ใบความรู้วิชาหลักการบัญชีเบื้องต้น 1 3200-0001

งบกำไรขาดทนุ จำแนกตามหน้าที่-แบบข้นั เดียว รา้ นเนเจอร์ซาลอน งบกำไรขาดทนุ สำหรับรอบระยะเวลา 1 ปี สิน้ สุดวันท่ี 31 ธนั วาคม 25X8 หมายเหตุ หนว่ ย: บาท 320,000 รายได้ 400,000 รายไดจ้ ากการใหบ้ ริการ 152,000 รายได้อืน่ ๆ 80,000 รวมรายได้ คา่ ใช้จา่ ย ตน้ ทนุ การใหบ้ ริการ  118,000 คา่ ใช้จา่ ยในการใหบ้ ริการและบรหิ าร  ค่าใชจ้ า่ ยอืน่ ๆ  29,000 รวมคา่ ใช้จ่าย 299,000 กำไรก่อนต้นทนุ ทางการเงิน 101,000 หกั ตน้ ทนุ ทางการเงิน 32,000 กำไรสุทธิ 69,000

งบกำไรขาดทุน จำแนกตามหนา้ ท่ี-แบบหลายขัน้ รา้ นเนเจอรซ์ าลอน งบกำไรขาดทุน สำหรบั รอบระยะเวลา 1 ปี ส้นิ สุดวันที่ 31 ธนั วาคม 25X8 หมายเหตุ หน่วย: บาท รายได้จากการใหบ้ ริการ 320,000 หกั ตน้ ทุนการใหบ้ ริการ  118,000 กำไรขั้นตน้ 202,000 บวก รายไดอ้ ่นื 80,000 กำไรกอ่ นคา่ ใชจ้ า่ ย 282,000 คา่ ใชจ้ ่ายในการให้บริการและบรหิ าร  152,000 ค่าใช้จ่ายอ่ืน  29,000 รวมคา่ ใช้จา่ ย 181,000 กำไรก่อนตน้ ทุนทางการเงนิ 101,000 หัก ตน้ ทนุ ทางการเงนิ 32,000 กำไรสุทธิ 69,000 หมายเหตุประกอบงบการเงิน หมายเหตฯุ  งานท่ีกิจการทำและถอื เป็นรายจา่ ยฝ่ายทุน (และตน้ ทนุ การใหบ้ รกิ าร) ค่าสาธารณปู โภค 40,000 บาท เงินเดอื น 78,000 บาท รวม 118,000 บาท หมายเหตฯุ  ค่าใชจ้ ่ายในการใหบ้ ริการและบริหาร ค่าพาหนะ 12,000 บาท คา่ โฆษณา 110,000 บาท คา่ รบั รองลูกค้า 30,000 บาท รวม 152,000 บาท หมายเหตฯุ  คา่ ใชจ้ า่ ยอ่ืนๆ ค่าเสยี หายจากน้ำทว่ ม 14,000 บาท คา่ ใช้จา่ ยอืน่ ๆ 15,000 บาท รวม 29,000 บาท

งบแสดงฐานะการเงิน (Statement of the financial position) หมายถึงงบท่ีแสดงถึงฐานะทาง การเงนิ ของกิจการ ณ วันใดวันหนึ่ง บัญชีที่แสดงใน ไดแ้ ก่ บัญชีประเภทสินทรัพย์ หนี้สิน และทนุ หรือส่วนของ เจ้าของ (ทนุ ) สำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการน้ัน ตามมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 1 และกรม พัฒนาธุรกิจการค้าไม่ได้กำหนดรูปแบบไว้ จึงนำรูปแบบงบแสดงฐานะการเงินของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน (แบบ 1) มาประยุกตใ์ ชแ้ ละกำหนดรายการบัญชตี ามความเหมาะสมของธรุ กจิ บริการสำหรบั เจา้ ของคนเดยี ว การจดั ทำงบแสดงฐานะการเงนิ ตามกรมพฒั นาธรุ กิจการจะมีรูปแบบเดียวคอื แบบรายงาน ซ่ึงจะแบ่ง รายการออกเปน็ 2 ส่วน คอื ส่วนท่หี น่งึ จะแสดงรายการเก่ียวกับสินทรัพย์ท้ังหมดเรียงกันลงมาตามลำดับแล้วทำการรวม ยอดเงนิ ของสินทรัพยท์ ั้งหมด ส่วนท่ีสอง จะแสดงรายการหน้ีสินและส่วนของเจ้าของเรียงกันลงมาเช่นเดียวกัน แล้วทำการ รวมยอดหนี้สินและทุน ซ่ึงยอดรวมทั้งสองส่วนคือ ด้านสินทรัพย์ หน้ีสิน และส่วนของเจ้าของจะต้องเท่ากัน ดงั น้ี 1) เขียนหวั กลางกระดาษ โดยจะประกอบด้วย 3 บรรทัด คือ ➢ บรรทัดแรก เขยี นชอ่ื กิจการ ➢ บรรทัดที่ 2 เขยี นคำว่า “งบแสดงฐานะการเงิน” ➢ บรรทัดท่ี 3 เขียนวนั ท่ที ี่จัดทำงบแสดงฐานะการเงิน 2) เขียนคำวา่ “สินทรัพย์” ไว้กลางกระดาษ แลว้ นำบัญชีสนิ ทรัพย์มาใสแ่ ละรวมยอดสนิ ทรัพยท์ ้ังหมด 3) เขียนคำว่า “หนี้สินและส่วนของเจ้าของ” ไว้กลางกระดาษ แล้วให้นำบัญชีหมวดหนี้สินมาใส่และ รวมยอดหนี้สินทั้งหมด ต่อจากนั้นให้นำบัญชีหมวดส่วนของเจ้าของ มาใส่และนำยอดรวมของส่วนของเจ้าของ รวมกับยอดรวมหนีส้ ินท้งั หมด ซึง่ จะตอ้ งเท่ากบั ยอดรวมของสนิ ทรพั ย์ รูปแบบงบแสดงฐานะการเงินของกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการท่ีประยุกต์จากรูปแบบ ของห้างหุ้นสว่ นจดทะเบยี น (แบบ 1) ตามประกาศของกรมพฒั นาธรุ กิจการค้า มีดังนี้

รายการยอ่ ตามแบบท่ี 1 หน่วย : บาท งบแสดงฐานะการเงนิ 25XX ------------------------------------ สินทรพั ย์ หมายเหตุ 1. สินทรัพย์หมนุ เวียน 1.1 เงนิ สดและรายการเทยี บเทา่ เงนิ สด 1.2 เงนิ ลงทุนชวั่ คราว 1.3 ลกู หนกี้ ารคา้ – สุทธิ 1.4 เงินใหก้ ู้ยมื ระยะสน้ั แกบ่ คุ คลหรอื กจิ การทเ่ี กี่ยวข้องกัน 1.5 เงนิ ให้กู้ยืมระยะสน้ั แกบ่ ุคคลหรอื กจิ การอ่ืน 1.6 สินค้าคงเหลือ 1.7 สินทรัพยห์ มุนเวยี นอน่ื รวมสินทรัพยห์ มุนเวยี น 2. สินทรัพยไ์ มห่ มนุ เวียน 2.1 เงินลงทนุ ระยะยาวอ่ืน 2.2 เงินใหก้ ู้ยืมระยะยาวแก่บุคคลหรอื กจิ การที่เกย่ี วข้องกัน 2.3 เงนิ ให้กยู้ ืมระยะยาวแกบ่ ุคคลหรือกจิ การอน่ื 2.4 ทด่ี ิน อาคาร และอปุ กรณ์ – สทุ ธิ 2.5 สนิ ทรัพยไ์ ม่มตี วั ตน – สทุ ธิ 2.6 สนิ ทรัพยไ์ มห่ มุนเวยี นอื่น รวมสนิ ทรพั ยไ์ ม่หมนุ เวยี น รวมสนิ ทรัพย์ หนสี้ นิ และส่วนของผเู้ ปน็ หนุ้ ส่วน 3. หนี้สนิ หมุนเวยี น 3.1 เงนิ เบกิ เกนิ บัญชีและเงินกูย้ ืมระยะส้ันจากสถาบนั การเงนิ 3.2 เจา้ หนก้ี ารคา้ 3.3 เงินกู้ยืมระยะยาวที่ถงึ กำหนดชำระภายในหนง่ึ ปี 3.4 เงินกู้ยมื ระยะสนั้ จากบุคคลหรอื กิจการท่เี กย่ี วข้องกนั 3.5 เงนิ กยู้ ืมระยะสนั้ จากบุคคลหรอื กจิ การอนื่ 3.6 ประมาณการหนีส้ ินระยะสั้น 3.7 หนีส้ นิ หมนุ เวยี นอน่ื รวมหน้ีสินหมุนเวยี น

4. หนี้สนิ ไมห่ มุนเวียน 4.1 เงินกู้ยมื ระยะยาวจากบคุ คลหรือกิจการทเ่ี ก่ียวข้องกนั 4.2 เงินกู้ยืมระยะยาวจากบุคคลหรือกิจการอ่ืน 4.3 ประมาณการหนี้สินระยะยาว 4.4 หน้สี ินไมห่ มนุ เวียนอน่ื รวมหน้สี ินไมห่ มุนเวยี น รวมหนสี้ ิน 5. ส่วนของผูเ้ ปน็ หุน้ ส่วน 5.1 ทนุ ของผู้เป็นหุ้นสว่ นแต่ละคน 5.2 ผลกำไร (ขาดทนุ ) ที่ยงั ไม่เกดิ ขึ้นจริง 5.3 กำไร (ขาดทุน) สะสมยังไมไ่ ดแ้ บ่ง รวมสว่ นของผู้เปน็ หนุ้ ส่วน รวมหนี้สนิ และสว่ นของผเู้ ป็นหนุ้ ส่วน

เพื่อใหง้ ่ายต่อการทำความเขา้ ใจ จงึ มีการปรับปรงุ รายการบางสว่ นในการนำงบแสดงฐานะการเงนิ ไป ประยกุ ตใ์ ช้ในหน่วยการเรียนรู้ ดงั ต่อไปน้ี รปู แบบงบดลุ แบบรายงาน รา้ น..............  งบแสดงฐานะการเงนิ วนั ท่ี ......เดือน............พ.ศ. ........ สนิ ทรพั ย์ สนิ ทรัพยห์ มุนเวียน เงนิ สด XX สนิ ทรัพยไ์ ม่หมุนเวียน รถยนต์ XX + อปุ กรณส์ ำนักงาน XX + เครอ่ื งตกแต่ง XX XX รวมสนิ ทรัพย์ XX หน้สี ินและสว่ นของเจ้าของ หน้ีสนิ หมนุ เวียน เจา้ หนี้ XX หนี้สินไม่หมนุ เวียน + เงินกู้ระยะยาว XX ยอดรวม รวมหนสี้ นิ XX สว่ นของเจา้ ของ เท่ากนั ทนุ (เจ้าของกจิ การ) XX + + บวก กำไรสทุ ธิ XX หกั ถอนใช้สว่ นตัว XX - XX XX รวมหนส้ี ินและส่วนของเจา้ ของ XX ตามมาตรฐานการบัญชีฉบับท่ี 1 กล่าวถึงหมายเหตุประกอบงบการเงินประกอบด้วย ข้อมูลที่แสดง เพ่ิมเติมจากข้อมูลที่แสดงในงบแสดงฐานะการเงิน งบกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จ งบเฉพาะกำไรขาดทุน (ถ้ามีการ นำเสนอ) งบแสดงการเปล่ียนแปลงส่วนของเจ้าของ และงบกระแสเงินสด หมายเหตุประกอบงบการเงินเป็น การอธิบายหรือการแยกแสดงของรายการที่นำเสนอในงบการเงินดังกล่าวแล ะข้อมูลเก่ียวกับรายการท่ีมี คุณสมบัตไิ มเ่ พยี งพอทจ่ี ะรับรู้ในงบการเงินทีน่ ำเสนอ งบการเงิน หมายความรวมถึงหมายเหตุประกอบงบการเงิน รายละเอียดประกอบและข้อมูลอ่ืน เช่น งบการเงินอาจแสดงข้อมูลเพิ่มเติมอื่นท่ีเก่ียวข้องกับรายการในงบแสดงฐานะการเงิน และงบกำไรขาดทุนซ่ึง จำเป็นต่อผู้ใช้งบการเงิน งบการเงินอาจรวมถึงการเปิดเผยข้อมูลเก่ียวกับความเส่ียง และความไม่แน่นอนที่มี ผลกระทบต่อกิจการ และข้อมูลเกี่ยวกับทรัพยากรหรือภาระผูกพันที่ไม่ได้แสดงไว้ในงบแสดงฐานะการเงิน

(เชน่ ปริมาณสำรองแร่) ขอ้ มูลเกี่ยวกบั การจำแนกส่วนงานทางภมู ศิ าสตรแ์ ละทางอตุ สาหกรรม และผลกระทบ ต่อกิจการจากการเปล่ยี นแปลงระดับราคา ตัวอย่างหมายเหตปุ ระกอบงบการเงิน หมายเหตุฯ  เงนิ สดและรายการเทยี บเทา่ เงินสด หนว่ ย: บาท เงนิ สด XX เงินฝากกระแสรายวันและออมทรัพย์ XX ตั๋วเงนิ ทม่ี อี ายุคงเหลือไม่เกินกว่า 3 เดือน XX หัก เงินฝากเพ่อื ลูกคา้ (XX) รวมเงนิ สดและรายการเทยี บเท่าเงินสด XX

แบบฝกึ ปฏบิ ัตหิ นว่ ยที่ 8 จงเตมิ คำหรอื ข้อความลงในช่องวา่ งให้ถูกตอ้ ง 1. งบการเงนิ คือ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 2. งบการเงนิ มี ________ ประเภท ได้แก่ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 3. การจัดทำงบการเงินทำได้ ________ แบบ คอื ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 4. ประโยชนข์ องการจดั ทำงบการเงินได้แก่ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 5. งบกำไรขาดทนุ หมายถงึ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 6. งบแสดงฐานะการเงนิ หมายถงึ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 7. รายไดต้ ามที่กำหนดในรายการยอ่ ของงบการเงิน หมายถึง ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 8. ต้นทนุ ขายหรอื ต้นทุนการใหบ้ ริการตามที่กำหนดในรายการยอ่ ของงบการเงิน หมายถึง ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 9. เงินสดและรายการเทยี บเท่าเงนิ สดตามที่กำหนดในรายการยอ่ ของงบการเงิน หมายถึง ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________

10. ส่วนของเจ้าของตามทีก่ ำหนดในรายการย่อของงบการเงนิ หมายถงึ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________

8 – 1 ยอดคงเหลือหลังรายการปรับปรงุ ของกิจการโสภณบา้ นเช่า ดังนี้ โสภณบ้านเชา่ งบทดลองหลงั รายการปรบั ปรุง ณ วนั ที่ 31 ธันวาคม 25X9 เลขที่ เดบิต เครดิต บาท สต. ชือ่ บัญชี บัญชี บาท สต. เงนิ สด 101 89,000 - เงินฝากธนาคาร 102 120,000 - วัสดสุ ำนกั งาน 103 4,800 - รายไดค้ า่ เช่าคา้ งรบั 104 8,600 - อุปกรณ์สำนักงาน 105 55,000 - ค่าเส่ือมราคาสะสม - อุปกรณ์สำนกั งาน 106 5,500 - อาคาร 107 1,500,000 - คา่ เสื่อมราคาสะสม - อาคาร 108 150,000 - ดอกเบย้ี คา้ งจ่าย 201 22,500 - เจ้าหนี้การค้า 202 34,800 - เงนิ กู้ (อัตราดอกเบ้ีย 9% ต่อปี) 203 500,000 - ทนุ - นายโสภณ 301 1,119,600 - ถอนใช้ส่วนตวั 302 6,300 - รายได้ค่าเช่า 401 160,900 - คา่ สาธารณปู โภค 501 16,900 - เงนิ เดอื น 502 10,900 - วันสดุสำนักงานใช้ไป 503 3,800 - คา่ เสื่อมราคา - อุปกรณ์สำนักงาน 504 5,500 - ค่าเสือ่ มราคา - อาคาร 505 150,000 - ดอกเบ้ียจ่าย 506 22,500 - 1,993,300 - 1,993,300 - ใหท้ ำ 1. งบกำไรขาดทุนแบบรายงาน แบบขั้นเดยี ว สำหรบั ระยะเวลา 1 ปี สน้ิ สุดวนั ที่ 31 ธนั วาคม 25X9 2. งบแสดงฐานะการเงนิ แบบรายงาน ณ วันท่ี 31 ธนั วาคม 25X9

ใบความรู้วชิ า หลกั การบญั ชีเบือ้ งต้น 1 3200-0001 หนว่ ยที่ 9 การปดิ บญั ชี และสรปุ วงจรบญั ชี 1. สาระสำคญั การปิดบัญชี (Closing Entries) เป็นการโอนบัญชีที่เก่ียวข้องกับบัญชีทุนซึ่งเป็นบัญชีชั่วคราว ได้แก่ บัญชีถอนใช้ส่วนตัว/เงินถอน (หมวด 3) บัญชีรายได้ (หมวด 4) และบัญชีค่าใช้จ่าย (หมวด 5) ไปยังบัญชีทุน เพ่ือหายอดคงเหลือของบัญชีทุนท่ีถูกต้อง ณ วันส้ินงวดบัญชีรวมท้ังการหายอดคงเหลือของบัญชีสินทรัพย์ (หมวด 1) และบัญชีหนี้สิน (หมวด 2) หรือการทำให้ยอดรวมของเดบิตเท่ากับยอดรวมของด้านเครดิตของแต่ ละหมวดบัญชี โดยการปิดบัญชีในสมุดรายวันทั่วไป และการปิดบัญชีแยกประเภทท่ัวไป จากน้ันจึงจัดทำงบ ทดลองหลงั ปิดต่อไป 2. จุดประสงคก์ ารเรียนร้ปู ระจำหน่วย 2.1. จุดประสงค์ทวั่ ไป เพ่อื ใหม้ คี วามรู้ ความเข้าใจเรื่องการปิดบัญชี และสรปุ วงจรบัญชี 2.2. จุดประสงค์เชงิ พฤติกรรม 2.2.1. คำนวณและบนั ทกึ บัญชคี ่าใชจ้ ่ายคา้ งจ่ายได้ 2.2.2. คำนวณและบันทกึ บญั ชหี นส้ี งสยั จะสูญได้ 2.2.3. คำนวณและบันทึกบัญชวี สั ดสุ ำนักงานได้ 2.2.4. คำนวณและบันทึกบัญชีค่าเสื่อมราคาได้ 3. สมรรถนะประจำหน่วยเรยี นรู้ 1. แสดงความรเู้ ก่ยี วกบั หลกั การ และวิธกี ารบญั ชสี ำหรบั กจิ การเจ้าของคนเดยี วประเภทธุรกิจ บรกิ าร 2. ปฏิบัตงิ านบัญชสี ำหรบั กิจการเจ้าของคนเดยี วประเภทธุรกจิ บริการตามหลกั การบัญชีทร่ี บั รองทั่วไป 4. สาระการเรียนรู้ ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย โดยค่าใช้จ่ายค้างจ่าย (Accrued expenses) หมายถึง ค่าใช้จ่ายท่ีเกิดข้ึน แล้วในระหว่างงวดบัญชีปัจจุบัน แต่กิจการยังมิได้ทำการจ่ายเงนิ ซ่ึงอาจจะจ่ายในงวดบญั ชีหน้า และกิจการยัง มิได้ทำการบันทึกรายการลงสมุดบัญชี จึงทำให้กิจการมีหน้ีสินเกิดขึ้น เช่น ดอกเบ้ียค้างจ่าย ค่าแรงงานค้าง จ่าย คา่ เช่าค้างจา่ ย เปน็ ตน้ ค่าใช้จ่ายค้างจา่ ยถือเป็นหน้ีสนิ หมุนเวยี นทตี่ อ้ งแสดงไว้ในงบแสดงฐานะการเงิน มี วิธีการปรับปรุงดังนี้

สมดุ รายวันทั่วไป หนา้ 1 รายการ พ.ศ.2558 เลขท่ี เดบิต เครดติ เดือน วันท่ี บัญชี บาท สต บาท สต . . คา่ ใช้จา่ ย (ระบชุ ่ือ) 50X XX - ค่าใช้จา่ ยค้างจา่ ย 204 XX - ปรบั ปรงุ คา่ ใชจ้ ่ายคา้ งจ่าย การผา่ นรายการไปบญั ชีแยกประเภททว่ั ไป ดังนี้ บัญชีคา่ แรงงานค้างจา่ ย เลขที่ 202 พ.ศ.255 รายการ หนา้ เดบิต พ.ศ.2558 รายการ หนา้ เครดติ 8 บัญชี บญั ชี เดือน วนั ท่ี บาท สต. เดือน วนั ที่ บาท สต. ธ.ค. 31 ค่าแรงงาน ร.ว.1 18,000 -

บัญชีค่าแรงงาน เลขที่ 501 พ.ศ.255 รายการ หนา้ เดบิต พ.ศ.255 รายการ หน้า เครดิต 8 บญั ชี 8 บญั ชี เดอื น วนั ที่ บาท สต. เดือ วันท่ี บาท สต น . ธ.ค. 3 คา่ แรงงาน ร.ว. 18,000 - 1 1 คา้ งจา่ ย หน้ีสงสัยจะสูญตามมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 101 เร่อื ง หนี้สงสัยจะสูญและหน้ีสูญ ของสภาวชิ าชีพ บญั ชไี ด้ให้คำนยิ ามและข้อพึงปฏิบตั เิ กย่ี วกบั หน้ีสงสัยจะสูญและหน้สี ญู ไวด้ งั นี้ หน้สี งสัยจะสญู (Doubtful Accounts) หมายถงึ ลกู หนท้ี ีค่ าดวา่ จะเรียกเก็บไมไ่ ด้ และถอื เป็นค่าใช้จ่ายของรอบระยะเวลาบัญชีนั้น ดังน้ัน จึงบันทึกเป็นบัญชีค่าใช้จ่าย แต่เนื่องจากเป็น ค่าใช้จ่ายที่ยังไม่เกดิ ข้ึนจึงใหถ้ อื เป็นรายการปรบั ปรุงในวนั สน้ิ งวดบญั ชี บัญชีหนสี้ งสัยจะสูญเป็นบัญชีค่าใชจ้ ่าย แสดงในงบกำไรขาดทนุ ลกู หน้ีการค้า (Trade Receivable) หมายถึง ลกู หนี้ท่ีเกิดจากการดำเนินการค้าตามปกติของธุรกิจ และจะมีช่ือบัญชีแตกต่างกันได้ตามประเภทของธุรกิจ เช่น ธุรกิจธนาคารพาณิชย์ หมายถึงบัญชีระหว่าง ธนาคารที่มีดอกเบย้ี เงินให้สินเชื่อและดอกเบ้ียค้างรับ กิจการประกันภัย หมายถึง บัญชีเบ้ียประกันภัยค้างรับ เงนิ คา้ งรบั เก่ียวกับการประกนั ตอ่ และเงินใหก้ ยู้ ืม ลูกหนี้อื่น (Other Receivable) หมายถึง ลูกหนี้ที่ไม่ได้เกิดจากการดำเนินการค้าตามปกติของ ธรุ กิจ เชน่ -ลกู หน้แี ละเงนิ ใหก้ ูย้ ืมแก่กรรมการและลกู จ้าง -เงนิ ให้กยู้ ืมแก่บริษทั ในเครอื และบรษิ ัทร่วม -รายได้อน่ื ค้างรบั หนีส้ ูญ (Bad Debt) หมายถงึ ลกู หน้ที ไี่ ดต้ ดิ ตามทวงถามจนถงึ ท่ีสุดแล้ว แตไ่ ม่ไดร้ ับชำระ หนี้และได้ตดั จำหนา่ ยออกจากบัญชี ดงั นั้น หนส้ี ญู จงึ เปน็ บัญชคี ่าใชจ้ ่ายทีแ่ สดงในงบกำไรขาดทุน

ค่าเผื่อหนี้สูญ หรือค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ (Allowance for Doubtful Accounts) หมายถึง จำนวนที่กันไว้สำหรับลูกหน้ีท่ีคาดว่าจะเรียกเก็บไม่ได้ และถือเป็นบัญชีปรับมูลค่า (Valuation Account) ที่ต้ังข้ึนเพ่ือแสดงเป็นรายการหักจากบัญชีลูกหน้ีในงบการเงินเพื่อให้คงเหลือเป็นมูลค่าสุทธิของลูกหน้ีที่ คาดหมายว่าจะเก็บได้ ดังนั้น เม่ือเป็นบัญชีปรับมูลค่า จึงต้องนำไปหักออกจากบัญชีลูกหนี้ในงบแสดงฐานะ การเงิน เพื่อให้คงเหลือลูกหนี้สุทธิที่คาดวา่ จะเก็บเงินได้ ถ้าคิดค่าเผื่อหน้ีสงสัยจะสูญจากยอดลูกหน้ีปลายงวด ต้องดูบัญชีคา่ เผื่อหนสี้ งสัยจะสญู เดิมในบญั ชดี ว้ ยถ้าคดิ จากยอดขายก็คิดจากยอดขายของปีน้ัน การบนั ทึกลกู หนี้ท่เี กบ็ เงนิ ไมไ่ ด้ มี 2 วธิ คี อื 1) วิธตี ดั จำหนา่ ยโดยตรง (Direct Write- off method) จะไมบ่ นั ทกึ รายการจนกวา่ ใน รอบระยะเวลาบัญชที ีม่ ลี ูกหน้สี ญู จรงิ จงึ บนั ทกึ เป็นผลเสยี หายในรอบระยะเวลาบญั ชีนน้ั โดย เดบิต บัญชีหนสี้ ูญ (เปน็ บญั ชคี ่าใช้จา่ ย) XX เดบิต ลูกหน้ีการค้า XX ในทางปฏิบัติวิธีนี้เป็นวิธีท่ีง่ายและสะดวก แต่มีข้อบกพร่องที่ไม่เป็นไปตามหลักทฤษฏีว่าด้วยการ เปรียบเทียบค่าใช้จ่ายกับรายได้ของระยะเวลาบัญชีอีกทั้งมูลค่าของลูกหน้ีท่ีแสดงในงบแสดงฐานะการเงิน ก็ มิได้อยู่ในมูลค่าท่ีคาดว่าจะได้รับจริง วิธีน้ีจึงไม่เป็นท่ียอมรับ เว้นแต่ว่าหนี้ที่คาดว่าจะเก็บไม่ได้มีจำนวนที่ไม่มี นัยสำคญั 2) วิธีตั้งค่าเผื่อ (Allowance method) จะประมาณหน้ีท่ีคาดว่าจะเก็บไม่ได้ โดยคำนวณจาก ยอดขายหรอื จากยอดลกู หน้ี แลว้ บนั ทึกจำนวนท่ีประมาณขึ้นนั้น โดย เดบิต บญั ชีหน้ีสงสัยจะสูญ (เปน็ บัญชคี า่ ใช้จ่าย) XX เดบิต บัญชีคา่ เผือ่ หน้สี งสยั จะสญู (เปน็ บัญชีปรบั มูลคา่ ลกู หน้ี) XX วิธกี ารประมาณหนีส้ งสยั จะสูญ ทน่ี ิยมใช้มี 3 วิธดี ังน้ี 1) คำนวณเป็นร้อยละของยอดขาย (Percentage of Sales) วิธีน้ีกจิ การจะตอ้ งวเิ คราะห์จาก ประสบการณท์ ผ่ี ่านมาเกย่ี วกบั จำนวนลูกหน้ีทีเ่ กบ็ ไมไ่ ด้ เทียบเป็นอตั ราส่วนกบั ยอดขาย คอื 1.1 คำนวณเป็นร้อยละของยอดขายรวม โดยถือว่าการขายเป็นรายการท่ีก่อให้เกิดลูกหนี้ และอตั ราสว่ นของการขายสัมพันธ์กับจำนวนหนี้ท่ีเกบ็ ไม่ได้ 1.2 คำนวณเป็นร้อยละของยอดขายเช่อื โดยถอื วา่ การขายเชือ่ สัมพันธ์โดยตรงกับลูกหน้ี สว่ น การขายเงินสดไม่ไดก้ อ่ ให้เกิดลูกหน้ีแต่อยา่ งใด

2) คำนวณเปน็ ร้อยละของยอดลกู หน้ี (Percentage of Outstanding Receivable) 2.1 คำนวณเป็นร้อยละของยอดลูกหน้ี โดยถือว่าอัตราสว่ นของจำนวนหนส้ี งสัยจะสญู สำหรับ ลกู หนี้ท้งั หมดจะคงที่ 2.2 คำนวณโดยจัดกลุ่มลกู หนจ้ี ำแนกตามอายขุ องหนที้ ค่ี า้ งชำระ โดยถือวา่ ลกู หน้ีท่คี า้ ง ชำระนานจะมีโอกาสไม่ชำระหนมี้ ากกว่าลูกหน้ที ่ีเรมิ่ เกิดขึ้น 3) คำนวณโดยพจิ ารณาลูกหนี้แตล่ ะราย และจะรวมเฉพาะรายที่คาดว่าจะเรยี กเกบ็ ไม่ได้เท่าน้ัน เปน็ หนีส้ งสยั จะสญู วธิ ีนอี้ าจจะกระทำได้ยากในธุรกจิ ทม่ี ลี ูกหนี้จำนวนมากราย การตัดจำหน่ายหนี้สูญ เม่ือมีการทวงถามหนี้จากลูกหน้ีจนถึงที่สุดแล้วลูกหนี้ก็ยังไม่ชำระหน้ีและ กิจการได้ดำเนินการตามเง่ือนไขท่ีกำหนดในกฎหมายภาษีอากรแล้ว ให้กิจการตัดจำหน่ายลูกหนี้เป็นหน้ีสูญ โดย เดบิต บัญชหี น้ีสญู XX เครดิต บญั ชีลูกหน้ีการค้า XX และในขณะเดยี วกนั กใ็ ห้ลดจำนวนคา่ เผือ่ หนสี้ งสัยจะสูญดว้ ยจำนวนเดยี วกนั โดย เดบิต บญั ชคี ่าเผือ่ หนี้สงสยั จะสูญ XX เครดิต บัญชหี นี้สงสัยจะสญู XX คำนวณและบันทึกบัญชีหนี้สูญได้รับคืน ในบางรอบระยะเวลาบัญชี กิจการอาจจะได้รับชำระหนี้จาก ลูกหน้ีทไ่ี ด้จำหน่ายเป็นหนสี้ ูญไปแล้ว วธิ ีการบัญชีอาจกระทำได้โดยถือเอาเงินท่ีได้รับเป็นรายได้อืน่ หรือนำไป เพิ่มบัญชีค่าเผ่ือหน้ีสงสยั จะสูญ ผู้สนับสนุนวิธีแรกให้เหตุผลว่า เม่ือกิจการได้จำหน่ายลูกหนี้รายใดเป็นหน้ีสูญ แล้วก็ถือว่า ความสัมพันธ์กับลูกหน้ีรายน้ันส้ินสุดลงและกระบวนการเก่ียวเนื่องกับการขายและชำระเงิน ครบถ้วนแล้วสำหรับลูกหน้ีรายนั้น หากมีการชำระเงินในภายหลังถือว่าเป็นการได้รับเงินโดยไม่ได้คาดหวังไว้ จงึ ควรถอื เปน็ รายได้อน่ื

ผสู้ นับสนุนวิธที ี่ 2 เหน็ วา่ ถา้ หากลกู หน้ที ่จี ำหน่ายเปน็ สูญแลว้ ชำระหนใี้ หก้ ิจการ การลงบัญชี กลับรายการเดิมโดยการต้ังบัญชลี ูกหน้ีรายนน้ั ข้ึนใหม่ และเพ่ิมบญั ชีค่าเผื่อหนส้ี งสัยจะสญู ด้วยจำนวน เดียวกันโดยถือเสมือนหน่ึงวา่ ไม่เคยจำหน่ายลูกหนี้น้ันเป็นสูญมาก่อน และลงรายการการชำระเงินที่ได้รับนั้น เปน็ การชำระหน้ปี กติ กรณที ่ีการตัดหน้ีสญู เป็นไปตามเกณฑ์กฎหมายภาษีอากร การลงรายการหนีส้ ูญไดร้ ับคนื คือ (1) เดบิตตั้งบัญชีลูกหนี้นั้นขึ้นใหม่ และเครดิตหนี้สูญได้รับคืน ซึ่งถือเป็รายได้อื่น เดบิต บัญชีลูกหนก้ี ารค้า XX เครดิต หน้ีสูญไดร้ ับคนื XX (2) ลงบัญชรี ับเงนิ สด และเครดิตบญั ชีลูกหนี้ เดบิต บญั ชเี งนิ สด XX เครดติ ลกู หนกี้ ารค้า XX ในกรณที ีก่ ารตดั หน้สี ูญเป็นเพียงรายการทางการบัญชี การลงรายการหนส้ี ญู ได้รบั คืน คอื (1) เดบิตตั้งบัญชลี ูกหน้ีข้ึนใหม่ และเครดิตบัญชีคา่ เผ่ือหนีส้ งสยั จะสูญ เป็นการกลับรายการที่ลงไว้ใน ตอนตดั จำหน่ายบญั ชี เดบิต บญั ชีลกู หนกี้ ารคา้ XX เครดิต ค่าเผ่อื หนี้สงสยั จะสูญ XX (2) ลงบัญชีเงนิ สด และเครดิตบัญชีลกู หนก้ี ารคา้ เดบิต บัญชีเงนิ สด XX เครดิต ลูกหนกี้ ารคา้ XX การคำนวณและบันทึกบัญชีวัสดุสำนักงาน โดยวัสดุสำนักงาน (Office supplies) หรือเรียกว่า วัสดุสิ้นเปลือง (Supplies Used) หมายถึง วัสดุสิ้นเปลืองไปตามสภาพการใช้งาน เป็นสินทรัพย์ที่ไม่มีอายุ การใช้งาน ส่วนใหญ่ซื้อมาแล้วใช้หมดสภาพไปทันที ไม่สามารถนำกลับมาใช้ได้อีก โดยทั่วไปอายุใช้งานมักจะ ไม่เกนิ 1 ปี หรือเป็นของใช้เล็ก ๆ น้อย ๆ ในสำนกั งาน มีลักษณะเป็นสินทรัพย์หมนุ เวียนที่ใช้แล้วหมดไป เช่น น้ำยาลบคำผิด นำ้ ยาลบกระดาษไข กระดาษอดั สำเนา ลวดเยบ็ กระดาษ เป็นต้น

ในวันท่ีกิจการซ้ือวัสดุสำนักงานมาใช้ กิจการจะบันทึกวัสดุสำนักงาน หรือวัสดุสิ้นเปลืองเป็นบัญชี สนิ ทรัพย์ทง้ั จำนวน เมื่อวันส้ินงวดบัญชีกิจการจะต้องตรวจนับวัสดุสำนกั งานว่ามีจำนวนคงเหลือเท่าใด และจะ ปรับปรุงบัญชีวัสดุสำนักงานให้มียอดคงเหลือเท่ากับจำนวนจรงิ ที่ตรวจนับได้ และบันทึกบัญชีวัสดุสำนักงานท่ี ใช้ไปดังน้ี วสั ดุสำนักงำนตน้ งวด XX บวก วสั ดสุ ำนกั งำนทซ่ี อ้ื ระหวำ่ งปี XX วสั ดสุ ำนกั งำนทม่ี อี ยทู่ งั้ สน้ิ XX หน้า 1 สมุดรายวนั ทวั่ ไป หกั วสั ดุสำนักงำนปลำยงวด พ.ศ.25XX XX เลขท่ี เดบิต เครดิต เดอื น วันท่ี วสั ดุสำนรกั างยำกนาใรชไ้ ป บัญชี บาท สต. บาท สต XX . วสั ดสุ ำนกั งาน (วัสดุส้ินเปลอื ง) 106 XX - XX - เงินสด/เจา้ หน้ีการคา้ 101/20 1 ซ้อื วัสดุสำนักงานเปน็ เงินสด/เงินเชอื่ วสั ดุสำนกั งานใช้ไป (วัสดสุ ้นิ เปลืองใช้ไป) 508 XX - XX - วสั ดุสำนกั งาน 106 ปรับปรงุ วสั ดสุ ำนกั งานใช้ไป

บัญชวี สั ดสุ ำนกั งานใช้ไป (Supplies Used) เป็นบัญชคี ่าใชจ้ า่ ย จะแสดงในงบกำไรขาดทนุ บัญชีวสั ดสุ ำนักงาน (Office Supplies) เป็นสินทรัพยห์ มนุ เวียนจะแสดงในงบแสดงฐานะการเงิน การคำนวณค่าเส่ือมราคา และบันทึกบัญชี โดยค่าเสื่อมราคา (Depreciation) ตามมาตรฐานการ บัญชี ฉบับที่ 16 (ปรับปรุง 2552) เร่ือง ท่ีดิน อาคารและอุปกรณ์ หมายถึง การปันส่วนจำนวนท่ีคิดค่าเส่ือมราคาของสินทรัพย์อย่างมี ระบบตลอดอายุการให้ประโยชน์ของสินทรัพย์นัน้ โดยมาตรฐานการบัญชีฉบับนี้ จะมีการปรับปรงุ เปลยี่ นแปล เป็นมาตรฐานการบัญชี ฉบับท่ี 16 (ปรับปรงุ 2557) เรื่อง ท่ีดิน อาคารและอุปกรณ์ โดยจะปรบั ปรุงเฉพาะย่อ หนา้ และปรับปรุงถ้อยคำ ซ่ึงจะไมม่ ีผลกระทบตอ่ กจิ การเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการ มลู คา่ ตามบัญชี หมายถึง มลู คา่ ขอสนิ ทรพั ยท์ ี่รับรู้หลังจากหักค่าเสื่อมราคาสะสมและผลขาดทุน จากการดอ้ ยคา่ สะสมของสินทรพั ย์ จำนวนที่คิดค่าเสื่อมราคา หมายถึง ราคาของสินทรัพย์หรือมูลค่าอ่ืนท่ีใช้แทนราคาทุนหักด้วย มูลคา่ คงเหลือของสนิ ทรัพย์ มูลค่าเฉพาะกิจการ หมายถึง มูลค่าปัจจุบันของกระแสเงินสดซึ่งกิจการคาดว่าจะได้รับจากการ ใช้ประโยชน์จากสินทรัพย์อย่างต่อเน่ืองและจากการจำหน่ายสินทรัพย์น้ันเม่ือสิ้นอายุการให้ประโยชน์หรือที่ คาดวา่ จะเกดิ เมื่อมีการโอนสินทรัพย์น้นั เพื่อชำระหนี้สนิ มูลค่ายุติธรรม หมายถึง ราคาที่จะได้รบั จากการขายสนิ ทรัพย์ หรือจ่ายเพื่อโอนหนสี้ ินในรายการ ปกตริ ะหว่างผ้มู ีส่วนร่วมในตลาด ณ วนั ที่วดั มลู ค่า ทด่ี ิน อาคารและอุปกรณ์ หมายถึง สนิ ทรัพยท์ มี่ ีตัวตนซึ่งเข้าเง่อื นไขทุกขอ้ ต่อไปนี้ 1) กิจการมไี ว้เพ่อื ใช้ประโยชนใ์ นการผลติ ในการจำหน่ายสนิ ค้าหรือใหบ้ ริการ เพื่อให้ เช่า หรอื เพ่ือใชใ้ นการบริหารงาน 2) กจิ การคาดวา่ จะใชป้ ระโยชนม์ ากกว่าหนึง่ รอบระยะเวลาบัญชี มูลคา่ ที่คาดว่าจะไดร้ ับคืน หมายถึง มูลค่ายุติธรรมหักต้นทุนในการขายของสินทรัพย์ หรือมูลค่า จากการใช้ของสนิ ทรพั ยน์ น้ั แลว้ แตจ่ ำนวนใดจะสูงกว่า มูลค่าคงเหลือ หมายถึง จำนวนเงินทก่ี ิจการคาดวา่ จะได้รับในปัจจุบันจากการจำหน่ายสินทรัพย์ หลังจากหักต้นทุนที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากการจำหน่ายสินทรัพย์น้ันหากสินทรัพย์นั้นมีอายุและสภาพท่ีคาดว่า จะเปน็ ณ วันส้ินสุดอายุการให้ประโยชน์

ประเภทของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ หมายถึง กลุ่มของสินทรัพย์ที่มลี ักษณะและประโยชน์การ ใช้งานที่คล้ายคลึงกันต่อการดำเนินงานของกิจการ ตัวอย่างการแบ่งประเภทของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ ได้แก่ 1. ทีด่ นิ 5. เคร่ืองบิน 2. ที่ดินและอาคาร 6. ยานพาหนะ 3. เครื่องจักร 7. เครอื่ งตกแตง่ และตดิ ต้งั 4. เรอื 8. อปุ กรณ์สำนักงาน วธิ คี ดิ ค่าเส่ือมราคาท่ใี ชต้ ้องสะท้อนรปู แบบของประโยชนเ์ ชิงเศรษฐกิจ ในอนาคตทก่ี จิ การคาดวา่ จะ ไดร้ บั จากสินทรัพย์ ดังนัน้ ในการคำนวณคา่ เส่ือมราคาของสินทรพั ยแ์ ต่ละชนิดต้องทราบข้อมูลเกย่ี วกบั 1) ราคาทนุ หมายถงึ จำนวนเงนิ สดหรือรายการเทยี บเท่าเงนิ สดท่ีกิจการจ่ายไป หรือมลู ค่า ยุติธรรมของสง่ิ ตอบแทนอน่ื ที่กิจการมอบใหเ้ พอ่ื ให้ได้มาซงึ่ สนิ ทรพั ย์ ณ เวลาทไี่ ด้สนิ ทรัพยน์ น้ั มา หรือ ณ เวลา ทก่ี ่อสร้างสินทรัพยน์ ั้น หรือในกรณีท่เี กยี่ วข้อง ใหร้ วมถึงจำนวนที่แบ่งมาเป็นราคาทุนของสินทรพั ย์ท่ีรบั รเู้ ม่ือ เริ่มแรกตามทกี่ ำหนดไว้ในมาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบบั อื่น 2) อายุการให้ประโยชน์ หมายถงึ กรณใี ดกรณีหนง่ึ ต่อไปน้ี (1) ระยะเวลาท่กี ิจการคาดวา่ จะมีสนิ ทรัพยไ์ วใ้ ช้ (2) จำนวนผลผลิตหรือจำนวนหน่วยในลักษณะอื่น ท่ีคล้ายคลึงกันซ่ึงกิจการคาดว่าจะได้รับ จากสนิ ทรพั ย์ 3) มูลค่าซาก คือ จำนวนเงินที่จะได้รับจากการขายสินทรัพย์น้ันหลังจากที่ได้ใช้สินทรัพย์นั้นจน ครบอายุการใช้งานตามหลัง จากท่ีได้ใช้สินทรัพย์นั้นจนครบอายุการใช้งานตามที่ประมาณไว้ กิจการสามารถใช้ วิธีการคิดค่าเสื่อมราคา ซ่ึงมีหลายวิธีปันส่วนจากจำนวนที่คิดค่าเส่ือมราคาของสินทรัพย์อย่างมีระบบตลอด อายุการให้ประโยชน์ของสินทรพั ย์ ซง่ึ มหี ลายวธิ ี เช่น 1. วิธเี ส้นตรง (Straight line Method) วิธีน้ีมีผลทำให้ค่าเส่ือมราคามีจำนวนคงท่ีตลอด อายกุ ารให้ประโยชนข์ องสนิ ทรัพย์ หากมลู ค่าคงเหลอื ของสนิ ทรพั ยน์ ้ันไมเ่ ปล่ยี นแปลง 2. วิธียอดคงเหลือลดลง (Diminishing balance Method) วิธีน้ีมีผลทำให้ค่าเสื่อม ราคาลดลงตลอดอายกุ ารให้ประโยชนข์ องสนิ ทรัพย์

3. วิธีจำนวนผลผลิต (Unit output Method) วิธจี ำนวนผลผลิตมีผลทำใหค้ า่ เสอ่ื มราคา ขึ้นอยู่ประโยชน์หรือผลผลิตที่คาดว่าจะได้รับจากสินทรัพย์ ในหน่วยการเรียนน้ี จะนำเฉพาะวิธีคิดค่าเสื่อม ราคาแบบเส้นตรงมาใชเ้ ทา่ นน้ั คำนวณได้ดังน้ี หรือคา่ เสอ่ื มราคา = (ราคาทุนของสินทรัพย์-ราคาซาก) X อัตราค่าเสอ่ื มราคา ความหมายของการปิดบัญชี โดยการปิดบัญชี (Closing entries) หมายถึง วิธีปฏิบัติเพ่ือโอนปิด บัญชีรายได้และค่าใช้จ่ายไปเข้าบัญชีกำไรขาดทุน และโอนปิดบัญชีกำไรขาดทุนไปเข้าบัญชีส่วนของเจ้าของ รวมท้ังการปิดบญั ชถี อนใชส้ ว่ นตวั (ถา้ ม)ี ไปเข้าบัญชสี ว่ นของเจ้าของ (ทนุ ) ขั้นตอนการปิดบัญชี โดยการปิดบัญชีจะบันทึกตามหลักการบันทึกบัญชีปกติ คือ จะทำการบันทึกใน สมดุ รายวนั ทัว่ ไปแลว้ ผา่ นไปยงั บญั ชีแยกประเภทดงั นี้ 1) บันทกึ รายการปิดบญั ชปี ระเภทรายได้และประเภทค่าใช้จา่ ยในสมุดรายวันทวั่ ไป 2) ผา่ นรายการปดิ บญั ชีในสมุดรายวนั ทั่วไปไปบัญชแี ยกประเภททเี่ กยี่ วขอ้ ง มีข้นั ตอนดังน้ี ขนั้ ตอนที่  บนั ทึกรายการปิดบญั ชีในสมุดรายวันทัว่ ไป 1.1 บนั ทึกรายการปิดบญั ชใี นหมวดรายไดเ้ ข้าบัญชีกำไรขาดทนุ 1.2 บันทึกรายการปิดบญั ชีในหมวดค่าใชจ้ า่ ยเขา้ บัญชกี ำไรขาดทุน 1.3 บันทึกรายการปดิ บัญชีกำไรขาดทุนเข้าบัญชสี ว่ นของเจ้าของ (ทนุ ) 1.4 บันทึกรายการปิดบญั ชถี อนใชส้ ว่ นตัวหรอื เงินถอนเข้าบญั ชที นุ ข้นั ตอนท่ี  ผ่านรายการปดิ บัญชีจากสมดุ รายวนั ทวั่ ไปไปยังสมุดแยกประเภททว่ั ไป ขน้ั ตอนที่  การปดิ บัญชีสินทรัพย์ หนีส้ ิ และส่วนของเจ้าของในสมุดบัญชแี ยกประเภททว่ั ไป ข้ันตอนที่  การจัดทำงบทดลองหลงั การปิดบัญชี

การบนั ทึกรายการปิดบญั ชใี นสมุดรายวนั ทว่ั ไป รายการ การบนั ทกึ บัญชี  การปดิ บัญชีรายได้ เดบิต รายได้ (ระบุช่ือ) XX เครดติ กำไรขาดทนุ XX XX  การปิดบญั ชคี ่าใชจ้ ่าย เดบิต กำไรขาดทนุ XX XX XX เครดติ คา่ ใช้จ่าย (ระบุช่ือ) XX  การปิดบัญชีกำไรขาดทนุ 3.1 กรณมี ผี ลขาดทุนสทุ ธิ เดบิต ทนุ เจ้าของกิจการ XX (บญั ชคี ่าใช้จ่ายมากกว่าบญั ชี เครดิต กำไรขาดทุน รายได้) 3.2 กรณีมผี ลกำไรสทุ ธิ เดบิต กำไรขาดทุน XX (บญั ชรี ายได้มากกวา่ บัญชี เครดติ ทุนเจ้าของกิจการ ค่าใชจ้ า่ ย)  ปดิ บญั ชีถอนใชส้ ว่ นตัว เดบิต ทนุ เจา้ ของกิจการ XX เครดิต ถอนใช้ส่วนตวั

การปิดบญั ชใี นสมดุ รายวนั ทวั่ ไปของร้านลูกศรบริการ มดี ังนี้ สมดุ รายวนั ท่ัวไป หนา้ 1 เครดติ พ.ศ.25X8 เดบิต สต รายการ เลขที่ บาท . เดือน วนั ที่ บญั ชี บาท สต. 78,300 - ธ.ค. 31 รายได้คา่ บริการ 401 78,300 - 9,000 - 2,700 - กำไรขาดทุน 303 36,000 - 4,410 - ปดิ บัญชรี ายไดเ้ ข้าบัญชกี ำไรขาดทนุ 2,250 - 1,080 - กำไรขาดทุน 303 55,440 - 22,860 - ค่าเช่า 501 13,500 - ค่าโฆษณา 502 เงนิ เดือน 503 ค่าเบี้ยประกนั ภยั 504 คา่ พาหนะ 505 คา่ สาธารณูปโภค 506 ปดิ บัญชีค่าใชจ้ า่ ยเข้าบัญชีกำไรขาดทนุ กำไรขาดทนุ 303 22,860 - ทุน-นางสาวลูกศร 301 โอนบญั ชีกำไรขาดทนุ เขา้ บญั ชที นุ ทุน-นางสาวลูกศร 301 13,500 - ถอนใชส้ ่วนตวั 302 ปิดบัญชีถอนใช้สว่ นตวั เขา้ บญั ชที ุน การผ่านรายการปิดบัญชีจากสมุดรายวันท่ัวไปไปสมุดบัญชีแยกประเภท เมื่อปิดบัญชีในสมุดรายวัน ท่ัวไปแล้ว ก็จะผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภทท่ีเกี่ยวข้อง รวมท้ังอ้างอิงเลขท่ีบัญชีด้วย ได้แก่ บัญชีแยก ประเภทรายได้ ค่าใช้จ่าย กำไรขาดทุน และถอนใช้ส่วนตัว เป็นต้น ซึ่งจะมีผลทำให้บัญชีเหล่าน้ันถูกปิดไปใน ทสี่ ดุ ซ่ึงเรียกบญั ชแี ยกประเภทเหล่านว้ี ่าบญั ชีในนาม (Nominal accounts) บญั ชีทนุ -ลูกศร เลขที่ 301 พ.ศ.25X8 รายการ หน้า เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หนา้ เครดิต เดอื น วันที่ บญั ชี บาท สต. เดือน วันท่ี บญั ชี บาท สต. ธ.ค. 31 ถอนใชส้ ่วนตวั ร.ว.1 13,500 - ม.ค. 1 ยอดยกมา ✓ 270,000 - ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน ร.ว.1 22,860 -

บญั ชถี อนใช้ส่วนตัว เลขท่ี 302 พ.ศ.25X8 รายการ หน้า เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หน้า เครดติ เดือน วนั ที่ บญั ชี บาท สต. เดือน วนั ที่ บญั ชี บาท สต. ธ.ค. 31 เงินสด ร.ว.1 13,500 - ธ.ค. 31 ทุน-ลูกศร ร.ว.1 13,500 - บัญชกี ำไรขาดทุน เลขท่ี 303 พ.ศ.25X8 รายการ หนา้ เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หนา้ เครดติ เดอื น วันท่ี บัญชี บาท สต. เดือน วันท่ี บญั ชี บาท สต. ธ.ค. 31 คา่ เชา่ ร.ว.1 9,000 - ธ.ค. 31 รายไดค้ ่าบรกิ าร ร.ว.1 78,300 - คา่ โฆษณา ร.ว.1 2,700 - เงินเดอื น ร.ว.1 36,000 - ค่าเบ้ยี ประกนั ภัย ร.ว.1 4,410 - คา่ พาหนะ ร.ว.1 2,250 - ค่า สาธารณูปโภค ร.ว.1 1,080 - ทุน-ลกู ศร ร.ว.1 22,860 - 78,300 - 78,300 - บัญชีรายได้ค่าบริการ เลขที่ 401 พ.ศ.25X8 รายการ หนา้ เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หนา้ เครดติ เดือน วันท่ี บัญชี บาท สต. เดอื น วนั ท่ี บัญชี บาท สต. ธ.ค. 31 กำไรขาดทนุ ร.ว.1 78,300 - ม.ค. 15 ลูกหนี้การค้า ร.ว.1 33,300 - ร.ว.1 45,000 - 20 ลกู หนก้ี ารคา้ 78,300 - 78,300 - บัญชีค่าเชา่ เลขที่ 501 พ.ศ.25X8 รายการ หน้า เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หน้า เครดิต เดอื น วนั ท่ี บญั ชี บาท สต. เดือน วันท่ี บัญชี บาท สต. ธ.ค. 1 เงินสด ร.ว.1 9,000 - ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน ร.ว.1 9,000 -

บัญชคี า่ โฆษณา เลขที่ 502 พ.ศ.25X8 รายการ หน้า เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หนา้ เครดิต เดือน วนั ท่ี บญั ชี บาท สต. เดอื น วนั ที่ บัญชี บาท สต. ธ.ค. 20 เงนิ สด ร.ว.1 2,700 - ธ.ค. 31 กำไรขาดทนุ ร.ว.1 2,700 - บัญชีเงนิ เดอื น เลขที่ 503 พ.ศ.25X8 รายการ หนา้ เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หน้า เครดิต เดอื น วนั ที่ บญั ชี บาท สต. เดอื น วันที่ บญั ชี บาท สต. ธ.ค. 30 เงนิ สด ร.ว.1 36,000 - ธ.ค. 31 กำไรขาดทนุ ร.ว.1 36,000 - บัญชีคา่ เบย้ี ประกนั ภยั เลขที่ 504 พ.ศ.25X8 รายการ หน้า เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หน้า เครดิต เดอื น วันที่ บัญชี บาท สต. เดือน วนั ท่ี บัญชี บาท สต. ธ.ค. 5 เงินสด ร.ว.1 4,410 - ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน ร.ว.1 4,410 - บญั ชคี ่าพาหนะ เลขที่ 505 พ.ศ.25X8 รายการ หนา้ เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หนา้ เครดติ เดอื น วันท่ี บัญชี บาท สต. เดือน วันท่ี บัญชี บาท สต. ธ.ค. 25 เงินสด ร.ว.1 2,250 - ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน ร.ว.1 2,250 - บัญชีค่าสาธารณปู โภค เลขที่ 506 พ.ศ.25X8 รายการ หน้า เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หนา้ เครดิต เดอื น วันท่ี บญั ชี บาท สต. เดอื น วันท่ี บญั ชี บาท สต. ธ.ค. 30 เงนิ สด ร.ว.1 1,080 - ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน ร.ว.1 1,080 - การปดิ บญั ชีแยกประเภททั่วไป โดยแบ่งเป็น 2 ขั้นตอน ได้แก่ ข้นั ตอนที่ 1การผา่ นรายการปิดบัญชีจากสมุดรายวันทั่วไป ไปบัญชแี ยกประเภทท่วั ไป ข้ันตอนที่ 2 การหายอดคงเหลือ (Balancing) ของบัญชีท่ีมียอดคงเหลืออยู่จะมีเพียง 3 หมวด เทา่ นน้ั คอื หมวดสนิ ทรพั ย์ หน้ีสิน และสว่ นของเจ้าของ

ตัวอยา่ งท่ี  การปิดบัญชีสินทรพั ย์ หนส้ี ิน และส่วนของเจา้ ของ เงนิ สด เลขท่ี 101 พ.ศ.25X8 รายการ หนา้ เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หนา้ เครดติ เดอื น วนั ที่ บญั ชี บาท สต. เดือน วนั ที่ บญั ชี บาท สต. ธ.ค. 1 ทนุ -ลูกศร ร.ว.1 270,000 - ธ.ค. 1 คา่ เช่า ร.ว.1 9,000 - 20 ลูกหนกี้ ารค้า ร.ว.1 28,800 - 2 เครือ่ งใช้สำนักงาน ร.ว.1 13,500 - 5 คา่ เบ้ียประกันภัย ร.ว.1 4,410 - 17 เจ้าหน้ีการคา้ ร.ว.1 10,350 - 19 เคร่ืองใชส้ ำนักงาน ร.ว.1 1,800 - 24 ค่าโฆษณา ร.ว.1 2,700 - 29 ค่าพาหนะ ร.ว.1 2,250 - 30 คา่ สาธารณูปโภค ร.ว.1 1,080 - ถอนใชส้ ว่ นตัว ร.ว.1 13,500 - เงนิ เดือน ร.ว.1 36,000 - ธ.ค. 31 ยอดยกไป  204,210 - 25X9 298,800 - 298,800 - ม.ค. 1 ยอดยกมา  204,210 - บญั ชีลกู หน้กี ารค้า เลขที่ 102 พ.ศ.25X8 รายการ หนา้ เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หน้า เครดิต เดือน วนั ท่ี บญั ชี บาท สต. เดือน วันที่ บญั ชี บาท สต. ธ.ค. 15 รายไดค้ า่ บริการ ร.ว.1 33,300 - ธ.ค. 20 เงินสด ร.ว.1 28,800 -  49,500 - 25 รายไดค้ า่ บริการ ร.ว.1 45,000 - 31 ยอดยกไป 78,300 - 25X9 78,300 - ม.ค. 1 ยอดยกมา  49,500 - บญั ชีเครื่องใช้สำนกั งาน เลขที่ 103 พ.ศ.25X8 เดบิต พ.ศ.25X8 เครดิต เดือน วนั ท่ี รายการ หนา้ บาท สต. เดือน วันท่ี รายการ หน้า บาท สต บญั ชี บญั ชี . ธ.ค. 2 เงนิ สด ร.ว.1 13,500 - ธ.ค. 31 ยอดยกไป  24,300 - เจ้าหนีก้ ารคา้ ร.ว.1 9,000 - 19 เงินสด ร.ว.1 1,800 - 25X9 24,300 - 24,300 - ม.ค. 1 ยอดยกมา  24,300 -

บัญชเี คร่อื งตกแต่ง เลขท่ี 104 พ.ศ. หน้า เครดติ บญั ชี บาท สต. พ.ศ.25X8 รายการ หนา้ เดบิต 25X8 รายการ เดอื น วันท่ี  10,350 - บญั ชี บาท สต. เดือ วนั ท่ี 10,350 - น ธ.ค. 9 เจา้ หนี้การค้า ร.ว.1 10,350 - ธ.ค. 31 ยอดยกไป 25X9 10,350 - ม.ค. 1 ยอดยกมา  10,350 - บัญชเี จา้ หนก้ี ารคา้ เลขที่ 201 พ.ศ. พ.ศ.25X8 รายการ หนา้ เดบิต 25X8 รายการ หนา้ เครดติ บญั ชี บาท สต. เดือ วันท่ี บญั ชี บาท สต. เดือ วันท่ี น น ธ.ค. 17 เงินสด ร.ว.1 10,350 - ธ.ค. 2 เครอ่ื งใชส้ ำนักงาน ร.ว.1 9,000 - 31 ยอดยกไป  9,000 - 9 เคร่อื งตกแตง่ ร.ว.1 10,350 - 19,350 - 19,350 - 25X ม.ค. 9 1 ยอดยกมา  9,000 - บัญชีทุน-ลูกศร เลขที่ 301 หน้า เครดิต พ.ศ.25X8 รายการ หนา้ เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ บญั ชี บาท สต. เดือน วันท่ี บัญชี บาท สต. เดอื น วันที่ ✓ 270,000 - ร.ว.1 22,860 - ธ.ค. 31 ถอนใชส้ ่วนตวั ร.ว.1 13,500 - ม.ค. 1 ยอดยกมา 292,860 - ยอดยกไป 279,360 - ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 279,360 - 292,860 - 25X ม.ค. 9 1 ยอดยกมา บญั ชถี อนใช้สว่ นตัว เลขท่ี 302 พ.ศ.25X8 รายการ หน้า เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หน้า เครดติ เดือน วันที่ บญั ชี บาท สต. เดือน วนั ท่ี บญั ชี บาท สต. ธ.ค. 31 เงินสด ร.ว.1 13,500 - ธ.ค. 31 ทนุ -ลกู ศร ร.ว.1 13,500 -

การจัดทำงบทดลองหลงั การปิดบญั ชี โดยงบทดลองหลงั ปดิ บัญชี (After-closing trial balance) คือ งบทดลองที่จัดทำขน้ึ หลังจากปดิ บัญชีเม่ือสิ้นงวดบัญชีแล้ว บัญชีท่ีแสดงในงบทดลองจะประกอบดว้ ยบัญชี แท้ (Real accounts) ได้แก่ บัญชีสินทรัพย์ หน้ีสนิ และส่วนของเจ้าของเท่าน้ัน โดยยอดเดบิตต้องเท่ากับยอด เครดิตเสมอ การทำงบทดลองหลงั ปิดบญั ชีมีวธิ ีการ ดังน้ี 1) เขยี นหวั งบทดลอง 2) เขียนชื่อบัญชลี งในช่องชอื่ บัญชีโดยเรยี งตามผงั บญั ชแี ละเขียนเฉพาะบญั ชที ่ีมียอดคงเหลือ 3) เขยี นเลขท่บี ญั ชีลงในช่องเลขท่ีบัญชี 4) เขยี นจำนวนเงินลงในช่องเดบิตหรอื เครดติ แล้วแต่ลักษณะของบัญชี โดยดูยอดคงเหลือในบัญชี แยกประเภททวั่ ไปตรงยอดยกไปหรอื ยอดยกมา 5) รวมยอดทง้ั 2 ช่อง ซง่ึ จะไดเ้ ทา่ กนั ตวั อย่างท่ี  ให้ใชข้ ้อมลู ตวั อย่างท่ี 2 รา้ นลูกศรบรกิ าร งบทดลองหลังปดิ บัญชี วันท่ี 31 ธันวาคม 25X8 ชอ่ื บัญชี เลขท่ี เดบิต เครดิต บัญชี บาท สต. บาท สต. เงินสด 101 204,210 - 9,000 - 279,360 - ลูกหน้ีการค้า 102 49,500 - 288,360 - เครื่องใช้สำนักงาน 103 24,300 - เครอื่ งตกแตง่ 104 10,350 - เจา้ หนกี้ ารค้า 201 ทุน-นางสาวลูกศร 301 288,360 - สรุปวงจรบัญชี โดยวงจรบญั ชี (Accounting Cycle) หมายถงึ ลำดบั ขนั้ ตอนทางบญั ชใี นการจด บนั ทึกรายการค้าที่เกิดข้นึ ลงในสมุดบัญชตี า่ งๆ จนถึงการตรวจสอบความถูกตอ้ งในการจดบนั ทกึ บัญชี การปิด บญั ชตี ลอดจนการจดั ทำรายงานเก่ยี วกบั ผลการดำเนินงานและฐานะการเงนิ ของกิจการ วงจรบัญชี เปน็ ขั้นตอนท้งั หมดในการทำบัญชี ซ่งึ ประกอบดว้ ย 1. การวิเคราะหร์ ายการค้า (Transaction Analysis) 2. บนั ทึกรายการลงในสมุดรายวันทั่วไป (General Journal) 3. ผ่านรายการ (Posting) จากสมุดรายวนั ทว่ั ไปไปสมดุ บัญชีแยกประเภท (Ledger) 4. จัดทำงบทดลอง (Trial Balance) 4. การปรับปรงุ บัญชใี นวนั ส้นิ งวด (Adjusting Entries) 5. จัดทำกระดาษทำการ (Worksheet)

6. จดั ทำงบการเงิน (Financial Statement) 7. การปรับปรงุ บญั ชี (Adjusting Entry) 8. การปดิ บญั ชี (Closing Entries) 9. จัดทำงบทดลองหลังปดิ บญั ชี (After-closing trial balance) วิเคราะห์ รายการคา้ งบทดลอง สมุดรายวนั หลงั ปิ ด ทวั ่ ไป บญั ชี การปิ ด วงจรบญั ชี สมุดบญั ชี บญั ชี (Accounting แยก รายการ Cycle) ประเภท ปรบั ปรุง งบทดลอง บญั ชี งบ กระดาษทา การเงิน การ 6 ช่อง

แบบฝึกปฏบิ ัตหิ นว่ ยที่ 9 บทท่ี 9 ตอนท่ี 1 จงเตมิ คำหรือขอ้ ความลงในชอ่ งว่างให้ถกู ตอ้ ง 1. รายการปดิ บญั ชี หมายถงึ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 2. การปิดบญั ชีหมวดรายได้และคา่ ใชจ้ ่าย จะปิดบญั ชี คือ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 3. กรณีทีก่ ิจการมีกำไรสทุ ธิ จะปดิ บญั ชีกำไรขาดทนุ ในสมดุ รายวันทว่ั ไป คอื ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 4. กรณที ่ีกิจการมีขาดทนุ สุทธิ จะปิดบญั ชใี นสมดุ รายวันท่ัวไป คอื ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 5. การหายอดคงเหลือบญั ชสี ินทรพั ย์ หน้ีสิน และส่วนของเจา้ ของ (ทนุ ) จะมีวิธีการปดิ บัญชี คอื ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 6. Closing Trial Balance หมายถงึ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 7. Closing Entry หมายถึง ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 8. บญั ชปี ระเภททต่ี อ้ งปิดบญั ชีแบบถาวร (Permanent Account) ได้แก่ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 9. บญั ชีประเภททต่ี ้องปิดบญั ชแี บบชวั่ คราว (Temporary Account) ไดแ้ ก่ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 10. ตามพระราชบญั ญตั ิการบัญชี พ.ศ. 2543 กำหนดใหผ้ มู้ ีหน้าทจ่ี ัดทำบญั ชตี ้องปดิ บญั ชีครัง้ แรกโดย ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________

9 – 1 กิจการค้าแหง่ หนึง่ มบี ัญชีรายไดแ้ ละค่าใช้จา่ ยในเดือนมิถนุ ายน 25X8 ปรากฏ ดังนี้ รายได้ค่าจัดหางาน 43,200 บาท รายได้คา่ เช่าหนา้ รา้ น 2,100 บาท ค่าโฆษณา 1,700 บาท ค่าเบี้ยประกนั 3,660 บาท ค่ารบั รอง 1,100 บาท คา่ ใชจ้ า่ ยเบ็ดเตลด็ 700 บาท เงินเดอื น 8,000 บาท ค่าเสื่อมราคา - อปุ กรณส์ ำนกั งาน 3,800 บาท วัสดสุ ำนักงานใช้ไป 2,550 บาท (เจา้ ของกิจการนำเงนิ ไปใชส้ ่วน 1,500 บาท) ให้ทำ ปดิ บัญชีรายได้ คา่ ใชจ้ ่าย และถอนใช้สว่ นตัวในสมุดรายวนั ทั่วไป 9 – 2 กจิ การคา้ แห่งหน่ึงมรี ายไดแ้ ละคา่ ใช้จา่ ยปรากฏในวันสน้ิ ปี 25X9 ดังน้ี รายได้ค่านายหน้า 155,000 บาท รายไดเ้ บ็ดเตล็ด 21,000 บาท ดอกเบี้ยรับ 5,000 บาท เงินเดอื น 36,000 บาท คา่ นำ้ คา่ ไฟ 23,500 บาท ค่าโฆษณา 21,500 บาท ดอกเบยี้ จา่ ย 3,800 บาท ค่าโทรศพั ท์ 9,600 บาท ค่าเส่อื มราคา - อาคาร 40,000 บาท วสั ดสุ ำนกั งานใชไ้ ป 3,300 บาท (เจ้าของกิจการนำเงนิ ไปใช้ส่วนตวั 8,200 บาท) ใหท้ ำ ปดิ บัญชรี ายได้ คา่ ใชจ้ า่ ย และถอนใช้ส่วนตัวในสมุดรายวนั ทว่ั ไป