แผนการจัดการเรียนรู้ ประวัติศาสตร์ชาติไทย บทที่ 5

แผนการจดั การเรียนรู้ หน่วยที่ 5 จำนวน 1 ช่วั โมง สปั ดาหท์ ี่ 12 – 14 ชอ่ื วชิ า ประวัตศิ าสตร์ชาตไิ ทย (Thai History) ช่อื หนว่ ย 5 ประวตั ิศาสตรช์ าติไทยสมยั รัตนโกสินทร์ ช่ือเรือ่ ง ประวตั ิศาสตรช์ าตไิ ทยสมยั รัตนโกสนิ ทร์ 1. สาระสำคญั ในสมัยรตั นโกสินทร์ตอนต้น สภาพของกรงุ ธนบุรไี มเ่ หมาะสมท่ีจะเป็นราชธานีถาวรต่อไป พระบาทสมเด็จ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช จึงโปรดเกล้าฯ ให้ย้ายราชธานีมาอยู่กรุงเทพฯ ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำ เจ้าพระยาการปกครองของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชนั้น ได้รับอิทธิพลจากแนวคิดเรื่อง ธรรมราชาและการเป็นพระโพธิสตั วร์ ูปแบบการปกครองในสมยั รตั นโกสนิ ทร์ตอนต้นยังคงยดึ แบบจากอยธุ ยา แต่มี การจำกัดอำนาจของเจา้ เมือง การค้ากบั ต่างประเทศมีสว่ นช่วยสง่ เสริมให้การค้าภายในขยายกว้างขวางขึ้น เริ่มมี การผลิตเพื่อการสง่ ออกสู่ตลาด รวมทั้งเริม่ มีการใช้เงนิ ตราในการซื้อขาย แลกเปลี่ยนสินค้าขึน้ ในที่ราบภาคกลาง ขณะท่รี ฐั บาลไดย้ กเลิกการผกู ขาดสินคา้ แตห่ ันมาผกู ขาดภาษอี ากรแทน รัชสมัยรัชกาลที่ 4 มีการขยายตัวทางเศรษฐกิจอย่างมาก อันเป็นผลมาจากการค้ากับต่างประเทศ แต่ พระองค์จำยอมตอ้ งทำสญั ญาเบาว์ริงกบั องั กฤษ สง่ ผลให้ประเทศไทยตอ้ งเสียผลประโยชนห์ ลายดา้ นในเวลาต่อมา รัชสมัยรัชกาลที่ 5 ทรงปฏิรูปประเทศในทุกด้าน เพื่อป้องกันการคุกคามจากชาติมหาอำนาจตะวันตกท่ี อาจจะหาข้ออา้ งเขา้ ครอบครองประเทศไทย รัชสมัยรัชกาลที่ 6-7 เกิดภาวะเศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลก ทั้งปัญหาภัยธรรมชาติที่ทำให้ผลผลิตทาง การเกษตรมปี รมิ าณลดลง รายได้เข้าประเทศก็ลดลงตามไปดว้ ย สง่ ผลให้เกดิ ความไมพ่ อใจของข้าราชการบางกลุ่ม จนก่อการปฏิวตั ิเปลย่ี นแปลงการปกครองในทส่ี ดุ 2. สมรรถนะและเกณฑก์ ารปฏิบัติงานประจำหน่วย 2.1 สมรรถนะประจำหนว่ ย - บอกกระบวนการกอ่ ตง้ั อาณาจักรรตั นโกสินทรไ์ ด้ - อธบิ ายพัฒนาการทางการเมอื งการปกครองสมยั รตั นโกสินทร์ได้ - อธิบายพฒั นาการทางเศรษฐกจิ ในสมัยรตั นโกสินทร์ได้ - อธิบายสภาพทางสงั คมและวัฒนธรรมสมัยรตั นโกสินทรไ์ ด้ 2.2 เกณฑก์ ารปฏิบตั งิ านประจำหนว่ ย - เครือ่ งมือประเมนิ แบบทดสอบทา้ ยบท - เกณฑ์การประเมนิ ร้อยละ 60 3. จุดประสงคก์ ารเรียนรปู้ ระจำหน่วย 3.1 จดุ ประสงค์ทว่ั ไป - อธิบายเกยี่ วกับการสถาปนากรงุ เทพมหานครได้ - อธบิ ายเกยี่ วกับการเมืองการปกครองสมยั รตั นโกสนิ ทร์ตอนต้นได้ - อธิบายสภาพทางเศรษฐกิจสมยั รตั นโกสนิ ทร์ตอนต้นได้ - อธิบายสภาพทางสงั คมสมยั รตั นโกสินทร์ตอนต้นได้

- อธบิ ายวฒั นธรรมสมัยรตั นโกสินทร์ตอนตน้ ได้ - อธิบายการปรบั ปรงุ ประเทศในรัชสมัยพระบาทสมเดจ็ พระจอมเกล้าเจา้ อยู่หัว (รัชกาลที่ 4) ได้ - อธบิ ายการปฏิรูปการปกครองในสมัยรัชพระบาทสมเด็จพระจลุ จอมเกลา้ เจ้าอยหู่ วั (รชั กาลที่ 5) ได้ - อธิบายสภาพการณ์ต่าง ๆ กอ่ นการเปลยี่ นแปลงการปกครองได้ 3.2 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม - แสดงออกถึงความมีวินัย ความสนใจใฝร่ ู้ ความรกั สามัคคี และความคดิ ริเริ่มสรา้ งสรรค์ 4. สาระการเรยี นรู้ - การสถาปนากรงุ เทพมหานคร - การเมืองการปกครองสมยั รัตนโกสนิ ทรต์ อนตน้ - สภาพทางเศรษฐกจิ สมัยรัตนโกสินทรต์ อนตน้ - สภาพทางสงั คมสมยั รัตนโกสนิ ทรต์ อนตน้ - วัฒนธรรมสมยั รัตนโกสินทรต์ อนต้น - การปรับปรงุ ประเทศในรชั สมยั พระบาทสมเดจ็ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หวั (รชั กาลที่ 4) - การปฏริ ูปการปกครองในรชั สมัยพระบาทสมเด็จพระจลุ จอมเกลา้ เจ้าอยหู่ วั (รัชกาลที่ 5) - สภาพการณต์ ่าง ๆ ก่อนการเปลย่ี นแปลงการปกครอง 5. กิจกรรมการเรยี นรู้ ขัน้ นำเข้าสบู่ ทเรียน นำเข้าสหู่ นว่ ยเรยี นด้วยการเปดิ เพลงกรุงเทพมหานคร (อศั นี-วสันต)์ ซักถามผูเ้ รียนว่า เมืองหลวงของประเทศไทยในความคิดเหน็ ของผู้เรยี นควรต้ังอย่ทู ใี่ ดมากทสี่ ุดพรอ้ มให้แสดง เหตุผลประกอบ ถงึ ขอ้ ดี ข้อเสีย ในการตง้ั เมืองหลวง ณ ทน่ี ้นั การสรา้ งกรงุ เทพมหานครขน้ึ เป็นราชธานีมีความเหมาะสมเพยี งใด และมีส่วนสำคัญที่ชว่ ยใหป้ ระเทศเจริญรงุ่ เรอื ง หรือไมเ่ พียงใด ข้นั สอน - ตอนที่ 1 การสถาปนากรงุ เทพมหานครข้ึนเป็นราชธานี และแนวคดิ ทางการเมืองการปกครองในสมัย รตั นโกสินทร์ - ตอนที่ 2 การเมอื งการปกครองสมัยรัตนโกสนิ ทร์ ตอนต้น - ตอนที่ 3 สภาพทางเศรษฐกิจสมัยรตั นโกสนิ ทร์ตอนตน้ - ตอนท่ี 4 สภาพทางสังคมสมยั รตั นโกสนิ ทรต์ อนต้น - ตอนท่ี 5 วัฒนธรรมสมัยรัตนโกสินทร์ตอนตน้ - ตอนที่ 6 การปรบั ปรุงประเทศในสมยั พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยหู่ วั (รัชการท่ี 4) - ตอนที่ 7 การปฏิรูปการปกครองในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกลา้ เจ้าอยหู่ วั (รัชกาลที่ 5) - ตอนท่ี 8 สภาพการณต์ ่าง ๆ ก่อนการเปลีย่ นแปลงการปกครอง

ขน้ั สรุป - แต่ละกลุม่ สง่ ตวั แทนออกไปอภิปรายสรปุ เนอื้ หาท่ีกลุ่มตนศึกษาที่หนา้ ช้ันเรยี นจนครบทกุ กลุ่ม - ใหผ้ ู้เรียนทำแบบทดสอบหลังเรยี น 6. สื่อการเรยี นรู้ - หนงั สอื เรยี นวชิ า ประวตั ศิ าสตรช์ าตไิ ทย ภาพถ่าย แผน่ ภาพ - แผน่ ปลวิ แผ่นพบั เอกสารเย็บเล่ม - แผนทีท่ างประวัติศาสตร์สมัยต่าง ๆ ของประเทศไทย - วดี ิทศั น์และโทรทัศน์ 7. หลักฐานการเรียนรู้ - ใบงาน - ใบเช็คช่ือ - แบบทดสอบก่อน-หลงั เรียน 8. การวดั และประเมนิ ผล - การทำแบบทดสอบกอ่ นเรียน- หลงั เรยี น - การสงั เกตพฤตกิ รรม จติ พิสยั จากการทำกจิ กรรม ตรวจผลงานการทำกิจกรรมกลุ่มตามใบงาน 9. บันทกึ ผลหลังการจดั การเรยี นรู้ หนว่ ยท่ี 5 ประวัตศิ าสตร์ชาติไทยสมัยรตั นโกสนิ ทร์ 9.1ข้อสรุปหลงั การจัดการเรยี นรู้ .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... 9.2 ปัญหาท่พี บ .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................

9.3 แนวทางแกป้ ญั หา .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................