25. ຂາສາມຫລຽມ (Pipe stem triangle ) ຂາສາມຫລຽມ ໃຊ້ຮັບນີ້າໍ ໜກັ ເຄອື່ ງແກ້ວໃນ (Pipe stem ຂະນະໃຫ້ triangle ) ຄວາມຮ້ອນ
26. ເຕົີ້າໃຫຄ້ ວາມຮ້ອນ ແລະ ຄົນທາດ (Hot place and stir) ເຕົໍາ້ ໃຫ້ຄວາມຮອ້ ນ ໃຊ້ເຂົ້ີາໃນການຄົນທາດ ແລະ ຄນົ ທາດ ແລະ ຕົີມ້ ທາດໄປພ້ອມກນັ (Hot place and stir)
27. ຊິງຊງັ ດີຈີຕອນ 4 ຕາໍ ແໜ່ງ ຊງິ ຊັງ ດຈີ ີຕອນ ໃຊ້ໃນການຊັງທາດຕາມທື່ີ 4 ຕາແໜ່ງ ຕ້ອງການເພືອ່ ເຮດັ ການທດົ ລອງ
28. ຕະກຽງເຫົີ້າຼ 90 ໃຊ້ໃນການຕົີ້ມທາດ ຫຼ ຈດຸ ທາດ ຕະກຽງເຫ້າໍົຼ 90
29. ແທງ່ ແກ້ວ ແທງ່ ແກວ້ ໃຊ້ໃນການຄົນທາດ ແລະ ເຂ່ຍ ທາດ
30. ເຈຍັ ລິມດັ ສ ເຈຍັ ລິມດັ ສ ໃຊ້ໃນການທດົ ສອບຄວາມເປນັ ອາຊິດ - ບາເຊຂີ ອງທາດ
31. ສາມຂາ (Tripod ) ໃຊ້ໃນການຕົີ້ມທາດ ສາມຂາ (Tripod )
32. ແຜນກີ້ນັ ລມົ ໃຊ້ບັງລມົ ໃນຂະນະຕົີ້ມທາດ ແຜນກໍ້ນັ ລົມ
33. ເມດັ ເນດັ ຕກິ ກບາ ໃຊ້ກບັ ເຕີ້າົ ຄົນທາດ ເພື່ອຄນົ ທາດ ເມັດເນັດ ຕິກກບາ
34. ເຈຍັ ລມິ ັດສ ແລະ ມາດຕະຖານຂອງຄວາມເປນັ ອາຊິດ - ບາເຊີ ຂອງທາດ ໃຊ້ໃນການທຽບຄວາມເປນັ ອາ ເຈຍັ ລິມັດສ ແລະ ຊດິ - ບາເຊຂີ ອງທາດ ມາດຕະຖານຂອງ ຄວາມເປັນອາຊດິ - ບາເຊຂີ ອງທາດ
ບົດທີ 4 ການບລໍ ຫິ ານຫອ້ ງທດົ ລອງວທິ ະຍາສາດ 1 .ການບໍລິຫານຫອ້ ງທດົ ລອງວິທະຍາສາດ 1 .1 ລະບບົ ການຈັດຕ້ີງັ ຄມຸ້ ຄອງຫງ້ ທດົ ລອງວິທະຍາສາດ ຫ້ອງທົດລອງວິທະຍາສາດເປັນສ່ວນໜົ່ງຂອງໂຮງຮຽນຊົ່ງເປັນຫນ້າທີ່ົຂອງຜູ້ບລິຫານໂຮງຮຽນໂດຍກົງ ຈະຕ້ອງຄວບຄຸມດູແລ ແລະ ເປັນໜ້າທີົ່ຂອງຜູ້ອານວຍການ ແລະ ຄູອາຈານທີົ່ມີບົດຮຽນໃນການຕັດສິນ ປັບປຸງ ແລະ ນາໃຊ້ ຫ້ອງທົດລອງວິທະຍາສາດ. ອີງຕາມໜ້າທີ່ົຮັບຜິດຊອບ ຈະມີການປກສາຫາລກັບ ຄະນະອານວຍການ ຜູ້ຜິດຊອບວິຊາການ ແລະ ຫົວໜ້າທີ່ົຮັບຜິດຊອບວິຊາວິທະຍາສາດທາມະຊາດ, ແຕ່ ຢ່າງໃດກຕາມບຸຄົນທີົ່ມີບົດບາດສາຄັນ ແລະບລິຫານຫ້ອງທົດລອງວິທະຍາສາດ ໃຫ້ສາມາດດາເນີນຕາມ ເປົ້ໍາໝາຍ ຄ ຄູຫົວໜ້າວິຊາວິທະຍາສາດທາມະຊາດ ແລະ ຄູທຸກໆຄົນໃນສາຍວິຊານັໍ້ນເອງການບລິຫານ ຫອ້ ງທດົ ລອງວທິ ະຍາສາດ ສາລບັ ໂຮງຮຽນຂະໜາດນ້ອຍທ່ມົີ ຫີ ອ້ ງທດົ ລອງພຽງ 2-3 ຫອ້ ງ, ບ່ົຈາເປັນແບ່ງ ຄວາມຮັບຜິດຊອບຫຼາຍຂັໍ້ນຕອນ, ມອບໃຫ້ຫົວໜາໍ້ສາຍວິທະຍາສາດທາມະຊາດເປັນຜູ້ສາມາດວາງແຜນ, ຄວບຄຸມ, ຈັດຊໍ້, ເກັບຮັກສາ ແລະ ເກັບບັນຊີລາຍການຕ່າງໆຂອງຕົນເອງ. ແຕ່ຖ້າເປັນໂຮງຮຽຂະໜາດ ໃຫຍ່ ທ່ີມົ ີຫ້ອງທົດລອງ, ເຄົອ່ ງທດົ ລອງຫາຼ ຍຕ້ອງມີການແບງ່ ຄວາມຮັບຜິດຊອບ ແລະ ດາເນີນການບລິຫານ ຫ້ອງທົດລອງຢ່າງມີລະບົບລະບຽບ. ຕົວແຜນວາດລະບົບການຈັດຕັ້ໍງຄວບຄຸມຫ້ອງທົດລອງວິທະຍາສາດ ປະຕິບດັ ດົ່ັງລມຸ່ ນໍ້ີ:
.
. ຫ້ອງທົດລອງແຕ່ລະຫ້ອງມີຄູ ແລະ ນັກຮຽນຫຼາຍຄົນໃຊ້ຮ່ວມກັນສະນັ້ໍນຕ້ອງມີ ການແຕ່ງຕັໍ້ງໃຫ້ມີຜູ້ໃດຜູ້ໜ ົ່ງເປັນຫົວໜ້າຫ້ອງທົດລອງ ແລະ ເຮັດໜ້າທົີ່ ຮັບຜິດຊອບລວມໃນການວາງແຜນການນາໃຊຫ້ ອ້ ງທົດລອງດ່ງົັ ກ່າວ. ໃນໂຮງຮຽນໃຫ່ຍ ທີົ່ມີຫ້ອງທົດລອງວິທະຍາສາດຫຼາຍຫ້ອງຕ້ອງຈັດໃຫ້ມີຫ້ອງເກັບ ຮັກສາວັດສະດຸອຸປະກອນທົດລອງວິທະຍາສາດ, ວັດສະດຸສີໍ້ນເປອງ ແລະ ທາດເຄ ມີອົ່ນໆ ໃຫ້ມີຈານວນສາຮອງໄວ້ເມ່ົອຫ້ອງທົດລອງໃດຂາດສິ່ົງດັົ່ງກ່າວກຈະເອົາມານາ ໃຊ້ໄດ້.ການຈັດໃຫ້ມີຫ້ອງເກັບຮັກສາວັດສະດຸອຸປະກອນວິທະຍາສາດນັໍ້ນ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ ມີການຄວບຄຸມດູແລການນາໃຊ້ວັດສະດຸອຸປະກອນໄດ້ສະດວກຂ້ໍນບ່ົສີໍ້ນເປອງ, ບ່ົຟຸມ ເຟອຍ, ມີລະບຽບ, ມີການຈັດຕັໍ້ງເປັນລະບົບ. ຫົວໜ້າຫ້ອງການສາຍວິທະຍາສາດ ຄວນເປັນຫົວໜ້າຫ້ອງເກັບວັດສະດຸອຸປະກອນວິທະຍາສາດດ້ວຍຕົນເອງ ຍ້ອນມີການ ປະສານງານກັບຫົວໜ້າຫ້ອງທົດລອງຕະຫຼອດເວລາ ຫຼ ອາດມອບໃຫ້ຄູອາຈານອ່ົນ ຕິດຕາມດູແທນກົ່ໄດ້. ໃນການບລິຫານຫ້ອງທົດລອງວິທະຍາສາດທີ່ົມີຄູວິທະຍາສາດ ແລະ ຫ້ອງທົດລອງເປັນຈານວນຫຼວງຫຼາຍຄວນຈັດໃຫ້ມີຄະນະກາມະການບລິຫານ ຫ້ອງທດົ ລອງວິທະຍາສາດ, ຖາ້ ມອີ າຈານວິທະຍາສາດທີົ່ອາວຸໂສປະກອບນາຍ່ງິົ ເປັນການ ດີ ຊົ່ງມີໜ້າທີົ່ໃຫ້ຄາປກສາຫາລກັບຫົວໜ້າສາຍວິທະຍາສາດໃນດ້ານຕ່າງໆ ເພົ່ອ ໃຫ້ການບລກິ ານຫອ້ ງທດົ ລອງວທິ ະຍາສາດເປັນໄປຢາ່ ງມີປະສິດທຜິ ນົ .
1.2 ການຂ້ໍນແຜນງົບປະມານປະຈາປີ ການດາເນີນກິດຈະກາໃນຫ້ອງທົດລອງຕ່າງໆ ມັນມີຄວາມຈາເປັນຕ້ອງມີການໃຊ້ຈ່າຍ, ການຈັດຫ້ອງ ທົດລອງວິທະຍາສາດໃນທກຸ ໆລະດບັ ໃນໂຮງຮຽນກມີຄວາມຈາເປັນ ໃນການໃຊ້ຈາ່ ຍເຊ່ັົນດຽວກນັ ໂດຍທວົ່ ໄປການໃຊ້ຈ່າຍຕ່າງໆຂອງໂຮງຮຽນແຫ່ງລັດ ລະດັບມັດທະຍົມສກສາຕອນຕົໍ້ນຈະໄດ້ມາຈາກ 3 ແຫຼົ່ງ ງບົ ປະມານດັ່ົງນໍີ້: 1. ເງນີ ງົບປະມານຈາກລັດ 2. ເງີນຄ່າລຍຸ້ ຫຽ້ ນອຸປະກອນຈາກນກັ ຮຽນ 3. ເງີນບລິຈາກ ຫຼ ເງນີ ລາຍໄດ້ອ່ນົ ໆຈາກໂຮງຮຽນ ຫົວໜ້າສາຍວິທະຍາສາດເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບໂດຍກົງໃນການຂ້ໍນແຜນການງົບປະມານ ແລະ ສະເໜີໄປຍັງຝ່າຍ ບລຫິ ານ, ຄວູ ທິ ະຍາສາດຈົິ່ງຈາເປນັ ຕ້ອງມຄີ ວາມຮູ້ ແລະ ມປີ ະສບົ ການໃນການຄຸ້ມຄອງການນາໃຊຫ້ ້ອງການບລິຫານ. ກ. ການຂໍນ້ ແຜນງບົ ປະມານ ຂ. ຂ້ໍັນຕອນການເຮດັ ງບົ ປະມານ ຄ. ການປະເມນີ ລາຄາ
1.3 ການຈດັ ຊ້ໍ ແລະ ການບັນຊີ ກ. ການຈັດຊໍ້ ການດາເນນີ ການກຽວົ່ ກບັ ຫ້ອງທດົ ລອງວທິ ະບາສາດ ຂອງໂຮງຮຽນໃນຮອບປຕີ ່ໄົ ປຈະຕ້ອງ ຈັດຊໍ້ ຫຼ ຈັດຫາສິົ່ງໃດແດ່, ໃນຊ່ວງໃດ, ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍທັງໝົດປະມານເທົ່າໃດ ຖ້າງົບປະມານໄດ້ ຮບັ ການອະນຸມັດຈາກຜູ້ບລິຫານໂຮງຮຽນທັງໝົດກົ່ບົ່ຕ້ອງມີການປັບປຸງແຜນໃໝ່. ແຕ່ໂດຍທົ່ວ ໄປແລ້ວມັກຈະບົ່ໄດ້ຮັບງົບປະມານທັງໝົດຕາມທີົ່ສະເໜີ ຈະມີການຕັດຮອນອອກຕາມຄວາມເ ໝາະສົມຂອງງົບປະມານທີົ່ມີ ແລະ ຖ້າມີການຕັດຮອນກ ຈາເປັນຕ້ອງມີການປັບປຸງແຜນການ ດາເນນີ ງານ ແລະ ແຜນການໃຊ້ຈາ່ ຍອີກເທົ່ອໃໝ່. ຈາກນ້ນໍັ ຈ່ົງດາເນີນການຈັດຊ້ໍ ຊົ່ງຕ້ອງດາເນີນ ໄປຕາມລະບຽບການຂອງໂຮງຮຽນ,ຜ້ຈູ ດັ ຊຕ້ໍ ອ້ ງສກສາລະບບົ ການຈັດຊໃໍ້ ຫລ້ ະອຽດ ແລະ ປດຕິ ບັດຕາມຫັຼກການແຕຄ່ ວນໄດ້ດາເນີນການລວ່ ງໜາ້ ພສົມຄວນເພອ່ົ ໃຫມ້ ເີ ຄ່ົອງໃຊທ້ ນັ ເວລາ. ໂດຍທົ່ວໄປການຈັດຊໍ້ເຄົ່ອງໃຊແຕ່ລະລາຍການ ຄວນຈັດຊໍ້ພຽງເທ່ົອດຽວໃຫ້ພນາໃຊ້ໃນ ຕະຫຼອດປີ ການຈັດຊໍ້ເປັນປະລິມານຫຼາຍໃນເທ່ົອດຽວຈະໄດ້ຂອງລາຄາຖກກ່ວາ.ເຖິງຢ່າງໃດກ ຕາມ ອາດມີເຄົອ່ ງໃຊບ້ າງຢ່າງ ເຊັົ່ນ ທາດເຄມີບາງຊະນິດ ເຊ່ົອມສະມັດຕະພາບໄດ້ງ່າຍບົ່ຄວນຊ້ໍ ໄວດ້ ົນ, ຄວນຊໍ້ເທ່ອົ ລະໜອ້ ຍເມົອ່ ຕອ້ ງການໃຊ້. ຂ້ຄໍ ວນລະວງັ ອີກຢ່າງໜ່ົງໃນການຈດັ ຊໍ້ເລອກຊໍ້ ເຄ່ອົ ງທົ່ມີ ີຄຸນນະພາບເໝາະກັບການທດົ ລອງໃນລະດບັ ມດັ ທະຍມົ ສກສາ. ການທົດລອງໃຫ້ເກດີ ຄວາມຮູ້ຄວາມເຂົໍ້າໃຈດ້ານຂະບວນການ ແລະ ປະຕິກິລິຍາຕ່າງໆ, ເພ່ົອສັງເກດຜົນວ່າເກີດຂໍ້ນ ໄດ້ ຫຼ ບ່ົ?ດໍັົ່ງ້ ນໍັນ້ ອປຸ ະກອນທີໃ່ົ ຊບ້ ່ົຈາເປນັ ມຄີ ຸນນະພາບສງູ ຫຼ ທາດເຄມີທີ່ົບົ່ຈາເປັນສາມາດແກ້ ໄຂໄດ້.
. ບັນຫາສາຄັນອີກປະການໜົ່ງກ່ຽວກັບການຈັດຊໍ້ ຄ ການຊ້ໍເຄ່ົອງສົດ ຫຼ ສິົ່ງທີ່ົມີຊິວິດທີົ່ໃຊ້ ປະກອບການທົດລອງ ຊົ່ງມັກຈະຊໍ້ໃນມ້ໍທົດລອງ ບາງເທົ່ອອາດມີບັນຫາເລ່ົອງການເງີນ ຍ້ອນບົ່ໄດ້ ຂອະນມຸ ດັ ຈດັ ຊໍ້ລ່ວງໜ້າ ແຕ່ຖ້າມີແຜນຕະຫຼອດປີວ່າໃນຮອບປີນີ້ໍ,ຈາເປັນຕ້ອງຊໍ້ເຄົ່ອງສົດ ຫຼ ສິ່ົງທີ່ົມີ ຊີວິດດັ່ົງກ່າວມາປະມານເທົ່າໃດ, ໃນຊ່ວງໃດ ແລ້ວຂອະນຸມັດໄວ້ໃຫ້ຈັດຊ້ໍໄດ້ເມົ່ອຈາເປັນຕ້ອງໃຊ້ ພາຍໃນຂອບເຂດທສ່ີົ ະເໜີ ກເປັນອີກທາງໜງົ່ ທ່ົີຊວ່ ຍໄດ.້ ຂ. ການບນັ ຊີ ຂັ້ໍນຕອນຕົ່ໄປນີໍ້ຫຼັງການຈັດຊ້ໍ ຄ ການເຮັດບັນຊີ, ຂັ້ໍນຕອນນີ້ໍນັບເປັນຂັ້ໍນຕອນທີົ່ມີຄວາມສາຄັນອີກ ຂັໍ້ນຕອນໜົ່ງ ວັດສະດຸສີໍ້ນເປອງທຸກລາຍການຈະຕ້ອງມີການຂໍ້ນບັນຊີສະແດງການຮັບ ແລະ ການ ເບີກຈ່າຍໄວ້ຢ່າງລະອຽດເພ່ົອສະດວກໃນການກວດກາ. ການເຮັດບັນຊີກວມໄປເຖິງການປປົກປັກ ຮັກສາເອກະສານຕ່າງໆທີົ່ກຽົ່ວຂ້ອງກັບການຈັດຊ້ໍ ເຊັ່ົນ ໃບສະເໜີລາຄາ, ໃບສັົ່ງຊ່ົ, ໃບນາສົ່ງເຄົ່ອງ, ໃບແຈ້ງໜີໍ້, ໃບຮັບເງີນ ແລະ ອ່ົນໆລະຫວ່າງໂຮງຮຽນກັບບລິສັດ ຫຼ ຮ້ານຄ້າຕ່າງໆທີ່ົກຽ່ົວຂ້ອງກັບ ການສັົ່ງຊ້ໍ, ເອກະສານເຫຼົ່ານັ້ໍນຕ້ອງເກັບຮັກສາໄວ້ນາຝ່າຍການເງີນຂອງໂຮງຮຽນ ແຕ່ຖ້າມີສາເນົາເກັບ ຮກັ ສາໄວ້ນາຫົວໜາ້ ສາຍວິຊາ, ຫວົ ໜາ້ ຫ້ອງການສາຍວທິ ະຍາສາດທາມະຊາດ ຫຼ ຜູ້ໄດ້ຮັບມອບໝາຍ ເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບໃນການເກັບມ້ຽນກຈະເປັນການດີ. ເມົ່ອສັ່ົງຊ້ໍ ແລະ ກວດກາເປັນທີ່ົຮຽບຮ້ອຍ ແລ້ວຈະຕ້ອງມີການສະຫຼຸບ, ສັງລວມລາຍການນາສະເໜີຂັ້ໍນເທິງຖ້າໂຮງຮຽນມີເກັບຮັກສາວັດສະດຸ ອຸປະກອນວິທະຍາສາດ ຄວນໃຫຫ້ ົວໜ້າຫອ້ ງວັດສະດຸກວດກາຮັບພ້ອມກັບເຮັດບັນຊີໃຫ້ຮຽບຮ້ອຍ. ແຕ່ຖ້າບ່ົມີກອາດໃຫ້ຫົວໜ້າຫ້ອງທົດລອງວິທະຍາສາດແຕ່ລະສາຍເປັນຜູ້ຮັບ ແລະ ຂໍ້ນບັນຊີ ອຸປະກອນຂອງແຕ່ລະພາກສ່ວນ.
2. ການບວົ ລະບດັ ຫອ້ ງທດົ ລອງ. ການບລິຫານຫ້ອງທົດລອງວິທະຍາສາດ ນອກຈາກຈະກ່ຽວຂ້ອງກັບເລົ່ອງ ຈັດແບ່ງວຽກງານການເຮັດງົບປະມານປະຈາປີ, ການຈັດຊໍ້, ການເຮັດບັນຊີແລ້ວ ຍັງຕອ້ ງກຽ່ ວຂອ້ ງກບັ ການບົວລະບດັ ຮກັ ສາຫ້ອງທົດລອງອີກດ້ວຍ ການກວດກາ ແລະ ການບົວລະບັດຫ້ອງທົດລອງ ວິທະຍາສາດເປັນສິົ່ງຈາເປັນຈະຊ່ວຍປ້ອງ ກັນອັນຕະລາຍ ແລະ ອຸບັດຕິເຫດທີົ່ອາດເກີດຂ້ໍນ. ນອກນັໍ້ນ, ຍັງເປັນການ ຊ່ວຍຍດອາຍຸການນາໃຊ້ງານຂອງວັດສະດຸອຸປະກອນຕ່າງໆໃຫ້ຍາວນານ, ເມ່ົອ ກວດກາພົບເຫັນສິົ່ງໃດທີົ່ເປເພເສຍຫາຍຈະຕ້ອງດາເນີນການສ້ອມແປງທັນທີ . ດັ່ົງນໍັ້ນຫອ້ ງທດົ ລອງວທິ ະຍາສາດຈງົ່ ຄວນມີ ອາໄລ ແລະ ເຄົ່ອງມທີົ່ເປັນພ້ໍນຖານ ເຊັ່ົນ ໄມ້ແມັດ, ໄມ້ສາກ, ສະຫວ່ານ, ເຫຼັກຕະໃບ, ຫົວເຫຼັກໄຂຄວງ, ເຄົ່ອງມ ຕັດໂລຫະ, ຟິວໄຟ,ສະຕັດເຕີ, ຫຼອດໄຟ, ສະວິກໄຟ,ຫົວປັກສຽບ, ຄີມຕັດສາຍ ໄຟ, ຕະປ,ູ ກະດາດຊາຍ, ແປງທາສີ, ຄມີ ລັອກ, ເລົອ່ ຍຕດັ ໂລຫະ ແລະ ອ່ນົ ໆ
2.1 ການຮກັ ສາແສງສະຫວາ່ ງ,ການລະບາຍກາດ, ແລະ ລະບົບ ໄຟຟ້າ ຊ່ອງລົມຫ້ອງທົດລອງວິທະຍາສາດນິຍົມເຮັດດ້ວຍແກ້ວຖ້າທີົ່ຕັ້ໍງອາຄານ ບົ່ເໜາະສົມ ແສງຈະຜ່ານເຂົ້ໍາມາຫຼາຍໂດຍສະເພາະຕອນບ່າຍເຮັດໃຫ້ອາກາດ ໃໃນຫ້ອງຮ້ອນຫຼາຍນອກຈາກນັ້ໍນເຮັດໃຫ້ແສງສະທ້ອນຕ່ົກະດານ, ຕູ້ແກ້ວ ຫຼ ໂຕະທົດລອງໄດ້. ບັນຫານີໍ້ອາດແກ້ວໄຂໄດ້ໂດຍໃຊ້ຜ້າກັໍ້ງ. ອີກຈຸດໜົ່ງທີ່ົມີຜົນ ສະທ້ອນຈາກແສງສະຫວາ່ ງ ແລະ ການລະບາຍອາກາດໃນຫ້ອງທົດລອງຄ ປະຕູ ປ່ອງຢ້ຽມບາງກລະນີບສາມາດເປີດໄດ້ດັົ່ງນັໍ້ນຈົ່ງມີຜົນຮ້າຍຕົ່ການລ້ບາຍອາກາດ ແລະ ແສງສະຫວ່າງໃນຫ້ອງ, ເມົ່ອພົບບັນຫາດັົ່ງກ່າວຄວນຫາວິທີແກ້ໄຂທັນທີ. ບາງເທົ່ອອາດພົບວ່າຫຼອດໄຟໃນຫ້ອງທົດລອງບົ່ຮຸ່ງໝົດທຸກຫຼອດ ຫຼ ພັດລົມດູດ ອາກາດບ່ົເຮັດວຽກເມົ່ອພົບພ້ໍບັນຫາທີົ່ຕ້ອງກວດກາທັນທີວ່າມີສາເຫດມາຈາກ ອນັ ໃດຕອ້ ງດາເນີນການສອ້ ມແປງໂລດຈາກນ້ໍັນຄວນເຮັດອານາໄມເປນັ ປະຈາ.
2.2 ການຮັກສາລະບົບນີ້ໍາປະປາ, ກອ໊ ກນ້າີໍ , ອາ່ ງນາ້ີໍ ແລະ ທໍື່ນໍາ້ີ ເສຍ ທົ່ນໍ້າປະປາໃນຫ້ອງທົດລອງເຮັດດ້ວຍເຫຼັກອາດຂາດ ຫຼ ໝ້ຽງ ຍ້ອນທາດເຄມີກັດ ຈ່ົງຕ້ອງມີ ການກວດກາເປັນປະຈາ. ຖ້າພົບວ່າມີຫຍັງເກີດຂ້ໍນຄວນຂັດ ແລະ ທາສີເພົ່ອປ້ອງກັນການເກີດ ໝຽ້ ງ, ຖາ້ ມີຮອຍຫ່ົວຕ້ອງອັດ ຫຼ ປຽ່ ນທັນທີສາລັບທທົ່ ີົ່ເຮດັ ດ້ວຍປຣາສຕິກອາດຈະເປົ່ອຍ ແລະ ລະບາຍດ້ວຍຕົວທາລາຍອົງຄະທາດບາງຊະນິດ ເຊັົ່ນ ຄຣາບອນຊັລໄຟ ������������2 , ������3������6������ ແລະໄຕຣຄລໂຣມເີ ທນ ������������������������3 ສະນ້ນໍັ ຈົ່ງຕອ້ ງຄວບຄຸມດແູ ລຢ່າໃຫທ້ າດເຫ່ົາຼ ນຖໍີ້ ກທ່ົນ າໍ້ ປະປາສາລັບທ່ົນໍ້າເສຍກ່ົມີບັນຫາດຽວກັນ. ດັ່ົງນັໍ້ນກ່ອນຖິ້ໍມທາດທຸກຊະນິດລົງໃນທົ່ນາໍ້ເສຍໃຫ້ ເຈອຈາງເສຍກ່ອນ, ຫ້າມຖິ້ໍມທາດລະລາຍເຂັ້ໍມຂຸ້ນລົງອ່າງນໍ້າເສຍເພາະຈະເຮັດໃຫ້ເກີດການເປ ເພໄດ້ສາລັບທາດອົງຄະທາດຄວນຖິ້ໍມລົງໃນຂຸມທີ່ົຂຸດໄວ້ຂ້າງຫ້ອງທົດລອງ ແລະ ອານາໄມ ໃຫ້ຮຽບຮ້ອຍສະເໝີ ຫຼ ປ່ອຍໃຫ້ລະເຫີຍໄປໃນອາກາດ ບັນຫາໜ່ົງທີ່ົເຄີຍເກີດຂ້ໍນເລົ່ອຍໆຄ ກອ໊ ກນ້າໍ ປິດບແ່ົ ຈບເຮດັ ໃຫ້ນໍ້າຫົວ່ ໄຫອຼ ອກມາຍ້ອນແຜ່ນຢາງໃນກ໊ອກນ້ໍາເຊ່ົອມສະພາບ, ດັ່ົງນັ້ໍນ ຄວນເອາົ ໃຈໃສໃ່ ນການນ້ໍາໃຊໃ້ ຫຖ້ ກຕອ້ ງ ເຊນັົ່ ການປິດເປດີ ກອ໊ ກຄວນປິດເປີດໃຫ້ພດີຢ່າປິດແ ໜ້ນເກີນໄປເຮັດໃຫ້ແຜ່ນຢາງເສຍໄວກວ່າປົກກະຕິ. ສິົ່ງທີ່ົຄວນປະຕິບັດອີກປະການໜົ່ງກ່ຽວ ກບັ ການບວົ ລະບດັ ຮກັ ສາອ່າງນໍາ້ ແລະ ບ່ົນ້ໍາເສຍ ຄ ການທາຄວາມສະອາດດ້ວຍການເປີດນໍ້າໃຫ້ ໄຫຜຼ າ່ ນລງົ ແຮງໆເພ່ົອໄຫຼທາດເຄມີທີົ່ຕິດຄ້າງໃນທ່ົເປັນການປ້ອງກັນການເປ້ເພຄວນເຮັດແບບນີໍ້ ໃນທກຸ ໆທ້າຍອາທດິ ສາລບັ ຫ້ອງທົດລອງທີົ່ໃຊເ້ ປັນປະຈາ.
3. ເທກັ ນກິ ການນາໍ ໃຊ້ ແລະ ການບວົ ລະບັດຮັກສາອປຸ ະກອນໃນຫອ້ ງທົດລອງ ວິທະຍາສາດ 3.1 ການນາໍ ໃຊເ້ ຄື່ອງຊງັ່ື ແລະ ເຄອື່ ງວດັ ແທກບລໍ ມິ າດ - ການນາໃຊເ້ ຄົອ່ ງຊ່ັງົ ເຄ່ົອງຊັົ່ງເປັນອຸປະກອນທີົ່ຈາເປັນຢ່າງໜົ່ງໃນຫ້ອງທົດລອງ. ມີການທົດລອງຈານວນຫຼາຍຕ້ອງໃຊ້ ເຄ່ົອງຊັົ່ງມວນສານ ແລະ ນໍ້າໜັກ ຫຼ ຂະໜາດຂອງແຮງ. ການທົດລອງໃນລະດັບມັດທະຍົມສກສາ ໃນປັດຈຸບັນການຊັ່ົງມວນສານ ຫຼ ນໍ້າໜັກການທົດລອງຕ່າງໆ ເປັນການວັດບ່ົຊັດເຈນປານໃດກໄດ້ ແລະ ເຄົ່ອງຊັ່ົງ ທີົ່ນັກຮຽນໃຊ້ສ່ວນຫຼາຍເປັນເຄົ່ອງສະປີງ (Spring balance)ສາລັບໃນວິຊາເຄມີ ນັ້ໍນການທົດລອງກ່ຽວກັບທາດລະລາຍຫຼາຍຊະນິດ ແລະ ບາງການທົດລອງຕ້ອງໃຊ້ທາດລະລາຍທີ່ົມີ ຄວາມເຂໍັ້ມຂນຸ້ ເໝາະສົມກັບຄວາມຕ້ອງການ. ດັ່ົງນັໍ້ນການກະກຽມທາດລະລາຍເຫຼົ່ານີໍ້ຈົ່ງຈາເປັນຕ້ອງ ໃຊ້ເຄ່ົອງຊັ່ົງທີົ່ມີຄວາມລະອຽດຫຼາຍຂໍ້ນ. ເຄົ່ອງຊັ່ົງທີ່ົໃຊ້ໃນການທົດລອງນີໍ້ ໂດຍທົ່ວໄປໃຊ້ເຄ່ົອງຊັົ່ງ ແບບຄານ(Beam balance) ຊງິ ຊງ່ັົ ໄດ້ລະອຽດເຖງິ 0,01 ກຣາມ. ກ. ເຄອົ່ ງສ່ົັງແບບສະປິງ. (Spring balance) ຂ. ເຄ່ອົ ງຊັົ່ງແບບຄານ(Bram balance) ຄ. ເຄອ່ົ ງຊັົງ່ ດຈີ ີຕອນ2ຕາແໜງ່ ງ. ເຄ່ອົ ງຊັ່ງົ ດຈີ ີຕອນ4ຕາແໜ່ງ
3.2. ການໃຊ້ເຄື່ອງວັດແທກບລໍ ິມາດ ການທົດລອງໂດຍສະເພາະໃນວິຊາເຄມີ ຈາເປັນຕ້ອງວັດແທກບລິມາດຂອງທາດ ແຫຼວຢູ່ສະເໝີ. ອຸປະກອນວັດແທກບລິມາດຂອງທາດແຫຼວມີຫຼາຍຊະນິດ ແຕ່ນັກຮຽນ ລະດັບມັດທະຍົມສກສາໃຊ້ໂດຍທົ່ວໄປມີພຽງ 2 ຊະນິດ ຄ ຫຼອດຜອງ (ກະບອກກະ ຕວງ) ແລະ ຫຼອດສັກຢາ. ອຸປະກອນການວັດແທກບລິມາດທັງສອງຊະນິດນີໍ້ ໃຊ້ ວັດແທກບລິມາດບ່ົລະອຽດຫຼາຍເທົ່າໃດສາລັບກຽມທາດລະລາຍ ເພ່ົອໃຊ້ໃນການທົດ ລອງ ຫຼ ຫາຄວາມເຂັ້ໍມຂຸ້ນຂອງທາດລະລາຍຈາເປັນຕ້ອງໃຊ້ກວດວັດແທກບລິມາດ, ປີ ເປຕ ແລະ ປິວເຣຕ ຊ່ງົ ເປນັ ອປຸ ະກອນວັດແທກບລິມາດທົມີ່ ຄີ ວາມລະອຽດສູງ. ສາເຫດທີ່ົເຮັດໃຫ້ມີການຄາດເຄົ່ອນ ຍ້ອນມີການວັດແທກບລິມາດຂອງທາດແຫຼວ ນອກຈາກອຸນຫະພູມແລ້ວການອ່ານບລິມາດກອາດເຮັດໃຫ້ມີການຄາດເຄ່ົອນໄດ້. ການ ອ່ານບລິມາດຂອງທາດແຫຼວ ບ່ົວ່າຈາກເຄ່ົອງມປະເພດໃດຈະຕ້ອງອ່ານໂດຍໃຫ້ລະດັບ ສາຍຕາຢູ່ໃນລະດັບດຽວກັບລະດັບຂອງທາດແຫຼວ ດັ່ົງຮູບ 26 ຖ້າລະດັບສາຍຕາຢູ່ຕົ່າ ຫຼ ສູງກວ່າລະດັບຂອງທາດແຫຼວ ບລິມາດທີົ່ອ່ານໄດ້ຈະຄາດເຄ່ົອນໄປຈາກຄວາມເປັນ ຈິງ.
ກ. ການໃຊຫ້ ຼອດຜອງ (ກະບອກກະຕວງ) ການໃຊຫ້ ຼອດຜອງ ເປນັ ອຸປະກອນວັດແທກຍລິມາດຂອງທາດແຫວຼ ທບ່ົີ ົຕ່ ້ອງການຄວາມລະອຽດສູງຫຼາຍເຊິ່ົງມີ ຫຼາຍຂະໜາດ, ຫອຼ ດຜອງທ່ີົມຂີ ະໜາດນອ້ ຍຈະວດັ ແທກບລມິ າດໄໍ້ດ້ມີຄາ່ ຄາດເຄ່ອົ ນໜອ້ ຍກວ່າຫອຼ ດຜອງທົີມ່ ຂີ ະ ໜາດໃຫຍ່ກວ່າ. ການໃຊ້ຫຼອດຜອງຈ່ົງຕ້ອງເລອກຂະໜາດທີ່ົເໝາະສົມກັບບລິມາດຂອງທາດແຫຼວທີົ່ຕ້ອງການ ວັດແທກ ເຊ່ັົນ ຖ້າຕອ້ ງການວັດແທກບລມິ າດຂອງທາດແຫຼວ 8������������3ກໍ ຄວນເືລອກໃຊ້ ຫຼ ອດຜອງຂະໜາດ 10������������3ແລະຄວນໃຊ້ ຫຼ ອດຜອງຂະໜາດ5������������3 ເພາະຖ້ າໃຊ້ ຫຼ ອດຜອງຂະໜາດ5������������3 ຈະຕ້ອງແທກ 2 ເທ່ົອເຊິ່ົງບົ່ສະດວກ ແລະ ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມ ຄາດເຄ່ອົ ນເພົີມ່ ຂ້ໍນ. ຫອຼ ດຜອງມີຮູບຮ່າງສງູ ຈະລົມ້ໍ ໄດງ້ າ່ ຍ ການໃຊ້ ຫຼ ການວາງຈ່ົງມີຄວາມລະມັດລະວັງຢ່າງສູງ, ຫອຼ ດຜອງບາງອນັ ອາດມວີ ງົ ປລາສະຕກິ ໃສ່ໄວບ້ ລິເວນສວ່ ນເທງິ ເມອົ່ ຫອຼ ດຜອງນໍີ້ລ້ມໍົ ລງົ ວົງປລາສະຕກິ ຈະກະທບົ ກັບພ້ນໍ ແທນຕວົ ຫອຼ ດຜອງ ຈົງ່ ປ້ອງກນັ ການແຕກໄດ້ . ຂ. ການໃຊຫ້ ຼອດສກັ ຢາ ຫຼອດສັກຢາເປັນອຸປະກອນວັດແທກບລິມາດ ອີກຊະນິດໜ່ົງທີ່ົໃຊ້ໃນໂຮງຮຽນມັດທະຍົມສກສາ ຊົ່ງໂດຍທົ່ວ ໄປເຮດັ ດວ້ ຍປລາສະຕິກ. ໃນການດູດຂອງແຫວຼ ເຂາ້ໍົ ໃນຫອຼ ດສກັ ຢາ ຄວນເນນ້ັໍ ກາ້ ນຫຼອດໃຫຢ້ ູ່ໃນຕາແໜ່ງເລີກທີົ່ ສຸດກ່ອນ ແລ້ວຈ່ົງຈຸ່ມປາຍຫຼອດລົງໃນຂອງແຫຼວ ຄ່ອຍດງກ້ານຫຼອດຂໍ້ນຂອງແຫຼວຈະເຂົ້ໍາມາຢູ່ພາຍໃນຫຼອດສັກ ຢາ. ການດູດຂອງແຫຼວນີ້ໍບາງເທ່ົອອາດມີຟອງອາກາດເຂົ້ໍາມານາເຮັດໃຫ້ບລິມາດຂອງທາດແຫຼວຄາດເຄົ່ອນໄປ. ຕ້ອງໄລ່ຟອງອາກາດອອກໂດຍຕັ້ໍງຫຼອດສັກຢາໃຫ້ປາຍຫຼອດສັກຢາສູງຂໍ້ນ ຟອງອາກາດຈະລອຍຢູ່ດ້ານເທິງນັໍ້ນ ຈາກນໍັນ້ ຈົງ່ ຄ່ອຍໆດງກາ້ ນຫອຼ ດສກັ ຢາໄລຟ່ ອງອາກາດອອກຈນົ ໝົດ.
ຄ. ການໃຊ້ກວດວັດແທກບໍລິມາດ. ກວດ(ແກ້ວ)ວດັ ແທກບລມິ າດ ເປັນອຸປະກອນວດັ ແທກບລິມາດອກີ ຊະນດິ ໜົ່ງສວ່ ນໃຫຍ່ໃຊ້ສາລບັ ກະກຽມປງຸ ແຕ່ງທາດລະລາຍມາດຕະຖານ ຫຼ ຕ້ອງການຄວາມຖກຕ້ອງສູງ ແກ້ວວັດແທກບລິມາດມີຂະໜາດຕັ້ໍງແຕ່ 5������������3 ເຖິ ງ 2000������������3 ກວດວັດແທກບລິມາດບາງຊະນິດນອກຈາກບອກອຸນຫະພູມແລ້ວຍັງບອກຂອບເຂດຂອງ ຄວາມຄາດເຄ່ອົ ນໃນການວດັ ແທກອກີ ເຊົັ່ນ ຖາ້ ກວດວັດແທກບລິມາດໜ່ວຍໜົງ່ ມຕີ ວົ ໜັງສ ຫຼ ຕວົ ເລກຂຽນໄວ້ ວ່າ 10������������3ຫືຼ 0,08������������3 ������ − ������ 20℃ ໝາຍຄວາມວ່າເມ່ົອໃຊ້ແກ້ວວັດແທກບລິມາດຂອງທາດແຫຼວໃນ 20℃ ຂອງແຫຼ ວ່ີີທໄດ້ ຈະີມໍບິລມາດ່ີີທເປັ ນຢ່ີ ໃນລະຫວ່ີ າງຊ່ີ ວງ99,992������������3ຫາ100,008������������3 ດັົ່ງນ້ໍີ ເປັນຕນ້ົໍ ໃນການໃຊ້ກວດແກ້ວວັດແທກບລິມາດກຽມທາດລະລາຍນັ້ໍນ ຖ້າທາດທີົ່ຕ້ອງການກຽມຢູ່ໃນສະພາວະເປັນ ທາດແຫຼວ ຄວນຖອກຂອງແຫຼວນັໍ້ນຜ່ານຈວຍລົງໃສ່ກວດແກ້ວວັດແທກບລິມາດແລ້ວຈ່ົງຕ່ົມຕົວລະລາຍ ແລະ ປັບບລິມາດ ຖ້າເປັນຂອງແຂງຄວນເຮັດໃຫ້ເປັນທາດແຫຼວ (ທາດລະລາຍ) ກ່ອນໃນຈອກປິກເກີແລ້ວຈົ່ງຖອກ ທາດລະລາຍນີໍ້ລົງຜ່ານຈວຍລົງໃສ່ກວດຊ້າໆພ້ອມກັບໃຊ້ຕົວລະລາຍລ້າງຈອກປິກເກີຫຼາຍເທ່ົອ ຈາກນັໍ້ນຖອກ ຜ່ານຈວຍລົງໃສ່ກວດວັດແທກບລິມາດອີກ ຈາກນັໍ້ນຈ່ົງປັບບລິມາດຂອງທາດລະລາຍໃຫ້ໄດ້ຕາມທີົ່ຕ້ອງການ ພ້ອມກບັ ສນັົ່ ຫຼ ໝນູ ກວດຊ້າໆ ໄປໃນທາງດຽວກນັ ເພ່ອົ ໃຫ້ທາດລະລາຍເຂາ້ໍົ ກນັ ໄດ້ທ່ວົ ທງັ ກວດ. ທາດທຸກຊະນິດທີົ່ໃສ່ລົງໃນກວດວັດແທກບລິມາດ ຕ້ອງມີອຸນຫະພູມເທົ່າກັບອຸນຫະພູມທາມະດາ. ການໃສ່ ທາດທີ່ົຮ້ອນ ຫຼ ເຢັນລົງໃນກວດວັດແທກບລິມາດເຮັດໃຫ້ບລິມາດທີ່ົວັດແທກໄດ້ຄາດເຄ່ົອນ ເນົ່ອງຈາກການ ຂະຫຍາຍ ແລະ ຫົດຕົວຂອງທາດ ແລະ ໃນບາງເທົ່ອເມົ່ອປັບບລິມາດຂອງທາດລະລາຍ ດ້ວຍຕົວທາລະລາຍຈະ ເຮດັ ໃຫ້ເກດີ ຄວາມຮອ້ ນຂນ້ໍ . ກອ່ ນອ່ານອາ່ ນບລມິ າດຕອ້ ງລຖ້າໃຫອ້ ຸນຫະພູມເຢນັ ລງົ ໃຫ້ຢູ່ເທາ່ົ ກັບອຸນຫະພູມທາ ມະດາເສຍກອ່ ນນອກຈາກນັ້ໍນເມົອ່ ກຽມທາດບລິມາດໄດ້ເພາະທາດບາງຊະນດິ ອາດປະຕິກິລິຍາກັບແກ້ວ ເຮັດໃຫ້ ກວດແກວ້ ວັດແທກບລິມາດຜິດໄປ.
3.2 ການນາໍ ໃຊ້ກ້ອງຈຸລະທດັ ກ້ອງຈຸລະທັດ ເປັນອຸປະກອນທີົ່ໃຊ້ສາລັບສກສາໂຄງສ້າງ ຫຼ ສ່ວນປະກອບຂອງພດ ຫຼ ສັດທີ່ົມີຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ບົ່ ສາມາດເຫນັ ດ້ວຍຕາເປ່ົາ. ກ້ອງຈຸລະທັດທ່ໃີົ ຊ້ໃນຫອ້ ງທດົ ລອງ ທົວ່ ໄປມສີ ວ່ ນປະກອບດັ່ົງຮບູ ລຸ່ມນ້ໍີ: ກອ້ ງຈຸລະທັດເປນັ ອປຸ ະກອນປະເພດທີົ່ມລີ າຄາແພງດັ່ົງນັ້ໍນ, ຜູ້ທີ່ົຕ້ອງການໃຊ້ຄວນສກສາໃຫ້ຮູ້ເຖິງສ່ວນປະກອບ ແລະ ໜ້າທົ່ີ ຕະຫຼອດເຖິງວິທີໃຊ້ ຈາກຄູ່ມ້ໍການໃຊ້ ຈາກຄູ່ມການໃຊ້ ຫຼ ສກສາຈາກຜູ້ຮູ້ໃຫ້ເຂົ້ໍາໃຈ ຢ່າງແທ້ຈິງເສຍກ່ອນທັງນີ້ໍເພາະຖ້າໃຊ້ ຜິດວິທອີ າດເປັນສາຍເຫດເຮດັ ໃຫກ້ ້ອງເປ້ເພ ຫຼ ໃຊ້ງານບ່ົໄດ້ດີ. ຫຼັກການໃຊ້ກ້ອງຈຸລະທັດ ໂດຍທົ່ວໄປເລີົ່ມຈາກການຕັໍ້ງກ້ອງ ໃນບ່ອນທີ່ົມີແສງສະຫວ່າງພຄວນ, ປັບໄດແຟຣມ ແລະ ແວ່ນໃຫ້ແສງສະທ້ອນວາງທັບໄວ້. ປັບເລັນໃກ້ວັດຖຸ ອັນທີ່ົມີກາລັງ ຂະຫຍາຍຕາ່ົ ລງົ ຈນົ ສຸດ. ຂ້ັໍນຕ່ໄົ ປໃຊຕ້ າແນມເບງິົ່ ຢູ່ເລນັ ໃກ້ຕາແລວ້ ຄອ່ ຍໆປັບຂະໜາດ ເພ່ອົ ຫາໄລຍະ ໂຟກັສ ໂດຍຕ້ອງຈົ່ໄວ້ ວາ່ ຈະຕ້ອງເລົ່ອນລາກ້ອງຂໍ້ນຈາກແທນ່ ສະເໝີ ຖາ້ ຕ້ອງການໃຫ້ຮູບໃຫ່ຍຂ້ໍນ ກສາມາດປັບເລນໃກ້ກັບວັດຖຸທີົ່ກາລັງຂະຫຍາຍ ໃຫ້ຫຼາຍຂໍນ້ ເຂ້າົໍ ແທນທີົ່ແລ້ວປບັ ຂະ ໜາດໂດຍໝູນລ້ເໍ ລອ່ົ ນເທາົ່ ນນ້ໍັ ຈນົ ກວ່າຈະໄດພ້ າບທີ່ຊົ ັດເຈນ. ເມົ່ອໃຊ້ກ້ອງຈຸລະທັດແລ້ວໆ ຕ້ອງເອົາແຜ່ນລາມອອກຈາກແທ່ນແລ້ວເຮັດຄວາມສະອາດ. ແທ່ນ ແລະ ຕົວກ້ອງສະເໝີ ຈາກ ນັໍນ້ ປບັ ເລັນໃກກ້ ບັ ວດັ ຖຸທ່ີົກາລັງຂະຫຍາຍຕາ່ົ ໃຫ້ໃຫ້ຊ່ົຮູກາງແທ່ນປັບແວ່ນໃຫ້ຕັໍ້ງສາກ ປິດໄດໄດອະແຟຣມ ປັບລາກ້ອງໃຫ້ຊົ່ , ໃຊ້ຖົງ ຫຼ ແພປົກກ້ອງໄວ້ ແລ້ວເກັບໃສ່ກັບໃຫ້ຢູ່ໃນສະພາບທີົ່ຮຽບຮ້ອຍພາຍໃນກັບເກັບກ້ອງຈຸລະທັດບ່ົຄວນມີຄວາມຊຸ່ມ ຫຼາຍ ແລະ ຄວນໃສ່ຖງົ ຜາ້ ນ້ອງໆທບີົ່ ນັ ຈຸທາດດູດຄວາມຊຸ່ມໄວ້ສະເໝີເຊ່ນົັ ຊີລີກາເຈນເປັນຕໍ້ນົ . ໃນກລະນີກ້ອງມີບັນຫາໃນການໃຊ້ຖ້າບົ່ແນ່ໃຈວ່າ ຈະແກ້ໄຂໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງບົ່ຄວນຖອດສ່ວນປະກອບໃດໆອອກ ຈະເຮັດ ໃຫ້ເສຍຫາຍຫຼາຍຂໍ້ນ. ແຕ່ຖ້າເປັນບັນຫາງ່າຍໆ ເຊັົ່ນ ເລັນມົວອາດແກ້ໄຂໄດ້ເອງໂດຍໃຊ້ ເອຕາໂນນ 90-95% ຫຼ ເຊັດເລັນ ດາ້ ນນອກ. ກິດຈະກາ ການເຝກິ ໃຊກ້ ້ອງຈຸລະທັດ ອປຸ ະກອນ ກ້ອງຈລຸ ະທດັ ວິທີດາເນນີ ກດິ ຈະກາ - ແນະນານັກຮຽນໃຊກ້ ້ອງຈຸລະທດັ ຕາມຂ້ັໍນຕອນ, ຖາ້ ມສີ ງົິ່ ໃດແຕກຕ່າງທົຄີ່ ວນຈະນາມາໃຊ້ ຕມ່ົ ໃຫ້ບັນທກ ແລະ ລາຍງານ.
. 3.3 ການນໍາໃຊທ້ າດເຄມີ ທາດເຄມີ ມຢີ ລູ່ າຍລະດັບ ເຊ່ັົນ ທາດເຄມີລະດັບການວິເຄາະມີຄວາມບລິສຸດສູງຫຼາຍກວາ່ 99% ສ່ວນຫຼາຍໃຊໃ້ ນການປງຸ ແຕ່ງທາດລະລາຍມາດຕະຖານ ແລະ ການທົດລອງດາ້ ນການວເິ ຄາະ ປະລມິ ານ ເຊງ່ິົ ເປນັ ທາດເຄມລີ າຄາແພງ ບົ່ເໝາະສົມກບັ ວຽກງານທົດລອງທົ່ວໄປໂດຍສະເພາະການ ທດົ ລອງໃນລະດັບມັດທະຍົມສກສາ. ທາດເຄມີ ລະດບັ ທົດລອງ ແລະ ທາດເຄມລີ ະດບັ ຢາ ຈັດເປນັ ທາດເຄມີລະດັບສູງເທາົ່ ໆກັນໂດຍທົ່ວ ໄປມີຄວາມບລິສຸດ 95% ໃຊ້ໃນການທດົ ລອງທົ່ວໄປໃນຫ້ອງທົດລອງວິທະຍາສາດ. ທາດເຄມໃີ ນ ສອງລະດບັ ນີໍ້ ຍງັ ຈດັ ເປັນລະດັບສູງລີ າຄາແພງ ສາລບັ ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມສກສາສ່ວນຫຼາຍເປັນການ ທົດລອງຄຸນນະພາບບົ່ແມນ່ ການທດົ ລອງປະລມິ ານ ຈ່ງົ ບ່ົຈາເປນັ ຕ້ອງໃຊ້ທາດເຄມີລະດັບສູງເຖງິ ຂໍັ້ນ ນ.ໍ້ີ ການທົດລອງໃນໂຮງຮຽນມັດທະຍມົ ສກສາຄວນຈະໃຊ້ທາດເຄມີລະດັບການຄາ້ ກົ່ພຽງພເພາະ ທາດເຄມລີ ະດບັ ຕາົ່ ມີລາຄາຖກຫຼາຍເມົ່ອທຽບກັບທາດເຄມີລະດບັ ທົດລອງ ແລະ ລະດບັ ການ ວິເຄາະ. ທາດເຄມີລະດັບການຄາ້ ມີຫຼາຍຊະນດິ ດັົ່ງຈະສະແດງໃຫ້ເຫັນໃນຕາຕະລາງລມຸ່ ນ້ໍີ.ທາດເຄມີທົີ່ລາຄາ ຖກສາມາດຫາຊ້ໍໄດຕ້ າມຮ້ານຄ້າຂາຍເຄົ່ອງທົ່ວໄປ ຫຼ ຕະຫາຼ ດຊ່ງົ ຈະມີລາຄາຖກກວ່າຮ້ານຂາຍທາດ ເຄມີ. ຕາຕະລາງປຽບທຽບຊ່ົຂອງທາດເຄມີ ຈາກຮາ້ ນຂາຍທາດເຄມີ ແລະ ຮາ້ ນຂາຍຢາ ຫຼ ຮາ້ ນ ຂາຍເຄ່ອົ ງທົ່ວໄປ.
ບດົ ທີ 5 ຄວາມປອດໄພໃນຫອ້ ງທດົ ລອງ 1. ຄວາມສາໍ ຄນັ ຂອງການທດົ ລອງເຄມີສາດ ການຮຽນ-ການສອນວິທະຍາສາດມີຄວາມຈາເປັນຢ່າງຍິ່ົງທີົ່ຈະຕ້ອງດາເນີນການທົດລອງ ເພ່ົອໃຫ້ຜູ້ຮຽນມີຄວາມເຂົ້ໍາໃຈຢ່າງ ເລກິ ເຊ່ົິງກ່ຽວກັບເນ້ໍອໃນທາງດ້ານວິທະຍາສາດ, ທັງເຫັນໄດ້ເຖິງຄວາມສາຄັນລະຫວ່າງທິດສະດີ ແລະ ປະກົດການຕົວຈິງ ແລະ ທັງເປັນການພັດທະນາທັກສະຂະບວນການທາງວິທະຍາສາດຂອງຜູ້ຮຽນອີກດ້ວຍ. ດັ່ົງນັ້ໍນສາມາດເວົໍ້າໄດ້ວ່າການທົດລອງ ວິທະຍາສາດແມນ່ ມີຄວາມສາຄນັ ດ່ົັງນ້ີໍ: 1. ຊວ່ ຍສາ້ ງຄວາມສົນໃຈ ແລະ ຊວ່ ຍໃຫເ້ ກີດຄາຖາມ ຫຼ ເກີດບນັ ຫາເຊ່ັົນ: ຄູຈດູ ທຽນໄຂວາງໄວ້ຈາກນັໍ້ນໃຊ້ແກວ້ ງວມທຽນ ໄຂຈາກນັ້ໍນໃຫ້ນກັ ຮຽນສງັ ເກດວ່າເກດີ ຫຍັງຂນ້ໍ ໂດຍການໃຊ້ຄາຖາມ: ດ້ວຍເຫດໃດທຽນໄຂຈ່ງົ ມອດ. ຄາຖາມ ຫຼ ບັນຫາ ທີົເ່ ກດີ ຂນໍ້ ນນໍັ້ ຈະເປັນຕົວນາພາໄປສູ່ການເຮັດກິດຈະກາອນ່ົ ໆຕ່ົໄປ. 2. ຊ່ວຍແກ້ໄຂບັນຫາ, ການແກໄ້ ຂບນັ ຫາທາງວິທະຍາສາດຈະຕອ້ ງໃຊ້ວິທີການທົດລອງຖດຍສະເພາະການສອນໃນລະດັບ ປະຖົມສກສາ ຫຼ ອະທບິ າຍເຫດການທີກົ່ ່ຽວຂອ້ ງກັນ ແລະ ຕ້ອງຄິດຢ່າງມເີ ຫດມີຜນົ ແລະ ສ້າງສັນໂດຍອາໄສຂນ້ໍັ ຕອນ ການແກໄ້ ຂບັນຫາຕາມວິທີການທາງວິທະຍາສາດ. 3. ການນາຄວາມຮທູ້ ີໄ່ົ ດ້ໄປໃຊກ້ ັບສະຖານນະການໃໝ່, ເປນັ ເທກັ ນິກທົ່ີປະເມີນຄວາມເຂ້ໍົາໃຈຂອງນກັ ຮຽນວ່າມຄີ ວາມເຂົາ້ໍ ໃຈ ໃນເລອ່ົ ງທີຮົ່ ຽນໜອ້ ຍຫຼາຍພຽງໃດ, ຖ້ານັກຮຽນເຂໍ້ົາໃຈຍ່ອມສາມາດນາໄປໃຊ້ ຫຼ ອະທິບາຍເຫດການທົີກ່ ່ຽວຂ້ອງໄດ້ເຊັົ່ນ ດຽວກນັ . 4. ຊວ່ ຍກະຕຸນ້ ຄວາມສົນໃຈນກັ ຮຽນທຮ່ີົ ຽນຮູຊ້ ້າ ແລະ ທາ້ ທາຍຄວາມສາມາດຂອງນັກຮຽນທົີຮ່ ຽນເກົງັ່ ເຊງ່ິົ ການທົດລອງ ແມນ່ ກດິ ຈະກາທ່ົີເປດີ ໂອກາດໃຫ້ນັກຮຽນທົີຮ່ ຽນຊ້າໄດ້ພັດທະນາທກັ ສະການສັງເກດ, ລວບລວມຂມໍ້ ູນຕະຫອຼ ດເຖິງລາຍ ງານຜົນການທດົ ລອງເຊງ່ົິ ຈະເປັນການເປດີ ໂອກາດໃຫນ້ ັກຮຽນໄດ້ສະແດງຄວາມສາມາດໃຫ້ໝເູ່ ພົອ່ ເຫັນ, ມຄີ ວາມພາກພມູ ໃຈໃນຕົນເອງ ແລະ ມຄີ ວາມສນົ ໃຈໃນການຮຽນວທິ ະຍາສາດຫາຼ ຍຂໍ້ນ. ສາຫັຼບນກັ ຮຽນທີຮ່ົ ຽນເກົ່ງັ ການທົດລອງຖວ່າເປນັ ກດິ ຈະກາທີທົ່ າ້ ທາຍຄວາມສາມາດ.
2. ອັນຕະລາຍທ່ືີອາດເກີດຂຶີ້ນໄດໃ້ ນຫ້ອງທົດລອງເຄມີ. ການຮຽນວິຊາເຄມສີ ວ່ ນຫຼາຍ ຈະມີການທົດລອງຄວບຄູ່ກັນໄປນາ ຊ່ົງ ເຮັດໃຫ້ມີໂອກາດເກີດອຸປະ ຕິເຫດໄດ້ ດັ່ົງນັໍ້ນຈ່ົງຄວນມີຄວາມຮູ້ໃນ ເລ່ົອງຄວາມປອດໄພໃນຫ້ອງປະຕິບັດການທົດລອງ ຊົ່ງເປັນສິົ່ງ ສາ ຄັນທີ່ົຜູ້ສອນຄວນຮູ້ ແລະ ບອກກັບນັກຮຽນ ທີົ່ເຂົໍ້າຫ້ອງທົດລອງທຸກ ຄນົ ຢ່າງເຄັງົ່ ຄັດ. ຄວາມປອດໄພໃນຫ້ອງປະຕບິ ດັ ການທົດລອງການໃຊ້ຫອ້ ງປະຕບິ ັດ ການທດົ ລອງເຄມໃີ ນການຈດັ ກດິ ຈະກາການຮຽນຮູ້ ຜູ້ສອນ ແລະ ຜູ້ ຮຽນຄວນທາຄວາມເຂົ້ໍາໃຈໃນຂ້ໍຄວນປະຕິບັດໃຫ້ກົງກັນ ເພົ່ອໃຫ້ເກີດ ປະໂຫຍດ ແລະ ມີຄວາມປອດໄພໃນເວລາເຮັດການທົດລອງ.
. ການເຮດັ ວຽກໃນຫ້ອງປະຕບິ ດັ ການທົດລອງເຖິງແມ່ນວາ່ ຜທູ້ ົດລອງຈະມຄີ ວາມລະມດັ ລະວງັ ຫຼາຍເທ່ົາໃດກົ່ຕາມແຕ່ອຸປະຕິເຫດອາດເກີດຂໍ້ນໄດ້ຈົ່ງຕ້ອງຮູ້ວິທີແກໄ້ ຂອຸປະຕິເຫດທີເກດີ ແຕ່ ລະແບບດົ່ັງນິໍ້: 1.ໄຟໄໝ້ ເນົ່ອງຈາກການປະຕິບັດການທາງເຄມີໃນຫ້ອງປະຕິບັດການທົດລອງນັໍ້ນ ບາງຄັໍ້ງຈະຕ້ອງ ໃຊ້ຕະກຽງ ເນົ່ອງຈາກການໃຊ້ຕະກຽງ ນັ້ໍນຫາກແປວໄຟຢູ່ໃກ້ກັບທາດທີົ່ຕິດໄຟງ່າຍ ໂອກາດທີຈະ ເກີດໄຟກົ່ຍິ່ົງ ຫຼາຍຂ້ໍນດ້ວຍຈົ່ງຕ້ອງເຮັດການທົດລອງດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງ ແລະ ບົ່ໃຫ້ທາດທີ ຕິດໄຟງ່າຍຢູ່ໃກ້ກັນ. ວິທີແກ້ໄຂ: ເມົ່ອເກີດອຸປະຕິເຫດໄຟໄໝ້ ສີ່ົງທາອິດທີົ່ຄ່ວນເຮັດກົ່ຄຕ້ອງຮີບ ຟ້າວມອດຕະກຽງໃນຫ້ອງທົດ ລອງໃຫ້ໝົດ ແລ້ວນາເອົາທາດທຕິດໄຟງ່າຍອອກຈາກຫ້ອງປະຕິບັດ ການທົດລອງໃຫ້ໄກທີສຸດ ເພ່ົອບົ່ໃຫ້ ທາດເຫຼົ່ານິ້ໍເປັນເຊ້ໍອເພ້ໍງໄດ້.ໃນກົ່ລະນີເກີດໄຟໄໝ້ເລັກນ້ອຍ ເຊັົ່ນ ເກີດໃນບິກເກີ ຫຼ ພະຊະນະແກ້ວອ່ົນໆ ທີ່ົໃຊ້ໃນການທົດລອງ ຈະມອດໄຟທີເກີດຂ້ໍນໄດ້ ໂດຍໃຊ້ຜ້າຂົນໜູທີ່ົປຽກຄຸມ ແຕ່ຖ້າໄຟລຸກລາມອອກໄປ ເທິງໂຕະທີເຮັດການທົດລອງ ຫຼ ເກີດໃນ ບິລິເວນກວ້າງ ຈະຕອ້ ງໃຊເ້ ຄອ່ົ ງດັບເພີງໍ້ ເຂາ້ໍົ ຊ່ວຍທັນທີ. 2.ແກ້ວບາດເນ່ົອງຈາກອຸປະກອນທ່ົີໃຊ້ໃນການທົດລອງສ່ວນໃຫ່ຍເປັນອຸປະກອນຈາພວກເຄ່ົອງ ແກ້ວຊ່ົງແຕກໄດ້ງ່າຍ,ຖ້າອຸປະກອນເຫົຼານິແຕກຜູ້ທົດລອງອາດຖກແກ້ວບາດໄດ້. ການສຽບຫຼອດ ແກ້ວລົງໃນ ດອນຢາງ ຖ້າຫຼອດແກ້ວຫັກອາດຈະບາດມໄດ້ເຊັ່ົນ ດຽວກັນ ຈົ່ງເຫັນໄດ້ວ່າ ອັນຕະລາຍທີເກີດຈາກແກ້ວບາດນໍ້ັນມີໄດ້ຫຼາຍຜູ້ທົດລອງຈະຕ້ອງລະມັດລະວັງບົ່ໃຫ້ອຸປະກອນ ແກ້ວແຕກ ຫຼ ຫັກ ຫາກເກີດການ ແຕກຫກຕອງເກບກວດໂດຍໄວເພ່ົອປ້ອງກັນອັນຕະລາຍທເີ ກີດ ຂ້ນໍ .
. 3. ທາດເຄມີຖກຜິວໜັງ ເຮົາຮູ້ແລ້ວວ່າທາດເຄມີທຸກຊະນິດມີອັນຕະລາຍຫຼາຍໜ້ອຍ ແຕກຕ່າງກັນ, ບາງຊະ ນິດມລີ ິດກດັ ຫຽ້ ນຕົສ່ ງົ່ິ ຂອງ ແລະ ເນໍ້ອເຍົ່ອເປັນອັນຕະລາຍຕ່ົ ຜິວໜັງ, ບາງຊະນິດໃຫ້ອາຍລະເຫີຍເປັນ ອັນຕະລາຍຕ່ລົ ະບົບຫາຍໃຈ, ບາງຊະນິດ ໄວໄຟ ເປັນພິດ ຫຼ ລະເບີດໄດ້, ບາງຊະນິດສາມາດຊ່ົມຜ່ານ ເຂ້ໍາົ ໄປໃນຜິວໜັງເຮັດ ໃຫ້ເກີດອັນຕະລາຍໄດ້ຢາ່ ງຫຼວງລາຍ ດວ້ ຍເຫດນຜທູ້ ົດລອງຈງົ່ ບຄົ່ ວນໃຫ້ທາດເຄ ມີ ຖກຜວິ ໜງັ ຫຼ ເສ້ໍອຜາ້ . ຖ້າຮູ້ວ່າຖກທາດເຄມີ ບົ່ວ່າຈະເປັນຊະນິດໃດກ່ົຕາມຈະຕ້ອງ ຮີບລ້າງບລິເວນນ້ໍັນ ດ້ວຍນ້ໍາໃນປະລິມານ ຫຼາຍທນັ ທີ ເພົອ່ ບົໃ່ ຫ້ທາດເຄມີມີໂອກາດ ທາລາຍຈຸລງັ ຜິວໜງັ ຫຼ ຊມ່ົ ເຂ້າໍົ ໃນຜວິ ໜັງໄດ້. 4. ທາດເຄມີເຂົ້ໍາຕາ ໃນຂະນະທີເຮັດການທົດລອງຫາກກໍ້ົມ ຫຼ ເບິ່ົງໃກ້ເກນໄປ ອາດ ເຮັດໃຫ້ອາຍຂອງທາດ ເຂົາ້ໍ ຕາ ຫຼ ທາດຟົໍ້ງຖກຕາໄດ. ວິທີແກ້ໄຂ ເມົ່ອເກີດອຸປະຕິ ເຫດຈາກທາດເຄມີເຂົໍ້າຕາ ຈະຕ້ອງລ້າງຕາດ້ວຍນໍ້າຈານວນຫຼາຍໆ ທັນທີ ພະຍາຍາມ ມນຕາໃສ່ໃນນໍ້າດົນໆ ຖາ້ ທາດເຄມທີ ເີ ປັນບາເຊີເຂາ້ົໍ ຕາ ເຊົັ່ນ ນາຕຣີຮີດຣົກຊດິ (NaOH), ອາ ໂມນຮີດຣົກຊດ(NH4OH) ແລະ ອ່ົນໆ ຈະເປັນອັນຕະລາຍຕ່ົຕາ ຫຼາຍກວ່າອາຊິດ ຈະຕ້ອງຮີບລ້າງຕາ ດ້ວຍທາດລະລາຍອາຊິດບຣິກ (H3BO3) ທີົ່ເຈອຈາງ ໃນກ່ົລະນີທີອາຊິດເຂໍົ້າຕາໃຫ້ລ້າງດ້ວຍທາດ ລະລາຍນາຕຣີບີກາກໂບນດ (NaHCO3) ທເີ ຈອຈາງ.
. 5. ການດມົ ອາຍ ຫຼ ກາສພິດ ເມົ່ອດົມອາຍຂອງທາດເຄມີ ຫຼ ກາສພິດ ຊງ່ົ ອາດ ເກີດຂ້ໍນຈາກການທົດລອງ ຫຼ ທາດທໃີ ຊໃ້ ນການທົດລອງກົຕ່ າມປົກກະຕິຈະມີ ອາການຕ່າງໆເກດີ ຂ້ໍນເຊນ່ັົ : ເປນັ ວິນ, ເຈັບຫົວ,ປວດຮາກ, ຫາຍໃຈບົ່ສະດວກ ແລະ ອນ່ົ ໆ ຊງ່ົ ລວ້ ນແຕແ່ ມ່ນພິດຂອງທາດເຄມີນັນໍ້ ໆ. ວິທີແກ້ໄຂ ເມົ່ອຮູ້ວ່າດົມອາຍຂອງທາດເຄມີ ຈະຕ້ອງຮີບອອກໄປຈາກບ່ອນນໍ້ັນ ແລະ ໄປຢູ່ໃນບ່ອນທີົ່ມີ ອາກາດບລສິ ຸດ ຫາກເຫັນວາ່ ມຜີ ້ຫູ າຍໃຈເອາົ ກາສພິດເຂາົໍ້ ໄປຫຼາຍຈົນໝົດສະຕິ ຫຼ ຊວ່ ຍຕົວເອງບໄົ່ ດ້ ຈະ ຕ້ອງຮີບນາອອກຈາກບ່ອນນ້ັໍນ ທັນທີ ຊົ່ງຜູ້ເຂ້ົໍາໄປຊ່ວຍຕ້ອງໃສ່ໜ້າກາກປ້ອງກັນກາສພິດ ຫຼ ໃຊ້ເຄ່ົອງ ຊວ່ ຍ ຫາຍໃຈ 6. ການກ່ົນກິນທາດເຄມີເນົ່ອງຈາກອຸປະກອນບາງຢ່າງທີຜູ້ທົດລອງໃຊ້ປາກດູດ ທາດເຄມີ ທາດເຄມີອາດ ຈະເຂໍົ້າປາກໄດ້ ຫາກທາດເຄມນີ ້ໍນັ ເປນັ ທາດພດິ ກຍ່ົ ອ້ ມ ຈະເກດີ ອັນຕະລາຍຕົຜ່ ູ້ທົດລອງ. ວິທີແກ້ໄຂ ເມ່ົອກົ່ນກິນທາດເຄມີເຂົໍ້າໄປຈະຕ້ອງຮີບລ້າງປາກໃຫ້ສະອາດເປັນ ອັນດັບທາອິດ ແລະ ຕອ້ ງ ສບໃຫ້ຮູ້ວ່າກ່ົນທາດໃດລົງໄປ ຕ່ົຈາກນໍັ້ນກ່ົໃຫ້ດ່ົມນໍ້າ ຫຼ ນົມສົດຫຼາຍໆ ເພົ່ອໃຫ້ພິດເຈອຈາງ ແລ້ວເຮັດ ໃຫ້ຮາກອອກໂດຍໃຊ້ນິວກົດ ກົກລີໍ້ນ ຫຼ ເອົາໄຂ່ຂາວດິບໃຫ້ກິນໃຫ້ຮາກອອກຈົນກວ່າຈະມີນ້ໍາໃສໆໄຫຼ ອອກ ມາ.
2. ລະບຽບການນາໍ ໃຊ້ຫ້ອງທດົ ລອງເພອື່ ຄວາມປອດໄພ 1. ກ່ອນຈະເຮດັ ການທົດລອງ ຄວນຖາມຕົວເອງເບ່ົິງກອ່ ນວ່າຈະເກດີ ອນັ ຕະລາຍ ຫຼ ບົ່ໃນສິ່ົງ ທ່ົີຈະເຮັດຖ້າ ສງົ ໄສໃຫ້ຖາມອາຈານຜ້ຄູ ວບຄມູ ການທດົ ລອງ. 2. ຕ້ອງບົ່ເຮັດການທດົ ລອງໃດໆ ນອກເໜອໄປຈາກການທດົ ລອງທກ່ົີ ານດົ ໄວໃ້ ນບດົ ທົດລອງ ແລະ ບ່ຄົ ວນ ເຮັດການທົດລອງຄົນດຽວໃນຫ້ອງປະຕິບດັ ການທົດລອງ. 3. ຈດັ ອປຸ ະກອນທຕີ່ົ ອ້ ງໃຊໃ້ ນການທດົ ລອງວາງໄວ້ເທງິ ໂຕະທົດລອງໃຫ້ຄົບກອ່ ນລງົ ມເຮັດການ ທົດລອງ. 4. ອຸປະກອນຕ່າງໆທົ່ີນາມາໃຊ້ໃນການທົດລອງຕ້ອງສະອາດ. ຄວາມເປ້ໍອນເປັນປັດໃຈສາ ຄັນອັນໜ່ົງທີົ່ ເຮັດ ໃຫ້ ຜົນການທົດລອງຜດິ ພາດ ຫຼ ຄາດເຄ່ອົ ນຈາກຄວາມເປນັ ຈິົ່ງ. 5. ຕອ້ ງໃສແ່ ວນຕາທກຸ ຄງໍ້ັ ທເຮດັ ການທດົ ລອງ ເພ່ົອຊວ່ ຍປອ້ ງກັນອປຸ ະຕິເຫດຈາກທາດເຄມີຟົງ ເຂ້ົໍາຕາ. 6. ຕອ້ ງໃສເ່ ສ້ໍອປະຕບິ ັດການ (ເສ້ໍອກັນເປໍ້ອນສຂີ າວ) ທຸກຄ້ໍັງທເ່ົີ ຂ້ໍາົ ເຮັດການທົດລອງ. 7. ຫ້າມປອ່ ຍຜມົ (ສາຫບັຼ ຜຍູ້ ງິ , ຜມົ ຍາວ, ຄວນມັດຜມົ ໃຫເ້ ປນັ ລະບຽບ), ຫ້າມນັົ່ງເສໍ້ອຜາ້ ຫມົຼ ລງຸ ລງັ ແລະ ຍາ່ ງຕີນເປ່ົາ ຫຼ ໃສ່ເກີບແຕະ ໃນຫ້ອງທດົ ລອງ. 8. ຮູ້ບອ່ ນເກັບມຽ້ ນອຸປະກອນທໃ່ີົ ຊໃ້ ນເວລາສກຸ ເສນີ ເຊັ່ົນ ບໍ້ັງດັບເພງີ . 9. ຮກັ ສາຄວາມສະອາດໂຕະ ແລະ ຫອ້ ງທດົ ລອງຕະຫຼອດເວລາໃນການເຮັດທົດລອງ ແລະ ການທດົ ລອງ ສໍີ້ນສດຸ ລົງ.
. 10. ປະຕິບັດຕາມລະບຽບຂອງຫ້ອງທດົ ລອງຢ່າງເຄງົັ່ ຄັດ. 11. ເມົ່ອຕ້ອງການໃຊ້ທາດລະລາຍທີ່ົກຽມໄວ້ ຕ້ອງຖອກອອກຈາກຂວດໃສ່ ລົງໃນບິກເກີກ່ອນ ໂດຍຖອກ ອອກມາປະມານເທົ່າກັບຈານວນທີົ່ຕ້ອງການຈະ ໃຊ້ ຖ້າທາດລະລາຍທທີົ່ຖອກອອກມານ ໃຫ້ 4vo ຖອກສ່ວນ ທີ່ົເຫຼອນິ້ໍລົງໃນ ອ່າງ ຢ່າຖອກກບັ ຄນລົງໃນຂວດເກາົ່ ອີກ. 12. ຫ້າມຊມີ ທາດຕາ່ ງໆໃນຫ້ອງທດົ ລອງ ເພາະວາ່ ທາດເຄມີສວນຫຼາຍເປນັ ພິດ ແລະ ບຄົ່ ວນນາອາຫານ ເຂ້າໍົ ໄປກິນໃນຫອ້ ງທດົ ລອງ. 13. ໃຊ້ທາດເຄມີດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງ ໂດຍສະເພາະອາຊິດ ແລະ ບາເຊີ ທີ່ົເຂັໍ້ມຂຸ້ນ, ທາດເຄມີທີົ່ເປັນ ຕົວອົກຊີເດຢ່າງແຮງ, ທາດເຄມີທີົ່ມີກິ່ົນເໝັນ ຫຼ ອາຍທົ່ີເປັນພດິ ໃຫ້ເຮດັ ການທດົ ລອງໃນຕູ້ດດູ ຄວັ ນ. 14. ຢ່າຕໍົ້ມທາດແຫວຼ ໃນຫອຼ ດທດົ ລອງຂະໜາດນອ້ ຍດວ້ ຍແປວໄຟໂດຍກງົ ເພາະຈະເຮັດໃຫ້ທາດແຫຼວໃນ ຫອຼ ດໂຟງອອກໄປ ອາດເປນັ ອັນຕະລາຍແກ່ຕນົ ເອງ ແລະ ຜູ້ຢູ່ໃກ້ ຄ່ວນຕມ້ົໍ ໃນບກິ ເກີ ທນົ ຄວາມຮ້ອນ.
15. ໃນເວລາຕົໍ້ມທາດລະລາຍ ຫຼ ໃຫ້ທາດລະລາຍທາປະຕິກິລິຍາກັນໃນຫຼອດທົດ ລອງ ຈະຕ້ອງຫັນປາກ ຫຼອດທົດລອງອອກຫ່າງຈາກຕົວເອງ ແລະ ຫ່າງຈາກຄົນອົ່ນໆ ດວ້ ຍ (ໃຫ້ປ່ົິນປາກຫຼອດທົດລອງເຂົ້ໍາຝາ ຫ້ອງ). 16. ຖ້າຜິວໜັງຖກກັບອາຊິດ ຫຼ ບາເຊີ ໃຫ້ຮີບຟ້າວລ້າງດ້ວຍນ້ໍາຈານວນຫຼາຍທັນທີ ຫຼັງຈາກນັໍ້ນລ້າງດ້ວຍ ທາດລະລາຍ ນາຕຣີບີກາກໂບນັດ (NaHCO3) ອີກເທົ່ອໜົ່ງ ຖ້າທາດເຄມີຟົ້ໍງເຂົ້ໍາຕາຕ້ອງຮີບລ້າງດ້ວຍ ນ້ໍາທັນທີ ແລະ ແຈ້ງໃຫ້ອາຈານຜູ້ຄວບຄຸ້ມ ຫ້ອງທດົ ລອງຮ.ູ້ 17. ຢາ່ ໃຊ້ມຈບັ ທາດເຄມເີ ປັນອັນຂາດ. 18. ຢາ່ ຖອກນໍາ້ ໃສ່ອາຊິດທີົ່ເຂັ້ໍມຂຸ້ນແຕ່ຄ່ອຍໆຖອກອາຊິດເຂັໍ້ມຂຸ້ນລົງໃນນໍ້າຢ່າງຊ້າໆ ພ້ອມກັບຄົນຕະຫຼອດ ເວລາ. 19. ຫ້າມສູບຢາໃນຫ້ອງປະຕບິ ດັ ການທດົ ລອງເຄມີ 20. ຫຼັງຈາກສາເລັດການທົດລອງແຕ່ລະຄັ້ໍງ ຕ້ອງທາຄວາມສະອາດເທິງໂຕະການທົດ ລອງ ແລະ ລ້າງມໃຫ້ ສະອາດກອ່ ນອອກຈາກຫອ້ ງປະຕບິ ັດການທົດລອງ.
3. ຂໍ້ຄ່ວນປະຕິບັດເມົ່ອທາດເຄມີຕົກເຮ່ຍ ໃນຫ້ອງປະຕິບັດການທົດລອງເຄມີ ມີທາດເຄມີຫຼາຍຊະນິດ ທັງຂອງແຂງ ຂອງແຫຼວ ແລະ ກາສ. ໃນ ເວລາເຮັດການທົດລອງອາດເຮັດໃຫ້ທາດເຄມີຕົກເຮ່ຍໄດ້ ຊົ່ງທາດເຄມີແຕ່ລະຊະນິດມີຄຸນລັກສະນະຕ່າງ ກັນ ເມົ່ອຕົກເຮ່ຍຈົ່ງກ່ົໃຫ້ເກີດບັນຫາທີ່ົຕ່າງກັນໄປ ເຊັ່ົນ: ທາດເຄມີບາງຊະນິດເປັນພິດຕົ່ຮ່າງກາຍເມົ່ອ ຖກ ກັບຜິວໜັງ ຫຼ ດົມກິົ່ນ, ບາງຊະນິດຕິດໄຟໄດ້ງ່າຍ ດັົ່ງນັ້ໍນ,ຈ່ົງຕ້ອງທາຄວາມສະອາດທັນທີທີົ່ທາດ ຕກົ ເຮຍ່ . 1. ທາດທີ່ົເປັນຂອງແຂງ: ເມົ່ອທາດເຄມີທີເປັນຂອງແຂງເຮ່ຍ ຄ່ວນໃຊ້ແປງກວດລວມກັນໃສ່ໃນບວງ ຕັກ ຫຼ ເຈ້ຍແຂງ ແລ້ວຈົ່ງນາໄປໃສໃນພາຊະນະ. 2.ທາດລະລາຍທ່ົີເປນັ ອາຊິດ: ເມົ່ອຕົກເຮຍ່ ຕອ້ ງຮບີ ຟ້າວເຮດັ ໃຫ້ເຈອຈາງດວ້ ຍນ້ໍາກອ່ ນ ແລ້ວໂຮຍນໍ້າຕຣີ ກາກໂບນດັ (Na2CO3) ຫຼ ນາຕຣບີ ີກາກໂບນັດ (NaHCO3) ຫຼ ຖອກທາດລະລາຍບາເຊີ ເພ່ົອເຮັດ ໃຫ້ ອາຊິດເປນັ ກາງ ຕົຈ່ າກນໍນ້ັ ຈ່ົງລ້າງດວ້ ຍນາໍ້ ສະອາດ.ຂໍ້ຄ່ວນລະວັງ ເມ່ົອຖອກນ້າໍ ລົງໃສອ່ າຊດິ ເຂ້ໍັມຂຸ້ນທົີ່ ເຮ່ຍ ເຊນ່ົັ : ອາຊດິ ຊນຸ ຟູຣກິ ເຂມັ້ໍ ຂນຸ້ ຈະມີຄວາມຮ້ອນ ເກີດຂ້ໍນຫຼາຍ ແລະ ອາຊິດອາດຈະຟ້ໍົງອອກມາ ຈ່ົງ ຄວ່ ນຄ່ອຍໆ ຖອກນ້ໍາລົງໄປຫຼາຍໆ ເພົ່ອໃຫ້ອາຊິດ ເຈອຈາງ ແລະ ຄວາມຮ້ອນທເກດີ ຂໍນ້ ລວມທງັ ການ ຟງໍ້ົ ອອກນອ້ ຍລງົ .
. 4. ທາດທົ່ີລະເຫຍີ ງາ່ ຍ: ເມົ່ອທາດເຄມີທ່ີົລະເຫຍີ ງ່າຍເຮ່ຍຈະກາຍເປັນອາຍຢາ່ ງ ໄວວາ, ບາງຊະນິດຕດິ ໄຟໄດງ້ ່າຍ, ບາງຊະນິດເປັນອນັ ຕະລາຍຕ່ຜົ ິວໜັງ ແລະ ປອດ. ການທາຄວາມສະອາດທາດທລີ ະເຫຍີ ງ່າຍ ຕ້ອງໃຊຜ້ ້າເສດັ ເຊດັ ຖູອອກ. 5. ທາດທເີ ປັນນ້ໍາມັນ: ທາດພວກນີເຊດັ ອອກໄດໂ້ ດຍໃຊນ້ າໍ້ ໃນປະລິມານຫຼາຍ ເມ່ົອເຊັດອອກແລ້ວພໍ້ນບລິເວນທີ່ົເຮ່ຍຈະມ້ັໍນ ຈງົ່ ຕ້ອງລາ້ ງດ້ວຍແຟບອີກເທ່ົອໜ ົ່ງ ເພ່ອົ ໃຫ້ທາດທຕີ ິດຄ້າງຢູ່ອອກໄປໝດົ . 3.ທາດລະລາຍທີເປັນບາເຊີ: ເມົ່ອທາດລະລາຍທີເປັນບາເຊີຕົກເຮ່ຍຈະຕ້ອງ ຖອກນ້ໍາລົງໄປເພ່ົອຫຼຸດຄວາມເຂໍ້ັມຂຸ້ນຂອງບາເຊີ ແລວ້ ເຊດັ ໃຫແ້ ຫງ່ ໂດຍໄວ.
4. ອຸປະຕິເຫດ ແລະ ວິທແີ ກ້ໄຂ ການເຮດັ ວຽກໃນຫອ້ ງປະຕບິ ດັ ການທົດລອງ ເຖິງແມ່ນວ່າຜູ້ທົດລອງຈະມີຄວາມລະມັດລະວັງ ຫຼາຍເທ່ົາໃດກົ່ຕາມ ແຕ່ອປຸ ະຕເິ ຫດອາດເກີດຂ້ໍນໄດ້ ຈງ່ົ ຕ້ອງຮູ້ວິທແີ ກ້ໄຂອປຸ ະຕເິ ຫດທເີ ກີດແຕ່ລະ ແບບດງົັ່ ນ:ໍ້ິ 1. ໄຟໄໝ້ ເນອ່ົ ງຈາກການປະຕິບັດການທາງເຄມໃີ ນຫ້ອງປະຕິບັດການທົດລອງນ້ັໍນ ບາງຄງັ້ໍ ຈະ ຕອ້ ງໃຊຕ້ ະກຽງ ເນ່ົອງຈາກການໃຊ້ຕະກຽງ ນ້ນໍັ ຫາກແປວໄຟຢູ່ໃກ້ກັບທາດທ່ົີຕິດໄຟງາ່ ຍ ໂອກາດທີຈະເກີດໄຟກ່ົຍິ່ົງ ຫຼາຍຂນ້ໍ ດ້ວຍຈ່ົງຕ້ອງເຮັດການທົດລອງດ້ວຍຄວາມລະມດັ ລະວັງ ແລະ ບ່ໃົ ຫ້ທາດທີຕິດໄຟງ່າຍຢໃູ່ ກ້ກັນ. ວິທີແກ້ໄຂ: ເມອ່ົ ເກີດອຸປະຕິເຫດໄຟໄໝ້ ສງີ່ົ ທາອດິ ທ່ົີຄ່ວນເຮດັ ກ່ຄົ ຕ້ອງຮີບຟາ້ ວມອດຕະກຽງໃນ ຫ້ອງທົດ ລອງໃຫໝ້ ົດ ແລ້ວນາເອາົ ທາດທຕິດໄຟງາ່ ຍອອກຈາກຫ້ອງປະຕິບັດການທົດລອງໃຫ້ໄກທີ ສຸດ ເພົ່ອບ່ົໃຫ້ ທາດເຫົຼ່ານເ້ິໍ ປັນເຊ້ໍອເພງໍ້ ໄດ້.ໃນກົ່ລະນີເກີດໄຟໄໝ້ເລັກນອ້ ຍເຊນັ່ົ ເກີດໃນບິກເກີ ຫຼ ພະຊະນະແກ້ວອົ່ນໆ ທີ່ົໃຊ້ໃນການທົດລອງ ຈະມອດໄຟທີເກີດຂໍ້ນໄດ້ໂດຍໃຊ້ຜ້າຂົນໜູທ່ົີປຽກຄຸມ ແຕ່ຖ້າໄຟລຸກລາມອອກໄປ ເທງິ ໂຕະທເີ ຮັດການທົດລອງ ຫຼ ເກດີ ໃນບິລິເວນກວ້າງ ຈະຕອ້ ງໃຊ້ ເຄ່ອົ ງດັບເພີ້ໍງເຂ້ໍາົ ຊ່ວຍທັນທ.ີ
. 2. ແກ້ວບາດ ເນ່ົອງຈາກອຸປະກອນທົີ່ໃຊ້ໃນການທົດລອງສ່ວນໃຫ່ຍເປັນອຸປະກອນຈາພວກ ເຄົ່ອງແກ້ວຊົ່ງ ແຕກໄດ້ງ່າຍ, ຖ້າອຸປະກອນເຫົຼານິແຕກຜູ້ທົດລອງອາດຖກແກ້ວບາດໄດ້. ການສຽບຫຼອດແກ້ວລົງໃນ ດອນຢາງ ຖາ້ ຫຼອດແກ້ວຫກັ ອາດຈະບາດມໄດເ້ ຊົ່ັນ ດຽວກນັ ຈ່ົງ ເຫັນໄດ້ວ່າອັນຕະລາຍທີເກີດຈາກແກ້ວ ບາດນ້ັໍນມີໄດຫ້ າຼ ຍ ຜູ້ທົດລອງຈະຕ້ອງລະມັດລະວັງບ່ົ ໃຫ້ອຸປະກອນແກ້ວແຕກ ຫຼ ຫັກ ຫາກເກີດການ ແຕກຫກຕອງເກບກວດໂດຍໄວເພ່ົອປອ້ ງ ກນັ ອັນຕະລາຍທເີ ກດີ ຂໍ້ນ. ວິທີແກ້ໄຂ: ເມົ່ອເກີດອຸປະຕິເຫດແກ້ວບາດ ຕ້ອງເຮ້ດການຫ້າມເລອດໂດຍໄວ ໂດຍໃຊ້ນິວ ມ ຫຼ ຜ້າທ່ີົ ສະອາດກົດລງົ ແຜ ຖ້າເລອດຍັງອອກຫຼາຍໃຫ້ຍົກສ່ວນທົ່ີເລອດອອກສູງກວ່າ ສ່ວນອ່ົນໆ ຂອງຮ່າງກາຍ ແລວ້ ຫ້າມເລອດໂດຍໃຊຜ້ າ້ ຫຼ ເຊອກມັດລະຫວ່າງແຜ ກບັ ຫົວໃຈ ແຕ່ຕ້ອງປ່ອຍອອກເປັນບາງຄັໍ້ງຄາວ ຈົນເລອດຢຸດໄຫຼ ແລ້ວທາຄວາມສະອາດແຜດ້ວຍເຫ້ໍົຼາ, ໃສ່ຢາ ແລ້ວປິດແຜ ຖ້າຫາກແຜໃຫ່ຍ ແລະ ເລິກ ຕ້ອງຮັບໄປຫາແພດທັນທີ.
. 3. ທາດເຄມີຖກຜິວໜັງ ເຮົາຮູ້ແລ້ວວ່າທາດເຄມີທຸກຊະນິດມີອັນຕະລາຍຫຼາຍໜ້ອຍແຕກຕ່າງກັນ, ບາງຊະ ນິດມີລິດກັດຫ້ຽນຕສົ່ ິົ່ງຂອງ ແລະ ເນ້ໍອເຍົ່ອເປັນອັນຕະລາຍຕົ່ຜິວໜັງ, ບາງຊະນິດໃຫອ້ າຍລະເຫີຍເປນັ ອນັ ຕະລາຍຕ່ົລະບບົ ຫາຍໃຈ, ບາງຊະນິດໄວໄຟ ເປັນພິດ ຫຼ ລະເບີດໄດ້, ບາງຊະນິດສາມາດຊົ່ມຜ່ານ ເຂົ້ໍາໄປ ໃນຜິວໜັງເຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ອນັ ຕະລາຍໄດຢ້ າ່ ງຫຼວງລາຍ ດວ້ ຍເຫດນຜທູ້ ົດລອງຈງ່ົ ບຄົ່ ວນໃຫທ້ າດເຄ ມີຖກຜວິ ໜັງ ຫຼ ເສ້ອໍ ຜ້າ.ຖ້າຮູ້ວ່າຖກທາດເຄມີ ບ່ົວ່າຈະເປັນຊະນິດໃດກ່ົຕາມຈະຕ້ອງຮີບລ້າງບລິເວນນໍ້ັນ ດ້ວຍນໍ້າໃນ ປະລມິ ານ ຫຼາຍທັນທີ ເພົ່ອບ່ົໃຫ້ທາດເຄມີມໂີ ອກາດທາລາຍຈຸລັງຜວິ ໜັງ ຫຼ ຊມ່ົ ເຂໍາ້ົ ໃນຜວິ ໜງັ ໄດ.້ 4. ທາດເຄມີເຂ້ໍົາຕາ ໃນຂະນະທີເຮັດການທົດລອງຫາກກໍ້ົມ ຫຼ ເບິ່ົງໃກ້ເກນໄປ ອາດເຮັດໃຫອ້ າຍຂອງທາດ ເຂົໍ້າ ຕາ ຫຼ ທາດຟງໍ້ົ ຖກຕາໄດ. ວິທີແກ້ໄຂ ເມ່ົອເກີດອຸປະຕິເຫດຈາກທາດເຄມີເຂົໍ້າຕາ ຈະຕ້ອງລ້າງຕາດ້ວຍນໍ້າຈານວນຫຼາຍໆ ທັນທີ ພະຍາຍາມມນຕາໃສ່ໃນນ້ໍາດົນໆ ຖ້າທາດເຄມີທີເປັນບາເຊີເຂົາໍ້ ຕາ ເຊັົ່ນ ນາຕຣີຮດີ ຣົກຊດິ (NaOH), ອາ ໂມນ ຮີດຣົກຊດ(NH4OH) ແລະ ອ່ົນໆ ຈະເປັນອັນຕະລາຍຕ່ົຕາຫຼາຍກວ່າອາຊິດ ຈະຕ້ອງຮີບລ້າງຕາ ດ້ວຍທາດ ລະລາຍອາຊິດບຣິກ (H3BO3) ທົ່ີເຈອຈາງ ໃນກ່ົລະນີທີອາຊິດເຂ້ໍົາຕາໃຫ້ລ້າງດ້ວຍທາດ ລະລາຍນາຕຣີ ບີກາກໂບນດ (NaHCO3) ທເີ ຈອຈາງ.
. 5. ການດມົ ອາຍ ຫຼ ກາສພດິ ເມອົ່ ດົມອາຍຂອງທາດເຄມີ ຫຼ ກາສພິດ ຊງ່ົ ອາດເກີດຂ້ໍນຈາກການ ທົດລອງ ຫຼ ທາດທີໃຊໃ້ ນການທົດລອງກ່ົຕາມປົກກະຕິຈະມີອາການຕາ່ ງໆເກີດຂ້ໍນເຊັົ່ນ: ເປັນວິນ, ເຈັບຫົວ,ປວດຮາກ, ຫາຍໃຈບສ່ົ ະດວກ ແລະ ອ່ນົ ໆ ຊງົ່ ລ້ວນແຕ່ແມນ່ ພິດຂອງທາດເຄມນີ ນໍັ້ ໆ. ວິທີແກ້ໄຂ ເມ່ົອຮູ້ວ່າດົມອາຍຂອງທາດເຄມີ ຈະຕ້ອງຮີບອອກໄປຈາກບ່ອນນັໍ້ນ ແລະ ໄປຢູ່ໃນ ບ່ອນທ່ົີມີ ອາກາດບລິສດຸ ຫາກເຫນັ ວ່າມຜີ ູ້ຫາຍໃຈເອົາກາສພິດເຂາ້ົໍ ໄປຫາຼ ຍຈົນໝົດສະຕິ ຫຼ ຊ່ວຍ ຕວົ ເອງບໄົ່ ດ້ ຈະ ຕ້ອງຮີບນາອອກຈາກບ່ອນນໍັ້ນທັນທີ ຊົ່ງຜູ້ເຂໍ້ົາໄປຊ່ວຍຕ້ອງໃສ່ໜ້າກາກປ້ອງກັນ ກາສພິດ ຫຼ ໃຊ້ເຄ່ົອງ ຊ່ວຍຫາຍໃຈ. 6. ການກ່ົນກິນທາດເຄມີເນ່ົອງຈາກອຸປະກອນບາງຢ່າງທີຜູ້ທົດລອງໃຊ້ປາກດູດທາດເຄມີ ທາດເຄ ມີອາດ ຈະເຂາົໍ້ ປາກໄດ້ ຫາກທາດເຄມນີ ັໍນ້ ເປັນທາດພດິ ກ່ົຍອ້ ມຈະເກດີ ອັນຕະລາຍຕ່ຜົ ທູ້ ດົ ລອງ. ວິທີແກ້ໄຂ ເມົ່ອກ່ົນກິນທາດເຄມີເຂົ້ໍາໄປຈະຕ້ອງຮີບລ້າງປາກໃຫ້ສະອາດເປັນອັນດັບທາອິດ ແລະ ຕອ້ ງ ສບໃຫ້ຮູ້ວ່າກົ່ນທາດໃດລົງໄປ ຕ່ົຈາກນໍັ້ນກ່ົໃຫ້ດົ່ມນ້ໍາ ຫຼ ນົມສົດຫຼາຍໆ ເພ່ົອໃຫ້ພິດເຈອຈາງ ແລ້ວເຮັດ ໃຫ້ຮາກອອກໂດຍໃຊ້ນິວກົດກົກລີ້ໍນ ຫຼ ເອົາໄຂ່ຂາວດິບໃຫ້ກິນໃຫ້ຮາກອອກຈົນກວ່າ ຈະມີນ້ໍາໃສໆໄຫຼ ອອກມາ.
5. ລະບຽບການໃຊ້ອປຸ ະກອນ ແລະ ທາດເຄມີ 1) ຫາ້ ມໃຊຫ້ ອ້ ງທົດລອງກອ່ ນໄດຮ້ ບັ ອະນຍຸ າດຈາກອາຈານ ຜຄູ້ ວບຄມຸ 2) ຫາ້ ມນາອາຫານ ແລະ ເຄອ່ົ ງດົມ່ ທຸກຊະນິດເຂໍາົ້ ມາ ບລິໂພກໃນຫອ້ ງທົດລອງ 3) ຕອ້ ງມຄີ ູ່ມວທິ ເີ ຮດັ ທດົ ລອງທກຸ ຄນົ 4) ເຮັດການທົດລອງດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງ 5) ໃຫ້ນກັ ຮຽນໃສ່ເສ້ອໍ ຄມຸ , ໜ້າກາກ, ຖົງມ ແລະ ແວ່ນຕາ ທຸກຄ້ງັໍ ເມ່ົອທດົ ລອງກ່ຽວກບັ ທາດເຄມທີ ເີົ່ ປັນອນັ ຕະລາຍ
6) ຫາ້ ມຫໍນ້ິຼ ຫຼ ເຄອ່ົ ນຍ້າຍອຸປະກອນ ແລະ ເຄ່ອົ ງມທກຸ ຊະນິດກ່ອນໄດ້ຮບັ ອະນຍຸ າດຈາກອາຈານຜູ້ຄວບຄຸມ 7) ຫ້າມຢອກໄຍກນັ ເວລາເຮດັ ທດົ ລອງ 8) ທາດເຄມທີ ີອ່ົ າດຈະກໃົ່ ຫ້ເກີດອນັ ຕະລາຍ ຫຼ ເກີດປະຕກິ ິລິຍາຮນຸ ແຮງ ໃຫ້ ເຮດັ ການທົດລອງໃນຕ້ດູ ດູ ຄວນັ 9) ເວລາເກດີ ອຸບັດຕເິ ຫດຄະນະເຮັດການທດົ ລອງ ຕອ້ ງແຈ້ງອາຈານຜູ້ຄວບຄມຸ ທັນທີ 10) ກ່ອນຈະເຂາ້ົໍ ຫອ້ ງທົດລອງ ແຕ່ລະຄໍັ້ງນັກສກສາຕ້ອງອາ່ ນເນ້ອໍ ໃນບົດທົດ ລອງທີົ່ຈະທດົ ລອງໃນມ້ນໍ ໍນັ້ ໃຫເ້ ຂົໍ້າໃຈລະອຽດຖ່ີຖົ ວ້ ນ. 11) ຕ້ອງເຂໍາົ້ ຫອ້ ງທດົ ລອງໃຫຖ້ ກຕອ້ ງຕາມໂມງເວລາ ແລະ ນງ່ັົ ໃຫຖ້ ກບອ່ ນ, ເປນັ ຈ,ຸ ຫ້າມວົນແຊວ. 12) ສາຫຼວດເບງ່ົິ ອປຸ ະກອນທົດລອງທ່ຈີົ ະນາໃຊໃ້ ນມໍ້ນນັ້ໍ , ຫ້າມເດັດຂາດບົ່ໃຫ້ ໃຊ້ອຸປະກອນອ່ົນນອກຈາກອາຈານກຽມໄວ້.
. 13) ນກັ ສກຶ ສາທກຸ ຄນົ ທມີ່ື າທດົ ລອງ, ຕອ້ ງມປີ ້ມີ ບັນທຶກຂອງຕນົ ເອງ ແລະ ສົງ່ື ບົດ ລາຍງານຕາມການແນະນໍາຂອງອາຈານນາໍ ພາທົດລອງ. 14) ອຸປະກອນຕ່າງໆທນ່ີື າໍ ມາທດົ ລອງຕ້ອງໃຫ້ສະອາດ, ຖ້າມີຄວາມເປີເປ້ີອນອາດ ຈະເປັນຜນົ ສະທ້ອນແກ່ຜນົ ໄດ້ຮັບຈາກການທົດລອງ. 15) ຫງັຼ ຈາກທດົ ລອງສໍາເລດັ ແລ້ວ ຕ້ອງທໍາຄວາມສະອາດອປຸ ະກອນ ແລະ ສະຖານທີທດົ ລອງ ພອ້ ມທັງກວດຄນອປຸ ະກອນ ແລະ ເກັບມຽນບອ່ ນເກົາື່ . 16) ເວລາທດົ ລອງ ຕອ້ ງບັນທຶກບາດກາ້ ວການທດົ ລອງ ແລະ ຜນົ ໄດຮ້ ັບຢາ່ ງ ລະອຽດ. 17) ຫາ້ ມຖອກນໍາ້ີ ໃສ່ອາຊິດປຸກເດັດຂາດ, ໃຫຄ້ ່ອຍໆລນິ ອາຊດິ ປກຸ ລົງໃນນ້າີໍ . 18) ຫ້າມນາໍ ເອົາເຄື່ອງທົດລອງຕາ່ ງໆອອກຈາກຫອ້ ງທດົ ລອງເດັດຂາດ. 19) ທາດເຄ ມີ ທີື່ ໃຊ້ ບໍື່ ໝດົ ບື່ໍ ຄວນ ໃສ່ ກັບ ລງົ ໃນ ຂວດ ເກັບ ທາດນນັີ້ ອີກ
II.ອຸປະກອນປ້ອງກນັ ທໃ່ືີ ຊໃ້ ນການເຮດັ ທດົ ລອງ
. ເສອື້ ຄມຸ ແວນ່ ຕາ (Laboratory coat) (Eye protection) ອປຸ ະກອນຊວຍ່ ຫາຍໃຈ ແລະ ໜາ້ື ກາກປ້ືອງກນັ ອາຍລະເຫີຍ (Respirator and face mask) ເກບີ ຖງົ ມ
III. ການ ແຕງ່ ກາຍ ຂອງ ຜູ້ ປະຕບິ ດັ ການໃນ ຫ້ອງທດົ ລອງ
..
.
IV.ເຄື່ອງ ໝາຍ ເຕອນ ທາດເຄ ມີ ອັນຕະລາຍ ວດັ ຖຸລະເບີດ ແກສ໊ ໄວໄຟ ລະ ເບີດ ໄດ້ ເມື່ອ ຖກ ກະ ທົບຮກຸ ຖູ ຫຼ ໄດ້ຮັບຄວາມ ຮອ້ ນ ເຊ່ືັນ: ທີ ເອນັ ທີ, ໝ້ີ ປນ, ພຸ ໄຟ, ດອກ ໄມ້ ໄຟ ເປັນຕົີນ້ ຕດິ ໄຟ ງ່າຍ ເມື່ອ ຖກ ປະ ກາຍໄຟ ເຊ່ນືັ : ແກສ໊ ຫງຸ ຕີມົ້ , ແກສ໊ ໄຮ ໂດຣ ເຈນ, ແກສ໊ ມີ ເທນ, ແກສ໊ ອະ ເຊ ທີ ລີນ ເປັນຕີນົ້ .
ແກ໊ສບ່ົໄວໄຟ, ບົ່ເປນັ ພດິ ແກ໊ສພິດ ອາດ ເກດີ ລະ ເບີດ ໄດເ້ ມ່ອື ຖກ ກະ ແທກ ຢາ່ ງ ແຮງ ຫຼ ໄດຮ້ ບັ ຄວາມ ຮອ້ ນ ສງູ ຈາກ ພາຍນອກ ເຊ່ືນັ : ແກ໊ສ ອອກ ຊີ ເຈນ, ແກ໊ສ ໄນ ໂຕ ຣເຈນ ແຫຼວ, ແກສ໊ ຄາຣ໌ບອນ ໄດ ອອກໄຊ ເປນັ ຕົນີ້ . ອາດ ຕາຍ ໄດ້ເມືອ່ ສບູ ດົມ ເຊັືນ່ : ແກສ໊ ຄໍ ຣີນ, ແກສ໊ ແອມ ໂມ ເນຍ,ແກ໊ສໄຮ ໂດຣ ເຈນ ຄຣໍໄລ ເປນັ ຕນ້ີົ .
