สนทนาภาษาธรรม เล่ม 13

1๑0๐๐0 : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : 1๑0๐๑1 ๑๑๒. ไมฆาสัตวแตตดั ตนไม ๑๑๔. แกไขตัวเอง คำถาม คำถาม การรกั ษาศลี หา หรอื ศลี แปด ไมฆ า สตั วแ ตต ดั ตน ไมห รอื ในสถานการณบานเมืองปจจุบัน จะนำธรรมะเขาไป ถอนหญา ไดห รอื ไม แกไขอยางไร บา นเมอื งจงึ สงบสุขอยางเดิม คำตอบ คำตอบ ตอบวา ได หากการตัดตนไมน้ันมิไดทำใหสัตวตอง พระพทุ ธะ มไิ ดสอนใหเ อาธรรมะไปแกไ ขบคุ คลอื่น แต ตาย สอนใหบ คุ คลอน่ื เอาธรรมะมาแกไ ขทต่ี วั เอง หากตวั เองมเี มตตา เกดิ ขน้ึ ไดแ ลว ปญหาทย่ี กขน้ึ มาถาม ยอ มหมดไปเปนธรรมดา ๑๑๓. อุทิศบญุ ใหผ ลู วงลบั ๑๑๕. ความผดิ ปกติ คำถาม การอุทศิ กศุ ลใหแ กบ รรพบรุ ุษทุกครงั้ กศุ ลนบี้ รรพบุรุษ คำถาม เวลาถายรูปทำไมมีลำแสงพาดในรูป บางทีก็เปนดวง ทตี่ ายไปรอยกวาปจ ะไดร บั ไหม (ตอนนี้อายุ ๘๐ ปแลว) ขาวๆ หลายขนาด หรอื มรี ปู กงจกั รอยภู ายใน คำตอบ บรรพบรุ ษุ ทตี่ ายไปเกดิ ในภพใหม หากอยใู นสถานะทร่ี บั คำตอบ เปน ความดอ ยคณุ ภาพของกลอ งถา ยรปู หรอื เปน ความ บญุ กศุ ลได แลว เขามาอนโุ มทนาบญุ ทม่ี ผี อู ทุ ศิ สง ไปให เขากไ็ ดร บั บุญ ผิดปกตขิ องภาพท่ีถกู ถา ย

1๑0๐๒2 : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๐0๓3 ๑๑๖. ผิดหรอื ไมผ ดิ อางตนเปนพระพุทธเจา ขอทานชวยใหความรูความกระจางใน เรอ่ื งนดี้ วย คำถาม การท่ีพระทำนายดวงชะตาใหฆราวาส เปนการผิดศีล คำตอบ ผใู ดอา งตวั วา เปน พระพทุ ธเจา เปน ความเหน็ ถกู ของเขา หรือไม (โดยฆราวาสไมไดขอใหทำนาย) และถาฆราวาสขอให ทำนาย กรณนี ใี้ ครผิด แตห ากผูถามปญ หาประสงคจะรวู า เขาเปน ดงั ทีอ่ า งน้นั หรือไม ตอ งอยูดวยกันกับเขา และดูปฏิปทาของเขาไปนานๆ แลวความ คำตอบ จรงิ จึงจะปรากฏข้นึ ได ผิดวินัยท่ีพระพุทธะบัญญัติไว มิใหสงฆสาวกประพฤติ ผูรู รูวาในโลกธาตเุ ดยี วกัน มพี ระพทุ ธเจา อบุ ัติไดเ พยี ง ติรัจฉานวิชา แตสมมติสงฆบางทานทำใหชีวิตตกต่ำ ดวยการ องคเดียว ประพฤตติ ริ จั ฉานวชิ า ตกตำ่ ทงั้ ในชวี ติ นแี้ ละตกตำ่ ทง้ั ในชวี ติ หนา ซงึ่ เปน เรือ่ งของเขาทเี่ ขายินดีพอใจท่ีจะทำชวี ติ ใหเ ปนเชน นัน้ ๑๑๘. นัน่ นะ ซิ อน่ึง ฆราวาสใดรองขอใหภิกษุประพฤติติรัจฉานวิชา คำถาม แลวภกิ ษปุ ระพฤตติ ามที่ฆราวาสรองขอ ภกิ ษรุ ูปน้ันละเมิดพุทธ การถอื ศลี แปด ตอ งงดการมเี พศสมั พนั ธก บั คนรกั แลว บัญญัติ แตหากเปนตรงขาม พระสงฆรูปนั้นมิไดประพฤติผิด พทุ ธบัญญตั ิ จะมีลกู หลานสืบวงศต ระกูลไดอ ยางไร ๑๑๗. พระพุทธเจา องคไหน คำตอบ น่ันนะซิ หากผูถามปญหาประสงคจะมีลูกมีหลานเอา คำถาม ที่เนปาลมีคนนับถือหนุมคนหน่ึง ที่แตงตนเปนผูถือศีล ไวสืบวงศตระกูล สมาทานแคศีล ๕ ก็เพียงพอท่ีจะพัฒนาจิต วิญญาณของตัวเอง ใหเขาถึงความเปนอริยบุคคลข้ันตนและ ข้ันกลางไดแลว

1๑0๐๔4 : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๐0๕5 ๑๑๙. ไมกนิ เนอ้ื สตั ว ๑๒๐. บุญไมบริสุทธ์ิ คำถาม คำถาม การไมกินเนอ้ื สัตว จดุ ประสงคเ พื่อไมอยากเบียดเบยี น เงินจากการลงทนุ หุน นำมาบริจาคมอี านสิ งคเ พยี งไร ชีวิตสัตวและเพื่อสุขภาพ จะมีผลดีในการปฏิบัติธรรมอยางไร คำตอบ ควรปฏิบัติหรอื ไม การบรจิ าคทรพั ยถ อื วา เปน การใหท รพั ยเ ปน ทาน ผใู หไ ด คำตอบ บญุ การเลนหุนในทางธรรมถือวาเปนอบายมขุ ฉะนัน้ เงินกำไร ไมกินเน้ือสัตวมีผลดีตรงท่ี ระยะเวลาการยอยอาหาร ที่ไดจากการเลนหุน จึงเปนเงินที่ไมบริสุทธ์ิ เมื่อเอาไปบริจาค เปนทานก็เปนทานที่ไมบริสุทธิ์ บุญท่ีเกิดขึ้นจากการใหทรัพยไม จนหมดหดส้ันเขา แลวจะไดมีโอกาสปฏิบัติธรรมเพิ่มมากข้ึน บรสิ ทุ ธิ์เปน ทาน กเ็ ปนบญุ ที่ไมบริสุทธดิ์ ว ย ปฏิบัติธรรมอยูในปาจะไมมีกลิ่นตัวที่ทำใหสัตวระแวงภัยและ ไมเขาทำราย ไมกินเน้ือสัตวยังทำใหอาพาธลดลง ฯลฯ ตางๆ ๑๒๑. ทำบญุ โดยไมบอกชื่อ เหลานี้เปนผลดีตอการปฏิบัติธรรม หากผูถามปญหาสะดวกใน การบริโภคมังสวิรัติ และไมทำใหผูอยูรอบขางตองเดือดรอนก็ คำถาม สามารถประพฤตไิ ด อนง่ึ การบรโิ ภคเนอ้ื สตั วห รอื ไมบ รโิ ภคเนอื้ การทำบุญไมต องบอกชือ่ มอี านิสงคเพยี งไร สัตว ทำใหบ รรลุความเปน อริยบุคคลไดเ ชน เดียวกนั คำตอบ นำ้ ในน้ำนิ่ง จะเห็นปลา เห็นทรายชดั ไมระบุช่ือแลวทำบุญ ไดอานิสงคมากกวาทำบุญดวย ถาน้ำกระเพือ่ มกไ็ มเ ห็น การระบุชื่อ เชนซื้อเกาอ้ีถวายวัด แลวเอาช่ือไปติดไวท่ีเกาอ้ี เปรียบกบั จติ ทีเ่ ปนหนึง่ หยดุ นง่ิ ยอมรูหมด มีอะไรรูห มด ไดบญุ นอ ยกวา ไมเ อาช่ือตดิ ไวท ่ีเกาอี้ไดบญุ มากกวา รจู ติ ผูอนื่ ตอ งทำใหเ ปน วสีจึงจะรไู ดต ลอด ยกเวนระบุช่ือเพื่อใหปฏิคาหก อุทิศบุญกุศลให ไมอ ยใู นเง่ือนไขนี้

1๑0๐๖6 : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๐0๗7 ๑๒๒. ความตั้งใจ ๑๒๔. ตายแลว ไปไหน คำถาม คำถาม การสวดมนตกอนนอนกับการสวดมนตหลังตื่นนอน มี คนตายแลวไปไหน กลบั มาเกดิ อีกหรือไม ผลกบั ภาวะจิตหรอื ไม คำตอบ จิตเมื่อหลุดออกจากรางกายแลว จะโคจรไปตามแรง คำตอบ ความตง้ั ใจในการสวดมนตก อ นนอน กบั ความตงั้ ใจสวด ผลักดนั ของกรรม หากจิตมอี กุศลกรรมเปน แรงผลักดนั จติ จะ โคจรไปไดรางอยูอาศัยในทุคติภพ แตหากจิตมีกุศลกรรมเปน มนตห ลงั ตนื่ นอน เวลาใดสวดมนตด ว ยความตง้ั ใจมากกวา เวลา แรงผลกั ดนั จติ จะโคจรไปไดร า งอยอู าศัยในสคุ ตภิ พ หากจิต นั้นจิตมีสติเกิดขึ้นมากกวา ดังน้ันตองถามตัวเองและตอบตัว มีศลี ๕ เปนแรงผลักดนั จติ จะโคจรไปไดรา ง เองใหไดว า เวลาไหนทตี่ ัวเองตั้งใจสวดมนตม ากกวากนั อยอู าศัยในภพมนุษย ๑๒๓. เห็นผิด-เหน็ ถกู ๑๒๕. ตายเปลอื ย คำถาม คำถาม จิตของเรามีตัวตนหรอื ไม ขณะขาดใจตายไมไ ดใสเสอื้ ผา ตอนจติ ออกจากรา งจะ คำตอบ ไดใ สเสอ้ื ผา ไหม แลวตอ งทำบุญอยา งไร ผใู ดเหน็ ผดิ ผนู นั้ เห็นจติ วา มีตัวตน ตรงกันขา มผูเห็น คำตอบ ถกู เหน็ วาจิตไมใชตัวตน คนท่ีไมไ ดสวมเส้ือผา หากขาดใจตายแลว ไปอบุ ตั เิ ปน สมั ภเวสี จะไมม ีเสือ้ ผาสวมใส

1๑0๐๘8 : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๐0๙9 ผูใดมีเส้ือผาสวมใส หากขาดใจตายแลว หวนกลับมา ๑๒๗. ชวนไดเ ม่อื เขาศรัทธา เกิดเปน มนษุ ยแรกเกดิ จะไมมีเสื้อผาสวมใส คำถาม ผูใดมีเส้ือผาสวมใส หากขาดใจตายแลว ไป จะชกั ชวนคนทีม่ มี ิจฉาทฐิ ิใหม ามสี มั มาทิฐิ ไดอ ยางไร เกิด เปน สัตว ใน อบายภูมิ นับ แต สัตว เดรัจฉาน จนถึง สัตว นรก จะไมมีเส้ือผาสวมใส ยกเวนสัตวเดรัจฉานจำนวนนอย คำตอบ มีเสอ้ื ผา สวมใสในบางเวลา ผูรูจริงไมกาวลวงในชีวิตของผูอ่ืน ผูรูจริงไมชักชวนผู ผูใดมีเส้ือผาสวมใสหรือไมมีเส้ือผาสวมใส หากขาดใจ อ่ืนใหมาเปนเหมือนตน แตผูรูจริงพัฒนาตนเองใหเปนคนเกง ตายแลว ไปเกดิ เปนเทวดาหรอื พรหมมรี ปู ยอ มมเี สอ้ื ผา อันเปน มคี วามรู มีความสามารถ พัฒนาตนเองใหเ ปนคนดีมคี ุณธรรม ทพิ ยส วมใส พฒั นาตนเองใหมีดวงดี เมอ่ื คณุ ธรรมตางๆ เหลานใ้ี หผล ยอม สรา งความศรทั ธาใหเ กดิ ขนึ้ กบั ใจของผทู เ่ี ขา มามี ๑๒๖. ศีลบริสทุ ธ์ิ ปฏิสัมพันธ และหากผูมีมิจฉาทิฐิ ศรัทธา ในตัวเองไดแลว ผูมีสัมมาทิฐิจึงจะมีสิทธ์ิ คำถาม พูดชักนำเขาใหพัฒนาตัวเองใหเปนผูมี ขยายความ ศีลบริสุทธิ์ ทำแคไหน กอนเริ่มปฏิบัติ สมั มาทฐิ ไิ ด ดงั ตวั อยา งของนางสารี (แม ของอปุ ตสิ สะคอื พระสารบี ตุ ร) ผมู มี จิ ฉาทฐิ ิ ธรรม เคารพกราบไหวบูชาทาวมหาพรหมมายาวนาน ตอ มาไดเ หน็ รปู เนรมิตของทา วมหาพรหม มาเยยี่ มไขข องพระ คำตอบ สารบี ตุ รกอ นดบั ขนั ธเ ขา สนู พิ พาน นางสารเี กดิ ศรทั ธาในลกู ชาย ศีลบริสทุ ธ์ิ หมายถงึ ศลี ท่ีปราศจากมลทนิ ตัวอยา ง จึงขอใหส อนธรรม พระสารีบตุ รเทศนธ รรมใหนางสารฟี ง นาง ไดโ ยนโิ สมนสกิ ารจนจติ ปรวิ รรตกลบั มาเปน ฝา ยสมั มาทฐิ ิ พรอ ม เชน กายไมลักขโมยทรัพยและใจไมคิดอยากไดทรัพยของเขา กับบรรลคุ วามเปนอรยิ บุคคลโสดาบนั กายเวนลวงประเวณีกับลูกเมียของคนอ่ืนและใจไมคิดลวนลาม คนอื่น กายเวนจากการฆาสัตวและใจไมเห็นดีดวยกับการฆา ฯลฯ เหลา นเี้ ปน ศลี ที่บรสิ ุทธ์ิ

1๑1๑0๐ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๑1๑1 ๑๒๘. คำแนะนำงาย ๆ คำตอบ การสวดมนตที่ดีตองสวดมนตดวยใจ เอาใจจดจออยู คำถาม ขอคำแนะนำงายๆ ใชใ นชวี ิตประจำวนั เรื่องทาน ศลี กับบทสวดมนตที่สวด การสวดมนตเปนการเตรียมจิตใหพรอม กอนพัฒนาจิตใหตั้งม่ันเปนสมาธิใหสูงย่ิงข้ึน ฉะน้ัน สวดมนต ภาวนา กอนปฏิบัติธรรมจึงดีกวาไมสวดมนตแลวปฏิบัติธรรม บทมนต ที่สวด ควรเปนบทมนตที่สรรเสริญคุณของพระรัตนตรัย ทั้งนี้ คำตอบ เพ่ือใหจ ติ เกดิ ความศรทั ธาในคุณ ของพระพทุ ธ พระธรรม พระ ทุกคร้ังที่มีโอกาสเปดให ตองบำเพ็ญทานอยูเสมอ สงฆข ้ึนไดกอ น ควรอทุ ิศบญุ กศุ ลใหบดิ ามารดาหรอื ผมู พี ระคณุ ผูลวงลับ ดวยกลาววาจาอุทิศบุญท่ีเกิดจากการปฏิบัติธรรมให บำเพญ็ ทานใหห ลากหลาย พรอ มกบั ดูแลรกั ษาใจใหม ศี ีล ๕ คมุ กบั ผทู ่กี ลาวถึงขางตน อยูทุกขณะต่ืน กอนนอนไหวพระสวดมนต เจรญิ จติ ตภาวนาดว ยเอาลมหายใจมากำหนด ๑๓๐. มากสดุ ในทางลบ โดย มี ความ เพียร และ สัจจะ เปน เคร่ือง สนับสนุน คำถาม ทำอยางไร จะทำใหเราอยูกับคนท่ีเราเกลียดมากท่ีสุด ๑๒๙. สวดมนตกอ นน่ังสมาธิ ได คำถาม กอนน่ังสมาธิทุกครั้ง ตองสวดมนตกอนไหม บทไหน คำตอบ ตองพัฒนาจิตตนเองดวยการใหอภัยเปนทาน ใหอภัย หรือไม หลังนั่งสมาธิตองการแผกุศลใหบิดามารดาหรือผูมี พระคณุ ท่ลี วงลับไปแลว ทำอยางไรจึงจะทำใหกศุ ลถงึ ทา น ในทกุ เรือ่ งที่ทำใหขัดใจ จนมีเมตตาเกดิ ขน้ึ กับใจไดเตม็ รอย แลว ความเกลยี ดจะไมม กี ับใจของผมู คี ุณธรรมเชน นี้

1๑1๑2๒ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๑1๓3 ๑๓๑. ใจไมน งิ่ ๑๓๓. คนครองเรอื น คำถาม คำถาม ถา ใจไมนงิ่ ไมม สี มาธิ ตองทำอยางไรถงึ จะมสี มาธิ คนครองเรอื นสามารถปฏิบัตธิ รรมไดถ งึ ระดบั ไหน คำตอบ คำตอบ ตอ งเอาศลี ๕ มาคุมท่ีใจ มีศีล ๕ ใหอ ยูก ับใจใหไ ดทกุ คนครองเรอื นสามารถปฏบิ ตั ธิ รรม จนเขา ถงึ ธรรมทนี่ ำ ขณะตื่น แลวเรงความเพียรปฏิบัติจิตตภาวนาอยางตอเนื่อง จิตเขา สเู ปนความอรยิ บคุ คลไดไ มเ กินระดบั สกิทาคามี ยาวนาน โดยมสี จั จะเปนเครือ่ งสนบั สนนุ ๑๓๔. ไมส ปั ปายะ ๑๓๒. อริยบุคคลระดบั ไหน คำถาม คำถาม ถาเกิดอยากปฏิบัติ แตสิ่งแวดลอมไมอำนวยจะทำ แตล ะครง้ั นงั่ สมาธไิ ดไ มน าน แตเ วลามตี วั กระทบหรอื มี อยางไร ปญ หาจะสงบ แกป ญ หาไดโ ดยระงบั โลภโกรธหลงไดท นั อยาก ทราบวา ปฏิบัติถึงอรยิ บคุ คลระดับไหน คำตอบ หากบญุ บารมเี กา สง่ั สมมาไมม าก ไมม กี ำลงั มากพอทจ่ี ะ คำตอบ จิตยังเขาไมถึงความเปนอริยบุคคล เหตุเพราะยังมี ตานสิ่งกระทบท่ีไมเหมาะสมได ตองเปล่ียนไปหาสถานท่ีปฏิบัติ ธรรมทเ่ี หมาะสม (สปั ปายะ) ในครงั้ ทผี่ ตู อบปญ หาไปปฏบิ ตั ธิ รรม ความไมแ นใ จในปฏปิ ทาของตน เพยี งแตจ ติ มสี ตยิ บั ยงั้ มใิ หก เิ ลส อยทู ค่ี ณะ ๕ วดั มหาธาตฯุ ในครง้ั นน้ั คณะ ๕ กำลงั มกี ารกอ สรา ง ใหญเขา มามีอำนาจเหนือใจไดเทา น้นั ปรบั ปรงุ มเี สยี งดงั จงึ ไมเ หมาะกบั การปฏบิ ตั ธิ รรม ผตู อบปญ หา จึงทำสถานที่ใหสปั ปายะ ดว ยการน่งั หนั หนา เขามมุ ของหอ ง จงึ สามารถพัฒนาจติ ใหเขา ถึงความต้ังมัน่ เปนสมาธิได

1๑1๑4๔ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๑1๕5 ๑๓๕. ถามตวั เอง คำตอบ หากเปน ศาลพระภมู ทิ ย่ี งั ไมร า งเจา ของ ตอ งหาทางออก คำถาม เหตุการณบานเมืองตอนน้ี เราควรปลอ ยใหเ ปน ไปตาม ใหก บั เจา ของศาล เชน ไปสรา งศาลใหมท ด่ี กี วา ศาลเกา แลว เชญิ พระภูมิเจาท่ีเขาอยูอาศัย แลวจึงร้ือถอนศาลหลังเกาทิ้ง หรือ กฎแหง กรรมของบา นเมอื งหรือไม ในอกี ทางเลอื กหนงึ่ คือ มนุษยผูเปนเจาของบา น ตองพัฒนาจิต วญิ ญาณตัวเอง ใหม คี ณุ ธรรมสงู กวาพระภมู เิ จา ที่ แลวรื้อถอน คำตอบ ศาลเกาทิง้ โดยไมส รางศาลหลังใหมใหเ ขาอยู กย็ อมทำได แต ผูถามปญหาตองถามตัวเองวา ตัวเองมีอำนาจหนาที่ เปน การกระทำทเี่ กดิ เปน เวรผกู พนั กบั รปู นามทสี่ ถติ อยกู บั ศาลท่ี รือ้ ทง้ิ รับผิดชอบโดยตรงตอความสงบเรียบรอยของบานเมืองหรือ ไม หากมีอำนาจหนาที่โดยตรง ตองนำตัวเขาไปทำหนาที่ใหถูก ๑๓๗. สนกุ อยา งมีสติ ตรง โดยมกี ฎหมายเปน เคร่อื งมอื ทำใหบา นเมอื งสงบเรยี บรอ ย ตรงกนั ขา ม หากไมม อี ำนาจหนา ท่ี ตอ งทำตวั เองใหเ ปน พลเมอื ง คำถาม ดี ไมก อ ปญ หาใหเ กดิ ขน้ึ กบั สงั คม เหตเุ พราะปรากฏการณท เ่ี กดิ สนกุ อยางมีสตใิ นการสรางสมบุญบารมไี ดห รือไม ขนึ้ เปน ไปตามกฎแหง กรรม ซง่ึ ไมม ใี ครแมเ พยี งคนเดยี วจะหลกี พน ไดอ ยางแทจ รงิ คำตอบ กอนอื่นตองถามวา ตองการสรางสมบุญบารมีระดับ ๑๓๖. ศาลพระภูมิ ไหน หากเปนบุญบารมีระดับท่ีทำใหมีความเปนอยูสวัสดี ก็ คำถาม สามารถหาความสนุกอยางมีสติแบบโลกๆได แตหากผูใด ตอ งการยกเลกิ ศาลพระภมู ทิ ต่ี งั้ อยใู นบรเิ วณบา น ตอ ง ประสงคสรางบุญบารมีระดับที่มีผลนำพาชีวิตใหพนไปจากโลก พน ไปจากการเวยี นตาย-เวยี นเกดิ ในวฏั สงสาร ตอ งบำเพญ็ บารมี ทำอยา งไร เนกขัมมะ สัจจะ อธษิ ฐาน อเุ บกขา ฯลฯ และตองสละท้ิงความ สนุกแบบโลก แลว พฒั นาจติ ใหเขา สูความสงบ สปู ญญาเหน็ ถกู ตามธรรม และสูความเปนอิสระจากกิเลสท้งั ปวง

1๑1๑6๖ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๑1๗7 ๑๓๘. จำเปน หรือไม ๑๔๐. ทราบไดอยา งไร คำถาม คำถาม สวดมนตไ หวพระ จำเปนตอ งจดุ ธูปเทยี นหรือไม ทราบไดอ ยา งไร ปฏิบัตอิ ยา งไร เขา ถึงฌานไหน และ คำตอบ มดี วงตาเห็นธรรม ไมจ ำเปน การบชู าคุณพระรตั นตรยั สามารถประพฤติ คำตอบ อามิสบชู า ดวยการจดุ ธูปเทียน และ/หรือ ประพฤตปิ ฏิบตั ิบูชา ประสงคพ ฒั นาจติ ใหเ ขา ถงึ ความเปน ฌานได ตอ งปฏบิ ตั ิ ดวยการสวดมนตเ จริญจติ ตภาวนา โดยไมต อ งจุดธูปเทยี น สมถภาวนา จนจิตเขาถึงความต้ังมั่นแนวแน (อัปปนาสมาธิ) ๑๓๙. บา นในสวน จติ ทมี่ สี ภาวะเปนแบบนเี้ รยี กวา จิตทรงฌาน ซึง่ บุคคลท่ีเขา ถึง จะพงึ ทราบไดดวยตัวเองวา นวิ รณ ๕ (กามฉันทะ พยาบาท คำถาม ถีนมิทธะ อุทธัจจกกุ กจุ จะ วิจิกิจฉา) หายไป จิตไมรบั สิ่งกระทบ เปนแมบานจะถือศีลหา โดยท่ีไมเบียดเบียนชีวิตมดตัว จากภายนอกใดๆ มาปรงุ อารมณ จติ มเี พยี งอารมณภ ายในหรอื ทีเ่ รยี กวาอารมณฌ านเทานั้นท่ีเกิดขึ้น เล็กๆ เพราะบานอยใู นสวน ทำอยางไรดี สวนการมีดวงตาเห็นธรรม ตองปฏิบัติวิปสสนา คำตอบ กรรมฐาน ดวยการนำจิตท่ีต้ังมั่นจวนแนวแน มาตามพิจารณา ในเมอ่ื มบี า นปลกู อยใู นสวน คงทำไมไ ดท จ่ี ะไมเ บยี ดเบยี น กาย เวทนา จติ ธรรม วา ดำเนนิ ไปตามกฎไตรลกั ษณ แลว ปญ ญา เหน็ แจง จงึ จะเกิดขึ้น เมอ่ื ใดท่ีปญญาเหน็ แจงเห็นวา สรรพส่ิงมี ชีวิตของมดตัวเล็กๆ แตหากประสงคเบียดเบียนใหนอยเทาที่ เกดิ ขน้ึ เปน ธรรมดา สรรพสงิ่ ยอ มดบั ไปเปน ธรรมดาเชน กนั แลว ทำได ตอ งกวาด เช็ด ถบู าน ใหส ะอาดทกุ วนั ไมใ หมีเศษอาหาร ทำใหจ ติ เปน อสิ ระตอ สรรพสงิ่ จติ ทมี่ สี ภาวะเชน นเ้ี รยี กวา มดี วง ตกหลนหลงเหลืออยู และปองกันมดบางสวนไมใหเดินเขามาสู ตาเหน็ ธรรม บาน ดวยการทำรางขังน้ำ ขังน้ำมันขี้โลไวรอบบริเวณตัวบาน หรือใชสารเคมไี ลม ดโรยไวรอบบาน ฯลฯ

1๑1๑8๘ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๑1๙9 ๑๔๑. คุณธรรมเหมือนกัน จติ ใหมีสติแลว ใชส ตยิ บั ยัง้ ไมใ หจ ติ ปรุงแตง (สงั ขาร) ส่ิงไมดใี ห มีกำลงั มากข้ึน หากสง่ิ ไมดีไมถ กู นำมาใชนานๆ เขา สงิ่ ไมด กี จ็ ะ คำถาม แคระแกรนไป ความเมตตาของอริยบุคคลกับปุถุชน เหมือนหรือตาง ดีทสี่ ุด คือ กำจดั ส่ิงไมด ี ที่ฝงอยูในจติ ใหห มดไป ดวย กันอยางไร การพฒั นาจติ ใหเ กดิ ปญ ญาเหน็ แจง แลว ใชป ญ ญาเหน็ แจง ตาม พจิ ารณาสง่ิ ไมด ที จี่ ติ ระลกึ ไดว า ดำเนนิ ไปตามกฎไตรลกั ษณ เมอื่ คำตอบ สง่ิ ไมด เี ขา สคู วามเปน อนตั ตา คอื ไมใ ชต วั ตน จะไมห วนกลบั มาให เมตตา เปนคณุ ธรรมทมี่ ีความหมายวา ความรักความ จิตระลึกรูไดอีก ส่ิงไมดีท่ีถูกเก็บฝงอยูในจิตวิญญาณก็จะหมด ไป ปรารถนาใหผ อู น่ื มคี วามสขุ ผใู ดพฒั นาจติ ตวั เองจนเขา ถงึ สภาวะ แบบนไ้ี ด เรยี กคณุ ธรรมน้นั วา “ เมตตา ” ซึ่งจะถกู เกบ็ สงั่ สมอยู ๑๔๓. บวชพระ ในจติ วญิ ญาณของมนษุ ยผูปถุ ชุ น หรอื มนษุ ยผเู ปน อริยบคุ คลได เหมือนกนั คำถาม ระหวาง บวช พระ กับ เจริญ สติ ๑๔๒. ขยะในใจ วิปสสนากรรมฐานท่บี า น อยา งไหนไดบ ญุ มากกวา กัน คำถาม ส่ิงท่ีทำไมดีที่ผานมา ควรทำอยางไรเพ่ือใหชีวิตใน คำตอบ คำวา “พระ” หมายถงึ คำนำหนา ช่อื ของผบู วช หรือ ปจ จุบนั ดีขึ้น ผูถือเพศเปน บรรพชติ การเจรญิ วิปส สนากรรมฐานทีบ่ าน แลว คำตอบ ทำใหพ ฤตกิ รรมของตนเอง เปลย่ี นมาเปน พฤตกิ รรมดงี าม หรอื ส่ิงไมด ที ี่เคยทำมากอน จิตจะเก็บสัง่ สมอกศุ ลกรรมนัน้ เขา ถึงการมีดวงตาเห็นธรรมได ยอมไดบ ุญมากกวา การบวชผู อ่ืนใหเปนพระ ที่ยงั มีสภาวะของจติ เปนปุถชุ น ไวใ นจิตวิญญาณ เมือ่ ใดทีจ่ ติ ระลกึ ไดใ นสิง่ ท่ีไมด ีนั้น ตองพัฒนา

1๑2๒0๐ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๒2๑1 ๑๔๔. กิเลสท่กี ำจัดไดยาก ๑๔๖. มพี ฤติกรรมเปนมาตรวัด คำถาม คำถาม ทำอยางไรใหโ มหะหายไปจากตัวเรา การบวชใจอยทู บ่ี า น มวี ธิ กี ารสงั เกตอยา งไรวา กำลงั เดนิ คำตอบ ไปถูกทาง ในบรรดากเิ ลสใหญส ามตวั คอื ราคะ โทสะ โมหะ กเิ ลส คำตอบ ตวั ท่กี ำจดั ไดย ากท่สี ดุ คอื โมหะ แตบ ุคคลผมู บี ุญบารมสี งั่ สมมา สังเกตไดดว ยมพี ฤติกรรม (คดิ พดู ทำ) ถกู ตรงตาม มากพอ บุคคลผูป ฏิบตั ิธรรมสมควรแกธรรม ยอมพฒั นาจติ ให เกิดปญญาเห็นแจงได แลวนำปญญาเห็นแจงไปกำจัด กิเลสที่ ธรรมและวนิ ยั หรอื คอื เปน พฤตกิ รรมของผมู ศี ลี เปน พฤตกิ รรม แผงตัวนอนเนื่องอยูในสันดาน (อนุสัย ๗) หรือนำปญญาเห็น ของผูมีธรรมนนั่ เอง แจง ไปกำจัด กเิ ลสทผ่ี กู มัดใจสัตวใหต องเวียนตาย-เวยี นเกิดอยู ในวฏั สงสาร (สงั โยชน ๑๐) โดยเฉพาะกเิ ลสตวั สดุ ทา ย คอื กำจดั ๑๔๗. ยังมีได อวิชชาใหห มดไปจากใจไดเมือ่ ใด เมือ่ นั้นแหละโมหะ จงึ จะหมด ไปจากตัวเราได คำถาม ขณะน้ยี ังมีพระสงฆเ ขา นิโรธสมาบตั ิไดห รือไม ๑๔๕. สำเรจ็ ไมไ ดดวยฌาน คำตอบ คำถาม เรอื่ งทถี่ ามไปพอจะยงั แสวงหาไดอ ยู ดว ยการสดบั ตรบั พระอรหันตสำเรจ็ ไดด วยฌานอะไร วธิ ไี หน ฟง จากผทู อ่ี ยใู นวงการปฏิบตั ธิ รรม คำตอบ ไมวาระดับไหนของฌาน มิไดทำใหจิตบรรลุความเปน อรหันตไ ด

๑1๒22๒ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๒2๓3 ๑๔๘. แฟนชาวตา งชาติ ทเี่ ปน เหตทุ ำใหไ มม ลี กู ไวแ ตอ ดตี อาทิ คมุ กำเนดิ สตั ว ทำหมนั สตั ว ประพฤตทิ ศุ ีลขอ สาม ความเครียด ฯลฯ คำถาม มแี ฟนชาวตา งชาติ อยากพาเขา ปฏบิ ตั ธิ รรมฝก สมาธิ มี ถามวา แกก รรมไดอ ยา งไร? ตอบวา กรรมบางอยา งแก ได กรรมบางอยางแกไมไ ด กรรมทีเ่ กิดจากการถูกจองเวรไมมี วธิ กี ารชักจูงไดอยา งไร ใครผใู ดสามารถแกก รรมได ตอ งรอจนกวา จะจบสน้ิ การจองเวร หรอื อกศุ ลวบิ ากทก่ี ำลงั เสวยอยหู มดสนิ้ ไป หากการไมม ลี กู มไิ ด คำตอบ มีตน เหตุมาจากการถกู จองเวร สตรีทีม่ ีความเครียด หากฝก จิต ผูใดเขาถึงความจริง (เหตุผล) ในส่ิงใดได เขายอม ใหห ายเครยี ดไดแ ลว สาร Gn Rh (Gonadotrophic Releas- ing Hormone) จะถูกหลั่งออกมามากเปนปกติ ฮอรโมนตัวนี้ ศรัทธาในส่ิงน้ัน การฝกจติ ใหต ้ังม่ันเปนสมาธิปฏิบตั ไิ ดหลายวธิ ี ไปกระตุนใหไ ขม กี ารพฒั นา ปลอ ยเขาสูปกมดลกู ถูกสเปร ม เขา ปญ หามอี ยวู า ผไู มศ รทั ธาในสมาธจิ ะไมน ำตวั เขา ฝก สมาธิ จงึ ไม ผสม มีจติ วิญญาณเขา อยอู าศัย แลวโอกาสจึงเปดใหม ีลกู ได สมควรชกั ชวนใหไ ปฝก สมาธิ ตรงกนั ขา ม หากแฟนชาวตา งชาติ ศรัทธาในสมาธิ ตอ งดวู ิธกี ารฝก สมาธทิ ่เี หมาะกบั เขา วธิ กี าร ๑๕๐. อรหนั ตอภญิ ญา ฝก ทเ่ี ขาศรทั ธา แลวโอกาสชกั จูงยอมทำไดงาย คำถาม ๑๔๙. ไมมลี ูก การไปรเู หน็ นรก สวรรค เทวดา ถอื คำถาม เปนจิตสง ออกแลว จะใชทางแหงนิพพานหรือคะ คนที่แตงงานมานานสิบปแตไมมีลูก เพราะอะไร คำตอบ ทำกรรมอะไร แกก รรมอยา งไร การพัฒนาจิตจนเขาถึงความทรงฌาน เมื่อนำจิตออก คำตอบ จากฌานแลว เกดิ ทพิ พจักขุ ไปเหน็ นรก ไปเหน็ สวรรค ไปเหน็ แตง งานมานานถงึ สบิ ปย งั ไมม ลี กู เนอื่ งมาจากทำกรรม

1๑2๒4๔ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๒2๕5 เทวดา ฯลฯ ไมสามารถทำใหจ ติ เขาสนู พิ พานได หากผูใดพัฒนา ๑๕๒. ทำอยางไร จิตจนเขาถึงความเปนฌานและพัฒนาจิตจนบรรลุอรหัตตผล ได ผนู นั้ จึงจะเขา สูน พิ พานได ดังตวั อยางของสงฆจำนวน ๔๙๙ คำถาม รูป ท่ีรวมกระทำปฐมสังคายนาพุทธศาสนา ลวนเปนพระสงฆ ทำอยางไรใหพระเลิกปฏิบัติติรัจฉานวิชา และหันมา อรหันตอ ภญิ ญา ๖ ทกุ องค พระอรหันตเ หลา นน้ั ทกุ องคม ีตา ทพิ ย สามารถเห็นนรก เหน็ สวรรค เหน็ เทวดา ฯลฯ ได ปฏิบตั ิพระธรรมวนิ ยั ตามคำสอนของพระพุทธเจา ๑๕๑. การนอ มจติ คำตอบ เรื่องน้ีเปนความเห็นผิด จึงประพฤติผิดของพระ คำถาม การนอ มจิตใหเหน็ ในกาย ( กรรมฐาน ๕ ) จะเปนทาง ที่ประพฤติติรัจฉานวิชา ผูมีหนาท่ีอบรมดูแลโดยตรงไดแก อุปชฌาย ผูไมมีหนาที่เพียงแตดู เพ่ือเอาเขาเปนครูสอนใจเรา ท่ถี ูกตองไหมคะ วา จะไมป ระพฤติใหชีวิตตอ งตกต่ำเชน เขา คำตอบ ๑๕๓. อานิสงสตา งกัน การนอ มจติ ทต่ี ง้ั มนั่ เปน สมาธจิ วนแนว แน ตามพจิ ารณา คำถาม กายวา ดำเนนิ ไปตามกฎไตรลกั ษณ (อนจิ จงั ทกุ ขงั อนตั ตา) จรงิ ทำบุญในแตละสถานที่ จะไดอานิสงคตางกันจริงหรือ การนอ มจติ แบบนถี้ อื วา เปน ปฏปิ ทาทถี่ กู ตอ งตรงตามแนวทางที่ พระพทุ ธะสอนไว ไม เราคนเดยี วเทีย่ วรกั เที่ยวโกรธ หาโทษใสตัว คำตอบ สถานทใี่ ดมผี ทู รงคณุ ธรรมสงู สถติ อยู ใครผใู ดไดท ำบญุ ณ สถานท่ีนั้น ยอมไดอานิสงคของบุญมากกวาสถานท่ีที่ผูมี คณุ ธรรมต่ำกวาอยอู าศัย

1๑2๒6๖ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๒2๗7 ๑๕๔. ทำงานกับคอมพวิ เตอร ๑๕๖. ภาวะจติ เครียด คำถาม คำถาม ตองทำงานกับคอมพิวเตอรผานทางอินเตอรเนท จะ ควรปฏิบตั ธิ รรมอยางไรไมใ หเครียด ถือศลี แปดไดหรอื ไม คำตอบ เพียงแตปฏิบัติสมถภาวนา จนจิตต้ังมั่นเปนสมาธิได คำตอบ หากมน่ั ใจวา ตนเองมกี าย วาจา ใจ ไมล ะเมดิ ขอ บญั ญตั ิ แลว ขณะนนั้ จติ ไมม คี วามเครยี ดเกดิ ขนึ้ และหากปฏบิ ตั วิ ปิ ส สนา ภาวนาจนเกดิ ปญญาเห็นแจง แลว ใชปญ ญาเหน็ แจง พิจารณา ในศีล ๘ ขอ ก็ยอมทำงานทบ่ี อกมาได สรรพส่ิงท่ีเขากระทบจิต จนเห็นวาสรรพสิ่งดับไปตามกฎ ไตรลักษณ จิตจะปลอ ยวางสรรพสง่ิ แลว เขาสูความมจี ิตวา ง ผู ๑๕๕. จติ ทรงฌาน ทำไดเชน น้ี ภาวะจติ เครยี ดจะหายไปอยางถาวร คำถาม ๑๕๗. จริงตามปากคนที่พูด เมื่อปฏิบัติเขาถึงอัปปนาสมาธิ แลวไมถอยลงมาที่ คำถาม อปุ จารสมาธิจะเกิดอะไรขึน้ เคยไดยินมาวา ทำแทงหนึ่งคร้ัง ยังไมบาปเทาชักวาว คำตอบ หนง่ึ ครัง้ จรงิ หรอื ไม เกิดความตั้งม่ันของจิตระดับแนวแน (อัปปนาสมาธิ) คำตอบ ท่ีนิยมเรียกกันวาจิตทรงฌาน ขณะนั้นนิวรณ ๕ (กามฉันทะ จริงตามปากของคนที่พูด แตไมจริงตามคำพูดที่ออก พยาบาท ถนี มิทธะ อทุ ธัจจกกุ กุจจะ วจิ ิกจิ ฉา) และสง่ิ กระทบ ภายนอกใดๆ ไมสามารถเขามากวนใจใหข นุ มัวได จากปากของผูร ู

1๑2๒8๘ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๒2๙9 ๑๕๘. ถุงยางอนามัย ๑๖๐. คนซ้ือตดิ ใจ คำถาม คำถาม สามภี รรยาทค่ี มุ กำเนดิ โดยใชถ งุ ยางอนามยั จะบาปหรอื ถา ทำอาชพี ขายอาหารแลว ทำอาหารอรอ ย คนซอื้ ตดิ ใจ ไม จะเปนบาปหรือไม คำตอบ คำตอบ เปนบาป ตามคำสอนของบางศาสนา แตไมเปน ไมเปนบาปขอปาณาติบาต หากอาหารท่ีทำขายน้ันไม บาปตามคำสอนในพุทธศาสนา เหตุเพราะมิไดประพฤติทุศีล ประกอบข้ึนดวยเน้ือสัตว แตเปนบาปท่ีประพฤติละเมิดศีลขอ ขอปาณาตบิ าต อน่ื เชน พดู เทจ็ กบั ผมู าซอ้ื อาหารไปรบั ประทาน และเปน บาปขอ ปาณาตบิ าต หากอาหารท่ที ำขายนน้ั ประกอบขึน้ ดว ยเนอ้ื สตั ว ๑๕๙. ไมไ ดกรวดนำ้ ท่ีมาจากการส่ังซื้อลวงหนา หรือไมเปนบาปจากปาณาติบาต แตเปนบาปท่ีไปเอาเน้ือของสัตวที่จองเวรไวกับผูท่ีนำเน้ือของ คำถาม เขาไปบริโภค หรอื เปน บาปทท่ี ำใหค นซือ้ ไปรบั ประทานมจี ิตเปน ใสบาตรแลวไมไดกรวดน้ำ บุญจะถึงผูท่ีลวงลับไปแลว ทาสของรสชาตอิ าหาร ฯลฯ ไหม อรยิ ทรัพยเปน ทรัพยอันประเสรฐิ อยูภายในจติ ใจ ดีกวาทรพั ยภายนอก เพราะไมมีผใู ดแยงชิงได คำตอบ ใสบ าตรแลว ไมไ ดก รวดนำ้ แตห ากอทุ ศิ บญุ กศุ ลใหผ ลู ว ง ไมส ญู หายไปดวยภยั อนั ตรายใดๆ ทำใหใ จไมอางวางยากจน ลับ หากผูลวงลบั มาอนโุ มทนาบญุ เขากไ็ ดรบั บุญกุศลที่มีผูอ ุทศิ ให ตรงกนั ขามใสบ าตรแลวไมไดอุทศิ บุญกุศล จะกรวดน้ำหรือ เปน ทนุ สรา งทรัพยภายนอกไดด วย ไมก ็ตาม ผลู วงลับไมม ีสิทธ์ิมาอนโุ มทนาบุญ เพราะเขามไิ ดอทุ ศิ บุญให

1๑3๓0๐ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๓3๑1 ๑๖๑. แสดงตามบทละคร เปนรปู นามขน้ึ ใหม สวนจะไปเกิดในภพใด ขนึ้ อยกู ับแรงผลัก ของกรรมทผ่ี นู น้ั ไดก ระทำไว คำถาม ดาราทพ่ี ดู หรอื แสดงตามบทละคร ส่งิ น้ันจะเกบ็ สะสม สวนความเห็นท่ีวา จิตไปเกาะพระพุทธรูป แลวไมได ไปเกิด จิตไปเกาะอยูที่ตัวบาตรหรือที่พระแลว ไมไดไปเกิด ไวใ นดวงจติ หรือไม เปนการเห็นผดิ ไปจากธรรมของพระสมณโคดม คำตอบ ๑๖๓. ตายในชุดอะไร พฤติกรรม (คิด พูด ทำ) ท่ีบุคคลไดประพฤติแลว ยอม คำถาม เก็บเปนขอมูลกรรม ไวในจิตสำนึกของผูกระทำ ดวยเหตุนี้ เวลาคนตายในชุดอะไรก็ไปในชุดนั้นหรือครับ หรือ การทพี่ ดู และทำตามบทละคร ยอ มเกบ็ บนั ทกึ ขอ มลู ไวใ นจติ ของ ตนเองดว ย หนาตาอยางไรก็ไปอยา งน้ันหรือ ๑๖๒. จิตเกาะพระพุทธรูป คำตอบ หากตายกอนครบอายุขัยดวยเหตุใดก็ตาม จะไป คำถาม ไดยินมาวา จติ ใกลต าย ถา ระลึกถึงพระพทุ ธรปู จติ จะ อุบัติเปนสัมภเวสี ท่ีมีรูปนามเปนกายทิพย แตมีลักษณะรูป รางหนาตาและการแตงกาย เหมือนเดิมทุกประการกอน เกาะพระพุทธรูปไมไดไปเกิดหรือไม และถาระลึกถึงพระท่ีเคย ท่ีจิตของผูน้ันหลุดออกจากราง หากตายเมื่อครบอายุขัย ใสบาตร จติ จะไปเกาะบาตรหรือพระใชห รือไม จะไดร ูปนามใหมทีต่ างไปจากเดมิ คำตอบ ใหสำรวมอินทรีย พิจารณาวปิ สสนาภมู ิ จิตทสี่ ละทงิ้ รา งกาย (ตาย) ตามอายุขยั จะตอ งไปเกิด อรยิ สัจ ๔ มรรค ๘ คือ ทางเดิน

1๑3๓2๒ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๓3๓3 ๑๖๔. อารมณห วัน่ ไหว ๑๖๖. ไมก ินเน้อื สตั ว คำถาม คำถาม คนท่ีจะน่ังภาวนาตอ งมศี ลี คุมใจ ถาไมม ีศีลนัง่ ภาวนา ถาไมกินเน้ือสัตวจะละกิเลสได แตผมชอบกินเน้ือสัตว จะบาป จริงหรอื เปลา ครับ จะบาปไหม และเคยไดยินวาทานเจ มังสังวิรัติก็บาปเพราะผัก ก็มีแมลงหรอื สตั วอาศยั อยู ใชห รือไม คำตอบ บาปตรงท่ีไมม ศี ลี คมุ ใจ แลวทำใหจิตมอี ารมณห วั่นไหว คำตอบ จะบริโภคเน้ือสัตวหรือเวนบริโภคเนื้อสัตว ก็สามารถ และบาปมิไดเกิดขน้ึ จากการน่ังภาวนา ทำกเิ ลสใหหมดไปจากใจไดเ หมอื นกัน หากใจไมละเมดิ ศลี คอื ๑๖๕. จติ หลง ตอ งไมฆ า สตั ว ไมส ง่ั ใหผ อู น่ื ฆา สตั ว ไมเ หน็ เขาฆา สตั วเ พอ่ื นำเอา เนือ้ มาปรุงอาหารใหเราบริโภค และขณะบริโภคอาหาร ตอ ง คำถาม ไมส งสัยวาเปน เน้ือสตั วทเี่ ขาฆาเพ่อื เรา ฯลฯ เคยอานหนังสืออาจารยวา อาชีพเสริมสวยบาป บาป กรณีบริโภคอาหารเจหรืออาหารมังสวิรัติ หากสงสัย อยา งไร วา มแี มลงหรือสัตวท ่อี าศัยอยูบ นผกั น้ัน ตอ งถูกเบยี ดเบยี นหรอื ถูกฆา การบรโิ ภคอาหารเจหรอื อาหารมังสวริ ตั ิที่มจี ิตสำนึกเชน คำตอบ นี้ ถอื วาเปน บาปดว ย บาปตรงทีไ่ ปสง เสรมิ คนอน่ื ใหม จี ิตหลง (โมหะ) ตดิ อยู ความสันโดษ มกั นอย กบั ความสวยความงามของรา งกายซงึ่ รกั ษาไวไ มไ ดน าน และใน เปนทรัพยอนั ประเสรฐิ ของผูต อ งการความพนทกุ ข ทีส่ ุดก็ตองทงิ้ ใหเนา สลาย

1๑3๓4๔ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๓3๕5 ๑๖๗. เปดฝาบาตรรับเงนิ ๑๖๙. ไปตามแรงกรรม คำถาม คำถาม ทำไมพระเดินบิณฑบาตตอนเชาแลวเปดบาตรรับเงิน ตายแลวไปเกดิ หรอื เปลาและเกิดเปนอะไร ทำไมไมใ หไ วยาวจั กรเดนิ ตามแลว รบั แทน เพราะเปน อาบตั ิ และ คำตอบ ถา ญาติโยมใสเ งินลงไปเพราะไมรู จะบาปหรือไม หากกเิ ลสยงั ไมห มดไปจากใจ ตายแลว จติ วญิ ญาณตอ ง คำตอบ ไปเกิดใหมแนนอน สวนจะเกิดเปนสัตวอะไรอยูท่ีแรงผลักของ เปน ความ เห็น ถูก ของ ภิกษุ ท่ี เปด ฝา บาตร รั บ เงิ น ที่ กรรม อาทิ เกดิ เปน สตั วน รกเพราะมโี ทสะเปน แรงผลกั เกดิ เปน ฆราวาสนำใสลงในบาตร แตประพฤติไมตรงตามวินัยบัญญัติ เปรตเพราะมีโลภะเปนแรงผลัก เกิดเปนสัตว ของพระพทุ ธะ สว นญาตโิ ยมผนู ำเงินไปใสบ าตร โดยไมรวู า ผิด เดรัจฉานเพราะมีโมหะเปน แรงผลกั ฯลฯ วินัยสงฆ ไมถือวา เปน บาป ๑๗๐. ขนม ๓๐ หอ ๑๖๘. อุทิศบญุ ใหใครกอน คำถาม คำถาม เคยไปทีว่ ดั นำขนมถวายไป ๓๐ หอ เทา กับพระท่วี ัด แต เมอ่ื เราทำบุญ เมือ่ ตอ งการอทุ ศิ สวนบญุ กุศล จะอุทิศ วันนน้ั มีพระอยูแค ๗ รูป จงึ นำขนมท่ีเหลอื กลับ อยางน้ีจะเปน ใหผูลว งลับหรอื เทวดากอ นคะ เปรตเหมือนญาติของพระเจา พิมพิสาร ไหมคะ คำตอบ คำตอบ จะอุทิศบุญใหใ ครกอน หรืออุทิศบุญใหใครทหี ลงั ยอ ม ไมเปนเปรต เพราะมิไดประพฤติเหมือนอดีตญาติของ ทำไดต ามใจปรารถนา จะอทุ ศิ บญุ ใหผ มู อี ปุ การะใกลต วั กอ น อทุ ศิ บญุ ใหเ จา กรรมนายเวรกอ น อทุ ศิ บญุ ใหผ ทู ถี่ กู ระลกึ ถงึ กอ นยอ ม พระเจา พมิ พิสาร ทำได

1๑3๓6๖ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๓3๗7 ๑๗๑. ขับรถฝา ไฟแดง ๑๗๓. ทอใจในการรกั ษาศีล คำถาม คำถาม ชอบขับรถฝา ไฟแดงเสมอๆ เปนบาปหรอื ไม และผล ถาทอใจในการรักษาศีลหา จะทำอยางไรใหมีวิธีรักษา เปนอยางไร ศลี หาใหไ ด คำตอบ คำตอบ ไมบาป เพราะมิไดประพฤติผิดศีล แตบาปเกิดจาก ตอ งพฒั นาจติ ใหบ ญุ มกี ำลงั มาก แลว ความทอ ใจในการ การประพฤติที่ไมมีสติสัมปชัญญะคุมใจ ทำใหละเมิดวินัย รกั ษาศลี ๕ จะหมดไป ของการใชรถใชถนน ๑๗๔. ศีลคุมใจ ๑๗๒. ดง่ิ จนตัวหาย คำถาม คำถาม พยายามมศี ลี หา ประจำวนั และวนั พระถือศลี แปด แต นั่งสมาธิแลว เกิดอาการด่ิงจนตัวหาย มีอารมณรูอยู สวดมนตทำสมาธแิ ลวจติ ไมน งิ่ ฟงุ โปรดชี้แนะดว ย อยางเดียว เกดิ อะไรข้ึนคะ คำตอบ คำตอบ สมาทานศลี ๕ หรือสมาทานศลี ๘ ตองเอาศีลมาคุมที่ เปนปติประเภทหนึ่ง ซึ่งเกิดข้ึนเมื่อจิตเร่ิมต้ังมั่นเปน ใจ แลวการฝก จิตใหเ ปน สมาธิ จะทำใหจ ติ ไมฟ ุง สมาธิ

1๑3๓8๘ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๓3๙9 ๑๗๕. สมาธหิ ัวตอ ๑๗๖. สามเณรี คำถาม คำถาม เม่ือจิตตั้งมั่นเปนอัปปนาสมาธิ จะพัฒนาจิตตอไป สามเณรีคือผูที่บวชเปนแมชีใชหรือไมและยังมีอยูบาง อยา งไร เชน พิจารณาไตรลกั ษณของรูปนามใชหรือไม ไหม ถาไมม ีสามเณรี หมายความวาผูหญิงไมสามารถบรรลุพระ อรหนั ตใ ชหรอื ไม คำตอบ จิตที่ตั้งมั่นเปนอัปปนาสมาธิ ไมสามารถนำจิตมา คำตอบ คำวา “ชี” หมายถึง อุบาสิกาท่ีนุงหมสีขาว โกนผม พจิ ารณารปู นาม ใหเ หน็ เปน ไปตามกฎไตรลกั ษณไ ด ตอ งถอยจติ ใหม าตงั้ มน่ั อยใู นระดบั อปุ จารสมาธิ แลว พจิ ารณารปู นามตามกฎ โกนคิว้ สมาทานศีล ๘ สว นคำวา “สามเณรี” หมายถงึ หญงิ ไตรลักษณ จึงจะเกดิ ปญญาเห็นแจง ในรูปนามได ท่ีบรรพชาในสำนักของภิกษุณี และสมาทานสิกขาบท ๑๐ ขอ เหมือนสามเณร ฉะนั้นชีกับสามเณรี จึงเปนการถือบวชคนละ พระปาบางองค เรียกวา สมาธิหวั ตอ อยางกัน ปจจุบันการบวชเปนสามเณรีมีในบางประเทศ เชน ประเทศศรีลงั กา ผูใดไดรบั ความสงบมากๆ คนนั้นคนรวย ผใู ดสะสมกองกิเลสมากๆ มรี ูป เสยี ง กล่ิน รส อนง่ึ การบรรลุอรหนั ตตอ งบรรลดุ ว ยใจ มไิ ดอยใู นเพศ นักบวชก็สามารถบรรลุอรหันตได เชน ฆราวาสหญิงที่บรรลุ โผฏฐัพพะ ธรรมารมณม ากๆ อรหนั ตไ ดแ ก พระนางเขมามเหสอี งคห นงึ่ ของพระเจา พมิ พสิ าร ฟุมเฟอ ยอยูใ นกามสขุ คนนั้นเปนคนจน อพุ พริ ลี กู สาวเศรษฐชี าวเมอื งสาวตั ถี ฯลฯ บรรลอุ รหนั ตใ นขณะ ยังเปนฆราวาส สวนฆราวาสชาย เชน ทัพพะชาวแควนมัลละ มีหนทางถึงหายนะแนน อน พาหยิ ะลกู พอ คา ชาวแควน พาหยิ ะ โสปากะผกู ำพรา บดิ าชาวมคธ ฯลฯ บรรลุอรหันตใ นขณะยงั เปนฆราวาสไดเ ชนกัน

1๑4๔0๐ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๔4๑1 ๑๗๗. พระเขานโิ รธสมาบตั ิ ๑๗๘. อยทู เ่ี หตปุ จจยั คำถาม คำถาม เมอ่ื ไรพระถงึ จะเขา นโิ รธสมาบตั ิ และเราจะรไู ดอ ยา งไร การท่ีจะทำไดอยางท่ีอาจารยแนะนำไวนั้น ตองใชชวง วา ทานออกจากนิโรธสมาบตั ิจริง เวลายาวนานเทาใด หากเผลอทำผิดพลาดจะตองเร่ิมตนใหม หรอื เปลาครบั คำตอบ พระสงฆท ่ีจะเขา นิโรธสมาบตั ไิ ด ประพฤติเหตปุ จจยั ให คำตอบ ไมสามารถกำหนดไดวา ตองใชเวลายาวนานเทาใดใน ถงึ พรอ ม คอื พฒั นาจติ จนมกี ำลงั ของสตกิ ลา แขง็ และอยา งนอ ย ตองเปนพระอริยบุคคลข้ันอนาคามี และตองมีจุดประสงคใน การพฒั นาจติ ใหบ รรลธุ รรม ทง้ั นขี้ นึ้ อยกู บั ปจ จยั หลายอยา ง อาทิ การเขา นโิ รธสมาบตั ิ อาทิ พระสงฆบ างรปู เขา นโิ รธฯ เพอื่ แสดง บุญบารมีท่ีส่ังสมมาแตอดีต ครูบาอาจารยผูนำฝกกรรมฐาน ความกตญั ูตอ ผมู อี ปุ การคุณ เพอื่ ชว ยเหลือผูอ่นื ใหมีบุญมาก ความศรัทธาในการฝก ความเพียรในการฝก ฯลฯ ขน้ึ เพื่อขจัดอาพาธใหห ายไป ฯลฯ ผใู ดปฏบิ ตั ธิ รรมไมถ กู ตรงตามธรรม หากรปู ฏบิ ตั ผิ ดิ ทาง สวนจะรูวาเมื่อไร บุคคลจะออกจากนิโรธสมาบัติจริง ตอ งเริ่มตนฝกใหมใหถูกตรงแนวทาง การบรรลุธรรมจึงจะเกดิ ตอ งดทู พี่ ฤตกิ รรมของทา นผนู นั้ จะเปลยี่ นกลบั มาเปน พฤตกิ รรม ข้นึ ได แบบคนปกติ ตองรวมพลงั จิตไปอยจู ุดเดยี ว อยา เอาแตจะชนะอยา งเดียว จงึ เกิดพลงั พเิ ศษ จงึ เห็นธรรม เสยี งแขง็ ขึ้นเพราะจะเอาชนะกนั ย่ิงแข็งยิง่ แตกหกั งา ย

1๑4๔2๒ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๔4๓3 ๑๗๙. ลดลงตามคณุ ธรรมทเ่ี ขาถงึ ๑๘๑. ไมแ นะนำใหประพฤติ คำถาม คำถาม ถาปฏิบัติธรรมเปนประจำ แตยังมีความตองการทาง อาจารยสามารถเขาฌานดูสถานการณบานเมืองใน เพศอยู หรือความอยากอาหาร ตองการเกียรติ ปฏิบัติมาก อนาคตไดห รือไม ถาไดจะใหพ วกเราเตรยี มตัวอยางไรชวยบอก เขา ๆ จะทำใหสิง่ เหลาน้ีจางคลายหรอื ไม อยา งไร ดว ย คำตอบ คำตอบ ผูใดปฏิบัติธรรม แลวเขาถึงมรรคผลแหงธรรมที่ การเขาฌานเปนเร่ืองของผูมีความชำนาญในสมาบัติ ประพฤติได กามราคะ (ความตองการทางเพศ ความอยาก ๘ ผูใดเอาจติ ไปของอยกู ับเรอ่ื งเหลาน้ี ยอ มนำพาชวี ิตไปสูค วาม บรโิ ภค อยากมีเกยี รติ ฯลฯ) ยอมลดนอ ยลงตามคุณธรรมทีเ่ ขา หลง (โมหะ) ดว ยเหตนุ ท้ี า นเจา คณุ โชดก จงึ หา มมใิ หผ ตู อบปญ หา ถงึ และกามราคะจะหมดไปเม่อื จิตบรรลคุ วามเปน อนาคามี สนใจในเร่ืองเหลาน้ี ฉะน้ันผูถามปญหาและพรรคพวก ไมควร เพิ่มความหลงใหมีกำลังมากย่ิงขึ้น เพราะนั่นเปนเหตุนำชีวิตไป ๑๘๐. ไมผ ดิ ศลี สูการเกิดเปนสัตวเดรัจฉานในวนั ท่ตี องท้งิ ขนั ธลาโลก คำถาม ผูจะไปนพิ พานตอ งไมมอี ะไรขอ งสักอยา ง การกนิ -ใช นำ้ ผงึ้ ทเี่ ราซอ้ื มา เราผดิ ศลี ขอ ไหนบา งหรอื รปู เสียง กลน่ิ รส โผฏฐพั พะกไ็ มข อ ง ตอ งเปน ผเู ลยี้ งงาย กินงาย อยูงา ย นอนงาย ไม มีแตงายๆ มันก็ไมข อง คำตอบ ไมผดิ ศลี

1๑4๔4๔ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๔4๕5 ๑๘๒. แจกใหเปนทาน ๑๘๔. เร่ืองของเขา คำถาม คำถาม เมื่อมีการแจกอาหารและน้ำ แตมีบางคนเอาขวดมา การแผเ มตตา หากเจา กรรมนายเวรไมอ โหสกิ รรมให จะ กรอกน้ำหรอื เอาอาหารกลบั จะบาปไหม เกดิ ภัยแกผูแผเ มตตาหรอื ไม คำตอบ คำตอบ อาหารและน้ำทีผ่ มู ีจิตศรัทธาแจกใหเปน ทาน แลว ผรู บั หากจิตมีเมตตาอยูจริง เมื่อแผเมตตาใหกับเจากรรม แจกทาน (ปฏคิ าหก) จะนำไปบรโิ ภคหรือใชส อย ณ ทใี่ ดๆ ยอ ม นายเวรแลว เขาไมอ โหสใิ หกเ็ ปนเรอื่ งของเขา ไฟก็ดี ยาพษิ กด็ ี ไมมบี าปเกดิ ขึน้ ศัสตรากด็ ี ไมสามารถทำอันตรายกับผูม เี มตตาได ๑๘๓. อยากคนละอยา ง ๑๘๕. ผดิ ศลี แปดหรอื ไม คำถาม คำถาม เกิดปญหาในชีวิต เนื่องจากอยากปฏิบัติธรรม แตผูมี แตง ตัว แตงหนา แตค ิดวา ไมเปน การย่วั ยวนใครถือวา พระคณุ อยากใหร ับราชการ จะทำอยางไร เลย่ี งบาลี ผดิ ศลี แปดหรือไม คำตอบ คำตอบ ผูมพี ระคุณอยาก (ตณั หา) ใหผ ถู ามปญหารับราชการ การแตง หนา แตงตัว แมมไิ ดมีเจตนายวั่ ยวนใหใ จของผู เปนความอยากของผูไมรูจริงท่ีไปกาวลวงในชีวิตของผูอื่น ผูไม พบเหน็ เกิดราคะ แตผ ูแตงหนา แตง ตัว มจี ติ เปนทาสของความ สนองตณั หาของผูอน่ื ไมถ ือวาบาป สวยความงาม ยงั ถือวาผดิ ศีล ๘ อยู

1๑4๔6๖ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๔4๗7 ๑๘๖. สมั ภเวสีอุบตั ิ ๑๘๘. ขอไมเกดิ เปนลูกอกี คำถาม คำถาม อายุขัยเฉล่ียมนุษย ๗๕ ป ถาตายกอนจะไปอยทู ใี่ ด บดิ าของหนชู อบมกั โกรธ บางครงั้ หนคู ดิ วา ชาตหิ นา ขอ คำตอบ ไมเกิดมาเปนลกู ทา นอีก จะบาปมากไหมคะ ผทู ตี่ ายดว ยเหตแุ หง อปุ ฆาตกรรมกอ นครบอายขุ ยั ผนู น้ั คำตอบ ตอ งอบุ ัติเปน สัมภเวสอี ยู ณ ทต่ี าย แตร ปู นามทเ่ี ปนทพิ ยนั้นอาจ ความคดิ เชน น้ีไมเ ปนบาป แตจะเปนบาปหากมจี ิตคดิ ถกู นำพาไปอยู ณ ทแ่ี หงใหมไ ด อกุศลและไมป ระพฤติจริยธรรมลกู ท่ดี ตี อ ทาน ๑๘๗. จติ ฟงุ ซา นและหลุดบอ ย ๑๘๙. ถือวา ใหอภยั หรือไม คำถาม มอี บุ ายฝก จติ อยา งไร ถา ตอ งทำงานในคนหมมู ากมเี รอ่ื ง คำถาม การใหอภัยมีขอบเขตแคไหน เชน ยังไมพอใจแตไม วนุ วาย ทำใหจิตฟงุ ซา นและหลุดบอ ย ทำราย ถือวาใหอ ภัยหรือไม คำตอบ รักษาศีล ๕ ใหมีอยูกับใจ กอนนอนสวดมนตตอดวย คำตอบ ผูใดมีจิตยังไมพอใจตอผูท่ีทำเหตุขัดใจ ยังไมถือวา การเจรญิ อานาปานสติ (“พุธโธ”) แลว อทุ ิศบุญกุศลใหเ จา กรรม นายเวร ผูม ีอุปการคณุ อมนษุ ยท่มี ปี ฏิสมั พันธ ฯลฯ ไปเรอ่ื ยๆ เปนการใหอภยั แลวโอกาสท่ีจิตจะหยดุ ฟุงยอ มเกดิ ข้ึนได

1๑4๔8๘ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๔4๙9 ๑๙๐. ทำดวงใหดี ๑๙๒. อยา งไหนดีกวา คำถาม คำถาม เราจะทำดวงของเราใหดไี ดอ ยางไร น่งั สมาธกิ ับการสวดมนต อยางไหนดกี วากัน เพราะถา คำตอบ สวดมนตม ากกม็ เี วลานง่ั สมาธหิ รอื ปฏบิ ตั ธิ รรมนอ ย ชว ยแนะนำ ผูใดบำเพญ็ ทานอยูเ สมอ มีศลี บรสิ ทุ ธแ์ิ ละมอี ยูครบกบั ดวย คำตอบ ใจทกุ ขณะตนื่ และปฏบิ ตั จิ ติ ตภาวนาเนอื งนติ ย เมอ่ื ใดกศุ ลกรรม ใหผ ลแลว ผูนนั้ ดวงดแี นน อน การสวดมนตเปน การพฒั นาจิตใหม สี ตเิ บื้องตน การนั่ง สมาธิเปนการพัฒนาจิตใหมีกำลังสติเขมแข็งยิ่งขึ้น ผูใดปฏิบัติ ๑๙๑. เหน็ ผดิ จากธรรม เชนนี้ได ถือวาปฏิบัติดีท้ังสองอยาง คือดีข้ันตนกับดีข้ันกลาง และหากพัฒนาจิตใหเกิดปญญาเห็นแจง (วิปส สนาภาวนา) ได คำถาม แลว นนั่ นับวา ดขี ้นั สงู สดุ เม่ือเราตายจิตทิ้งขันธ แลวไปปฏิสนธิในรางใหม เห็น ๑๙๓. ผทู รงความบริสุทธิ์ วา จติ มตี ัวตนอยา งนเ้ี ปนมิจฉาทฐิ ิหรอื ไม และสัมพนั ธก บั การละ สกั กายทฐิ หิ รอื ไมอ ยา งไร เพราะไดย นิ มาวา สรรพสงิ่ ใดๆลว นไมม ี คำถาม ตัวตน คนท่ีตายแลวไมต องมาเกิด เรยี กวา อะไร คำตอบ คำตอบ วเิ คราะหจ ากคำถาม คำวา “ ปฏสิ นธใิ นรา งใหม ” หมาย คนท่ีตายแลวไมตองมาเกิด หากหมายถึงจิตท่ีไมมี ถงึ ตายจากมนษุ ยแ ลว กลบั มาเกดิ เปน มนษุ ยอ กี ครงั้ แมย งั ไมต าย อวชิ ชาครอบงำ เรียกบุคคลเชน นว้ี า “ผทู รงความบรสิ ทุ ธิ”์ มจี ิต หากเหน็ วา จติ มตี วั ตน ถอื วา เหน็ ผดิ ในทางธรรมแลว ผใู ดมจี ติ เปน หางไกลกเิ ลสและบาปธรรม คอื พระอรหันตท่ที ิ้งขนั ธแลว (อนุ มิจฉาทิฏฐิ ผนู ้นั ไมสามารถละสักกายทฏิ ฐใิ หห มดไปได ปาทิเสสนิพพาน)

1๑5๕0๐ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๕5๑1 ๑๙๔. สมาธิลอ็ ค ๑๙๖. มจี รงิ หรือไม คำถาม คำถาม ถาเกดิ อาการสมาธิลอ็ ค จะแกไ ขอยา งไร เจากรรมนายเวรมจี รงิ หรือไม คำตอบ คำตอบ แกป ญ หา “สมาธลิ อ ค” ตอ งเตมิ กเิ ลสใหก บั จติ หรอื หาก มีจริงครับ หากผูถามปญหาประสงคจะพิสูจนทำไดไม เกดิ สมาธลิ อ็ คจนเปน เหตทุ ำใหส ขุ ภาพกายเสอื่ มจนจติ ใชท ำงาน ยาก เชน ประพฤตลิ ะเมดิ วนิ ยั จราจรดว ยการขบั รถสวนทาง เอา ไมได ตองนำเขาโรงพยาบาล ใหแพทยเยียวยารักษารางกาย นำ้ สาดคนทีเ่ ดินผาน เอากอ นดินขวางปาสุนขั ดุทเ่ี ขาเล้ียงไวเฝา ให บาน ฯลฯ ๑๙๕. ตกงาน ๑๙๗. จดหมายลกู โซ คำถาม คำถาม แมจะถือศีลหา แตก็ตองตกงาน การตกงานเกิดจาก ไดรบั จดหมายลูกโซต องปฏิบตั ติ ามน้นั หรอื ไม บุคคลอืน่ เราจะแกไขอยางไรดี คำตอบ นอกจากไมป ฏบิ ตั ติ ามแลว ยงั สามารถโยนทง้ิ ลงตะกรา คำตอบ ดคู ำตอบในขอ ๑๙๐. และตองพฒั นาตัวเองใหเปนคน ได โดยไมเกิดความวบิ ัติใดๆ ตามขอความทเี่ ขียนไวในจดหมาย อกี ดวย เกง คือมคี วามรูมีความสามารถเหนือผอู ่นื พรอมกับพฒั นาตวั เองใหมคี ุณธรรม ดว ยการประพฤตจิ รยิ ธรรมทเ่ี กี่ยวขอ ง อาทิ จริยธรรมลูก จริยธรรมพลเมือง จริยธรรมผูปฏบิ ตั ิงาน ฯลฯ

1๑5๕2๒ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๕5๓3 ๑๙๘. เหน็ แจง ในความอยาก ๒๐๐. ปฏบิ ัติแมสามี คำถาม คำถาม ตัวกิเลส คือ “อยาก” ใชไหม ถาเรากำจดั มนั ไดจะเหน็ จะทำใจอยา งไร เมอ่ื ตอ งมาปฏบิ ัตแิ มสามี อายุ ๘๑ ป แจงใชห รอื ไม ทำใหเราไมมีเวลาเปนของตัวเอง คำตอบ คำตอบ ใช ความอยากเปนเพียงกิเลสชนิดหน่ึงเทาน้ัน ผูใด ตราบใดท่ีบุคคลยังมีลมหายใจเขา-ออกอยู การชวย เหลือผูอื่นในทางท่ีถูกตองชอบธรรมถือวาเปนบุญ เปนความดี กำจดั ความอยากใหห มดไปจากใจไดแ ลว ถอื วา มปี ญ ญาเหน็ แจง ทส่ี ามารถสง ผลขามภพขามชาติได ผูรูจึงไมป ฏิเสธทำความดีใน ในเร่ืองของความอยากเทา น้ัน ทุกรูปแบบ การกระทำใดไมผ ดิ กฎหมาย ไมผ ิดศลี ไมผ ดิ ธรรม ถือวา เปน ความดี ทำสงั่ สมเปน ปจ จัยเดนิ ทางสสู ุคติ ๑๙๙. โรคประจำตัว ๒๐๑. เจา กรรมนายเวรของพอ แม คำถาม ผทู ม่ี โี รคประจำตวั เชน มะเรง็ ความดนั โลหติ สงู เกย่ี ว คำถาม ลูก สามารถ แผ เมตตา ให เจา กรรม กบั กรรมในอดีตหรือปจจุบนั อยางไร นายเวรของพอ แมต นเองไดห รือไม คำตอบ คำตอบ เปนไดท ง้ั กรรมจากอดตี และกรรมที่ทำในปจ จุบัน ผูใ ดมเี มตตาผูน้ันไมโกรธ ไมอาฆาต ไมห งดุ หงิด ไมเ บอ่ื หนาย ฯลฯ หากผูถามปญหามั่นใจวาตนเองมีเมตตาอยูกับใจ สามารถแผเ มตตาใหก ับเจา กรรมนายเวรของพอ แมได สวนเขา จะรบั หรอื ไมเปน อีกเรอ่ื งหน่ึง

1๑5๕4๔ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๕5๕5 ๒๐๒. ความฝน ๒๐๔. ศีลขอส่ี คำถาม คำถาม บางครง้ั มคี วามรสู กึ วา เหตกุ ารณน เ้ี ราไดเ คยเจอมาแลว จะทำอยา งไรถงึ จะรกั ษาศลี ขอ สไี่ ดส มบรู ณ เพราะมรี าย จากความฝน เกดิ จากอะไรคะ ละเอยี ดมาก คำตอบ คำตอบ เกดิ จากสัญญาเกาที่จติ เก็บบนั ทกึ ไวแตอ ดตี เมอ่ื มีเหตุ ทำใจใหมีสัจจะไดเมื่อใด ศีลขอส่ียอ มประพฤตไิ ดงา ย ปจจัยลงตัว สญั ญาเกา จงึ แสดงออกในรปู ของความฝน (นิมติ ) ๒๐๕. อารมณว าง ๒๐๓. จิตสำนกึ คำถาม ทำอยางไร อารมณท่ีไมปรุงแตงจะเกิดข้ึนไดและรูได คำถาม ปุถุชนใชพลังจิต ๗% จะทำอยางไรเพ่ือจะใชท่ีเหลือ อยางไรวา จติ เขา ถึงธาตุรู ถาอารมณนอยลงจนไมเหลือ จะทำ อยา งไรตอ ไป ๙๓% คำตอบ คำตอบ ผูถามปญหามีความประสงคไมใหจิตเกิดอารมณปรุง ปถุ ุชนสามารถใชพลังจิตไดเทาทีต่ นมี คอื ใชพ ลงั จติ ท่มี ี แตง สามารถทำไดส องวิธคี ือ พฒั นาจติ (สมถภาวนา) จนจิต สติคุมไดร อยละ ๗ สว นท่ีเหลืออกี รอ ยละ ๙๓ เปน การใชจ ติ ท่ี บรรลุฌานที่สไี่ ดแลว ความมีจติ เปน กลาง (อุเบกขา) ยอมเกดิ ไมม สี ติคุม (ขาดสต)ิ ผใู ดประสงคจ ะใชจ ิตทีม่ สี ตคิ มุ ใหม ากกวา ขนึ้ หรอื อกี วธิ หี นงึ่ ตอ งพฒั นาจติ ใหเ กดิ ปญ ญาเหน็ แจง (วปิ ส สนา นี้ ตอ งพฒั นาจิตใหม สี ติเพ่มิ ขน้ึ ดวยการปฏิบัติสมถภาวนา ภาวนา) แลวใชปญญาเห็นแจงพิจารณาทุกสิ่งท่ีเขากระทบจิต จนเห็นวาทุกสิ่งเปนไปตามกฎไตรลักษณ จิตจึงปลอยวางสิ่งท่ี เขา กระทบ แลววางจากการปรงุ อารมณใดๆ ได

1๑5๕6๖ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๕5๗7 ๒๐๖. ลกู ไมรูอะไร จนไดฟ ง ทานเลาเรื่องอภนิ หิ ารยตา งๆ ทานชอบวาพระ หรือชี ทานอ่ืนวาเปน มาร รูปไหนปฏิบัตเิ ครง ทา นกว็ า เปนเทพ มี คำถาม การระลกึ ชาติ และหมกมนุ ในเรอ่ื งตา งๆ เหลา น้ี รวมถงึ เรอ่ื งภยั เรียน ดร.สนอง วรอไุ ร พบิ ตั นิ ำ้ ทว มโลกตา งๆ (ซง่ึ เรอ่ื งเหลา น้ี ดฉิ นั กไ็ มไ ดเ ถยี งวา มนั ไมม ี ดฉิ นั มคี วามกงั วล คอื เมอ่ื ประมาณสองสามปท ผ่ี า นมา จรงิ เพราะกเ็ คยอา นมาเหมอื นกนั แตม คี วามสงสยั อยา งมากวา ทานปฏิบัติไมถูกทาง เพราะมันไมเปนไปเพื่อการปลอยวางเลย ดฉิ นั ไดย ใุ หแ มเ ขา วดั ถอื ศลี ปฏบิ ตั ธิ รรม เพราะวา แมเ ปน คนทกุ ข ย่ิงทำย่ิงยึดม่ันอดีตชาติ) ลาสุดที่ทำใหดิฉันกังวลอยางหนักคือ มาก เครยี ด และพยาบาท รวมทง้ั เคยไดท ำกรรมไมด ไี วม ากมาย ทานบอกวาทานเปนเน้ือคูกับพระอาจารยเจาสำนักปฏิบัติธรรม (ตั้งแตเ กดิ มา ดิฉนั เห็นทานทำบาปหลายอยางโดยไมร ตู ัว โดย ทำใหดิฉัน กลัวเหลือเกินวามันจะนอกรูปนอกรอยที่ควรแมแค เฉพาะผดิ ศลี ขอ สาม และเคยทำแทง บุตรถงึ สองคร้งั ) เพียงคิด หากพระทานเปนพระปฏิบัติดีจะย่ิงบาปไปกันใหญใช ไหมคะ ดฉิ ันอยากถาม อาจารยวา ดิฉันเปนคนชอบธรรมะและศึกษามาตั้งแตวัยรุน ก็ไม ไดปฏิบัติอะไรมากมายแตก็ไดอานหนังสือธรรมะ ตางๆ และ ๑. จะมหี นทางชว ยแมไ ดอ ยา งไรบา ง เพราะพดู ไปปราม มีความเขาใจประมาณหน่ึงคือสามารถประคองชีวิตใหดำเนิน ไปทา นก็ไมเชอ่ื ซักเทา ไร ตอนแรกก็เชอื่ กันดี ตอนหลังทา นคดิ วา ไปอยางราบรื่นและประกอบดวยศีล ธรรม จนมีความสงบ ตวั เองเกง มากแลว ลกู ไมร อู ะไร กเ็ ลยไมฟ ง (ซงึ่ จรงิ ๆ กส็ บั สนวา รมเย็นดี ก็อยากใหแมไดเปนอยางน้ีบาง ในท่ีสุดแมของดิฉันก็ ตัวเองคงไมร ูอะไรจริงๆ หรือเปลา ) ไดไปปฏิบัติธรรม และถือศีลคลายๆ ชีพรหมณ ดิฉันก็มีความ ยนิ ดีและอนโุ มทนาในเบื้องตน ก็คอยสงเสียคาใชจายรายเดอื น ๒. การท่ีดิฉันผลักดันใหแมไปปฏิบัติธรรมแตมันกลับ ให ตามปกติวิสัยลกู ทค่ี วรทำ และคอยโทรไปเชค็ อยเู รื่อยๆ วา กลายเปนแบบน้ไี ป ดฉิ ันบาปไหม ปฏิบตั ถิ ูกทางกา วหนา ดีหรอื ไมอยา งไร เพราะตวั เองกท็ ราบอยู วาทานไมคอยปกติทางดานจิตใจเทาไร (คือ นาจะเปนคลายๆ ๓. แลวตวั แมเ องหากกระทำ อกุศลจติ กับพระผูปฏบิ ัติ โรคประสาท แตไมเ คยไปหาหมอเพราะไมไดมอี าการรา ยๆ แต ดี (โดยสมมติวาทา นมอี าการทางจติ และไมรูวา ตวั เองกำลงั ทำ คลา ยๆ หลงผดิ ไมอ ยใู นโลกความเปน จรงิ แตโ ดยทว่ั ไปปกตคิ ลา ย ผิด) แมจ ะบาปไหมคะ คนทวั่ ไป หากไมท ราบมากอ นจะไมม ที างรไู ดเ ลย ตวั ทา นเองกไ็ ม ยอมรบั วา เปน อาการอยางน้)ี ขอบพระคณุ อาจารยล ว งหนาทช่ี ว ยช้ีทางสวา งให

1๑5๕8๘ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๕5๙9 คำตอบ ๒๐๗. คำถามตอ เนอ่ื ง (๑) บคุ คลมีชีวติ เปน ของตวั เอง ไมม ใี ครสามารถแกไข คำถาม เสน ทางเดนิ ของชวี ิตใหก ับใครได เวนไวแ ตวา เจาของชีวิตตอง กราบเรียน ทานอาจารยส นอง ทีเ่ คารพ ปรบั ปรงุ แกไ ขชวี ติ ดว ยตวั เอง ฉะนนั้ สง่ิ ทผ่ี ถู ามปญ หาในฐานะลกู ขออนญุ าตรบกวนสอบถามอาจารยเ พ่ิมเติม (หลงั จาก ไดพ ยายามชว ยเหลอื แม ดว ยการแนะนำแมใ หไ ปปฏบิ ตั ธิ รรม นนั้ ทำถกู ตองแลว แตว ิบากกรรมของแมย งั จำเปน ตองชดใช ดวย ไดร บั ความเมตตาจากอาจารยช ว ยชแ้ี นะในขอ ท่ี ๑๑๔ และ ๑๒๒ การมีจิตเปนทาสของความเห็นผิด ซ่ึงลูกไมสามารถชวยเหลือ ของสนทนาธรรม เลมท่ี ๑๒) ดังนี้ครับ ได ควรตอ งปลอ ยวางและหากผใู ดยงั เอาเรอ่ื งของคนอนื่ มาเปน ภาระใหกบั ใจของตวั เอง ผูน นั้ ยังไดช ื่อวา เปน ผูรูไมจ รงิ ๑. ตอนนี้ในการปฏิบัติแตละครั้ง ผมมีความรูสึกวา ใชเวลานอยลงกวาเดิมในการที่จิตจะเร่ิมน่ิง พยายามจะไมไป (๒) บาปในฐานะเปน ผรู ว มกระบวนกรรมจะพน บาปเชน กำหนดวาจะตองไปใหถึงอารมณท่ีเขาถึงตามท่ีอาจารยแนะนำ นี้ไดตองพัฒนาจิตวิญญาณของตัวเองจนเปนอิสระจากวิบาก (แรกๆ มันก็ยังอยากถึงตามท่ีมันเคย ปรากฏวากลายเปนเพง กรรมของผเู ปน แม นน่ั คอื จติ มกี ำลงั สตสิ มั ปชญั ญะกลา แขง็ จน เกินแลวเครียดไปเลย) พยายามวางใจใหสบาย เพราะหลาย สามารถปลอ ยวางผลกรรมของคนอน่ื ได แลว จติ เขา สคู วามวา ง ครงั้ ทป่ี ฏบิ ตั ริ สู กึ วา ถา เรม่ิ แบบน้ี เดยี๋ วกไ็ ปถงึ ตรงนน้ั เองไดด ขี นึ้ เปนอเุ บกขารมณเปนเครอ่ื งวดั ผมเขา ใจวา คลายๆ กับเราจะกระโดดไปเกาะอะไรท่ีสูงขึน้ ไป ถา กำลงั แขน(สต)ิ ไมมี ถึงเกาะไดก็อยูแปบเดยี ว เด๋ยี วก็ตกลงมาที่ (๓) เพยี งแคค วามคดิ ทเี่ ปน อกศุ ลกบ็ าปแลว และหากไป เดมิ เปนการเขาใจถกู หรอื ไมครบั ประพฤติอกุศลกรรมจนสำเร็จดวยกาย เทากับเปนการตอกย้ำ บาปใหม กี ำลังมากย่ิงขึน้ ๒. ลาสุดในการปฏิบัติ ขณะท่ีน่ังปฏิบัติอยู สภาวะที่ รูส ึกวา คลา ยๆ ขนลกุ ก็ไมเชงิ แตเยน็ วบู วาบทัว่ ตัว (กำหนดรูแ ต ถาตงั้ สติแลว ไมหวงใคร ไมตกใจ พยายามไมสนใจ) หลังจากนั้นเหมือนจิตมีท่ีเกาะอยู ใครจะเปนใครจะตายมันเรอื่ งของเขา กับอะไรสักอยางหน่ึงตามท่ีเรากำหนด น่ิงมากกวาเดิมและอยู ไดนานขึ้น ความคิดมีบางแตเหมือนจางๆ โผลมาแลวก็หายไป เรื่องของเรามหี นา ท่ีภาวนา เหมอื นวา จะสนใจทคี่ วามนงิ่ มากกวา (ความคดิ ไมเ ขม ขน เหมอื น

1๑6๖0๐ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๖6๑1 ตอนแรก ๆ) แตค วามรสู กึ เมอ่ื ยขายงั รสู กึ อยู สภาวะนก้ี ำลงั เกดิ ๒๐๘. ไมม ีโชคเรอื่ งงาน อะไรขึ้น เรยี กวา อะไรครับ และตองปฏิบตั ิอยางไรตอครบั คำถาม กราบขอบพระคุณทา นอาจารยครับ ดิฉันมีคำถาม รบกวนทาน ดร. สนองชวยใหความ คำตอบ กระจา งดว ยคะ (๑) ความอยากเปน ตณั หา ถา ยงั กำจดั ความอยากใหพ น ๑. มีความจำเปนท่ีจะตองประกอบอาชีพท่ีเสี่ยงตอ ไปจากใจไมไ ด การพฒั นาจติ ใหเ กดิ สตแิ ละปญ ญาเหน็ แจง จะยงั กฏหมาย และหลีกเล่ียงไดยาก เพราะสินคานั้นถูกผลิตตาม ไมเ กดิ ขึ้น นั่นคือ จติ มกี ำลงั สติไมก ลาแข็ง ดงั ทเ่ี ขาใจนัน้ ความตองการของลูกคา ทราบวาอยางไรกอบาป และผิดศีล ถูกตองแลว แนน อน เราไมอยากทำงานนแ้ี ละไมเตม็ ใจรับ แตจำเปน ตอ งทำ (๒) ในขณะปฏบิ ัติจติ ตภาวนา อารมณใดเกดิ ไมท ราบวา ควรอธษิ ฐานจติ อยา งไร เพอ่ื จะไดไ มต อ งมอี าชพี ทเ่ี ปน ข้ึนแลวไมสนใจเรียกวาความหลง (โมหะ) ได มิจฉาทิฏฐิคะ และเราทำกรรมแบบไหนมาจึงตองมาประกอบ เกิดขึ้นแลว ถือเปนการปฏิบัติธรรมผิดทาง อาชพี แบบน้ี ทุกอารมณที่เกิดขึ้นตองมีสติระลึกไดทัน แลว ใชจิตตามดูจนเห็นวาอารมณท่ีเกิดข้ึนดับไปตามกฎ ๒. ดิฉันเปนคนที่ไมมีโชคเร่ืองงานเลยคะ ต้ังแตเรียน จบหางานเกือบปง านทไ่ี ดกเ็ ปน ธุรกจิ ของคนใกลช ดิ ทำไดแปด ไตรลักษณ อยางน้จี ึงจะเรยี กวา ปฏบิ ัติธรรมถกู ทาง เดอื นเทานน้ั จากนน้ั กว็ างไปสีเ่ ดือน ไดงานใหม เปน งานทีเ่ พอื่ น ความรูสึกเม่ือยที่ขา ยังปรากฏใหสัมผัสได แสดงวา แนะนำมาคะ ทำไดส องปก วา กเ็ บอื่ สว นงานทสี่ ามกท็ ำไดแ คส อง เดือนเทาน้ันเปนงานที่เพื่อนแนะนำอีกก็ออกมาอีก (ท้ังสามท่ีน้ี กำลังสติไมกลาแข็ง จึงไปรับเอาอารมณเม่ือย เขามามีอำนาจ เราเปนคนตัดสินใจลาออกเอง) และสมัครงานไปก็มักจะไมถูก เหนอื ใจวธิ แี กไ ขตอ งกำหนดวา “เมอ่ื ยหนอๆๆๆ” ไปเรอื่ ยๆ จนกวา เรยี ก, หรอื ถาไดง านแลว ทำไปไดไมนานกเ็ บอ่ื อยากเปล่ียนงาน ความเมื่อยจะหมดไปแลวดึงจิตกลบั มาสูองคบริกรรมเดิม เน่ืองจากทางบานมีธุรกิจเลยไมลำบากเรื่องปจจัย แตเรากอ อยากมีงานท่ีเราคิดวาทำแลวชอบและรักกับงานนั้นๆ แตก็ยัง อวชิ ชา คอื ความไมร ู ถา รูอยูเปนวิชชา หาไมเ จอ ไมทราบวา เปนเพราะอะไร และควรแกไขอยา งไรคะ

1๑6๖2๒ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๖6๓3 ๓. หนั มาปฏิบตั ธิ รรมมากข้ึน รูสึกดีและคิดวา จะทำตอ ความรู มีความสามารถในงานนั้น ตองพัฒนาตัวเองใหเปนคน ไปเร่ือย ใชการบริกรรมยุบ-พองหนอ และอานาปาณสติ แต ดี มีคุณธรรม มีความกตัญูฯ ตอผูมีพระคุณ และสุดทาย จิตยังซัดสายมากๆๆๆ ไมทราบวา ควรทำอยางไรดคี ะ (เคยอา น ตองพัฒนาตัวเองใหมีดวงดี ดวยการประพฤติบุญกิริยาวัตถุ พบวาใหเ อาอสภุ กรรมฐานมาเปนอารมณ แตกำหนดไมเปน คะ) ๑๐ อยเู นืองนิตย จนอานสิ งสข องบญุ สง ผลไดเมอ่ื ไรแลว ความ รบกวนแนะนำดว ยคะ ปรารถนาขางตน จะสมั ฤทธ์ผิ ลปญหามีอยูวา จะประพฤตไิ ดไหม ขออำนาจคุณพระศรีรัตนตรัยจงปกปกคุมครองรักษา (๓) ปฏิบตั ิธรรมแลวจิตยงั ซัดสาย “มาก ๆๆๆ” นนั้ ถกู ใหทาน ดร สนอง มสี ุขภาพแขง็ แรง และมีความสุขนะคะ ตอ งแลวเหตุเปนเพราะ ปฏบิ ัตธิ รรมไมสมควรแกธ รรม การจะ แกป ญ หาจติ ซดั สา ย (ขาดสต)ิ ใหไ ด ผปู ฏบิ ตั ธิ รรมตอ งทำใจใหม ี ขอบคุณมากๆ คะ ศลี ๕ สถติ อยกู บั ใจใหไ ดท กุ ขณะตน่ื เลอื กเอาบทกรรมฐานเพยี ง หนง่ึ อยา งมาเปน องคบ รกิ รรมและสดุ ทา ย เรง ความเพยี รในการ คำตอบ ปฏบิ ตั ใิ หต อ เนอ่ื งยาวนานผลสำเรจ็ ในการปฏบิ ตั ธิ รรมจงึ จะเกดิ (๑) คนทม่ี อี าชพี เปน มจิ ฉาอาชวี ะ เมอ่ื รแู ลว ยงั ประกอบ ข้นึ ได อาชีพน้ันตอไป เทากับเปนการส่ังสมบาปใหมีกำลังมากย่ิงข้ึน ๒๐๙. อาหารดีวัยเดก็ หากเมื่อใดกำลังของบาปใหผลผูทำบาปตองรับผลของอกุศล วิบากนั้น คำถาม กราบเรียนทานอาจารย อยากจะถามเกี่ยวกับเร่ือง อธิษฐานจะไมเขาไปยุงเกี่ยวกับมิจฉาอาชีวะ สามารถ อธิษฐานได แตคำอธิษฐานจะเปนจริงไดตอเม่ือตองประพฤติ การทำใหเรยี นหนังสอื ดี นะครบั เหตุใหถูกตรง คือเลิกทำอาชีพปจจุบัน แลวหันไปทำอาชีพที่ไม ๑. ท่ีอาจารยบ อกวา ใหก นิ โปรตนี กับ ไขมัน เยอะๆ ผิดศลี ไมผ ดิ ธรรม จะไดไปเล้ียงสมอง กินแบบฝรั่งจะไดหัวดี ขอถามวา ผมกิน สวนเหตุท่ีตองมาประกอบมิจฉาอาชีวะอยูในปจจุบัน ไขมนั เยอะๆ โดยกนิ อาหารฝรั่ง คอื พวก mcdonald กินเฟรน เปนเพราะอดตี เคยทำอาชพี ทุศีลมากอน (๒) การหางานที่ชอบกับใจของตัวเอง และไดงาน ชนิดนั้นมาทำเปนอาชีพ ตองพัฒนาตัวเองใหเปนคนเกง คือมี

1๑6๖4๔ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๖6๕5 ฟาย (มันฝร่งั ทอด) จะไดม ้ยั ครบั และพวก พิซซา kfc ดว ยครับ ทีแ่ นะนำวาผใู ดประสงคจ ะเรียนไดด ี ตองทำจติ วางน้ัน เพราะผมเห็นวามันมีโปรตีนกับไขมันเยอะดี หรือถาไมควรกิน หมายถงึ พฒั นาจติ ใหม สี ติ จนจติ ตงั้ มน่ั เปน สมาธแิ ลว คลน่ื สมอง อะไรดี ผมอายุ ๒๔ ครับ และ นอง ๑๘ ปครับ จะเปล่ียนความถ่ีมาอยูในชวงความถี่คลื่นสั้น สงผลใหความจำ เพิ่มขนึ้ เปนอตั โนมตั ิทำใหเ รยี นเกง ๒. โปรตนี กบั ไขมนั ควรกนิ เยอะๆ เพอื่ ไปบำรงุ สมองได ควรกินถึงอายปุ ระมาณเทาไหรดคี รับ แลว จงึ หนั ไปกนิ ผักแทน ๒๑๐. อจนิ ไตย ๓. อาจารยบ อกวาจะเรยี นดี ตอ งทำจิตใหว าง ๑๐-๑๕ คำถาม นาที ขอถามวา ทำจติ ใหว า ง คอื ไมค ดิ อะไรเลย นงั่ หลบั ตาเฉยๆ กราบ เรียนอาจารย หรือวา กำหนด พองหนอ ยบุ หนอ ดคี รับ ผม ไดฟงซีดี ของอาจารย และ ถา อาจารยมีคำแนะนำเก่ียวกับการเรยี น ชวยบอกเพ่มิ อา น สนทนาภาษาธรรม ขอเรยี นถามอาจารย เติมหนอยนะครับ ขอบคุณอาจารยมากๆ ครับ ขอใหอาจารย เก่ียวกับ คน สัตว สิ่งของ ดิน นำ้ ลม ไฟ เกิด แก เจบ็ ตาย สุขภาพแข็งแรงอยชู ว ยเพื่อนๆมนุษยต อ ไปนานๆ ครับ จติ กบั กาย กฎแหงกรรม กฎเกณฑตางๆ ศีล สมาธิ ภาวนา การ มโี ลก มี ระบบ สุริยะ มีกาแลคซ่ี มี จกั รวาล ส่ิงท่กี ลาวมา คำตอบ เกิดขึน้ ไดอ ยา งไร ใครเปน ผใู หกำเนิด เปน ผูสราง และเพื่ออะไร (๑) ตัวอยางอาหารท่บี อกเลาไป อุดมดว ยโปรตนี และ กราบขอบคุณอาจารยม าลวงหนา ครบั ไขมัน บริโภคแลวดกี บั ผมู ีอายุอยใู นชว งวัยเด็ก คำตอบ (๒) อาหารทอี่ ดุ มดว ยไขมนั และโปรตนี ควรรบั ประทาน ทงั้ หมดทถี่ ามไปวา สงิ่ ตา ง ๆ เหลา นนั้ เกดิ ขนึ้ ไดอ ยา งไร ในชวงวยั เด็กคือมอี ายุแรกเกดิ จนถึงอายุ ๑๕ ป เม่ือยางเขา สู ใครเปนผูใหกำเนิด ใครเปนผูสรางและเพื่ออะไร เปนสิ่งที่ไม วัยรุนควรลดบริโภคอาหารท่ีเปนโปรตีนและไขมันลง โดยเพิ่ม ควรคดิ (อจินไตย) และมิใชวิถแี หง การพน ทกุ ข ตอ งขออภยั ไม พืชผักผลไมใหมากข้ึน สวนอาหารที่ใหพลังงานเชนประเภท ตอบ คารโบไฮเดรต บริโภคพอประมาณ นักกีฬาที่ใชพ ละกำลังมาก สามารถบริโภคอาหารคารโบไฮเดรตไดมากตามความตองการ ใชพลงั งานของรางกายได (๓) คำวา จติ วา ง หมายถงึ จติ ทว่ี า งจากการรบั สง่ิ กระทบ ภายนอกเขา มาปรุงอารมณเ ชนจติ ที่ตั้งม่ันเปน สมาธใิ นฌาน

1๑6๖6๖ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๖6๗7 ๒๑๑. อิรยิ าบถไมสัปปายะ ย่งิ ตอบคำถามดังกลาว หนขู ออนญุ าตอวยพรใหอาจารยและ ครอบครัวมีความสุข สุภาพแข็งแรงตลอดไปนะคะ คำถาม กราบเรยี น อาจารยส นอง วรอไุ ร คำตอบ หนูไดไปฝกวิปสสนากรรมฐาน ท่ีคณะ ๕ ท่ีอาจารย (๑) การฝกจิตใหมีสติ สามารถใชไดกับทุกอิริยาบถ แนะนำแลวคะ แตหนูประสบปญหาหลายอยาง ขอเรียนถาม อิริยาบถใดนำมาใชฝกจิตใหมีสติ แลวทำใหจิตต้ังมั่นเปนสมาธิ อาจารยดงั นีค้ ะ ได อริ ิยาบถนั้นเหมาะกบั ผูถามปญหา ๑. หนูไมสามารถน่ังสมาธิไดนาน อาจเน่ืองจากสรีระ (๒) วิธีการฝก จิตแลวมปี ญ หาปวดศรี ษะเขามารบกวน ของหนเู อง คอื หนูเปนคนตัวอว นเตย้ี ขาจงึ สัน้ และใหญ หนูจะ ควรเลอื กฝกในอริ ิยาบถทเ่ี หมาะสมเขาไดก บั จรติ ของผฝู ก เชน ปวดขามากเวลาน่ัง จิตจงึ ฟงุ มาก เพราะไมมีสมาธอิ ยแู ลว ปวด โภชนสปั ปายะ ไดแกก ารบริโภคอาหารทีถ่ ูกกับรางกาย อุตสุ ัป ขา และรูสึกเหมือนจะหงายทองดวย แตหนูรูสึกดีและมีสมาธิ ปายะ เชนอากาศไมหนาวเกินไปไมรอนเกินไป อิริยาบถสัป กวา กับการเดนิ จงกรม หนูจะเดินจงกรมอยางเดยี วไดไ หมคะ ปายะ เชน ใชว ิธเี ดินจงกรมแทนการนัง่ ภาวนา ฯลฯ รวมถึงการ ใชบ ทกรรมฐานทถ่ี กู กบั จรติ ของตน ซง่ึ ตอ งทดลองปฏบิ ตั ดิ ดู ว ย ๒. หนมู โี อกาสไปฝก มา ๔ ครง้ั แลว คร้งั แรกรูสกึ ปวด ตนเอง หวั เลก็ นอ ย ครง้ั ที่ ๒ รสู กึ โลง สบาย ครง้ั ที่ ๓ รสู กึ ปวดหวั ครง้ั ที่ ๔ รูสกึ ปวดหวั มากกวาคร้งั อ่นื ๆ เปน เพราะอะไร หนูควรปฏิบตั ิ (๓) สวดมนตใ นขณะหมอบกราบ หากไมเ หมาะกบั สรรี ะ อยา งไร ของตนใหน ั่งสวดมนตแลวจึงกราบภายหลังกไ็ ดบญุ เหมอื นกัน ๓. หนูยังไมสามารถสวดมนตชวงท่ีกราบแลวหมอบได (๔) อุทิศบุญกุศลหลังปฏิบัติธรรมใหพอแม กอนเขา คะ แลวหนจู ะไดบ ญุ ไหมคะ เมื่อหนไู มสามารถสวดมนตไดค รบ ปฏบิ ตั คิ วรบอกใหพ อ แมท ราบกอ นวา เมอ่ื ปฏบิ ตั ธิ รรมแลว เสรจ็ ทกุ ข้ันตอน (หนจู ะพยายามฝก ทอ งใหไดค ะ) ในแตละวัน ลูกจะอุทิศบุญกุศลใหทาน บอกใหทานกลาววาจา ตามเวลาท่ีกำหนดให หากพอแมกลาวอนุโมทนาบุญที่ลูกอุทิศ ๔. ตอนทายที่มีการแผเมตตาและอุทิศสวนกุศลใหพอ ใหเ ขากจ็ ะไดร บั บญุ สวนจะไดบ ุญมากหรือนอยขึ้นอยกู บั ความ แมแ ละผมู พี ระคณุ ทา นจะไดร บั บญุ กศุ ลอยา งไรคะ มากแคไ หน ตง้ั ใจกลา วคำอนุโมทนาวาตง้ั ใจมากหรือตัง้ ใจนอย คะ พอ หนกู ำลงั ปวยหนกั จะมีวธิ ที ีจ่ ะทำใหทา นไดบญุ มากๆ และ มีโอกาสไดไ ปสวรรคไหมคะ พอ มโี อกาสไดไ ปเกดิ อยใู นสวรรคห รอื ไม ขน้ึ อยกู บั ขณะ จติ หลดุ ออกจากรา ง หากมแี รงกรรมของกศุ ลกรรมบถ ๑๐ ผลกั กราบขอบพระคณุ อาจารยค ะ ทก่ี รณุ าสละเวลาอนั มคี า ดนั โอกาสไปเกดิ ในสวรรคจ ะมไี ด

1๑6๖8๘ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๖6๙9 ๒๑๒. พอทวงหน้ี ยงุ เกย่ี วกนั อกี แตเ คา เหมอื นอยากแกลง อยากพยาบาทจองเวร ตอไป ท้ังทเี่ งินทหี่ นโู อนคืนใหกเ็ ปน หลักแสนแลว และเคามเี งิน คำถาม เกบ็ อกี ประมาณ ๒ ลา น แตเ คา กย็ งั มาขอใหอ อกคา ในบา นตอ ไป กราบเรยี นถามอ.ดร.สนองที่เคารพอยางสูง เคาชอบเปดแอรท้ังวันเปลืองคาไฟมาก หนูก็มีเงินเดือนไมมาก ขอโอกาสถามเรอื่ งปญหาชวี ิตคะ ที่ผานมาไมคอยมีเงินเก็บเพราะเอามาจายคาในบานและใหเงิน หนูรูสึกวาพอเปนเจากรรมนายเวรมาทวงหน้ีเพราะ เดอื นเคา หมด โดยเคามนี สิ ัยพาล ถา สั่งอะไรแลว ไมไดอ ยา งใจ หนกู ลวั วา เคา จะมาทำรา ยรา งกายหรอื มายนื ดา หนา บรษิ ทั (เคา ต้ังแตอยูกันมาไมมีความสุขเลย พอชอบกินเบียรจนเมา ชอบ เคยขวู า จะมายนื ดา หนา บรษิ ทั คะ ) หนแู ละแมจ ะทำอยา งไรดคี ะ จิกใชแมเหมือนช้ีขา และถารูวาหนูและแมไมชอบอะไรก็จะยิ่ง ทจ่ี ะไมต อ งพบเจอและเกยี่ วขอ งกบั เคา อกี ตอ ไป ตอ งทำบญุ อะไร ทำส่ิงนั้นดวยความสะใจ และไมยอมหยากับแมเพราะตองการ ถงึ จะไปพนเวรกรรม บว งพยาบาทของคนน้คี ะ ผลประโยชนคือเงิน หนูทุกขและโกรธมากเวลาพอมาตะคอก ขอตังคจากแม โดยใหแ มไปกูสหกรณม าให ถาไมใหจ ะไปยืนดา กราบขอบพระคุณคะทเ่ี มตตาตอบคำถาม หนาสหกรณ แมก ็กลวั ตอ งยอมไปกูมาใหท ุกคร้งั เพราะ คำตอบ รวู า สูค นแบบน้ไี มไ หว โดยเคาไมเคยคืนใหเ ลย เอาของ ในคร้ังพุทธกาล ท่วี ดั เชตวนั กรงุ สาวัตถี พระพทุ ธ แมไ ปหลายแสน ถาทวงถามก็จะพาลตอบวา ไมเคยยมื เลย ตอนนห้ี นมู เี รอ่ื งทะเลาะกบั พอ เคา โกรธมากอยาก ตรัสความเปนมงคลจำนวน ๓๘ ขอ ใหกบั เทวดาทมี่ าขอใหพุทธ ตัดขาดจากหนูและแม โดยไลหนูและแมออกจากบาน องคบอก ซึ่ง ๑ ใน ๓๘ ขอน้นั มีคำวา “อเสวนา จ พาลานงั ...” ตองไปอาศัยอยบู า นญาติ และใหโอนบานซงึ่ เปนชือ่ หนู ซ่งึ มคี วามหมายวา ความไมค บชนพาลเปนมงคลสงู สดุ คนื ใหกับเคา พรอมเงินทเ่ี คยให ซ่ึงหนกู ไ็ มไ ดวาอะไร ยนิ ดี คืนให ทุกอยาง เพราะถา ไมมีเคาในชวี ิตแลว ชวี ิตมนั ดีขนึ้ เยอะ การไมคบชนพาลตองไมเขาใกล ไมเ งี่ยหูฟง ไมพบเหน็ หนูรูสึกทุกขใจมากในตอนน้ีเพราะเคายังคงอยากตาม คนพาล เวน ใหห า งไกลจากคนพาล ดงั คำของคนโบราณไดก ลา ว พยาบาทจองเวรตอ ไป โดยบอกวา ใหอ อกคา นำ้ คา ไฟคา โทรศพั ท ไววา “เวนหมาใหหางศอก เวนวอกใหหางวา เวนพาลาใหไกลถงึ และคาเคเบิ้ลใหเคาตอไป (กอนหนาน้ีหนูก็เปนคนออกใหมา แสนโยชน” ตลอด) ตอนแรกนึกวาเคาอยากตัดขาดจากเราแลวจะไมตอง ดังนั้นหากผูถามปญหาเชี่อพระพุทธะและเช่ือคำกลาว ของคนโบราณและปฏบิ ตั ติ าม ปญ หาทถ่ี ามไปจะหมดไปชวั่ คราว และจะหมดไปส้นิ ตอเมอ่ื นำชวี ติ เขา สพู ระนิพพาน

1๑7๗0๐ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๗7๑1 ๒๑๓. การเกิดของอรูปฌาน ควรจะประกอบดวยฉันทะดวยหรือไมครับ เพราะเคยไดยินคำ วา “ฉันทะในการปฏิบตั ิธรรม” คำถาม กราบเรียนอาจารยสนอง มีคำถามท่ีตองการถาม ขอขอบพระคุณอาจารยท ี่เมตตาตอบคำถามเหลาน้คี รับ อาจารยดังนคี้ รับ คำตอบ ๑. ไดอ า นคำตอบทอ่ี าจารยใ หไ วว า ควรจดั หง้ิ พระใหห นั (๑) ตอนที่พระมหาโพธิสัตว ประทับน่ังใตตนพระ หนา ไปทางดา นทศิ ตะวนั ออก อยากทราบเพราะเหตใุ ดจงึ เปน ทศิ ศรีมหาโพธิ์ในคนื ทต่ี รสั รู ทา นไดน ่งั หันหนาไปทางทิศตะวันออก ทีเ่ หมาะสมครบั ในฐานะพทุ ธบรษิ ทั ทเี่ ลอื่ มใสศรทั ธาในพระศาสดา ควรดเู ปน แบบ อยา งแลวประพฤตติ าม ๒. การเขาอรปู ฌานไดไ มจ ำเปนตอ งฝกกสิณมากอ นใช หรือไมค รับ และอยากใหอาจารยอ ธิบาย อรูปฌาน ท้ัง ๔ อยา ง (๒) ตอบวา ใช นอกจากกสนิ ๑๐ แลว การพฒั นาจติ ยอ ๆ พอใหเ หน็ ภาพครบั เพราะพยายามอา นและใชค วามคดิ ตาม ใหเ ขา ถงึ อรปู ฌานได ยังสามารถใชอ ุเบกขาอปั ปมญั ญา หรือ แลว รูสึกเขาใจสภาวะอรูปฌานเหลานั้นไดยาก เชน “กำหนด อาณาปานสติ มาเปนองคบ รกิ รรมใหจ ิตเขา ถึงรูปฌานท้ัง ๔ ได วิญญาณเปน อารมณ” และอยากทราบวา ผูทฝ่ี กเขา “รปู ฌาน” ผใู ดปฏิบัตไิ ดแลว กำลังของรปู ฌาน ๔ จะสงผลใหจิตของผู ไดสามารถรูวิธีการเขาสู “อรูปฌาน” ตอไปเปนลำดับไดดวย เขาถึงแลว สามารถพัฒนาอรูปฌานไดเ ปนผลสำเรจ็ ตนเองไดหรือไม หรือวาอาจจะตองมีครูอาจารยเปนผูแนะนำ การพฒั นาลำดบั ฌานข้ึนไปครับ การอานจากตำราไมสามารถเขาถึงอรูปฌานได แต ผูมีทักษะมาแตอดีตชาติ เมื่อจิตต้ังม่ันถึงระดับรูปฌาน ๔ ๓. “ฉนั ทะ” คอื กเิ ลสตวั หนงึ่ ใน “สงั โยชน ๑๐” คอื “กาม และออกจากรปู ฌาณ ๔ แลว สามารถใชพ ลงั จติ ตามดู (โยนิโส ฉนั ทะ” แต “ฉนั ทะ” กป็ รากฏอยูใน “อิทธิบาท ๔” ดวยเชน กัน มนสิการ) ความเปนไปส่ีอยางของอารมณท่ีเกิดข้ึนในจิตไดเอง การใชอทิ ธบิ าท ๔ ในการทำการงานภาระหนา ท่ีทางโลก ยงั คง โดยไมตองมีผูแนะนำ คือรูเห็นเขาใจดวยจิตของตนเอง (สนฺ ตอ งแฝงอยดู ว ยกเิ ลสอยใู ชห รอื ไมค รบั แลว จะพฒั นาจติ อยา งไร ทิฏฐิโก) วาอากาศไมมีที่สิ้นสุดปรากฏเปนอารมณเกิดขึ้นในจิต ใหใ ชอ ทิ ธบิ าท ๔ เพอ่ื ความสำเรจ็ แตจ ติ ไมย ดึ ตดิ กบั ความเปน ตวั โดยตอ งบรกิ รรมคำวา “อากาโส อนนฺ โตๆๆๆ” จติ สามารถบรรลุ ตนสมมติของภาระหนาที่เหลานั้นไดครับ และการปฏิบัติธรรม ถงึ ความเปนอรปู ฌานทีเ่ รยี กวา อากาสานัญจายตนฌาน เมอ่ื จติ ออกจากอากาสานญั จายตนฌานแลว จะปรากฏวา วญิ ญาณ

๑1๗7๒2 : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๗7๓3 (ความรูแจงอารมณ) ไมมีที่สิ้นสุดเปนอารมณเกิดขึ้นในจิต ๒๑๔. ภมู ิปญญาโบราณ โดยตอ งบรกิ รรมคำวา “วญิ ญาณํ อนนฺ ตๆํ ๆๆ” จติ สามารถบรรลุ ถงึ ความเปน อรปู ฌานทเ่ี รยี กวา วญิ ญาณญั จายตนฌาน เมอื่ จติ คำถาม ออกจากวญิ ญาณัญจายตนฌานแลว จะปรากฏความไมม อี ะไร กราบเรียนอาจารย ดร.สนอง ที่เคารพ เปน อารมณเ กดิ ขนึ้ ในจติ โดยตอ งบรกิ รรมคำวา “นตถฺ ิ กญิ จๆิ ๆๆ” บานพักของผมมีแมลงสาบชนิดหน่ึง เปนแมลงสาบ จติ สามารถบรรลถุ งึ ความเปน อรปู ฌาน ทเี่ รยี กวา อากญิ จญั ญาย ตนฌาน และสดุ ทา ยเม่อื นำจติ ออกจาก อากิญจัญญายตนฌาน ขนาดเลก็ ตวั เตม็ วยั ขนาดกวา ง x ยาว ประมาณ ๓ มม. x ๑ ซม. แลว จะปรากฏความไมม ีสัญญาอยางหยาบ แตม สี ญั ญาอยา ง (ชงึ่ ตา งกบั แมลงสาบทวั่ ไปทต่ี วั มขี นาดใหญ) ลกู ของมนั เลก็ มาก ละเอยี ด เปนอารมณเ กิดขึ้นในจิต โดยตอ งบริกรรมคำวา “เอตํ (ประมาณเทา มดคนั ) แมลงสาบชนดิ นขี้ ยายพนั ธไุ ดเ รว็ มาก เมอื่ สนฺตํ เอตํ ปณีตํๆๆๆ” จิตสามารถบรรลถุ งึ ความเปน อรูปฌาน ประมาณ ๓ เดอื นกอนผมเคยคิดจะกำจดั โดยใชยาเบื่อ แตกอน ท่ีเรียกวา เนวสญั ญานาสัญญายตนฌานเปนอรูปฌานสุดทาย ใชผ มไดต ง้ั จติ อธษิ ฐานบอกวา หลงั จากนอี้ กี ๓ วนั ผมจะใชย าเบอื่ แลวนะ ขอใหย ายไปอยทู ีอ่ ืน่ กอนอยา มารบกวนกันอกี เลย เมื่อ สวนผูฝกจิตท่ีมีบุญบารมีหรือมีทักษะส่ังสมมาไมมาก ครบ ๓ วันผมกซ็ ือ้ เหยอ่ื สำเร็จรปู มาวาง เชา มากพ็ บแมลงสาบ พอแตชาติปางกอน สามารถพัฒนาจิตใหเขาถึงความเปนอรูป ตายไป ๑๐ กวา ตัว แตด ว ยความทผี่ มไดเคยตั้งใจไววาจะรักษา ฌานได จำเปนตอ งพึง่ ครบู าอาจารยผ มู ีประสบการณ หรอื เคย ศลี ๕ ใหบ รสิ ทุ ธก์ิ ร็ สู กึ ไมด ที เี่ หน็ แมลงสาบตาย กเ็ ลยเกบ็ ยาเบอื่ เขา ถงึ ฌานสมาบตั ิ ๘ มากอ น เปน ผชู แี้ นะการฝก ให ดว ยการนำ ไวไ มนำมาใชอ กี คำบริกรรมดังกลา วขา งตน มาเปนองคภาวนา ผมกพ็ ยายามทำความสะอาดบา นไมใ หเ หลอื เศษอาหาร (๓) ในสงั โยชน ๑๐ ตวั ท่ีสีคือ กามราคะ คำวา ราคะ ไวเ ปน เหยอ่ื แมลงสาบเพอ่ื มนั จะไดไ มต อ งมาอยู แตม าถงึ ปจ จบุ นั หมายถึงความกำหนัด ความยินดีในกาม สวนคำวาฉันทะใน นี้แมลงสาบเพ่ิมจำนวนข้ึนอยางรวดเร็ว กลางคืนผมลุกเขา อทิ ธบิ าท ๔ เปน หนงึ่ ในคณุ ธรรม ทส่ี ง ผลใหเ กดิ เปน ความสำเรจ็ หอ งนำ้ ผา นหอ งครวั เหน็ มนั ออกมาเดนิ กนั เปน พนั ตวั (ไมน อ ยนะ ในทางโลก คือมีความยินดีในกิจท่ีทำ ผูรูใชฉันทะใหเกิดเปน ครบั ) เพอ่ื หาเศษอาหาร เชา มาหมอ ขา ว หมอ แกงกพ็ บมนั มดุ ฝา ประโยชน ผรู ไู ดป ระโยชนจ ากฉนั ทะ แตผ รู ไู มเ อาจติ ไปผกู ตดิ กบั ลงไปกนิ ตายอยูในหมอหลายตัว โดยเฉพาะกับขา วที่เปน น้ำเชน ฉันทะ ดวยเหตุนีก้ ารปฏบิ ตั ธิ รรม หากประสงคจะเขาถึงธรรม ตมจืดมันจะลงไปแลวตกน้ำตายเปนประจำ ไปหาซ้ือตูกับขาวก็ ของพระพุทธะ ตองใชฉันทะใหเปนโดยมีสติสัมปชัญญะระดับ โลกุตระ เปนตัวระลึกรูเทาทันในการใชฉันทะใหเกิดประโยชน แลว จติ จึงจะเปน อสิ ระจากฉนั ทะได

1๑7๗4๔ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๗7๕5 ไมมีแบบที่ปองกันแมลงสาบตัวเล็กได ตอนกลางวันไปรื้อดูพบ ๒๑๕. มุมกลั ยาณธรรม มันแอบอยูต ามใตภาชนะตา งๆ มากมาย เชน ใตขวดนำ้ ปลาขวด เดยี วพบทง้ั พอ แมล กู และไขเ ปน สบิ ตวั ผมทนกบั เหตกุ ารณแ บบน้ี คำถาม มานานพอสมควรจนตอนนผี้ มทนไมไ หวแลว กเ็ ลยตอ งเลกิ รกั ษา กราบแทบเทาอาจารย ดร. สนอง ศีล ๕ เอายาเบ่ือทเ่ี คยเก็บไวมาใชอีก ผมวางมา ๓ คนื แลว เชา ดิฉันเคยปรึกษา อ.สนอง ในคำถามขอ ๑๕๖, ๑๗๑ มากพ็ บมันนอนตายเกลอ่ื นพน้ื วันละ ๒๐๐ - ๓๐๐ ตัว รูวามนั บาปมากแตหาทางออกไมได (สนทนาธรรม เลม ๑๒) ตามท่ดี ิฉันไดศกึ ษาประวตั ิแมน างอสิ ิ ทาสี ทำใหอยากทราบประวัติโดยละเอียด ไมทราบวาดิฉันจะ อยากจะขอคำแนะนำจากอาจารยวามีทางออกวีธีอ่ืน สามารถสืบคนหาไดจากที่ไหนคะ ท้ังน้ีเพราะดิฉันอยากทราบ บา งหรือไมครบั ขนั้ ตอนและแนวคดิ วธิ ปี ฏบิ ตั เิ ชน ไร เพอ่ื หลดุ พน จากอกศุ ลกรรม วบิ ากดงั กลา ว ไปใหได ท้งั น้ี เพ่ือยึดเปน แบบอยางคะ ไมท ราบ ขอขอบพระคณุ อาจารยมากครับ วาดฉิ นั จะหาขอ มูลไดที่ไหนคะ คำตอบ ขณะนดี้ ฉิ นั ไดย า ยกลบั มาอยกู บั พอ แมท ต่ี า งจงั หวดั แลว การกระทำที่บอกเลาไป เปนการประพฤติผิดศีลขอ คะ เรามีรานขายยาเลก็ อยูหนา ตลาด ดฉิ ันสังเกตถงึ พฤตกิ รรม ของพอ คา แมค า ทต่ี ลาดแลว รสู กึ เปน หว งอยา งมากคอื บา งกด็ ม่ื ปาณาติบาต ผูใดประสงคจะเลิกประพฤติผิดศีลในขอท่ีกลาว เหลา เลนหวย นนิ ทาวารา ยกนั บา งกอ ขายเตา ปลาไหล ปลา ถึงทำไมไมทำตามแบบคนโบราณ เขาแกปญหาเชนน้ีไดเปนผล ดกุ ขงั พวกมนั ไวใ นถงั นา สงสาร ฆา ปลา ทบุ หวั กนั สดๆ เหน็ แลว สำเรจ็ ดวยการใชพมิ เสน ๑ สว น ผสมกับ การบูร ๓ สว น คลกุ รูส ึกหดหู มากเลยคะ เคลาใหเขากันดีแลว บรรจุใสถุงผาดิบเล็ก ๆ (๓-๕ ชอนโตะ) รัดปากถุงใหแนนแลวนำไปวางไวในที่มีแมลงสาบรบกวน เชน ดิฉันจึงตัดสินใจขออนุญาตคุณพอแม จัดแบงพ้ืนท่ีใน ในตเู สอื้ ผา ในตูเก็บเครอ่ื งถว ยชาม ในตูเกบ็ แกว เกบ็ ชอน ฯลฯ รานขายยา จดั ทำมุมหนงั สือธรรมะ ไวท ร่ี า นโดยอนญุ าตใหเขา ปรากฎวา ไมม แี มลงสาบตายและไมม แี มลงสาบปรากฏใหเ หน็ อกี มานง่ั อา นหรอื หยบิ ยมื หนงั สอื ธรรมะ ทด่ี ฉิ นั ทำการสง่ั ซอ้ื หนงั สอื เลยทำไมไมลองทำตามท่ีคนโบราณเขาไดทำใหดูเปนตัวอยางดู และซีดี ทั้งหมดท่ีมีจำหนายในเวปไซนของกัลยาณธรรม และ บา งละ หนงั สอื ธรรมะอน่ื ๆ อกี มากมาย ทง้ั นห้ี วงั เพยี งแคใ หพ อ คา แมค า

๑17๗6๖ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๗7๗7 ไดมีหนังสือดีๆ อาน ไดซึมซับสิ่งดีๆ บาง ท่ีกลาวมายืดยาวนี้ คุมใจ ของตนเองใหด ไี ดเมอื่ ใดแลว การเหน็ ดว ยตา การไดยิน เพยี งแคจะ ขออนญุ าตอาจารยสนอง ขอใชมุมหนังสือธรรมะน้ี ดวยหู กจ็ ะเปนประโยชนกบั ตวั คุณเอง วา มุม กลั ยาณธรรม จะไดไ หมคะ หรือหากอาจารยเ ห็นช่ืออื่น เหมาะสมกวา ดิฉนั ขออนุญาตอาจารยชว ยแตงช่ือ มุมหนงั สอื ดำรจิ ะทำมมุ ธรรมะไวท รี่ า นใหผ อู น่ื ไดม าหยบิ ยมื หนงั สอื ธรรมะน้ดี วยคะ หรอื ซดี ไี ปอา นไปฟง เปน ความคดิ ถกู (สมั มาสงั กปั ปะ) อนโุ มทนา ดว ยและไมข ดั ขอ งตามทขี่ อใชช อื่ มมุ กลั ยาณธรรม เพยี งแตแ จง ดิฉันขอกราบขอบพระคุณอาจารยดวยความเคารพ ใหท างชมรมกลั ยาณธรรมทราบดว ย เขาจะไดอ นโุ มทนาแลว บญุ อยางสูง และขอใหอ าจารยเ ช่อื ไดว า ดฉิ นั จะใช ศลี สมาธิและ ก็จะเกิดมากยิ่งขน้ึ ปญญา ท่อี าจารย สนอง เคยแนะนำมานี้ มาชว ยเหลือคนทอี่ ยู ใกลด ฉิ ันใหไดมากทสี่ ดุ เทาที่จะทำไดคะ ๒๑๖. บุคคลไมส ปั ปายะ กราบขอบพระคุณคะ คำถาม กราบเรยี น อ.ดร.สนอง คำตอบ ดิฉันมีความพรอมทุกอยางในการ โปรดสอบถามดร.บรรจบ บรรณรจุ ิ อาจารยค ณะอกั ษร ปฏิบัติธรรม ทางบานไมขัดของ และมีรายได ศาสตร จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย ทานมีความรูเกี่ยวกับพุทธ ทุกเดือนโดยไมตองเดือดรอนหางานทำ แตดิฉันยังไมสามารถ ศาสนาอยา งดคี งใหค วามกระจางในเร่ืองที่ถามไปได หาสถานทอ่ี ยปู ฏบิ ตั ธิ รรมไดเ ปน เวลานานๆ จนสามารถเหน็ ธรรม ไดโดยไมตองบวชชี จึงอยากให อาจารยชวยแนะนำสถานท่ีที่ สว นเรอื่ งพฤตกิ รรมของพอ คา แมค า ทค่ี ณุ ไดเ หน็ ดว ยตา ดฉิ นั สามารถอยปู ฏบิ ตั ธิ รรมไดย าวนานจนบรรลธุ รรมไดด ว ยคะ ไดยนิ ดวยหู มนั เปน เรือ่ งของเขา คุณไมมีสิทธิไปบอกเขาใหป รับ ปจจบุ ันดิฉนั อาศยั อยทู ่ี กรุงเทพ เคยปฏิบตั ิแนว พองยุบ มา เปลย่ี นพฤตกิ รรม เขาเปน ครทู ด่ี สี อนคณุ ใหร ะมดั ระวงั หทู ไี่ ดย นิ กอ น แตท างวดั คนเยอะมาก ไมส ามารถใหอ ยปู ฏบิ ตั ไิ ดน าน ดฉิ นั ระมดั ระวงั ตาทไ่ี ดเห็น มนั จะเปน สอื่ นำบาปกรรมของคนอนื่ มา จงึ ตอ งไปๆกลบั ๆ ปฏบิ ตั ไิ มต อ เนอ่ื งเพราะทบี่ า นคนเยอะจะชวน เปน บาปกรรมของตัว ฉะน้นั หากคุณปรารถนาจะไมใ หบ าปเขา สใู จ ตองปรบั ปรุงใจของตนเองใหมีสติสัมปชญั ญะ คุมหู คุมตา

1๑7๗8๘ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๗7๙9 คุยมากจนฟุง ตอมาดิฉนั รจู ักเพ่อื นพาไปปฏิบัติ แนวพทุ โธ ดิฉัน สายเอกของทา นอาจารยสนองใหอาน ดิฉันก็ไปดาวนโหลดจาก ลองปฏบิ ตั ิดู รูสกึ โปรง โลง เบา แตก็ยงั ไมม สี ติ เน่ืองจากวดั ท่ี เว็บไซต กัลยาณธรรมนี้ หลังจากนั้นก็ติดตามงานหนังสือของ เพอ่ื นพาไปปฏิบัติ จะเปนแนวอิสระ อยากปฏบิ ตั เิ ม่ือไรกท็ ำเอง ทา อาจารยม าโดยตลอด ถา มเี วลาวา งจะเขา มาดาวนโ หลดธรรม ดิฉนั เพง่ิ จะเรมิ่ ตน ปฏบิ ัติจึงเควง ควาง บรรยายของทา นอาจารยส นองอยา งเปน ประจำ และทกุ วนั เวลา นงั่ ทำงานจะฟง ธรรมบรรยายของทา นอาจารยต ลอด รสู กึ วา ซงึ้ รบกวน อาจารย ชวย แนะนำ สถาน ท่ี ปฏิบัติ ธรรม ท่ี ถงึ รสพระธรรมดมี าก มธี รรมบรรยายของทา นอาจารยท เ่ี ปน การ ฆราวาสสามารถอยปู ฏิบัตธิ รรมแบบมกี ฎระเบียบใหดวยคะ ตอบคำถามธรรมทางรายการวทิ ยุ ฟง ๆ ไป เจอคำถามแตล ะอนั ตวั ดฉิ นั เองกค็ ดิ วา ทำไมคำถามแตล ะอนั ถงึ ได. ....... (อนั นขี้ อละไว ดวยความเคารพอยา งสูง นะคะ) ก็มีความรูสึกวา ทานอาจารยมีความเมตตาอยางแรง กลา หากเปน ตัวดฉิ นั เองคงไมม าน่ังฟงเรือ่ งอะไรแบบน้ี เพราะ คำตอบ บางเรอื่ งรสู กึ วา รบั ไมไ ดจ รงิ ๆ (เพราะดฉิ นั ไมม บี ารมพี อ) กอ็ ยาก สถานท่ีปฏิบัติธรรมมีคนมาก ยังไมสำคัญเทากับปรับ จะขออนโุ มทนา สาธุ ในความเมตตาของทา นอาจารยน ะคะ ทุก วนั นพ้ี ยายามรักษาศีล ๕ ใหบ รสิ ทุ ธ และพยายามหาเวลาวา งไป ตวั เองใหเหมาะสม (สัปปายะ) กบั สถานที่ น่ันเปน ทถ่ี กู ตองและ น่ังปฏบิ ตั ิธรรมตามแตละโอกาสจะเอื้ออำนวย ควรทำทส่ี ดุ ประสงคจ ะแสวงหาทส่ี งบในการปฏบิ ตั ธิ รรมผตู อบ ปญ หาแนะนำใหไ ปหาเจา อาวาส และขออนญุ าตปฏบิ ตั ธิ รรมทวี่ ดั มีคำถามเดยี วทส่ี งสัย คือ พส่ี าวของดฉิ ันเคยน่ังสมาธิ ทับทมิ แดง ซง่ึ อยูห ลงั ตลาดไท จ.ปทมุ ธานี ท่ีบาน และทุกครั้งท่ีจะออกจากสมาธิพ่ีสาวจะตัวสั่น ซ่ึงมันไม ไดส่นั เเองนะคะ พี่สาวจะทำตวั ใหส ่นั เพอื่ เรยี กจติ กลับมา อนั นี้ ๒๑๗. อนั นี้ขอละไว มันคืออะไรคะ เพราะวาท่ีพ่ีสาวดิฉันปฏิบัติน่ีก็ทำตามพระสงฆ ท่ีประจำอยูท่ีวัดแหงหน่ึงคะ วิธีแบบนี้มีในพระพุทธศาสนาจริง คำถาม หรอื ไม เพราะเทาทที ำการ search หาขอ มลู ดไู มเ คยเหน็ กลาว อนุโมทนา สาธุ ทานอาจารย สนองคะ ไวเลยคะ ดิฉันเพิ่งเขามาศึกษาการปฏิบัติธรรมไมนานมานี้ คร้ัง ขอขอบพระคณุ ในความกรณุ าของอาจารยม า ณ โอกาส แรกที่ปฏิบัติธรรมคือท่ี ยุวพุทธฯ มีเพื่อนแนะนำหนังสือทาง นด้ี ว ยคะ

1๑8๘0๐ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๘8๑1 คำตอบ แตพ อนึกไดวา เราเคยกอ กรรมน้ไี ว ก็ควรชดใชซ ะ เขายอมเคย ผูใดนำธรรมะของพระพุทธะมาสถิตไวในใจไดแลว ทุกขรอนใจก็เพราะเรามากอน มันก็ทำใหอารมณเย็นลงและ ทำใหป ลงไดค ะ คราวนีอ้ ยากทำอะไรกท็ ำซะ ฉนั ขอใชใ หห มดๆ พฤติกรรมติดลบจะไมเกิดข้ึน แตถาผูใดปฏิบัติผิดไปจากธรรม ไป ของพระพุทธะ พฤติกรรมดังบอกเลาไปยอมเกิดขึ้นไดนั่นคือ ปฏิบตั ไิ มถ กู ตรงตามธรรม แตห นกู ย็ งั มคี วามคาดหวงั วา เมอ่ื ไรเขาจะหยดุ กย็ งั ไมม ี ทที า วา จะหยดุ หรือสำนึกอะไร ก็เลยเศรา เสยี ใจ เบ่อื หนา ยอกี ฉะนั้นหากประสงคจะแกปญหานี้ตองนำตัวเองเขาหา มอี ยวู ันหนง่ึ หนูมองดตู น ไมในกระถาง เสียงแมบ น วา ใครหนอ และขอรบั คำชแี้ นะจากครบู าอาจารยผ มู ปี ระสบการณ และเขา มาเด็ดหักทำลายชอกลวยไมท่ีเพิ่งออกใหม หนูก็ไมรูหรอกคะ ถงึ ธรรมของพระพทุ ธะได นำคำชแี้ นะมาปฏบิ ตั ติ ามใหไ ดป ญ หา วา ใครทำ อาจเปนหลานท่อี ยใู นบานหรอื เปน เจา กรรมนายเวร ทบ่ี อกเลา ไปจึงจะแกไ ดเปน ผลสำเร็จ พวกน้ัน แลวมันก็มีความคิดแวบเขามาในหัว “เพราะเราไปถือ เปนเจาเขาเจาของส่ิงเหลาน่ัน การยึดถือเปนเจาของน่ันแหละ ๒๑๘. เม่ือไรเราจะหยุด ทำใหเปนทกุ ข ตน ไมข า วของตา งๆมนั อยูข องมันเฉยๆ คนเราน่ี ละ ทไี่ ปทกึ ทกั กนั วา เราเปน เจา ของสงิ่ นนั้ สง่ิ นี้ สรรพสงิ่ ตา งๆไมม ี คำถาม ใครเปนเจา ของใคร เกดิ ขึ้น ตัง้ อยู ดบั ไป เรามกี รรมสิทธ์ใิ นโลก กราบเรยี นดร.สนองที่เคารพ นกี้ ด็ ว ยกตกิ าสมมตุ ิ สมมตุ เิ งนิ ทองเอาไปแลกเปลยี่ นเปน สง่ิ ของ หนูประสบปญหาถูกเพื่อนบานกล่ันแกลงรังแกคะ ถึง ตา งๆ ไมมใี ครเปน เจาของอะไรท่แี ทจริงเลย” ขนั้ ปน เขา มาในบา นทำลายทรพั ยส นิ ตา งๆ ไมไ ดม ากมายอะไรนกั หนูอยากเรียนถามอาจารยวา ความคิดที่แวบเขามานี้ เหมอื นกบั ตอ งการกอ กวนใหโ มโหไมม คี วามสขุ หนเู คยตบะแตก เปน อยา งไรคะแลว มนั เกิดขนึ้ ไดอ ยางไร ทุกวนั นี้ หนูเหน็ ส่ิงของ มีเรอ่ื งทะเลาะเบาะแวง แตห าคูก รณไี มได เพราะใครจะยอมรบั ตางๆท่ีไมเปนระเบียบ อาจจะดวยน้ำมือคนหรือเหตุบังเอิญ จริงไหมคะ หนูพยายามใชธรรมะทุกขอ เขา แก ใหอภยั เมตตา ก็ตาม หนกู ค็ ดิ ทำความสะอาดหรอื จัดเก็บใหเรยี บรอ ย ไมตอ ง มันก็บรรเทาไดเปนบางคร้ัง แลวมันก็โกรธเกลียดพยาบาทอีก คดิ วา เกดิ จากอะไร โทษใครอกี มันกเ็ หมือนจิตเบาๆดคี ะ และ ทำใหหนูไมคิดมากเร่ืองหนูถูกนินทาใหรายตางๆ ดวยคะ หนู

1๑8๘2๒ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๘8๓3 สามารถย้มิ ใหค นพวกน้ันไดดวยคะ หนไู มอ ยากปรุงแตงแลววา ๒๑๙. หนีไดเรว็ กวา เขาย้ิมใหเรา ทำหนาอยางนน้ั อยา งน้เี พราะนินทาเรา ดา เรา คำถาม กราบขอบพระคุณอาจารยท่ีสละแรงกายแรงใจชวย กราบเรียนถามทานดร.สนอง วรอไุ ร ครับ เหลือเพ่ือนรวมสังสารวัฎ และขออนุโมทนาบุญกับอาจารยทุก ๑. การสรางทานบารมีกับพระอริยะสงฆแลวอธิษฐาน ประการคะ ขอพระนพิ านจะทำใหเ ราเตมิ เตม็ บารมใี นการเจรญิ สตไิ ดเ รว็ กวา ขอแสดงความเคารพอยา งสงู ใชไหมครับ และรบกวนทานอาจารยสนอง แนะนำคำอธิษฐาน เพราะๆ หนอ ยครับ คำตอบ ความคดิ ทีไ่ มด ีแวบเขา มาใหระลกึ รู แสดงวาโปรแกรม ๒. ถา ทำบุญทุกวันกับพระอรยิ สงฆหลายๆ รปู จะมผี ล ยังไงและจะหนวี ิบากกรรมไดเ รว็ กวาใชใ หมค รบั จติ ที่ตดิ ลบยงั หลงเหลอื อยูในใจ ผรู ูไ มแกป ญหาทคี่ นอ่นื แตผูร ู ดใู จของตนเองแลว แกป ญ หาทต่ี นเอง เมอื่ ใดทจ่ี ติ ระลกึ ถงึ ความ คำตอบ (๑) การอธษิ ฐานขอพระนพิ พานเปน การตง้ั จติ ปรารถนา คดิ ทเี่ ปน ลบ ตอ งทำจติ ใหน งิ่ เปน สมาธิ แลว ใชจติ ตามดูวา ความคดิ ติดทเ่ี ปนของไม นำจิตเขาสูภาวะนิพพาน เมื่อต้ังเปาหมายไวแลว ตองทำเหตุ เทย่ี ง ไมคงท่ี (อนจิ จตา) คงทนอยไู ม ใหถูกตรงคือพัฒนาจิตใหต้ังม่ันเปนสมาธิและพัฒนาจิตใหเกิด ได เพราะถูกบบี ดวยความเกิดขึ้นและ ปญ ญาเห็นแจง แลว ใชสตกิ ับปญ ญาเห็นแจง สอ งดใู จตนเอง ความดับสลาย (ทุกขตา) และเปนสิ่ง แลวกำจัดกิเลสท่ีผูกมัดใจ (สังโยชน ๑๐) ใหหมดไปไดเมื่อใด ที่มิใชตัวมิใชตน (อนัตตตา) ผูใดเห็นชัด สภาวะนพิ พานตามท่อี ธษิ ฐานจึงจะมจี รงิ ได แจง ดงั นแ้ี ลว จะไมเ อาความคิดตดิ ลบ ที่ไมมี (๒) ทำบุญทุกวันกับหมูอริยสงฆ ไมสามารถหนีวิบาก ตวั ตนแทจ รงิ มาไวกบั ตวั จติ จะปลอ ยวางความคดิ มีความเปน กรรมไดเร็วเทากับการพัฒนาจิตใหเกิดปญญาเห็นแจง แลวใช อิสระจากความคิด แลวความสุขจะเกดิ ขน้ึ แทนท่ี ปญญาเห็นแจงกำจัดสังโยชนแตละตัวใหหมดไปจากใจ จนจิต บรรลุความเปนอริยบุคคลไดแลว จะหนีวิบากของกรรมไดเร็ว กวา

1๑8๘4๔ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๘8๕5 ๒๒๐. ความยากจนเปนเหตุ ๒๒๑. ถกู เลิกจา ง คำถาม คำถาม กราบเรยี นถาม อ.สนอง วรอไุ ร กราบเรียนอาจารยสนองที่เคารพ เรยี นถามปญ หาคอื ปจ จบุ นั ตวั ผถู าม ไมม บี า น ไมม ที อ่ี ยู ดฉิ นั มปี ญ หาอยา งมากเกยี่ วกบั เรอ่ื งงานคะ คอื ดฉิ นั เพงิ่ อาศัย ไมม งี าน ไมมเี งนิ กลายเปนคนเรร อ น น่เี ปน ปญหาที่เกิด ถูกเลกิ จา งคะ ตอนน้ีก็เลยตองหางานใหมท ้ัง ๆ ทีท่ ำงานเพียง ขนึ้ จรงิ ไมไ ดโ กหก หรอื หลอก แตอ ยา งใด ขอเรยี นถามความเหน็ แค ๔ เดอื น(ใหออกเดือนมถิ นุ ายน) และก็ไมไ ดมีความผดิ อะไร อ.สนอง วาผูถามควรทำอยางไรดี เพราะรสู ึกมดื มนจรงิ ๆ แตเคา บอกวาบรษิ ทั มปี ญ หาเร่อื งการเงิน กราบแสดงความนับถือ อาจารยคะ กอนหนาน้ีดิฉันก็มีปญหา อยางงานกอน หนา นด้ี ฉิ นั กถ็ กู นนิ ทาโดยทด่ี ฉิ นั ไมม โี อกาสชแี้ จงเลยวา อะไรเปน คำตอบ อะไร นนิ ทาจนดิฉนั ไมร จู ะเอาตวั ไปวางตรงไหน จะทำอะไรก็ ในความมืดยังมีความสวางเปนของคูผูตอบปญหาเคย ถูกจับผดิ ไปหมด เหมือนเลน ซอ นหาอยตู ลอดเวลา เอาเร่อื ง ดิฉันไปเลาใหนายจางฟงจนมองดิฉันไมดี ทุกอยางเกิดข้ึนลับ ไดส นทนาธรรม กับหลวงพอดาบส (มรณภาพแลว ) มอี ยูเรื่อง หลงั ดฉิ นั และกม็ เี หตทุ ด่ี ฉิ นั ตอ งออก (ดฉิ นั ไมม โี อกาสไดร บั รดู ว ย หนึ่งไดเรียนถามทานวา “อะไรเปนเหตุใหทานตองมาบวชเปน ซำ้ วา ทำผิดตรงไหนเขาไมบ อกตอหนา แตเ อาไปพูดกับคนอนื่ ) พระสงฆใ นพุทธศาสนา” หลวงพอ ตอบวา “เพราะความยากจน เปนเหตุ จงึ ตองมาบวชเปนพระสงฆ” ถา มชี วี ติ เปนอิสระจาก ตอนนี้ดิฉันหางานใหมยอมรับวาไมสบายใจกับส่ิงท่ีเกิด มนษุ ยส มบตั ดิ งั ทบี่ อกเลา ไปจรงิ นบั วา เปน ผมู โี ชคดี และจะดยี งิ่ ขึ้นจริง ๆ ถายอ นกลับไปถา องคก รท่อี ยูไมมปี ญ หาเรื่องการเงิน ขนึ้ หากไดป ระพฤตถิ กู ตรงตามแบบอยา งหลวงพอ ดาบส และ จนตองบีบพนักงานออก ก็เปนเร่ืองคนท่ีนินทาจนดิฉันไมอยาก ทำไดอ ยางหลวงพอ ดาบส ผตู อบปญ หาจะไดอนุโมทนาดวย จะอยู ท้งั ๆ ทพ่ี ยายามทำดดี วย พูดดวย ซงึ่ ตองยอมรบั วา ฝน ตวั เองอยา งมากจรงิ ๆ คะ แตก ต็ องทำ เราตอบโตเ ขาไมได หลวงปูไปเมตตาคนปว ยดว ยคำเตือนใจสั้นๆ วา รูอยูทีใ่ จไดไหม ดิฉันจะทำอยางไรดีคะกับสภาพเหตุการณท่ีเปนแบบน้ี กต็ อ งหางานใหม ดฉิ ันยอมรับวา รสู กึ หว่ันใจ และกลัวไมร ูว า จะ

1๑8๘6๖ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๘8๗7 เจอกบั คนแบบไหน ยอมรบั วา กลวั คนจรงิ ๆ คะ ดฉิ นั ไมท ราบวา ที่ ๒๒๒. อธิษฐานพบและบรรลธุ รรม ดฉิ นั ตอ งเจอแบบนีต้ ิด ๆ กนั นี้เปนกรรมเกาของดฉิ นั หรือเปลา ดิฉันจะทำอยา งไรดคี ะ ขอความกรุณาอาจารยแ นะนำดว ยคะ คำถาม กราบสวัสดี ดร.สนองทเี่ คารพอยางสูง ดวยความเคารพอยางสงู เพ่ือไมใหเปนการรบกวนทานอาจารย ดิฉันขอถาม คำตอบ คำถามทานอาจารยดังนี้คะ คือเม่ือหมดอายุขัยความเปน ไมมีปรากฏการณใดสามารถเกิดข้ึนโดยไมมีเหตุท่ีทำให มนษุ ยในชาตินี้ ปรารถนาไมอ ยากกลบั มาเกิดเปน มนุษยอ กี โดย ปรารถนาจะกลบั มาเกดิ เปน มนษุ ยอ กี กต็ อ เมอ่ื พระศรอี ารยเมต เกิดผูใดทำกรรมไวกอนแลว เมื่อกรรมใหผลเปนอกุศลวิบากผู ไตรย บังเกิดในโลกมนษุ ย( ปรารถนาพบพระพทุ ธเจา ) โดยหลัง ทำกรรมตองเปนผูรับและตองชดใชกรรมจนกวาหนี้ของกรรม จากที่หมดอายุขยั ความเปน มนุษยในชาตินแ้ี ลว ควรจตุ ิเกดิ เปน จะหมดไป ยอมรับความจริงของบุพกรรมและยอมชดใชวิบาก อะไร เชนเทวดา พรหม(เพอ่ื รอพบพระพุทธเจา ) และความเปน ของกรรมทีต่ ามมาทันในชาตปิ จ จุบัน ชดใชไ ปเรอ่ื ย ๆ จนกวาหน้ี มนษุ ยท เ่ี หลอื อยคู วรนำพาชวี ติ อยา งไรเพอื่ ใหไ ป เวรกรรมจะหมดส้นิ จุติยงั ที่ๆ ปรารถนาได ผูที่ประสบความสำเร็จในชีวิตและงาน มีคุณสมบัติ คำตอบ ประจำตัวดังน้ีคือ ตองเปนคนเกง (มีความรู+ความสามารถ) ตองสรา งมหาทาน เชน ทำ ตองเปนคนดี (มีคุณธรรม) ตองมีดวงดี (ประพฤติบุญกิริยา วตั ถุ ๑๐ เนอื งนิตย) และตอ งหยดุ ประพฤติอกศุ ลกรรมทัง้ ปวง อาหารเลย้ี งพระในวดั ทมี่ พี ระผปู ฏบิ ตั ิ ใหไ ดเม่ือใดกุศลทปี่ ระพฤตสิ งผล การถูกปฏเิ สธ การถกู ไลออก ดี ปฏิบตั ิชอบ ปฏบิ ตั ถิ กู ตรงตามธรรม จากงาน การถกู นินทา ฯลฯ จะไมเกดิ กับบุคคลท่มี คี ุณสมบตั ดิ ัง วินัย ตอเนื่อง ๗ วัน แลวอธิษฐานขอเกิด ทกี่ ลา วมานี้ มาพบพระศรีอารยเมตไตรยในกาลขา งหนา แลว ตอ งทำเหตใุ ห ถูกตรงคือใหนำพาชีวิตไปเกิดในสวรรคดวยการประพฤติกุศล รกั ษาจติ ใหด ี มพี ระพุทธ พระธรรม พระสงฆเ ปน ท่ีอยูของใจ

1๑8๘8๘ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๘8๙9 กรรมบถ ๑๐* และในหวงชีวิตท่ีเหลืออยู ๒๒๓. อาชพี เสย่ี ง ตองพัฒนาตนใหมีนิสัยชอบอยูในสถานที่ วิเวก พัฒนาตนใหไมมีความโลภ ไม คำถาม ตระหนี่ ยินดีบรจิ าคทานอยเู สมอ มีจิต กราบสวัสดีคะ ..ทาน ดร.สนอง เมตตาอยูเสมอ มีความยินดีสมาคม ๑) ปจ จบุ นั ดฉิ นั ไดท ำงานเปน พนกั งานนวดแผนไทย ใน กับผูมีสติปญญาอยูเสมอ ฯลฯ ซึ่งมี คุณสมบัติดังนี้แลวโอกาสเกิดมาพบพระ สปาแหง หนง่ึ มปี ญ หาทม่ี กั จะเกดิ ขนึ้ กบั พนกั งานนวดทกุ แหง กว็ า ได คอื ผชู ายทเ่ี ขา มาในสปามกั จะปฏบิ ตั ติ วั ไมเ หมาะสม ไมว า การ ศรีอารยเมตไตรยในวันขางหนาจึงมีได และทำไมไมอธิษฐาน กระทำ หรือวาจา (คือวาการท่ีลูกคาแตละคนมาใชบริการน้ัน ขอบรรลุธรรมของพระองคด วยละ ตอนแรกเราจะไมส ามารถทราบไดว า ลกู คา จะมนี สิ ยั อยา งไร กวา จะรกู ข็ ณะตอนทพ่ี นกั งานทำการนวดใหค ะ คาดวา บคุ คลเหลา นน้ั กุศลกรรมบถ ๑๐* ประการ ความประพฤติเรียบรอ ยคอื ความประพฤติ ธรรม บา งกเ็ คยไปทส่ี ปาแหง อน่ื ทอี่ าจจะพบการบรกิ ารทแี่ อบแฝงดว ย ทางกายมี ๓ อยา ง ทางวาจามี ๔ อยาง ทางใจมี ๓ อยาง การคา บรกิ ารดวย หรอื ไมก็เปนนิสัยสว นตัวของบคุ คลเหลาน้นั ท่หี มกหมุนในเร่อื งกามราคะ) ดงั นั้น เมือ่ บุคคลเหลา น้นั เขา มา ๑.เวน จากการฆาสัตว ๒.เวน จากการลกั ทรพั ย ๓.เวนจากการประพฤตผิ ดิ ใชบริการในสปา ซึง่ ทางสปาจะไมมเี รอื่ งการใหบ รกิ ารแอบแฝง ในกาม ๔.เวน จากการพดู เทจ็ ๕.เวน จากการพูดสอเสียด ๖.เวนจากการพูดคำ แตอยางใด สำหรับดฉิ ันเองยังไมเ คยเจอกบั ตัวเอง เพราะเพ่งิ หยาบ ๗.เวน จากการพดู เพอเจอ ๘.ไมโลภอยากไดของเขา ๙.ไมพยาบาทปอง จะเขาไปทำงาน แตทราบจากเพื่อน ๆ วาจะเจอบุคคลเหลานี้ รา ยเขา ๑๐.ไมเ หน็ ผิดจากคลองธรรม คือไมค ิดแยง กบั หลกั ธรรม ทุกคน โดยผูชายเหลาน้ันจะแสดงกิริยาลวนลามพนักงานบาง ใชวาจาลวนลามพนักงานบาง พนักงานนวดก็จะบอกใหเขาเขา อกุศลกรรมบถ ๑๐ ทางแหงกรรมที่เปนอกุศล คือ การกระทำอันเปนทางนำ ใจวาสปาแหงน้ีไมไดมีการคาบริการ ดิฉัน จึงรูสึกกังวลและไม ไปสูทุคติ มี ๑๐ อยาง แยกไดเปน ๓ หมวด คือการกระทำตรงขานกับกุศล อยากใหตัวเองตองพบเจอบุคคลท่ีเปนลูกคาแบบนี้เลย เพราะ กรรมบถ ๑๐ ถาพดู แลวเขารูเรื่องแลวหยุดพฤตกิ รรมไมดี กไ็ มเปน ไร แตก ลัว วา จะเจอพวกทพ่ี ดู แลว ไมฟ ง ไมร เู รอื่ งกอ็ าจจะนำภยั มาถงึ ตนเอง เม่อื นกจบั ตน ไมตน ใด มนั ก็ถอื วา สักแตจับอยเู ทานัน้ เมอ่ื บินไปแลว ก็หมดเรอ่ื งไมม ีความอาลัยกับตนไมน ้ัน

1๑9๙0๐ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๙9๑1 ได จึงอยากจะขอคำแนะนำจากทานวา การที่ดิฉนั สวดมนตน่งั กจ็ ะบอกกบั ทกุ คนเสมอวา อยา เชอื่ ๑๐๐% แตส ง่ิ ทบี่ อกเพอ่ื เปน สมาธิทบี่ านของดฉิ นั แลว แผเ มตตาใหเ จา ทเี่ จา ทางทีร่ านสปาท่ี แนวทาง เพราะทกุ ส่งิ ทุกอยา งมันก็ข้ึนอยูกบั ผลของกรรม และ ทำงานอยู และแผเ มตตาใหเ จา กรรมนายเวร และแผเ มตตาให การกระทำของเราในปจจุบันดวย จากการท่ีเคยดูบุคคลอื่น ๆ เทวดาที่คุมครองตัวเอง พรอมกับการอธิษฐานไมใหเจอลูกคา มา จะทำใหทราบวา บคุ คลทม่ี าดนู น้ั เขามพี ื้นฐานชีวติ นสิ ยั หรือ แบบน้ี การปฏิบัติเชนนี้จะมีผลชวยใหดิฉันไมเจอลูกคาแบบดัง กำลังพบเจอปญ หาในชวี ติ เปน อยางไร ดฉิ ัน กจ็ ะแนะนำเขาโดย กลา ว และอยรู อดปลอดภยั ไดหรอื ไมค ะ หรือจะตองปฏิบัติ สอดแทรกธรรมะในการแกไ ข ซง่ึ ตามความเขา ใจของดฉิ นั ๆ คดิ วา การนำธรรมะทค่ี รบู าอาจารยและที่ทานสอนไปสอดแทรก ก็ ธรรมอยา งไรใหถ กู ทางและปลอดภยั ทส่ี ดุ เปน เหมอื นวธิ ที ท่ี ำใหบ คุ คลเหลา นน้ี ำไปปฏบิ ตั ิ แลว อยเู หนอื ดวง รบกวน ทา นดร.สนอง โปรดชว ยแนะนำ ของตนเองได ความทกุ ขทป่ี ระสบจะไดคลายลง ดฉิ นั จึงอยาก ดว ยคะ (เพราะกวา จะไดง านกห็ ายาก จะทราบวา การทำนายไพย บิ ซี อยา งทด่ี ฉิ นั ตงั้ ใจจะทำนนั้ สมควร แสนยาก หากจะไปทำที่อ่ืนในกิจการ ท่ีจะกระทำหรือไม / แลวถา บุคคลน้นั เขานำคำท่ดี ิฉนั แนะนำไป สายนีก้ ็ตอ งหนีไมพ นคะ ) ปฏิบัตแิ ลวชวี ิตดขี ้นึ จะทำใหเจา กรรมนายเวรของคน ๆ น้ัน มา ๒) อยากทราบวา การถวายสังฆทาน เลน งานดฉิ นั หรอื ไมค ะ / และอยากใหท า นอธบิ ายเพม่ิ เตมิ อกี นดิ นึงวา การที่สมัยกอนเวลาเขาจะออกไปทำศึกสงคราม ก็จะให พรอ มผา ไตรจวี ร ทกุ ๆ เดอื น นนั้ จะกอ เกดิ บญุ โหรหลวงทำนายทกุ ครัง้ แมปจ จบุ นั โหรหลวงกย็ งั คงตองมีการ กศุ ลในลกั ษณะใดบา งคะ ทำนายดฤู กษยามในการทำพธิ ีในวนั สำคัญตา ง ๆ นน้ั กบั การท่ี ไมใหเชือ่ เรอ่ื งการดดู วงนี้ มนั มีความแตกตางกนั ยงั ไงคะ ๓) ดิฉนั เคยอานหนงั สือของทา น ดร.สนอง ก็พอจะ ทราบวาทานไมเช่ือเรื่องการทำนาย เพราะทานจะบอกเสมอวา กราบขอบพระคณุ ทาน ดร.สนอง ลวงหนา คะ คนเราสามารถทำใหช ีวติ ตนเองใหอ ยเู หนอื ดวงได แตทั้งนี้ ดฉิ ัน ไดศึกษาศาสตรของการทำนายไพย บิ ซี และการแปลงช่อื -สกุล คำตอบ เปนตัวเลขแลวทำนายมาบาง เมื่อลองทำนาย จากท่ีสังเกตก็ (๑) สิ่งอันเปนอกุศลท่ีถูกส่ังสมอยูในจิตวิญญาณแลว จะมคี วามแมน ยำ แตคงจะไมกลาพดู วา แมน ยำ ๑๐๐% เพราะ มันเปนไปไมได ดิฉนั เคยคิดวา อยากจะหารายไดพิเศษจากการ มาปฏสิ นธเิ ปน มนุสฺสตริ จฉฺ าโน เปน สงิ่ ที่ปรบั ปรุงแกไขไดย าก ทำนายบา ง เมอ่ื กอ นดฉิ นั กเ็ คยลองดใู หค นอน่ื ทกุ ครงั้ ทด่ี ใู ห ดฉิ นั

1๑9๙2๒ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๙9๓3 ดวยเหตุน้ีผูใดเขาใกลและเขามีปฏิสัมพันธกับมนุษยประเภทนี้ ๒๒๔. สวดมนตแ ละอธษิ ฐานจติ ยอมเปดโอกาสใหอกุศลกรรมเกิดขึ้นไดงาย หากไมประสงค จะพบกับเหตุการณนี้ตองนำตัวเองออกหางจากอาชีพดังกลาว คำถาม แลวไปหาอาชีพอ่ืนที่เปนสัมมาทำจะดีกวาการแผเมตตาหรือ กราบเรียน อาจารยดร.สนอง วรอุไร ดวยความ อธิษฐานดงั ทบ่ี อกเลา ไป เคารพ (๒) อานสิ งสท ีจ่ ะเกิดจากการประพฤตดิ งั ทบ่ี อกเลาไป เม่ือเชาวันจันทร ที่ ๑๙ พฤษภาคม ๒๕๕๑ ตรงกับ คอื ทำใหเ ปน ผเู ขา ถงึ ความบรบิ รู ณใ นเครอ่ื งนงุ หม เปน ทร่ี กั ของ คนหมูมากเปนทค่ี บหาของคนดี เกดิ ในสุคตโิ ลกสวรรค ฯลฯ วันวิสาขบูชา หนูไดสวดมนตและอธิษฐานจิต ตอพระบรม สารีริกธาตุที่รับไปบูชาจากวัดสังฆทาน วาขอพระเมตตา และ (๓) หากผูถามประสงคนำพาชีวิต วนอยูกับการเวียน อานุภาพของพระศาสดา ไดโปรดเมตตาใหก ารน่งั สมาธิของหนู ตาย-เวียนเกิดในวัฏสงสาร การประกอบอาชีพหมอดูสามารถ เกิดผล และเขาถงึ สมาธดิ ว ยเถิด ...และจากนน้ั ประมาณ ๓-๕ ทำไดและผใู ดเขา ไปมสี วนรวมในวงจรกรรมของผูอ ่นื ผูน ั้นตอ ง นาที จติ ใจหนกู ส็ งบเยน็ และมองเหน็ กลมุ ควนั สขี าวคลา ยหมอก มีสวนรับผลของกรรมนั้นดวย ในสมัยกอนมีการใชประโยชน บรเิ วณปลายจมูกขณะหายใจ เขา -ออก กลม ควนั น้นั คอยๆ ลอง จากคำพยากรณของโหรหลวง กอนออกสงครามรวมทั้งมีการ ลอยอยา งชาๆ แลว คอ ยๆ เคลอื่ นมารวมเขาสูศนู ยก ลางทีจ่ ดุ ๆ ประกอบพธิ กี รรมในปจ จบุ นั ยงั ตอ งพง่ึ ความรจู ากโหรหลวง เหตุ หนึ่ง ... แตย ังไมทนั ไร ...เสยี งโทรศพั ทก ด็ งั ขน้ึ หนูเลยตอ งออก เพราะบคุ คลผเู ขา รว มกระบวนกรรมมไิ ดม เี จตนานำพาชวี ติ ใหพ น จากสมาธิ ไปจากวัฏสงสารจึงสามารถทำได แตหากผูใดปรารถนานำพา ชวี ติ ใหพ น ไปจากทกุ ข ตอ งเชอื่ และประพฤตติ ามคำชแี้ นะของผู อยากรบกวนเรียนถามอาจารยวาสิ่งนี้คืออะไร..ถือเปน รู โดยไมเ อาจติ ไปขอ งเกยี่ วกบั คำพยากรณใ ด ๆ ความปรารถนา สมาธิหรือไม...และตอง ทำอยางไรตอไปคะ...เพราะวาอาการ บรรลุธรรมสูงสดุ คือพระนพิ พานจึงจะมโี อกาสเกดิ ข้นึ ได แบบน้ีเพ่ิงเกิดข้ึนครั้งแรกคะ... (อาการที่เกิดขึ้นสวนมากขณะ นงั่ สมาธจิ ะไมรบั รลู มหายใจ...นงิ่ แชอ ยูอยา ง น้ันนานๆ คะ ...) ใหพิจารณาจนเห็นทุกขในโลก เหน็ โทษของกาม ขอ ทสี่ อง... ขณะหลบั ไปไดย นิ เสยี งแผว เบาลอยมาไกลๆ ... แตชัดมาก มาเรียกช่ือหนูประมาณ ๕ ครง้ั แตห นูไมไ ดลืมตา มา อยากทราบวาคืออะไร และตองทำอยางไรคะ... เพราะใน

1๑9๙4๔ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๙9๕5 ชว ง ๑๐ ปท ผี่ า นมาเกดิ แบบน้ี ๓ ครงั้ ... ครงั้ แรกมคี นเรยี กชอ่ื หนู ๒๒๕. คนสอนยาก จริงหลงั จากสอบถามคนทสี่ งสยั แลว... ครัง้ ท่ี ๒ เกดิ ขึ้นเพราะ รงุ เชาหนจู ะตอ งไปทำธรุ ะทส่ี ำคญั ... แตค รั้งสดุ ทา ยน้ีเกิดขึน้ คนื คำถาม วันอาทิตยกอนวันวิสาข ... ไมทราบวาเปนเพราะสาเหตุใดคะ... กราบเรียนดร.สนองทีเ่ คารพ และตอ งแกไ ขอยา งไร... ควรจะขานรบั หรอื ไม. .. หนเู รียนพึ่งจบและไดท ำงาน ๒ เดอื นแลว กำลังศกึ ษา หนูขอรบกวนอาจารยใหความกระจางและตอบขอ งานแตยังไมบรรจุในระหวางอยูท่ีทำงานรูสึกวาพ่ี ๆ เขาจะไม สงสยั เหลา น้ดี ว ยนะคะ... คอยชอบหนาหนูมักจะนินทาลับหลังพูดจาดูถูกและพูดเสียดสี แตง เรอ่ื งขนึ้ มาโดยไมเปน ความจริงแตหนูรสู ึกเฉย ๆ คะ ไมคดิ ขอกราบขอบพระคณุ ทา นอาจารยด ว ยความเคารพเปน อะไรเลยจนพี่เขาบอกวาเหมือนหนูไมเอาหัวใจมาทำงานเพราะ อยา งสูงคะ หนูคิดวา คงจะเปนกรรมของหนู และพีท่ ส่ี อนงานหนู เวลาหนูไมเขาใจถามงานเขาบอ ย ทั้งหนูเปน คน คำตอบ เขา ใจยากดวย และทำงานผิดพลาดพีเ่ ขาก็จะ (๑) กลุมควันสีขาวที่เห็นเปนผลเน่ืองมาจากจิตเร่ิมมี ดวุ า หนเู สยี งดงั จนคนอน่ื กไ็ ดย นิ กนั ทว่ั ในแผนก แตหนูก็รูสึกผิดนิดหนอยคะ แตไมรูสึกกลัว ความตง้ั มนั่ เปน สมาธิ ควรใชจ ติ ทเ่ี รม่ิ ตงั้ มน่ั นมี้ ากำหนดดว ยการ หรอื รอ งไหเ หมือนคนอื่นเวลาโดนดุ บรกิ รรมคำวา “เห็นหนอ ๆๆๆ” ไปเร่อื ย ๆ จนกระทั่งกลุมควัน สขี าวหายไปแลว ดงึ จติ กลบั มาสอู งคภ าวนาเดมิ ทงั้ นเี้ พอื่ ใหจ ติ มี ไมทราบวาหนูผิดปกติทางจิตหรือเปลาคะ และพ่ีที่ไม กำลังสมาธิเพิ่มมากยง่ิ ขน้ึ ชอบหนูเขาก็แนะนำใหหนูไปทำงานท่ีอ่ืน หนูควรจะไปไหมคะ เพราะถาอยูไปก็คงจะไมสบายใจที่เปนอยางน้ีเปนเพราะกรรม (๒) สิ่งท่ีปรากฎใหจ ิตสัมผสั ได เหมอื นกบั ขอ (๑) แต ของหนูใชไหมคะ และจะทำอยางไรปญหานี้จะไมเกิดข้ึนกับหนู เปล่ียนจากการเห็นเปนการไดยิน ควรกำหนดวา “ไดยินหนอๆ อกี คะ ๆๆ” ไปเรอ่ื ย ๆ จนกระทงั่ เสียงทไ่ี ดยินหายไป แลวดึงจิตกลบั มา สอู งคภาวนาเดมิ ไมควรเอาจติ เขาไปปรงุ แตงเสยี งทีไ่ ดยินดว ย จึงเรียนใหอาจารยช วยแนะนำดว ยนะคะ การขานรับ เพราะจะทำใหกิเลสมกี ำลงั มากขน้ึ นั่นคอื สติทีใ่ ชใน ขอกราบขอบพระคุณอาจารยม ากคะ การภาวนามีกำลังออนลง

1๑9๙6๖ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๙9๗7 คำตอบ ๒๒๖. ตืน่ เตน จนตัวสน่ั หากประสงคลดการถูกนินทาลง ตองพัฒนาจิตใหมี คำถาม ศีล ๕ คุมใหไดทุกขณะต่ืน เม่ือศีลคุมใจไดแลว ใหประพฤติ ขอกราบสวสั ดคี ณุ ครสู นอง วรอุไร คะ จติ ตภาวนาตามบทกรรมฐานทเี่ หมาะกบั จรติ ของตน และเมอ่ื ใด ตอนน้ีหนูเรยี นหนงั สืออยูช นั้ ปท่ี ๕ คณะทนั ตแพทย มี จติ มกี ำลงั ของสตกิ ลา แขง็ จติ จะไมเ คลอ่ื นออกไปนอกตวั ไมเ อา จิตไปรับเสยี งนนิ ทาของคนอ่นื เขา มาทางหู และสใู จปรงุ แตงให เรอื่ งทหี่ นกั ใจและทำใหเ กดิ วติ กจรติ อยบู อ ยครง้ั อยากใหค รชู ว ย เกิดเปน อารมณติดลบได คนทีฉ่ ลาดในการใชต าดู ใชหฟู ง เสยี ง แนะนำดว ยความเมตตากับหนูดว ยนะคะ เขาทำกันอยางนี้ เขาจึงไมมีเรื่องไมดีเขาสใู จ คอื วา หนพู ยายามสงั เกตตวั เองตงั้ แตอ ยปู ระถม มธั ยม สว น เรอ่ื งท่เี ปนคนสอนยากและทำงานผดิ พลาด เปน จนกระทงั่ ตอนนเ้ี รยี นอยมู หาวทิ ยาลยั วา ตวั หนเู องเปน คนไมก ลา เร่ืองปกติธรรมดาของมนุษยผูอุดมดวยกิเลส หาก แสดงออก และขลาดกลัวเวลาจะตองนำเสนองานใหกับกลุม คนฟง การใหอ อกความคดิ เหน็ ในทปี่ ระชมุ หรอื กระทง่ั ทำฟน ให ประสงคจะลดพฤติกรรมติดลบของตนเองให คนไขโ ดยเฉพาะงานทไี่ มเ คยทำมากอ น หนมู กั จะตน่ื เตน จนตวั สนั่ นอยลง ตองพัฒนาตนเองใหเปนคนเกง เปน มอื ทง้ั เยน็ เกรง็ และสนั่ หวั ใจเตน แรง เสยี งกส็ น่ั ดว ยคะ ตอนนนั้ คนมีความรูมีความสามารถในงานท่ีทำ และ มกั จะทำอะไรไมไ ดเ ลย มนั เปน อะไรทเี่ ลวรา ยมากจนหนไู มอ ยาก ตองพัฒนาตนเองใหเปนคนดีมีคุณธรรมดวย จะคดิ แตม นั กม็ กั จะวนเวยี นมาใหไ ดพ บ เจออยเู สมอคะ เวลาเกดิ การประพฤตจิ รยิ ธรรมตาง ๆ ทเ่ี กี่ยวขอ ง มีความ ความกลวั แลวจะทำอะไรไมถ ูก สติ สมาธิ ปญ ญา หายไปหมด กตัญกู ตเวทีตอบุพการี เปนคนตรงตอเวลา เปน คนมีสจั จะ มี เลยคะ และหลงั จากผา นเหตกุ ารณแ ลว กลบั มาคดิ วา ทำไมเราถงึ ความขยนั ในงานทไ่ี ดร บั มอบหมาย และสดุ ทา ยมคี วามอดทนตอ ไมก ลา มนั กท็ ำใหเกิดความเครยี ด โกรธตวั เอง เกดิ ความกังวล ความยากลำบาก อดทนตอ การทำงานท่ตี รากตรำ และอดทน และสบี สนข้ึนมาเสมอๆ ซง่ึ หนูก็รตู วั วาสงิ่ เหลา นีม้ ันไมดี แตห นู ตอความเจ็บใจ ตอคำพูดเสียดสีของคนอื่นมนุษยเปนสัตวที่ กห็ ามที่จะไมใ หเ กิดความกลวขนึ้ มาไดคะ พฒั นาได ผูท่ปี ระสบความสำเร็จในการทำงาน สงิ่ ท่พี ี่แนะนำ น้นั เขาพูดถูก กบั คนทไ่ี มปรับปรุงแกไ ขตนเอง แตเ ปนการพูด หนู เองจงึ อยากทราบวา ความกลวั เหลา นเี้ กดิ จากอะไร ผดิ กบั ผทู ยี่ อมรบั ความจรงิ และพฒั นาตวั เองใหไ ดต ามคำชแี้ นะ และหนจู ะมวี ธิ กี ารใดในการจะจดั การกบั ความกลวั เหลา นไี้ ดบ า ง ดงั กลาวขางตน

1๑9๙8๘ : w w w. k a n l a y a n a t a m. c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๓ : ๑1๙9๙9 คะ หรอื มวี ธิ กี ารใดทฝ่ี ก ใหม คี วามกลา ทจี่ ะเผชญิ หนา กบั สงิ่ แปลก ๒๒๗. เลอื กดวยตัวเอง ใหมด ว ยความ มนั่ ใจและครองสตใิ หอ ยกู บั ตวั ตลอดเวลาไดบ า ง คะ คำถาม กราบเรยี นอาจารยส นองทีเ่ คารพ ขอบพระคณุ คุณครอู ยางสูงคะ ดิฉันขอถามตอจากขอ ๒๒๑ นะคะวา ถาหากเราจะ คำตอบ ใชสิทธิในการเรียกรองเงินชดเชยตามกฎหมายไมทราบวาจะ การมพี ฤตกิ รรมไมก ลา แสดงออก มตี น เหตมุ าจากคนท่ี เปน การ ถกู ตอ งหรอื ไม( ในแงก ฎแหง กรรม) ทจี่ รงิ ทำใจไดแ ลว แต ทำเพราะเห็นวา เปนสิทธขิ องเรา ถา ไดก ็ดี แตถ าไมไ ดก ็ไมเปน ไร อยแู วดลอ มเปนคนมีมจิ ฉาทิฏฐิ ชอบครอบงำความคดิ เห็นของ ขอคำแนะนำวา มนั จะเปน การสรา งกรรมใหมห รอื ไม หรือดฉิ นั คนอื่นใหเห็นดวยตามท่ีตัวเองตองการใหเปน ซึ่งตรงขามกับ ควรจะอยเู ฉยๆรับกรรมไปเพราะมันคือกรรมเกาของดิฉนั เอง ผูมีความคิดเห็นถูก เปนไดเพียงผูช้ีแนะแนวทางเทานั้น ผูเห็น ถกู ไมบ งั คับหรือครอบงำความคิดเหน็ ของคนอนื่ แตใ หค นอืน่ มี ขอกราบขอบพระคณุ ในความเมตตาของอาจารยม า ณ อสิ รภาพในความคิดความเหน็ ดวยตัวเอง โอกาสนีค้ ะ หาก ผถู ามปญ หาประสงคจ ะปรบั ปรงุ แกไ ข พฤตกิ รรม คำตอบ ไมดีดังทบี่ อกเลาไป ตอ งนำตวั เองเขา พฒั นาจิตวญิ ญาณ ดวย การเรียกรองสิทธ์ิตามกฎหมาย เปนการกระทำท่ีถูก การประพฤตปิ ฏิบัติธรรมจนสามารถเขาถึง ปญญาเห็นแจงถูก ตรงตามความเปนจริงแทไดแลวสติสัมปชัญญะระดับโลกุตระ ตอ งในทางโลก แตใ นทางธรรมแลว ถือวาผดิ เพราะเวรคอื ความ จะเกิดข้ึน ความกลารวมถึงพฤติกรรมไมพึงปรารถนาตางๆ แคนเคือง ความแกเ ผด็ มไิ ดถ ูกระงบั เม่ือใดทคี่ เู วรโคจรไปพบ จะหมดไป นเ่ี ปน วธิ แี กป ญ หาทถี่ กู ตรง ทผ่ี รู ปู ระพฤตไิ ดแ ลว และ กันอีกในกาลขางหนา การทวงหน้ีและการชดใชหนี้เวรกรรมก็ แสดงใหดูแลว จงึ นำมาบอกกลาว จะเกิดขึน้ อีกไมมีวันส้ินสุด ดวยเหตนุ พี้ ระพุทธะจึงตรสั วา “เวร ยอมระงับดวยการไมจองเวร” ดังนั้นเร่ืองท่ีบอกเลาไปผูถาม ตามดอู าการหลบั ใหละเอยี ด มนั คอ ยๆ หลับไปอยางไร ปญ หาตอ งเลอื กทางชวี ติ ของตนเองวา จะบรหิ ารจดั การปญ หา ทเ่ี กดิ ขนึ้ วา ประสงคจ ะจองเวรกนั ตอ ไป หรอื ชดใชห นเี้ วรกรรมให หมดกันไปจึงเปนสิทธข์ิ องผูถามปญหา