Natura

T ürkiye’de modern mimarinin gelişimi T he advancement of modern architecture çeşitli safhalardan geçti. Kısmen ideoloji ile in Turkey has gone through a number of belirlenen mimari dildeki ilginç değişimler, phases. The intriguing transformations of 20. yüzyılın ilk dönemlerinden itibaren architectural language dictated in part by ‘milli mimari’ye yönelik çeşitli girişimlere ideology has seen numerous attempts at asahne oldu. Devlet ve hükümeti temsil eden mimari “national architecture” starting from the early partsgünümüze kadar uzanan evrelerde modern Türk of the 20th century. Architecture as representativekimliğini belirleyen milli ideolojinin hizmetinde oldu. of the state and government has repeatedly beenStil ve kimlikteki bu bocalamalar kısmen tepeden at the service of national ideology to determineinme hükümet politikalarının bir sonucu... Mimari, modern Turkish identity in successive phases thatözellikle hükümet kurumları için ihale edilen yapılarda run to the current period. These vacillations in stylegörülen hükümet diktesinden de etkilendi. Mimariyi and identity are in part top down governmentalyönlendirmek üzere bir hükümet ‘politikası’ndan söz policy. They are in the realm of architecture looselyedilemese de, bu evreler boyunca politik liderlerin guided by governmental dictate especially in thetercih ettikleri tarzlar konusunda bir anlayış oluştu. realm of buildings commissioned by governmentalÖrneğin 1950’lerin başında, 1960’ların sonunda ve institutions. While there has never been any1980’lerdeki ekonomik genişleme dönemlerinde, governmental “policy” to guide architecture thereküresel vizyona sahip kurumlar çerçevesinde has over these many phases been an understandinguluslararası modernizm tarzları benimsendi. Buna by architects of the stylistic priorities of politicalkarşın, 20. yüzyılın başında hükümetin daha içe dönük leaders. For example, in the early 1950s, late 1960smilli politikaları sonucunda pek çok kamu yapısında and 1980s at moments of expansion for the Turkishtarihselci Neo-Osmanlı tarzı görüldü. economy and institutions with a more global vision there was a use of international styles of modernism. In contrast since the beginning of the 20th century the more inward looking nationalistic policies of MAYIS - HAZİRAN 2014 / MAY - JUNE 2014 • NATURA 101

Projeler/Projects: Ulan Batur/Ulan BatorMilli mimari meselesi diplomatik binaların tasarımında daha da kritikhale gelen bir konu...Son 10 yılda Dışişleri Bakanlığı özellikle Avrasyabölgesinde yeni büyükelçilik ve konsolosluk binaları ile faaliyetiniarttırıyor. New York gibi önemli merkezlerin yanı sıra Ukrayna, Kenyave Katar gibi ülkelerde binalar yapmak üzere önemli mimarlargörevlendirdi. Bu yapılardan büyük bölümü milli bir mimari kimlikihtiyacını ortaya koyacak şekilde Osmanlı örneklerinin yeniden elealınmasıyla gerçekleştirildi. Burada bir Neo-Osmanlı trendindengovernment have seen an increase in the use of a historicist neo-Ottomanstyle for many public buildings.The issue of national architecture becomes even more critical in the designof diplomatic buildings. In the last decade the Foreign Ministry of Turkeyhas been active in building out its presence for new embassies and consularbuildings especially in the Eurasian area. Leading architects have beencommissioned to design diplomatic buildings in countries such as Ukraine,Kenya and Qatar as well as important centers such as New York. Some ofthese buildings have reflected the need for a national architectural identitybased in most cases on a reworking of Ottoman examples. We can speakhere of a trend in neo-Ottoman architecture. But importantly there havebeen some architects that have used the functional and material aspectsof Turkish architecture for more practical purposes. This is the strategy thatHan Tümertekin has used in his new Turkish Embassy building in the capitalof Mongolia. The architecture of this building based on a combination of102 NATURA • MAYIS - HAZİRAN 2014 / MAY - JUNE 2014

MAYIS - HAZİRAN 2014 / MAY - JUNE 2014 • NATURA 103

Projeler/Projects: Ulan Batur/Ulan Bator104 NATURA • MAYIS - HAZİRAN 2014 / MAY - JUNE 2014

bahsedebiliriz. Ama daha da önemlisi bazı mimarlar Ankara bölgesinin kırmızı AndezitTürk mimarisinin işlevsel ve malzemesel yönlerini taşından panellerin prekast betondaha pratik amaçlar için değerlendirdiler. Han kirişlere yerleştirilmesiyle oluşturulanTümertekin de Moğolistan’ın başkenti Ulan Batur’daki modüler arkitektonik sistem hem ikonik,büyükelçilik binasında bu stratejiyi benimsiyor. hem de teknik bir rasyonele sahip.Türk ev mimarisi ile Osmanlı mimari stratejilerinibirleştiren binanın mimarisi geniş saçaklar, iklim A modular architectonic system comprised ofkısıtlamalarına göre yönlendirilen pencereler ve Türk panels of red Andesite stone from the Ankarahükümetini temsil ederken, ayakları rasyonel mimari region inserted within precast concrete beamsstratejilere sağlamca basan bir mimari oluşturacak has both an iconic and technical rationale.görsel koordinasyona sahip iç ve dış mekanlarlabelirleniyor. Türk mimari özelliklerinin işlevselelemanlara dönüştürüldüğü bu süreç, özelliklebinanın cephe kaplamasında kullanılan Ankara’nınAndezit taşında ortaya çıkan malzeme kullanımındada sürüyor. Türkiye’deki hükümet binalarında sıkçakullanılan bu kimlik Moğolistan’da Ankara ile UlanBatur arasında bir ilişki kurmakla kalmıyor, daha daönemlisi Orta Moğolistan’ın Orta Anadolu ile benzerlikgösteren sert ve rüzgarlı iklimine karşı etkili birizolasyon oluşturuyor. Bütünde mimarın stratejilerimimarinin temsili ve işlevsel özelliklerini, siyasiliderlerin beklentilerinin yanı sıra, bu diplomatikyapının program ihtiyaçlarını da karşılayan dengelibir tasarımda bir araya getiriyor. Turkish domestic and Ottoman architecture strategies employs forms such as wide eaves, windows oriented toward climactic constraints and the visual coordination of interior and exterior spaces to generate an architecture representative of the government of Turkey but firmly grounded in rational architectural strategies. This process of transformation of features that can be seen as Turkish into functional elements is extended into the use of materials specifically the building’s cladding in Andesite stone from the Ankara region. Commonly used for governmental buildings in Turkey this identity has been used in Mongolia to create a relation between Ankara and Ulan Bator but perhaps more importantly because of the similarity in climate the Andesite is an effective material for insulation in the windy and harsh climate of central Mongolia. Overall the architect’s strategies combine these representation and functional aspects of the architecture in a balanced design that meets the needs of political leaders but importantly serves the programmatic requirements of this building for diplomacy. The Residence of the Embassy of the Republic of Turkey in Mongolia by Han Tümertekin and Mimarlar is located in the Elçilikler district of Ulan Bator. This government building’s programmatic requirements called for spaces for official diplomatic ceremonies and state events and MAYIS - HAZİRAN 2014 / MAY - JUNE 2014 • NATURA 105

Projeler/Projects: Ulan Batur/Ulan BatorFildişi ve bej maraş mermerinin doğal ahşabın dokusuyla birlikte a residence for the Ambassador and his family.kullanıldığı iç mekanlarda malzeme ve geometri vurgusu öne çıkıyor. Despite the fact the building combines state functions with residential these two distinct activities wereThere is an emphasis on materials and geometry in interiors of ivory and separated from each other as much as possible in thebeige Maraş marble coordinated with the textures of natural wood. plan. The design of the building called for official governmental activities for the ground floor andHan Tümertekin ve Mimarlar tarafından yapılan residential space for the family on the upper floor withTürkiye Büyükelçiliği konut binası Ulan Batur’un utilities and infrastructure for both in the basement.Elçilikler bölgesinde yer alıyor. Yapının program The architecture was based on the functionalihtiyaçları resmi diplomatik törenler ve devlet and representational features of Turkish domesticetkinlikleri ile birlikte, büyükelçi ve ailesi için konut architecture. Spaces on each of the upper floors werealanlarını da kapsıyor. Yapının resmi fonksiyonları ile organized facing an inner courtyard while wide eaveskonut özelliği planda birbirinden mümkün olduğu were placed on the roofline of the building to protectkadar ayrı tutulmuş. Binanın tasarımı zemin katı against the harsh desert climate. These features andresmi faaliyetlere ayırırken, üst katta aile için konuta, the building’s overall volume echo the work on thebodrum katında da her iki işlev için tesisat altyapısına “Turkish House” of the important pioneering Turkishyer veriyor. Mimari, Türk konut mimarisinin işlevsel ve modernist architect Sedad Hakki Eldem as a functionaltemsili özelliklerini temel alıyor. Üst katlardaki alanlar modernization of the traditional Turkish residentialbir iç avluya bakacak şekilde düzenlenirken, yapının typology.çatısı boyunca yer alan geniş saçaklar binayı sert kara Formally the side of the building facing the city withiklimine karşı koruyor. Binanın genel hacmi ve bu its formal “representational” façade was designedözellikleri geleneksel Türk konut tipolojisinin işlevsel to complete the movement of the internal volumebir modernizasyonu olarak öncü modernist mimar and structural axis. On the external façade the gapsSedad Hakkı Eldem’in ‘Türk Evi’ üzerine çalışmasını between the lines of precast concrete elements thathatırlatıyor. give the building its vertical movement are filled with106 NATURA • MAYIS - HAZİRAN 2014 / MAY - JUNE 2014

MAYIS - HAZİRAN 2014 / MAY - JUNE 2014 • NATURA 107

Projeler/Projects: Ulan Batur/Ulan Bator Diplomatik etkinlikler için kullanılan toplantı ve davet odaları Türk malzeme ve el sanatlarının zengin renk ve dokularını sergiliyor. Meeting and reception rooms for diplomatic events feature a rich combination of colors and textures highlighting Turkish materials and crafts.108 NATURA • MAYIS - HAZİRAN 2014 / MAY - JUNE 2014

Binanın şehre bakan yan tarafı, formel ‘temsili’cephesiyle iç hacim ve yapısal aksın hareketinitamamlamak üzere tasarlanmış. Dış cephedebinaya düşey hareketini veren prekast betonelemanların hatları arasındaki boşluklar Andezittaşı ile doldurularak bu geometri vurgulanırken,Ankara’daki hükümet binalarının mimarisiile de ilişki kuruluyor. Andezit taşının prekastbeton ile tezat oluşturan rengi kütleninmodülasyonunu vurguluyor. Hizmet ve konuthacimlerinin zeminlerinde Maraş beji mermerkullanılırken, hizmet alanının zemininde veher iki hacmin duvarlarında fildişi gri mermerkullanılıyor. Ankara Andezit taşı servis binasınıniç cephesinde yine fildişi gri mermer ile birlikteyer alıyor. Doğal taş kullanımındaki bu çeşitlilikve farklı dokular mimarinin temiz hatlarınıve yalın geometrisini vurguluyor. Yapısalçerçevelerin ve geometrik taş duvarların dokusuve görsel etkisi, saçak ve cumba gibi gelenekselunsurlarla birleşerek çağdaş Türk tasarımınıortaya koyuyor.Binanın genel geometrisi Türk ve Osmanlıöncüllerine jestte bulunuyor, ancak mimarınbu mimari stile malzeme ve işlevde getirdiğiAndesite stone from Ankara to accentuate this geometryand relate to the architecture of the governmentbuildings of the Turkish capital. The contrasting color ofthe Andesite stone with the precast concrete surroundsassist in emphasizing the modulation of the mass.Maraş beige marble is used as floor paving in theresidential and service volumes while grey ivorygrey marble was applied also as paving in theservice building as wall cladding in both service andresidential areas. Andesite “Ankara stone” is alsoapplied in the internal façade of the service buildingagain complemented by ivory grey marble. The varietyand textures in this extensive use of stone accentuatethe architecture’s clean lines and spare geometry. Thetexture and visual impact of the structural frames andgeometric stonewalls combine with the traditionalelements such as the eaves and bay windows togenerate a contemporary Turkish design.Ana avludaki arkad yapının strüktürel sistemini ortayakoyuyor.An arcade in the central courtyard reveals thestructural system of the building. MAYIS - HAZİRAN 2014 / MAY - JUNE 2014 • NATURA 109

Projeler/Projects: Ulan Batur/Ulan Bator110 NATURA • MAYIS - HAZİRAN 2014 / MAY - JUNE 2014

dönüşümler mimariyi tarihselciliğin ötesine Kolon, kiriş, saçak The overall geometry of the building represents a gesture towardstaşıyor. Osmanlı ve Türk konut mimarisi ahşaba ve taş kaplama Turkish and Ottoman precedents. But the architects transformationsdayalıyken, ‘Türk evi’nin Sedad Hakkı Eldem gibi temel mimari of this architectural style in material and function move thegibi mimarlar tarafından yapılan 20. yüzyıldaki elemanlar Türk architecture past historicism. Ottoman and Turkish domesticörnekleri betonarmeydi. Mimarlar burada Andezit evinin mimari architecture was based on timber while 20th century examplestaşını prekast beton ile birlikte kullanarak yeni karakterini yapıya of the “Turkish House” by the likes of Sedad Hakkı Eldem were inbir mimari yaklaşım elde ediyorlar. Strüktür ve taşıyor. reinforced concrete. Here the architects have used the Andesitemalzemeler (beton ve taş) anlatım değeri ile Basic stone cladding along with precast concrete to achieve a newbirlikte 21. yüzyıl için bir hükümet binasında Türk architectural architectonic approach. Structure and materials, concrete and stonemilli kimliğini ortaya koymayı başarıyor. Mimari, elements such are expressive, yet they also serve to represent Turkish nationalyapısı, malzeme temeli ve görsel karakteri bir as columns, identity in a governmental building for the 21st century. Thearada hükümetin ve kullanıcıların ihtiyaçları ile beams, eaves and architecture, its structure, material basis and visual character, workmodern mimarinin hedeflerini etkin bir şekilde stone cladding to effectively to balance the needs of government, its users and thebuluşturuyor. generate an goals of modern architecture. architectural character associated with the Turkish house. MAYIS - HAZİRAN 2014 / MAY - JUNE 2014 • NATURA 111

Projeler/Projects: Ulan Batur/Ulan BatorMİMAR/ARCHITECT: Mimarlar ve HanTümertekinYER/LOCATION: Ulan Batur, Moğolistan/Ulan Bator, MongoliaYIL/YEAR: 2013PROGRAM/PROGRAMME: Büyükelçilikkonutu/Residence building for theembassyOTURMA ALANI/FLOOR AREA: 3000 m2TASARIM EKİBİ/DESIGN TEAM: HanTümertekin, Gürden Gür, Aslı Sağkan,Pınar Çakmak Zemin kat planı/Ground floor plan 1- Ana giriş/Entrance hall 2- Vestiyer/Cloakroom 3- Ana hol/Maın hallway 4- Kabul salonu/Banquet hall 5- Kabul salonu/Banquet hall 6- Servis mutfağı/Pantry-kitchen 7- Yemek salonu/Dining area 8- Teras/Terrace 9- Avlu/Courtyard 10- Çalışma odası/Office 11- Wc 12- Hol/Hallway 13- Misaf›r oturma odası/Sitting 14- Konuk suiti/Guest suite 15- Misaf›r odası/Guest room 16- Giyinme odası/Dress 17- Banyo/Bathroom 18- Güvenlik/Security 19- Garaj/Garage Birinci kat planı/First floor plan 1- Yatak odası/Master bedroom 2- Giyinme odası/Dressing room 3- Banyo/Bathroom 4- Oturma odası/Sitting room 5- Balkon/Balcony 6- Spor salonu/Fitness 7- Çalışma odası/Office 8- Wc 9- Koridor/Corridor 10- Salon/Living room 11- Mutfak/Kitchen 12- Asansör hol/Lift lobby 13- Depo/Storage 14- Hol/Hall 15- Yatak odası/Bedroom 16- Giyinme odası/Dressing room 17- Banyo/Bathroom112 NATURA • MAYIS - HAZİRAN 2014 / MAY - JUNE 2014

Kuzey cephesi/North elevationBatı cephesi/West elevationKesit/Cross section MAYIS - HAZİRAN 2014 / MAY - JUNE 2014 • NATURA 113