหวางการดำเนินการปท่ี 1 หุนยนตที่อยูในโครงการนี้คือกลุมหุนยนตใน รูปท่ี 2 6) โครงการพัฒนาระบบ Autonomous System สำหรับ Forklift ของ Mitsubishi Japan ซึ่งเดิมจะเร่ิมทำโครงการในเดือนกุมภาพันธ แตเน่ืองจากสถานการณโควิด จึง จำเปนจะตองเลื่อนออกไป ซ่ึงขณะน้ีอยูในขั้นตอนของการดำเนินการเรื่อง ทำหนังสือ [เลขท่ีสญั ญารับทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 14 แบบ กทปส. ME-003

Non-Disclosure Agreement อยู ซ่ึงลาชาเพราะสถานการณโควิด (จะใชเทคโนโลยีท่ี พัฒนาขึ้นและทดสอบใน Autonomous Mobile Robot ของกลุมหุนยนตในรูปที่ 2 มา เปนหลักในการพัฒนา Autonomous Forklift System รวมกับทาง Mitsubishi Japan) และโครงการในลักษณะเดียวกันรวมกับ Huawei ประเทศไทยดวยโดยใช แพลตฟอรมหุนยนตท่ีเราพัฒนาขึ้นรวมกับเทคโนโลยีระบบ sensor ตาง ๆ และระบบ AI ของทางบริษัท Huawei 7) โครงการพฒั นาหุนยนตเพ่ือชวยดแู ลผูสงู อายุและเด็กพิการทีเ่ ปน ผปู วยในสถานดูแล โดยเปน การ ตกลงรว มมอื กนั ระหวา ง สภาวิจยั แหง ชาติ (วช.) กระทรวงพฒั นาสังคมและความมั่งคงของมนยุ  และคณะวิศวกรรมศาสตร โดยใชห นุ ยนตที่พัฒนาขนึ้ ในโครงการหุน ยนตทช่ี ว ยในการประเมนิ ดูแล ฟนฟู และบริการผสู ูงอายุ หุนยนตท างการแพทยเ พอื่ การฟน ฟสู มรรถนะผปู วยโรคหลอดเลือดสมองทมี่ ีอาการอัมพฤกษ อัมพาต และดแู ลผสู ูงอายุ หุนยนตทางการแพทยเพื่อการฟนฟูสมรรถนะผูปวยโรคหลอดเลือดสมองที่มีอาการอัมพฤกษ อัมพาต และดูแลผูสูงอายุ ระบบหุนยนตที่พัฒนาขึ้นน้ีเหมาะสมสำหรับใชในกิจกรรมกายภาพบำบัดที่มี หลากหลายรูปแบบ การไดรับการฟนฟูใหเร็วท่ีสุดและบอยคร้ังท่ีสุดถือเปนส่ิงสำคัญเปนอยางมากในการ ฟน ฟู ระบบคอมพิวเตอรที่ควบคุมการทำงาของหุนยนตจะทำหนาที่ควบคุมการเคลื่อนท่ีของขอตอตาง ๆ ของหุนยนต ในขณะเดียวกันก็สามารถควบคุมแรงท่ีแตละขอตอไดในขณะการฝกปฏิบัติ แรงที่หุนยนต สรางขึ้นน้ันจะมีลักษณะ Assist-as-needed หรือ Active assistive ท่ีมีความปลอดภัยสูง กลาวคือถาผู ฝกปฏิบัติไมสามารถเคล่ือนท่ีแขนหรือขาหรือขอมือตามเสนทางท่ีถูกโปรแกรมไว หุนยนตก็จะชวยสราง แรงเพม่ิ แตถาผูฝกปฏบิ ัตสิ ามารถทำเองไดห นุ ยนตกจ็ ะไมท ำอะไร ในการฝกปฏิบัติ หุนยนตสามารถบันทึกขอมูลการฝกปฏิบัติแบบเวลาจริง เชนแรงท่ีฝกปฏิบัติท่ี เกิดขึ้นในขณะฝกปฏิบัติ ซึ่งอาจจะเปนแรงท่ีผูฝกปฏิบัติเปนผูออกแรงหรือแรงที่หุนยนตออกแรงเสริมใน กรณีที่ผูฝกปฏิบัติไมสามารถเคล่ือนไหวอวัยวะท่ีตองการฟนฟูตามเสนทางหรือทาทางท่ีกำหนดให เหมาะสมของแตละคนท่ีมีปญหาแตกตางกันไป ขอมูลการฝกปฏิบัติดังกลาวน้ีสามารถเก็บไวที่หุนยนต หรือสามารถสงไปเก็บไวท่ีสวนกลางในลักษณะ cloud server นอกจากนั้นการใชงานแตละศูนยฯน้ันมี หุนยนตติดตั้งอยูหลายตัวและหลากหลายรูปแบบ ผูฝกปฏิบัติไมจำเปนตองใชหุนยนตตัวเดิมทั้งยัง สามารถไปฝกปฏิบัติที่ศูนยฯที่อยูใกลบานไดเชนกัน นอกจากนั้นหุนยนตตาง ๆ น้ีไดพัฒนาขึ้นเพื่อให สามารถเคล่ือนยายไปใชในท่ีตาง ๆ ไดอยางสะดวกรวมถึงท่ีพักอาศัยของผูฝกปฏิบัติเองได ขอมูลการฝก ปฏิบตั ิท่ีอยูที่หุนยนตตา ง ๆ และศูนยฯตาง ๆ เมื่อนำข้ึนอยูร ะบบ cloud server แลว แพทยท ่ีรบั ผดิ ชอบ สามารถเรียกดูขอมูลของการฝกปฏิบัติไดจากที่ไหนก็ไดเพื่อการวิเคราะหแนวทางในการรักษาไดอยางมี ประสิทธิภาพมากขึ้น [เลขที่สญั ญารับทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 15 แบบ กทปส. ME-003

หุนยนตทางการแพทยสำหรับการฟนฟูสมรรถนะผูปวยโรคหลอดเลือดสมอง ผูปวยโรคระบบประสาท สว นกลาง และผสู ูงอายุ รปู ท่ี 1 หนุ ยนตทางการแพทยท ี่พัฒนาขึ้นเพื่อการฟนฟูสมรรถนะผูปวยโรคหลอดเลือดสมอง ผูพ กิ ารจาก โรคระบบประสาทสวนกลาง และผสู ูงอายุ [เลขที่สญั ญารับทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 16 แบบ กทปส. ME-003

บทท่ี 3 การดำเนินการวิจัย จากที่กลาวมาแลว โครงการน้ีมี โครงการอ่ืนท่ีชวยในการสนับสนุนการสรางหุนยนต 2 กลุมคือ หุนยนต cure robots: (รูปที่ 1) หุนยนตท่ีชวยในการฟนฟูสมรรถนะผูปวยโรคหลอดเลือดสมองและ ผูสูงอายุ และหุนยนต care robots: (รูปที่ 2) หุนยนตที่ชวยในการประเมิน ดูแล ฟนฟู และบริการทาง การแพทยแกผูสูงอายุและผูปวยโรคหลอดเลือดสมอง และมีการพัฒนาระบบเครือขาย could computing and could database management สำหรับหุนยนตท้ัง 2 ระบบแตกตาง ๆ กัน ระบบ เครือขายเดิมใชระบบเครือขาย 4G สำหรับการเช่ือมตอระหวางหุนยนตกับระบบ cloud database เน่อื งจากขอ มลู ทางการแพทยท่ีใชในการดูแลรักษาผปู วยมขี อ มลู คอ นขา งมาก ทั้งขอมูลท่ีบนั ทกึ จากระบบ sensor ตาง ๆ ของหุนยนต ที่เก่ียวของกับกิจกรรมการฟนฟูสมรรถนะสำหรับหุนยนต Cure robots และขอมูลสัญญาณชีพตาง ๆ ที่ไดจากหุนยนต Care robots เชน ความดันโลหิต อุณหภูมิรางกาย ปริมาณออกซเิ จนในเลือด สัญญาณการเตนของหัวใจ เปนตน ทม่ี ีความสำคัญในการประเมนิ สุขภาพของผุ ปวยของผูสูงอายุและผูปวยโรคหลอดเลือดสมอง และการใชบริการความรูเกี่ยวกับโรคและอาการตาง ๆ รวมถึงการทำกายภาพบำบัด และบำบดั การพูด ผานหนุ ยนต ทำใหการดูแลรักษามีประสิทธภิ าพมากขนึ้ การฟนฟูโดยใชห ุนยนตกายภาพบำบัดที่พัฒนาข้ึนเปรียบเทียมกบั การใชว ธิ ฟี น ฟแู บบปกติ ขอ มลู กาฝกปฏิบัติสามารถบนั ทกึ และสงไปไวท่ี cloud database mangagement หลักการทำงานของ หุนยนตคือ สำหรบั ทาทางที่ตองการใหฝ ก นั้น หุนยนตจะชวยผูป ว ยในการเคลอ่ื นท่เี ทาท่ีตองการ ขอมูล การฝกปฏบิ ัตจิ ะมีระบบชวยในการวิเคราะหจ ากขอมลู ท่ีสงไปท่ี cloud database เชน ชว ยวเิ คราะหวา ผปู วยทำเองมากนอ ยแคไหนหรือหนุ ยนตชวยทำเปน สว นใหญเ ปน ตน ทำใหท ราบทนั ทวี าเราควรจะมีการ กระตนุ อยา งไร เพื่อใหผ ปู วยมีความตง้ั ใจในการฝกปฏิบัตมิ ากขน้ึ อยางไร เปนตน หุนยนตทใ่ี ชใ นสว นน้มี ี 6 แบบ ทชี่ ว ยในการฟน ฟู แขน ขอ มือ ขา เปน ตน ขอมลู แรงท่ีหนุ ยนตเสริมในกรกิจการการฟน ฟูสามารถ บันทึกแบบ real-time ตามความเปนจรงิ ตามเวลาจรงิ ท่ีผูปว ยใชหนุ ยนตในการฝก ปฏิบัติ สว นในหุน ยนตท ี่ชวยประเมนิ ดแู ล ฟนฟูและบรกิ ารทางการแพทยสำหรับผูสงู อายแุ ละผูปว ยโรค หลอดเลือดสมอง ใชงานในลักษณะ telepresence/telemedicine/teleoperation หุนยนตประเภทน้ี จะมีดว ยกนั 2 แบบหลัก ๆ คือ หุนยนตท่ใี ชส ำหรับดูแลผปู วยที่บา นในกรณีทตี่ องการดูแลและเฝาระวงั บอ ยมากขึ้น แทนทีจ่ ะตองมาอยทู ่ีโรงพยาบาล หุนยนตประเภทนเี้ ราเรียกวา หนุ ยนตแบบตัง้ โตะหรอื Desktop robot นอกจากนั้นยังมีหนุ ยนตท ่ีพฒั นาขน้ึ เหมาะสำหรบั ใชในโรงพยาบาลหรือสถานพยาบาล ท่อี าจจะอยหู างไกลออกไปจากแพทยเ ช่ียวชาญเฉพาะทาง หนุ ยนตป ระเภทนเี้ รยี กวา Autonomous mobile robot ที่มรี ะบบการทำแผนทีอ่ ัตโนมตั ิ สามารถหาเสนทางเดินไปถงึ จดุ หมายทต่ี องการโดย อัตโนมตั ิ สามารถหลีกเลีย่ งและหลบหลกี การชนได ทำงานกับบริเวณท่มี ีคนปฏบิ ัติการอยูไ ด สามารถ ทำงานในลกั ษณะ telepresence/telemedicine/teleoperation และสามารถสงอาหารและเวชภณั ฑ แกผ ูป วยตามตำแหนงท่ีกำหนดได นอกจากนั้นหนุ ยนตทงั้ 2 แบบ นมี้ ีระบบฐานขอ มูลของผปู วยท่ีแพทย สามารถเรียกดปู ระวตั ิการรักษาของผปู ว ยไดตลอดเวลา รูปขางลางนมี้ ีคำบรรยายท่แี สดงถึงคุณสมบตั ิ การใชง านและฟงกชันตาง ๆ ของหุนยนตท ่ี 17 พฒั นาข้นึ และเชอ่ื มตอกับฐานขอ มูลทางการแพทยผ า นะบบเครือขาย 5G [เลขที่สญั ญารับทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] แบบ กทปส. ME-003

การฟนฟโู ดยใชหุนยนตกายภาพบำบดั ที่พัฒนาขน้ึ เปรยี บเทียมกับการใชวธิ ีฟน ฟแู บบปกติ ความสามารถหลัก ๆ ทม่ี ีอยูในหนุ ยนตกายภาพบำบดั ท่ีพฒั นาขึ้น [เลขที่สัญญารับทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 18 แบบ กทปส. ME-003

แสดงการเชื่อมโยงขอมลู การฟนฟผู า นระบบเครือขา ย 5G เม่อื ใชหุนยนตก ายภาพบำบัดท่ีพฒั นาขึ้น แตละศูนยกายภาพบำบัดที่ติดตั้งหุนยนตท่ีพัฒนาข้ึนสามารถสงผานขอมูลเขาสูงระบบ clould computering และ cloud database เพื่อชวยประมาณผลการฟนฟูไดตลอดเวลาของการปฏิบัติกิจกรรม การฟน ฟตู ามศูนยตาง ๆ ทงั้ 12 ศูนย [เลขท่ีสญั ญารับทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 19 แบบ กทปส. ME-003

ระบบจดั การขอมลู การฝกปฏิบตั ขิ องผูป ว ยโรคหลอดเลือดสมอง [เลขที่สญั ญารับทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 20 แบบ กทปส. ME-003

โครงการการทำงานของระบบ cloud computing และ cloud database สำหรับหุนยนตทางการแพทยที่ใชในการประเมิน ดูแล ฟนฟู และบริการผูสูงอายุและผูปวยโรคหลอด เลือดสมอง หุนยนตจะชวยดูแลและเฝาระวังผูปวยท่ีอาจจะมีความเปนไปไดที่จะเปนโรคเรื้อรัง และผูปวยที่ เปนโรคเร้ือรังแลวมีโอกาสกลับมาใหมหรอื ไม เชน ผูปวยที่มีแนวโนมอาจจะเปนโรคหลอดเลือดสมอง ผูปวยที่ มกี ารทางระบบประสาท และผูที่เกี่ยวกับผูสูงอายุที่ตองการการเฝา ระวัง ดูแลเปนพิเศษ การเฝาระวงั และดูแล ผปู วยโรคหลอดเลือดสมองเพื่อประเมินการกลบั มาใหมของโรคจะชวยใหก ารดูแลผปู วยแบบใกลชดิ สามารถทำ ไดตลอดเวลาโดยใชหุนยนตชวยดูแล การรักษาทันทวงทีเพ่ือลดการกลับมาใหมของโรคเลือดหลอดสมองจะ ชวยลดผลกระทบอ่ืน ๆ เชนการตองการการฟนฟูสมรรถนะหลังจากเปนโรคหลอดเลือดสมอง ทำใหชวยลด ผลกระทบกับการดำเนินชีวติ ตามปกติได การพัฒนาหุนยนตที่สนับสนุนโครงการนี้ ประกอบดวย 2 สวนใหญคือ งานทางดานวิศวกรรม และงานทางดานการแพทย ในทางดานวิศวกรรมนน้ั จะเปนการพฒั นาแพลตฟอรม หุนยนตที่มีหลากหลาย รูปแบบ และเปนอุปกรณท่ีชวยใหคุณหมอสามารถประเมิน ดูแล ฟนฟู บริการผูสูงอายุและผูปวยโรค หลอดเลือดสมอง หรือผสู ูงอายุทีข่ อสังเกตที่อาจจะมโี รคเรือ้ รงั สวนงานทางดานการแพทย คุณหมอจะนำ หุนยนตดังกลาวไปใชงานจริงและประเมินผลกลับมาเพื่อใหทีมวิศวสามารถปรับปรุงหุนยนตใหตรง เปาหมายการใชงานย่ิงข้ึนเรื่อย ๆ นอกจากนั้นยังจะมีสวนของการประยุกตใหเครือขาย 5G เพื่อชวยใน การทำ Telemedicine/Teleoperation ไดอยางสมบรู ณมากข้ึน การพัฒนาหุนยนตเพื่อชวยในการเฝาและติดตามผูปวยโรคหลอดเลือดสมองและผูสูงอายุ การ พัฒนาหุนยนตใหมีความสามารถหลากหลายมากสำหรับประยุกตใชทางดานการแพทย ซึ่งนวัตกรรม หุนยนตที่พัฒนาน้ีจะมีสวนชวยในการดูแล เฝาระวัง โดยมีเปาหมายการแกปญหาตาง ๆ ท่ีวางไว และ เปน เปาหมายทจี่ ะตอ งบรรลุตอไปในอนาคต ประกอบดว ย 1) ปญหาดา นการตองอยเู พยี งลำพงั และขาดกิจกรรมทางสังคม จากการท่สี ังคมปจจุบันผูท ่ีอยูในวัย ทำงานมักจะมีภารกิจมาก ทำใหไมส ามารถใหเวลาในการดูแลผสู ูงอายไุ ดเ ทา ท่ีควร 2) ปญหาเร่ืองการดแู ลตนเอง เนื่องจากผสู ูงอายแุ ละผปู ว ยโรคหลอดเลอื ดสมองบางรายไมส ามารถ ประกอบกิจวตั รประจำวันดว ยตนเองได เชน การอาบน้ำ เขา หองนำ้ ทำครัว เปนตน 3) ปญหาความพิการทางรางกาย และความบกพรองของความรูคดิ พบไดมากในผูปวยท่ีเปนโรค หลอดเลอื ดสมอง เชน อาจมีอาการออนแรงของแขนขา และมปี ญ หาในการสอื่ สาร 4) ปญ หาการเคล่ือนที่ ไดแ ก การเคลอื่ นท่จี ากเตยี งไปยังสวนอ่ืน ๆ ของท่ีพักอาศัย โดยผูปวยและ ผสู งู อายุบางรายอาจไมสามารถทำไดดว ยตนเอง 5) ปญ หาการประเมนิ และติดตามภาวะสุขภาพ ผปู ว ยและผสู ูงอายุจำเปนตองมีการประเมิน สัญญาณชีพและภาวะสขุ ภาพอยางสมำ่ เสมอ เพอ่ื ปองกนั การเกดิ โรคท่เี ปนอนั ตราย 6) การขาดสันทนาการ ผทู ่ีอยูบ า นคนเดยี วหรืออยูกบั คูสมรสที่เปน ผสู ูงวัยดว ยกัน มักจะขาด กจิ กรรมสนั ทนาการ ซ่ึงเปน ปจจัยสำคัญทจ่ี ะชว ยใหค ุณภาพชีวติ ดขี น้ึ 7) ปญหาการขาดการเตือน โดยเฉพาะกิจกรรมทต่ี องทำเปนประจำ เชน การรบั ประทานยา การ ออกกำลงั กาย เปนตน [เลขที่สัญญารับทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 21 แบบ กทปส. ME-003

8) ปญหาการพลัดตกหกลม ซง่ึ กอใหเ กดิ อันตรายและอาจถึงแกชีวติ ได รูปท่ี 2 แพลตฟอรมหนุ ยนตท่ีพัฒนาข้นึ สำหรับงานทางการแพทยเพ่ือการเฝา ระวังผูป วยโรคหลอดเลือด สมอง และผสู ูงอายุ และโรคเร้ือรังท่ีมักเกดิ กับผูสูงอายุ (เปนโครงการทเี่ ร่ิมตนพัฒนาในป 2562) หุนยนตท่ีพัฒนาขึ้นสำหรับประเมิน ดูแล ฟนฟู บริการผูสูงอายุและผูปวยโรคหลอดเลือดสมอง มี ดวยกันสองประเภทคือแบบ Desktop และแบบ Mobile เน่ืองจากหุนยนตเปนลักษณะ Platform ดังน้ันจึงสามารถพัฒนาโปรแกรมตามวิธีการใชงานได การพฒั นาโปรแกรมท่ีติดต้ังอยูบนหุนยนตก็เพื่อให หุนยนตสามารถทำงานในลักษณะ Telepresence และ Telemedicine ผานระบบเครือขาย 4G/5G โดยใชอปุ กรณเ ครือขา ยคนละประเภทกนั โปรแกรมที่พฒั นาขึน้ มีหลายระดบั ดงั น้ีคือ [เลขที่สญั ญารับทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 22 แบบ กทปส. ME-003

รปู แสดงโครงสรางการเช่อื มโยงอุปกรณตา ง ๆ ผา นระบบเครือขาย 5G ในโครงการหนุ ยนตท่ีชวยประเมนิ ดแู ล ฟน ฟู และบริการผูสงู อายแุ ละผูป วยโรคหลอดเลือดสมอง Desktop-type Robot ระดับที่ 1 ใชเพ่ือการทำ Telepresence และ Telemedicine ผานเครือขาย 5G สามารถวัด อุณหภูมิและความดันได โดยใชอุปกรณในทองตลาดที่สนับสนุน Bluetooth 4.0 และมี API ท่ีสามารถ พัฒนาการเช่ือมตอได ไมสามารถทำ Automatic face tracking ได มีระบบฐานขอมูลผูที่อยูในความ ดแู ลระดบั ตน ระดับท่ี 2 ใชเพื่อการทำ Telepresence และ Telemedicine ผานเครือขาย 5G โดยผาน โปรแกรม remote-operation สามารถทำ Automatic face tracking และ manual tele-operation ควบคุมหัวของหุนยนต (ดานผูปวย) ใหเคล่ือนที่ไปในทิศทางท่ีตองการได หุนยนตสามารถควบคุม อตั โนมัติจากคำส่ังดานบุคลากรทางการแพทยไดผ านเครือขาย 5G โดยสามารถวัดอุณหภูมิและความดัน ได โดยใชอุปกรณในทองตลาดที่สนับสนุน Bluetooth 4.0 และมี API ท่ีสามารถพัฒนาการเชื่อมตอได ไมม ีระบบฐานขอมลู ระดับที่ 3 ใชเพื่อการทำ Telepresence และ Telemedicine ผาน cloud service พรอมระบบ cloud database ที่สามารถเก็บขอมูลผูปวยหรือผูสูงอายุที่อยูในความดูแลไดผานหุนยนตดานผูปวย สามารถทำ Automatic face tracking และ manual tele-operation ควบคุมหัวของหุนยนตให เคล่ือนท่ีไปในทิศทางท่ีตองการไดแบบอัตโนมัติหรือแบบออกคำสั่งจากฝงบุคลากรทางการแพทย สามารถวดั อณุ หภูมแิ ละความดันได โดยใชอุปกรณในทองตลาดที่สนับสนุน Bluetooth 4.0 และมี API ที่ สามารถพฒั นาการเช่อื มตอ ได [เลขท่ีสัญญารับทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 23 แบบ กทปส. ME-003

Mobile-type Robot มีความสามารถในการทำ Tele-operation และ Telepresence ในลักษณะแบบ Desktop- type robot หุนยนต Mobile-type Robot นี้เปนหุนยนตท่ีจัดอยูในประเภท Autonomous mobile robot คือสามารถเคล่ือนที่แบบอัตโนมัติ สามารถทำแผนที่แบบอัตโนมัติบริเวณที่ใชงานได สามารถ เคล่ือนที่บนพ้ืนเรียบหรือพ้ืนเอียง (พื้นเอียงออกแบบตามมาตรฐานอริยสถาปตย) กำหนดเสนทางการ เคล่ือนที่ไดงาย และสั่งใหหุนยนตเคล่ือนท่ีไปจุดที่กำหนดให โดยหุนยนตสามารถหาเสนทางไปยัง ตำแหนงที่กำหนดเองได มีระบบปองการการชน หลีกเล่ียงส่ิงกีดขวาง ความสามารถทั้งหมดสามารถส่ัง และวางแผนผา นระบบเครือขายคอมพวิ เตอรท ้ัง WiFi/4G/5G มีระบบปองกันการชนและหลีกเล่ียงสง่ิ กีด ขวางท่ีมีประสิทธิภาพ นอกจากน้ันเรายังสามารถควบคุมหุนยนตแบบระยะไกล Tele-operation ผาน ระบบเครือขายคอมพิวเตอรแบบ cloud service ได และเนื่องจากหุนยนตมีลักษณะเปนแพลตฟอรมท่ี พัฒนาขึ้นเองท้ังหมด ดังนั้นการปรับเปล่ียนหุนยนตใหสามารถใชงาน application ไดหลากหลาย (อาจจะตองใชเ วลาในการพฒั นา application ดงั กลา วนนั้ ดวย) หุนยนตที่จะนำมาใชในการทดสอบรวมกับ โครงการ 5G กับงานหุนยนตทางการแพทยที่ใชในการ ฟน ฟสู มรรถภาพผปู วยโรคหลอดเลอื ดสมอง หุนยนตทช่ี ว ยในการฟน ฟสู มรรถนะผปู ว ยโรคหลอดเลือดสมอง หุนยนตที่พัฒนาข้ึนมี 2 ลักษณะคือแบบ Exoskeleton คือแบบสวมใสหรือแบบโครงราง และ แบบจับท่ีปลายหรือ End-effector โดยหุนยนตท่ีพัฒนาขึ้นน้ีใชสำหรับฟนฟูแขน ขอมือ และขา ซึ่ง ขณะนพี้ ัฒนาขึ้นมาทัง้ หมด 6 แบบ ใหเ ลือกใชแลว แตค วามเหมาะสมสำหรบั การฟนฟสู มรรถนะผปู วยโรค หลอดเลือดสมองแตละประเภท และ Mobile Robot Platform สำหรบั ใชกับงานทางการแพทย คอื 1) Upper-limb Exoskeleton, (TRL8) 2) Lower-limb Exoskeleton, (TRL8) 3) Wrist Exoskeleton, (TRL8) 4) Master-Slave Wrist Exoskeleton, (TRL7) 5) Single plane upper-limb end-effector (TRL 8) 6) Multi-plane upper-limb end-effector (TRL 7) 7) Intelligent Mobile Robot Platform for Medical Applications [เลขท่ีสญั ญารับทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 24 แบบ กทปส. ME-003

หนุ ยนต Upper-limb Exoskeleton หนุ ยนต Wrist Exoskeleton version 1 [เลขที่สญั ญารับทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 25 แบบ กทปส. ME-003

หนุ ยนต Wrist Exoskeleton version 2 หุนยนต Master-Slave wrist Exoskeleton (Bi-manipulation) [เลขท่ีสัญญารับทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 26 แบบ กทปส. ME-003

หุน ยนต Lower-limb Exoskeleton หุนยนต Single Plane End-effector upper-limb หุน ยนต Multi Plane End-effector upper-limb [เลขที่สญั ญารับทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 27 แบบ กทปส. ME-003

การใชงานหนุ ยนตทต่ี ิดต้ังในโรงพยาบาลตาง ๆ ภายใตการควบคุมของทีมแพทยด ังน้ี ศูนยเวชศาสตรฟ นฟู สวางคนิวาส สภากาชาดไทย ศูนยเวชศาสตรฟนฟู โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ ศนู ยเ วชศาสตรฟ นฟู โรงพยาบาลพระมงกุฎเกลา ศูนยเวชศาสตรฟนฟู คลินิกศูนยแพทยพัฒนา ศนู ยเ วชศาสตรฟ นฟูโรงพยาบาลกลาง ศูนยเ วชศาสตรฟนฟโู รงพยาบาลเชียงใหม ศนู ยเ วชศาสตรฟ นฟูโรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชเทวี ณ ศรรี าชา สภากาชาดไทย ศนู ยเวชศาสตรฟ นฟโู รงพยาบาลศรนี ครินทร คณะแพทยศาสตร มหาวิทยาลัยขอนแกน ศนู ยเวชศาสตรฟ นฟูโรงพยาบาลชลบรุ ี ศนู ยเวชศาสตรฟนฟูโรงพยาบาลหาดใหญ สถาบันประสาทวิทยา โรงพยาบาลตากสิน หุนยนตที่ใชในการทดสอบระบบ Telepresence และ Telemedicine สำหรับผูปวยโรคหลอด เลือดสมองและผูส ูงอายุ (ใชก ับโควดิ -19) ระบบหนุ ยนตและระบบทางการแพทย เปนอุปกรณทางการแพทยท่ีชวยในการขยายการบริการ งานทางการแพทย โดยเฉพาะชวยในการเฝาระวังผูที่คาดวาจะติดเชอ้ื หรือผูติดเช้ือแลวก็ตาม เมื่อผูสงสัย วาจะติดเชื้อหรือผูติดเช้ือแลวก็จำเปนจะเปนตองมีการเฝาระวัง โดยจะจัดใหอยูในบริเวณท่ีควบคุมเปน พิเศษเพื่อปองกันการแพรกระจายของเชื้อไวรัสดังกลาว เน่ืองจากมีผูติดเช้ือจำนวนมากข้ึนเรื่อย ๆ และ อยูหลักหลายโรงพยาบาล เชนโรงพยาบาลที่อยูในแหลงทองเท่ียวเปนตน ดังน้ันการเฝาระวังน้ีจะตองใช บคุ ลากรทางการแพทยจำนวนคอนขางมากเชนกัน โดยที่บุคลากรทางการแพทยเหลานี้จำเปนจะตองเขา ไปอยูในบริเวณที่ปองการการแพรเชื้อ ทำใหบุคลากรทางการแพทยน้ันมีโอกาสติดเช้ีอได รวมถึงบุคคล [เลขท่ีสัญญารับทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 28 แบบ กทปส. ME-003

เกี่ยวของอื่นเชน ลามภาษาจีนท่ีมาชว ยในการสื่อสาร ดังน้ันหุนยนตที่พฒั นาเปนอปุ กรณทางการแพทยได ถูกออกแบบมาเพื่อชวยในการเฝาระวังอาการของผูปวยแบบอัตโนมัติ มีอุปกรณวัดสัญญาณชีพที่จำเปน คือ วดั อุณหภมู ิรางกาย และ วดั ความดันโลหิต หนุ ยนตทางการแพทยน้ีจะเปนสอื่ การในการติดตอสื่อสาร ระหวางผูปวยภายในและแพทยหรือบุคลากรทางการแพทยที่อยูดานนอก หรือท่ีอยูหางไกล (Telepresence) เพือ่ เปนการลดความเสย่ี งในการติดเชื้อ หุนยนตแบบตั้งโตะ (Ninja robot) ทีใ่ ชในการประเมิน ดูแล ฟน ฟู และบรกิ ารผสู งู อายุและผูป วยโรค หลอดเลือดสมอง เผ่ือทดสอบการใชงานผานระบบเครือขาย 5G [เลขท่ีสญั ญารับทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 29 แบบ กทปส. ME-003

หนุ ยนตแบบ Autonomous Medical Robot ผานเครอื ขา ย 5G และคณุ ลักษณเฉพาะของหุนยนต ที่ใชท ดสอบในโครงการ หนุ ยนต Healthcare และ Telemedicine แบบ Desktop (ซา ยมอื ) และหุนยนตแบบ Mobile (ขาวมือ) ลักษณะการใชง านท่ัวไปแบบ Telepresence และ Telemedicine [เลขที่สัญญารับทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 30 แบบ กทปส. ME-003