สนทนาภาษาธรรม เล่ม 13

2๒0๐0๐ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๒20๐๑1 ๒๒๘. หนหู รอื ดิฉนั คำตอบ (๑) การพฒั นาจติ ใหเ กดิ สมาธปิ ญ ญาเหน็ แจง ควรนำตวั คำถาม กราบเรียน อาจารยดร. สนอง ท่เี คารพ เองเขา ฝากตวั เปน ศษิ ยแ ละขอรบั กรรมฐานจากครบู าอาจารยผ มู ี หนมู ีเรือ่ งจะใหอาจารย แนะนำคะ ประสบการณจ ะไดผ ลสมั ฤทธมิ์ ากกวา ขอใหผ ตู อบปญ หาแนะนำ ๑. ตอนนี้ ดฉิ นั เพงิ่ เรม่ิ ฝก นงั่ สมาธคิ ะ เพงิ่ เรม่ิ ศกึ ษา แลว เทคนคิ การฝก จติ ให ลองทำ ทำแบบรวมจติ ไปที่ใดทีห่ นึ่งกอ น เชน ที่ปลายจมกู หรือ (๒) ประสงคไ มใ หบ าปตดิ ตวั ไปถงึ ชาตหิ นา ตอ งไปบอก กลางอก เปน ตน หลังจากนน้ั เพิง่ รวู ามอี ีกแบบ คือ การดจู ติ ความจริงและยอมรับผิดกับพี่ผูเปนเจาของทรัพย ดวยการขอ ปญ หากอคอื ดิฉนั สบั สน ไมร จู ะลำดบั อยา งไรกอ น เพือ่ ใหเ กิด ชดใชหนี้ หรอื ขอใหเขายกหนีใ้ ห หากเมือ่ ใดเจา ของทรพั ยก ลา ว สมาธิ เพราะเพง่ิ ลองน่ัง เลยอยากใหอ าจารยแ นะนำเทคนคิ ให วาจาใหคุณชดใชหน้ีท่ีเอาไปเปนตัวเงิน หรือ หนอยคะ กลาววาจายกหนีใ้ ห คณุ ก็พน ผดิ และตอ งไม ประพฤติอทนิ นาทานเชนนีอ้ กี ๒. ดิฉนั เคยทำไมด ี ตอนสมัยมัธยม เคยมีเงินไมพอซื้อ ของ กอ เลยหยิบเอาเงินท่ีพว่ี างไวใ นเกะไป จะไถโ ทษยงั งัย เพ่อื (๓) ในฐานะท่ีผูถามปญหาเปน ไมใ หบ าปน้ี ตดิ ตัวเราไปชาตหิ นา คะ ฆราวาส และมไิ ดป ระพฤตผิ ดิ ศลี ๕ ไมถ อื วา เปนบาป เหตุที่เกิดความรูสึกวาผิดในเร่ืองท่ี ๓. ดฉิ ันเคยชอบผูชายคนเดียวกบั เพ่อื น สุดทายกอเคย บอกเลาไป สาเหตุเกิดจากผูถามปญหามีความเห็นผิด (มิจฉา ก๊ิกกันนดิ ๆ แตกอเลกิ ไปเพราะอยไู กลกันมาก และเพ่ือนทีช่ อบ ทฏิ ฐิ) นน่ั เอง ผูชายคนเดยี วกัน กอ รู แตเ ขากอ ไมวาอะไร แลว กอ ยังสนิทกับ เราเหมอื นเดมิ แตเ รากอ รสู กึ ผดิ ในใจตลอดเวลา เพราะเราเลอื ก ใจตองใหขาดจากความเกีย่ วความขอ ง เพื่อน ไมเ ลือกคนนัน้ อาจารยแนะนำวา เราจะไถโทษยงั งยั เพือ่ ตัดน้ำยงั ตัดไมข าด สายสวาทตัดขาดอยางไร ไมใ หเ รารสู กึ แยทกุ คร้ังทีน่ ึกถงึ เรอ่ื งน้ี หรอื วา เราเอาดอกไมไป ขอขมาเพือ่ นดคี ะ คือไมอยากรูสึกบาปตอ เพอ่ื นคะ ตัดบวั กย็ งั ไวใย ตัดนำ้ ใจยงั มีเมตตา มเี มตตาอยู ก็ขอ งอยู ก็ติดอยนู ัน้ แหละ กราบขอบคุณอาจารยมากมายลวงหนานะคะ

2๒0๐2๒ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : 2๒0๐3๓ ๒๒๙. เปนฆราวาสหรือเปน นักบวช วิปส สนาเศรา หมอง (วปิ ส สนูปกเิ ลส) ซึง่ มักจะเกิดกบั ผทู เี่ ขาถงึ วิปสสนาญาณอยางออน หากหวังความกาวหนาในการพัฒนา คำถาม วิปสสนาญาณใหแจมใสตองกำหนดสิ่งท่ีถูกเห็น ดวยจิตน้ันวา กราบเรียนทานอาจารยสนอง วรอุไร ที่เคารพ “เห็นหนอๆๆๆ” จนกระท่งั ดวงแกว นั้นหายไป แลว ดงึ จติ กลับมา กระผมนายถาวร พระสวาง ไดปฏิบัติกรรมฐานมาได สอู งคบ รกิ รรมเดมิ สิบกวาป ไดมีคำถามอยากเรียนถามทา นอาจารยด ังนี้ (๒) เรียกวาเปน วิปสสนูปกิเลส เชนเดียวกันกบั ขอ (๑) ๑. การปฏิบัตใิ นชวง ๓ ปแ รก ขณะทเ่ี ดินจงกรมอยูก็ เมือ่ ความเย็นเกิดขน้ั ควรกำหนดวา “เย็นหนอๆๆๆ” ไปเรอ่ื ย ๆ จนความเยน็ หายไป เมอ่ื รสู กึ ตวั เบา ควรกำหนดวา “เบาหนอๆๆ” เกดิ ความอศั จรรยข นึ้ คอื ในขณะนน้ั ปรากฏวา ไดเ หน็ ดวงแกว ไหล ไปเร่ือย ๆ จนอาการรสู ึกวาตวั เบาหายไป และเชน เดยี วกนั เมอ่ื ออกมาใสสวาง ซง่ึ ในปจ จุบันกย็ ังปรากฏอยเู ชน เดมิ เหตกุ ารณ เหน็ แสงสวา งพงุ ออกมาครอบตวั ควรกำหนดวา “เหน็ หนอๆๆๆ” เชนน้ีถือวาไดปฏิบัติถึงลำดบั ใดแลว และควรจะปฏิบัติอยางไร เร่ือยไปจนกวาแสงสวางท่ีพุงออกครอบตัวหายไป แลวดึงจิต ตอ ไป กลับมาสูองคบริกรรมเดิมทุกครั้งเมื่อเกิดวิปสสนูปกิเลส (แสง สวาง ความอม่ิ ใจ ความรู ความสงบกายและใจ ความสบาย ๒. ขณะที่น่ังกรรมฐานเวลาประมาณตี ๓ ไดเกิด กายสบายใจ ความนอ มใจเชือ่ ความเพียรทพี่ อดี ความชัดของ เหตุการณอีกเหตุการณหนึ่งข้ึน คือ รูสึกเหมือนมีความเย็น สติ ความวางใจเปน กลางและความพอใจ) ตองบริกรรมหรือ บริเวณศีรษะแลวคอยๆไหลลงมาคลายของเหลวมาอุดอยู ที่ กำหนดตามอาการทเ่ี กดิ ขน้ึ กบั จติ จนสงิ่ เหลา นห้ี ายไป วปิ ส สนา ลำคอ กระผมกไ็ ดกำหนดคำบรกิ รรมตอไป ความเยน็ นั้นกไ็ หล ญาณจงึ จะมกี ำลงั มากขึ้น จิตจึงจะเปนอิสระตอกิเลสเหลา นีไ้ ด ลงมายังหนาอกแลวคอยๆหายไป รูสึกตัวเบา แลวก็ผมไดเห็น แสงสวา งพงุ ออกครอบตวั เราไว อยากทราบอาการเชน น้ี อาการ ใครจะวา ชั่วก็ตามที ใครจะวาดีก็ตามชงั ที่เกิดข้ึนกับกระผมเชนนี้เรียกวาอะไร และควรปฏิบัติตอไป อยูอยา งนน้ั แหละ ไมมดี ี ไมม ชี วั่ ตามใครทง้ั น้ัน อยา งไร โลกธรรมถูกตอ งไมห ว่ันไหว สบายตวั คนเดียวก็พอ ขอกราบขอบพระคณุ ทา นอาจารยไว ณ ท่ีนี้ คำตอบ (๑) ท่เี หน็ ดวงแกวไหลออกมาใสสวา งนั้นเปน สงิ่ ทที่ ำให

2๒0๐4๔ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : 2๒0๐5๕ ๒๓๐. จติ ใตส ำนึกกบั จิตสำนกึ กับการบำเพ็ญ บารมีของทานอาจารยในทุกๆ กิจที่กระทำเพ่ือ พระพุทธศาสนาคะ คำถาม กราบเรียน ทา นอาจารย ดร.สนอง ท่เี คารพ คำตอบ ดฉิ นั มคี ำถามทจี่ ะขอรบกวนสอบถามทา นอาจารยด งั น้ี (๑) เปน สญั ญาเกา ทจี่ ติ เกบ็ บนั ทกึ ไว จติ ไดใ ชส ญั ญาเกา คะ สงั่ รางกายใหปดไฟปดประตูโดยขาดสติกำกบั พฤตกิ รรม ๑. การทบ่ี างครง้ั เราทำอะไรไปในชวี ติ ประจำวนั เชน การ (๒) เรยี กวา จิตมอี วิชชาได (๓) ผตู อบปญ หามไิ ดเ รยี นวชิ าจติ วทิ ยาใด ๆ จงึ ไมท ราบ ปด ไฟ ปด ประตู แลว เราขาดสตคิ อื เราจำไมไ ดว า เราไดท ำไปแลว อาจจะตอ งเดนิ ยอ นกลบั ไปดอู กี ครง้ั ทำนองน้ี อยากทราบวา กรณี สมมตุ บิ ญั ญตั ทิ เ่ี ขาใชเ รยี กกนั ในหมนู กั จติ วทิ ยา แตผ ตู อบปญ หา แบบน้ี ‘รปู ’ ของเราน้ันขณะนน้ั ทำกิจนน้ั ไปไดอยา งไรคะ โดยที่ ขอสมมตุ เิ รยี กวา จติ ก่ึงสำนึก เหมือนจิตไมไ ดร บั รกู ารทำนัน้ แตรูปไดทำไปจรงิ ไดอ ยางไรคะ ๒๓๑. ความสงสัยเปนนิวรณธรรม ๒. การทค่ี นเราทำอะไรตามสญั ชาตญาน จะเรยี กวา ทำ ไปโดยเปน อวชิ ชา ไดไหมคะ คำถาม กราบเรยี น ดร.สนอง ๓. ระหวา ง จติ ใตส ำนึก กบั จติ สำนึก ดูเหมือนวา มีจิต ตอนกระผมน่งั สมาธิ จติ น่ิงสงบ มีสติอยตู ลอด ในการ อกี ประเภทนงึ คอื จติ ทร่ี เู ฉยๆ ทไี่ มใ ชท งั้ จติ ใตส ำนกึ และจติ สำนกึ ใชหรือไมคะ เพราะมีความรูสึกวา จิตใตสำนึก เราควบคุมไม นงั่ สมาธิ พอนง่ั ไปสกั พกั มคี วามรสู กึ วา มคี วามเยน็ เขา มาทขี่ าทงั้ ได แตจิตสำนึกก็เหมือนวามันจะมีการคิดปรุงแตงปนอยูตาม สองขาง ตัวกอ รูส ึกเบา เกิดความสงสัยขน้ึ กับจิต พอเกดิ ความ ประสบการณ แตบ างทมี นั กเ็ หมอื นวา มแี คก ารรอู าการเฉยๆ นน้ั สงสัย ความเบาตวั กอ หายไป ความรสู กึ เย็นทีก่ ายและขาก็หาย เลยสงสัยวาในดานจิตวิทยาเขาเรียกวาการรูเฉยๆ น้ันวาอะไร ไป ความปวดขาก็ตามมา ผมพยายามนั่ง ตอสูกับความปวด คะ เหมอื นท่ี ดร.สนองไดบ อกไวใ นหนงั สอื สมาธมิ าอยกู บั ความปวด กราบ ขอบพระคณุ ทา นอาจารยท เ่ี มตตาชว ยตอบปญ หา ใหผูที่ยังสงสัยอยูไดผอนคลาย ความสงสัย และขออนุโมทนา

2๒0๐6๖ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๒20๐7๗ ท่ขี า แลว ภาวนา ปวดหนอๆๆ ความปวดกอ หนกั ขนึ้ ๆ เร่ือยๆๆ กราบเรยี นสาธชุ นทกุ ทา น ลักษณะเปนมาสามวันแลวอาการเจ็บปวดกอไมหายไป มีความ รสู กึ กงั วล หลงั จากนง่ั สมาธทิ กุ ครง้ั วา จะเอาความเจบ็ ปวดออก ชมรมฯ มนี โยบายทจี่ ะเผยแผธรรมะสูสังคม ดว ยการ ไปไดอยา งไร จัดงานบรรยายธรรมเปนธรรมทาน และผลิตส่ือที่สง เสริมการ พัฒนาคุณธรรมจริยธรรม เชน หนังสือ, เทปคลาสเส็ท, ซีดี, ขอความกรุณาแนะนำในขอสงสัย และช้ีแนะในการ MP3 และบรจิ าคเปน สาธารณกศุ ลไปยงั สถานทตี่ า งๆ เปน จำนวน ปฏบิ ตั ิ ใหก ระผมดวย มาก คำตอบ ทา นสามารถมสี ว นรว มเปน สมาชกิ ชมรมได ไมว า จะเปน เหตุที่นั่งภาวนาอาการปวดที่ขายังไมหายไป น่ันเปน เพศใด วัยใด ไมจ ำกดั ความรู เชอ้ื ชาตแิ ละศาสนาดว ยการสละ แรงกาย แรงใจ และรวมบรจิ าคเพ่ือเปน เจาภาพ ในการจดั เครื่องบงช้ีวา กำลังของสมาธิยังไมกลาแข็งจึงควรเพิ่มกำลัง งานธรรมบรรยาย เปนเจาภาพในการบริจาคหนังสือไปยังหอง ของสมาธิ ดวยการเปลี่ยนอิริยาบถจากการนั่งภาวนาไปอยูใน สมุด หรือวัดตา งๆ เปนตน ตามกำลังศรทั ธาของทา น หรอื เขา อิริยาบถเดินจงกรม สลับกันไปเรื่อย ๆ จนกระท่ังจิตมีกำลัง รวมกิจกรรมตา งๆ ของชมรม โดยไมเ สยี คาใชจายใดๆ ของสมาธกิ ลาแขง็ จนถงึ ระดับทอี่ ยูเหนอื ทุกขเวทนา (ปวดขา) ไดแลว เมื่ออาการปวดทขี่ าเกิดขึน้ ตองกำหนดวา “ ปวดหนอๆ ทา นผมู จี ติ ศรทั ธาตอ งการหนงั สอื และสอ่ื ธรรมทานของ ๆๆ ” ไปเรอื่ ย ๆ อาการปวดดังกลา วจึงจะหายไปได ชมรมกลั ยาณธรรม กรณุ าติดตอ ศลี มอี ยู ๓ แบบ คือ สัมปต ตวิรตั คืองดเวนเอาเอง ชมรมกัลยาณธรรม ต้งั ใจงดโดยไมต อ งขอศีลจากพระ ๑๐๐ ถ.ประโคนชยั ต.ปากน้ำ อ.เมือง จ.สมุทรปราการ สมาทานวิรตั คือ สมาทานศีลกับพระ ๑๐๒๗๐ โทร. ๐๒-๗๐๒-๗๓๕๓ และ ๐๒-๗๐๒-๙๖๒๔ สมทุ เฉทวริ ัต คือ ศีลของเหลา พระอรยิ เจา โทรสาร. ๐๒-๗๐๒-๗๓๕๓ และ๐๒-๗๐๒-๘๗๖๓ หรอื ไมตอ งสมาทานอกี แลว ชมรมกลั ยาณธรรม ๘๙/๖-๗ ซอยศกึ ษาวิทยา ถ.สาธรเหนือ แขวงสีลม เขตบางรกั กทม. ๑๐๕๐๐ โทร. ๐๒-๖๓๕-๓๙๙๘ โทรสาร. ๐๒-๒๖๖-๓๘๐๗

๒20๐8๘ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ผลงานเลมอนื่ ๆๆ ของชมรมกัลยาณธรรม . ทางสายเอก (ฉบบั ภาษาไทยปกแข็ง, เลมเล็ก, สองภาษา, และฉบบั ภาษาอังกฤษ) ... บันทกึ สนทนาธรรม ตามรอยพอ, ศีลและปญ ญา การใชช ีวติ ทค่ี ุมคา, ชวี ติ ยืนยาวอยา งมคี ุณคา มาดสดใสดวยหัวใจเกนิ รอย, ดูรหู น่ึงพรรษา . สนทนาภาษาธรรม เลม ๑ - ๑๒ . อญั มณแี หงชีวติ , ประวตั ทิ านพระอาจารยม่นั ............ อรยิ มรรค และ การปฏิบตั คิ ือบทพสิ ูจน ชวี ติ หลงั ความตาย ชีวิตใหมท ี่ตอ งเตรยี มตวั วิธีอยเู หนือดวง และโอวาทส่ขี องเหลยี วฝาน อุบายทำใหจ ติ สงบและกระจกสองกรรมฐาน ดวงดวี ิถีพทุ ธ, มหศั จรรยแหง จิต, ธรรมะภาคปฏบิ ตั ิ สันติวรบท และอรยิ ธรรม, คนดที โี่ ลกตอ งการ รวมรสบทธรรม, การพัฒนาศักยภาพในวัยศึกษา ตายแลวไปไหน, บริหารใจเพอื่ สรา งจิตสำนึก สติ ๕ อยาง และ บทโศลกแหง พุทธอิสระ บารมีธรรมสคู วามสำเรจ็ , เด็กหญิงพมิ พวดี ใหทานเพ่ืออะไร, พระคริ ิมานนทสตู ร ปฏิบตั ใิ นชวี ิตประจำวนั , เรม่ิ ตนภาวนา ฯลฯ นอกจากนม้ี ีเทปคำบรรยาย, ซดี ี และ MP3 อีกจำนวนมาก ตดิ ตอไดท ่ี ชมรมกัลยาณธรรม โทร. ๐๒-๖๓๕-๓๙๙๘ และ ๐๒-๗๐๒-๗๓๕๓ www.kanlayanatam.com