คู่มือการทำ 5ส.

คมู่ อื 5ส สำหรับพนักงาน สร้างวินยั สะสาง สะดวก Shitsuke Seiri Seiton 5ส สะอาด 5S Seiso สขุ ลักษณะ Seiketsu บรษิ ทั ไดโด สทิ ธิผล จำกัด

คำนำ 5ส เปน็ อกี เคร่อื งมอื ทีช่ ว่ ยเพ่ิมประสิทธภิ าพในการทำงาน การจัด ระเบียบและสภาพแวดล้อมท่ดี ีในการทำงาน เปน็ แนวทางในการทำ 5ส เพ่ือ กำหนดมาตรฐาน และสรา้ งระเบียบวินยั ในการทำงาน ประโยชน์ท่ไี ดจ้ ากการจดั ทำระบบ 5ส นอกจากจะสร้างประสิทธภิ าพ และประสิทธผิ ลในการทำงานทีด่ ีแลว้ พนักงานทกุ คนยงั สามารถมีสว่ นร่วมในการ พฒั นาและปรับปรงุ พ้นื ทใ่ี นการทำงาน เสริมสร้างความสามัคคใี นองค์กร คมู่ อื การจดั ทำ 5ส ฉบับนี้ บริษทั ฯไดจ้ ัดทำข้นึ เพ่ือให้พนกั งานและ ผู้เกย่ี วข้องทกุ ทา่ น ใชเ้ ปน็ หลักในการปฏบิ ตั ิ เพ่ือกอ่ ใหเ้ กดิ ความเป็นระเบียบ เรียบรอ้ ยและมีสภาพแวดล้อมทีด่ ใี นการทำงาน จดั ทำโดย ปวริศ เสยี งประเสริฐ (เจา้ หน้าท่ฝี ่ายบคุ คล) คณะกรรมการสวสั ดิการ

สารบัญ หน้า นโยบาย 5ส ▪ วตั ถปุ ระสงค์.................................................................................................................................... 1 ▪ ประโยชนข์ องการดำเนนิ งาน.......................................................................................................... 2 ความหมายของ 5ส............................................................................................................................... 3 ทำไมตอ้ งทำ 5ส.................................................................................................................................... 4 ▪ สะสาง ....................................................................................................................................... 5-6 ▪ สะดวก .........................................................................................................................................7-9 ▪ สะอาด .................................................................................................................................... 10-11 ▪ สุขลักษณะ ............................................................................................................................. 12-13 ▪ สรา้ งนสิ ัย ......................................................................................................................................14 โครงสร้างคณะกรรมการ 5ส ............................................................................................................15 ▪ ทีมประชาสมั พันธ/์ ทีมมาตรฐาน ..................................................................................................16 ▪ ทมี ตรวจประเมิน ..................................................................................................................... 17-18 ▪ หัวหน้าพื้นท่ี ..................................................................................................................................19 ตวั อย่างมาตรฐาน........................................................................................................................ 20-22

วตั ถปุ ระสงค์ ▪ พฒั นาความคดิ ในการปรบั ปรงุ อยา่ งตอ่ เนอื่ ง ▪ เพ่มิ ความสามัคคีในการทำงาน ทุกคนมสี ่วนร่วมใน การปรบั ปรุงพัฒนา ▪ พฒั นาศักยภาพในการทำงานของพนักงาน ฝกึ ความเปน็ ผู้นำภายในองค์กร 5ส บนั ไดสู่การบรหิ ารงานในหนว่ ยงาน อย่างมีประสทิ ธิภาพ 1 • คณะกรรมการ 5ส บริษัท ไดโด สทิ ธิผล จากัด

ประโยชน์ของการดำเนนิ การ 5ส ▪ สร้างสภาพแวดลอ้ มทด่ี ีในการทำงาน พนักงานมี สขุ ภาพจิตทีด่ ขี ึ้น ▪ เพิ่มความปลอดภยั ในการปฏิบัติงาน ▪ พนกั งานทำงานเป็นทมี เกิดความสามัคครี ่วมกนั ภายใน องคก์ ร ▪ เพมิ่ ศักยภาพให้แก่พนกั งาน ฝกึ ใชค้ วามคิดริเริ่ม สรา้ งสรรคใ์ นการแก้ไขปัญหา สร้างภาวะความเป็นผู้นำ 2 • คณะกรรมการ 5ส บรษิ ทั ไดโด สทิ ธผิ ล จากัด

ส คอื อะไร สสสสส สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างวนิ ยั Seiri Seiton Seiso Seiketsu Shitsuke 5ส คือ การจดั ระบบการทำงาน เครื่องจกั ร สิง่ ของ อุปกรณ์ และ พน้ื ท่ี การทำงาน ให้มีความสะดวก สะอาด เป็นระเบียบเรยี บร้อย อยู่ในสภาพ พรอ้ มใช้งาน ช่วยเพ่มิ ประสิทธิภาพในการทำงาน เสริมสรา้ งความคิดริเร่ิม สร้างสรรค์ ความสามคั คภี ายในองคก์ ร อกี ทงั้ ยงั ช่วยลดปญั หาการเกดิ อุบัตเิ หตุและสร้างสขุ ภาพจติ ทดี่ ใี นการทำงาน 3 • คณะกรรมการ 5ส บริษทั ไดโด สทิ ธผิ ล จากดั

ทำไมตอ้ งทำ 5ส สะดวกรวดเรว็ ในการคน้ หาสง่ิ ของ เครื่องมอื เครอ่ื งจกั รสกปรก พนกั งานเกิดการมีส่วนรว่ ม สภาพแวดล้อมในการทำงาน สะอาด เป็นระเบยี บ และปลอดภยั 4 • คณะกรรมการ 5ส บริษทั ไดโด สทิ ธผิ ล จากดั

ส สะสาง SEIRI สะสาง คอื ▪ สำรวจพนื้ ที่ ▪ ทำการคดั แยก ▪ ขจดั สิ่งทไ่ี มจ่ ำเป็น ▪ เติมใหมใ่ ห้เกดิ ความสมดลุ ผลลพั ธ์ทไ่ี ด้ ▪ มีเฉพาะสิ่งของ/ขน้ั ตอนการทำงานที่จำเป็น ในจำนวนท่ีพอดี ประโยชน์จากการทำ “สะสาง” ▪ ข้อผิดพลาดจากการทำงานลดลง ▪ พ้ืนทีท่ ำงานสะอาด กว้างขวาง สบายตา ▪ ลดต้นทุนการสงั่ ซือ้ อปุ กรณ์และลดปรมิ าณการเกบ็ วสั ดุ ▪ พนักงานไม่เครียด มีความสขุ ในการทำงาน 5 • คณะกรรมการ 5ส บรษิ ัท ไดโด สิทธิผล จากดั

สสะสาง SEIRI วิธีการทำ “สะสาง” สำรวจ คัดแยก ขจดั เพม่ิ เตมิ ส่วนขำด • พื้นที่/ขัน้ ตอน • สิง่ ท่ีไมจ่ าเป็น • ท้งิ /ขาย/ทาลาย/ การทางาน และจาเป็นใน บริจาค • สิง่ ท่ีจาเป็นต้องใช้ การทางาน ไมม่ ตี ้องจดั หา สง่ิ ที่ไมจ่ าเป็น เพิ่มเตมิ รวมถงึ สง่ิ คอื ขาดแลว้ จาเป็นต้องใช้ แต่ ทางานได้ ชารุดต้อง สง่ิ ที่จาเปน็ คอื ดาเนินการ ขาดแลว้ ทางาน ซอ่ มแซม ไม่ได้ BEFORE สะสาง AFTER สะสาง 6 • คณะกรรมการ 5ส บริษทั ไดโด สทิ ธิผล จากดั

ส สะดวก SEITON สะดวก คือ ▪ การกำหนดท่อี ยูใ่ หช้ ัดเจน ▪ กำหนดหลักเกณฑ์สรา้ งแผนผงั และ อัพเดทให้สมบูรณ์ ▪ การจัดเกบ็ ให้เป็นหมวดหมู่ ผลลพั ธ์ท่ีได้ คือ ▪ สามารถคน้ หาส่ิงของไดส้ ะดวก รวดเรว็ ▪ ลดเวลาสูญเปล่า ในการทำงาน ประโยชน์จากการทำ “สะดวก” ▪ ลดเวลาในการคน้ หาอุปกรณ์หรอื เอกสาร ▪ เพิม่ ประสทิ ธภิ าพในการทำงานให้ดขี นึ้ ▪ ลดการสูญหายของอุปกรณห์ รอื เอกสาร ▪ สร้างสภาพแวดล้อมที่ดใี นการทำงาน 7 • คณะกรรมการ 5ส บรษิ ัท ไดโด สทิ ธผิ ล จากัด

ส สะดวก SEITON วิธีการทำ “สะดวก” 1 2 จัดหมวดหมสู่ ิง่ ของ/ขัน้ ตอนการทำงาน จดั หาพื้นทก่ี ารจัดเกบ็ ทเี่ หมาะสม และ และกำหนดปรมิ าณการจัดเก็บ MIN/MAX ทำการชี้บ่งเพือ่ ปอ้ งกันการสบั สน เชน่ ทำปา้ ย ทำรปู ภาพ ทำสี เป็นต้น 3 4 ประยกุ ตใ์ ช้ Visual Display / Visual Control จดั ทำแผนผังการจดั เกบ็ ให้ชัดเจน และ ทำการปรับปรุง แกไ้ ข อยา่ งต่อเน่อื ง 8 • คณะกรรมการ 5ส บรษิ ทั ไดโด สิทธผิ ล จากดั

ส สะดวก 北 SEITON Visual Display การแสดงด้วยการมองเหน็ เปน็ การสื่อสารดว้ ยการมองเห็น เพ่อื ใหท้ ราบ รับรขู้ ้อมูล เช่น รปู ภาพ กราฟ แผนภมู ิ ปา้ ยความปลอดภัย เปน็ ต้น Visual Control การควบคุมดว้ ยการมองเห็น เพื่อแสดงใหเ้ หน็ การจัดการวา่ ยงั เป็นปกติ หรือ มคี วามผดิ ปกตเิ กิดขนึ้ เพื่อใหร้ ีบดำเนนิ การแก้ไขไดอ้ ยา่ งถกู ต้องเหมาะสม เช่น เกจวัดตา่ งๆ 9 • คณะกรรมการ 5ส บริษทั ไดโด สทิ ธิผล จากัด

ส สะอาด SEISO สะอาด คอื ▪ มีข้ันตอนการทำความสะอาด ▪ กำหนดแผนงานและผรู้ ับผิดชอบ ▪ หม่ันตรวจสอบสงิ่ ผดิ ปกติ ผลลพั ธท์ ี่ได้ คือ ▪ อุปกรณ์ เครอ่ื งจกั ร มคี วามพรอ้ มใชง้ าน สภาพแวดล้อม น่าทำงาน และพน้ื ที่มคี วามปลอดภัย ประโยชน์จากการทำ “สะอาด” คือ ▪ สภาพแวดล้อมในท่ที ำงานสะอาดและปลอดภยั ▪ ช่วยยดื อายุการใช้งานของเครื่องมือ อุปกรณ์ ▪ ลดของเสยี จากเคร่อื งจักร โดยเกดิ จากความสกปรก ▪ ชว่ ยเพ่ิมประสิทธภิ าพการทำงาน เครือ่ งมือ เครื่องจักร 10 • คณะกรรมการ 5ส บริษทั ไดโด สิทธิผล จากัด

ส สะอาด วธิ ีการทำ “สะอาด” SEISO ▪ กำหนดผู้รบั ผดิ ชอบในแตล่ ะพนื้ ที่ให้ชัดเจน ▪ จดั ทำขั้นตอนการทำความสะอาด โดยระบุวธิ กี าร ตรวจสอบ การบำรงุ รักษาทชี่ ดั เจน ▪ จดั ทำแผนการทำความสะอาดพ้นื ที่ และ กำหนด ความถท่ี ่ีเหมาะสม ▪ ลงมอื ทำความสะอาดตามความถ่ที ่ีกำหนด โดยให้ ตรวจสอบอุปกรณ์ หรือเครอ่ื งมือ หากผิดปกติใหร้ บี ทำ การแก้ไขทนั ที พ้ืนที่ต้องสะอาด อุปกรณ์/เคร่อื งมอื ต้องพร้อมใช้งาน และมีความปลอดภัย 11 • คณะกรรมการ 5ส บรษิ ทั ไดโด สิทธผิ ล จากดั

ส สขุ ลักษณะ สามารถทำงาน SEIKETSU ทดแทนกนั ได้ สขุ ลักษณะ คอื ▪ การรกั ษา พฒั นา และยกระดบั การทำ 3ส แรก เพอ่ื ลด ระดบั ความเสี่ยงในการปฏิบัติงาน ▪ การสรา้ งแรงจงู ใจใหร้ ว่ มปรับปรุงงาน ▪ กำหนดกฏเกณฑท์ ่ีเป็นลายลักษณอ์ ักษร ผลลัพธ์ทไ่ี ด้ คือ ▪ ทกุ คนยอมรับ และปฏิบัตติ ามมาตรฐาน สามารถทำงาน ทดแทนกันได้ ประโยชนจ์ ากการทำ “สขุ ลักษณะ” คือ ▪ รกั ษาและปรับปรงุ สภาพการทำ 3ส ใหเ้ กดิ ความต่อเนื่อง ▪ สามารถปฏบิ ตั ิงานทดแทนกนั ได้ ▪ มีแนวทางการปฏบิ ตั ไิ ปในทศิ ทางเดยี วกนั 12 • คณะกรรมการ 5ส บรษิ ัท ไดโด สิทธิผล จากดั

แนวทางการกำหนดเกณฑ์มาตรฐาน 5ส สอดคล้องกบั นโยบาย เกดิ ผลดตี อ่ ทุกคน ระบรุ ายละเอยี ด และบริษัท ชัดเจน เข้าใจงา่ ย เปลยี่ นแปลงได้ตาม สามารถปฏบิ ตั ิ ความเหมาะสม ตามไดเ้ หมอื นกนั ส่งิ ทท่ี ุกคนร่วมกัน กาหนดขนึ้ 13 • คณะกรรมการ 5ส บรษิ ทั ไดโด สทิ ธผิ ล จากดั

ส สร้างวนิ ัย SHITSUKE สร้างวินยั คอื ▪ สร้างแรงจงู ใจ และให้ความรู้ ▪ ผนู้ ำต้องทำให้ดู และเป็นแบบอย่าง ▪ ร่วมแรง รว่ มใจ คดิ ริเรม่ิ สรา้ งสรรค์ไอเดยี ต่างๆ ผลลัพธท์ ไ่ี ด้ คือ ▪ พนกั งานมีทัศนคติท่ีดี เขา้ ใจหลกั การทำงานของ 5ส เปน็ ผู้นำในการปฏบิ ัติ และผา่ นการตรวจประเมนิ (ทำทกุ คน ทุกที่ ทุกเวลา) ประโยชน์จากการทำ “สรา้ งวนิ ัย” ▪ ระบบ 5ส มีความตอ่ เน่อื งและยั่งยืน ▪ เกิดวัฒนธรรมองคก์ รที่ดี ▪ เกดิ ความรักและสามัคคีในองคก์ ร ▪ มบี รรยากาศการทำงานท่ดี ี พนักงานมสี ขุ ภาพจิตทดี่ ี 14 • คณะกรรมการ 5ส บริษทั ไดโด สทิ ธิผล จากัด

โครงสรำ้ งคณะกรรมกำร 5ส ++ ประธาน ทมี ประชาสมั พนั ธ์ ทมี ตรวจประเมิน /ทีมมาตรฐาน (คณะกรรมการสวสั ดิการ/ทมี คปอ.) หัวหนา้ พื้นท่ี 15 • คณะกรรมการ 5ส บริษัท ไดโด สิทธผิ ล จากดั

ทีมประชาสมั พนั ธ์/ทีมมาตรฐาน หน้าที่ •สื่อสารและใหข้ อ้ มูลกบั พนกั งานทุกระดบั •จดั ทามาตรฐานเกณฑก์ ารประเมิน •สร้างแรงจูงใจ และกระตุน้ ใหพ้ นกั งานมีส่วนร่วม •จดั ทาคูม่ ือ 5ส •สร้างหลกั สูตร และสื่อการสอน 5ส •อบรมใหค้ วามรู้ดา้ น 5ส แก่พนกั งานทุกคน 16 • คณะกรรมการ 5ส บริษทั ไดโด สิทธผิ ล จากดั

ทมี ตรวจประเมิน หนา้ ที่ •วางแผนการตรวจประเมินในแต่ละเดือน •สรุปและติดตามผลการตรวจประเมิน •ใหค้ าแนะนาในแต่ละพ้นื ที่ •ทบทวนปรับปรุงแบบประเมินผล 17 • คณะกรรมการ 5ส บรษิ ทั ไดโด สทิ ธผิ ล จากดั

ทีมตรวจประเมนิ เกณฑ์การตรวจประเมนิ •สุ่มตรวจแต่ละพ้นื ที่ 2 คร้ัง/เดือน •รวบรวมคะแนน อพั เดทความเคลื่อนไหว ติดป้าย ประกาศทุกเดือน •ประกวดพ้ืนที่สะอาด 2 คร้ัง/ปี เลือกทีมที่ดีคะแนน สูงสุด 3 อนั ดบั ทาการพรีเซนต์ 18 • คณะกรรมการ 5ส บรษิ ัท ไดโด สทิ ธิผล จากดั

หวั หน้าพืน้ ที่ หน้าที่ •ใหค้ วามรู้เรื่อง 5ส แก่สมาชิกในพ้ืนที่ •ส่งเสริมและกระตุน้ ใหส้ มาชิกทา 5ส อยา่ งต่อเน่ือง •ดูแลการทา 5ส ในพ้นื ที่ •รับการตรวจประเมินจากคณะกรรมการและพฒั นา ปรับปรุงแกไ้ ข 19 • คณะกรรมการ 5ส บริษทั ไดโด สทิ ธผิ ล จากัด

ตวั อยา่ งมาตรฐาน 20 • คณะกรรมการ 5ส บริษัท ไดโด สทิ ธผิ ล จากดั

ตัวอยา่ งมาตรฐาน 21 • คณะกรรมการ 5ส บริษทั ไดโด สิทธผิ ล จากัด

ตัวอยา่ งมาตรฐาน 22 • คณะกรรมการ 5ส บริษทั ไดโด สทิ ธิผล จากัด

THANK YOU คณะกรรมการ 5ส บริษทั ไดโด สิทธิผล จากดั 60/12 ม.3 ต.มาบยางพร อ.ปลวกแดง จ.ระยอง 21140