["42.\tH\u00e0nh\t\u0111\u1ed9ng T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c tay \u0111ua \u0111\u1ec1u t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y \u0111au \u0111\u1edbn cho m\u00ecnh. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c c\u1ea7u th\u1ee7 ch\u01a1i b\u00f3ng \u0111\u1ec1u chu\u1ed1c l\u1ea5y \u0111au \u0111\u1edbn cho m\u00ecnh. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ea5u th\u1ee7 quy\u1ec1n anh \u0111\u1ec1u t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y \u0111au \u0111\u1edbn cho m\u00ecnh. Kh\u1eafp n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi \u0111i t\u00ecm s\u1ef1 sung s\u01b0\u1edbng, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 hi\u1ec3n nhi\u00ean, c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 l\u00e0 h\u1ecd \u0111i t\u00ecm n\u1ed7i \u0111au v\u00e0 y\u00eau th\u00edch n\u1ed7i \u0111au h\u01a1n. L\u00e3o gi\u00e0 Diog\u00e8ne[62] t\u1eebng n\u00f3i \u201cC\u00e1i t\u1ed1t nh\u1ea5t ch\u00ednh l\u00e0 n\u1ed7i \u0111au.\u201d Ta s\u1ebd n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ta t\u00ecm th\u1ea5y s\u1ef1 sung s\u01b0\u1edbng tr\u1ecdn v\u1eb9n trong n\u1ed7i \u0111au m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta t\u00ecm ki\u1ebfm; nh\u01b0ng \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u01a1i ch\u1eef; \u0111\u00fang ra ph\u1ea3i n\u00f3i, ch\u00ednh h\u1ea1nh ph\u00fac ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ef1 sung s\u01b0\u1edbng l\u00e0 c\u00e1i m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta t\u00ecm ki\u1ebfm; v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 hai kh\u00e1i ni\u1ec7m ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c nhau, kh\u00e1c nhau nh\u01b0 n\u00f4 l\u1ec7 v\u00e0 t\u1ef1 do. Ng\u01b0\u1eddi ta mu\u1ed1n h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng mu\u1ed1n ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ai t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y nhi\u1ec1u c\u1ef1c nh\u1ecdc \u0111\u1ebfn th\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o l\u1ea1i \u0111i th\u00edch m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u1ed5 sai; ch\u1eb3ng ai th\u00edch c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u1ed5 sai c\u1ea3; ch\u1eb3ng ai th\u00edch n\u1ed7i kh\u1ed1n kh\u1ed5 t\u1eeb tr\u00ean tr\u1eddi gi\u00e1ng xu\u1ed1ng \u0111\u1ea7u m\u00ecnh; ch\u1eb3ng ai mu\u1ed1n c\u00e1i c\u1ea3m gi\u00e1c b\u1ecb bu\u1ed9c ph\u1ea3i l\u00e0m g\u00ec \u0111\u00f3. Nh\u01b0ng ngay khi t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do chu\u1ed1c c\u1ef1c nh\u1ecdc v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh th\u00ec t\u00f4i l\u1ea1i h\u00e0i l\u00f2ng. T\u00f4i vi\u1ebft nh\u1eefng \u0111o\u1ea3n v\u0103n n\u00e0y. \u201c\u0110\u1ebfn l\u00e0 kh\u1ed5\u201d, m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n n\u00e0o \u0111\u00f3 s\u1ed1ng nh\u1edd ng\u00f2i b\u00fat s\u1ebd n\u00f3i v\u1eady; ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng ai \u00e9p t\u00f4i c\u1ea3; v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta mu\u1ed1n l\u00e0m n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 sung s\u01b0\u1edbng, hay n\u00f3i \u0111\u00fang h\u01a1n, l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u h\u1ea1nh ph\u00fac. \u0110\u1ea5u th\u1ee7 quy\u1ec1n Anh kh\u00f4ng th\u00edch nh\u1eefng c\u00fa \u0111\u1ea5m nh\u1eb1m v\u00e0o anh ta; nh\u01b0ng anh ta th\u00edch nh\u1eefng c\u00fa \u0111\u1ea5m m\u00e0 anh ta t\u1ef1 t\u00ecm \u0111\u1ebfn. Kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec d\u1ec5 ch\u1ecbu b\u1eb1ng m\u1ed9t chi\u1ebfn th\u1eafng nh\u1ecdc nh\u1eb1n, khi m\u00e0 cu\u1ed9c chi\u1ebfn ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o ch\u00fang ta. Trong s\u00e2u th\u1eb3m, ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 th\u00edch quy\u1ec1n l\u1ef1c. Th\u00f4ng qua nh\u1eefng qu\u00e1i v\u1eadt m\u00e0 anh \u0111\u00e3 \u0111i t\u00ecm v\u00e0 chinh ph\u1ee5c, Hercule ch\u1ee9ng minh v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh. Nh\u01b0ng ngay khi y\u00eau, anh ta c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 n\u00f4 l\u1ec7 v\u00e0o ch\u00ednh m\u00ecnh v\u00e0 quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a s\u1ef1 sung s\u01b0\u1edbng; t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady; v\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao sung s\u01b0\u1edbng l\u1ea1i l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta bu\u1ed3n. K\u1ebb keo ki\u1ec7t t\u1eeb ch\u1ed1i nhi\u1ec1u s\u1ef1 sung s\u01b0\u1edbng, v\u00e0 anh ta t\u1ef1 cho m\u00ecnh m\u1ed9t ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac n\u1ed3ng nhi\u1ec7t, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft v\u00ec \u0111\u00e3 chinh ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ham mu\u1ed1n sung s\u01b0\u1edbng, v\u00e0 sau \u0111\u00f3 l\u00e0 thu gom \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u1ef1c; nh\u01b0ng anh ta l\u1ea1i n\u1ee3 ch\u00ednh m\u00ecnh c\u00e1i quy\u1ec1n l\u1ef1c \u0111\u00f3. K\u1ebb n\u00e0o gi\u00e0u c\u00f3 nh\u1edd th\u1eeba k\u1ebf l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb keo ki\u1ec7t bu\u1ed3n, n\u1ebfu y keo ki\u1ec7t; b\u1edfi t\u1ea5t c\u1ea3 h\u1ea1nh ph\u00fac ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 thi ca, v\u00e0 thi ca c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng; ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o th\u00edch n\u1ed5i th\u1ee9 h\u1ea1nh ph\u00fac tr\u00ean tr\u1eddi r\u1edbt xu\u1ed1ng, ng\u01b0\u1eddi ta mu\u1ed1n t\u1ea1o ra h\u1ea1nh ph\u00fac \u0111\u00f3. \u0110\u1ee9a tr\u1ebb ch\u00ea c\u01b0\u1eddi nh\u1eefng khu v\u01b0\u1eddn c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u00e0 n\u00f3 t\u1ef1 l\u00e0m ra khu v\u01b0\u1eddn xinh \u0111\u1eb9p c\u1ee7a n\u00f3, v\u1edbi h\u00e0ng \u0111\u1ed1ng c\u00e1t v\u00e0 v\u00f4 s\u1ed1 c\u1ecdng c\u1ecf. B\u1ea1n c\u00f3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng n\u1ed5i m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0u t\u1eadp m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111i s\u01b0u t\u1ea7m kh\u00f4ng? T\u00f4i kh\u00e1 ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng th\u1ee9 khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi ta sung s\u01b0\u1edbng trong chi\u1ebfn tranh l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 g\u00e2y ra n\u00f3. C\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 t\u1ef1 do hi\u1ec3n nhi\u00ean n\u01a1i m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ngay khi anh ta \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0169 trang; v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta h\u1eb3n s\u1ebd c\u01b0\u1eddi v\u00e0o m\u0169i b\u1ed9 tham m\u01b0u v\u1ed1n mu\u1ed1n \u0111\u1ea9y con ng\u01b0\u1eddi t\u1edbi ch\u1ed7 \u0111\u00e1nh nhau. Nh\u01b0ng khi v\u1eeba c\u1ea3m th\u1ea5y s\u1ef1 t\u1ef1 do c\u1ee7a m\u00ecnh, h\u1ecd \u0111\u00e3 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u1edbi v\u00e0 b\u00e9n m\u00f9i \u1edf \u0111\u00f3. S\u1ee3 c\u00e1i ch\u1ebft, lu\u00f4n lu\u00f4n ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady, v\u00e0 ch\u1edd \u0111\u1ee3i n\u00f3, v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng n\u00f3. Nh\u01b0ng ai \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3 v\u00e0 n\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u00e1ch \u0111\u1ea5u v\u1edbi n\u00f3, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 s\u1ebd th\u1ea5y m\u00ecnh m\u1ea1nh h\u01a1n n\u00f3. T\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft r\u00f5 r\u1eb1ng, v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh, th\u00ec vi\u1ec7c \u0111i t\u00ecm c\u00e1i ch\u1ebft c\u00f2n d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u so v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111\u1ee3i n\u00f3 \u0111\u1ebfn; v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta th\u00edch c\u00e1i s\u1ed1 ph\u1eadn m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta t\u1ef1 t\u1ea1o l\u1ea5y h\u01a1n l\u00e0 c\u00e1i k\u1ebft c\u1ee5c m\u00e0 th\u1eddi gian mang t\u1edbi. Do v\u1eady c\u00f3 s\u1eb5n t\u00ednh thi ca trong chi\u1ebfn tranh, c\u00e1i t\u00ednh thi ca l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng c\u00f2n c\u0103m th\u00f9 k\u1ebb th\u00f9 n\u1eefa. Ch\u00ednh c\u01a1n say t\u1ef1 do n\u00e0y cho ph\u00e9p hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfn tranh v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c c\u1ea3m x\u00fac. M\u1ed9t \u0111\u1ee3t d\u1ecbch h\u1ea1ch l\u00e0 c\u00e1i t\u1eeb tr\u00ean tr\u1eddi r\u1edbt xu\u1ed1ng, c\u00f2n m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn ki\u1ec3u nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra, theo ki\u1ec3u m\u1eabu c\u1ee7a c\u00e1c tr\u00f2 ch\u01a1i. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao v\u1edbi t\u00f4i, c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 s\u1ef1 th\u1eadn tr\u1ecdng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee9 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m h\u00f2a b\u00ecnh; ch\u00ednh t\u00ecnh y\u00eau d\u00e0nh cho s\u1ef1 c\u00f4ng l\u00fd khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta y\u00eau h\u00f2a b\u00ecnh, v\u00e0 ch\u00ednh v\u00ec c\u00f4ng l\u00fd r\u1ea5t kh\u00f3 t\u1ea1o ra, c\u00f2n kh\u00f3 h\u01a1n l\u00e0 t\u1ea1o m\u1ed9t c\u00e2y c\u1ea7u hay m\u1ed9t con k\u00eanh ng\u1ea7m, ch\u00ednh v\u00ec l\u00fd do \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u00f3 h\u00f2a b\u00ecnh, v\u00e0 c\u0169ng ch\u1ec9 v\u00ec l\u00fd do \u0111\u00f3 m\u00e0 th\u00f4i. 3 th\u00e1ng t\u01b0 1911 https:\/\/thuviensach.vn","43.\tCon\tng\u01b0\u1eddi\th\u00e0nh\t\u0111\u1ed9ng Theo t\u00f4i, tay c\u1ea3nh s\u00e1t tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ea1nh ph\u00fac nh\u1ea5t. T\u1ea1i sao v\u1eady? V\u00ec anh ta lu\u00f4n h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t trong nh\u1eefng t\u00ecnh hu\u1ed1ng m\u1edbi, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng ti\u00ean li\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c; \u0111\u00f4i khi ph\u1ea3i ch\u1ed1ng l\u1ea1i l\u1eeda, \u0111\u00f4i khi ph\u1ea3i ch\u1ed1ng l\u1ea1i n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00f4i khi ch\u1ed1ng l\u1ea1i v\u1ee5 s\u1ea1t l\u1edf, \u0111\u00f4i khi ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 h\u1ee7y ho\u1ea1i, ch\u1ed1ng b\u00f9n, ch\u1ed1ng b\u1ee5i, b\u1ec7nh t\u1eadt, ngh\u00e8o n\u00e0n, v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ph\u1ea3i ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng c\u01a1n gi\u1eadn, v\u00e0 th\u1ec9nh tho\u1ea3ng l\u00e0 s\u1ef1 nhi\u1ec7t t\u00ecnh. V\u1eady l\u00e0, v\u00e0o b\u1ea5t c\u1ee9 ph\u00fat gi\u00e2y n\u00e0o trong \u0111\u1eddi, c\u00e1i con ng\u01b0\u1eddi h\u1ea1nh ph\u00fac n\u00e0y lu\u00f4n ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 r\u00f5 r\u00e0ng, \u0111\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng r\u00f5 r\u00e0ng. Nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng lu\u1eadt l\u1ec7 chung n\u00e0o, kh\u00f4ng gi\u1ea5y t\u1edd l\u1ed9n x\u1ed9n, kh\u00f4ng \u0111\u1ea3 k\u00edch hay an \u1ee7i d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng b\u00e1o c\u00e1o h\u00e0nh ch\u00ednh, anh ta \u0111\u1ec3 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u00f3 l\u1ea1i cho c\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean v\u0103n ph\u00f2ng. Anh ta l\u00e0 tri gi\u00e1c v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Th\u1ebf l\u00e0, khi hai chi\u1ebfc van tri gi\u00e1c v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecf, d\u00f2ng s\u00f4ng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi cu\u1ed1n tr\u00e1i tim anh ta \u0111i, nh\u1eb9 t\u1ef1a l\u00f4ng h\u1ed3ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a tr\u00f2 c\u1edd b\u1ea1c. Ch\u01a1i b\u00e0i bridge l\u00e0 \u0111\u1ec3 cho cu\u1ed9c \u0111\u1eddi tr\u00f4i \u0111i t\u1eeb tri gi\u00e1c t\u1edbi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Ch\u01a1i b\u00f3ng \u0111\u00e1 c\u00f2n tuy\u1ec7t h\u01a1n n\u1eefa. Ngay khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t t\u00edn hi\u1ec7u m\u1edbi, kh\u00f4ng ti\u00ean li\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc, ph\u1ea3i t\u1ee9c t\u1ed1c ph\u00e1c th\u1ea3o ra h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 ngay l\u1eadp t\u1ee9c th\u1ef1c hi\u1ec7n n\u00f3, nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u00f3 tha h\u1ed3 l\u1ea5p \u0111\u1ea7y cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi. V\u1eady b\u1ea1n c\u00f2n mong mu\u1ed1n g\u00ec n\u1eefa? B\u1ea1n c\u00f2n s\u1ee3 g\u00ec n\u1eefa? Th\u1eddi gian g\u1eb7m nh\u1ea5m ni\u1ec1m nu\u1ed1i ti\u1ebfc. Ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 h\u1ecfi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng n\u1ed9i t\u00e2m c\u1ee7a m\u1ed9t t\u00ean tr\u1ed9m hay m\u1ed9t t\u00ean c\u01b0\u1edbp s\u1ebd nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. T\u00f4i ngh\u0129 l\u00e0 ch\u1eb3ng c\u00f3 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng n\u1ed9i t\u00e2m n\u00e0o \u0111\u00e2u m\u00e0 h\u1ecfi. Ho\u1eb7c \u0111ang r\u00ecnh r\u1eadp, ho\u1eb7c \u0111ang ng\u1ee7, lu\u00f4n lu\u00f4n. To\u00e0n b\u1ed9 n\u0103ng l\u1ef1c ti\u00ean li\u1ec7u c\u1ee7a g\u00e3 \u0111ang th\u00e1m th\u00ednh, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f4i ch\u00e2n v\u00e0 \u0111\u00f4i tay. Do \u0111\u00f3 n\u00f3 kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 ch\u00fat \u00fd ni\u1ec7m n\u00e0o v\u1ec1 s\u1ef1 tr\u1eebng ph\u1ea1t, c\u0169ng nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea5t c\u1ee9 \u00fd ni\u1ec7m n\u00e0o kh\u00e1c. C\u00e1i b\u1ed9 m\u00e1y m\u00f9 l\u00f2a v\u00e0 c\u00e2m \u0111i\u1ebfc n\u00e0y r\u1ea5t \u0111\u00e1ng s\u1ee3. Nh\u01b0ng \u1edf b\u1ea5t c\u1ee9 con ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u d\u1eadp t\u1eaft \u00fd th\u1ee9c; c\u00e1i b\u1ea1o l\u1ef1c b\u1ea5t ch\u1ea5p t\u1ea5t c\u1ea3 n\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 trong nh\u00e1t r\u00ecu c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1n c\u1ee7i; n\u00f3 \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3m nh\u1eadn h\u01a1n trong \u0111\u00f4i ch\u00e2n c\u1ee7a nh\u1eefng ch\u00ednh kh\u00e1ch, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn th\u1ea5y n\u00f3 trong c\u00e1c hi\u1ec7u \u1ee9ng. Ng\u01b0\u1eddi ta h\u1eb3n s\u1ebd \u00edt ng\u1ea1c nhi\u00ean h\u01a1n khi th\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u1ee9ng nh\u1eafc v\u00e0 v\u00f4 c\u1ea3m nh\u01b0 chi\u1ebfc r\u00ecu \u0111\u1ed1n c\u1ee7i n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ec3 \u00fd th\u1ea5y con ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ec1 r\u1ed9ng l\u01b0\u1ee3ng v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh. Quy\u1ec1n l\u1ef1c kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u01b0\u01a1ng h\u1ea1i, kh\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng h\u1ea1i v\u1edbi c\u1ea3 b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh. T\u1ea1i sao l\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfn tranh? V\u00ec \u0111\u00e0n \u00f4ng lu\u00f4n ch\u00ecm \u0111\u1eafm trong h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Suy ngh\u0129 c\u1ee7a h\u1ecd gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng b\u00f3ng \u0111\u00e8n trong t\u00e0u \u0111i\u1ec7n gi\u1ea3m c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 s\u00e1ng l\u00fac t\u00e0u kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng, \u00fd t\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 suy ngh\u0129 c\u1ea9n th\u1eadn. T\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t quy\u1ec1n l\u1ef1c \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i trong h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 bi\u1ec7n theo ki\u1ec3u c\u1ee7a n\u00f3, v\u00ec n\u00f3 l\u00e0m t\u1eaft \u0111i b\u00f3ng \u0111\u00e8n n\u1ed9i t\u00e2m. Nh\u1edd n\u00f3 m\u00e0 m\u1ed9t t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac r\u1ebb ti\u1ec1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1eaft, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac do suy t\u01b0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, nh\u01b0 t\u00ednh u s\u1ea7u, ch\u00e1n \u0111\u1eddi, hay m\u00e1nh kh\u00f3e, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c gi\u1ea3, hi\u1ec1m th\u00f9, t\u00ecnh y\u00eau l\u00e3ng m\u1ea1n, hay s\u1ef1 \u0111\u1ed3i b\u1ea1i tinh vi. Nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi, c\u00f4ng l\u00fd c\u0169ng b\u1ecb t\u1eaft trong d\u00f2ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Vi\u00ean c\u1ea3nh s\u00e1t chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u ch\u1ed1ng l\u1ea1i b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng v\u1edbi c\u00e1ch m\u00e0 anh ta d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i n\u01b0\u1edbc hay l\u1eeda. K\u1ebb g\u00e2y b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng c\u0169ng l\u00e0m t\u1eaft ng\u1ecdn \u0111\u00e8n c\u1ee7a h\u1eafn. \u0110\u00eam t\u00e0n b\u1ea1o. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao c\u00f3 nh\u1eefng tay tra t\u1ea5n \u0111\u00f3ng \u0111inh tr\u00ean \u0111\u1ea7u c\u00e1c ng\u00f3n tay, v\u00e0 nh\u1eefng quan t\u00f2a nh\u1eadn l\u1eddi th\u00fa t\u1ed9i. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao c\u00f3 nh\u1eefng t\u00ean t\u00f9 kh\u1ed5 sai ph\u1ea3i ch\u00e8o thuy\u1ec1n, b\u1ecb tr\u00f3i v\u00e0o ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ee7a y, h\u1ea5p h\u1ed1i \u1edf \u0111\u00f3, ch\u1ebft \u1edf \u0111\u00f3, theo nh\u1eefng m\u00e1i ch\u00e8o; v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n b\u1eb1ng roi v\u1ecdt. Nh\u1eefng ai qu\u1ea5t roi ch\u1ec9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn chi\u1ebfc roi c\u1ee7a h\u1ecd. B\u1ea5t k\u1ef3 tr\u1ea1ng th\u00e1i d\u00e3 man n\u00e0o c\u0169ng s\u1ebd t\u1ed3n t\u1ea1i d\u00e0i l\u00e2u n\u1ebfu n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh. Vi\u00ean c\u1ea3nh s\u00e1t tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ea1nh ph\u00fac nh\u1ea5t; t\u00f4i kh\u00f4ng n\u00f3i anh ta l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1eefu d\u1ee5ng nh\u1ea5t. S\u1ef1 nh\u00e0n r\u1ed7i l\u00e0 m\u1eb9 c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec x\u1ea5u xa, nh\u01b0ng c\u0169ng l\u00e0 m\u1eb9 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh n\u1eefa. 21 th\u00e1ng hai 1910 https:\/\/thuviensach.vn","44.\tDiog\u00e8ne Con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 h\u1ea1nh ph\u00fac trong \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n v\u00e0 s\u00e1ng t\u1ea1o. Ch\u1ec9 c\u1ea7n nh\u00ecn nh\u1eefng v\u00e1n b\u00e0i l\u00e0 th\u1ea5y ngay. Theo nh\u1eefng g\u00ec bi\u1ec3u hi\u1ec7n tr\u00ean khu\u00f4n m\u1eb7t th\u00ec r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 khi \u0111\u00f3 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111ang th\u1ecfa th\u00edch chi\u00eam ng\u01b0\u1ee1ng c\u00e1i quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c suy t\u00ednh v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh, lu\u00f4n c\u00f3 nh\u1eefng con b\u00e0i C\u00e9sar, v\u00e0 lu\u00f4n c\u00f3 nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc c\u1edd m\u1ea1o hi\u1ec3m nh\u01b0 v\u01b0\u1ee3t qua d\u00f2ng Rubicon[63]. Th\u1eadm ch\u00ed trong nh\u1eefng tr\u00f2 may r\u1ee7i, ng\u01b0\u1eddi ch\u01a1i lu\u00f4n c\u00f3 quy\u1ec1n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh r\u01b0\u1edbc l\u1ea5y r\u1ee7i ro hay kh\u00f4ng; l\u00fac th\u00ec anh ta m\u1ea1o hi\u1ec3m, b\u1ea5t ch\u1ea5p r\u1ee7i ro, l\u00fac th\u00ec anh ta r\u00e1ng nh\u1ecbn, d\u00f9 cho c\u00f3 nhi\u1ec1u hy v\u1ecdng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0o \u0111i n\u1eefa, anh ta t\u1ef1 ti\u1ebft ch\u1ebf m\u00ecnh, t\u1ef1 cai tr\u1ecb m\u00ecnh. Ham mu\u1ed1n v\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i, nh\u1eefng th\u1ea7y mo \u01b0a qu\u1ea5y r\u1ea7y trong nh\u1eefng phi v\u1ee5 thu\u00f2ng ng\u00e0y, b\u1ecb lo\u1ea1i kh\u1ecfi v\u00f2ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, v\u00ec t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n \u1edf \u0111\u00e2y. V\u1eady th\u00ec tr\u00f2 ch\u01a1i l\u00e0 ni\u1ec1m \u0111am m\u00ea c\u1ee7a nh\u1eefng t\u00e2m h\u1ed3n ki\u00eau h\u00e3nh. Nh\u1eefng ai cam ph\u1eadn gi\u00e0nh chi\u1ebfn th\u1eafng nh\u1edd ngoan ngo\u00e3n tu\u00e2n l\u1ec7nh s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ni\u1ec1m hoan l\u1ea1c nh\u01b0 khi ch\u01a1i b\u00e0i c\u00e0o bacara, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u1ea7n th\u1eed l\u00e0 h\u1ecd s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ebfm c\u01a1n say quy\u1ec1n l\u1ef1c, \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 trong m\u1ed9t kho\u1ea3nh kh\u1eafc ng\u1eafn ng\u1ee7i. Ng\u01b0\u1eddi ta th\u00edch m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c khi ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1ef1 qu\u1ea3n, v\u00e0 s\u1ebd kh\u00f4ng th\u00edch khi ph\u1ea3i tu\u00e2n l\u1ec7nh. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i t\u00e0u \u0111i\u1ec7n kh\u00f4ng h\u1ea1nh ph\u00fac b\u1eb1ng t\u00e0i x\u1ebf xe bu\u00fdt. Cu\u1ed9c \u0111i s\u0103n t\u1ef1 do v\u00e0 c\u00f4 \u0111\u1ed9c mang l\u1ea1i nh\u1eefng ni\u1ec1m hoan l\u1ea1c m\u00e3nh li\u1ec7t, v\u00ec th\u1ee3 s\u0103n t\u1ef1 l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch, ti\u1ebfn h\u00e0nh theo k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00f3 hay thay \u0111\u1ed5i n\u00f3, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o hay gi\u1ea3i th\u00edch l\u00fd do. So v\u1edbi n\u00f3, c\u00e1i kho\u00e1i c\u1ea3m gi\u1ebft ch\u00f3c con m\u1ed3i b\u1ecb \u0111\u00e0n ch\u00f3 s\u0103n xua \u0111\u1ebfn l\u00e0 nh\u1ecf, nh\u01b0ng m\u1ed9t tay s\u00fang thi\u1ec7n ngh\u1ec7 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadn h\u01b0\u1edfng c\u00e1i quy\u1ec1n ch\u1ebf ng\u1ef1 c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 s\u1ef1 ng\u1ea1c nhi\u00ean n\u1eefa. Nh\u01b0 v\u1eady nh\u1eefng ai n\u00f3i r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi \u0111i t\u00ecm hoan l\u1ea1c v\u00e0 ch\u1ea1y tr\u1ed1n kh\u00f3 kh\u0103n \u0111\u00e3 l\u1ea7m. Con ng\u01b0\u1eddi bu\u1ed3n ch\u00e1n v\u1edbi hoan l\u1ea1c th\u1ee5 nh\u1eadn, v\u00e0 th\u00edch th\u00fa v\u1edbi nh\u1eefng hoan l\u1ea1c ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c chinh ph\u1ee5c h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng c\u00e1i anh ta th\u00edch tr\u00ean h\u1ebft l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u00e0 chinh ph\u1ee5c, anh ta kh\u00f4ng th\u00edch \u0111au \u0111\u1edbn hay ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng, do \u0111\u00f3 anh ta l\u1ef1a ch\u1ecdn kh\u00f3 kh\u0103n trong h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng h\u01a1n l\u00e0 hoan l\u1ea1c m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Diog\u00e8ne, ng\u01b0\u1eddi th\u00edch ngh\u1ecbch l\u00fd, n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00ednh kh\u1ed5 \u0111au m\u1edbi t\u1ed1t; \u00fd \u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i t\u1edbi c\u00e1i kh\u1ed5 \u0111au \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ef1a ch\u1ecdn v\u00e0 mong mu\u1ed1n; c\u00f2n c\u00e1i kh\u1ed5 \u0111au ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng th\u00ec ch\u1eb3ng ai mu\u1ed1n c\u1ea3. Ng\u01b0\u1eddi leo n\u00fai x\u00e2y d\u1ef1ng quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 ch\u1ee9ng minh \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh, anh ta c\u1ea3m nh\u1eadn n\u00f3 v\u00e0 ngh\u0129 v\u1ec1 n\u00f3 c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac, c\u00e1i ni\u1ec1m vui cao qu\u00fd n\u00e0y l\u00e0m s\u00e1ng c\u1ea3 m\u1ed9t khung c\u1ea3nh ng\u1eadp tuy\u1ebft. Nh\u01b0ng ai \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t chi\u1ebfc t\u00e0u \u0111i\u1ec7n ch\u1edf t\u1edbi \u0111\u1ec9nh vinh quang kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9t m\u1eb7t tr\u1eddi n\u00e0o nh\u01b0 v\u1eady. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao \u0111\u00fang l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec5n c\u1ea3nh hoan l\u1ea1c l\u1eeba ph\u1ec9nh ch\u00fang ta, nh\u01b0ng ch\u00fang l\u1eeba ph\u1ec9nh ch\u00fang ta theo hai c\u00e1ch; c\u00e1i hoan l\u1ea1c th\u1ee5 nh\u1eadn kh\u00f4ng bao gi\u1edd mang l\u1ea1i cho ta nh\u1eefng g\u00ec n\u00f3 \u0111\u00e3 h\u1ee9a h\u1eb9n, trong khi c\u00e1i hoan l\u1ea1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u00ec ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, lu\u00f4n tr\u1ea3 nhi\u1ec1u h\u01a1n nh\u1eefng g\u00ec n\u00f3 h\u1ee9a. V\u1eadn \u0111\u1ed9ng vi\u00ean \u0111i\u1ec1n kinh t\u1eadp luy\u1ec7n v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e0 chinh ph\u1ee5c ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng; nh\u01b0ng ngay sau \u0111\u00f3, b\u1eb1ng s\u1ef1 ti\u1ebfn b\u1ed9 v\u00e0 nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qua, anh ta chinh ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng kh\u00e1c, m\u1ed9t ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng n\u1eb1m trong ch\u00ednh anh ta v\u00e0 do ch\u00ednh anh ta quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. V\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng n\u1ed5i, b\u1edfi y ch\u1ec9 th\u1ea5y c\u00e1i kh\u1ed5 nh\u1ecdc v\u00e0 ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ea7u ti\u00ean, y c\u00e2n \u0111o \u0111ong \u0111\u1ebfm m\u00e0 kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, trong khi anh ch\u00e0ng v\u1eadn \u0111\u1ed9ng vi\u00ean th\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u1ee9ng d\u1eady v\u00e0 b\u1eaft tay v\u00e0o vi\u1ec7c r\u1ed3i, b\u1ecb b\u00e0i t\u1eadp luy\u1ec7n c\u1ee7a ng\u00e0y h\u00f4m tru\u00f3c th\u00fac gi\u1ee5c, v\u00e0 nhanh ch\u00f3ng t\u1eadn h\u01b0\u1edfng \u00fd ch\u00ed v\u00e0 quy\u1ec1n n\u0103ng c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. Ki\u1ec3u nh\u01b0 ch\u1ec9 c\u00f3 lao \u0111\u1ed9ng m\u1edbi th\u1eadt d\u1ec5 ch\u1ecbu; nh\u01b0ng k\u1ebb l\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft; m\u00e0 n\u1ebfu bi\u1ebft, b\u1eb1ng c\u00e1ch nghe \u0111\u1ed3n hay nh\u1edd tr\u00ed nh\u1edb, y c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tin v\u00e0o \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c; \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do v\u00ec sao nh\u1eefng suy t\u00ednh hoan l\u1ea1c lu\u00f4n l\u1eeba ph\u1ec9nh ta, v\u00e0 con bu\u1ed3n ch\u00e1n s\u1ebd k\u00e9o \u0111\u1ebfn. Khi m\u1ed9t con v\u1eadt \u0111ang suy t\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u00e2m ra bu\u1ed3n ch\u00e1n, th\u00ec con t\u1ee9c gi\u1eadn c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n bao xa. Con bu\u1ed3n ch\u00e1n c\u1ee7a k\u1ebb n\u00f4ng n\u00f4, v\u1edbi t\u00f4i, lu\u00f4n lu\u00f4n \u00edt cay nghi\u1ec7t h\u01a1n con bu\u1ed3n ch\u00e1n c\u1ee7a k\u1ebb ch\u1ee7 n\u00f4; b\u1edfi, d\u00f9 cho h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u00f3 \u0111\u01a1n \u0111i\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u \u0111i n\u1eefa, n\u00f3 v\u1eabn c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0 s\u00e1ng t\u1ea1o m\u1ed9t ch\u00fat; trong khi nh\u1eefng k\u1ebb nh\u1eadn hoan l\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecdn s\u1eb5n th\u00ec c\u1ed1 h\u1eefu l\u00e0 \u0111\u1ed9c \u00e1c h\u01a1n. Do \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u cai qu\u1ea3n b\u1eb1ng t\u00ednh kh\u00ed v\u00e0 n\u1ed7i bu\u1ed3n, c\u00f2n s\u1ef1 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb vi\u1ec7c anh ta c\u1ea3m th\u1ea5y h\u00e0i l\u00f2ng nhi\u1ec1u h\u01a1n l\u00e0 c\u00e1i anh ta mu\u1ed1n. V\u00e0 anh ta l\u00e0m ra v\u1ebb \u0111\u1ed9c \u00e1c. 24 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t 1922 https:\/\/thuviensach.vn","45.\tK\u1ebb\t\u00edch\tk\u1ef7 Nh\u01b0 Auguste Comte[64] \u0111\u00e3 l\u01b0u \u00fd, m\u1ed9t trong nh\u1eefng sai l\u1ea7m c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 d\u1ea1y ch\u00fang ta r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi \u00edch k\u1ef7 v\u00f4 ph\u01b0\u01a1ng c\u1ee9u ch\u1eefa, tr\u1eeb khi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea7n th\u00e1nh c\u1ee9u r\u1ed7i. \u00dd ngh\u0129 n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9c m\u1ecdi th\u1ee9, k\u1ec3 c\u1ea3 s\u1ef1 c\u1ed1ng hi\u1ebfn[65], \u0111\u1ebfn m\u1ee9c m\u00e0, trong s\u1ed1 nh\u1eefng \u00fd ngh\u0129 b\u00ecnh d\u00e2n nh\u1ea5t, c\u0169ng nh\u01b0 trong nh\u1eefng tinh th\u1ea7n t\u1ef1 do nh\u1ea5t, ta s\u1ebd nh\u1eadn th\u1ea5y m\u1ed9t \u00fd ki\u1ebfn l\u1ea1 l\u00f9ng cho r\u1eb1ng k\u1ebb t\u1eadn hi\u1ebfn v\u1eabn c\u00f2n \u0111i t\u00ecm cho m\u00ecnh s\u1ef1 sung s\u01b0\u1edbng. \u201cK\u1ebb th\u00ec th\u00edch chi\u1ebfn tranh, k\u1ebb th\u00ec \u0111\u00f2i c\u00f4ng b\u1eb1ng, c\u00f2n t\u00f4i th\u00ec th\u00edch r\u01b0\u1ee3u.\u201d Ch\u00ednh k\u1ebb v\u00f4 th\u1ea7n c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc, cu\u1ed9c n\u1ed5i d\u1eady \u0111\u00e1p tr\u1ea3 s\u1ef1 s\u1ec9 nh\u1ee5c, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u c\u00f9ng m\u1ed9t giu\u1ed9c v\u1edbi nhau m\u00e0 th\u00f4i. Trong th\u1ef1c t\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1eafc ph\u1ea3i th\u1ea5y r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i chung th\u00edch h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng h\u01a1n l\u00e0 kho\u00e1i l\u1ea1c, nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y \u1edf c\u00e1c tr\u00f2 ch\u01a1i c\u1ee7a thanh ni\u00ean. M\u1ed9t tr\u1eadn b\u00f3ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c ngo\u00e0i x\u00f4 \u0111\u1ea9y, \u0111\u1ea5m \u0111\u00e1, v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng v\u1ebft th\u00e2m t\u00edm v\u00e0 b\u00f4ng b\u0103ng qu\u1ea5n \u0111\u1ea7y tr\u00ean c\u01a1 th\u1ec3? Nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111em l\u1ea1i s\u1ef1 khao kh\u00e1t ch\u00e1y b\u1ecfng; t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o k\u00fd \u1ee9c; ch\u1ec9 ngh\u0129 t\u1edbi chuy\u1ec7n \u0111\u00f3 th\u00f4i ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 c\u1ea3m th\u1ea5y x\u00fac \u0111\u1ed9ng, ch\u00e2n r\u1ee5c r\u1ecbch nh\u01b0 mu\u1ed1n ch\u1ea1y. V\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta y\u00eau s\u1ef1 h\u00e0o hi\u1ec7p, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 xem th\u01b0\u1eddng nh\u1eefng c\u00fa \u0111\u1ea5m \u0111\u00e1, \u0111au \u0111\u1edbn v\u00e0 m\u1ec7t m\u1ecfi. Ch\u00fang ta ch\u1eafc c\u0169ng n\u00ean n\u00f3i t\u1edbi chi\u1ebfn tranh, m\u1ed9t tr\u00f2 ch\u01a1i \u0111\u00e1ng ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 m\u00e0 trong \u0111\u00f3 ta th\u1ea5y l\u00f2ng h\u00e0o hi\u1ec7p nhi\u1ec1u h\u01a1n l\u00e0 s\u1ef1 t\u00e0n b\u1ea1o, b\u1edfi c\u00e1i th\u1eadt s\u1ef1 t\u1ec7 h\u1ea1i trong chi\u1ebfn tranh, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 n\u00f4 l\u1ec7 chu\u1ea9n b\u1ecb cho chi\u1ebfn tranh v\u00e0 s\u1ef1 n\u00f4 l\u1ec7 sau khi chi\u1ebfn tranh k\u1ebft th\u00fac. N\u00f3i cho c\u00f9ng, s\u1ef1 h\u1ed7n lo\u1ea1n c\u1ee7a chi\u1ebfn tranh n\u1eb1m \u1edf ch\u1ed7 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t nh\u1ea5t th\u00ec b\u1ecb gi\u1ebft, c\u00f2n nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4n kh\u00e9o t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eddi c\u01a1 n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00f4ng l\u00fd. Nh\u01b0ng ph\u00e1n \u0111o\u00e1n b\u1ea3n n\u0103ng l\u1ea1c l\u1ed1i t\u1ea1i \u0111\u00e2y v\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t t\u00ednh nh\u01b0 D\u00e9roul\u00e8de[66] th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n kho\u00e1i b\u1ecb m\u1eafc l\u1eeba n\u1eefa. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 r\u1ea5t \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 ngh\u0129 t\u1edbi. Ng\u01b0\u1eddi \u00edch k\u1ef7 th\u01b0\u1eddng ch\u1ebf gi\u1ec5u m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 \u00edch, v\u00ec anh ta mu\u1ed1n c\u1ea3m kh\u00e1i ph\u1ea3i nh\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1eddng cho c\u00e2n nh\u1eafc gi\u1eefa th\u1ecfa m\u00e3n v\u00e0 kh\u1ed5 \u0111au. \u201cC\u00e1c ng\u01b0\u01a1i th\u1eadt l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb d\u1ea1i kh\u1edd, h\u1ee1i nh\u1eefng k\u1ebb \u1ef5\u00eau th\u00edch vinh quang, h\u01a1n n\u1eefa l\u1ea1i l\u00e0 vinh quang c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c!\u201d V\u00e0 Pascal, thi\u00ean t\u00e0i thi\u00ean ch\u00faa gi\u00e1o, \u0111\u00e3 vi\u1ebft l\u1eddi n\u00e0y, m\u1ed9t l\u1eddi ch\u1ec9 c\u00f3 v\u1ebb s\u00e2u s\u1eafc b\u1ec1 ngo\u00e0i: \u201cCh\u00fang ta vui v\u1ebb ch\u1ecbu \u0111\u00e1nh m\u1ea5t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, mi\u1ec5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u1ea5y.\u201d \u0110\u00f3 c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 gi\u1ec5u c\u1ee3t k\u1ebb \u0111i s\u0103n t\u1ed1n qu\u00e1 nhi\u1ec1u c\u00f4ng s\u1ee9c \u0111\u1ec3 b\u1eaft cho b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t con th\u1ecf, trong khi anh ta ch\u1eb3ng th\u00edch th\u00fa g\u00ec n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta \u0111em cho anh con th\u1ecf \u0111\u00f3. \u0110\u1ecbnh ki\u1ebfn th\u1ea7n h\u1ecdc ph\u1ea3i \u0111\u1ee7 m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c h\u1ecd th\u00edch h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng h\u01a1n l\u00e0 kho\u00e1i l\u1ea1c, th\u00edch h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng quy c\u1ee7 v\u00e0 c\u00f3 k\u1ef7 lu\u1eadt h\u01a1n m\u1ecdi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng kh\u00e1c, v\u00e0 th\u00edch h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u00ec c\u00f4ng l\u00fd h\u01a1n t\u1ea5t c\u1ea3. T\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1edbi n\u1ea3y sinh m\u1ed9t kho\u00e1i c\u1ea3m l\u1edbn lao, h\u1eb3n l\u00e0 th\u1ebf; nh\u01b0ng s\u1ebd l\u00e0 sai l\u1ea7m n\u1ebfu tin r\u1eb1ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ea7n \u0111\u1ebfn kho\u00e1i c\u1ea3m; b\u1edfi kho\u00e1i c\u1ea3m \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh c\u00f9ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Nh\u1eefng kho\u00e1i c\u1ea3m c\u1ee7a m\u00ea say l\u00e0m qu\u00ean \u0111i s\u1ef1 say m\u00ea kho\u00e1i c\u1ea3m. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 t\u1ed1 ch\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi con c\u1ee7a \u0111\u1ea5t th\u1ecbt, c\u1ee7a v\u1ecb th\u1ea7n bi\u1ebft luy\u1ec7n ch\u00f3 v\u00e0 luy\u1ec7n ng\u1ef1a. Ng\u01b0\u1eddi \u00edch k\u1ef7, ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00edch do \u0111\u00e1nh gi\u00e1 sai l\u1ea7m. Anh ta ch\u1ec9 mu\u1ed1n \u0111\u1ed9ng tay v\u00e0o n\u1ebfu th\u1ea5y m\u00ecnh s\u1ebd \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t kho\u00e1i c\u1ea3m n\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u01b0ng trong ph\u00e9p t\u00ednh n\u00e0y, nh\u1eefng kho\u00e1i c\u1ea3m \u0111\u00edch th\u1ef1c lu\u00f4n lu\u00f4n b\u1ecb l\u00e3ng qu\u00ean, b\u1edfi nh\u1eefng kho\u00e1i c\u1ea3m \u0111\u00edch th\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft lu\u00f4n mu\u1ed1n kh\u1ed5 \u0111au; \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao, trong nh\u1eefng t\u00ednh to\u00e1n th\u1eadn tr\u1ecdng, \u0111\u1edbn \u0111au lu\u00f4n gi\u00e0nh chi\u1ebfn th\u1eafng, n\u1ed7i s\u1ee3 m\u1ea1nh h\u01a1n ni\u1ec1m hy v\u1ecdng v\u00e0 r\u1ed1t cu\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi \u00edch k\u1ef7 coi b\u1ec7nh ho\u1ea1n, tu\u1ed5i gi\u00e0, c\u00e1i ch\u1ebft l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi. V\u00e0 n\u1ed7i tuy\u1ec7t v\u1ecdng c\u1ee7a anh ta cho t\u00f4i th\u1ea5y r\u1eb1ng anh ta \u0111\u00e3 hi\u1ec3u sai v\u1ec1 ch\u00ednh con ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh. 5 th\u00e1ng hai 1913 https:\/\/thuviensach.vn","46.\tNh\u00e0\tvua\tc\u1ea3m\tth\u1ea5y\tbu\u1ed3n S\u1ebd t\u1ed1t th\u00f4i n\u1ebfu ta s\u1ed1ng kh\u1ed5 m\u1ed9t ch\u00fat v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111i theo m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng qu\u00e1 b\u1eb1ng ph\u1eb3ng. T\u00f4i th\u1ea5y \u00e1i ng\u1ea1i cho nh\u1eefng \u00f4ng vua kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 l\u00e0m ngo\u00e0i vi\u1ec7c n\u1eb1m \u0111\u00f3 m\u00e0 \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n, v\u00e0 cho nh\u1eefng v\u1ecb th\u1ea7n, n\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 c\u00f3 th\u1ea7n th\u00e1nh, ch\u1eafc h\u1ecd \u0111\u1ec1u kh\u00e1 tr\u1ea7m c\u1ea3m. Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i, h\u1ed3i tr\u01b0\u1edbc h\u1ecd mang h\u00ecnh h\u00e0i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi du h\u00e0nh v\u00e0 \u0111i kh\u1ea5t th\u1ef1c, ch\u1eafc ch\u1eafn h\u1ecd th\u1ea5y m\u1ed9t ch\u00fat h\u1ea1nh ph\u00fac khi c\u1ea3m th\u1ea5y \u0111\u00f3i, kh\u00e1t v\u00e0 \u0111am m\u00ea t\u00ecnh \u00e1i. Ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u, ngay khi ch\u1edbm ngh\u0129 \u0111\u1ebfn quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a m\u00ecnh, h\u1ecd \u0111\u00e3 t\u1ef1 nh\u1ee7 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 tr\u00f2 v\u1edb v\u1ea9n, v\u00e0 r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 tri\u1ec7t ti\u00eau nh\u1eefng ham mu\u1ed1n c\u1ee7a m\u00ecnh n\u1ebfu mu\u1ed1n, b\u1eb1ng c\u00e1ch lo\u1ea1i b\u1ecf th\u1eddi gian v\u00e0 kho\u1ea3ng c\u00e1ch. X\u00e9t cho c\u00f9ng l\u00e0 h\u1ecd bu\u1ed3n ch\u00e1n; ch\u1eafc h\u1ecd \u0111\u00e3 treo c\u1ed5 t\u1ef1 t\u1eed ho\u1eb7c ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i t\u1eeb d\u1ea1o \u1ea5y; ho\u1eb7c h\u1ecd ng\u1ee7 nh\u01b0 c\u00f4 c\u00f4ng ch\u00faa ng\u1ee7 trong r\u1eebng. H\u1ea1nh ph\u00fac ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn t\u1eeb m\u1ed9t n\u1ed7i lo \u00e2u n\u00e0o \u0111\u00f3, m\u1ed9t ni\u1ec1m \u0111am m\u00ea n\u00e0o \u0111\u00f3, m\u1ed9t n\u1ed7i \u0111au n\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0m cho ta c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111u\u1ecdc ch\u00ednh m\u00ecnh. C\u0169ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng th\u00f4i khi ng\u01b0\u1eddi ta h\u1ea1nh ph\u00fac nh\u1edd \u1ea3o t\u01b0\u1edfng h\u01a1n l\u00e0 nh\u1edd nh\u1eefng t\u00e0i s\u1ea3n c\u00f3 th\u1eadt. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u00e0 do, khi ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t \u0111\u1eb9p th\u1eadt s\u1ef1 trong tay, ng\u01b0\u1eddi ta tin r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u00e3 xong v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta ng\u1ed3i xu\u1ed1ng thay v\u00ec ch\u1ea1y ti\u1ebfp. C\u00f3 hai lo\u1ea1i t\u00e0i s\u1ea3n: lo\u1ea1i \u0111\u1ec3 cho ng\u01b0\u1eddi ta ng\u1ed3i bu\u1ed3n b\u00e3; v\u00e0 lo\u1ea1i l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta h\u00e0i l\u00f2ng ch\u00ednh l\u00e0 lo\u1ea1i mu\u1ed1n c\u00f3 th\u00eam nhi\u1ec1u d\u1ef1 \u00e1n v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c m\u1edbi; nh\u01b0 v\u1edbi m\u1ed9t anh n\u00f4ng d\u00e2n, t\u00e0i s\u1ea3n \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng anh ta \u0111ang th\u00e8m mu\u1ed1n v\u00e0 l\u00e0 c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng m\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng anh ta s\u1ebd l\u00e0m ch\u1ee7; b\u1edfi ch\u00ednh s\u1ee9c m\u1ea1nh l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta vui, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh ngh\u1ec9 ng\u01a1i, m\u00e0 l\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111ang ho\u1ea1t t\u00e1c. K\u1ebb kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec th\u00ec ch\u1eb3ng y\u00eau c\u00e1i g\u00ec h\u1ebft. Ch\u00fang ta h\u00e3y mang \u0111\u1ebfn cho anh ta nh\u1eefng b\u1eefa \u0103n h\u1ea1nh ph\u00fac \u0111\u00e3 ho\u00e0n b\u1ecb, anh ta s\u1ebd quay m\u1eb7t \u0111i nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh. V\u1ea3 ch\u0103ng, ai m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00edch ch\u01a1i nh\u1ea1c h\u01a1n l\u00e0 nghe nh\u1ea1c? C\u00e1i kh\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau th\u00edch. V\u1eady n\u00ean, c\u1ee9 m\u1ed7i khi c\u00f3 m\u1ed9t ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0m ta s\u00f4i m\u00e1u, n\u00f3ng gan. C\u00f2n ai th\u00e8m v\u00f2ng nguy\u1ec7t qu\u1ebf n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3 qu\u00e1 d\u1ec5 d\u00e0ng? Ch\u1eafc kh\u00f4ng c\u00f3 ai. C\u00f2n ai mu\u1ed1n ch\u01a1i b\u00e0i b\u1ea1c \u0111\u1ecf \u0111en n\u1ebfu kh\u00f4ng bao gi\u1edd ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi r\u1ee7i ro, th\u1ea5t b\u1ea1i? \u0110\u00e2y, m\u1ed9t \u00f4ng vua gi\u00e0 ch\u01a1i v\u1edbi l\u0169 n\u1ecbnh th\u1ea7n; h\u1ec5 \u00f4ng ta thua, \u00f4ng ta n\u1ed5i \u0111\u00f3a, v\u00e0 l\u0169 n\u1ecbnh th\u1ea7n \u0111\u1ec1u bi\u1ebft nh\u01b0 v\u1eady; t\u1eeb l\u00fac l\u0169 n\u1ecbnh th\u1ea7n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1ch ch\u01a1i, \u00f4ng ta kh\u00f4ng bao gi\u1edd thua n\u1eefa. L\u00fac \u0111\u00f3 h\u00e3y xem \u00f4ng ta \u0111\u00e2m ch\u00e1n tr\u00f2 b\u00e0i b\u1ea1c nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. \u00d4ng ta \u0111\u1ee9ng d\u1eady, leo l\u00ean ng\u1ef1a; \u00f4ng ta \u0111i s\u0103n; nh\u01b0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111i s\u0103n c\u1ee7a nh\u00e0 vua, l\u0169 th\u00fa s\u0103n qu\u1ea5n ngay d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n \u00f4ng ta; con ho\u1eb5ng con h\u01b0\u01a1u c\u0169ng tr\u1edf th\u00e0nh k\u1ebb n\u1ecbnh th\u1ea7n. T\u00f4i t\u1eebng bi\u1ebft nhi\u1ec1u \u00f4ng vua l\u1eafm. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng \u00f4ng vua b\u00e9, tr\u1ecb v\u00ec nh\u1eefng v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c b\u00e9; nh\u1eefng \u00f4ng vua trong gia \u0111\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau th\u01b0\u01a1ng l\u1eafm, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ecdt ng\u00e0o x\u01b0ng t\u1ee5ng l\u1eafm, \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4ng chi\u1ec1u l\u1eafm, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c v\u1ee5 k\u1ef9 \u0111\u1ebfn t\u1eebng c\u1ecdng l\u00f4ng ch\u00e2n. H\u1ecd ch\u1eb3ng c\u00f2n th\u1eddi gian m\u00e0 \u01b0\u1edbc v\u1ecdng n\u1eefa. \u0110\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f4i m\u1eaft ch\u0103m ch\u00fa \u0111\u1ecdc t\u1eebng \u00fd ngh\u0129 c\u1ee7a h\u1ecd. V\u1eady m\u00e0 \u00f4 k\u00eca, nh\u1eefng v\u1ecb ch\u00faa b\u00e9 nh\u1ecf n\u00e0y v\u1eabn mu\u1ed1n ph\u00f3ng l\u01b0\u1ee1i ki\u1ebfm s\u00e9t \u0111i[67]; h\u1ecd t\u1ef1 t\u1ea1o ra nh\u1eefng ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i v\u1eadt; h\u1ecd b\u1ecba ra nh\u1eefng \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n th\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, thay \u0111\u1ed5i nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u1eddi th\u00e1ng Gi\u00eang[68], mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n b\u1eb1ng m\u1ecdi gi\u00e1, v\u00e0 r\u01a1i t\u1eeb tr\u1ea1ng th\u00e1i bu\u1ed3n ch\u00e1n t\u1edbi ch\u1ed7 ng\u00f4ng cu\u1ed3ng. C\u1ea7u cho nh\u1eefng v\u1ecb th\u1ea7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ebft v\u00ec bu\u1ed3n ch\u00e1n, \u0111\u1eebng cho b\u1ea1n cai qu\u1ea3n m\u1ed9t ho\u00e0ng t\u1ed9c ch\u00e1n ph\u00e8o n\u00e0o, c\u1ea7u cho h\u1ecd s\u1ebd \u0111\u1ea9y b\u1ea1n tr\u00e8o \u0111\u00e8o l\u1ed9i su\u1ed1i, c\u1ea7u cho h\u1ecd t\u1eb7ng b\u1ea1n nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh nh\u01b0 ki\u1ec3u con l\u1eeba lo\u1ea1i t\u1ed1t v\u00f9ng Andalousie[69], v\u1edbi \u0111\u00f4i m\u1eaft s\u00e2u nh\u01b0 hai c\u00e1i gi\u1ebfng, tr\u00e1n nh\u01b0 c\u00e1i \u0111e, v\u00e0 \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t d\u1eebng b\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 v\u00ec nh\u00ecn th\u1ea5y b\u00f3ng \u0111\u00f4i tai c\u1ee7a n\u00f3 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. 22 th\u00e1ng m\u1ed9t 1908 https:\/\/thuviensach.vn","47.\tAristote L\u00e0m vi\u1ec7c, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng, m\u1edbi l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ec5 ch\u1ecbu. Nh\u01b0ng v\u00ec k\u1eb9o c\u00f3 th\u1ec3 mang \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ni\u1ec1m s\u1ea3ng kho\u00e1i nho nh\u1ecf m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 vi\u1ec7c ng\u1eadm cho tan d\u1ea7n, kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u00e0m g\u00ec kh\u00e1c, n\u00ean nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n nh\u1ea5m nh\u00e1p ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac theo c\u00e1ch n\u00e0y, v\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 nh\u1ea7m. Ng\u01b0\u1eddi ta \u00edt khi th\u1ea5y s\u1ea3ng kho\u00e1i v\u1edbi \u00e2m nh\u1ea1c n\u1ebfu h\u1ecd ch\u1ec9 d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf vi\u1ec7c nghe m\u00e0 kh\u00f4ng h\u00e1t l\u00ean, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0m m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi n\u00f3i r\u1eb1ng anh ta h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 \u00e2m nh\u1ea1c b\u1eb1ng c\u1ed5 h\u1ecdng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1eb1ng \u0111\u00f4i tai. Ngay c\u1ea3 ni\u1ec1m s\u1ea3ng kho\u00e1i t\u1eeb nh\u1eefng b\u1ee9c h\u1ecda \u0111\u1eb9p c\u0169ng l\u00e0 ni\u1ec1m s\u1ea3ng kho\u00e1i c\u1ee7a vi\u1ec7c ngh\u1ec9 ng\u01a1i, v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u1ee7 s\u1ee9c th\u1ecfa m\u00e3n n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng ch\u00ednh tay v\u1ebd ngu\u1ec7ch ngo\u1ea1c, ho\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111i s\u01b0u t\u1ea7m; kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 chinh ph\u1ee5c. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111i xem k\u1ecbch v\u00e0 bu\u1ed3n ch\u00e1n h\u01a1n m\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi ta mu\u1ed1n th\u1ed5 l\u1ed9; c\u1ea7n ph\u1ea3i s\u00e1ng t\u1ea1o, ho\u1eb7c \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3ng vai, \u0111\u00f3 v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 s\u00e1ng t\u1ea1o. Ai c\u0169ng nh\u1edb nh\u1eefng h\u00e0i k\u1ecbch v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, n\u01a1i nh\u1eefng di\u1ec5n vi\u00ean c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1ecfa m\u00e3n ho\u00e0n to\u00e0n. T\u00f4i c\u00f2n nh\u1edb nh\u1eefng tu\u1ea7n l\u1ec5 h\u1ea1nh ph\u00fac \u0111\u00f3 khi t\u00f4i ch\u1ec9 ngh\u0129 t\u1edbi m\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch r\u1ed1i; nh\u01b0ng ph\u1ea3i n\u00f3i r\u1eb1ng k\u1ebb cho vay n\u1eb7ng l\u00e3i, anh qu\u00e2n nh\u00e2n, c\u00f4 g\u00e1i nh\u1eb9 d\u1ea1 v\u00e0 b\u00e0 gi\u00e0, t\u00f4i \u0111\u00e3 g\u1ecdt \u0111\u1ebdo n\u00ean h\u1ecd t\u1eeb ch\u1ed7 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec, b\u1eb1ng ch\u00ednh con dao c\u1ee7a m\u00ecnh; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u1eb7c \u0111\u1ed3 cho h\u1ecd; t\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec t\u1eeb ph\u00eda kh\u00e1n gi\u1ea3; chuy\u1ec7n b\u00ecnh ph\u1ea9m \u0111\u1ec3 m\u1eb7c h\u1ecd, \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 ni\u1ec1m vui nho nh\u1ecf, nh\u01b0ng c\u0169ng l\u00e0 ni\u1ec1m vui v\u00ec m\u1ed9t ch\u00fat s\u00e1ng t\u1ea1o m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 l\u00e0m. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01a1i b\u00e0i th\u01b0\u1eddng li\u00ean t\u1ee5c s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh chu\u1ed7i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc c\u1edd. \u0110\u1eebng h\u1ecfi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u01a1i b\u00e0i l\u00e0 anh ta c\u00f3 th\u00edch ch\u01a1i b\u00e0i hay kh\u00f4ng. Ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u00f4ng c\u00f2n bu\u1ed3n ch\u00e1n ngay khi ng\u01b0\u1eddi ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u bi\u1ebft ch\u01a1i; nh\u01b0ng c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ecdc ch\u01a1i \u0111\u00e3. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u00fang v\u1edbi m\u1ecdi th\u1ee9; ph\u1ea3i h\u1ecdc c\u00e1ch s\u1ed1ng h\u1ea1nh ph\u00fac. Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ea1nh ph\u00fac lu\u00f4n ch\u1ea1y tr\u1ed1n ch\u00fang ta. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u00fang v\u1edbi nh\u1eefng ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng, v\u00ec ch\u1eb3ng c\u00f3 h\u1ea1nh ph\u00fac n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng h\u1ebft. Nh\u01b0ng h\u1ea1nh ph\u00fac m\u00e0 ch\u00fang ta t\u1ef1 t\u1ea1o ra th\u00ec kh\u00f4ng l\u00e0m ch\u00fang ta th\u1ea5t v\u1ecdng. \u0110\u00f3 l\u00e0 chuy\u1ec7n h\u1ecdc, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng h\u1ecdc. C\u00e0ng bi\u1ebft nhi\u1ec1u th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta c\u00e0ng c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecdc nhi\u1ec1u. T\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u00f3 c\u00e1i kho\u00e1i c\u1ea3m tr\u1edf th\u00e0nh nh\u00e0 th\u00f4ng th\u00e1i, m\u1ed9t th\u1ee9 kho\u00e1i c\u1ea3m ch\u1eb3ng c\u00f3 \u0111i\u1ec3m d\u1eebng, m\u00e0 c\u00f2n t\u0103ng l\u00ean m\u1ed7i ng\u00e0y. C\u00e1i kho\u00e1i c\u1ea3m tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1ea1c s\u0129 c\u0169ng v\u1eady. V\u00e0 Aristote \u0111\u00e3 n\u00f3i ra \u0111i\u1ec1u kinh ng\u1ea1c n\u00e0y, r\u1eb1ng nh\u1ea1c s\u0129 th\u1ef1c th\u1ee5 l\u00e0 k\u1ebb th\u1ecfa m\u00e3n v\u1edbi \u00e2m nh\u1ea1c, v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb gia th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb gia c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1ecfa m\u00e3n v\u1edbi ch\u00ednh tr\u1ecb. \u201cNh\u1eefng kho\u00e1i c\u1ea3m\u201d, \u00f4ng n\u00f3i, \u201cl\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a s\u1ee9c m\u1ea1nh.\u201d L\u1eddi n\u00f3i n\u00e0y vang v\u1ecdng l\u1ea1i v\u1edbi s\u1ef1 ho\u00e0n h\u1ea3o c\u1ee7a ng\u00f4n t\u1eeb, s\u1ef1 ho\u00e0n h\u1ea3o \u0111\u00e3 mang ch\u00fang ta v\u01b0\u1ee3t kh\u1ecfi h\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee9ng nh\u1eafc; v\u00e0 n\u1ebfu ch\u00fang ta mu\u1ed1n hi\u1ec3u k\u1ebb thi\u00ean t\u00e0i xu\u1ea5t ch\u00fang n\u00e0y, k\u1ebb nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb ch\u1ed1i b\u1ecf nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u00e0nh n\u00e0y, ch\u00fang ta ph\u1ea3i nh\u00ecn ngay t\u1ea1i \u0111\u00e2y. D\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a ti\u1ebfn b\u1ed9 th\u1ef1c s\u1ef1 trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng l\u00e0 ni\u1ec1m kho\u00e1i c\u1ea3m m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ebft nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f3. Do \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y r\u1eb1ng lao \u0111\u1ed9ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb duy nh\u1ea5t, v\u00e0 ch\u1ec9 nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u1ee7. T\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i t\u1edbi lao \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 do, c\u00e1i v\u1eeba l\u00e0 h\u1ec7 qu\u1ea3 c\u1ee7a s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u1eeba l\u00e0 ng\u1ecdn ngu\u1ed3n c\u1ee7a s\u1ee9c m\u1ea1nh. M\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, \u0111\u1eebng ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng m\u00e0 h\u00e3y h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Ai c\u0169ng t\u1eebng th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 x\u00e2y m\u1ea3i mi\u1ebft d\u1ef1ng n\u00ean m\u1ed9t c\u0103n nh\u00e0 nh\u1ecf. Ph\u1ea3i xem c\u00e1ch h\u1ecd l\u1ef1a t\u1eebng vi\u00ean \u0111\u00e1. Ni\u1ec1m vui th\u00fa n\u00e0y c\u00f3 \u1edf m\u1ecdi ngh\u1ec1, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng nh\u00e2n lu\u00f4n s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 h\u1ecdc h\u1ecfi. Th\u1ebf nh\u01b0ng, c\u00e1i ho\u00e0n h\u1ea3o mang t\u00ednh m\u00e1y m\u00f3c kh\u00f4ng ch\u1ec9 mang l\u1ea1i n\u1ed7i bu\u1ed3n ch\u00e1n, m\u00e0 c\u00f2n mang l\u1ea1i c\u1ea3 m\u1ed9t \u0111\u1ed1ng b\u1ed9n b\u1ec1 khi ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng nh\u00e2n kh\u00f4ng h\u00f2a m\u00ecnh v\u00e0o c\u00f4ng vi\u1ec7c, v\u00e0 lu\u00f4n lu\u00f4n b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111i b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ea1i, kh\u00f4ng s\u1edf h\u1eefu nh\u1eefng g\u00ec anh ta \u0111\u00e3 l\u00e0m, th\u1eadm ch\u00ed kh\u00f4ng d\u00f9ng n\u00f3 \u0111\u1ec3 m\u00e0 h\u1ecdc h\u1ecfi n\u1eefa. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c li\u1ec1n m\u1ea1ch, vi\u1ec7c n\u00e0y d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c kh\u00e1c, l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 t\u1ea1o n\u00ean ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac cho ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n, t\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i t\u1edbi ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n t\u1ef1 do v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ch\u1ee7. Xua nay ai ai c\u0169ng um s\u00f9m ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac v\u1ed1n t\u1ed1n qu\u00e1 nhi\u1ec1u c\u00f4ng s\u1ee9c n\u00e0y, v\u00e0 c\u0169ng ch\u1ec9 v\u00ec c\u00e1i \u00fd t\u01b0\u1edfng tai h\u1ea1i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadn h\u01b0\u1edfng ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng. B\u1edfi v\u00ec, m\u1ec7t nh\u1ecdc l\u00e0 t\u1ed1t, nh\u01b0 Diog\u00e8ne h\u00ecnh nh\u01b0 t\u1eebng n\u00f3i, nh\u01b0ng \u0111\u1ea7u \u00f3c kh\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00f2ng ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ef1 m\u00e2u thu\u1eabn n\u00e0y. N\u00f3 s\u1ebd ph\u1ea3i v\u01b0\u1ee3t qua s\u1ef1 m\u00e2u thu\u1eabn n\u00e0y v\u00e0 ph\u1ea3i, th\u00eam m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, t\u00ecm ra s\u1ef1 h\u1ee9ng kh\u1edfi khi t\u01b0 duy v\u1ec1 ch\u00ednh n\u1ed7i c\u1ef1c nh\u1ecdc \u0111\u00f3. 15 th\u00e1ng ch\u00edn 1924 https:\/\/thuviensach.vn","48.\tNh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi\tn\u00f4ng\td\u00e2n\th\u1ea1nh\tph\u00fac Lao \u0111\u1ed9ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t nh\u1ea5t v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u1ec7 nh\u1ea5t; t\u1ed1t nh\u1ea5t n\u1ebfu n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do, t\u1ec7 nh\u1ea5t n\u1ebfu ph\u1ea3i l\u00e0m n\u00f4 l\u1ec7. T\u00f4i g\u1ecdi m\u1ed9t lao \u0111\u1ed9ng l\u00e0 t\u1ef1 do theo ngh\u0129a \u0111en n\u1ebfu n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh b\u1edfi ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng, theo ch\u00ednh s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u00e0 kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a anh ta, nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 m\u1ed9c \u0111\u00f3ng m\u1ed9t c\u00e1nh c\u1eeda. Nh\u01b0ng s\u1ebd c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t n\u1ebfu \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1nh c\u1eeda m\u00e0 anh ta l\u00e0m cho ch\u00ednh anh ta s\u1eed d\u1ee5ng, b\u1edfi v\u1ec1 sau, \u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m; anh ta s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc g\u1ed7 ra sao qua th\u1eed th\u00e1ch, anh ta s\u1ebd th\u00edch th\u00fa khi th\u1ea5y m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng n\u1ee9t m\u00e0 anh ta \u0111\u00e3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc. Kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00ean c\u00e1i ch\u1ee9c n\u0103ng tr\u00ed tu\u1ec7 n\u00e0y, c\u00e1i s\u1ebd t\u1ea1o ra nh\u1eefng \u0111am m\u00ea n\u1ebfu n\u00f3 kh\u00f4ng l\u00e0m ra c\u00e1nh c\u1eeda. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd h\u1ea1nh ph\u00fac khi anh ta \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadn m\u1eaft ki\u1ec3m l\u1ea1i nh\u1eefng d\u1ea5u v\u1ebft c\u1ee7a c\u00f4ng vi\u1ec7c m\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e0m v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c v\u1edbi ch\u00fang, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y n\u00e0o kh\u00e1c ngo\u00e0i ch\u00ednh m\u00f3n \u0111\u1ed3, v\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp thu. C\u00f2n t\u1ed1t h\u01a1n n\u1eefa n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00f3ng m\u1ed9t con t\u00e0u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd \u0111i tr\u00ean \u0111\u00f3; c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 ghi nh\u1eadn \u1edf m\u1ed7i thanh s\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3ng, v\u00e0 nh\u1eefng ch\u0103m ch\u00fat t\u1ec9 m\u1ec9 nh\u1ea5t s\u1ebd l\u1ed9 ra. Th\u1ec9nh tho\u1ea3ng ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng nh\u00e2n t\u1eebng b\u01b0\u1edbc m\u1ed9t t\u1ef1 x\u00e2y nh\u00e0 cho m\u00ecnh \u1edf ngo\u1ea1i \u00f4, t\u1eeb nh\u1eefng v\u1eadt li\u1ec7u m\u00e0 h\u1ecd ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c theo \u00fd th\u00edch c\u1ee7a m\u00ecnh; m\u1ed9t cung \u0111i\u1ec7n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 mang l\u1ea1i h\u1ea1nh ph\u00fac nh\u01b0 v\u1eady; tuy nhi\u00ean c\u00e1i h\u1ea1nh ph\u00fac th\u1eadt s\u1ef1 c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1eed l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ra l\u1ec7nh cho ng\u01b0\u1eddi ta x\u00e2y theo \u00fd m\u00ecnh; nh\u01b0ng h\u1ea1nh ph\u00fac h\u01a1n h\u1ebft l\u00e0 nh\u1eefng ai \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3m nh\u1eadn d\u1ea5u v\u1ebft t\u1eebng nh\u00e1t b\u00faa c\u1ee7a m\u00ecnh tr\u00ean ch\u00ednh then c\u1eeda nh\u00e0 m\u00ecnh. V\u1eady l\u00e0, ch\u00ednh c\u01a1n c\u1ef1c nh\u1ecdc l\u00fac \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0m n\u00ean kho\u00e1i c\u1ea3m; v\u00e0 ai c\u0169ng y\u00eau th\u00edch m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f3 kh\u0103n, trong \u0111\u00f3 anh ta \u0111\u01b0\u1ee3c tho\u00e0i m\u00e1i s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 nh\u1ea7m l\u1eabn, h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c nh\u1eb9 nh\u00e0ng tu\u00e2n theo c\u00e1c m\u1ec7nh l\u1ec7nh. C\u00f4ng vi\u1ec7c t\u1ec7 h\u1ea1i nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1ecb \u00f4ng ch\u1ee7 \u0111\u1ebfn g\u00e2y r\u1eafc r\u1ed1i hay l\u00e0m gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n. Sinh linh b\u1ea5t h\u1ea1nh nh\u1ea5t tr\u00ean \u0111\u1eddi l\u00e0 sinh linh b\u1ecb sai v\u1eb7t, khi n\u00f3 \u0111ang m\u00e0i dao m\u00e0 b\u1eaft n\u00f3 \u0111i lau nh\u00e0; nh\u01b0ng nh\u1eefng sinh linh m\u1ea1nh m\u1ebd nh\u1ea5t trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 s\u1ebd gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u1ef1 ch\u1ee7 trong c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 t\u1ef1 t\u1ea1o ra h\u1ea1nh ph\u00fac cho m\u00ecnh. L\u00e0m n\u00f4ng, do \u0111\u00f3, l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c d\u1ec5 ch\u1ecbu nh\u1ea5t, m\u1ed9t khi ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e0y c\u1ea5y tr\u00ean ch\u00ednh c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a m\u00ecnh. M\u1ed9ng t\u01b0\u1edfng \u0111i t\u1eeb c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn k\u1ebft qu\u1ea3, t\u1eeb c\u00f4ng vi\u1ec7c m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u cho \u0111\u1ebfn c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111ang ti\u1ebfp di\u1ec5n; l\u1ee3i t\u1ee9c kh\u00f4ng h\u1ec1 hi\u1ec3n hi\u1ec7n, c\u0169ng nh\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3m nh\u1eadn nh\u01b0 ch\u00ednh m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t \u0111ang ng\u00e0y m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4 \u0111i\u1ec3m b\u1edfi d\u1ea5u \u1ea5n con ng\u01b0\u1eddi. K\u00e9o xe thong th\u1ea3 qua con \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 m\u00ecnh \u0111\u00e3 r\u1ea3i s\u1ecfi l\u00e0 m\u1ed9t ni\u1ec1m kho\u00e1i c\u1ea3m l\u1edbn lao. V\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf qua bao nhi\u00eau l\u00e0 l\u1ee3i t\u1ee9c n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c lao \u0111\u1ed9ng tr\u00ean c\u00f9ng m\u1ed9t s\u01b0\u1eddn \u0111\u1ed3i. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao n\u00f4ng n\u00f4 g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi m\u1ed9t m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t th\u00ec \u00edt b\u1ecb n\u00f4 l\u1ec7 h\u01a1n nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00e1c. Ph\u1eadn t\u00f4i t\u1edb c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c khi k\u1ebb t\u00f4i t\u1edb c\u00f3 quy\u1ec1n trong ch\u00ednh c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 c\u00f3 c\u00f4ng vi\u1ec7c \u1ed5n \u0111\u1ecbnh. N\u1ebfu tu\u00e2n theo nh\u1eefng lu\u1eadt n\u00e0y th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 s\u1ebd d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c v\u1ee5 t\u1ed1t v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n s\u1ed1ng nh\u1edd v\u00e0o s\u1ee9c lao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a k\u1ebb kh\u00e1c. Ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u \u00f4ng ch\u1ee7 s\u1ebd \u0111\u00e2m bu\u1ed3n ch\u00e1n, t\u1eeb \u0111\u00f3 sinh ra c\u1edd b\u1ea1c v\u00e0 nh\u1eefng c\u00f4 h\u00e1t \u1ea3 \u0111\u00e0o. C\u01a1n bu\u1ed3n ch\u00e1n v\u00e0 nh\u1eefng c\u01a1n \u0111i\u00ean c\u1ee7a n\u00f3 lu\u00f4n l\u00e0 l\u00fd do khi\u1ebfn cho tr\u1eadt t\u1ef1 x\u00e3 h\u1ed9i b\u1ecb x\u00e1o tr\u1ed9n. Con ng\u01b0\u1eddi ng\u00e0y nay kh\u00f4ng kh\u00e1c m\u1ea5y so v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Goth, ng\u01b0\u1eddi Franc, ng\u01b0\u1eddi Alaman[70], v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u00e1m c\u01b0\u1edbp \u0111\u00e1ng s\u1ee3 kh\u00e1c. \u0110i\u1ec3m gi\u1ed1ng nhau l\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng h\u1ec1 bu\u1ed3n ch\u00e1n. H\u1ecd kh\u00f4ng bu\u1ed3n ch\u00e1n n\u1ebfu h\u1ecd c\u1ee9 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1eeb s\u00e1ng \u0111\u1ebfn t\u1ed1i theo \u0111\u00fang \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a h\u1ecd. Do \u0111\u00f3, vi\u1ec7c n\u00f4ng n\u1eb7ng nh\u1ecdc s\u1ebd bi\u1ebfn nh\u1eefng b\u1ee9c x\u00fac c\u1ee7a k\u1ebb bu\u1ed3n r\u1ea7u th\u00e0nh nh\u1eefng c\u1eed \u0111\u1ed9ng m\u00e1y m\u00f3c. Nh\u01b0ng ph\u1ea3i th\u1eeba nh\u1eadn r\u1eb1ng c\u00f4ng nghi\u1ec7p ch\u1ebf t\u1ea1o h\u00e0ng lo\u1ea1t kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i kh\u1ea3 n\u0103ng \u1ea5y. Ph\u1ea3i n\u1ed1i k\u1ebft n\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 c\u00f4ng nghi\u1ec7p nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ta cho c\u00e2y nho leo l\u00ean c\u00e2y du. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c x\u00ed nghi\u1ec7p \u0111\u1ec1u s\u1ebd n\u1eb1m \u1edf mi\u1ec1n qu\u00ea; m\u1ed7i c\u00f4ng nh\u00e2n c\u1ee7a nh\u00e0 m\u00e1y s\u1ebd s\u1edf h\u1eefu m\u1ed9t t\u00e0i s\u1ea3n d\u01b0\u1edbi \u00e1nh m\u1eb7t tr\u1eddi v\u00e0 t\u1ef1 m\u00ecnh c\u00e0y c\u1ea5y. C\u00e1i x\u1ee9 s\u1edf Salente[71] m\u1edbi n\u00e0y s\u1ebd c\u00e2n b\u1eb1ng tinh th\u1ea7n ch\u1ed9n r\u1ed9n b\u1eb1ng tinh th\u1ea7n \u0111i\u1ec1m t\u0129nh. Ch\u1eb3ng l\u1ebd ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ea5y m\u1ed9t th\u1eed nghi\u1ec7m c\u1ee7a d\u1ea1ng m\u00f4 h\u00ecnh n\u00e0y trong khu v\u01b0\u1eddn nh\u1ecf b\u00e9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 b\u1ebb ghi h\u1ecfa xa, n\u01a1i hoa tr\u1ed5 d\u1ecdc b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng s\u1eaft, c\u1ee9ng c\u1ecfi nh\u01b0 nh\u1eefng t\u00fam c\u1ecf m\u1ecdc chen gi\u1eefa nh\u1eefng vi\u00ean \u0111\u00e1 l\u00e1t \u0111\u01b0\u1eddng hay sao? 28 th\u00e1ng t\u00e1m 1922 https:\/\/thuviensach.vn","49.\tC\u00e1c\tlo\u1ea1i\tc\u00f4ng\tvi\u1ec7c Trong t\u1eadp Souvenirs de la maison des morts (t\u1ea1m d\u1ecbch l\u00e0 K\u00fd \u1ee9c v\u1ec1 ng\u00f4i nh\u00e0 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u1ebft), Dostoyevsky cho ch\u00fang ta chi\u00eam ng\u01b0\u1ee1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 kh\u1ed5 sai m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c gi\u1ea3 sang tr\u1ecdng, c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u00e3 b\u1ecb lo\u1ea1i b\u1ecf; v\u00e0 d\u00f9 cho v\u1eabn c\u00f2n nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c gi\u1ea3 theo nh\u01b0 c\u1ea7u, c\u00e1i c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f4i khi v\u1eabn xu\u1ea5t hi\u1ec7n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 kh\u1ed5 sai b\u1ecb b\u1eaft ph\u1ea3i lao \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 th\u01b0\u1eddng lao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00e1 l\u00e0 v\u00f4 \u00edch; ch\u1eb3ng h\u1ea1n, h\u1ecd ph\u00e1 m\u1ed9t chi\u1ebfc t\u00e0u c\u0169 \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u1ee7i, trong m\u1ed9t x\u1ee9 s\u1edf m\u00e0 g\u1ed7 ch\u1eb3ng \u0111\u00e1ng gi\u00e1 m\u1ed9t xu. H\u1ecd bi\u1ebft r\u00f5 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, do \u0111\u00f3 ch\u1eebng n\u00e0o m\u00e0 h\u1ecd c\u00f2n l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1eeb s\u00e1ng \u0111\u1ebfn t\u1ed1i, kh\u00f4ng ch\u00fat hy v\u1ecdng, th\u00ec h\u1ecd c\u00f2n l\u01b0\u1eddi, bu\u1ed3n ch\u00e1n v\u00e0 v\u1ee5ng v\u1ec1. Nh\u01b0ng n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta giao cho h\u1ecd m\u1ed9t nhi\u1ec7m v\u1ee5 trong ng\u00e0y, m\u1ed9t nhi\u1ec7m v\u1ee5 n\u1eb7ng n\u1ec1 v\u00e0 kh\u00f3 kh\u0103n, ngay l\u1eadp t\u1ee9c h\u1ecd s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean kh\u00e9o l\u00e9o, tinh th\u00f4ng v\u00e0 vui v\u1ebb. N\u1ebfu \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c th\u1ef1c s\u1ef1 h\u1eefu \u00edch, nh\u01b0 d\u1ecdn tuy\u1ebft ch\u1eb3ng h\u1ea1n, th\u00ec h\u1ecd l\u1ea1i c\u00e0ng vui v\u1ebb h\u01a1n n\u1eefa. Nh\u01b0ng b\u1ea1n ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc nh\u1eefng trang s\u00e1ch kinh ng\u1ea1c \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 xem nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n m\u00f4 t\u1ea3 ch\u00ednh x\u00e1c m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00ecnh lu\u1eadn g\u00ec th\u00eam. Qua \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y r\u1eb1ng l\u00e0m m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c h\u1eefu \u00edch, ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n n\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t ni\u1ec1m kho\u00e1i c\u1ea3m r\u1ed3i, ni\u1ec1m kho\u00e1i c\u1ea3m r\u00fat ra t\u1eeb ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n n\u00f3 ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u00f9 nh\u1eefng l\u1ee3i t\u1ee9c. V\u00ed d\u1ee5, h\u1ecd ph\u1ea5n kh\u1edfi khi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee5 th\u1ec3, \u0111\u1ec3 sau \u0111\u00f3 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u1ec9 ng\u01a1i; \u00fd t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd c\u00f3 th\u00eam m\u1ed9t n\u1eeda gi\u1edd ngh\u1ec9 v\u00e0o cu\u1ed1i ng\u00e0y khi\u1ebfn h\u1ecd ph\u1ea5n ch\u1ea5n l\u00e0m vi\u1ec7c v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng \u00fd l\u00e0m th\u1eadt nhanh; nh\u01b0ng m\u1ed9t khi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra, ch\u00ednh v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u00f3 l\u00e0m h\u1ecd h\u00e0i l\u00f2ng; v\u00e0 c\u00e1i kho\u00e1i c\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng t\u1ea1o, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, \u0111\u01b0\u1ee3c mong mu\u1ed1n v\u00e0 sau \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan tr\u1ecdng h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u so v\u1edbi c\u00e1i kho\u00e1i c\u1ea3m c\u1ee7a n\u1eeda gi\u1edd h\u1ecd h\u1ee9a s\u1ebd t\u1ef1 th\u01b0\u1edfng cho m\u00ecnh, c\u00e1i cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 n\u1eeda gi\u1edd \u1edf trong t\u00f9. V\u00e0 t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh dung ra r\u1eb1ng, n\u1ebfu n\u1eeda gi\u1edd \u0111\u00f3 c\u00f3 t\u1ea1m ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i n\u1eefa th\u00ec c\u0169ng ch\u1ec9 nh\u1edd v\u00e0o nh\u1eefng k\u1ec9 ni\u1ec7m n\u00f3ng h\u1ed5i v\u1ec1 c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ea7y h\u01b0ng ph\u1ea5n ban n\u00e3y. C\u00e1i kho\u00e1i c\u1ea3m l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ch\u1eafc ch\u1eafn n\u1eb1m trong m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f3 kh\u0103n v\u1edbi s\u1ef1 h\u1ee3p t\u00e1c t\u1ef1 nguy\u1ec7n, gi\u1ed1ng nh\u01b0 ta th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y trong nh\u1eefng tr\u00f2 ch\u01a1i. C\u00f3 nh\u1eefng nh\u00e0 gi\u00e1o h\u1eb3n s\u1ebd l\u00e0m cho tr\u1ebb con l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c c\u1ea3 \u0111\u1eddi, \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00ec h\u1ecd mu\u1ed1n ch\u00fang l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng ph\u1ea3i b\u1eadn r\u1ed9n; \u0111\u1ee9a tr\u1ebb nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd quen l\u00e0m vi\u1ec7c l\u1ec1 m\u1ec1, ngh\u0129a l\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c k\u00e9m, d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t d\u1ea1ng m\u1ec7t m\u1ecfi n\u1eb7ng n\u1ec1, ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed9n v\u00e0o trong c\u00f4ng vi\u1ec7c; trong khi n\u1ebfu ch\u00fang ta t\u00e1ch lao \u0111\u1ed9ng v\u00e0 m\u1ec7t m\u1ecfi ra kh\u1ecfi nhau, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u s\u1ebd d\u1ec5 ch\u1ecbu. Nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c u\u1ec3 o\u1ea3i gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng cu\u1ed9c b\u00e1ch b\u1ed9 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u1ea7m ch\u1eadm \u0111\u1ec3 b\u01b0\u1edbc \u0111i v\u00e0 h\u00edt th\u1edf kh\u00f4ng kh\u00ed. Ng\u01b0\u1eddi ta m\u1ec7t m\u1ecfi su\u1ed1t cu\u1ed9c d\u1ea1o b\u1ed9 \u0111\u00f3; nh\u01b0ng ch\u1eb3ng c\u00f2n m\u1ec7t n\u1eefa khi v\u1ec1 \u0111\u1ebfn nh\u00e0. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, trong c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc nh\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea1i c\u1ea3m th\u1ea5y kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00e0 nh\u1eb9 nh\u00e0ng; sau \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadn h\u01b0\u1edfng s\u1ef1 ngh\u1ec9 ng\u01a1i ho\u00e0n to\u00e0n v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 m\u1ed9t gi\u1ea5c ng\u1ee7 ngon. 6 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t 1911 https:\/\/thuviensach.vn","50.\tC\u00f4ng\tvi\u1ec7c M\u1ed9t vi\u1ec7c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u00f3i l\u00ean nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u h\u01a1n so v\u1edbi \u0111\u1ed9ng c\u01a1. C\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng c\u01a1 th\u00fac \u0111\u1ea9y ta h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng c\u01a1 kh\u00e1 m\u1ea1nh m\u1ebd; d\u00f9 v\u1eady, ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5 ch\u00fang v\u00e0 xoay \u0111i xoay l\u1ea1i v\u1edbi nh\u1eefng toan t\u00ednh su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00e0 v\u1eabn kh\u00f4ng h\u1ee3p t\u00e1c. Nh\u01b0ng trong s\u1ef1 h\u1ee3p t\u00e1c \u0111ang ti\u1ebfn tri\u1ec3n, ta nh\u1edb t\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng; v\u00e0 vi\u00ean g\u1ea1ch \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nung, trong m\u1ecdi vi\u1ec7c, l\u00e0 l\u00fd do \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ta ti\u1ebfp t\u1ee5c x\u00e2y d\u1ef1ng. Do \u0111\u00f3 th\u1eadt h\u1ea1nh ph\u00fac cho nh\u1eefng ai nh\u00ecn th\u1ea5y trong nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0y h\u00f4m qua d\u1ea5u hi\u1ec7u \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh. Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi lu\u00f4n nh\u1eafm t\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, nh\u01b0ng t\u00f4i l\u1ea1i th\u1ea5y h\u1ecd t\u1ecf ra l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c ngay tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t k\u1ebft c\u1ee5c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p. Tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 l\u00e0m cho h\u1ecd th\u00edch th\u00fa v\u1edbi m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m c\u00f2n ch\u01b0a ra \u0111\u1eddi. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao c\u00f3 v\u00f4 s\u1ed1 vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft ch\u00fang ta, ch\u00fang ta cho l\u00e0 t\u1ed1t, nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng b\u1eaft tay v\u00e0o l\u00e0m. Tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng l\u1eeba ch\u00fang ta theo nhi\u1ec1u c\u00e1ch, nh\u01b0ng ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 v\u00ec ch\u00fang ta tin r\u1eb1ng n\u00f3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng b\u00e1o hi\u1ec7u b\u1eb1ng s\u1ef1 ch\u1ed9n r\u1ed9n hi\u1ec7n th\u1eddi, c\u00e1i m\u00e0 ch\u00fang ta c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng s\u1ef1 ch\u1ed9n r\u1ed9n v\u00f4 \u00edch n\u00e0y t\u1ef1 n\u00f3 s\u1ebd k\u1ebft th\u00fac, s\u1ef1 ch\u1ed9n r\u1ed9n lu\u00f4n n\u1eb1m \u1edf hi\u1ec7n t\u1ea1i trong khi d\u1ef1 \u00e1n lu\u00f4n n\u1eb1m \u1edf t\u01b0\u01a1ng lai. V\u00ec th\u1ebf k\u1ebb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng n\u00f3i: \u201cT\u00f4i s\u1ebd l\u00e0m\u201d; trong khi ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i n\u00f3i: \u201cT\u00f4i l\u00e0m\u201d; b\u1edfi v\u00ec h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng thai ngh\u00e9n t\u01b0\u01a1ng lai. T\u01b0\u01a1ng lai kh\u00f4ng d\u1ef1 b\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u0169ng nh\u01b0 \u1edf trong c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c; b\u1edfi v\u00ec c\u00e1i t\u01b0\u01a1ng lai m\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c s\u1ebd mang \u0111\u1ebfn cho ta kh\u00f4ng bao gi\u1edd gi\u1ed1ng c\u00e1i t\u01b0\u01a1ng lai m\u00e0 ta \u0111\u00e3 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn, n\u00f3 lu\u00f4n t\u01b0\u01a1i \u0111\u1eb9p h\u01a1n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ai tin v\u00e0o \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. Nh\u1eefng k\u1ebb m\u01a1 m\u1ed9ng h\u00e3o s\u1ebd l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i r\u1eb1ng d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1eb9p h\u01a1n t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nhi\u1ec1u. Tuy nhi\u00ean h\u00e3y nh\u00ecn nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi b\u1eadn r\u1ed9n v\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac, t\u1ea5t c\u1ea3 b\u1ecdn h\u1ecd ch\u1ea1y theo m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 kh\u1edfi c\u00f4ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u1eeda ti\u1ec7m \u0103n n\u00ean l\u00e0m ra, ho\u1eb7c l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp tem. M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0o l\u00e0 ph\u00f9 phi\u1ebfm khi n\u00f3 \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n. T\u00f4i th\u1ea5y t\u1ea5t c\u1ea3 b\u1ecdn h\u1ecd \u0111\u1ec1u ch\u00e1n m\u1ed9ng t\u01b0\u1edfng v\u00e0 ham nh\u1eefng vi\u00ean g\u1ea1ch m\u00ecnh \u0111\u00e3 nung. M\u1ed9t t\u1ea5m v\u1ea3i th\u00eau \u1edf nh\u1eefng m\u0169i kim \u0111\u1ea7u ti\u00ean kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta th\u00edch th\u00fa, nh\u01b0ng c\u00e0ng th\u00eau th\u00ec n\u00f3 c\u00e0ng k\u00edch th\u00edch c\u00e1i ham mu\u1ed1n c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1edbi s\u1ee9c m\u1ea1nh ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao l\u00f2ng tin l\u00e0 c\u00e1i \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u0111\u1ea7u ti\u00ean, v\u00e0 k\u1ef3 v\u1ecdng ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn sau \u0111\u00f3, b\u1edfi v\u00ec, c\u1ea7n ph\u1ea3i b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb ch\u1ed7 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat k\u1ef3 v\u1ecdng n\u00e0o, r\u1ed3i k\u1ef3 v\u1ecdng m\u1edbi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd c\u00f4ng vi\u1ec7c ti\u1ebfn tri\u1ec3n v\u00e0 ti\u1ebfn b\u1ed9. Nh\u1eefng d\u1ef1 \u00e1n th\u1ef1c th\u1ee5 ch\u1ec9 m\u1ecdc l\u00ean t\u1eeb c\u00f4ng vi\u1ec7c. T\u00f4i kh\u00f4ng tin r\u1eb1ng Michel-Ange b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1ebd v\u00ec \u00f4ng ta c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng khu\u00f4n m\u1eb7t \u1ea5y trong \u0111\u1ea7u, b\u1edfi khi c\u1ea7n, \u00f4ng ta ch\u1ec9 n\u00f3i m\u1ea5y l\u1eddi sau \u0111\u00e2y: \u201cNh\u01b0ng \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ngh\u1ec1 c\u1ee7a t\u00f4i.\u201d Ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u l\u00e0 \u00f4ng ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1ebd, v\u00e0 khi \u0111\u00f3 nh\u1eefng khu\u00f4n m\u1eb7t m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u hi\u1ec7n ra. V\u1ebd, nh\u01b0 t\u00f4i ngh\u0129, l\u00e0 kh\u00e1m ph\u00e1 ra nh\u1eefng g\u00ec m\u00ecnh \u0111ang l\u00e0m. Ng\u01b0\u1eddi ta hay n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ea1nh ph\u00fac ch\u1ea1y tr\u1ed1n ch\u00fang ta nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1i b\u00f3ng, v\u00e0 \u0111\u00fang l\u00e0 ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 tu\u1ecfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea1nh ph\u00fac. H\u1ea1nh ph\u00fac khi l\u00e0m ra m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng, v\u00e0 c\u00f3 mu\u1ed1n t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u00f3 kh\u00f4ng bao gi\u1edd ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t, ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o h\u00ecnh dung ra n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n bi\u1ebft r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 n\u00e0o l\u00e0 hay h\u01a1n c\u00e1c ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 kh\u00e1c, t\u00f4i th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n mu\u1ed1n b\u1ed5 sung th\u00eam, t\u00f4i n\u00f3i r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1ea3nh gi\u00e1c v\u1edbi nh\u1eefng ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 hay, c\u1ea7n t\u1edbi g\u1ea7n n\u00f3 v\u00e0 \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi n\u00f3, \u0111\u1ec3 thu nh\u1ecf c\u00e1i b\u00f3ng ma c\u1ee7a n\u00f3, t\u1ee9c l\u00e0, \u0111\u1eb7t k\u1ef3 v\u1ecdng xu\u1ed1ng v\u00e0 n\u00e2ng l\u00f2ng tin l\u00ean. Ph\u00e1 b\u1ecf, \u0111\u1ec3 m\u00e0 l\u00e0m l\u1ea1i. V\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t l\u1ea1 k\u1ef3 gi\u1eefa ti\u1ec3u thuy\u1ebft v\u00e0 cu\u1ed9c phi\u00eau l\u01b0u trong \u0111\u1eddi th\u1ef1c m\u00e0 n\u00f3 d\u1ef1a v\u00e0o. H\u1ee1i c\u00e1c h\u1ecda s\u0129, \u0111\u1eebng m\u1ea5t th\u1eddi gian ng\u1eafm nh\u00ecn n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi m\u1eabu n\u1eefa. 26 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t 1922 https:\/\/thuviensach.vn","51.\tNh\u00ecn\tra\txa V\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi u s\u1ea7u, t\u00f4i ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ec3 n\u00f3i: \u201cH\u00e3y nh\u00ecn ra xa.\u201d G\u1ea7n nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u1ee7 \u00ea n\u00e0o c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc qu\u00e1 nhi\u1ec1u. M\u1eaft ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi kho\u1ea3ng c\u00e1ch n\u00e0y, ch\u1ec9 khi nh\u00ecn v\u00e0o m\u1ed9t kho\u1ea3ng kh\u00f4ng r\u1ed9ng l\u1edbn, m\u1eaft m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i. Khi ng\u1eafm sao hay nh\u00ecn ra \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00e2n tr\u1eddi ngo\u00e0i bi\u1ec3n, m\u1eaft ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 gi\u00e3n, v\u00e0 khi m\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 gi\u00e3n th\u00ec \u0111\u1ea7u \u00f3c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do, b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n s\u1ebd ch\u1eafc ch\u1eafn h\u01a1n, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c bu\u00f4ng l\u1ecfng v\u00e0 du\u1ed7i ra t\u1eeb t\u1eeb cho \u0111\u1ebfn t\u1eadn l\u1ee5c ph\u1ee7 ng\u0169 t\u1ea1ng. Nh\u01b0ng \u0111\u1eebng c\u1ed1 du\u1ed7i ra b\u1eb1ng \u00fd ch\u00ed, c\u00e1i \u00fd ch\u00ed n\u00f3 \u0111\u00e8 l\u00ean b\u1ea1n v\u00e0 l\u00e0m m\u1ecdi th\u1ee9 h\u1ed7n lo\u1ea1n l\u00ean v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 b\u00f3p ngh\u1eb9t c\u1ed5 b\u1ea1n. \u0110\u1eebng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n b\u1ea1n, m\u00e0 h\u00e3y nh\u00ecn ra xa. U s\u1ea7u l\u00e0 m\u1ed9t c\u0103n b\u1ec7nh, ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u00fang. B\u00e1c s\u0129 th\u1ec9nh tho\u1ea3ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c nguy\u00ean nh\u00e2n v\u00e0 cho thu\u1ed1c. Nh\u01b0ng ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c n\u00e0y l\u1ea1i b\u1eaft ta quan t\u00e2m t\u1edbi c\u01a1 th\u1ec3, v\u00e0 lo l\u1eafng vi\u1ec7c m\u00ecnh ph\u1ea3i ch\u1ea5p h\u00e0nh m\u1ed9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0103n ki\u00eang s\u1ebd l\u00e0m h\u1ecfng hi\u1ec7u \u1ee9ng c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao v\u1ecb b\u00e1c s\u0129, n\u1ebfu \u00f4ng \u1ea5y kh\u00f4n ngoan ra, s\u1ebd g\u1eedi b\u1ea1n \u0111\u1ebfn g\u1eb7p m\u1ed9t tri\u1ebft gia. Nh\u01b0ng khi b\u1ea1n \u0111\u1ebfn g\u1eb7p tri\u1ebft gia, b\u1ea1n s\u1ebd th\u1ea5y g\u00ec? B\u1ea1n s\u1ebd th\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1eb1m tr\u00ean gi\u01b0\u1eddng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, c\u00f3 t\u01b0 duy c\u1eadn th\u1ecb, t\u00f3m l\u1ea1i l\u00e0, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n u s\u1ea7u h\u01a1n c\u1ea3 b\u1ea1n. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ea7n m\u1edf tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc th\u00f4ng th\u00e1i gi\u1ed1ng nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng y. H\u1ecdc th\u00f4ng th\u00e1i b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o? B\u1eb1ng khoa h\u1ecdc th\u1ef1c s\u1ef1, t\u1ee9c l\u00e0 b\u1eb1ng s\u1ef1 chi\u00eam nghi\u1ec7m m\u1ecdi v\u1eadt, v\u00e0 b\u1eb1ng thi ca r\u1ed9ng l\u1edbn nh\u01b0 th\u1ebf gi\u1edbi. B\u1edfi nguy\u00ean l\u00fd ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 ngh\u1ec9 ng\u01a1i khi \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn v\u1ec1 ch\u00e2n tr\u1eddi r\u1ed9ng l\u1edbn, con m\u1eaft d\u1ea1y cho ch\u00fang ta m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt to l\u1edbn. T\u01b0 duy ph\u1ea3i gi\u1ea3i ph\u00f3ng cho c\u01a1 th\u1ec3 v\u00e0 tr\u1ea3 n\u00f3 v\u1ec1 cho V\u0169 Tr\u1ee5, n\u01a1i m\u1edbi \u0111\u00edch th\u1ef1c l\u00e0 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta. C\u00f3 m\u1ed9t m\u1ed1i li\u00ean quan s\u00e2u s\u1eafc gi\u1eefa s\u1ed1 ph\u1eadn con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ee9c n\u0103ng trong c\u01a1 th\u1ec3 ch\u00fang ta. Con v\u1eadt, khi nh\u1eefng th\u1ee9 xung quanh \u0111\u1ec3 cho n\u00f3 y\u00ean, s\u1ebd n\u1eb1m l\u0103n ra v\u00e0 ng\u1ee7; con ng\u01b0\u1eddi th\u00ec suy ngh\u0129, v\u00e0 n\u1ebfu \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t suy ngh\u0129 c\u1ee7a con v\u1eadt th\u00ec qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 b\u1ea5t h\u1ea1nh cho anh ta. Nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 anh ta l\u00e0m cho n\u1ed7i kh\u1ed5 v\u00e0 nh\u01b0 c\u1ea7u c\u1ee7a m\u00ecnh t\u0103ng l\u00ean g\u1ea5p \u0111\u00f4i, nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 anh ta t\u1ef1 l\u00e0m m\u00ecnh m\u1ec7t m\u1ecfi b\u1eb1ng s\u1ee3 h\u00e3i v\u00e0 \u1ea3o v\u1ecdng, nh\u1eefng c\u00e1i khi\u1ebfn c\u01a1 th\u1ec3 anh ta c\u0103ng th\u1eb3ng, k\u00edch \u0111\u1ed9ng, nh\u1eefng c\u00e1i b\u1eaft anh ta lao m\u00ecnh theo nhi\u1ec1u th\u1ee9, t\u1ef1 ki\u1ec1m t\u1ecfa m\u00ecnh b\u1edfi tr\u00f2 \u0111\u00f9a c\u1ee7a tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng, lu\u00f4n lu\u00f4n nghi ho\u1eb7c, lu\u00f4n lu\u00f4n d\u00e8 ch\u1eebng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 m\u1ecdi th\u1ee9 xung quanh. V\u00e0 khi anh ta mu\u1ed1n t\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t cho m\u00ecnh, anh ta li\u1ec1n \u0111\u1eafm m\u00ecnh v\u00e0o trong nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch, c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee9 v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u00f3ng, qu\u00e1 g\u1ea7n m\u1eaft, qu\u00e1 g\u1ea7n nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a anh ta. T\u01b0 duy bi\u1ebfn m\u00ecnh th\u00e0nh nh\u00e0 t\u00f9 m\u00e0 c\u01a1 th\u1ec3 ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng, b\u1edfi n\u00f3i r\u1eb1ng t\u01b0 duy \u0111ang thu h\u1eb9p l\u1ea1i hay n\u00f3i r\u1eb1ng c\u01a1 th\u1ec3 \u0111ang ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u00ednh n\u00f3, th\u00ec c\u1ea3 hai \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nhi\u1ec1u tham v\u1ecdng s\u1eeda \u0111i s\u1eeda l\u1ea1i h\u00e0ng ngh\u00ecn l\u1ea7n b\u00e0i di\u1ec5n thuy\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0111ang y\u00eau s\u1eeda \u0111i s\u1eeda l\u1ea1i l\u1eddi th\u1ec1 nguy\u1ec7n. T\u01b0 duy ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c du ngo\u1ea1n v\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eam nghi\u1ec7m, nh\u01b0 th\u1ebf c\u01a1 th\u1ec3 c\u1ee7a ta m\u1edbi c\u1ea3m th\u1ea5y d\u1ec5 ch\u1ecbu. Khoa h\u1ecdc d\u1eabn ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n l\u00e0 khoa h\u1ecdc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham v\u1ecdng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u00e1c l\u00e1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ed9i v\u00e3; v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n l\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u01b0a ch\u00fang ta ra kh\u1ecfi nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch v\u00e0 mang t\u1ea7m nh\u00ecn c\u1ee7a ch\u00fang ta t\u1edbi nh\u1eefng ch\u00e2n tr\u1eddi xa. T\u1ee9c l\u00e0, khoa h\u1ecdc ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ea7m nh\u00ecn v\u00e0 ph\u1ea3i l\u00e0 du ngo\u1ea1n. M\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3, qua nh\u1eefng \u0111\u1eb7c t\u00ednh th\u1eadt m\u00e0 b\u1ea1n kh\u00e1m ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u1ebd d\u1eabn b\u1ea1n t\u1edbi m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3 kh\u00e1c r\u1ed3i t\u1edbi h\u00e0ng ngh\u00ecn v\u1eadt th\u1ec3 kh\u00e1c, r\u1ed3i v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc xo\u00e1y c\u1ee7a con s\u00f4ng s\u1ebd mang t\u01b0 duy c\u1ee7a b\u1ea1n t\u1edbi nh\u1eefng c\u01a1n gi\u00f3, nh\u1eefng \u0111\u00e1m m\u00e2y, \u0111\u1ebfn t\u1eadn c\u00e1c tinh h\u00e0. Hi\u1ec3u th\u1eadt s\u1ef1 kh\u00f4ng bao gi\u1edd ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec nh\u1ecf b\u00e9 g\u1ea7n m\u1eaft ta, b\u1edfi v\u00ec hi\u1ec3u ch\u00ednh l\u00e0 hi\u1ec3u xem c\u00e1i nh\u1ecf b\u00e9 \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi c\u00e1i to\u00e0n th\u1ec3 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec t\u1ed3n t\u1ea1i do ch\u00ednh n\u00f3, v\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady c\u00e1i chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng \u0111\u00fang \u0111\u1eafn s\u1ebd ph\u1ea3i \u0111\u1ea9y ch\u00fang ta ra xa kh\u1ecfi b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh, c\u00e1i v\u1eeba t\u1ed1t cho tinh th\u1ea7n c\u0169ng v\u1eeba t\u1ed1t cho m\u1eaft. Qua \u0111\u00f3 t\u01b0 duy c\u1ee7a b\u1ea1n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i trong v\u0169 tr\u1ee5, ch\u1ed7 v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ecba h\u1ea1t c\u1ee7a n\u00f3, s\u1ebd h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi cu\u1ed9c s\u1ed1ng trong c\u01a1 th\u1ec3 b\u1ea1n, c\u00e1i cu\u1ed9c s\u1ed1ng li\u00ean \u0111\u1edbi v\u1edbi m\u1ecdi th\u1ee9. Khi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi theo \u0111\u1ea1o thi\u00ean ch\u00faa n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cb\u1ea7u tr\u1eddi l\u00e0 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a con\u201d, anh ta kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u00ecnh \u0111\u00e3 n\u00f3i \u0111\u00fang th\u1ebf n\u00e0o. H\u00e3y nh\u00ecn ra xa. 15 th\u00e1ng n\u0103m 1911 https:\/\/thuviensach.vn","52.\tDu\th\u00e0nh Trong \u0111\u1ee3t ngh\u1ec9 n\u00e0y, \u0111\u00e2u \u0111\u00e2u c\u0169ng \u0111\u1ea7y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea1y t\u1eeb th\u1eafng c\u1ea3nh n\u00e0y sang th\u1eafng c\u1ea3nh kh\u00e1c, t\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 v\u1edbi ham mu\u1ed1n xem \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u th\u1ee9 nh\u1ea5t trong m\u1ed9t kho\u1ea3ng th\u1eddi gian ng\u1eafn nh\u1ea5t. N\u1ebfu ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 thu\u1eadt l\u1ea1i th\u00ec qu\u1ea3 l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec t\u1ed1t h\u01a1n, b\u1edfi t\u1ed1t nh\u1ea5t l\u00e0 n\u00ean c\u00f3 th\u1eadt nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba danh \u0111\u1ec3 m\u00e0 nh\u1eafc, \u0111\u1ec3 m\u00e0 l\u1ea5p \u0111\u1ea7y th\u1eddi gian. Nh\u01b0ng n\u1ebfu l\u00e0 \u0111\u1ec3 cho h\u1ecd, v\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1eadt s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1eafm c\u1ea3nh, th\u00ec t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u n\u1ed5i. Khi ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eeba ch\u1ea1y v\u1eeba ng\u1eafm c\u1ea3nh, t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u t\u1eeba t\u1ef1a nh\u01b0 nhau. Th\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng l\u00e0 th\u00e1c n\u01b0\u1edbc. V\u1eady l\u00e0 v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ba ch\u00e2n b\u1ed1n c\u1eb3ng ch\u1ea1y v\u00f2ng quanh th\u1ebf gi\u1edbi, k\u00fd \u1ee9c v\u00e0o cu\u1ed1i k\u1ef3 du ngo\u1ea1n v\u1eabn kh\u00f4ng h\u1ec1 gi\u00e0u c\u00f3 h\u01a1n l\u00fac m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u. K\u00fd \u1ee9c v\u1ec1 th\u1eafng c\u1ea3nh c\u00f3 phong ph\u00fa hay kh\u00f4ng l\u00e0 \u1edf nh\u1eefng chi ti\u1ebft. Ng\u1eafm nh\u00ecn, \u0111\u00f3 l\u00e0 xem l\u01b0\u1edbt qua nh\u1eefng chi ti\u1ebft, d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf m\u1ed7i chi ti\u1ebft m\u1ed9t ch\u00fat, v\u00e0 r\u1ed3i, n\u1eafm b\u1eaft c\u00e1i t\u1ed5ng th\u1ec3 m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00fa ch\u1edbp m\u1eaft. T\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft li\u1ec7u c\u00f3 ph\u1ea3i v\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 th\u1eadt nhanh hay kh\u00f4ng, \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u1ea1y qua c\u1ea3nh kh\u00e1c, r\u1ed3i l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u ng\u1eafm. V\u1edbi t\u00f4i th\u00ec t\u00f4i kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u1eadt h\u1ea1nh ph\u00fac cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng \u1edf Rouen m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa m\u1eaft nh\u00ecn m\u1ed9t th\u1ee9 \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadn h\u01b0\u1edfng Saint- Ouen[72] ch\u1eb3ng h\u1ea1n, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t h\u1ecda ph\u1ea9m treo trong nh\u00e0. Trong khi n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta v\u00e0o b\u1ea3o t\u00e0ng m\u1ed9t l\u1ea7n duy nh\u1ea5t, hay \u0111\u1ebfn m\u1ed9t \u0111\u1ecba danh du l\u1ecbch, th\u00ec g\u1ea7n nh\u01b0 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c nh\u1eefng k\u00fd \u1ee9c s\u1ebd nh\u00f2e \u0111i \u0111\u1ec3 cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t t\u1ea5m h\u00ecnh xam x\u00e1m kh\u00f4ng s\u1eafc n\u00e9t. V\u1edbi gu c\u1ee7a t\u00f4i th\u00ec du h\u00e0nh l\u00e0 ch\u1ec9 \u0111i m\u1ed9t hai m\u00e9t m\u1ed9t l\u1ea7n, d\u1eebng l\u1ea1i, r\u1ed3i nh\u00ecn l\u1ea1i c\u0169ng nh\u1eefng c\u1ea3nh \u0111\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa theo m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh kh\u00e1c. Th\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1eddng, ng\u1ed3i xu\u1ed1ng, l\u1ec7ch qua ph\u1ea3i hay qua tr\u00e1i m\u1ed9t ch\u00fat l\u00e0 m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i, v\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady t\u1ed1t h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111i h\u00e0ng tr\u0103m c\u00e2y s\u1ed1. N\u1ebfu \u0111i t\u1eeb th\u00e1c n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u0111\u1ebfn th\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c, t\u00f4i s\u1ebd lu\u00f4n th\u1ea5y c\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1c n\u01b0\u1edbc. Nh\u01b0ng n\u1ebfu t\u00f4i \u0111i t\u1eeb m\u1ecfm n\u00fai n\u00e0y qua m\u1ecfm n\u00fai kh\u00e1c, c\u0169ng c\u00e1i th\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 s\u1ebd bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1i kh\u00e1c sau m\u1ed7i b\u01b0\u1edbc t\u00f4i \u0111i. V\u00e0 n\u1ebfu t\u00f4i quay l\u1ea1i ng\u1eafm m\u1ed9t th\u1ee9 \u0111\u00e3 ng\u1eafm tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, n\u00f3 s\u1ebd th\u1ef1c s\u1ef1 g\u00e2y cho t\u00f4i nhi\u1ec1u \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee9 m\u1edbi m\u1ebb, m\u00e0 th\u1eadt ra n\u00f3 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t th\u1ee9 g\u00ec \u0111\u00f3 m\u1edbi m\u1ebb r\u1ed3i. Ch\u1ec9 c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u1ef1a ch\u1ecdn m\u1ed9t khung c\u1ea3nh \u0111a d\u1ea1ng v\u00e0 phong ph\u00fa \u0111\u1ec3 \u0111\u1eebng ng\u1ee7 g\u1eadt trong th\u00f3i quen. C\u0169ng c\u1ea7n ph\u1ea3i n\u00f3i r\u1eb1ng v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft c\u00e1ch ng\u1eafm nh\u00ecn, b\u1ea5t k\u1ef3 khung c\u1ea3nh n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9a ni\u1ec1m h\u00e2n hoan v\u00f4 t\u1eadn. Th\u00eam n\u1eefa, t\u1eeb kh\u1eafp m\u1ecdi n\u01a1i, ta \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1eafm nh\u00ecn b\u1ea7u tr\u1eddi \u0111\u1ea7y sao, c\u00e1i qu\u1ea3 l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ef1c th\u1eb3m \u0111\u1ea7y c\u00e1m d\u1ed7. 29 th\u00e1ng t\u00e1m 1906 https:\/\/thuviensach.vn","53.\t\u0110i\u1ec7u\tnh\u1ea3y\tc\u1ee7a\tnh\u1eefng\tcon\tdao Ai c\u0169ng bi\u1ebft s\u1ee9c m\u1ea1nh t\u00e2m h\u1ed3n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi theo ch\u1ee7 ngh\u0129a kh\u1eafc k\u1ef7. H\u1ecd lu\u1eadn v\u1ec1 c\u1ea3m x\u00fac, th\u00f9 h\u1eadn, ghen tu\u00f4ng, s\u1ee3, tuy\u1ec7t v\u1ecdng v\u00e0 nh\u1edd th\u1ebf m\u00e0 kh\u1eafc ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh xe l\u00e0nh ngh\u1ec1 bi\u1ebft kh\u1ed1ng ch\u1ebf nh\u1eefng con ng\u1ef1a c\u1ee7a m\u00ecnh. M\u1ed9t l\u1eadp lu\u1eadn c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 t\u00f4i r\u1ea5t th\u00edch, v\u00ec n\u00f3 \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00edch cho t\u00f4i h\u01a1n m\u1ed9t l\u1ea7n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eadp lu\u1eadn v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng lai. \u201cCh\u00fang ta ch\u1ec9 ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng hi\u1ec7n t\u1ea1i m\u00e0 th\u00f4i\u201d, h\u1ecd n\u00f3i. \u201cC\u1ea3 qu\u00e1 kh\u1ee9 l\u1eabn t\u01b0\u01a1ng lai \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e8 n\u1eb7ng l\u00ean ch\u00fang ta, b\u1edfi v\u00ec m\u1ed9t c\u00e1i th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eefa c\u00f2n c\u00e1i kia th\u00ec ch\u01b0a \u0111\u1ebfn.\u201d V\u1eady m\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u00fang \u0111\u1ea5y. Qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng lai ch\u1ec9 hi\u1ec7n h\u1eefu khi n\u00e0o ch\u00fang ta ngh\u0129 v\u1ec1 ch\u00fang; \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00fd t\u01b0\u1edfng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ef1 ki\u1ec7n. Ch\u00fang ta c\u1ee9 r\u00e1ng s\u1ee9c \u0111\u1ec3 t\u1ef1 t\u1ea1o ra cho m\u00ecnh nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ed1i ti\u1ebfc v\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed7i s\u1ee3 h\u00e3i. T\u00f4i t\u1eebng xem m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m tr\u00f2 th\u0103ng b\u1eb1ng x\u1ebfp r\u1ea5t nhi\u1ec1u dao l\u00ean nhau theo h\u00e0ng d\u1ecdc; k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 anh ta gi\u1eef th\u0103ng b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e1i c\u00e2y kinh ho\u00e0ng \u1edf ngay tr\u00ean tr\u00e1n. Gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec7 s\u0129 thi\u1ebfu th\u1eadn tr\u1ecdng, ch\u00fang ta c\u0169ng s\u1eafp x\u1ebfp v\u00e0 mang tr\u00ean m\u00ecnh bao h\u1ed1i ti\u1ebfc v\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i. Thay v\u00ec mang ch\u00fang trong v\u00f2ng m\u1ed9t ph\u00fat, ta l\u1ea1i mang \u0111\u1ebfn m\u1ed9t gi\u1edd; thay v\u00ec mang trong m\u1ed9t gi\u1edd, ta l\u1ea1i mang \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ng\u00e0y, m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, nhi\u1ec1u th\u00e1ng, r\u1ed3i nhi\u1ec1u n\u0103m. Ai \u0111\u00f3 b\u1ecb \u0111au ch\u00e2n ngh\u0129 r\u1eb1ng h\u00f4m qua m\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111au, tr\u01b0\u1edbc kia m\u00ecnh c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111au, v\u00e0 ng\u00e0y mai m\u00ecnh v\u1eabn s\u1ebd \u0111au; anh ta r\u00ean r\u1ec9 v\u1ec1 c\u1ea3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00ecnh. \u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean \u1edf \u0111\u00e2y s\u1ef1 th\u00f4ng th\u00e1i ch\u1eb3ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec nhi\u1ec1u; v\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 lo\u1ea1i tr\u1eeb n\u1ed7i \u0111au hi\u1ec7n t\u1ea1i. Nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111au \u0111\u1edbn v\u1ec1 tinh th\u1ea7n, n\u00f3 s\u1ebd c\u00f2n l\u1ea1i g\u00ec khi m\u00e0 ta \u0111\u00e3 ng\u00f9ng h\u1ed1i ti\u1ebfc v\u00e0 d\u1ef1 c\u1ea3m? Ng\u01b0\u1eddi t\u00ecnh b\u1ecb ph\u1ee5 b\u1ea1c kia c\u1ee9 qu\u1eb1n qu\u1ea1i tr\u00ean gi\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng ch\u1ecbu ng\u1ee7, nghi\u1ec1n ng\u1eabm nh\u1eefng \u0111\u00f2n tr\u1ea3 th\u00f9 gh\u00ea r\u1ee3n, n\u1ed7i s\u1ea7u c\u1ee7a anh ta s\u1ebd c\u00f2n l\u1ea1i g\u00ec n\u1ebfu anh ta kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u1ea3 qu\u00e1 kh\u1ee9 l\u1eabn t\u01b0\u01a1ng lai? K\u1ebb nhi\u1ec1u tham v\u1ecdng kia, tr\u00e1i tim d\u1eb1n v\u1eb7t v\u00ec m\u1ed9t th\u1ea5t b\u1ea1i, anh ta \u0111i t\u00ecm \u0111au \u0111\u1edbn \u1edf \u0111\u00e2u \u0111\u00e2y, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 trong m\u1ed9t qu\u00e1 kh\u1ee9 m\u00e0 anh ta d\u1ef1ng l\u1ea1i v\u00e0 trong m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai m\u00e0 anh ta t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ra? Nh\u01b0 th\u1ec3 ta \u0111ang th\u1ea5y Sisyphe[73] trong truy\u1ec1n thuy\u1ebft nh\u1ea5c t\u1ea3ng \u0111\u00e1 l\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ea1i t\u1eeb \u0111\u1ea7u h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. T\u00f4i s\u1ebd n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ai t\u1ef1 h\u00e0nh h\u1ea1 m\u00ecnh theo c\u00e1ch \u1ea5y nh\u01b0 sau: h\u00e3y ngh\u0129 \u0111\u1ebfn hi\u1ec7n t\u1ea1i, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c \u0111\u1eddi anh \u0111ang ti\u1ebfp di\u1ec5n t\u1eebng ph\u00fat, ph\u00fat n\u00e0y ti\u1ebfp n\u1ed1i ph\u00fat kia, nh\u01b0 v\u1eady anh c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi nh\u01b0 anh v\u1eabn s\u1ed1ng, b\u1edfi v\u00ec anh \u0111ang s\u1ed1ng. Nh\u01b0ng t\u01b0\u01a1ng lai l\u00e0m t\u00f4i th\u1ea5y s\u1ee3, b\u1ea1n \u0111\u00e1p. Anh \u0111ang n\u00f3i t\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 anh kh\u00f4ng hay bi\u1ebft. C\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u00e0 th\u1ee9 m\u00e0 ta tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i; c\u00f2n v\u1ec1 n\u1ed7i \u0111au hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u1ee7a anh, th\u00ec ch\u00ednh v\u00ec n\u00f3 qu\u00e1 nh\u1ee9c nh\u1ed1i, anh c\u00f3 th\u1ec3 tin r\u1eb1ng n\u00f3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thuy\u00ean gi\u1ea3m. M\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i thay, m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u qua \u0111i. C\u00e2u ch\u00e2m ng\u00f4n n\u00e0y v\u1ed1n hay l\u00e0m ta bu\u1ed3n, \u0111\u00f4i khi c\u0169ng hay khi n\u00f3 an \u1ee7i ta. 17 th\u00e1ng t\u01b0 1908 https:\/\/thuviensach.vn","54.\tX\u01b0\u1edbng\tng\u00f4n Th\u1ec9nh tho\u1ea3ng ta b\u1eaft g\u1eb7p tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i m\u1ed9t b\u00f3ng ma n\u1eb1m s\u01b0\u1edfi \u1ea5m d\u01b0\u1edbi \u00e1nh m\u1eb7t tr\u1eddi, ho\u1eb7c \u0111ang l\u00ea x\u00e1c v\u1ec1 nh\u00e0; c\u00e1i c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u1ef1 t\u00e0n t\u1ea1 c\u1ef1c \u0111\u1ed9, c\u1ee7a c\u00e1i ch\u1ebft g\u1ea7n k\u1ec1 tho\u1ea1t ti\u00ean g\u00e2y ra \u1edf ta m\u1ed9t n\u1ed7i kh\u1ee7ng khi\u1ebfp kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c, ta v\u1eeba b\u1ecf ch\u1ea1y v\u1eeba n\u00f3i: \u201cT\u1ea1i sao c\u00e1i h\u00ecnh h\u00e0i kia c\u00f2n ch\u01b0a ch\u1ecbu ch\u1ebft?\u201d Th\u1ebf nh\u01b0ng n\u00f3 v\u1eabn y\u00eau cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, mu\u1ed1n s\u01b0\u1edfi \u1ea5m d\u01b0\u1edbi \u00e1nh m\u1eb7t tr\u1eddi, n\u00f3 kh\u00f4ng mu\u1ed1n ch\u1ebft. Qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f3 nh\u1ecdc cho t\u01b0 duy c\u1ee7a ch\u00fang ta. \u1ede tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng \u1ea5y, t\u01b0 duy th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u1ea5p ng\u00e3, b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng, \u0111i\u00ean gi\u1eadn, t\u1ef1 \u0111\u1ea9y m\u00ecnh v\u00e0o l\u1ed1i \u0111i sai l\u1ea7m. C\u00e1i \u0111\u00f3 x\u1ea3y ra nhanh l\u1eafm. Sau khi th\u1ea5y c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 v\u1eady, l\u00fac t\u00f4i \u0111i t\u00ecm con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00fang cho m\u00ecnh b\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eadp lu\u1eadn d\u00f2 d\u1eabm v\u00e0 th\u1eadn tr\u1ecdng, t\u00f4i th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t m\u00ecnh m\u1ed9t anh b\u1ea1n to\u00e0n th\u00e2n run r\u1ea9y, n\u00f3i n\u0103ng l\u1ea3m nh\u1ea3m, m\u1eaft l\u00f3e l\u00ean nh\u1eefng tia l\u1eeda \u0111\u1ecba ng\u1ee5c. Cu\u1ed1i c\u00f9ng anh ta b\u1eadt k\u00eau: \u201cN\u01a1i \u0111\u00e2y m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u00e3 \u0111i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 b\u1ea7n c\u00f9ng. Nh\u1eefng ai kh\u1ecfe m\u1ea1nh th\u00ec s\u1ee3 b\u1ec7nh t\u1eadt v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft, h\u1ecd s\u1ee3 v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 s\u1ee9c l\u1ef1c c\u1ee7a m\u00ecnh m\u00e0 n\u1ed7i kinh ho\u00e0ng c\u1ee7a h\u1ecd ch\u1eb3ng h\u1ec1 b\u1edbt \u0111i, th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 h\u1ecd \u0111ang nh\u1ea5m nh\u00e1p n\u00f3. H\u00e3y nh\u00ecn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh \u1edf kia, l\u1ebd ra h\u1ecd ph\u1ea3i c\u1ea7u cho c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u1ebfn, nh\u01b0ng kh\u00f4ng, h\u1ecd xua \u0111u\u1ed5i n\u00f3 \u0111i, n\u1ed7i s\u1ee3 n\u00e0y l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam s\u1ef1 kh\u1ed1n kh\u1ed5 c\u1ee7a h\u1ecd\u201d. Anh ta n\u00f3i: \u201cSao ta ph\u1ea3i s\u1ee3 ch\u1ebft khi m\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u00e3 kh\u1ee7ng khi\u1ebfp \u0111\u1ebfn th\u1ebf? M\u00e0 anh c\u0169ng th\u1ea5y \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi ta gh\u00ea t\u1edfm c\u1ea3 c\u00e1i ch\u1ebft l\u1eabn s\u1ef1 \u0111au \u0111\u1edbn, v\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebft cu\u1ed9c c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang ta.\u201d Anh ta tin r\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi m\u00ecnh n\u00f3i c\u00f3 d\u00e1ng d\u1ea5p c\u1ee7a s\u1ef1 hi\u1ec3n nhi\u00ean tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, v\u00e0 chao \u00f4i, t\u00f4i c\u0169ng mu\u1ed1n tin nh\u01b0 anh l\u1eafm, anh \u1ea1. B\u1ea5t h\u1ea1nh th\u00ec kh\u00f4ng kh\u00f3 \u0111\u00e2u, h\u1ea1nh ph\u00fac m\u1edbi kh\u00f3, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fd do \u0111\u1ec3 ta th\u00f4i c\u1ed1 g\u1eafng, m\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, ng\u1ea1n ng\u1eef \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng ph\u00e0m nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd \u0111\u1ec1u r\u1ea5t nh\u1ecdc nh\u1eb1n. T\u00f4i c\u00f3 l\u00fd do \u0111\u1ec3 nghi ng\u1edd nh\u1eefng l\u1eddi h\u00f9ng bi\u1ec7n c\u1ee7a qu\u1ef7 d\u1eef n\u00e0y, n\u00f3 mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh l\u1eeba t\u00f4i b\u1eb1ng th\u1ee9 \u00e1nh s\u00e1ng l\u1ea7m l\u1ea1c c\u1ee7a s\u1ef1 hi\u1ec3n nhi\u00ean. Bao nhi\u00eau l\u1ea7n ch\u00ednh t\u00f4i c\u0169ng t\u1ef1 ch\u1ee9ng t\u1ecf v\u1edbi m\u00ecnh r\u1eb1ng m\u00ecnh b\u1ea5t h\u1ea1nh \u0111\u1ebfn m\u1ee9c kh\u00f4ng c\u00f2n thu\u1ed1c ch\u1eefa, t\u1ea1i sao l\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf? Ph\u1ea3i ch\u0103ng v\u00ec \u0111\u00f4i m\u1eaft ph\u1ee5 n\u1eef, c\u00f3 l\u1ebd s\u00e1ng b\u1eebng hay m\u1ec7t m\u1ecfi, ho\u1eb7c d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111ang b\u1ecb \u0111\u00e1m m\u00e2y tr\u00ean tr\u1eddi che ph\u1ee7; hay v\u00ec m\u1ed9t suy ngh\u0129 nh\u1ecf nhen n\u00e0o \u0111\u00f3, v\u00ec m\u1ed9t s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i c\u1ee7a t\u00e2m tr\u1ea1ng, hay v\u00ec m\u1ed9t n\u00e9t m\u1eb7t v\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi n\u00f3i l\u00e0m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn l\u00f2ng s\u0129 di\u1ec7n c\u1ee7a ta. V\u00ec ch\u00fang ta ai c\u0169ng t\u1eebng bi\u1ebft qua s\u1ef1 \u0111i\u00ean r\u1ed3 k\u1ef3 qu\u1eb7c n\u00e0y r\u1ed3i, v\u00e0 ch\u1ec9 m\u1ed9t n\u0103m sau l\u00e0 ta tha h\u1ed3 c\u01b0\u1eddi nh\u1ea1o n\u00f3. T\u00f4i r\u00fat ra r\u1eb1ng, c\u1ea3m x\u00fac l\u1eeba d\u1ed1i ta, khi ta s\u1eafp kh\u00f3c, c\u00e1c c\u01a1 quan t\u1eeb d\u1ea1 d\u00e0y \u0111\u1ebfn tim, b\u1ee5ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eefng c\u1eed \u0111\u1ed9ng th\u00e1i qu\u00e1, c\u01a1 b\u1eafp c\u0103ng ra v\u00f4 \u00edch, v\u00e0 l\u00e0m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn d\u00f2ng suy ngh\u0129. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1edd kh\u1ea1o lu\u00f4n b\u1ecb m\u1eafc v\u00e0o c\u00e1i b\u1eaby \u0111\u00f3, c\u00f2n t\u00f4i th\u00ec bi\u1ebft r\u1eb1ng c\u00e1i \u00e1nh s\u00e1ng t\u1ed3i t\u1ec7 kia s\u1ebd s\u1edbm t\u1eaft th\u00f4i, t\u00f4i c\u00f2n mu\u1ed1n t\u1eaft n\u00f3 \u0111i ngay, c\u00e1i n\u00e0y th\u00ec t\u00f4i l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u00f4i \u0111\u1eebng c\u00f3 x\u01b0\u1edbng ng\u00f4n; t\u00f4i bi\u1ebft qu\u00e1 r\u00f5 quy\u1ec1n n\u0103ng c\u1ee7a gi\u1ecdng n\u00f3i l\u00ean ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh, v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 t\u00f4i ph\u1ea3i n\u00f3i v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u1eb9 nh\u00e0ng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng theo l\u1ed1i di\u1ec5n bi k\u1ecbch. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u1ec1 \u00e2m \u0111i\u1ec7u. T\u00f4i c\u00f2n bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u1ec7nh t\u1eadt v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec r\u1ea5t chung v\u00e0 t\u1ef1 nhi\u00ean, s\u1ef1 n\u1ed5i lo\u1ea1n kia ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 m\u1ed9t suy ngh\u0129 sai l\u1ea7m v\u00e0 phi nh\u00e2n t\u00ednh, b\u1edfi v\u00ec t\u00f4i cho r\u1eb1ng m\u1ed9t suy ngh\u0129 \u0111\u00fang \u0111\u1eafn v\u00e0 c\u00f3 nh\u00e2n t\u00ednh lu\u00f4n lu\u00f4n ph\u1ea3i ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi th\u00e2n ph\u1eadn con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng. V\u00e0 \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u00fd l\u1ebd \u0111\u1ee7 m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 ta kh\u00f4ng n\u00f4ng n\u1ed5i x\u00f4 m\u00ecnh theo nh\u1eefng l\u1eddi than v\u00e3n, th\u1ee9 v\u1ed1n d\u0129 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng c\u01a1n gi\u1eadn d\u1eef, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh c\u01a1n gi\u1eadn d\u1eef nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng. \u0110\u00f3 c\u00e1i l\u00e0 v\u00f2ng lu\u1ea9n qu\u1ea9n c\u1ee7a \u0111\u1ecba ng\u1ee5c m\u00e0 \u1edf \u0111\u00f3 ch\u00ednh t\u00f4i l\u00e0 con qu\u1ef7, ch\u00ednh t\u00f4i l\u00e0 k\u1ebb c\u1ea7m l\u01b0\u1ee1i h\u00e1i. 29 th\u00e1ng ch\u00edn 1911 https:\/\/thuviensach.vn","55.\tThan\tv\u00e3n \u0110i\u1ec1u t\u00f4i mu\u1ed1n ch\u00fac b\u1ea1n khi m\u1ed9t n\u0103m m\u1edbi l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u, trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian v\u1eeba \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 m\u1eb7t tr\u1eddi leo l\u00ean ch\u1ed7 cao nh\u1ea5t, r\u1ed3i b\u00f2 xu\u1ed1ng ch\u1ed7 th\u1ea5p nh\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u t\u00f4i mu\u1ed1n ch\u00fac b\u1ea1n \u0111\u00f3 l\u00e0, kh\u00f4ng n\u00f3i c\u0169ng nh\u01b0 kh\u00f4ng ngh\u0129 r\u1eb1ng m\u1ecdi vi\u1ec7c m\u1ed7i ng\u00e0y m\u1ed9t t\u1ed3i t\u1ec7 \u0111i. \u201cC\u01a1n s\u1ed1t v\u00e0ng[74] n\u00e0y, r\u1ed3i th\u00f3i ham h\u01b0\u1edfng l\u1ea1c n\u00e0y, ngh\u0129a v\u1ee5 th\u00ec b\u1ecb l\u00e3ng qu\u00ean, tu\u1ed5i tr\u1ebb th\u00ec h\u1ed7n l\u00e1o, nh\u1eefng v\u1ee5 tr\u1ed9m kinh ho\u00e0ng v\u00e0 nh\u1eefng t\u1ed9i \u00e1c t\u00e0y tr\u1eddi, d\u1ee5c v\u1ecdng tr\u1edf n\u00ean ng\u00e0y m\u1ed9t tr\u01a1 tr\u1ebdn, r\u1ed3i c\u1ea3 b\u1ed1n m\u00f9a c\u0169ng d\u1edf ch\u1ee9ng khi\u1ebfn cho gi\u1eefa \u0111\u00eam \u0111\u00f4ng m\u00e0 tr\u1eddi v\u1eabn \u1ea5m\u201d. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec7p kh\u00fac x\u01b0a nh\u01b0 tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, n\u00f3 ch\u1ec9 n\u00f3i l\u00ean r\u1eb1ng: \u201cT\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00e2m can l\u1eabn ni\u1ec1m vui c\u1ee7a tu\u1ed5i \u0111\u00f4i m\u01b0\u01a1i n\u1eefa.\u201d N\u1ebfu nh\u01b0 \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch di\u1ec5n \u0111\u1ea1t nh\u1eefng g\u00ec m\u00ecnh c\u1ea3m th\u1ea5y, l\u1ed1i ph\u00e1t ng\u00f4n n\u00e0y c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0 ta v\u1eabn ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng s\u1ef1 bu\u1ed3n ch\u00e1n c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ed1m. Nh\u01b0ng l\u1eddi l\u1ebd t\u1ef1 th\u00e2n n\u00f3 t\u1ea3i m\u1ed9t quy\u1ec1n n\u0103ng v\u00f4 ch\u1eebng, n\u00f3 th\u1ed5i ph\u1ed3ng n\u1ed7i bu\u1ed3n, ph\u00f3ng to n\u00f3 l\u00ean, ph\u1ee7 l\u00ean m\u1ecdi v\u1eadt nh\u01b0 m\u1ed9t chi\u1ebfc \u00e1o cho\u00e0ng, l\u00e0m cho k\u1ebft qu\u1ea3 tr\u1edf th\u00e0nh nguy\u00ean nh\u00e2n, nh\u01b0 khi ta th\u1ea5y m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb c\u00f3 th\u1ec3 ho\u1ea3ng s\u1ee3 v\u00ec th\u1eb1ng b\u1ea1n c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh n\u00f3 h\u00f3a trang th\u00e0nh con s\u01b0 t\u1eed ho\u1eb7c con g\u1ea5u. N\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u00ec n\u1ed7i bu\u1ed3n t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh m\u00e0 trang tr\u00ed nh\u00e0 c\u1eeda nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00e0 qu\u00e0n, anh ta s\u1ebd c\u00e0ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 \u1ee7 \u00ea h\u01a1n, b\u1edfi v\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi th\u1ee9 xung quanh \u0111\u1ec1u nh\u1eafc nh\u1edf \u0111\u1ebfn n\u1ed7i s\u1ea7u mu\u1ed9n c\u1ee7a anh ta. Suy t\u01b0 c\u1ee7a ch\u00fang ta c\u0169ng v\u1eadn h\u00e0nh nh\u01b0 th\u1ebf; n\u1ebfu t\u00e2m tr\u1ea1ng l\u00e0m ta t\u00f4 \u0111en con ng\u01b0\u1eddi, t\u00f4 \u0111en x\u00e3 h\u1ed9i nh\u01b0 nh\u1eefng di t\u00edch \u0111\u1ed5 n\u00e1t, th\u00ec ch\u00ednh nh\u1eefng b\u1ee9c tranh ngu\u1ec7ch ngo\u1ea1c \u0111\u00f3 s\u1ebd x\u00f4 ta v\u00e0o tuy\u1ec7t v\u1ecdng. Ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng minh nh\u1ea5t th\u01b0\u1eddng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 l\u1eeba m\u00ecnh gi\u1ecfi nh\u1ea5t, v\u00ec nh\u1eefng l\u1eddi than v\u00e3n c\u1ee7a anh ta c\u00f3 d\u00e1ng d\u1ea5p c\u1ee7a l\u00fd l\u1ebd. T\u1ec7 h\u1ea1i nh\u1ea5t l\u00e0 s\u1ef1 truy\u1ec1n nhi\u1ec5m c\u1ee7a c\u0103n b\u1ec7nh n\u00e0y, n\u00f3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 ch\u1ee9ng th\u1ed5 t\u1ea3 c\u1ee7a \u0111\u1ea7u \u00f3c. T\u00f4i bi\u1ebft m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t h\u1ecd \u0111\u1eebng h\u00f2ng n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u00ecn chung c\u00f4ng ch\u1ee9c ng\u00e0y nay trung th\u1ef1c v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c h\u01a1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb c\u1ea3m x\u00fac chi ph\u1ed1i c\u00f3 s\u1ef1 h\u00f9ng h\u1ed3n th\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean, c\u00f3 s\u1ef1 th\u00e0nh th\u1ef1c th\u1eadt c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, l\u00e0m cho c\u1ea3 \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0111\u1ee9ng v\u1ec1 phe h\u1ecd. Tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t h\u1ecd, nh\u1eefng \u0111\u1ea7u \u00f3c t\u1ec9nh t\u00e1o \u0111\u00e0nh \u0111\u00f3ng vai kh\u1edd kh\u1ea1o, v\u1ee5ng v\u1ec1. Khi \u0111\u00f3, n\u00f3i l\u1eddi ai o\u00e1n tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t d\u1ea1ng gi\u00e1o l\u00fd v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a ph\u00e9p l\u1ecbch s\u1ef1. H\u00f4m qua, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 d\u1ec7t th\u1ea3m m\u00e0o \u0111\u1ea7u c\u00e2u chuy\u1ec7n b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e2u ng\u00e2y ng\u00f4 th\u1ebf n\u00e0y: \u201cB\u1ed1n m\u00f9a b\u00e2y gi\u1edd lo\u1ea1n c\u1ea3 r\u1ed3i. Ai m\u00e0 tin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e2y gi\u1edd \u0111ang l\u00e0 m\u00f9a \u0111\u00f4ng ch\u1ee9? C\u1ee9 nh\u01b0 l\u00e0 m\u00f9a h\u00e8, ch\u1eb3ng c\u00f2n bi\u1ebft \u0111\u1eb1ng n\u00e0o m\u00e0 l\u1ea7n n\u1eefa.\u201d Anh ta n\u00f3i th\u1ebf sau \u0111\u1ee3t n\u00f3ng gay g\u1eaft n\u0103m nay, th\u1ebf nh\u01b0ng th\u1eadt ra anh ta c\u0169ng ch\u1ec9 c\u1ea3m th\u1ea5y n\u00f3 nh\u01b0 m\u1ecdi n\u0103m th\u00f4i. Nh\u1eefng l\u1eddi s\u00e1o m\u00f2n c\u00f2n m\u1ea1nh h\u01a1n c\u1ea3 s\u1ef1 th\u1eadt. H\u00e3y c\u1ea3nh gi\u00e1c v\u1edbi ch\u00ednh b\u1ea1n, b\u00e2y gi\u1edd b\u1ea1n \u0111ang c\u01b0\u1eddi anh th\u1ee3 d\u1ec7t th\u1ea3m, b\u1edfi v\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0o c\u0169ng hi\u1ec3n hi\u1ec7n r\u00f5 n\u00e9t trong k\u00fd \u1ee9c b\u1ea1n nh\u01b0 m\u00f9a h\u00e8 tuy\u1ec7t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a n\u0103m m\u1ed9t ch\u00edn m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t. K\u1ebft lu\u1eadn c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 ni\u1ec1m vui ch\u1eb3ng c\u00f3 uy quy\u1ec1n g\u00ec, v\u00ec n\u00f3 c\u00f2n tr\u1ebb qu\u00e1, trong khi \u0111\u00f3 n\u1ed7i bu\u1ed3n ch\u1ec5m ch\u1ec7 ng\u1ef1 tr\u00ean ngai v\u00e0 lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n k\u00ednh qu\u00e1 m\u1ee9c. T\u1eeb \u0111\u00f3 t\u00f4i r\u00fat ra k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ed1ng l\u1ea1i n\u1ed7i bu\u1ed3n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 v\u00ec b\u1ea3n th\u00e2n ni\u1ec1m vui l\u00e0 t\u1ed1t, d\u00f9 r\u1eb1ng \u0111\u00f3 c\u0169ng \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u00fd do, m\u00e0 b\u1edfi v\u00ec ta c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f4ng b\u1eb1ng, trong khi n\u1ed7i bu\u1ed3n l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng h\u00f9ng h\u1ed3n, l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng h\u1ed1ng h\u00e1ch, kh\u00f4ng bao gi\u1edd mu\u1ed1n cho ta c\u00f4ng b\u1eb1ng. 4 th\u00e1ng m\u1ed9t 1912 https:\/\/thuviensach.vn","56.\tS\u1ef1\th\u00f9ng\tbi\u1ec7n\tc\u1ee7a\tc\u1ea3m\tx\u00fac G\u1ea7n nh\u01b0 s\u1ef1 h\u00f9ng bi\u1ec7n c\u1ee7a c\u1ea3m x\u00fac lu\u00f4n \u0111\u00e1nh l\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang ta. T\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i \u0111\u1ebfn tr\u1ea1ng th\u00e1i th\u1ea7n kinh bu\u1ed3n vui t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng, s\u00e1ng r\u1ef1c hay t\u0103m t\u1ed1i, m\u00e0 tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng g\u00e2y ra cho ta t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o c\u01a1 th\u1ec3 ta \u0111ang th\u01b0 th\u00e1i hay m\u1ec7t nh\u1ecdc, \u0111ang ph\u1ea5n kh\u00edch hay tr\u1ea7m u\u1ea5t. T\u1ea5t nhi\u00ean khi \u0111\u00f3 ch\u00fang ta s\u1ebd bu\u1ed9c t\u1ed9i \u0111\u1ee7 th\u1ee9 v\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, thay v\u00ec c\u1ed1 \u0111o\u00e1n ra nguy\u00ean nh\u00e2n, th\u01b0\u1eddng th\u00ec r\u1ea5t nh\u1ecf, v\u00e0 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh n\u00f3 m\u00e0 kh\u00f4ng d\u1eabn t\u1edbi h\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc. V\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m k\u1ef3 thi s\u1eafp s\u1eeda di\u1ec5n ra, bi\u1ebft bao th\u00ed sinh ph\u1ea3i m\u00f2n m\u1ecfi \u0111\u00e8n s\u00e1ch, \u0111\u1ea7u \u00f3c v\u00e1ng v\u1ea5t \u0111au nh\u1ee9c, \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u1ed7i kh\u1ed5 nho nh\u1ecf m\u00e0 ta c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng ch\u1eefa kh\u1ecfi b\u1eb1ng c\u00e1ch ngh\u1ec9 ng\u01a1i v\u00e0 ng\u1ee7. Nh\u01b0ng m\u1ed9t th\u00ed sinh kh\u1edd kh\u1ea1o th\u00ec kh\u00f4ng ngh\u0129 t\u1edbi vi\u1ec7c \u1ea5y. C\u1eadu ta th\u1ea5y m\u00ecnh h\u1ecdc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhanh, c\u00e1c kh\u00e1i ni\u1ec7m c\u1ee9 lu\u1ea9n qu\u1ea9n d\u01b0\u1edbi m\u00e0n s\u01b0\u01a1ng m\u00f9, c\u00f2n t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 th\u00ec c\u00e2m l\u1eb7ng tr\u00ean trang s\u00e1ch ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u1ebfn v\u1edbi c\u1eadu; th\u1ebf l\u00e0 c\u1eadu \u0111\u00e2m ra bu\u1ed3n b\u00e3 v\u1ec1 nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a k\u1ef3 thi v\u00e0 v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. Ngo\u1ea3nh \u0111\u1ea7u v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 m\u00e0 ng\u1eafm nh\u1eefng k\u1ef7 ni\u1ec7m qua c\u00e1i m\u00e0n s\u01b0\u01a1ng bu\u1ed3n b\u00e3 \u1ea5\u1ef5, c\u1eadu nh\u1eadn ra ho\u1eb7c t\u01b0\u1edfng m\u00ecnh nh\u1eadn ra d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 m\u00ecnh ch\u01b0a l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c g\u00ec c\u00f3 \u00edch, t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi th\u1ee9 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ph\u1ea3i xem x\u00e9t l\u1ea1i, v\u00ec ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 s\u00e1ng s\u1ee7a, ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 tr\u1eadt t\u1ef1. Nh\u00ecn v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai, c\u1eadu ngh\u0129, th\u1eddi gian sao ng\u1eafn th\u1ebf c\u00f2n m\u00ecnh h\u1ecdc sao ch\u1eadm th\u1ebf. C\u1eadu b\u00e8n quay l\u1ea1i v\u1edbi quy\u1ec3n s\u00e1ch, hai tay \u00f4m \u0111\u1ea7u, trong khi l\u1ebd ra c\u1eadu ph\u1ea3i \u0111i ng\u1ee7. Ch\u00ednh b\u1ec7nh t\u1eadt \u0111\u00e3 che gi\u1ea5u ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c, v\u00e0 c\u0169ng ch\u00ednh v\u00ec m\u1ec7t m\u1ecfi m\u00e0 c\u1eadu m\u1edbi lao v\u00e0o h\u1ecdc. \u1ede \u0111\u00e2y c\u00e1i c\u1eadu c\u1ea7n l\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 hi\u1ec1n tri\u1ebft kh\u1eafc k\u1ef7, m\u00e0 sau n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c Descartes v\u00e0 Spinoza di\u1ec5n gi\u1ea3i. Lu\u00f4n lu\u00f4n gi\u1eef th\u00e1i \u0111\u1ed9 ng\u1edd v\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng m\u00e0 tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0a ra, l\u1ebd ra, b\u1eb1ng \u0111\u1ea7u \u00f3c t\u1ef1 bi\u1ec7n, c\u1eadu ph\u1ea3i b\u1eaft n\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u00f9ng bi\u1ec7n c\u1ee7a c\u1ea3m x\u00fac, t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng tin v\u00e0o n\u00f3, ch\u1ec9 th\u1ebf th\u00f4i l\u00e0 c\u1eadu \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed9t nhi\u00ean l\u00e0m tan bi\u1ebfn m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u1edbn c\u01a1n \u0111au c\u1ee7a m\u00ecnh. M\u1ed9t ch\u00fat \u0111au \u0111\u1ea7u hay m\u1ed9t ch\u00fat m\u1ecfi m\u1eaft th\u00ec c\u0169ng ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4i, m\u00e0 n\u00f3 s\u1ebd kh\u00f4ng k\u00e9o d\u00e0i, nh\u01b0ng n\u1ed7i tuy\u1ec7t v\u1ecdng th\u00ec th\u1eadt l\u00e0 kh\u1ee7ng khi\u1ebfp v\u00e0 t\u1ef1 n\u00f3 s\u1ebd l\u00e0m tr\u1ea7m tr\u1ecdng th\u00eam nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n ban \u0111\u1ea7u. \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i b\u1eaby c\u1ee7a c\u1ea3m x\u00fac. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111ang t\u1ee9c gi\u1eadn t\u1ef1 di\u1ec5n cho m\u00ecnh xem m\u1ed9t v\u1edf bi k\u1ecbch \u0111\u1ea7y \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e8n \u0111u\u1ed1c s\u00e1ng tr\u01b0ng, nh\u1eefng g\u00ec x\u1ea5u xa c\u1ee7a k\u1ebb th\u00f9 hi\u1ec7n l\u00ean, nh\u1eefng m\u01b0u m\u1eb9o, nh\u1eefng toan t\u00ednh c\u1ee7a h\u1eafn, s\u1ef1 khinh b\u1ec9 v\u00e0 c\u1ea3 d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a h\u1eafn; m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n trong c\u01a1n gi\u1eadn, v\u00e0 c\u01a1n gi\u1eadn v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 t\u0103ng th\u00eam. Gi\u1ed1ng m\u1ed9t h\u1ecda s\u0129 v\u1ebd c\u00e1c n\u1eef th\u1ea7n B\u00e1o Th\u00f9[75] \u0111\u1ec3 r\u1ed3i t\u1ef1 m\u00ecnh c\u1ea3m th\u1ea5y s\u1ee3. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u01a1 ch\u1ebf khi\u1ebfn m\u1ed9t c\u01a1n gi\u1eadn cu\u1ed1i c\u00f9ng h\u00f3a th\u00e0nh b\u00e3o t\u00e1p, nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n nh\u1ecf b\u00e9 b\u1ecb ph\u00f3ng to l\u00ean b\u1edfi gi\u00f4ng t\u1ed1 trong tr\u00e1i tim v\u00e0 s\u1ef1 c\u0103ng th\u1eb3ng c\u1ee7a c\u01a1 b\u1eafp. C\u00e1ch l\u00e0m d\u1ecbu \u0111i to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ef1 ch\u1ed9n r\u1ed9n \u1ea5y ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u00e0m nh\u01b0 nh\u00e0 s\u1eed gia \u0111i\u1ec3m \u0111i \u0111i\u1ec3m l\u1ea1i nh\u1eefng l\u1eddi s\u1ec9 nh\u1ee5c, nh\u1eefng k\u00eau ca v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u00f2i h\u1ecfi; b\u1edfi v\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng th\u1ee9 \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu b\u1eb1ng m\u1ed9t th\u1ee9 \u00e1nh s\u00e1ng l\u1ea7m l\u1eabn, gi\u1ed1ng nh\u01b0 trong m\u1ed9t c\u01a1n m\u1ed9ng m\u1ecb hoang t\u01b0\u1edfng. \u1ede \u0111\u00e2y ta c\u0169ng c\u1ea7n vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u \u00f3c t\u1ef1 bi\u1ec7n \u0111\u1ec3 b\u1eaft n\u1ecdn s\u1ef1 h\u00f9ng bi\u1ec7n c\u1ee7a c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng tin v\u00e0o n\u00f3. Thay v\u00ec n\u00f3i: \u201cTh\u1eb1ng b\u1ea1n gi\u1ea3 d\u1ed1i kia t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng khinh m\u00ecnh\u201d, th\u00ec n\u00f3i: \u201cTrong c\u01a1n ch\u1ed9n r\u1ed9n n\u00e0y t\u00f4i nh\u00ecn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00f5, t\u00f4i ph\u00e1n x\u00e9t kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n; t\u00f4i ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t di\u1ec5n vi\u00ean bi k\u1ecbch \u0111ang than v\u00e3n cho s\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a m\u00ecnh.\u201d V\u00e0 th\u1ebf l\u00e0 b\u1ea1n s\u1ebd th\u1ea5y \u0111\u00e8n \u0111u\u1ed1c tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eaft h\u1ebft, v\u00ec c\u00f3 c\u00f2n kh\u00e1n gi\u1ea3 n\u1eefa \u0111\u00e2u; v\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i tr\u00ed r\u1ef1c r\u1ee1 s\u1ebd ch\u1ec9 c\u00f2n l\u00e0 nh\u1eefng tranh v\u1ebd ngu\u1ec7ch ngo\u1ea1c. S\u1ef1 th\u00f4ng th\u00e1i \u0111\u00edch th\u1ef1c m\u1edbi l\u00e0 v\u0169 kh\u00ed th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i t\u00ednh th\u01a1 ca trong s\u1ef1 b\u1ea5t c\u00f4ng. Chao \u00f4i! Ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 nhi\u1ec1u nh\u00e0 tri\u1ebft h\u1ecdc tay ngang khuy\u00ean b\u1ea3o v\u00e0 d\u1eabn d\u1eaft trong khi h\u1ecd ch\u1ec9 bi\u1ebft l\u00e0m m\u1ed7i m\u1ed9t vi\u1ec7c l\u00e0 t\u1ef1 hoang t\u01b0\u1edfng v\u00e0 \u0111em s\u1ef1 kh\u1ed5 s\u1edf c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. 14 th\u00e1ng n\u0103m 1913 https:\/\/thuviensach.vn","57.\tV\u1ec1\ts\u1ef1\ttuy\u1ec7t\tv\u1ecdng \u201cM\u1ed9t k\u1ebb b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng s\u1ebd ch\u1eb3ng bao gi\u1edd t\u1ef1 s\u00e1t ch\u1ec9 v\u00ec th\u1ebf\u201d, ai \u0111\u00f3 t\u1eebng n\u00f3i. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ea7n cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1eed t\u1ebf cho r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 m\u1ea5t h\u1ebft danh d\u1ef1 v\u00e0 t\u1ef1 s\u00e1t, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c than kh\u00f3c b\u1edfi ch\u00ednh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 anh ta ngh\u0129 l\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1eebng khinh th\u01b0\u1eddng m\u00ecnh. Nh\u00e2n t\u1ea5n th\u1ea3m k\u1ecbch n\u00e0y, th\u1ee9 s\u1ebd c\u00f2n hi\u1ec7n di\u1ec7n r\u1ea5t l\u00e2u trong k\u00fd \u1ee9c ch\u00fang ta, t\u00f4i mu\u1ed1n t\u00ecm hi\u1ec3u xem \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho con ng\u01b0\u1eddi v\u1ed1n l\u00e0 c\u00f4ng ch\u00ednh v\u00e0 hi\u1ec3u lu\u00e2n l\u00fd n\u00e0y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u00e3 h\u1ecdc c\u00e1ch ch\u1ebf ng\u1ef1 m\u1ed9t s\u1ed1 x\u00fac c\u1ea3m ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 sau \u0111\u00f3 b\u1ecb nh\u1eefng x\u00fac c\u1ea3m kh\u00e1c t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0 h\u1ea1 g\u1ee5c. T\u00f4i c\u0169ng mu\u1ed1n t\u00ecm hi\u1ec3u xem nh\u1eefng suy ngh\u0129 n\u00e0o c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 gi\u00fap anh ta ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 tuy\u1ec7t v\u1ecdng[76]. Ph\u00e1n \u0111o\u00e1n m\u1ed9t t\u00ecnh hu\u1ed1ng, \u0111\u1eb7t ra m\u1ed9t b\u00e0i to\u00e1n kh\u00f3, \u0111i t\u00ecm l\u1eddi gi\u1ea3i cho n\u00f3, kh\u00f4ng t\u00ecm ra, kh\u00f4ng bi\u1ebft vin v\u00e0o \u0111\u00e2u, \u0111\u1ec3 d\u00f2ng suy ngh\u0129 quay tr\u00f2n nh\u01b0 m\u1ed9t con ng\u1ef1a tr\u00ean c\u00e1i \u0111u quay, ch\u1ec9 nhi\u00eau \u0111\u00f3 th\u00f4i \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 h\u00e0nh h\u1ea1, b\u1ea1n n\u00f3i v\u1eady, v\u00e0 c\u1ea3 tr\u00ed th\u00f4ng minh c\u0169ng c\u00f3 gai s\u1eafc \u0111\u00e2m v\u00e0o ta. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u00e2u, kh\u00f4ng h\u1ec1. \u0110\u1ea5y, ta ph\u1ea3i b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng r\u01a1i v\u00e0o c\u00e1i nh\u1ea7m l\u1eabn n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3. C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 ta kh\u00f4ng hi\u1ec3u g\u00ec c\u1ea3; m\u00e0 ta l\u1ea1i d\u1ec5 d\u00e0ng ngu\u00f4i ngoai. M\u1ed9t h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng x\u00e9t x\u1eed, m\u1ed9t chuy\u00ean gia thanh l\u00fd, m\u1ed9t v\u1ecb quan t\u00f2a c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng ph\u00e1n r\u1eb1ng v\u1ee5 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 v\u00f4 v\u1ecdng, ho\u1eb7c th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n kh\u00f4ng th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u00e0 v\u1eabn ch\u1eb3ng th\u1ea5y m\u1ea5t \u0103n m\u1ea5t ng\u1ee7. C\u00e1i l\u00e0m ch\u00fang ta t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng trong nh\u1eefng suy ngh\u0129 b\u00f9ng nh\u00f9ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1c suy ngh\u0129 b\u00f9ng nh\u00f9ng, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ec3u \u0111\u1ea5u tranh v\u00e0 kh\u00e1ng c\u1ef1 l\u1ea1i v\u1edbi ch\u00fang th\u00ec \u0111\u00fang h\u01a1n, ho\u1eb7c, n\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c l\u00e0 c\u00e1i ham mu\u1ed1n th\u1ea5y m\u1ecdi vi\u1ec7c kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u1ea3n th\u00e2n ch\u00fang. T\u00f4i tin l\u00e0, trong m\u1ecdi bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a c\u1ea3m x\u00fac, c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 kh\u00e1ng c\u1ef1 l\u1ea1i nh\u1eefng g\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n v\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, n\u1ebfu ai \u0111\u00f3 \u0111au kh\u1ed5 v\u00ec y\u00eau ph\u1ea3i m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef ngu ng\u1ed1c, ho\u1eb7c ph\u00f9 phi\u1ebfm, ho\u1eb7c l\u1ea1nh l\u00f9ng, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1edfi anh ta c\u1ee9 kh\u0103ng kh\u0103ng mu\u1ed1n c\u00f4 ta kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u1ea3n th\u00e2n c\u00f4 ta. C\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady, l\u00fac s\u1ee5p \u0111\u1ed5 \u0111\u00e3 l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi, v\u00e0 ta c\u0169ng bi\u1ebft r\u00f5 nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec c\u1ea3m x\u00fac v\u1eabn c\u1ee9 mu\u1ed1n hy v\u1ecdng, v\u00e0 theo c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3 n\u00f3 ra l\u1ec7nh cho suy ngh\u0129 ph\u1ea3i \u0111i l\u1ea1i con \u0111\u01b0\u1eddng \u1ea5y th\u00eam m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa \u0111\u1ec3 t\u00ecm ra m\u1ed9t ng\u00e3 r\u1ebd d\u1eabn t\u1edbi n\u01a1i kh\u00e1c. Nh\u01b0ng con \u0111\u01b0\u1eddng th\u00ec \u0111\u00e3 \u0111i qua r\u1ed3i, ta \u1edf \u0111\u00fang c\u00e1i n\u01a1i ta \u0111ang \u1edf, v\u00e0 tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a th\u1eddi gian, ta kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ed1i lui, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i hai l\u1ea7n tr\u00ean c\u00f9ng m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng. V\u00ec th\u1ebf t\u00f4i cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch m\u1ea1nh m\u1ebd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111ang \u1edf \u0111\u00e2u, s\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, c\u00e1i g\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n c\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa, v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 xu\u1ea5t ph\u00e1t \u0111\u1ec3 \u0111i t\u1edbi t\u01b0\u01a1ng lai. Nh\u01b0ng c\u00e1i \u0111\u00f3 kh\u00f4ng h\u1ec1 d\u1ec5, v\u00e0 ph\u1ea3i t\u1eadp luy\u1ec7n t\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf; n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady c\u1ea3m x\u00fac s\u1ebd gi\u1ed1ng nh\u01b0 con s\u01b0 t\u1eed trong l\u1ed3ng, \u0111i \u0111i l\u1ea1i l\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c ch\u1ea5n song c\u1ea3 ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3, nh\u01b0 th\u1ec3 khi \u0111\u1ee9ng \u1edf b\u00ean n\u00e0y, n\u00f3 lu\u00f4n lu\u00f4n hy v\u1ecdng r\u1eb1ng n\u00f3 ch\u01b0a nh\u00ecn th\u1ea5y r\u00f5 b\u00ean kia. \u0110\u1ec3 n\u00f3i ng\u1eafn g\u1ecdn, c\u00e1i n\u1ed7i bu\u1ed3n n\u1ea3y sinh t\u1eeb vi\u1ec7c ng\u1eafm nh\u00ecn qu\u00e1 kh\u1ee9 ch\u1eb3ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec c\u1ea3 v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n r\u1ea5t tai h\u1ea1i, v\u00ec n\u00f3 l\u00e0m ch\u00fang ta suy ngh\u0129 m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 v\u1ecdng v\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 v\u1ecdng. Spinoza n\u00f3i r\u1eb1ng s\u00e1m h\u1ed1i l\u00e0 l\u1ed7i l\u1ea7m th\u1ee9 hai. \u201cNh\u01b0ng m\u00e0, t\u00f4i v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 vui \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ebfu \u0111ang bu\u1ed3n\u201d, con ng\u01b0\u1eddi bu\u1ed3n b\u00e3, n\u1ebfu anh ta \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc Spinoza, n\u00f3i; \u201cc\u00e1i \u0111\u00f3 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o t\u00e2m tr\u1ea1ng c\u1ee7a t\u00f4i, s\u1ef1 m\u1ec7t m\u1ecfi c\u1ee7a t\u00f4i, tu\u1ed5i t\u00e1c c\u1ee7a t\u00f4i v\u00e0 c\u1ea3 th\u1eddi ti\u1ebft ngo\u00e0i kia.\u201d \u0110\u01b0\u1ee3c th\u00f4i. B\u1ea1n c\u1ee9 vi\u1ec7c t\u1ef1 n\u00f3i v\u1edbi m\u00ecnh \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, b\u1ea1n c\u1ee9 vi\u1ec7c n\u00f3i cho th\u1eadt nghi\u00eam t\u00fac v\u00e0o; h\u00e3y tr\u1ea3 n\u1ed7i bu\u1ed3n v\u1ec1 cho nh\u1eefng nguy\u00ean do th\u1ef1c c\u1ee7a n\u00f3; t\u00f4i ngh\u0129 nh\u1eefng suy ngh\u0129 n\u1eb7ng n\u1ec1 c\u1ee7a b\u1ea1n s\u1ebd nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i, nh\u01b0 nh\u1eefng \u0111\u00e1m m\u00e2y b\u1ecb gi\u00f3 th\u1ed5i tan. M\u1eb7t \u0111\u1ea5t s\u1ebd ch\u1ea5t ch\u1ee9a n\u1ed7i kh\u1ed1n kh\u1ed5, nh\u01b0ng b\u1ea7u tr\u1eddi s\u1ebd trong s\u00e1ng; nh\u01b0 th\u1ebf c\u0169ng \u0111\u00e3 l\u00e0 t\u1ed1t l\u1eafm r\u1ed3i; b\u1ea1n s\u1ebd g\u1eedi tr\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i bu\u1ed3n v\u00e0o trong c\u01a1 th\u1ec3; nh\u1eefng suy ngh\u0129 c\u1ee7a b\u1ea1n s\u1ebd nh\u1edd v\u1eady m\u00e0 nh\u01b0 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c lau ch\u00f9i s\u1ea1ch s\u1ebd. Ho\u1eb7c gi\u1ea3, n\u1ebfu b\u1ea1n mu\u1ed1n th\u1ebf, ta h\u00e3y n\u00f3i r\u1eb1ng suy ngh\u0129 ch\u1eafp c\u00e1nh cho n\u1ed7i bu\u1ed3n v\u00e0 bi\u1ebfn n\u00f3 th\u00e0nh m\u1ed9t n\u1ed7i s\u1ea7u mu\u1ed9n bay l\u01a1 l\u1eedng; trong khi \u0111\u00f3, nh\u1edd suy t\u01b0, n\u1ebfu n\u00f3 nh\u1eafm tr\u00fang \u0111\u00edch, t\u00f4i s\u1ebd b\u1ebb g\u00e3y nh\u1eefng c\u00e1i c\u00e1nh, v\u00e0 t\u00f4i s\u1ebd ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i m\u1ed9t n\u1ed7i s\u1ea7u mu\u1ed9n b\u00f2 l\u1ed5m ng\u1ed5m. N\u00f3 v\u1eabn n\u1eb1m \u0111\u00f3 \u1edf ngay tr\u01b0\u1edbc m\u0169i ch\u00e2n t\u00f4i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f2n \u1edf tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft t\u00f4i n\u1eefa. Ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u, qu\u1ef7 qu\u00e1i l\u00e0 \u1edf \u0111\u00f3, l\u00fac n\u00e0o ta c\u0169ng mu\u1ed1n c\u00f3 m\u1ed9t n\u1ed7i s\u1ea7u mu\u1ed9n bay th\u1eadt cao. 31 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi 1911 https:\/\/thuviensach.vn","58.\tV\u1ec1\ts\u1ef1\tth\u01b0\u01a1ng\th\u1ea1i C\u00f3 m\u1ed9t ki\u1ec3u l\u00f2ng t\u1ed1t l\u00e0m cu\u1ed9c s\u1ed1ng tr\u1edf n\u00ean s\u1ea7u th\u1ea3m, m\u1ed9t ki\u1ec3u l\u00f2ng t\u1ed1t v\u1ed1n l\u00e0 s\u1ef1 bi l\u1ee5y, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn g\u1ecdi l\u00e0 l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng h\u1ea1i, m\u1ed9t trong nh\u1eefng tai h\u1ecda c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. H\u00e3y xem c\u00e1ch m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef nh\u1ea1y c\u1ea3m n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng g\u1ea7y gu\u1ed9c m\u00e0 b\u00e0 ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft l\u00e0 b\u1ecb ho lao m\u00e0 xem. Anh nh\u00ecn \u0111\u1eabm l\u1ec7, gi\u1ecdng n\u00f3i \u0111\u1ea7y \u00e2m \u0111i\u1ec7u, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i v\u1edbi anh ta, t\u1ea5t c\u1ea3 r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 \u0111ang k\u1ebft \u00e1n anh ch\u00e0ng kh\u1ed1n kh\u1ed5 n\u00e0y. Nh\u01b0ng anh ta kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u1ea5y l\u00e0m t\u1ee9c t\u1ed1i; anh ta ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng h\u1ea1i c\u1ee7a k\u1ebb kh\u00e1c nh\u01b0 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng b\u1ec7nh t\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh. L\u00fac n\u00e0o c\u0169ng v\u1eady. T\u1eebng ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t \u0111\u1ebfn tr\u00fat th\u00eam m\u1ed9t ch\u00fat bu\u1ed3n r\u1ea7u l\u00ean \u0111\u1ea7u anh ta; t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t \u0111\u1ebfn ca cho anh ta nghe c\u00f9ng m\u1ed9t \u0111i\u1ec7p kh\u00fac: \u201cTh\u1ea5y anh th\u1ebf n\u00e0y, t\u00f4i \u0111\u1ebfn ch\u1ebft m\u1ea5t th\u00f4i.\u201d C\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n n\u00e0o bi\u1ebft ph\u1ea3i ch\u0103ng h\u01a1n v\u00e0 \u0103n n\u00f3i c\u00f3 ch\u1eebng m\u1ef1c h\u01a1n. Khi \u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd ch\u1eafc n\u1ecbch nh\u01b0 sau: \u201cCan \u0111\u1ea3m l\u00ean nh\u00e9, khi n\u00e0o \u0111\u1eb9p tr\u1eddi anh s\u1ebd l\u1ea1i kh\u1ecfe th\u00f4i.\u201d Nh\u01b0ng l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng ch\u1eb3ng l\u00e0m cho kh\u00f4ng kh\u00ed trong l\u00e0nh h\u01a1n. \u0110\u00f3 v\u1eabn ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi than v\u00e3n l\u00e0m r\u1edbt n\u01b0\u1edbc m\u1eaft. Ch\u1ec9 c\u1ea7n c\u00f3 ch\u00fat \u00e1m ch\u1ec9 th\u00f4i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ngay, m\u1ed9t c\u00e1i li\u1ebfc nh\u00ecn b\u1ecb b\u1eaft g\u1eb7p c\u00f2n n\u00f3i v\u1edbi anh ta nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u h\u01a1n m\u1ecdi ng\u00f4n t\u1eeb. V\u1eady ph\u1ea3i l\u00e0m sao \u0111\u00e2y? L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0y n\u00e0y. Xin \u0111\u1eebng c\u00f3 r\u1ea7u r\u0129, xin h\u00e3y hy v\u1ecdng, ta c\u00f3 hy v\u1ecdng th\u00ec m\u1edbi truy\u1ec1n cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u1ea7n ph\u1ea3i tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o t\u1ef1 nhi\u00ean, nh\u00ecn t\u01b0\u01a1ng lai m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00edch c\u1ef1c, v\u00e0 tin r\u1eb1ng cu\u1ed9c s\u1ed1ng s\u1ebd chi\u1ebfn th\u1eafng. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 d\u1ec5 h\u01a1n ta t\u01b0\u1edfng, b\u1edfi nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 t\u1ef1 nhi\u00ean th\u00f4i. Ai \u0111ang s\u1ed1ng c\u0169ng tin r\u1eb1ng cu\u1ed9c s\u1ed1ng s\u1ebd chi\u1ebfn th\u1eafng, kh\u00f4ng th\u1ebf th\u00ec anh ta ti\u00eau \u0111\u1eddi ngay. C\u00e1i s\u1ee9c s\u1ed1ng \u1ea5y s\u1ebd l\u00e0m b\u1ea1n nhanh ch\u00f3ng qu\u00ean \u0111i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng kh\u1ed1n kh\u1ed5; v\u00e0, s\u1ee9c s\u1ed1ng \u1ea5y m\u1edbi l\u00e0 th\u1ee9 c\u1ea7n ph\u1ea3i truy\u1ec1n cho anh ta. Th\u1eadt \u0111\u1ea5y, \u0111\u1eebng th\u01b0\u01a1ng anh ta th\u00e1i qu\u00e1. C\u0169ng \u0111\u1eebng t\u1ecf ra kh\u00f4 c\u1ee9ng v\u00e0 v\u00f4 c\u1ea3m. M\u00e0 c\u1ea7n th\u1ec3 hi\u1ec7n m\u1ed9t t\u00ecnh b\u1ea1n \u0111\u1ea7y h\u1ed3 h\u1edfi. Ch\u1eb3ng ai th\u00edch l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u01b0\u01a1ng h\u1ea1i m\u00ecnh c\u1ea3, v\u00e0 khi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111au y\u1ebfu th\u1ea5y r\u1eb1ng m\u00ecnh kh\u00f4ng d\u1eadp t\u1eaft \u0111i ni\u1ec1m vui c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh, anh ta s\u1ebd nh\u1eb9 l\u00f2ng v\u00e0 khu\u00e2y kh\u1ecfa. Ni\u1ec1m tin l\u00e0 m\u1ed9t li\u1ec1u thu\u1ed1c b\u1ed5 th\u1ea7n k\u1ef3. Ch\u00fang ta hay b\u1ecb t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9c. Ch\u00fang ta \u0111\u00e3 quen th\u1ea5y c\u00e1c cha \u0111\u1ea1o r\u00ecnh r\u1eadp nh\u1eefng bi\u1ec3u hi\u1ec7n y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i v\u00e0 \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 k\u1ebft li\u1ec5u k\u1ebb h\u1ea5p h\u1ed1i b\u1eb1ng m\u1ed9t b\u00e0i thuy\u1ebft gi\u1ea3ng l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng ph\u1ea3i suy ng\u1eabm. T\u00f4i c\u0103m gh\u00e9t ki\u1ec3u h\u00f9ng bi\u1ec7n nh\u00e0 \u0111\u00f2n n\u00e0y. C\u1ea7n rao gi\u1ea3ng v\u1ec1 s\u1ef1 s\u1ed1ng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft, c\u1ea7n truy\u1ec1n \u0111i ni\u1ec1m hy v\u1ecdng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u1ed7i s\u1ee3 h\u00e3i, v\u00e0 c\u00f9ng vun \u0111\u1eafp ni\u1ec1m vui, c\u00e1i m\u1edbi l\u00e0 kho b\u00e1u \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 b\u00ed quy\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 th\u00f4ng th\u00e1i v\u0129 \u0111\u1ea1i, v\u00e0 l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng cho ng\u00e0y mai. C\u1ea3m x\u00fac th\u00ec \u1ea3m \u0111\u1ea1m. H\u1eadn th\u00f9 th\u00ec \u00e2m u. Ni\u1ec1m vui s\u1ebd ti\u00eau di\u1ec7t c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 h\u1eadn th\u00f9. Nh\u01b0ng h\u00e3y b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u1ef1 nh\u1ee7 r\u1eb1ng n\u1ed7i bu\u1ed3n ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 cao qu\u00fd, kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd v\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n v\u00f4 t\u00edch s\u1ef1. 5 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi 1909 https:\/\/thuviensach.vn","59.\tN\u1ed7i\tkh\u1ed5\tc\u1ee7a\tng\u01b0\u1eddi\tkh\u00e1c M\u1ed9t nh\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, h\u00ecnh nh\u01b0 l\u00e0 La Rochefoucauld[77], khi vi\u1ebft: \u201cCh\u00fang ta lu\u00f4n c\u00f3 \u0111\u1ee7 s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 g\u00e1nh h\u1ed9 n\u1ed7i kh\u1ed5 cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c\u201d, ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00e3 n\u00eau ra m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 \u0111\u00fang. Nh\u01b0ng m\u1edbi ch\u1ec9 \u0111\u00fang c\u00f3 m\u1ed9t n\u1eeda. \u0110i\u1ec1u c\u00f2n \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd h\u01a1n nhi\u1ec1u v\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u01b0u \u00fd, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u00fang ta lu\u00f4n c\u00f3 \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u0111\u1ec3 g\u00e1nh n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. V\u00e0 th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i nh\u01b0 th\u1ebf. Ch\u00fang ta bu\u1ed9c ph\u1ea3i l\u00e0m th\u1ebf, khi chuy\u1ec7n t\u1ea5t y\u1ebfu \u0111\u1ebfn v\u1ed7 vai ch\u00e0o h\u1ecfi ta. Ta s\u1ebd ph\u1ea3i ch\u1ebft, c\u00f2n n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec r\u00e1ng h\u1ebft s\u1ee9c m\u00e0 s\u1ed1ng, v\u00e0 ph\u1ea7n l\u1edbn ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ecdn v\u1ebf n\u00e0y. S\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng th\u1eadt l\u00e0 k\u1ef3 di\u1ec7u. V\u1eady n\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea1y l\u1ee5t s\u1ebd t\u00ecm c\u00e1ch th\u00edch nghi. H\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u1ee9ng r\u00ean r\u1ec9 tr\u00ean c\u1ea7u; h\u1ecd d\u1ea5n b\u01b0\u1edbc. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi chen ch\u00e2n \u1edf tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc hay \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f4ng quy\u1ec1n g\u1eafng h\u1ebft s\u1ee9c b\u00e1m tr\u1ee5 v\u00e0 \u0103n ng\u1ee7 h\u1ebft m\u00ecnh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh t\u1eebng tham chi\u1ebfn c\u0169ng n\u00f3i y nh\u01b0 th\u1ebf; n\u1ed7i kh\u1ed5 s\u1edf l\u1edbn nh\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c h\u1ecd \u0111ang b\u0103ng m\u00ecnh n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u1eadn m\u00e0 l\u00e0 do h\u1ecd b\u1ecb l\u1ea1nh ch\u00e2n; h\u1ecd ch\u1ec9 ch\u0103m ch\u0103m ngh\u0129 \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n nh\u00f3m l\u1eeda, v\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n m\u00e3n nguy\u1ec7n khi \u0111\u01b0\u1ee3c s\u01b0\u1edfi \u1ea5m. Th\u1eadm ch\u00ed ta c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng, sinh t\u1ed3n c\u00e0ng kh\u00f3 nh\u1ecdc, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00e0ng ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng kh\u1ed5 \u0111au v\u00e0 t\u1eadn h\u01b0\u1edfng ni\u1ec1m vui gi\u1ecfi giang h\u01a1n; b\u1edfi s\u1ef1 tr\u00f9 li\u1ec7u ch\u1eb3ng k\u1ecbp \u0111i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 nh\u1eefng n\u1ed7i kh\u1ed5 m\u1edbi, nh\u1eefng n\u1ed7i kh\u1ed5 ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra; n\u00f3 b\u1ecb h\u00e3m l\u1ea1i v\u00ec nh\u1eefng nh\u01b0 c\u1ea7u thi\u1ebft y\u1ebfu. Khi d\u1ef1ng nh\u00e0, Robinson[78] m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u nh\u1edb ti\u1ebfc qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng. Ch\u1eafc c\u0169ng v\u00ec l\u00fd do \u1ea5y m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u th\u00edch th\u00fa v\u1edbi s\u0103n b\u1eafn; th\u00fa vui \u1ea5y \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi nh\u1eefng n\u1ed7i kh\u1ed5 s\u1edf s\u1eafp t\u1edbi, nh\u01b0 nh\u1ee9c ch\u00e2n, hay nh\u1eefng ni\u1ec1m vui s\u1ebd \u0111\u1ebfn, nh\u01b0 \u0103n u\u1ed1ng no say; v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng s\u1ebd cu\u1ed1n m\u1ecdi th\u1ee9 theo n\u00f3, k\u1ebft n\u1ed1i m\u1ecdi th\u1ee9 v\u1edbi nhau. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o d\u1ed3n h\u1ebft t\u00e2m tr\u00ed v\u00e0o m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i kh\u00f3 kh\u0103n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 ho\u00e0n to\u00e0n h\u1ea1nh ph\u00fac. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n v\u01b0\u01a1ng v\u1ea5n v\u1edbi qu\u00e1 kh\u1ee9 ho\u1eb7c c\u1ee9 lo ngh\u0129 v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c s\u1ef1 h\u1ea1nh ph\u00fac. Ch\u1eebng n\u00e0o c\u00f2n g\u00e1nh theo to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ee9c n\u1eb7ng c\u1ee7a m\u1ecdi th\u1ee9, ch\u1eebng \u1ea5y c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1ea3m th\u1ea5y h\u1ea1nh ph\u00fac ho\u1eb7c ch\u1ebft \u0111i; nh\u01b0ng ngay khi g\u00e1nh v\u00e1c, trong lo \u00e2u, s\u1ee9c n\u1eb7ng c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh, m\u1ecdi \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i \u0111\u1ec1u tr\u1edf n\u00ean g\u1eadp gh\u1ec1nh. Qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng lai \u0111\u1ec1u c\u00e0o m\u1ea1nh xu\u1ed1ng con \u0111\u01b0\u1eddng. N\u00f3i t\u00f3m l\u1ea1i, \u0111\u1eebng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn b\u1ea3n th\u00e2n l\u00e0m g\u00ec. \u0110i\u1ec1u bu\u1ed3n c\u01b0\u1eddi l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u1ee9 \u0111\u1ea9y t\u1ed9i quy v\u1ec1 m\u00ecnh b\u1edfi nh\u1eefng l\u1eddi h\u1ecd n\u00f3i v\u1ec1 ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n h\u1ecd. C\u00f9ng nhau h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u00ec l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng t\u1ed1t, c\u00f9ng nhau n\u00f3i ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 n\u00f3i, \u0111\u1ec3 ph\u00e0n n\u00e0n, ch\u1ec9 tr\u00edch, \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t tai h\u1ecda l\u1edbn c\u1ee7a c\u00f5i \u0111\u1eddi n\u00e0y. Ch\u01b0a k\u1ec3 vi\u1ec7c b\u1ed9 m\u1eb7t con ng\u01b0\u1eddi c\u1ef1c k\u1ef3 bi\u1ec3u c\u1ea3m v\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00e1nh th\u1ee9c nh\u1eefng n\u1ed7i bu\u1ed3n m\u00e0 m\u1ecdi s\u1ef1 \u0111\u00e3 l\u00e0m t\u00f4i nh\u00e3ng \u0111i. Ch\u1ec9 \u1edf trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ch\u00fang ta m\u1edbi \u00edch k\u1ef7, v\u00ec va ch\u1ea1m gi\u1eefa c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n, v\u00ec l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e1p tr\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi kia, b\u1eb1ng mi\u1ec7ng, b\u1eb1ng m\u1eaft, b\u1eb1ng tr\u00e1i tim h\u1eefu \u00e1i. M\u1ed9t c\u00e2u ph\u00e0n n\u00e0n k\u00e9o theo ng\u00e0n l\u1eddi ta th\u00e1n; m\u1ed9t n\u1ed7i s\u1ee3 k\u00edch \u0111\u1ed9ng mu\u00f4n c\u01a1n ho\u1ea3ng lo\u1ea1n. Trong m\u1ed9t con c\u1eebu c\u00f3 c\u1ea3 m\u1ed9t \u0111\u00e0n c\u1eebu ch\u1ea1y lo\u1ea1n x\u1ea1. Ch\u1eb3ng th\u1ebf m\u00e0 m\u1ed9t tr\u00e1i tim nh\u1ea1y c\u1ea3m lu\u00f4n c\u00f3 ch\u00fat xu h\u01b0\u1edbng l\u1ea9n tr\u00e1nh con ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 t\u00ecnh b\u1eb1ng h\u1eefu lu\u00f4n ph\u1ea3i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 qu\u00e1 v\u1ed9i v\u00e3 khi g\u00e1n t\u00ean \u00edch k\u1ef7 cho ng\u01b0\u1eddi nh\u1ea1y c\u1ea3m v\u1ed1n t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00f4 \u0111\u01a1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng trao \u0111\u1ed5i gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi; anh ta \u0111\u00e2u ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi mang tr\u00e1i tim kh\u00f4 c\u1eb1n khi ph\u1ea3i kh\u00f3 nh\u1ecdc l\u1eafm m\u1edbi ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i lo l\u1eafng, bu\u1ed3n r\u1ea7u, \u0111au kh\u1ed5 th\u1ec3 hi\u1ec7n tr\u00ean g\u01b0\u01a1ng m\u1eb7t b\u1ea1n b\u00e8. V\u00e0 ta c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1eafc nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1eb5n s\u00e0ng giao du v\u1edbi b\u1ea5t h\u1ea1nh s\u1ebd \u0111\u1ec3 t\u00e2m h\u01a1n \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a ch\u00ednh h\u1ecd, hay can \u0111\u1ea3m h\u01a1n, hay d\u1eedng d\u01b0ng h\u01a1n. Nh\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c kia th\u1eadt l\u00e1u c\u00e1. G\u00e1nh v\u00e1c n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u1edbi th\u1eadt n\u1eb7ng n\u1ec1 l\u00e0m sao. 23 th\u00e1ng ba 1910 https:\/\/thuviensach.vn","60.\tNi\u1ec1m\tan\t\u1ee7i Kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ra h\u1ea1nh ph\u00fac v\u00e0 b\u1ea5t h\u1ea1nh. T\u00f4i kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng th\u00fa vui \u0111\u00fang ngh\u0129a hay nh\u1eefng c\u01a1n \u0111au, ki\u1ec3u nh\u01b0 th\u1ea5p kh\u1edbp, \u0111au r\u0103ng, hay nh\u1eefng kh\u1ed5 h\u00ecnh d\u1ecb gi\u00e1o; nh\u1eefng chuy\u1ec7n \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh khi xem x\u00e9t \u0111\u1ebfn nguy\u00ean nh\u00e2n, b\u1edfi c\u00e1c nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y ra m\u1ed9t t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ch\u1eafc ch\u1eafn; ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 khi t\u00f4i b\u1ecb n\u01b0\u1edbc s\u00f4i b\u1eafn v\u00e0o tay, hay b\u1ecb xe h\u00fac, hay b\u1ecb k\u1eb9p tay v\u00e0o c\u1ee7a, trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdp n\u00e0y t\u00f4i \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1nh gi\u00e1 g\u1ea7n \u0111\u00fang \u0111\u1ed9 \u0111au \u0111\u1edbn c\u1ee7a m\u00ecnh, ho\u1eb7c, theo nh\u01b0 ta c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft, c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Nh\u01b0ng ngay khi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 s\u1eafc th\u00e1i c\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn l\u00e0m ta h\u1ea1nh ph\u00fac hay b\u1ea5t h\u1ea1nh, th\u00ec ta kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u00ean li\u1ec7u hay t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u1ec1u g\u00ec, d\u1eabu l\u00e0 cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c hay cho b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh. M\u1ecdi th\u1ee9 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o d\u00f2ng suy ngh\u0129, v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee9 mu\u1ed1n th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 ngh\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf \u1ea5y; hu\u1ed1ng h\u1ed3 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tho\u00e1t, m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u1ea1i sao, kh\u1ecfi nh\u1eefng \u00fd ngh\u0129 ch\u1eb3ng m\u1ea5y d\u1ec5 ch\u1ecbu. Nh\u01b0 m\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch ch\u1eb3ng h\u1ea1n, n\u00f3 cho\u00e1n l\u1ea5y ta, l\u00e0m ta sao nh\u00e3ng trong m\u1ed9t t\u00e2m tr\u1ea1ng m\u00e3nh li\u1ec7t \u0111\u1ebfn n\u1ef1c c\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu ta ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn nh\u1eefng l\u00fd do ngh\u00e8o n\u00e0n, m\u1ed9t b\u1ee9c ph\u00f4ng s\u01a1n m\u00e0u, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111ang g\u00e0o r\u1ed1ng, m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef kh\u00f3c v\u1edd; nh\u01b0ng nh\u1eefng m\u00e0n b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc \u1ea5y l\u1ea1i l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc m\u1eaft b\u1ea1n, nh\u1eefng gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc m\u1eaft th\u1ef1c th\u1ee5; trong m\u1ed9t l\u00fac b\u1ea1n g\u00e1nh tr\u1ecdn c\u00e1c n\u1ed7i \u0111au c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi qua nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd hoa m\u1ef9 r\u1edfm \u0111\u1eddi. M\u1ed9t l\u00fac sau \u0111\u00f3, b\u1ea1n \u0111\u00e3 \u1edf c\u00e1ch xa kh\u1ecfi m\u00ecnh v\u00e0 m\u1ecdi kh\u1ed5 \u0111au c\u1ea3 ngh\u00ecn d\u1eb7m, gi\u1eefa m\u1ed9t cu\u1ed9c du ngo\u1ea1n. N\u1ed7i bu\u1ed3n v\u00e0 ni\u1ec1m an \u1ee7i \u0111\u1eadu xu\u1ed1ng v\u00e0 bay v\u00fat l\u00ean nh\u01b0 nh\u1eefng ch\u00fa chim. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ecf m\u1eb7t v\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3; \u0111\u1ecf m\u1eb7t m\u00e0 n\u00f3i nh\u01b0 Montesquieu[79]: \u201cT\u00f4i ch\u01b0a bao gi\u1edd c\u00f3 n\u1ed7i bu\u1ed3n n\u00e0o m\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ebfng \u0111\u1ecdc s\u00e1ch kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c xua tan\u201d; m\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 n\u1ebfu ta t\u1eadp trung \u0111\u1ecdc th\u1ef1c s\u1ef1, th\u00ec ta s\u1ebd b\u1ecb h\u00fat v\u00e0o th\u1ee9 ta \u0111ang \u0111\u1ecdc. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c xe h\u00f2m ch\u1edf ra ch\u1ed7 m\u00e1y ch\u00e9m th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng; th\u1ebf nh\u01b0ng, n\u1ebfu anh ta ngh\u0129 \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n g\u00ec kh\u00e1c, th\u00ec trong xe h\u00f2m anh ta ch\u1eb3ng kh\u1ed5 s\u1edf h\u01a1n t\u00f4i v\u00e0o l\u00fac n\u00e0y. N\u1ebfu anh ta \u0111\u1ebfm s\u1ed1 l\u1ed1i r\u1ebd hay s\u1ed1 \u1ed5 g\u00e0, th\u00ec anh ta ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed1i r\u1ebd v\u00e0 c\u00e1c \u1ed5 g\u00e0. M\u1ed9t t\u1ea5m \u00e1p ph\u00edch tr\u00f4ng th\u1ea5y t\u1eeb \u0111\u1eb1ng xa, m\u00e0 anh ta c\u1ed1 \u0111\u1ecdc cho b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m anh ta b\u1eadn t\u00e2m v\u00e0o gi\u1edd kh\u1eafc cu\u1ed1i c\u00f9ng; ch\u00fang ta bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 chuy\u1ec7n \u0111\u00f3? V\u00e0 anh ta bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 chuy\u1ec7n \u0111\u00f3? T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c nghe chuy\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t anh b\u1ea1n su\u00fdt ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. Anh b\u1ecb ng\u00e3 xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc ngay kho\u1ea3ng gi\u1eefa t\u00e0u v\u00e0 b\u1ebfn, v\u00e0 ch\u00ecm d\u01b0\u1edbi con t\u00e0u m\u1ed9t l\u00fac l\u00e2u; anh \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00e9o l\u00ean l\u00fac \u0111\u00e3 b\u1ea5t t\u1ec9nh, v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 anh \u0111\u00e3 t\u1eeb c\u00f5i ch\u1ebft tr\u1edf v\u1ec1. C\u00f2n \u0111\u00e2y l\u00e0 h\u1ed3i \u1ee9c c\u1ee7a anh. Anh th\u1ea5y m\u1eaft m\u00ecnh m\u1edf thao l\u00e1o trong n\u01b0\u1edbc, v\u00e0 th\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ee3i d\u00e2y c\u00e1p l\u1eadp l\u1edd tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t; anh t\u1ef1 nh\u1ee7 r\u1eb1ng m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 t\u00fam \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3, nh\u01b0ng l\u1ea1i ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng mu\u1ed1n; c\u00e1i h\u00ecnh \u1ea3nh m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc xanh ng\u1eaft v\u00e0 s\u1ee3i d\u00e2y l\u1eadp l\u1edd cho\u00e1n h\u1ebft suy ngh\u0129 c\u1ee7a anh. Theo nh\u01b0 anh k\u1ec3 v\u1edbi t\u00f4i, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng kho\u1ea3nh kh\u1eafc cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a anh. 26 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t 1910 https:\/\/thuviensach.vn","61.\tTh\u1edd\tc\u00fang\tng\u01b0\u1eddi\tch\u1ebft Th\u1edd c\u00fang ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ee5c l\u1ec7 \u0111\u1eb9p, v\u00e0 ng\u00e0y l\u1ec5 d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 khu\u1ea5t[80] \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp h\u1ee3p l\u00fd, v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m m\u00e0 ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c, qua nh\u1eefng t\u00edn hi\u1ec7u kh\u00e1 r\u00f5 r\u00e0ng, l\u00e0 m\u1eb7t tr\u1eddi \u0111ang r\u1eddi b\u1ecf ch\u00fang ta. Nh\u1eefng b\u00f4ng hoa h\u00e9o kh\u00f4, nh\u1eefng chi\u1ebfc l\u00e1 v\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u1ecf b\u1ecb ta gi\u1eabm l\u00ean, nh\u1eefng \u0111\u00eam d\u00e0i, v\u00e0 ng\u00e0y th\u00ec u\u1ec3 o\u1ea3i h\u1ec7t nh\u01b0 nh\u1eefng bu\u1ed5i x\u1ebf chi\u1ec1u, m\u1ecdi th\u1ee9 g\u1ee3i l\u00ean n\u1ed7i m\u1ec7t nh\u1ecdc, s\u1ef1 ngh\u1ec9 ng\u01a1i, gi\u1ea5c ng\u1ee7, th\u1eddi \u0111\u00e3 qua. N\u0103m c\u00f9ng th\u00e1ng t\u1eadn gi\u1ed1ng v\u1edbi ng\u00e0y t\u00e0n v\u00e0 kh\u00fac cu\u1ed1i cu\u1ed9c \u0111\u1eddi; v\u00e0 v\u00ec t\u01b0\u01a1ng lai v\u00e0o l\u00fac \u1ea5y ch\u1ec9 h\u1ee9a h\u1eb9n \u0111\u00eam \u0111en v\u1edbi gi\u1ea5c ng\u1ee7, \u00fd ngh\u0129 quay tr\u1edf l\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean v\u1edbi nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u00e3 an b\u00e0i v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh s\u1eed gia. Nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p gi\u1eefa t\u1eadp t\u1ee5c, ti\u1ebft tr\u1eddi v\u00e0 d\u00f2ng suy ngh\u0129 c\u1ee7a ta. C\u0169ng b\u1edfi v\u00ec v\u1eady m\u00e0 s\u1ebd c\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0o m\u00f9a n\u00e0y, g\u1ecdi c\u00e1c linh h\u1ed3n v\u1ec1 \u0111\u1ec3 chuy\u1ec7n tr\u00f2 v\u1edbi h\u1ecd. Nh\u01b0ng g\u1ecdi th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u00e2y? L\u00e0m sao \u0111\u1ec3 l\u00e0m h\u1ecd vui \u0111\u00e2y? Ulysse[81] d\u00e2ng h\u1ecd \u0111\u1ed3 \u0103n; ch\u00fang ta mang hoa t\u1eb7ng h\u1ecd; nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng m\u00f3n \u0111\u1ed3 c\u00fang l\u1ec5 \u0111\u00f3 ch\u1ec9 nh\u1eb1m h\u01b0\u1edbng \u00fd ngh\u0129 c\u1ee7a ta v\u1ec1 ph\u00eda h\u1ecd v\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u cu\u1ed9c chuy\u1ec7n tr\u00f2. \u0110i\u1ec1u kh\u00e1 r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 ch\u00fang ta mu\u1ed1n g\u1ecdi suy ngh\u0129 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ec3 x\u00e1c h\u1ecd; v\u00e0 c\u0169ng r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 \u00fd ngh\u0129 c\u1ee7a h\u1ecd n\u1eb1m ng\u1ee7 trong ch\u00ednh ch\u00fang ta. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng b\u00f4ng hoa, v\u00f2ng hoa v\u00e0 nh\u1eefng ng\u00f4i m\u1ed9 ph\u1ee7 \u0111\u1ea7y hoa mang m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a n\u00e0o \u0111\u00f3. V\u00ec ta kh\u00f4ng ngh\u0129 nh\u01b0 m\u00ecnh mu\u1ed1n v\u00e0 v\u00ec d\u00f2ng suy ngh\u0129 c\u1ee7a ta ch\u1ee7 y\u1ebfu ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o \u0111i\u1ec1u tr\u00f4ng th\u1ea5y, nghe th\u1ea5y, ch\u1ea1m th\u1ea5y, vi\u1ec7c h\u1ee3p l\u00fd m\u00e0 ta c\u1ea7n l\u00e0m l\u00e0 t\u1ef1 ban cho m\u00ecnh m\u1ed9t v\u00e0i c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ec3 qua \u0111\u00f3 t\u1eb7ng cho m\u00ecnh nh\u1eefng m\u1ed9ng t\u01b0\u1edfng d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi nh\u1eefng c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y. C\u0169ng nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u00e1c nghi l\u1ec5 t\u00f4n gi\u00e1o c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb. Nh\u01b0ng ch\u00fang ch\u1ec9 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n; kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ee5c \u0111\u00edch; do \u0111\u00f3 kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i nghe nh\u1ea1c l\u1ec5 hay c\u1ea7u kinh. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 khu\u1ea5t kh\u00f4ng ch\u1ebft, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00e1 r\u00f5 r\u00e0ng b\u1edfi v\u00ec ch\u00fang ta \u0111ang s\u1ed1ng. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft suy ngh\u0129, ph\u00e1t ng\u00f4n v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng; h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 khuy\u00ean nh\u1ee7, mong mu\u1ed1n, \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh, tr\u00e1ch m\u00f3c; t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y l\u00e0 c\u00f3 th\u1eadt; nh\u01b0ng c\u1ea7n ph\u1ea3i nghe th\u1ea5y ch\u00fang. Ch\u00fang n\u1eb1m trong ch\u00fang ta; c\u00f2n s\u1ed1ng trong ch\u00fang ta. Th\u1ebf th\u00ec, b\u1ea1n s\u1ebd b\u1ea3o, ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 qu\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 khu\u1ea5t; v\u1eady ngh\u0129 \u0111\u1ebfn h\u1ecd ch\u1eb3ng \u00edch g\u00ec; ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e0 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn h\u1ecd r\u1ed3i. \u0110\u00fang th\u1ebf, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u kh\u00e1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng h\u1ec1 ngh\u0129, kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 ngh\u0129, kh\u00f4ng ngh\u0129 nghi\u00eam t\u00fac, \u0111\u1ebfn b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh. Ch\u00fang ta qu\u00e1 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i v\u00e0 qu\u00e1 th\u1ea5t th\u01b0\u1eddng ngay trong m\u1eaft ch\u00ednh ch\u00fang ta; ch\u00fang ta \u1edf g\u1ea7n m\u00ecnh qu\u00e1; t\u00ecm ra m\u1ed9t kho\u1ea3ng c\u00e1ch h\u1ee3p l\u00fd tr\u01b0\u1edbc b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh \u0111\u1ec3 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t t\u1ef7 l\u1ec7 ch\u00e2n x\u00e1c, th\u1eadt ch\u1eb3ng d\u1ec5 d\u00e0ng. V\u1eady th\u00ec, ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n c\u1ee7a c\u00f4ng b\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi c\u1ee9 ngh\u0129 m\u00e3i \u0111\u1ebfn c\u00e1i c\u00f4ng b\u1eb1ng m\u00e0 anh ta mu\u1ed1n, l\u00e0 ai? Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, ch\u00fang ta nh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft theo s\u1ef1 th\u1eadt c\u1ee7a h\u1ecd, b\u1eb1ng th\u1ee9 t\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n b\u1ecf qua nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u nh\u1ecf nh\u1eb7t; v\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh khuy\u00ean nh\u1ee7 c\u1ee7a h\u1ecd, th\u1ee9 c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 th\u1ef1c t\u1ebf l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, n\u1eb1m \u1edf ch\u1ed7 h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i n\u1eefa; b\u1edfi t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e0 \u0111\u00e1p tr\u1ea3 nh\u1eefng c\u00fa va ch\u1ea1m m\u1ea1nh v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi bao quanh; l\u00e0 qu\u00ean \u0111i, h\u01a1n m\u1ed9t l\u1ea7n trong ng\u00e0y, h\u01a1n m\u1ed9t l\u1ea7n sau m\u1ed7i gi\u1edd, l\u1eddi th\u1ec1 nguy\u1ec1n r\u1eb1ng m\u00ecnh s\u1ebd l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf. B\u1edfi v\u1eady, th\u1eadt l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a khi t\u1ef1 h\u1ecfi m\u00ecnh \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft mong mu\u1ed1n. V\u00e0 h\u00e3y nh\u00ecn cho k\u1ef9, hay nghe cho k\u1ef9: ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft mu\u1ed1n s\u1ed1ng; h\u1ecd mu\u1ed1n s\u1ed1ng trong b\u1ea1n; h\u1ecd mu\u1ed1n cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a b\u1ea1n khai tri\u1ec3n m\u1ed9t c\u00e1ch phong ph\u00fa nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd \u0111\u00e3 t\u1eebng mong mu\u1ed1n. Nh\u01b0 th\u1ebf, c\u00e1c ng\u00f4i m\u1ed9 \u0111\u01b0a ch\u00fang ta v\u1ec1 v\u1edbi cu\u1ed9c s\u1ed1ng. Nh\u01b0 th\u1ebf, suy ngh\u0129 c\u1ee7a ch\u00fang ta h\u1ed3 h\u1edfi nh\u1ea3y v\u1ecdt qua m\u00f9a \u0111\u00f4ng s\u1eafp t\u1edbi \u0111\u1ec3 ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n v\u00e0 \u0111\u1ebfn t\u1eadn nh\u1eefng chi\u1ebfc l\u00e1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean. H\u00f4m qua t\u00f4i nh\u00ecn c\u00e0nh t\u1eed \u0111inh h\u01b0\u01a1ng s\u1eafp r\u1ee5ng l\u00e1, v\u00e0 \u0111\u00e3 th\u1ea5y nh\u1eefng ch\u1ed3i non. 8 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t 1907 https:\/\/thuviensach.vn","[82] 62.\tGribouille Ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ee9 ra s\u1ee9c ho, hy v\u1ecdng s\u1ebd kh\u1ecfi con ng\u1ee9a nh\u1eb9 trong c\u1ed5 h\u1ecdng; nh\u01b0ng v\u1edbi c\u00e1i c\u00e1ch hay ho \u1ea5y, h\u1ecd l\u1ea1i l\u00e0m cho c\u1ed5 h\u1ecdng r\u00e1t b\u1ecfng, h\u1ecd l\u1ea1i \u0111\u1ee9t h\u01a1i, v\u00e0 ki\u1ec7t s\u1ee9c. B\u1edfi v\u1eady, t\u1ea1i b\u1ec7nh vi\u1ec7n hay trong c\u00e1c khu d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ec1u d\u1ea1y b\u1ec7nh nh\u00e2n l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 \u0111\u1eebng ho, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft b\u1eb1ng c\u00e1ch c\u1ed1 h\u1ebft s\u1ee9c ki\u1ec1m ch\u1ebf c\u01a1n ho, t\u1ed1t h\u01a1n n\u1eefa l\u00e0 nu\u1ed1t n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt \u0111\u00fang l\u00fac chu\u1ea9n b\u1ecb b\u1eadt ho, b\u1edfi c\u1eed \u0111\u1ed9ng n\u00e0y s\u1ebd lo\u1ea1i tr\u1eeb c\u1ee7 \u0111\u1ed9ng kia, v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u00ecnh kh\u00f3 ch\u1ecbu v\u00e0 b\u1ef1c b\u1ed9i v\u00ec c\u01a1n ng\u1ee9a nh\u1eb9 v\u1ed1n c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 d\u1ecbu \u0111i ngay khi ta bi\u1ebft c\u00e1ch coi n\u00f3 nh\u1eb9 nh\u01b0 kh\u00f4ng. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n c\u1ee9 hay g\u00e3i v\u00e0 qua \u0111\u00f3 t\u1ef1 t\u1eb7ng m\u00ecnh m\u1ed9t d\u1ea1ng kho\u00e1i c\u1ea3m m\u01a1 h\u1ed3 tr\u1ed9n l\u1eabn v\u1edbi \u0111au \u0111\u1edbn, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 h\u1ecd s\u1ebd ph\u1ea3i tr\u1ea3 gi\u00e1 b\u1eb1ng nh\u1eefng c\u01a1n \u0111au b\u1ecfng r\u00e1t h\u01a1n. C\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ee9 ho l\u1ea5y ho \u0111\u1ec3, h\u1ecd r\u01a1i v\u00e0o m\u1ed9t ki\u1ec3u \u0111i\u00ean gi\u1eadn ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u00ednh m\u00ecnh. \u0110\u00f3 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a Gribouille. S\u1ef1 m\u1ea5t ng\u1ee7 c\u0169ng k\u00e9o theo nh\u1eefng bi k\u1ecbch c\u00f9ng lo\u1ea1i, l\u00e0m ta ph\u1ea3i g\u00e1nh ch\u1ecbu n\u1ed7i \u0111au do ch\u00ednh m\u00ecnh g\u00e2y ra. B\u1edfi kh\u00f4ng ng\u1ee7 m\u1ed9t l\u00fac th\u00ec c\u00f3 l\u00e0m sao, n\u1eb1m tr\u00ean gi\u01b0\u1eddng \u0111\u00e2u \u0111\u1ebfn n\u1ed7i t\u1ed3i nh\u01b0 v\u1eady. Nh\u01b0ng c\u00e1i \u0111\u1ea7u l\u1ea1i c\u1ee9 ung l\u00ean, ta c\u1ee9 t\u1ef1 b\u1ea3o v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh l\u00e0 ta th\u00e8m ng\u1ee7, ta r\u00e1ng h\u1ebft s\u1ee9c \u0111\u1ec3 ng\u1ee7, ta d\u1ed3n h\u1ebft t\u00e2m tr\u00ed v\u00e0o \u0111\u00f3, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i hai m\u1eaft ta c\u1ee9 thao l\u00e1o v\u00ec ch\u00ednh \u00fd mu\u1ed1n v\u00e0 s\u1ef1 t\u1eadp trung kia. Ho\u1eb7c ta ph\u00e1t b\u1ef1c l\u00ean; ta \u0111\u1ebfm gi\u1edd \u0111\u1ebfm gi\u1ea5c; ta th\u1ea5y th\u1eadt phi l\u00fd khi kh\u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng th\u1eddi gian ngh\u1ec9 ng\u01a1i qu\u00fd b\u00e1u t\u1ed1t h\u01a1n; c\u00f9ng l\u00fac \u0111\u00f3 ta l\u1ea1i ch\u1ed3m l\u00ean, xoay d\u1ecdc xoay ngang nh\u01b0 c\u00e1 gi\u00e3y tr\u00ean b\u1edd. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a Gribouille. C\u00f2n ho\u1eb7c kh\u00f4ng, v\u00e0 ban \u0111\u00eam c\u0169ng nh\u01b0 ban ng\u00e0y, khi g\u1eb7p ph\u1ea3i v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1ef1c m\u00ecnh n\u00e0o \u0111\u00f3, h\u1ec5 c\u00f3 d\u1ecbp l\u00e0 ta nh\u1edb l\u1ea1i; ta xem \u0111i xem l\u1ea1i chuy\u1ec7n c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh nh\u01b0 \u0111\u1ecdc m\u1ed9t ti\u1ec3u thuy\u1ebft \u0111en t\u1ed1i m\u1edf s\u1eb5n tr\u00ean b\u00e0n. Ta t\u1ef1 nh\u1eadn ch\u00ecm m\u00ecnh v\u00e0o s\u00e2u trong n\u1ed7i bu\u1ed3n nh\u01b0 th\u1ebf, ta t\u1eadn h\u01b0\u1edfng n\u00f3, ta quay v\u1ec1 v\u1edbi th\u1ee9 m\u00e0 ta s\u1ee3 m\u00ecnh s\u1ebd l\u00e3ng qu\u00ean, ta duy\u1ec7t l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng n\u1ed7i \u0111au m\u00e0 ta c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 ra. Ta x\u1edbi n\u1ed7i \u0111au c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh l\u00ean. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a Gribouille. M\u1ed9t anh ch\u00e0ng b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi y\u00eau b\u1ecf kh\u00f4ng mu\u1ed1n ngh\u0129 \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n g\u00ec kh\u00e1c; m\u00e0 c\u1ee9 nh\u1edb l\u1ea1i nh\u1eefng ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac \u0111\u00e3 qua v\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m ho\u00e0n h\u1ea3o c\u1ee7a c\u00f4 n\u00e0ng l\u0103ng nh\u0103ng, c\u00f9ng c\u00e1i th\u00f3i l\u1eeba d\u1ed1i, v\u00e0 nh\u1eefng s\u1ef1 b\u1ea5t c\u00f4ng c\u1ee7a m\u00ecnh. Anh ta ra s\u1ee9c t\u1ef1 \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n m\u00ecnh. L\u00fd ra anh ta ph\u1ea3i nh\u00ecn n\u1ed7i b\u1ea5t h\u1ea1nh c\u1ee7a m\u00ecnh kh\u00e1c \u0111i n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 ngh\u0129 sang vi\u1ec7c kh\u00e1c; t\u1ef1 nh\u1ee7 r\u1eb1ng c\u00f4 kia ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4 n\u00e0ng ng\u1ed1c ngh\u1ebfch kh\u00f4ng c\u00f2n t\u01b0\u01a1i tr\u1ebb g\u00ec; t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ra cu\u1ed9c s\u1ed1ng chung khi c\u00f4 n\u00e0ng v\u1ec1 gi\u00e0; \u0111ong \u0111\u1ebfm k\u1ef9 c\u00e0ng nh\u1eefng ni\u1ec1m vui \u0111\u00e3 qua; th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 h\u1ed3 h\u1edfi c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh; g\u1ee3i l\u1ea1i nh\u1eefng ph\u00fat b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng m\u00e0 ta th\u01b0\u1eddng cho qua khi ta h\u1ea1nh ph\u00fac, nh\u01b0ng khi ta bu\u1ed3n th\u00ec l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u00e0m ngu\u1ed3n an \u1ee7i. Cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u1eadp trung ch\u00fa \u00fd v\u00e0o m\u1ed9t n\u00e9t h\u00ecnh th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng y\u00eau c\u1ee7a c\u00f4 n\u00e0ng, m\u1eaft, m\u0169i, mi\u1ec7ng, tay, ch\u00e2n, \u00e2m \u0111i\u1ec7u; l\u00fac n\u00e0o m\u00e0 ch\u1eb3ng c\u00f3; t\u00f4i xin th\u00fa nh\u1eadn r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c huy\u1ec1n di\u1ec7u. Lao m\u00ecnh v\u00e0o m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c ph\u1ee9c t\u1ea1p ho\u1eb7c m\u1ed9t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kh\u00f3 th\u00ec s\u1ebd d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n. Nh\u01b0ng d\u00f9 c\u00f3 th\u1ebf n\u00e0o, c\u0169ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u1ef1 an \u1ee7i m\u00ecnh thay v\u00ec ch\u00ecm v\u00e0o \u0111au kh\u1ed5 nh\u01b0 lao xu\u1ed1ng v\u1ef1c. V\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh t\u00e2m chuy\u00ean ch\u00fa l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf s\u1ebd ngu\u00f4i ngoai nhanh h\u01a1n h\u1ecd ngh\u0129 nhi\u1ec1u. 31 th\u00e1ng ch\u1ea1p 1911 https:\/\/thuviensach.vn","63.\tD\u01b0\u1edbi\tc\u01a1n\tm\u01b0a \u1ede \u0111\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eb5n qu\u00e1 nhi\u1ec1u kh\u1ed5 s\u1edf r\u1ed3i, th\u1ebf m\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y v\u1eabn ch\u1eb3ng ng\u0103n ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea5y tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 b\u1ed3i th\u00eam kh\u1ed5 s\u1edf. Ng\u00e0y n\u00e0o m\u00e0 b\u1ea1n ch\u1eb3ng g\u1eb7p \u00edt nh\u1ea5t m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi than v\u00e3n v\u1ec1 ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 b\u1ea1n c\u0169ng th\u1ea5y l\u1eddi l\u1ebd c\u1ee7a anh ta kh\u00e1 l\u00e0 h\u00f9ng h\u1ed3n, b\u1edfi v\u00ec mu\u1ed1n ph\u00e0n n\u00e0n v\u1ec1 c\u00e1i g\u00ec m\u00e0 ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c, tr\u00ean \u0111\u1eddi c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec l\u00e0 ho\u00e0n h\u1ea3o \u0111\u00e2u. L\u00e0 nh\u00e0 gi\u00e1o, b\u1ea1n ch\u1eafc m\u1ea9m m\u00ecnh \u0111ang ph\u1ea3i d\u1ea1y d\u1ed7 m\u1ed9t l\u0169 tr\u1ebb ngu ng\u01a1 v\u1eeba ch\u1eb3ng bi\u1ebft m\u00f4 t\u00ea g\u00ec v\u1eeba ch\u1eb3ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u g\u00ec s\u1ea5t; l\u00e0 k\u1ef9 s\u01b0, b\u1ea1n ch\u1ebft ng\u1eadp trong bi\u1ec3n gi\u1ea5y t\u1edd s\u1ed5 s\u00e1ch; l\u00e0 lu\u1eadt s\u01b0, b\u1ea1n b\u00e0o ch\u1eefa tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng th\u1ea9m ph\u00e1n ng\u1ee7 g\u1eadt v\u00ec qu\u00e1 tr\u00ecnh ti\u00eau h\u00f3a thay v\u00ec l\u1eafng nghe b\u1ea1n. \u0110i\u1ec1u b\u1ea1n n\u00f3i ch\u1eafc l\u00e0 \u0111\u00fang th\u00f4i, t\u00f4i cho l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf; nh\u1eefng chuy\u1ec7n \u1ea5y lu\u00f4n kh\u00e1 l\u00e0 th\u1ef1c \u0111\u1ec3 cho ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ed1t ra th\u00e0nh l\u1eddi. \u0110\u00e3 th\u1ebf, n\u1ebfu b\u1ea1n l\u1ea1i c\u00f2n mang theo m\u1ed9t c\u00e1i d\u1ea1 d\u00e0y \u00f3c \u00e1ch hay m\u1ed9t \u0111\u00f4i gi\u00e0y ng\u1ea5m n\u01b0\u1edbc n\u1eefa, th\u00ec qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 t\u00f4i th\u00f4ng c\u1ea3m v\u1edbi b\u1ea1n v\u00f4 c\u00f9ng, qu\u1ea3 l\u00e0 c\u00f3 chuy\u1ec7n \u0111\u1ec3 m\u00e0 nguy\u1ec1n r\u1ee7a c\u1ea3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi l\u1eabn con ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 c\u1ea3 Ch\u00faa Tr\u1eddi n\u1eefa c\u0169ng n\u00ean, n\u1ebfu b\u1ea1n ch\u1eb3ng may tin l\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y t\u1ed3n t\u1ea1i. Th\u1ebf nh\u01b0ng, h\u00e3y l\u01b0u \u00fd m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u, r\u1eb1ng than v\u00e3n l\u00e0 b\u1ea5t t\u1eadn trong khi s\u1ea7u n\u00e3o th\u00ec v\u00f4 \u0111\u01a1n ch\u00ed. B\u1edfi, c\u1ee9 than th\u00e2n tr\u00e1ch ph\u1eadn m\u00e3i nh\u01b0 th\u1ebf, b\u1ea1n s\u1ebd gia t\u0103ng nh\u1eefng n\u1ed7i kh\u1ed5 s\u1edf c\u1ee7a m\u00ecnh, b\u1ea1n t\u1ef1 t\u01b0\u1edbc \u0111o\u1ea1t c\u1ee7a m\u00ecnh m\u1ecdi hy v\u1ecdng c\u01b0\u1eddi vui, c\u00f2n d\u1ea1 d\u00e0y b\u1ea1n th\u00ec c\u00e0ng \u0111au cu\u1ed9n l\u00ean. Gi\u1ea3 nh\u01b0 b\u1ea1n c\u00f3 m\u1ed9t anh b\u1ea1n c\u1ee9 \u0111\u1eafng cay ta th\u00e1n v\u1ec1 m\u1ecdi th\u1ee9 tr\u00ean \u0111\u1eddi, ch\u1eafc h\u1eb3n b\u1ea1n s\u1ebd g\u1eafng an \u1ee7i v\u1ed7 v\u1ec1 \u0111\u1eb7ng anh ta nh\u00ecn th\u1ebf gi\u1edbi d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t d\u00e1ng v\u1ebb kh\u00e1c. V\u1eady t\u1ea1i sao b\u1ea1n kh\u00f4ng l\u00e0 b\u1ea1n hi\u1ec1n v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh? \u0110\u00fang th\u1ebf, t\u00f4i xin n\u00f3i, r\u1ea5t nghi\u00eam t\u00fac, r\u1eb1ng ch\u00fang ta c\u1ea7n ph\u1ea3i y\u00eau b\u1ea3n th\u00e2n m\u1ed9t ch\u00fat v\u00e0 t\u1ed1t b\u1ee5ng v\u1edbi m\u00ecnh m\u1ed9t ch\u00fat. B\u1edfi m\u1ecdi th\u1ee9 th\u01b0\u1eddng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi. M\u1ed9t t\u00e1c gi\u1ea3 x\u01b0a \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0o c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1i v\u00f2 c\u00f3 hai quai, ch\u1ecdn quai s\u1eafc \u0111\u1ec3 x\u00e1ch n\u00f3 l\u00ean, l\u00e0m n\u00f3 kh\u00eda \u0111\u1ee9t ng\u00f3n tay, th\u00ec th\u1eadt l\u00e0 thi\u1ebfu kh\u00f4n ngoan. Ng\u00f4n ng\u1eef th\u00f4ng d\u1ee5ng v\u1eabn g\u1ecdi c\u00e1c tri\u1ebft gia l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lu\u00f4n ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0103n t\u1eeb hay nh\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u00fang nh\u1ea5t trong m\u1ecdi ho\u00e0n c\u1ea3nh; h\u1ecd nh\u1eafm v\u00e0o t\u00e2m m\u00e0! V\u1eady v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1eb1m \u1edf ch\u1ed7 bi\u1ec7n h\u1ed9 cho m\u00ecnh, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i bu\u1ed9c t\u1ed9i m\u00ecnh. M\u00e0 ch\u00fang ta, ai ch\u1eb3ng l\u00e0 lu\u1eadt s\u01b0 bi\u1ec7n h\u1ed9 c\u1eeb kh\u00f4i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00e8n luy\u1ec7n thu\u1ea7n th\u1ee5c \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u1eaft s\u1ebd t\u00ecm ra c\u1ea3 kh\u1ed1i l\u00fd do \u0111\u1ec3 m\u00e0 v\u1eeba l\u00f2ng, n\u1ebfu ch\u00fang ta ch\u1ecdn \u0111i con \u0111\u01b0\u1eddng \u1ea5y. T\u00f4i th\u01b0\u1eddng quan s\u00e1t th\u1ea5y l\u00e0 do v\u00f4 t\u00e2m, v\u00e0 ph\u1ea7n n\u00e0o do c\u1ea3 l\u1ecbch s\u1ef1 n\u1eefa, m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi hay than phi\u1ec1n v\u1ec1 ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a m\u00ecnh. N\u1ebfu h\u01b0\u1edbng h\u1ecd n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng vi\u1ec7c h\u1ecd l\u00e0m v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd s\u00e1ng t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1eefng th\u1ee9 h\u1ecd \u0111ang g\u00f2 l\u01b0ng ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng, th\u00ec ta s\u1ebd c\u00f3 ngay nh\u1eefng thi s\u0129, nh\u1eefng thi s\u0129 h\u00e2n hoan. Tr\u1eddi m\u01b0a l\u00e2m th\u00e2m; b\u1ea1n \u0111ang \u1edf ngo\u00e0i ph\u1ed1, b\u1ea1n x\u00f2e \u00f4; th\u1ebf l\u00e0 \u0111\u1ee7. B\u1ea1n c\u00f2n than \u201cl\u1ea1i c\u00e1i c\u01a1n m\u01b0a ch\u1ebft gi\u1eabm n\u00e0y\u201d m\u00e0 l\u00e0m g\u00ec; n\u00f3i th\u1ebf c\u0169ng \u0111\u00e2u c\u00f3 \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn m\u01b0a r\u01a1i, m\u00e2y bay hay gi\u00f3 th\u1ed5i. Sao b\u1ea1n kh\u00f4ng reo l\u00ean: \u201c\u00d4i! C\u01a1n m\u01b0a nh\u1ecf m\u00e1t l\u00e0nh!\u201d T\u00f4i nghe th\u1ea5y b\u1ea1n n\u00f3i g\u00ec r\u1ed3i, reo l\u00ean th\u1ebf c\u0169ng \u0111\u00e2u c\u00f3 l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi nh\u1eefng gi\u1ecdt m\u01b0a; \u0111\u00fang qu\u00e1; nh\u01b0ng n\u00f3 l\u1ea1i gi\u00fap cho b\u1ea1n, ch\u00ednh b\u1ea1n, s\u1ea3ng kho\u00e1i; c\u1ea3 c\u01a1 th\u1ec3 b\u1ea1n ph\u1ea5n ch\u1ea5n v\u00e0 \u1ea5m s\u1ef1c l\u00ean, b\u1edfi t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ni\u1ec1m vui nh\u1ecf nhoi nh\u1ea5t ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ea5y, v\u00e0 th\u1ebf l\u00e0 b\u1ea1n \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u0111\u00f3n nh\u1eadn c\u01a1n m\u01b0a m\u00e0 kh\u00f4ng m\u1eafc c\u1ea3m. H\u00e3y coi con ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng nh\u01b0 c\u01a1n m\u01b0a v\u1eady. N\u00e0o c\u00f3 d\u1ec5 \u0111\u00e2u, b\u1ea1n s\u1ebd l\u1ea9m b\u1ea9m. Th\u1ebf m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ea5y, d\u1ec5 h\u01a1n so v\u1edbi m\u01b0a n\u1eefa l\u00e0 \u0111\u1eb1ng kh\u00e1c. B\u1edfi n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi c\u1ee7a b\u1ea1n ch\u1eb3ng m\u1ea3y may \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u01a1n m\u01b0a, nh\u01b0ng l\u1ea1i t\u00e1c \u0111\u1ed9ng r\u1ea5t l\u1edbn \u0111\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 ch\u1ec9 c\u1ea7n c\u01b0\u1eddi theo th\u00f4i l\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 b\u1edbt ph\u1ea7n bu\u1ed3n b\u00e3 v\u00e0 ch\u00e1n n\u1ea3n r\u1ed3i. Ch\u01b0a k\u1ec3, khi nh\u00ecn v\u00e0o ch\u00ednh m\u00ecnh, b\u1ea1n c\u00f2n d\u1ec5 d\u00e0ng t\u00ecm ra nh\u1eefng l\u00fd do \u0111\u1ec3 b\u1ecf qua cho h\u1ecd. S\u00e1ng n\u00e0o Marc-Aur\u00e8le[83] c\u0169ng t\u1ef1 nh\u1ee7: \u201cH\u00f4m nay m\u00ecnh s\u1ebd g\u1eb7p m\u1ed9t g\u00e3 h\u1ee3m h\u0129nh, m\u1ed9t k\u1ebb d\u1ed1i tr\u00e1, m\u1ed9t \u00f4ng k\u1eb9 b\u1ea5t c\u00f4ng, m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt l\u1eafm l\u1eddi bu\u1ed3n t\u1ebb; v\u00ec v\u00f4 tri m\u00e0 b\u1ecdn h\u1ecd th\u00e0nh ra nh\u01b0 th\u1ebf.\u201d 4 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t 1907 https:\/\/thuviensach.vn","64.\tS\u1ee5c\ts\u00f4i Chi\u1ebfn tranh c\u0169ng nh\u01b0 c\u1ea3m x\u00fac. M\u1ed9t c\u01a1n n\u00f3ng gi\u1eadn kh\u00f4ng bao gi\u1edd bi\u1ec7n gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta n\u00eau ra \u0111\u1ec3 tr\u1ea7n t\u00ecnh, v\u00ed nh\u01b0 nh\u1eefng l\u1ee3i \u00edch \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch nhau, nh\u1eefng ganh \u0111ua, h\u1eb1n th\u00f9. Lu\u00f4n c\u00f3 nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh thu\u1eadn l\u1ee3i c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n bi k\u1ecbch x\u1ea3y ra. C\u00e3i c\u1ecd, \u1ea9u \u0111\u1ea3, gi\u1ebft ch\u00f3c th\u01b0\u1eddng n\u1ea3y sinh t\u1eeb m\u1ed9t s\u1ef1 tr\u00f9ng h\u1ee3p ng\u1eabu nhi\u00ean. Gi\u1ea3 s\u1eed c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng gi\u1edbi, v\u00e0 chuy\u1ec7n h\u1ecd c\u00e3i v\u00e3 nhau d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean, nh\u01b0ng h\u1ecd l\u1ea1i b\u1ecb chi ph\u1ed1i b\u1edfi nh\u1eefng l\u1ee3i \u00edch to l\u1edbn, v\u00e0 v\u1ec1 l\u00e2u d\u00e0i, \u1edf hai th\u00e0nh ph\u1ed1 kh\u00e1 bi\u1ec7t l\u1eadp v\u1edbi nhau; th\u1ef1c t\u1ebf h\u1ebft s\u1ee9c \u0111\u01a1n gi\u1ea3n n\u00e0y thi\u1ebft l\u1eadp h\u00f2a b\u00ecnh, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 l\u00fd l\u1ebd h\u1eb3n s\u1ebd l\u00e0m kh\u00f4ng n\u1ed5i. M\u1ecdi c\u1ea3m x\u00fac \u0111\u1ec1u do ho\u00e0n c\u1ea3nh sinh ra. N\u1ebfu hai ng\u01b0\u1eddi kia ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng ch\u1ea1m m\u1eb7t nhau, nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi thu\u00ea nh\u00e0 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi g\u00e1c c\u1ed5ng, th\u00ec nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t ch\u00fang s\u1ebd bi\u1ebfn th\u00e0nh nguy\u00ean nh\u00e2n, m\u00e0 n\u00f4n n\u00f3ng hay gi\u1eadn d\u1eef l\u1ea1i l\u00e0 nh\u1eefng t\u00e2m tr\u1ea1ng khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea3m nh\u1eadn h\u1eadu qu\u1ea3 m\u1ed9t c\u00e1ch gay g\u1eaft nh\u1ea5t, th\u1ebf n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 s\u1ef1 m\u1ea5t c\u00e2n x\u1ee9ng n\u1ef1c c\u01b0\u1eddi gi\u1eefa nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 sau c\u00f9ng. Khi m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb g\u00e0o kh\u00f3c, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111ang x\u1ea3y ra m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng c\u01a1 th\u1ec3 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n m\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n \u0111\u1ee9a tr\u1ebb kh\u00f4ng hay bi\u1ebft, song b\u1ed1 m\u1eb9 hay th\u1ea7y c\u00f4 c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u01b0u \u00fd. G\u00e0o th\u00e9t l\u00e0m \u0111\u1ee9a b\u00e9 \u0111au \u0111\u1edbn \u0111\u00e3 \u0111\u00e0nh nh\u01b0ng c\u00f2n l\u00e0m cho n\u00f3 b\u1ee9c b\u1ed1i h\u01a1n nhi\u1ec1u. L\u1eddi \u0111e n\u1eb9t, ti\u1ebfng la h\u00e9t c\u00e0ng khi\u1ebfn xung \u0111\u1ed9ng th\u00eam d\u1eef d\u1ed9i. Ch\u00ednh c\u00e1u gi\u1eadn l\u1ea1i nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng c\u00e1u gi\u1eadn. B\u1edfi v\u1eady c\u1ea7n t\u00e1c \u0111\u1ed9ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp l\u00ean th\u00e2n th\u1ec3, b\u1eb1ng xoa b\u00f3p \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, ho\u1eb7c thay \u0111\u1ed5i c\u1ea3m gi\u00e1c. Trong nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u00f3, t\u00ecnh m\u1eabu t\u1eed cho th\u1ea5y t\u00ednh khoa h\u1ecdc h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng th\u1ec3 sai l\u1ea7m c\u1ee7a n\u00f3 b\u1eb1ng vi\u1ec7c d\u1eabn d\u1eaft, n\u1ef1ng n\u1ecbu hay \u0111u \u0111\u01b0a em b\u00e9. Ng\u01b0\u1eddi ta tr\u1ecb co r\u00fat c\u01a1 b\u1eafp nh\u1edd xoa b\u00f3p; m\u00e0 m\u1ed9t c\u01a1n c\u00e1u gi\u1eadn c\u1ee7a tr\u1ebb con hay c\u1ee7a b\u1ea5t k\u1ef3 ai kh\u00e1c \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ecnh tr\u1ea1ng co r\u00fat c\u01a1 b\u1eafp c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u0103m s\u00f3c b\u1eb1ng th\u1ec3 d\u1ee5c v\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c, nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a[84] v\u1eabn d\u1ea1y. C\u00f2n v\u1edbi c\u01a1n gi\u1eadn, nh\u1eefng l\u00fd l\u1ebd \u0111\u00fang \u0111\u1eafn nh\u1ea5t kh\u00f4ng nh\u1eefng ho\u00e0n to\u00e0n v\u00f4 d\u1ee5ng m\u00e0 c\u00f2n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean g\u00e2y t\u00e1c h\u1ea1i, b\u1edfi ch\u00fang g\u1ee3i cho tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 k\u00edch cho c\u01a1n gi\u1eadn l\u1ea1i s\u00f4i l\u00ean. Nh\u1eefng l\u01b0u \u00fd n\u00e0y gi\u00fap ta hi\u1ec3u chi\u1ebfn tranh \u0111\u00e1ng s\u1ee3 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o v\u00e0 lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c ra sao. \u0110\u00e1ng s\u1ee3 b\u1edfi t\u00e2m tr\u1ea1ng s\u00f4i s\u1ee5c m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 lan r\u1ed9ng th\u00ec s\u1ebd t\u00e1c th\u00e0nh chi\u1ebfn tranh, k\u1ec3 c\u1ea3 v\u00ec nh\u1eefng l\u00fd do v\u00f4 c\u00f9ng nh\u1ecf m\u1ecdn. Lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1ea5t k\u1ec3 nguy\u00ean do l\u00e0 g\u00ec, n\u1ebfu l\u00f2ng s\u00f4i s\u1ee5c tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng can d\u1ef1 v\u00e0o. D\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea3i luu t\u00e2m xem x\u00e9t c\u00e1c quy lu\u1eadt th\u1eadm \u0111\u01a1n gi\u1ea3n n\u00e0y. B\u1edfi h\u1ecd v\u1eabn ch\u1eafc m\u1ea9m trong cam ch\u1ecbu: \u201cC\u00e1i th\u00e2n t\u00f4i kh\u1ed1n kh\u1ed5 th\u1ebf n\u00e0y th\u00ec l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec \u0111\u1ec3 gi\u1eef h\u00f2a b\u00ecnh \u1edf ch\u00e2u \u00c2u c\u01a1 ch\u1ee9? L\u00fac n\u00e0o nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n xung \u0111\u1ed9t m\u1edbi c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ed7i d\u1eady. C\u00f3 bao nhi\u00eau ng\u00e0y th\u00ec c\u00f3 b\u1ea5y nhi\u00eau v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nan gi\u1ea3i; gi\u1ea3i ph\u00e1p \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0y l\u00e0m kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng n\u1ed5 ra \u1edf ch\u1ed7 kh\u00e1c; g\u1ee1 n\u00fat n\u00e0y ch\u1ec9 t\u1ed5 th\u1eaft n\u00fat kh\u00e1c, nh\u01b0 m\u1ed9t cu\u1ed9n d\u00e2y r\u1ed1i \u1ea5y. Th\u00f4i th\u00ec c\u1ee9 m\u1eb7c chuy\u1ec7n t\u1ea5t y\u1ebfu \u0111i.\u201d \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 th\u00ec \u0111\u00fang, nh\u01b0ng l\u1ebd t\u1ea5t y\u1ebfu \u0111\u00e2u c\u00f3 d\u1eabn v\u1ec1 ph\u00eda chi\u1ebfn tranh, nh\u01b0 c\u1ea3 mu\u00f4n ng\u00e0n v\u00ed d\u1ee5 \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y qu\u00e1 \u0111\u1ee7 r\u1ed3i. M\u1ecdi chuy\u1ec7n \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e0n x\u1ebfp v\u00e0 \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea1i r\u1ed1i beng. T\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u00f4ng th\u1ea5y b\u1edd bi\u1ec3n v\u00f9ng Bretagne \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y h\u00e0o \u0111\u1eafp l\u0169y ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n Anh; song c\u00e1c nh\u00e0 ti\u00ean tri g\u1edf m\u1ed3m c\u00f3 ph\u00e1n g\u00ec th\u00ec chi\u1ebfn s\u1ef1 c\u0169ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng n\u1ed5 ra \u1edf \u0111\u00f3. S\u1ef1 s\u00f4i s\u1ee5c m\u1edbi l\u00e0 m\u1ed1i nguy th\u1ef1c th\u1ee5; v\u00e0 \u1edf \u0111\u00e2y th\u00ec ai c\u0169ng l\u00e0 vua c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u gi\u00f3 khi\u1ec3n gi\u00f4ng trong l\u00f2ng m\u00ecnh. M\u1ed9t th\u1ee9 quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u00f4 bi\u00ean, m\u00e0 qu\u1ea7n ch\u00fang ph\u1ea3i h\u1ecdc c\u00e1ch v\u1eadn d\u1ee5ng. Nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean c\u1ee9 h\u1ea1nh ph\u00fac \u0111i \u0111\u00e3, nh\u01b0 nh\u00e0 th\u00f4ng th\u00e1i t\u1eebng khuy\u00ean nh\u1ee7, b\u1edfi h\u1ea1nh ph\u00fac kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a h\u00f2a b\u00ecnh, m\u00e0 ch\u00ednh l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a h\u00f2a b\u00ecnh. 3 th\u00e1ng n\u0103m 1913 https:\/\/thuviensach.vn","65.\t\u00c9pict\u00e8te \u201cG\u1ea1t b\u1ecf h\u1ebft m\u1ecdi suy ngh\u0129 sai l\u1ea7m l\u00e0 h\u1ebft kh\u1ed5 s\u1edf.\u201d \u00c9pict\u00e8te \u0111\u00e3 n\u00f3i nh\u01b0 th\u1ebf. L\u1eddi khuy\u00ean th\u1eadt ch\u00ed l\u00fd cho t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ai c\u1ee9 mong \u0111\u1ee3i d\u1ea3i ruy-b\u0103ng \u0111\u1ecf g\u1eafn huy ch\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i n\u1eb1m \u0111\u00f3 m\u00e0 thao th\u1ee9c tr\u1eb1n tr\u1ecdc v\u00ec ngh\u0129 m\u00ecnh ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec anh ta kho\u00e1c l\u00ean d\u1ea3i ruy-b\u0103ng m\u1ed9t t\u1ea7m quan tr\u1ecdng th\u00e1i qu\u00e1, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o nh\u00ecn nh\u1eadn n\u00f3 \u0111\u00fang v\u1edbi b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3, m\u1ed9t \u00edt l\u1ee5a, m\u1ed9t \u00edt ph\u1ea9m nhu\u1ed9m m\u00e0u, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng v\u00ec n\u00f3 m\u00e0 b\u1ea5n l\u00ean. Epict\u00e8te c\u00f3 c\u1ea3 kho v\u00ed d\u1ee5 hi\u1ec3m h\u00f3c, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 chuy\u1ec7n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n kho\u00e1c vai ta \u0111\u1ea7y thi\u1ec7n \u00fd v\u00e0 n\u00f3i: \u201cTr\u00f4ng c\u1eadu \u0111\u1ebfn l\u00e0 \u1ee7 \u00ea ch\u1ec9 v\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i \u0111\u00fang ch\u1ed7 m\u00e0 c\u1eadu mu\u1ed1n trong \u0111\u1ea5u tr\u01b0\u1eddng n\u00e0y, ch\u1ed7 m\u00e0 c\u1eadu cho r\u1eb1ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e0nh cho c\u1eadu\u201d, anh ta b\u00ecnh ph\u1ea9m. \u201cV\u1eady l\u1ea1i \u0111\u00e2y xem n\u00e0o, gi\u1edd tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea5u \u0111\u00e3 tr\u1ed1ng kh\u00f4ng r\u1ed3i; \u0111\u1ebfn s\u1edd c\u00e1i phi\u1ebfn \u0111\u00e1 tuy\u1ec7t di\u1ec7u n\u00e0y n\u00e0y; m\u00e0 c\u1eadu ng\u1ed3i l\u00ean \u0111\u00f3 lu\u00f4n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\u201d Ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c l\u00e0 nh\u01b0 nhau cho m\u1ecdi n\u1ed7i s\u1ee3 h\u00e3i v\u00e0 m\u1ecdi c\u1ea3m gi\u00e1c g\u00e2y \u1ee9c ch\u1ebf; c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i th\u1eb3ng v\u00e0o s\u1ef1 vi\u1ec7c xem th\u1ef1c ch\u1ea5t \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i g\u00ec. V\u1eabn l\u00e0 \u00c9pict\u00e8te n\u00f3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi qua \u0111\u01b0\u1eddng: \u201cAnh s\u1ee3 c\u01a1n b\u00e3o n\u00e0y c\u1ee9 nh\u01b0 anh ph\u1ea3i h\u00fat c\u1ea1n bi\u1ec3n c\u1ea3 kh\u00f4ng b\u1eb1ng; nh\u01b0ng, anh b\u1ea1n th\u00e2n m\u1ebfn \u01a1i, ch\u1ec9 c\u1ea7n hai g\u00e1o n\u01b0\u1edbc l\u00e0 anh ch\u1ebft ch\u00ecm r\u1ed3i c\u00f2n \u0111\u00e2u.\u201d R\u00f5 r\u00e0ng nh\u1eefng \u0111\u1ee3t s\u00f3ng kh\u1ee7ng khi\u1ebfp ph\u1ea3n \u00e1nh r\u1ea9t k\u00e9m hi\u1ec3m nguy th\u1ef1c t\u1ebf. Ng\u01b0\u1eddi ta hay n\u00f3i v\u00e0 ngh\u0129 \u201cbi\u1ec3n c\u1ea3 hung h\u00e3n, v\u1ef1c s\u00e2u g\u1ea7m th\u00e9t, nh\u1eefng con s\u00f3ng \u0111i\u00ean cu\u1ed3ng, \u0111e d\u1ecda, t\u1ea5n c\u00f4ng.\u201d \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u00fang. \u0110\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng c\u01a1n l\u00fac l\u1eafc chao \u0111\u1ea3o v\u00ec tr\u1ecdng t\u1ea3i con t\u00e0u, v\u00ec th\u1ee7y tri\u1ec1u hay gi\u00f3 r\u00edt; ch\u1eb3ng c\u00f3 s\u1ed1 ph\u1eadn h\u1ea9m hiu n\u00e0o; kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00e2m thanh kia hay chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng kia s\u1ebd k\u1ebft li\u1ec5u \u0111\u1eddi anh; ch\u1eb3ng c\u00f3 \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh n\u00e0o c\u1ea3; ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 tho\u00e1t kh\u1ecfi m\u1ed9t v\u1ee5 \u0111\u1eafm t\u00e0u nh\u01b0ng l\u1ea1i ch\u1ebft ch\u00ecm trong m\u1ed9t v\u0169ng n\u01b0\u1edbc l\u1eb7ng. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 th\u1ebf n\u00e0y: anh c\u00f3 ngoi \u0111\u1ea7u l\u00ean kh\u1ecfi m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc m\u00e0 t\u00ecm l\u1ed1i tho\u00e1t hay kh\u00f4ng? T\u00f4i \u0111\u00e3 nghe k\u1ec3 r\u1eb1ng nh\u1eefng th\u1ee7y th\u1ee7 l\u00e3o luy\u1ec7n, khi ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn g\u1ea7n m\u1ed9t m\u1ecfm \u0111\u00e1 \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh n\u00e0o \u0111\u00f3, th\u00ec n\u1eb1m d\u00e0i xu\u1ed1ng thuy\u1ec1n r\u1ed3i che m\u1eaft l\u1ea1i. Nh\u01b0 v\u1eady ch\u00ednh nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 m\u1ecfm \u0111\u00e1 \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh \u0111\u00e3 gi\u1ebft ch\u1ebft h\u1ecd. Thi th\u1ec3 h\u1ecd, d\u1ea1t l\u00ean c\u0169ng ch\u00ednh b\u00e3i bi\u1ec3n \u1ea5y, l\u00e0 ch\u1ee9ng t\u00edch c\u1ee7a suy ngh\u0129 sai l\u1ea7m. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng m\u1ecfm \u0111\u00e1, nh\u1eefng d\u00f2ng th\u1ee7y l\u01b0u, nh\u1eefng v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc xo\u00e1y, t\u00f3m l\u1ea1i l\u00e0 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng s\u1ee9c m\u1ea1nh g\u1eafn k\u1ebft v\u1edbi nhau v\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec h\u1eb3n s\u1ebd tho\u00e1t kh\u1ecfi c\u1ea3m gi\u00e1c kinh ho\u00e0ng v\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd tho\u00e1t kh\u1ecfi tai h\u1ecda n\u1eefa. Ch\u1eebng n\u00e0o m\u00e0 ta c\u00f2n suy x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec ch\u1eebng \u1ea5y, t\u1ea1i m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0o \u0111\u00f3, ta ch\u1ec9 nh\u00ecn th\u1ea5y duy nh\u1ea5t m\u1ed9t m\u1ed1i hi\u1ec3m h\u1ecda n\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 th\u00f4i. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea5u tay \u0111\u00f4i kh\u00f4n kh\u00e9o s\u1ebd kh\u00f4ng h\u1ec1 run s\u1ee3, b\u1edfi anh ta th\u1ea5y r\u00f5 m\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u1ed1i th\u1ee7 \u0111ang l\u00e0m g\u00ec; nh\u01b0ng n\u1ebfu anh ta t\u1ef1 n\u1ed9p m\u00ecnh cho s\u1ed1 ph\u1eadn, th\u00ec ch\u01b0a c\u1ea7n \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee1i g\u01b0\u01a1m, c\u00e1i nh\u00ecn \u0111en t\u1ed1i r\u00ecnh r\u1eadp xung quanh \u0111\u00e3 \u0111\u00e2m tr\u00fang anh ta r\u1ed3i; v\u00e0 n\u1ed7i s\u1ee3 n\u00e0y c\u00f2n kinh kh\u1ee7ng h\u01a1n c\u1ea3 tai \u01b0\u01a1ng. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb s\u1ecfi th\u1eadn s\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1eabu thu\u1eadt c\u1ee9 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng m\u1ed9t khoang b\u1ee5ng b\u1ecb m\u1ed5 banh ra v\u00e0 m\u00e1u \u1ed3ng \u1ed9c ch\u1ea3y. Nh\u01b0ng b\u00e1c s\u0129 ph\u1eabu thu\u1eadt th\u00ec kh\u00f4ng. \u00d4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u00ecnh s\u1ebd kh\u00f4ng c\u1eaft \u0111i m\u1ed9t t\u1ebf b\u00e0o n\u00e0o; \u00f4ng ch\u1ec9 t\u1ebd c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o trong c\u00e1i b\u1ea7u \u0111o\u00e0n \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o \u1ea5y ra \u0111\u1ec3 l\u00e1ch l\u1ea5y l\u1ed1i \u0111i; c\u00f3 th\u1ec3 \u00f4ng s\u1ebd \u0111\u1ec3 r\u1ec9 ra m\u1ed9t \u00edt th\u1ee9 ch\u1ea5t l\u1ecfng \u0111\u1ecf t\u01b0\u01a1i bao quanh ch\u00fang, nh\u01b0ng ch\u1eafc c\u00f2n \u00edt h\u01a1n so v\u1edbi m\u1ed9t v\u1ebft \u0111\u1ee9t tay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u0103ng c\u1ea9n th\u1eadn. \u00d4ng bi\u1ebft \u0111\u00e2u l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb th\u00f9 th\u1ef1c th\u1ee5 c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o, nh\u1eefng k\u1ebb th\u00f9 khi\u1ebfn ch\u00fang ph\u1ea3i c\u1ea5u t\u1ea1o n\u00ean l\u1edbp m\u00f4 d\u00e0y l\u00e0m s\u1eaft c\u0169ng ph\u1ea3i b\u1eadt ra; \u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng k\u1ebb th\u00f9 \u1ea5y, con vi khu\u1ea9n \u1ea5y, \u0111ang \u1edf trong vi\u00ean s\u1ecfi ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng b\u00e0i ti\u1ebft t\u1ef1 nhi\u00ean; \u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng l\u01b0\u1ee1i dao c\u1ee7a m\u00ecnh mang l\u1ea1i s\u1ef1 s\u1ed1ng ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00e1i ch\u1ebft; \u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u1ed9t khi k\u1ebb th\u00f9 b\u1ecb \u0111\u1ea9y lui, to\u00e0n b\u1ed9 chu tr\u00ecnh s\u1ebd ph\u1ee5c h\u1ed3i ngay t\u1eafp l\u1ef1, gi\u1ed1ng nh\u01b0 khi ta th\u1ea5y m\u1ed9t v\u1ebft \u0111\u1ee9t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m s\u1ea1ch l\u00e0nh nhanh ch\u1eb3ng k\u00e9m g\u00ec l\u00fac n\u00f3 x\u1ea3y ra. T\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh trong \u0111\u1ea7u nh\u1eefng \u00fd ngh\u0129 \u0111\u00f3, lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng suy ngh\u0129 sai l\u1ea7m ra, c\u00f3 l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec b\u1ec7nh nh\u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u1ecfi s\u1ecfi th\u1eadn; nh\u01b0ng \u00edt ra th\u00ec anh ta c\u0169ng kh\u1ecfi b\u1ec7nh s\u1ee3 h\u00e3i. 10 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi hai 1910 https:\/\/thuviensach.vn","66.\tCh\u1ee7\tngh\u0129a\tkh\u1eafc\tk\u1ef7 C\u00f3 l\u1ebd ch\u00fang ta \u0111\u00e3 hi\u1ec3u sai c\u00e1c tri\u1ebft gia kh\u1eafc k\u1ef7 l\u1eebng danh, nh\u01b0 th\u1ec3 h\u1ecd ch\u1ec9 d\u1ea1y ch\u00fang ta m\u1ed7i c\u00e1ch ph\u1ea3n kh\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc b\u1ea1o ch\u00faa v\u00e0 coi th\u01b0\u1eddng kh\u1ed5 \u1ea3i m\u00e0 th\u00f4i. Ri\u00eang t\u00f4i, t\u00f4i nh\u00ecn ra nhi\u1ec1u c\u00e1ch v\u1eadn d\u1ee5ng s\u1ef1 th\u00f4ng th\u00e1i r\u1eafn r\u1ecfi c\u1ee7a h\u1ecd, d\u1eabu ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i m\u01b0a gi\u00f4ng. Suy ngh\u0129 c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0 ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft, c\u1ed5 s\u00fay s\u1ef1 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng nh\u1eb1m t\u1ef1 t\u00e1ch m\u00ecnh ra kh\u1ecfi c\u1ea3m gi\u00e1c kh\u00f3 ch\u1ecbu, r\u1ed3i coi n\u00f3 nh\u01b0 l\u00e0 kh\u00e1ch th\u1ec3 b\u1eb1ng c\u00e1ch tuy\u00ean b\u1ed1 v\u1edbi n\u00f3: \u201cMi l\u00e0 s\u1ef1 v\u1eadt; mi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ta.\u201d Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 ngh\u1ec7 thu\u1eadt s\u1ed1ng ki\u1ec3u \u00f4ng vua ng\u1ef1 tr\u00ean gh\u1ebf \u0111\u1ea9u \u1ea5y c\u1ee9 \u0111\u1ec3 m\u01b0a gi\u00f4ng ng\u1ea5m v\u00e0o b\u00ean trong m\u00ecnh v\u00e0 n\u00f3i: \u201cCon gi\u00f4ng m\u1edbi \u1edf \u0111\u1eb1ng xa m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 ng\u1eedi th\u1ea5y r\u1ed3i; t\u00f4i v\u1eeba n\u00f3ng ru\u1ed9t v\u1eeba b\u1ee9c b\u1ed1i. V\u1eady h\u00e3y n\u1ed5 s\u1ea5m ch\u1edbp \u0111i cho r\u1ed3i, \u00f4ng tr\u1eddi \u01a1i!\u201d \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch s\u1ed1ng \u0111\u00fang ki\u1ec3u \u0111\u1ed9ng v\u1eadt ch\u1eb3ng l\u00fd g\u00ec \u0111\u1ebfn t\u01b0 duy. B\u1edfi, nh\u01b0 v\u1ebb b\u00ean ngo\u00e0i cho th\u1ea5y, \u0111\u1ed9ng v\u1eadt bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ho\u00e0n to\u00e0n tr\u01b0\u1edbc c\u01a1n gi\u00f4ng \u0111ang \u1eadp \u0111\u1ebfn, nh\u01b0 c\u00e2y \u0111\u1ed5 r\u1ea1p xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi n\u1eafng g\u1eaft v\u00e0 v\u01b0\u01a1n th\u1eb3ng d\u1eady trong b\u00f3ng r\u00e2m; nh\u01b0ng \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0111\u00e2u bi\u1ebft g\u00ec nhi\u1ec1u v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, c\u0169ng nh\u01b0 ch\u00fang ta ch\u1eb3ng hay m\u00ecnh vui hay bu\u1ed3n trong gi\u1ea5c ng\u1ee7 ch\u1eadp ch\u1eddn. T\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u1edd \u0111\u1eabn \u1ea5y c\u0169ng t\u1ed1t v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng xoa d\u1ecbu, ngay c\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng n\u1ed7i \u0111au kh\u1ed5 s\u00e2u th\u1eb3m nh\u1ea5t, v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n k\u1ebb s\u1ea7u mu\u1ed9n ph\u1ea3i th\u1ea3 l\u1ecfng ho\u00e0n to\u00e0n; \u00fd t\u00f4i n\u00f3i l\u00e0 theo ngh\u0129a \u0111en; ch\u00e2n tay c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00ea cho th\u1eadt tho\u1ea3i m\u00e1i v\u00e0 to\u00e0n b\u1ed9 c\u01a1 b\u1eafp c\u1ea7n ch\u00f9ng xu\u1ed1ng; c\u00f3 m\u1ed9t ngh\u1ec7 thu\u1eadt n\u00e9n c\u01a1 b\u1eafp khi ch\u00fang \u0111ang ngh\u1ec9 ng\u01a1i, v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ec3u xoa b\u00f3p t\u1eeb b\u00ean trong v\u00e0 \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u1edbi s\u1ef1 co r\u00fam, nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y gi\u1eadn d\u1eef, m\u1ea5t ng\u1ee7, c\u0103ng th\u1eb3ng. V\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ng\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00f4i v\u1eabn n\u00f3i: c\u1ee9 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc con m\u00e8o m\u1ec7t ph\u1edd ra \u1ea5y. B\u00e2y gi\u1edd, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea9y m\u00ecnh xu\u1ed1ng tr\u1ea1ng th\u00e1i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u1ea5y, v\u1ed1n l\u00e0 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh theo Epicure, th\u00ec ph\u1ea3i cho\u00e0ng t\u1ec9nh d\u1eady, v\u00e0 n\u00f3i theo c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u1ed3m l\u00ean, v\u1edbi cho t\u1edbi \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh kh\u1eafc k\u1ef7; b\u1edfi c\u1ea3 hai \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u1ea5y \u0111\u1ec1u hay c\u1ea3, v\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1i l\u01b0ng ch\u1eebng \u1edf gi\u1eefa l\u00e0 v\u00f4 gi\u00e1 tr\u1ecb. N\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u1ee5p m\u00ecnh v\u00e0o trong tr\u1ea1ng th\u00e1i m\u01b0a gi\u00f4ng, th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u00e1nh b\u1eadt n\u00f3 \u0111i, t\u00e1ch m\u00ecnh ra kh\u1ecfi n\u00f3; ph\u1ea3i n\u00f3i: \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u01b0a gi\u00f4ng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ta. Vi\u1ec7c \u0111\u00f3 kh\u00f3 h\u01a1n, h\u1eb3n nhi\u00ean r\u1ed3i, khi b\u1ea1n \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00f3c v\u00f4 c\u0103n c\u1ee9 hay n\u1ed7i th\u1ea5t v\u1ecdng hay l\u00f2ng \u0111\u1ed1 k\u1ef5; nh\u1eefng con v\u1eadt x\u1ea5u xa \u1ea5y c\u1ee9 b\u00e1m ri\u1ebft l\u1ea5y b\u1ea1n. Nh\u01b0ng v\u1eabn c\u1ea7n ph\u1ea3i kh\u00f4n ngoan t\u1ef1 nh\u1ee7: \u201cV\u00ec th\u1ea5t v\u1ecdng m\u00e0 m\u00ecnh bu\u1ed3n ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec k\u1ef3 b\u00ed c\u1ea3; chuy\u1ec7n t\u1ef1 nhi\u00ean nh\u01b0 m\u01b0a r\u01a1i, gi\u00f3 th\u1ed5i th\u00f4i.\u201d L\u1eddi khuy\u00ean n\u00e0y l\u00e0m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1eafm x\u00fac c\u1ea3m t\u1ee9c t\u1ed1i; h\u1ecd t\u1ef1 r\u00e0ng bu\u1ed9c m\u00ecnh, t\u1ef1 tr\u00f3i bu\u1ed9c m\u00ecnh; h\u1ecd \u00f4m kh\u01b0 kh\u01b0 l\u1ea5y \u0111au kh\u1ed5. T\u00f4i th\u1ea5y h\u1ecd gi\u1ed1ng m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb c\u1ee9 r\u1ed1ng l\u00ean nh\u01b0 con l\u1eeba v\u00e0 b\u1ef1c t\u1ee9c khi th\u1ea5y m\u00ecnh ngu \u0111\u1ea7n \u0111\u1ebfn n\u1ed7i la to h\u01a1n n\u1eefa. L\u1ebd ra \u0111\u1ee9a tr\u1ebb c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t cho m\u00ecnh b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00f3i: \u201cTh\u1ebf th\u00ec \u0111\u00e3 sao? Ch\u1ec9 l\u00e0 tr\u1ebb con k\u00eau la th\u00f4i m\u00e0.\u201d Song n\u00f3 l\u1ea1i ch\u01b0a bi\u1ebft ph\u1ea3i s\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. M\u00e0 n\u00f3i cho c\u00f9ng, ch\u1eb3ng m\u1ea5y ai bi\u1ebft t\u1edbi ngh\u1ec7 thu\u1eadt s\u1ed1ng. Nh\u01b0ng trong c\u00e1c b\u00ed quy\u1ebft h\u1ea1nh ph\u00fac, t\u00f4i ch\u1ec9 n\u1eafm gi\u1eef c\u00f3 \u0111\u00fang m\u1ed9t b\u00ed quy\u1ebft m\u00e0 th\u00f4i, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u1edd \u01a1 v\u1edbi t\u00ednh kh\u00ed c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh; b\u1ecb khinh th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 th\u1ebf, t\u00ednh kh\u00ed s\u1ebd r\u01a1i tr\u1edf l\u1ea1i ki\u1ec3u s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, nh\u01b0 ch\u00f3 \u0111i v\u1ec1 \u1ed5. V\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0, theo t\u00f4i ngh\u0129, m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m t\u1ed1i quan tr\u1ecdng c\u1ee7a \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u0111\u00edch th\u1ef1c; t\u1ef1 t\u00e1ch m\u00ecnh kh\u1ecfi nh\u1eefng l\u1ed7i l\u1ea7m, luy\u1ebfn ti\u1ebfc c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh v\u00e0 kh\u1ecfi m\u1ecdi s\u1ef1 kh\u1ed5 s\u1edf c\u1ee7a suy t\u01b0. H\u00e3y n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cC\u01a1n gi\u1eadn n\u00e0y, khi n\u00e0o n\u00f3 mu\u1ed1n thi n\u00f3 s\u1ebd ngu\u00f4i ngoai.\u201d Gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u1ee9a tr\u1ebb k\u00eau la m\u00e3i m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng nghe th\u1ea5y, c\u01a1n gi\u1eadn s\u1ebd ti\u00eau tan ngay. George Sand[85] s\u00e1ng su\u1ed1t \u0111\u00e3 t\u00e1i hi\u1ec7n r\u00f5 t\u00e2m h\u1ed3n \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u1ea5y trong Consuelo, m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m xu\u1ea5t s\u1eafc m\u00e0 ch\u1eb3ng c\u00f3 m\u1ea5y ai \u0111\u1ecdc. 31 th\u00e1ng t\u00e1m 1913 https:\/\/thuviensach.vn","67.\tH\u00e3y\tt\u1ef1\tti\u1ebft\tm\u00ecnh H\u00f4m qua t\u00f4i \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t m\u1ea9u rao v\u1eb7t, lo\u1ea1i rao v\u1eb7t m\u00e0 ta v\u1eabn hay g\u1eb7p tr\u00ean b\u00e1o: \u201cB\u00ed m\u1eadt l\u1edbn lao, c\u00e1ch ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng, \u0111\u1ec3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u00ean tinh th\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n n\u00f3 sao cho c\u00f3 l\u1ee3i. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ea5t l\u1ecfng s\u1ed1ng m\u00e0 ai c\u0169ng c\u00f3 s\u1eb5n nh\u01b0ng ch\u1ec9 m\u00ecnh gi\u00e1o s\u01b0 l\u1eebng danh X. l\u00e0 bi\u1ebft c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng. \u00d4ng s\u1ebd d\u1ea1y b\u1ea1n v\u1edbi m\u1ee9c ph\u00ed m\u01b0\u1eddi quan. T\u1eeb nay ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ec9 nh\u1eefng ai kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c tr\u1ea3 m\u01b0\u1eddi quan ti\u1ec1n th\u00ec m\u1ecdi s\u1ef1 m\u1edbi x\u00f4i h\u1ecfng b\u1ecfng kh\u00f4ng, v.v...\u201d Do t\u1edd b\u00e1o kia s\u1ebd kh\u00f4ng in nh\u1eefng d\u00f2ng n\u00e0y mi\u1ec5n ph\u00ed, n\u00ean c\u00f3 c\u01a1 s\u1edf \u0111\u1ec3 tin r\u1eb1ng v\u1ecb gi\u00e1o s\u01b0 th\u00e0nh \u0111\u1ea1t, ng\u01b0\u1eddi rao b\u00e1n th\u1ee9 ch\u1ea5t l\u1ecfng k\u1ef3 di\u1ec7u n\u1ecd, c\u0169ng c\u00f3 kh\u00e1ch h\u00e0ng. Ng\u1eabm v\u1ec1 chuy\u1ec7n \u0111\u00f3, t\u00f4i n\u1ea3y ra \u00fd ngh\u0129 r\u1eb1ng v\u1ecb gi\u00e1o s\u01b0 n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4n kh\u00e9o h\u01a1n \u00f4ng ta t\u01b0\u1edfng nhi\u1ec1u. B\u1ecf qua ch\u1ea5t l\u1ecfng kia, th\u1eadt ra \u00f4ng ta l\u00e0m g\u00ec? N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 \u00f4ng ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fat l\u00f2ng tin cho ng\u01b0\u1eddi ta, th\u00ec \u00f4ng ta \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u l\u1eafm r\u1ed3i; \u0111\u00e3 l\u00e0 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 kh\u00e1ch h\u00e0ng c\u1ee7a \u00f4ng ta v\u01b0\u1ee3t qua nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n nho nh\u1ecf m\u00e0 h\u1ecd c\u1ee9 t\u1ef1 d\u1ef1ng l\u00ean th\u00e0nh n\u00fai non. S\u1ef1 r\u1ee5t r\u00e8 l\u00e0 m\u1ed9t v\u1eadt c\u1ea3n l\u1edbn, v\u00e0 th\u01b0\u1eddng l\u00e0 v\u1eadt c\u1ea3n duy nh\u1ea5t. Nh\u01b0ng t\u00f4i c\u00f2n th\u1ea5y nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u h\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa. T\u00f4i th\u1ea5y \u00f4ng ta r\u00e8n cho h\u1ecd s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd, t\u01b0 duy, tr\u1eadt t\u1ef1, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 c\u00f3 khi ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng ta c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u1eadn ra. Trong m\u1ecdi h\u00ecnh \u1ea3nh gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 ch\u1ea5t l\u1ecfng kia, lu\u00f4n ph\u1ea3i t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ra ai \u0111\u00f3 ho\u1eb7c c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch m\u1ea1nh m\u1ebd. T\u00f4i \u0111\u1ed3 r\u1eb1ng v\u1ecb gi\u00e1o su cho h\u1ecd t\u1eadp luy\u1ec7n d\u1ea7n, cho \u0111\u1ebfn khi h\u1ecd bi\u1ebft c\u00e1ch t\u1eadp trung s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a m\u00ecnh. Ch\u1ec9 v\u1edbi \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 th\u00f4i, \u00f4ng ta \u0111\u00e3 x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng thu ti\u1ec1n v\u1ec1. B\u1edfi, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, qua c\u00e1ch \u1ea5y, th\u00f4i ngh\u0129 v\u1ec1 b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh, v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9, c\u00e1c th\u1ea5t b\u1ea1i, n\u1ed7i m\u1ec7t nh\u1ecdc v\u00e0 c\u1ea3 c\u00e1i bao t\u1eed c\u1ee7a m\u00ecnh n\u1eefa; v\u00e0 th\u1ebf l\u00e0 h\u1ecd tr\u00fat \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i g\u00e1nh n\u1eb7ng c\u00e0ng l\u00fac c\u00e0ng ch\u1ed3ng ch\u1ea5t l\u00ean; trong khi bi\u1ebft bao ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3 \u0111\u1eddi ch\u1ec9 k\u00eau ca v\u1edbi ch\u00ea bai! Th\u1ee9 n\u1eefa, nh\u1edd v\u1eady h\u1ecd suy ngh\u0129 r\u1ea5t nghi\u00eam t\u00fac v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ecd mu\u1ed1n, nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh, nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 theo m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00e1ch b\u1ea1ch r\u1ea1ch r\u00f2i, ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f2n tr\u1ed9n t\u1ea5t c\u1ea3 v\u00e0o v\u1edbi nhau r\u1ed3i xem \u0111i xem l\u1ea1i, nh\u01b0 th\u1ec9nh tho\u1ea3ng ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn l\u00e0m trong m\u01a1. Th\u00e0nh c\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ebfn v\u1edbi h\u1ecd sau \u0111\u00f3 th\u00ec t\u00f4i c\u0169ng ch\u1eb3ng l\u1ea5y g\u00ec l\u00e0m ng\u1ea1c nhi\u00ean. T\u00f4i kh\u00f4ng t\u00ednh \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u1eabu nhi\u00ean c\u00f3 l\u1ee3i cho v\u1ecb gi\u00e1o su. C\u00f2n nh\u1eefng ng\u1eabu nhi\u00ean b\u1ea5t l\u1ee3i, ai s\u1ebd nh\u1eafc \u0111\u1ebfn ch\u00fang \u0111\u00e2y? Ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng ngh\u0129 r\u1eb1ng m\u00ecnh c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb th\u00f9, th\u1eadt l\u00e0 l\u1ea7m l\u1eabn. Ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nhi\u1ec1u h\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u1ebfn th\u1ebf; nh\u01b0ng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng th\u00ec h\u1ecd vun \u0111\u1eafp m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u0103m ch\u00fat quan h\u1ec7 v\u1edbi k\u1ebb th\u00f9 h\u01a1n l\u00e0 quan h\u1ec7 v\u1edbi b\u1ea1n b\u00e8. B\u1ea1n t\u01b0\u1edfng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y mu\u1ed1n ch\u01a1i x\u1ea5u b\u1ea1n; c\u00f3 khi anh ta \u0111\u00e3 qu\u00ean b\u00e9ng \u0111i r\u1ed3i; nh\u01b0ng c\u00f2n b\u1ea1n, b\u1ea1n qu\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1eb7ng; ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u, b\u1eb1ng s\u1eafc m\u1eb7t, b\u1ea1n nh\u1eafc anh ta nh\u1edb ra nh\u1eefng m\u00f3n n\u1ee3 ph\u1ea3i tr\u1ea3. Con ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb3ng m\u1ea5y khi c\u00f3 k\u1ebb th\u00f9 n\u00e0o kh\u00e1c ngo\u00e0i b\u1ea3n th\u00e2n anh ta. Anh ta lu\u00f4n lu\u00f4n l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9 l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh, v\u00ec nh\u1eefng ph\u00e1n \u0111o\u00e1n sai l\u1ea1c, nh\u1eefng n\u1ed7i s\u1ee3 h\u00e3o, s\u1ef1 tuy\u1ec7t v\u1ecdng, nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd s\u1ea7u th\u1ea3m m\u00e0 anh ta c\u1ee9 t\u1ef1 th\u1ed1t ra v\u1edbi m\u00ecnh. N\u00f3i v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u01a1n gi\u1ea3n r\u1eb1ng \u201cs\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a anh ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n anh\u201d l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi khuy\u00ean x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi gi\u00e1 m\u01b0\u1eddi quan; ch\u01b0a k\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c thu th\u00eam c\u00e1i ch\u1ea5t l\u1ed3ng kia n\u1eefa. V\u00e0o th\u1eddi Socrates[86], ai c\u0169ng bi\u1ebft l\u00e0 \u1edf Delphes c\u00f3 m\u1ed9t b\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea7n Apollon[87] m\u00e1ch b\u1ea3o v\u00e0 th\u01b0\u1eddng rao b\u00e1n thi\u00ean \u00fd v\u1ec1 \u0111\u1ee7 m\u1ecdi chuy\u1ec7n th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng h\u1ea1 c\u00e1m. Tuy nhi\u00ean, v\u1ecb th\u1ea7n trung th\u1ef1c h\u01a1n nh\u00e2n v\u1eadt b\u00e1n ch\u1ea5t l\u1ecfng c\u1ee7a ch\u00fang ta, n\u00ean \u0111\u00e3 ghi b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh ngay ph\u00eda tr\u00ean c\u1ed5ng \u0111\u1ec1n. Khi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn xem m\u1ec7nh, \u0111\u1ec3 bi\u1ebft s\u1ef1 \u0111\u1eddi s\u1ebd ph\u00f2 tr\u1ee3 hay c\u1ea3n b\u01b0\u1edbc m\u00ecnh, th\u00ec tr\u01b0\u1edbc khi b\u01b0\u1edbc v\u00e0o \u0111\u1ec1n, anh ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi ph\u00e1n truy\u1ec1n s\u00e2u s\u1eafc n\u00e0y, l\u1eddi ph\u00e1n truy\u1ec1n c\u00f3 \u00edch cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi: \u201cH\u00e3y t\u1ef1 bi\u1ebft m\u00ecnh.\u201d 23 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi 1909 https:\/\/thuviensach.vn","68.\tT\u00ednh\tl\u1ea1c\tquan \u201cC\u1ea7u Ch\u00faa cho \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00f4ng g\u00e1c ru\u1ed9ng\u201d, m\u1ea5y c\u00f4 n\u1eef sinh n\u1ed9i tr\u00fa ng\u00e2y th\u01a1 tr\u1ed1n h\u1ecdc \u0111i lang thang ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng c\u1ea7u kh\u1ea5n nh\u01b0 th\u1ebf, lo th\u1eaft ru\u1ed9t khi th\u1ea5y m\u1ed9t b\u00f3ng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn l\u1ea1i g\u1ea7n. T\u00f4i \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n xem x\u00e9t v\u00ed d\u1ee5 n\u00e0y, c\u00e1i m\u00e0 t\u00f4i s\u1ebd g\u1ecdi l\u00e0 ki\u1ec3u m\u1eabu v\u1ec1 s\u1ef1 ng\u00e2y ng\u00f4, tr\u01b0\u1edbc khi hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3 t\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 con ng\u01b0\u1eddi. Qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 \u1edf \u0111\u00e2y m\u1ecdi th\u1ee9 l\u1eabn l\u1ed9n h\u1ebft v\u00e0o nhau; nh\u01b0ng c\u00f3 l\u1ebd l\u1eabn l\u1ed9n trong ng\u00f4n t\u1eeb nhi\u1ec1u h\u01a1n l\u00e0 trong \u00fd ngh\u0129, nh\u01b0 chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y \u1edf t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang ta, nh\u1eefng k\u1ebb h\u1ecdc n\u00f3i r\u1ed3i m\u1edbi h\u1ecdc ngh\u0129. T\u00f4i nh\u1edb l\u1ea1i c\u00e2u chuy\u1ec7n tr\u00ean khi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1 s\u00e1ng l\u00e1ng \u0111\u00e3 gi\u1eadm ch\u00e2n ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i c\u00e1i ki\u1ec3u \u201cl\u1ea1c quan t\u1ebfu, hy v\u1ecdng m\u00f9 qu\u00e1ng, t\u1ef1 d\u1ed1i m\u00ecnh\u201d \u1ea5y. Anh ta \u0111ang n\u00f3i v\u1ec1 \u00f4ng Alain \u0111\u1ea5y, b\u1edfi c\u00e1i nh\u00e0 \u00f4ng tri\u1ebft gia ng\u00e2y th\u01a1, v\u00e0 g\u1ea7n nh\u01b0 c\u00f2n ch\u1ea5t ph\u00e1c n\u00e0y, b\u1ea5t ch\u1ea5p nh\u1eefng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng kh\u00e1 hi\u1ec3n nhi\u00ean, c\u1ee9 kh\u0103ng kh\u0103ng tin r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 t\u00e2m trung ch\u00ednh, khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng, bi\u1ebft l\u1ebd ph\u1ea3i v\u00e0 th\u00e2n \u00e1i; r\u1eb1ng h\u00f2a b\u00ecnh v\u00e0 c\u00f4ng l\u00fd s\u1ebd c\u00f9ng nhau \u0111\u1ebfn v\u1edbi ch\u00fang ta; r\u1eb1ng tinh th\u1ea7n th\u01b0\u1ee3ng v\u00f5 s\u1ebd ti\u00eau di\u1ec7t chi\u1ebfn tranh; r\u1eb1ng c\u1eed tri s\u1ebd b\u1ea7u ra nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng nh\u1ea5t c\u00f9ng nh\u1eefng ngu\u1ed3n an \u1ee7i s\u00f9ng k\u00ednh kh\u00e1c, d\u00f9 cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y s\u1ebd ch\u1eb3ng m\u1ea3y may thay \u0111\u1ed5i c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n. \u0110i\u1ec1u \u1ea5y gi\u1ed1ng h\u1ec7t nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111i d\u1ea1o t\u1ef1 nh\u1ee7 m\u00ecnh ngay tr\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1ee1ng c\u1eeda: \u201cCh\u00e0, ch\u01b0a g\u00ec \u0111\u00e1m m\u00e2y to s\u1ef1 kia \u0111\u00e3 ph\u00e1 h\u1ecfng bu\u1ed5i \u0111i d\u1ea1o c\u1ee7a m\u00ecnh r\u1ed3i; th\u1eadt t\u00ecnh m\u00ecnh th\u00edch ngh\u0129 l\u00e0 tr\u1eddi s\u1ebd kh\u00f4ng m\u01b0a h\u01a1n.\u201d Nh\u01b0ng th\u00e0 nh\u00ecn \u0111\u00e1m m\u00e2y kia \u0111en h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc r\u1ed3i \u0111em theo \u00f4 c\u00f2n h\u01a1n. Anh ta \u0111\u00e3 xem nh\u1eb9 chuy\u1ec7n \u0111\u00f3 nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ea5y c\u00f2n t\u00f4i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eadn c\u01b0\u1eddi; b\u1edfi l\u1eadp lu\u1eadn \u0111\u00f3 c\u1ee7a anh ta b\u00e0y ra m\u1ed9t v\u1ebb ngo\u00e0i \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i v\u1ecf thi\u1ebfu chi\u1ec1u s\u00e2u, c\u00f2n t\u00f4i th\u00ec s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 nh\u00e0 r\u1edd tay v\u00e0o b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng th\u00f4 nh\u00e1m. C\u00f3 t\u01b0\u01a1ng lai t\u1ef1 n\u00f3 h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 c\u00f3 t\u01b0\u01a1ng lai do ta t\u00e1c th\u00e0nh. V\u00e0 c\u1ea3 hai h\u1ee3p n\u00ean t\u01b0\u01a1ng lai \u0111\u00edch th\u1ef1c. Trong c\u00e1i t\u01b0\u01a1ng lai t\u1ef1 n\u00f3 h\u00ecnh th\u00e0nh, nh\u01b0 gi\u00f4ng b\u00e3o hay hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng thi\u00ean th\u1ef1c, th\u00ec hy v\u1ecdng l\u00e0 v\u00f4 \u00edch, ta ch\u1ec9 c\u1ea7n bi\u1ebft th\u00f4i, r\u1ed3i quan s\u00e1t b\u1eb1ng con m\u1eaft r\u00e1o ho\u1ea3nh. Ta lau m\u1eaft k\u00ednh th\u1ebf n\u00e0o th\u00ec ph\u1ea3i lau m\u00e0n s\u01b0\u01a1ng ham mu\u1ed1n \u0111ang l\u00e0m m\u1edd con m\u1eaft th\u1ebf \u1ea5y. \u00dd t\u00f4i \u0111\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ea5y. Nh\u1eefng th\u1ee9 t\u1eeb tr\u00ean tr\u1eddi r\u01a1i xu\u1ed1ng, m\u00e0 ta kh\u00f4ng bao gi\u1edd thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e3 d\u1ea1y ta l\u00f2ng nh\u1eabn nh\u1ecbn v\u00e0 \u00f3c ch\u00ednh x\u00e1c, v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n \u0111\u00e1ng k\u1ec3 c\u1ee7a s\u1ef1 kh\u00f4n ngoan. C\u00f2n \u1edf n\u01a1i tr\u1ea7n th\u1ebf, ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng bi\u1ebfn c\u1ea3i do con ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i tr\u00ed t\u1ea1o ra! L\u1eeda, l\u00faa m\u00ec, t\u00e0u th\u1ee7y, ch\u00f3 hu\u1ea5n luy\u1ec7n, ng\u1ef1a thu\u1ea7n h\u00f3a, bi\u1ebft bao th\u00e0nh qu\u1ea3 m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi h\u1eb3n \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ebfu nh\u01b0 ni\u1ec1m hy v\u1ecdng b\u1ecb khoa h\u1ecdc tri\u1ec7t ti\u00eau. Nh\u1ea5t l\u00e0 trong tr\u1eadt t\u1ef1 th\u1ebf gi\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi, n\u01a1i ni\u1ec1m tin d\u1ef1 ph\u1ea7n v\u00e0o c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng t\u00ednh \u0111\u1ebfn ni\u1ec1m tin c\u1ee7a ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n t\u00f4i th\u00ec t\u00f4i t\u00ednh sai ngay. T\u00f4i m\u00e0 tin l\u00e0 m\u00ecnh s\u1ebd ng\u00e3, th\u00ec t\u00f4i s\u1ebd b\u1ed5 ch\u1eedng; t\u00f4i tin m\u00ecnh ch\u1eb3ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec, t\u00f4i s\u1ebd b\u00f3 tay. T\u00f4i tin l\u00e0 hy v\u1ecdng s\u1ebd \u0111\u00e1nh l\u1eeba m\u00ecnh, t\u00f4i s\u1ebd b\u1ecb n\u00f3 qua m\u1eb7t. H\u00e3y l\u01b0u \u00fd \u0111i\u1ec3m n\u00e0y. T\u00f4i mu\u1ed1n tr\u1eddi \u0111\u1eb9p th\u00ec tr\u1eddi \u0111\u1eb9p, mu\u1ed1n thi\u00ean tai c\u00f3 thi\u00ean tai; tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u00e0 \u1edf trong t\u00f4i; r\u1ed3i v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi th\u1ee9 xung quanh t\u00f4i n\u1eefa, trong th\u1ebf gi\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi. B\u1edfi t\u00e2m tr\u1ea1ng tuy\u1ec7t v\u1ecdng, c\u0169ng nh\u01b0 hy v\u1ecdng v\u1eady, \u0111\u1ec1u lan t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y sang ng\u01b0\u1eddi kia nhanh h\u01a1n c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u00e1m m\u00e2y thay d\u1ea1ng \u0111\u1ed5i h\u00ecnh. N\u1ebfu t\u00f4i tin t\u01b0\u1edfng, t\u00e2m tr\u1ea1ng \u1ea5y s\u1ebd trung th\u1ef1c; n\u1ebfu t\u00f4i ch\u01b0a g\u00ec \u0111\u00e3 k\u1ebft t\u1ed9i n\u00f3, n\u00f3 s\u1ebd \u0103n c\u1eafp c\u1ee7a t\u00f4i. C\u00e1c t\u00e2m tr\u1ea1ng \u1ea5y \u0103n mi\u1ebfng tr\u1ea3 mi\u1ebfng v\u1edbi t\u00f4i, s\u00f2ng ph\u1eb3ng \u0111\u1ebfn t\u1eebng xu. V\u00e0 h\u00e3y nh\u1edb k\u1ef9 c\u1ea3 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y n\u1eefa, r\u1eb1ng hy v\u1ecdng, d\u1ef1ng tr\u00ean n\u1ec1n nh\u1eefng g\u00ec ta s\u1ebd l\u00e0m khi ta mu\u1ed1n, nh\u01b0 h\u00f2a b\u00ecnh hay c\u00f4ng l\u00fd, ph\u1ea3i c\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u00fd ch\u00ed m\u1edbi \u0111\u1ee9ng v\u1eefng \u0111\u01b0\u1ee3c; trong khi \u0111\u00f3 tuy\u1ec7t v\u1ecdng l\u1ea1i t\u1ef1 n\u1ea3y sinh r\u1ed3i c\u1ee9 th\u1ebf m\u1ea1nh l\u00ean b\u1eb1ng s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a nh\u1eefng th\u1ee9 c\u00f3 s\u1eb5n. V\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng l\u01b0u \u00fd gi\u00fap ch\u00fang ta c\u1ee9u nh\u1eefng g\u00ec c\u1ea7n c\u1ee9u trong t\u00f4n gi\u00e1o song \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u00e1nh m\u1ea5t, \u00fd t\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i \u0111\u1ebfn ni\u1ec1m hy v\u1ecdng l\u1edbn lao. 28 th\u00e1ng m\u1ed9t 1913 https:\/\/thuviensach.vn","69.\tTh\u1ea3\tl\u1ecfng H\u00f4m qua c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 ph\u00e1n x\u00e9t g\u1ecdn l\u1ecfn v\u1ec1 t\u00f4i: \u201cL\u1ea1c quan v\u00f4 ph\u01b0\u01a1ng c\u1ee9u ch\u1eefa.\u201d Ch\u1eafc ch\u1eafn anh ta n\u00f3i kh\u00f4ng r\u00f5, v\u00ec \u00fd anh ta b\u1ea3o r\u1eb1ng, t\u00f4i l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf t\u1eeb trong b\u1ea3n ch\u1ea5t v\u00e0 t\u00f4i sung s\u01b0\u1edbng v\u1edbi chuy\u1ec7n \u1ea5y l\u1eafm, r\u1eb1ng m\u1ed9t \u1ea3o t\u01b0\u1edfng c\u00f3 thi\u1ec7n ch\u00ed \u0111\u1ebfn m\u1ea5y th\u00ec chung cu\u1ed9c c\u0169ng ch\u1eb3ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt \u0111\u00e2u. N\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 l\u00e0m l\u1eabn l\u1ed9n nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111ang t\u1ed3n t\u1ea1i v\u1edbi nh\u1eefng th\u1ee9 ng\u01b0\u1eddi ta mu\u1ed1n cho n\u00f3 t\u1ed3n t\u1ea1i. N\u1ebfu ta ch\u1ec9 xem x\u00e9t th\u1ee9 thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u00ecnh nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec \u0111\u1ec3 ch\u1ea5n ch\u1ec9nh, th\u00ec \u0111i\u1ec1u khi\u1ebfn ta bi quan s\u1ebd th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c; b\u1edfi di\u1ec5n ti\u1ebfn t\u00e2m tr\u1ea1ng con ng\u01b0\u1eddi, ngay khi ta bu\u00f4ng n\u00f3, n\u00f3 s\u1ebd l\u1eadp t\u1ee9c ch\u1ea1y theo h\u01b0\u1edbng t\u1ec7 h\u1ea1i nh\u1ea5t; ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o bu\u00f4ng xu\u00f4i theo c\u01a1n c\u00e1u b\u1eb3n ch\u1eb3ng h\u1ea1n, s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean kh\u1ed5 s\u1edf v\u00e0 t\u00e0n nh\u1eabn. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi b\u1edfi c\u1ea5u tr\u00fac th\u1ec3 l\u00fd c\u1ee7a ch\u00fang ta khi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1m s\u00e1t v\u00e0 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n s\u1ebd tr\u1ee5c tr\u1eb7c ngay. H\u00e3y xem m\u1ed9t t\u1ed1p tr\u1ebb con, ch\u00fang nhanh ch\u00f3ng tr\u1edf n\u00ean th\u00f4 b\u1ea1o v\u00f4 l\u1ed1i, n\u1ebfu ch\u01a1i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 lu\u1eadt. \u1ede \u0111\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n quy lu\u1eadt sinh h\u1ecdc theo \u0111\u00f3 t\u00e2m tr\u1ea1ng k\u00edch \u0111\u1ed9ng s\u1ebd chuy\u1ec3n ngay th\u00e0nh t\u1ee9c gi\u1eadn. H\u00e3y th\u1eed ch\u01a1i tr\u00f2 \u0111\u1eadp tay v\u1edbi tr\u1ebb m\u00e0 xem; ch\u1eb3ng m\u1ea5y ch\u1ed1c tr\u1ebb s\u1ebd nh\u1eadp t\u00e2m v\u00e0o tr\u00f2 ch\u01a1i trong c\u01a1n cu\u1ed3ng nhi\u1ec7t b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb ch\u00ednh h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u00ecnh. M\u1ed9t th\u1eed nghi\u1ec7m kh\u00e1c: h\u00e3y kh\u01a1i chuy\u1ec7n \u0111\u1ec3 l\u00e0m cho m\u1ed9t c\u1eadu b\u00e9 ph\u1ea3i l\u00ean ti\u1ebfng; h\u00e3y t\u1ecf ra ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 c\u1eadu ta m\u1ed9t ch\u00fat th\u00f4i; c\u1eadu ta s\u1ebd chuy\u1ec3n sang ki\u1ec3u ng\u1ed5 ng\u00e1o ngay khi v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh r\u1ee5t r\u00e8. B\u00e0i h\u1ecdc s\u1ebd l\u00e0m cho ch\u00ednh b\u1ea1n c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ecf m\u1eb7t, b\u1edfi n\u00f3 th\u1ea5m th\u00eda, v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng \u0111\u1ea7y cay \u0111\u1eafng, v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi; ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u1ee9 thao thao b\u1ea5t tuy\u1ec7t, kh\u00f4ng l\u00e0m ch\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed7 m\u00e1y c\u1ee7a m\u00ecnh, ch\u1eb3ng m\u1ea5y ch\u1ed1c s\u1ebd tu\u00f4n ra c\u1ea3 l\u1ed1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ng\u1edb ng\u1ea9n \u0111\u1ec3 sau \u0111\u00f3 ph\u1ea3i nguy\u1ec1n r\u1ee7a b\u1ea3n t\u00ednh c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 tuy\u1ec7t v\u1ecdng v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh. H\u00e3y ph\u00e1n x\u00e9t m\u1ed9t \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0111ang s\u00f4i s\u1ee5c theo c\u00e1ch \u1ea5y m\u00e0 xem, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u1ee7 m\u1ecdi c\u00e1i \u00e1c c\u00f3 th\u1ec3, ch\u01b0a k\u1ec3 \u0111\u1ee7 m\u1ecdi s\u1ef1 ngu ng\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3. V\u00e0 b\u1ea1n kh\u00f4ng nh\u1ea7m l\u1eabn \u0111\u00e2u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i \u00e1c t\u1eeb ph\u00eda nguy\u00ean nh\u00e2n s\u1ebd h\u1ecdc c\u00e1ch kh\u00f4ng nguy\u1ec1n r\u1ee7a v\u00e0 kh\u00f4ng tuy\u1ec7t v\u1ecdng. S\u1ef1 v\u1ee5ng v\u1ec1 chi ph\u1ed1i m\u1ecdi th\u1eed nghi\u1ec7m, b\u1ea5t k\u1ec3 \u1edf th\u1ec3 lo\u1ea1i n\u00e0o. C\u01a1 th\u1ec3, n\u1ebfu kh\u00f4ng n\u0103ng t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c, ngay l\u1eadp t\u1ee9c s\u1ebd n\u1ed5i s\u00f9ng l\u00ean v\u00e0, trong v\u1ebd tranh, \u0111\u1ea5u ki\u1ebfm, c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a hay \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, \u0111\u1ec1u ngay l\u1eadp t\u1ee9c ng\u1eafm sai v\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean l\u00e0 ch\u1ec7ch \u0111\u00edch. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 g\u00e2y ng\u1ea1c nhi\u00ean, v\u00e0 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 cho th\u1ea5y k\u1ebb bi quan c\u00f3 l\u00fd; nh\u01b0ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00ecm hi\u1ec3u t\u1eeb c\u0103n nguy\u00ean, v\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ea7n x\u00e9t \u0111\u1ebfn \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 li\u00ean k\u1ebft gi\u1eefa c\u00e1c c\u01a1 khi\u1ebfn cho ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t c\u01a1 nh\u00fac nh\u00edch l\u00e0 k\u00e9o t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c c\u01a1 kh\u00e1c c\u1eed \u0111\u1ed9ng theo, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 c\u1ea7n h\u1ee3p l\u1ef1c v\u1edbi n\u00f3 \u0111\u1ea7u ti\u00ean. K\u1ebb v\u1ee5ng v\u1ec1 d\u1ed3n h\u1ebft s\u1ee9c v\u00e0o t\u1eebng c\u1eed \u0111\u1ed9ng nh\u1ecf nh\u1ea5t, m\u00e0 ban \u0111\u1ea7u ai ch\u1eb3ng v\u1ee5ng v\u1ec1, d\u1eabu ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng m\u1ed9t c\u00e1i \u0111inh. Tuy nhi\u00ean, k\u1ef9 n\u0103ng kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1edbi h\u1ea1n v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edch l\u0169y nh\u1edd luy\u1ec7n t\u1eadp; m\u00f4n ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u00e0 ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p n\u00e0o c\u0169ng ch\u1ee9ng t\u1ecf \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u1ea3. V\u00e0 tranh v\u1ebd, c\u00e1i \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e9t do c\u1eed ch\u1ec9 ph\u00e1c ra \u1ea5y, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 minh ch\u1ee9ng h\u00f9ng h\u1ed3n nh\u1ea5t trong c\u00e1c minh ch\u1ee9ng, n\u1ebfu \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t tranh v\u1ebd \u0111\u1eb9p m\u1eaft; b\u1edfi b\u00e0n tay n\u1eb7ng n\u1ec1 \u1ea5y, n\u00f4n n\u00f3ng, b\u1ef1c t\u1ee9c, d\u00ednh ch\u1eb7t v\u00e0o to\u00e0n b\u1ed9 c\u01a1 th\u1ec3, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 v\u1ebd ra nh\u1eefng n\u00e9t nh\u1eb9 nh\u00f5m, \u00fd t\u1ee9 v\u00e0 t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c thanh t\u1ea9y nh\u01b0 v\u1eady, trong khi v\u1eabn ph\u1ea3n \u00e1nh s\u1ef1 ph\u00e1n \u0111o\u00e1n v\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n s\u1ef1 v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd. V\u00e0 c\u00e1i ng\u01b0\u1eddi c\u1ee9 g\u00e0o l\u00ean \u0111\u1ebfn r\u00e1t c\u1ed5 bu\u1ed1t h\u1ecdng l\u1ea1i ch\u00ednh l\u00e0 k\u1ebb s\u1ebd h\u00e1t ng\u00e2n nga; b\u1edfi ai c\u0169ng th\u1eeba h\u01b0\u1edfng c\u00e1i b\u00f3 c\u01a1 run r\u1ea9y c\u1ee9 r\u1ed1i n\u00f9i v\u00e0o nhau kia. C\u1ea7n ph\u1ea3i g\u1ee1 ch\u00fang ra; v\u00e0 \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf. V\u00e0 ai c\u0169ng bi\u1ebft r\u1eb1ng gi\u1eadn d\u1eef v\u00e0 tuy\u1ec7t v\u1ecdng l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb th\u00f9 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ea7n ph\u1ea3i khu\u1ea5t ph\u1ee5c. C\u1ea7n ph\u1ea3i tin t\u01b0\u1edfng, hy v\u1ecdng v\u00e0 c\u01b0\u1eddi t\u01b0\u01a1i; v\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c c\u0169ng v\u1edbi th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u1ea5y. Nh\u01b0 v\u1eady, b\u1ea3n ch\u1ea5t con ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c ki\u1ec3u, n\u1ebfu ta kh\u00f4ng t\u1ef1 \u00e1p cho m\u00ecnh tinh th\u1ea7n l\u1ea1c quan b\u1ea5t kh\u1ea3 chi\u1ebfn b\u1ea1i nh\u01b0 quy t\u1eafc \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong m\u1ecdi quy t\u1eafc, th\u00ec ngay l\u1eadp t\u1ee9c s\u1ef1 bi quan \u0111en t\u1ed1i nh\u1ea5t s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c. 27 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi hai 1921 https:\/\/thuviensach.vn","70.\tKi\u00ean\tnh\u1eabn L\u1ea7n n\u00e0o t\u00f4i c\u0169ng nghe m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi than khi t\u00f4i s\u1eafp \u0111i t\u00e0u: \u201c\u0110\u1ebfn t\u1eadn gi\u1edd \u0111\u00f3 m\u1edbi t\u1edbi n\u01a1i. Chuy\u1ebfn \u0111i sao m\u00e0 l\u00ea th\u00ea v\u00e0 bu\u1ed3n t\u1ebb th\u1ebf!\u201d Kh\u1ed5 c\u00e1i l\u00e0 h\u1ecd tin \u0111i\u1ec1u \u1ea5y; v\u00e0 \u1edf \u0111i\u1ec3m n\u00e0y t\u00edn \u0111\u1ed3 kh\u1eafc k\u1ef7 c\u1ee7a ch\u00fang ta th\u1eadt mu\u00f4n ph\u1ea7n c\u00f3 l\u00fd khi n\u00f3i: \u201cCh\u1eebng n\u00e0o th\u00f4i ph\u00e1n x\u00e9t, ch\u1eebng \u1ea5y b\u1ea1n s\u1ebd h\u1ebft kh\u1ed5 s\u1edf.\u201d N\u1ebfu nh\u00ecn nh\u1eadn m\u1ecdi vi\u1ec7c theo c\u00e1ch kh\u00e1c, ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd coi chuy\u1ebfn \u0111i nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ni\u1ec1m vui th\u00fa ph\u1ea5n ch\u1ea5n nh\u1ea5t. Ch\u1ec9 c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ee3i m\u1edf m\u1ed9t quang c\u1ea3nh c\u00f3 m\u00e0u tr\u1eddi s\u1eafc \u0111\u1ea5t, c\u1ea3nh v\u1eadt tr\u00f4i \u0111i nh\u01b0 \u0111ang quay tr\u00ean m\u1ed9t b\u00e1nh xe kh\u1ed5ng l\u1ed3, t\u00e2m n\u1eb1m m\u00e3i ph\u00eda cu\u1ed1i ch\u00e2n tr\u1eddi kia, ch\u1ec9 c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi ta ph\u00e1c ra c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y, th\u00ec ai ai c\u0169ng s\u1ebd \u01b0\u1edbc ao \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y n\u00f3. V\u00e0 gi\u1ea3 nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1ng c\u1ea3nh c\u00f2n \u0111\u1ec7m th\u00eam ti\u1ebfng t\u00e0u xinh x\u1ecbch v\u00e0 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 h\u1ee3p \u00e2m c\u1ee7a cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh th\u00ec m\u1ecdi v\u1eadt s\u1ebd hi\u1ec7n ra c\u00f2n \u0111\u1eb9p h\u01a1n n\u1eefa. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c k\u1ef3 quan \u1ea5y, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1eb7t ch\u00e2n l\u00ean t\u00e0u l\u00e0 b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c xem mi\u1ec5n ph\u00ed; ph\u1ea3i, mi\u1ec5n ph\u00ed, b\u1edfi v\u00ec b\u1ea1n tr\u1ea3 ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u00ean ch\u1edf, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 tr\u1ea7m tr\u1ed3 tr\u01b0\u1edbc c\u1ea3nh thung l\u0169ng, n\u00fai s\u00f4ng. Cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u1ea7y \u1eafp nh\u1eefng ni\u1ec1m vui h\u1ee9ng kh\u1edfi nh\u01b0 th\u1ebf, nh\u1eefng ni\u1ec1m vui kh\u00f4ng l\u00e0m ta t\u1ed1n m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng h\u00e0o n\u00e0o, th\u1ebf m\u00e0 ta l\u1ea1i ch\u1eb3ng m\u1ea5y khi ch\u1ecbu t\u1eadn h\u01b0\u1edfng. C\u00f3 l\u1ebd ph\u1ea3i d\u1ef1ng r\u1ea3i r\u00e1c kh\u1eafp n\u01a1i nh\u1eefng t\u1ea5m bi\u1ec3n \u0111\u1ec1 b\u1eb1ng \u0111\u1ee7 lo\u1ea1i ng\u00f4n ng\u1eef: \u201cH\u00e3y m\u1edf m\u1eaft ra, h\u00e3y t\u1eadn h\u01b0\u1edfng \u0111i n\u00e0o!\u201d V\u00e0 b\u1ea1n s\u1ebd v\u1eb7c l\u1ea1i: \u201cT\u00f4i l\u00e0 l\u1eef kh\u00e1ch ch\u1ee9 c\u00f3 ph\u1ea3i kh\u00e1n gi\u1ea3 \u0111\u00e2u. M\u1ed9t v\u1ee5 l\u00e0m \u0103n quan tr\u1ecdng \u0111ang c\u1ea7n t\u00f4i c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0y ch\u1ed7 kia c\u00e0ng ch\u00f3ng c\u00e0ng t\u1ed1t. T\u00f4i \u0111ang ngh\u0129 \u0111\u1ebfn n\u00f3 \u0111\u00e2y, t\u00f4i \u0111ang \u0111\u1ebfm t\u1eebng gi\u00e2y, t\u1eebng ph\u00fat, t\u1eebng v\u00f2ng b\u00e1nh xe \u0111\u00e2y. T\u00f4i nguy\u1ec1n r\u1ee7a nh\u1eefng ch\u1eb7ng d\u1eebng n\u00e0y, nguy\u1ec1n r\u1ee7a \u0111\u00e1m nh\u00e2n vi\u00ean l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c u\u1ec3 o\u1ea3i \u0111\u1ea9y h\u00f2m xi\u1ec3ng n\u00e0y. T\u00f4i \u1ea5y \u00e0, t\u00f4i \u0111\u1ea9y h\u00f2m xi\u1ec3ng c\u1ee7a m\u00ecnh b\u0103ng b\u0103ng trong t\u00e2m t\u01b0\u1edfng; t\u00f4i th\u00fac t\u00e0u ch\u1ea1y nhanh h\u01a1n; t\u00f4i \u0111\u1ea9y th\u1eddi gian tr\u00f4i mau h\u01a1n. Anh s\u1ebd b\u1ea3o th\u1eadt l\u00e0 phi l\u00fd, c\u00f2n t\u00f4i, t\u00f4i s\u1ebd n\u00f3i \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ebd t\u1ef1 nhi\u00ean th\u00f4i, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu m\u00e1u \u0111ang tu\u00f4n \u00e0o \u1ea1t trong t\u0129nh m\u1ea1ch ta.\u201d C\u00f3 m\u00e1u s\u1ee5c s\u00f4i trong t\u0129nh m\u1ea1ch th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 t\u1ed1t qu\u00e1 r\u1ed3i, nh\u01b0ng nh\u1eefng lo\u00e0i v\u1eadt c\u00f3 uu th\u1ebf h\u01a1n trong cu\u1ed9c sinh t\u1ed3n tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t n\u00e0y l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng lo\u00e0i n\u00f3ng n\u1ea3y nh\u1ea5t; m\u00e0 l\u00e0 nh\u1eefng lo\u00e0i bi\u1ebft ti\u1ebft ch\u1ebf nh\u1ea5t, ch\u00fang canh gi\u1eef ni\u1ec1m dam m\u00ea c\u1ee7a m\u00ecnh cho \u0111\u1ebfn \u0111\u00fang th\u1eddi \u0111i\u1ec3m. Nh\u01b0 v\u1eady, ki\u1ebfm th\u1ee7 \u0111\u00e1ng s\u1ee3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eadm ch\u00e2n xu\u1ed1ng s\u00e0n v\u00e0 ch\u01b0a bi\u1ebft m\u00ecnh \u0111i \u0111\u00e2u \u0111\u00e3 c\u1ea5t b\u01b0\u1edbc; m\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1m t\u0129nh ch\u1edd l\u1ed1i \u0111i m\u1edf ra r\u1ed3i m\u1edbi v\u1ee5t qua nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1nh chim nh\u1ea1n. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, n\u1ebfu b\u1ea1n \u0111ang h\u1ecdc c\u00e1ch h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u00ec ch\u1edb \u0111\u1ea9y toa t\u00e0u l\u00e0m g\u00ec, b\u1edfi kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1ea1n t\u00e1c \u0111\u1ed9ng n\u00f3 v\u1eabn t\u1ef1 di chuy\u1ec3n. C\u0169ng \u0111\u1eebng t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u1ea9y th\u1eddi gian trang nghi\u00eam v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 lay chuy\u1ec3n \u1ea5y, c\u00e1i th\u1eddi gian d\u1eabn d\u1eaft to\u00e0n th\u1ec3 v\u0169 tr\u1ee5 c\u00f9ng nhau \u0111i t\u1eeb kho\u1ea3nh kh\u1eafc n\u00e0y sang kho\u1ea3nh kh\u1eafc kh\u00e1c. S\u1ef1 v\u1eadt ch\u1ec9 ch\u1edd \u0111\u00fang m\u1ed9t \u00e1nh m\u1eaft l\u00e0 \u0111\u1ee9ng v\u1ec1 ph\u00eda b\u1ea1n v\u00e0 n\u00e2ng b\u1ea1n l\u00ean. H\u00e3y h\u1ecdc c\u00e1ch tr\u1edf n\u00ean \u0111\u00f4n h\u1eadu v\u00e0 h\u1eefu h\u1ea3o v\u1edbi ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh. 11 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi hai 1910 https:\/\/thuviensach.vn","71.\tThi\u1ec7n\t\u00fd \u201cTh\u1eadt kh\u00f3 m\u00e0 h\u00e0i l\u00f2ng v\u1ec1 ai \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c!\u201d C\u00e2u n\u00f3i nghi\u00eam kh\u1eafc n\u00e0y c\u1ee7a La Bruy\u00e8re khi\u1ebfn ch\u00fang ta ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng ngay. B\u1edfi, l\u1ebd th\u01b0\u1eddng \u0111\u00f2i h\u1ecfi t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i th\u00edch nghi v\u1edbi c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i, v\u00e0 k\u1ebft t\u1ed9i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng th\u1eadt ch\u1eb3ng c\u00f4ng b\u1eb1ng ch\u00fat n\u00e0o; \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i th\u00f3i c\u1ee7a k\u1ebb hay o\u00e1n gh\u00e9t con ng\u01b0\u1eddi. V\u1eady n\u00ean, ch\u1eb3ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00ecm hi\u1ec3u nguy\u00ean nh\u00e2n, t\u00f4i tr\u00e1nh soi x\u00e9t \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ec3 m\u00ecnh l\u00e0 v\u1ecb kh\u00e1n gi\u1ea3 \u0111\u00e3 tr\u1ea3 ti\u1ec1n ch\u1ed7 ng\u1ed3i v\u00e0 mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi ta mua vui cho m\u00ecnh. M\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, khi \u0111i\u1ec3m l\u1ea1i c\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y \u1edf cu\u1ed9c \u0111\u1eddi nh\u1ecdc nh\u1eb1n n\u00e0y, t\u00f4i c\u1ee9 x\u1ebfp lu\u00f4n m\u1ecdi th\u1ee9 v\u00e0o t\u00ecnh hu\u1ed1ng t\u1ec7 h\u1ea1i nh\u1ea5t; t\u00f4i gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi m\u00ecnh \u0111ang b\u1ecb \u0111\u1ea7y h\u01a1i hay \u0111au n\u1eeda \u0111\u1ea7u, \u0111ang c\u0103ng th\u1eb3ng chuy\u1ec7n ti\u1ec1n b\u1ea1c hay \u0111ang ch\u1ecbu c\u1ea3nh gia \u0111\u00ecnh l\u1ee5c \u0111\u1ee5c. B\u1ea7u tr\u1eddi v\u1ea7n v\u0169, t\u00f4i t\u1ef1 nh\u1ee7, tr\u1eddi th\u00e1ng ba xanh x\u00e1m l\u1ed5 \u0111\u1ed5, l\u00fac n\u1eafng hanh, khi gi\u00f3 b\u1ea5c; n\u00ean t\u00f4i mang \u0111\u1ee7 c\u1ea3 \u00f4 l\u1eabn \u00e1o cho\u00e0ng l\u00f4ng. R\u1ed3i. Nh\u01b0ng c\u00f2n c\u00f3 th\u1ee9 hay h\u01a1n \u0111\u1ec3 m\u00e0 ng\u1ea5m v\u1ec1 chuy\u1ec7n n\u00e0y, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00e1i c\u01a1 th\u1ec3 th\u1ea5t th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, v\u1eeba b\u1ecb ch\u1ea1m nh\u1eb9 th\u00f4i \u0111\u00e3 run l\u00ean, l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng b\u1ea3i ho\u1ea3i, c\u0169ng ch\u1ef1c n\u1ed5i kh\u00f9ng, l\u00e0m nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng t\u00e1c v\u00e0 ph\u00e1t ra nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o vi\u1ec7c n\u00f3 c\u00f3 kh\u1ecfe kh\u00f4ng, m\u1ec7t m\u1ecfi ra sao, v\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u1eb1m b\u00ean ngo\u00e0i n\u00f3 n\u1eefa; \u1ea5y th\u1ebf m\u00e0 ch\u00ednh c\u01a1 th\u1ec3 \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0 th\u1ee9 ph\u1ea3i mang \u0111\u1ebfn cho t\u00f4i, nh\u01b0 m\u1ed9t b\u00f3 hoa ng\u00e0y l\u1ec5, c\u1ea3m gi\u00e1c t\u1ef1 t\u1ea1i, s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i \u00eam \u00e1i m\u00e0 t\u00f4i th\u1ea5y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 m\u00ecnh c\u00f3 quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng. Tuy v\u1eady, ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n t\u00f4i, k\u1ebb quan t\u00e2m s\u00e1t sao \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, l\u1ea1i h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng th\u00e8m \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn m\u00ecnh; t\u00f4i n\u00e9m ra nh\u1eefng th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p m\u00e0 ch\u00ednh t\u00f4i kh\u00f4ng hay, b\u1eb1ng c\u1eed ch\u1ec9 m\u00e1y m\u00f3c, b\u1eb1ng c\u00e1i nh\u00edu m\u00e0y; m\u1eb7t t\u00f4i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i theo n\u1eafng v\u00e0 gi\u00f3. T\u00f4i trung ra cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ea5y ch\u00ednh c\u00e1i th\u1ee9 s\u1ebd khi\u1ebfn t\u00f4i s\u1eedng s\u1ed1t n\u1ebfu b\u1eaft g\u1eb7p n\u00f3 \u1edf anh ta, t\u1ee9c \u1edf m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e1nh gi\u00e1 h\u1ebft qu\u00e1 cao r\u1ed3i l\u1ea1i qu\u00e1 th\u1ea5p, con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111ua ra m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u th\u00ec b\u1ed9c l\u1ed9 t\u1edbi \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 m\u01b0\u1eddi d\u1ea5u hi\u1ec7u kh\u00e1c, hay n\u00f3i \u0111\u00fang h\u01a1n l\u00e0 ph\u00e1t t\u00edn hi\u1ec7u b\u1eb1ng c\u1ea3 con ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh, ch\u1eb3ng bi\u1ebft c\u00e2n nh\u1eafc ch\u1ecdn l\u1ef1a g\u00ec c\u1ea3. Trong c\u00e1i h\u1ed7n h\u1ee3p \u1ea5y, t\u00f4i, nh\u01b0 k\u1ebb \u0111\u00e3i v\u00e0ng, ph\u1ea3i b\u1ecf qua c\u00e1t s\u1ed3i v\u00e0 nh\u1eadn ra nh\u1eefng v\u1ea3y v\u00e0ng li ti nh\u1ea5t; t\u00f4i ch\u00ednh l\u00e0 k\u1ebb ph\u1ea3i \u0111i t\u00ecm; kh\u00f4ng ai s\u00e0ng s\u1ea3y nh\u1eefng l\u1eddi m\u00ecnh n\u00e9m ra k\u1ef9 c\u00e0ng nh\u01b0 khi l\u1ecdc nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh nghe th\u1ea5y. V\u1eady l\u00e0 t\u00f4i s\u1eb5n s\u00e0ng tu\u00e2n theo ph\u00e9p l\u1ecbch s\u1ef1, v\u00e0 c\u00f2n h\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa; t\u00f4i h\u1ebft s\u1ee9c tin c\u1eady \u1edf ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c; t\u00f4i g\u1ea1t c\u1eb7n x\u1ec9 l\u1ea1i, ch\u1edd suy ngh\u0129 \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a anh ta. Nh\u01b0ng \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0y t\u00f4i nh\u1eadn ra m\u1ed9t t\u00e1c \u0111\u1ed9ng kh\u00e1c m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 c\u1ed1 l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc m\u1ea5y c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. Thi\u1ec7n \u00fd n\u00e0y, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 t\u00f4i \u0111ang cho th\u1ea5y, ngay l\u1eadp t\u1ee9c gi\u1ea3i ph\u00f3ng cho ng\u01b0\u1eddi nh\u00fat nh\u00e1t, khi\u1ebfn anh ta ti\u1ebfn l\u00ean, v\u0169 trang \u0111\u1ebfn t\u1eadn r\u0103ng v\u00e0 x\u00f9 l\u00f4ng nh\u00edm. T\u00f3m l\u1ea1i, gi\u1eefa hai t\u00ednh kh\u00ed \u0111ang ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda nhau nh\u01b0 nh\u1eefng \u0111\u00e1m m\u00e2y, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nho\u1ebbn mi\u1ec7ng c\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc; v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1ea5y n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ea1n th\u00ec b\u1ea1n ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb xu\u1ea9n ng\u1ed1c m\u00e0 th\u00f4i. Ta \u0111\u00e2u th\u1ec3 n\u00f3i hay ngh\u0129 qu\u00e1 x\u1ea5u v\u1ec1 ai \u0111\u00f3; c\u0169ng \u0111\u00e2u th\u1ec3 n\u00f3i hay ngh\u0129 qu\u00e1 t\u1ed1t v\u1ec1 anh ta. V\u00e0 b\u1ea3n ch\u1ea5t con ng\u01b0\u1eddi sinh ra l\u00e0 kh\u00f4ng s\u1ee3 l\u00e0m m\u1ebfch l\u00f2ng; b\u1edfi s\u1ef1 b\u1ef1c d\u1ecdc, v\u1ed1n truy\u1ec1n cho ng\u01b0\u1eddi ta l\u00f2ng can \u0111\u1ea3m, k\u00e8 k\u00e8 theo sau t\u00ednh nh\u00fat nh\u00e1t; v\u00e0 c\u00e1i c\u1ea3m gi\u00e1c s\u1ee3 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00f3 ch\u1ecbu l\u1eadp t\u1ee9c k\u00e9o theo nh\u1eefng c\u1ea3m gi\u00e1c c\u00f2n t\u1ec7 h\u1ea1i h\u01a1n. Nh\u01b0ng ch\u00ednh b\u1ea1n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 hi\u1ec3u nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ed3i, ph\u1ea3i l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1ecb cu\u1ed1n v\u00e0o tr\u00f2 ch\u01a1i \u1ea5y. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c v\u00e0 t\u00f4i ngh\u0129 b\u1ea1n n\u00ean th\u1eed m\u1ed9t l\u1ea7n; t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n t\u00e2m tr\u1ea1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1ec5 h\u01a1n \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n t\u00e2m tr\u1ea1ng c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh nhi\u1ec1u; v\u00e0 nh\u1eefng ai \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1eadn tr\u1ecdng t\u00e2m tr\u1ea1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh b\u00e1c s\u0129 ch\u1eefa t\u00e2m tr\u1ea1ng cho ch\u00ednh m\u00ecnh, c\u0169ng b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u1ea5y; b\u1edfi, trong \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i c\u0169ng nh\u01b0 trong khi\u00eau v\u0169, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0 t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng soi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kia. 8 th\u00e1ng t\u01b0 1922 https:\/\/thuviensach.vn","72.\tL\u1eddi\tch\u1eedi\tr\u1ee7a M\u1ed9t c\u00e1i m\u00e1y h\u00e1t b\u1ed7ng d\u01b0ng tr\u00fat v\u00e0o b\u1ea1n m\u1ed9t tr\u00e0ng nh\u1eefng l\u1eddi nhi\u1ebfc m\u00f3c s\u1ebd l\u00e0m b\u1ea1n b\u1eadt c\u01b0\u1eddi. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111ang c\u00e1u g\u1eaft, nh\u01b0ng g\u1ea7n nh\u01b0 im thin th\u00edt, b\u1eadt \u0111\u00e0i \u0111\u1ec3 nghe nh\u1eefng c\u00e2u ch\u1eedi r\u1ee7a cho h\u1ea3 gi\u1eadn, th\u00ec h\u1ea7u nh\u01b0 ch\u1eb3ng ai tin r\u1eb1ng s\u1ef1 ch\u1eedi b\u1edbi \u1ea5y, v\u00f4 t\u00ecnh mang t\u00ednh th\u00f3a m\u1ea1, \u0111ang nh\u1eafm v\u00e0o m\u00ecnh. Nh\u01b0ng khi c\u00e2u ch\u1eedi b\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e9m ra t\u1eeb m\u1ed9t khu\u00f4n m\u1eb7t, th\u00ec ai c\u0169ng s\u1eb5n s\u00e0ng tin r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec khu\u00f4n m\u1eb7t \u0111\u00f3 n\u00f3i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u1ec1n ng\u1eabm tr\u01b0\u1edbc, ho\u1eb7c \u00edt ra c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u1ec1n ng\u1ea7m ngay t\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3. \u0110i\u1ec1u g\u00e2y l\u1ea7m l\u1eabn ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 h\u00f9ng bi\u1ec7n c\u1ee7a c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 ki\u1ec3u \u00fd ngh\u0129a g\u1ea7n nh\u01b0 lu\u00f4n ph\u00f4 b\u00e0y trong nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd b\u1eadt ra kh\u00f4ng suy x\u00e9t t\u1eeb mi\u1ec7ng m\u1ed3m con ng\u01b0\u1eddi. Descartes vi\u1ebft Kh\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 c\u1ea3m x\u00fac, t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng song ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ai \u0111\u1ecdc, ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch c\u1ed7 m\u00e1y c\u1ee7a ch\u00fang ta, v\u00ec h\u00ecnh th\u1ee9c c\u1ee7a n\u00f3 l\u1eabn l\u1ec1 th\u00f3i v\u1ed1n \u0111\u00e3 \u0103n s\u00e2u th\u00e0nh n\u1ebfp trong ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng gi\u1ea3 \u0111\u00f2 t\u01b0 duy nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. \u00d4ng c\u0169ng vi\u1ebft cho c\u1ea3 ch\u00fang ta n\u1eefa. B\u1ecfi, khi c\u00e1u gi\u1eadn, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ch\u00fang ta t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ra tr\u0103m ngh\u00ecn th\u1ee9 kh\u1edbp kh\u1ecbt v\u1edbi c\u01a1n th\u1ecbnh n\u1ed9 th\u1ec3 l\u00fd c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 ch\u1eebng \u1ea5y b\u1eb1ng c\u1edb \u0111\u1ea7y gay g\u1eaft; r\u1ed3i \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ta s\u1ebd tu\u00f4n ra nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd th\u01b0\u1eddng ch\u1ea5t ch\u1ee9a gi\u1ecdng \u0111i\u1ec7u ch\u00ec chi\u1ebft v\u00e0 v\u1ebb ch\u00e2n th\u1ef1c l\u00e0m ch\u00ednh ta c\u0169ng ph\u1ea3i rung \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 vai di\u1ec5n c\u1ee7a m\u1ed9t ngh\u1ec7 s\u0129 c\u1eeb kh\u00f4i. N\u1ebfu ai \u0111\u00f3 c\u0169ng h\u0103ng l\u00ean v\u00e0 \u0111\u00f2i \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi ta n\u1eefa, ta s\u1ebd c\u00f3 ngay m\u1ed9t m\u00e0n k\u1ecbch \u0111\u1eb9p, song \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t m\u00e0n k\u1ecbch m\u00e0 suy ngh\u0129 \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i \u0111i tr\u01b0\u1edbc l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1eb1ng n\u00e0y l\u1ea1i l\u1ebdo \u0111\u1ebdo theo sau. S\u1ef1 th\u1eadt tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u c\u00f3 l\u1ebd n\u1eb1m \u1edf ch\u1ed7 c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt kh\u00f4ng ng\u1eebng tr\u0103n tr\u1edf v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ecd \u0111\u00e3 n\u00f3i. Nh\u1eefng l\u1eddi h\u1ecd th\u1ed1t ra nghe nh\u01b0 nh\u1eefng l\u1eddi ti\u00ean tri m\u00e0 h\u1ecd \u0111ang \u0111i t\u00ecm \u00fd ngh\u0129a. Trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh h\u00f2a thu\u1eadn, nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd b\u1ed9t ph\u00e1t b\u1eadt ra trong l\u00fac n\u00f3ng n\u1ea3y th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a s\u1ef1 l\u1ed1 b\u1ecbch. V\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebft c\u01b0\u1eddi x\u00f2a tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng ki\u1ec3u b\u1ed9t ph\u00e1t t\u1ec7 h\u1ea1i \u1ea5y. Nh\u01b0ng ph\u1ea7n \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi ta ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 c\u01a1 ch\u1ebf t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng n\u00e0y c\u1ee7a c\u1ea3m x\u00fac; h\u1ecd ng\u00e2y th\u01a1 dung n\u1ea1p h\u1ebft th\u1ea3y, nh\u01b0 c\u00e1c anh h\u00f9ng trong tr\u01b0\u1eddng ca c\u1ee7a Hom\u00e8re. T\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1edbi n\u1ea3y sinh nh\u1eefng h\u1eb1n th\u00f9 ph\u1ea3i n\u00f3i l\u00e0 \u0111\u1ea7y t\u00ednh t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng. T\u00f4i ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 s\u1ef1 t\u1ef1 tin c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111ang c\u0103m h\u1eadn. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u00e2n x\u1eed h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng l\u1eafng nghe m\u1ed9t nh\u00e2n ch\u1ee9ng \u0111ang n\u1ed5i s\u00f9ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c th\u1ecbnh n\u1ed9. Nh\u01b0ng khi ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u00f3 li\u00ean quan m\u00e0 xem, anh ta s\u1ebd tin ch\u00ednh m\u00ecnh ngay; anh ta s\u1ebd tin t\u1ea5t t\u1eadt m\u1ecdi th\u1ee9. M\u1ed9t trong nh\u1eefng sai l\u1ea7m \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c nh\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u00e0 \u0111\u1ee3i cho c\u01a1n gi\u1eadn l\u00f4i nh\u1eefng \u00fd ngh\u0129 \u0111\u00e3 c\u1ea5t s\u00e2u gi\u1ea5u k\u1ef9 t\u1eeb l\u00e2u ra; t\u00ednh tr\u00ean x\u00e1c su\u1ea5t m\u1ed9t ph\u1ea7n ngh\u00ecn th\u00ec \u0111\u00f3 v\u1eabn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u \u0111\u00fang \u0111\u1eafn; m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebft c\u00e1ch t\u1ef1 ch\u1ee7 khi mu\u1ed1n n\u00f3i ra \u0111i\u1ec1u m\u00e0 anh ta \u0111ang ngh\u0129. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ebfn hi\u1ec3n nhi\u00ean, nh\u01b0ng do b\u1ecb k\u00edch th\u00edch, n\u1ed5i s\u00f9ng l\u00ean, v\u00e0 v\u1ed9i v\u00e3 t\u00ecm l\u1eddi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p m\u00e0 b\u1ea1n qu\u00ean s\u1ea1ch. Linh m\u1ee5c Pirard t\u1ed1t b\u1ee5ng trong t\u00e1c ph\u1ea9m \u0110\u1ecf v\u00e0 \u0110en \u0111\u00e3 ti\u00ean li\u1ec7u \u0111i\u1ec1u n\u00e0y: \u201cT\u00f4i s\u1eafp s\u1eeda n\u1ed5i c\u00e1u r\u1ed3i, c\u00f3 khi ch\u00fang ta n\u00ean ng\u01b0ng n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi nhau\u201d. S\u1ef1 ng\u00e2y th\u01a1 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i xa h\u01a1n th\u1ebf. Sao n\u00e0o? N\u1ebfu c\u01a1n gi\u1eadn c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00e0i ph\u00e1t ra, \u00fd t\u00f4i n\u00f3i l\u00e0 t\u1eeb m\u1eadt, d\u1ea1 d\u00e0y, v\u00e0 c\u1ed5 h\u1ecdng c\u1ee7a t\u00f4i m\u00e0 ra, v\u00e0 n\u1ebfu t\u00f4i bi\u1ebft r\u00f5 nh\u01b0 th\u1ebf, ch\u1eb3ng l\u1ebd t\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u00fdt s\u00e1o la \u00f3 c\u1eadu di\u1ec5n vi\u00ean v\u1ee5ng v\u1ec1 th\u00ea th\u1ea3m \u1ea5y ngay gi\u1eefa l\u00fac c\u1eadu ta \u0111ang n\u00f3i hay sao? C\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng nh\u1eefng c\u00e2u m\u1eafng ch\u1eedi, v\u1ed1n l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi b\u1eadt ra ho\u00e0n to\u00e0n v\u00f4 ngh\u0129a, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra, theo m\u1ed9t c\u00e1ch g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 b\u1ea3n n\u0103ng, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i t\u1ecfa c\u01a1n gi\u1eadn m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111i\u1ec1u g\u00ec x\u00fac ph\u1ea1m ho\u1eb7c kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh xe c\u1ee7a ch\u00fang ta, gi\u1eefa \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng chen ch\u00fac, l\u00e0 nh\u1eefng tri\u1ebft gia m\u00e0 kh\u00f4ng hay. Nh\u01b0ng th\u1eadt th\u00fa v\u1ecb khi th\u1ec9nh tho\u1ea3ng v\u1eabn th\u1ea5y gi\u1eefa nh\u1eefng vi\u00ean \u0111\u1ea1n m\u1ed9t vi\u00ean v\u00f4 t\u00ecnh s\u00e1t th\u01b0\u01a1ng. Ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ee9 vi\u1ec7c m\u1eafng ch\u1eedi t\u00f4i b\u1eb1ng ti\u1ebfng Nga, t\u00f4i c\u00f3 hi\u1ec3u g\u00ec \u0111\u00e2u. Nh\u01b0ng n\u1ebfu ch\u1eb3ng may t\u00f4i bi\u1ebft ti\u1ebfng Nga th\u00ec sao? M\u1ecdi c\u00e2u ch\u1eedi th\u1eadt ra ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd l\u00edu r\u00edu kh\u00f3 hi\u1ec3u. Hi\u1ec3u \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, l\u00e0 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec ph\u1ea3i hi\u1ec3u c\u1ea3. 17 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t 1913 https:\/\/thuviensach.vn","73.\tVui\tv\u1ebb N\u1ebfu t\u00ecnh c\u1edd ph\u1ea3i vi\u1ebft m\u1ed9t b\u00e0i lu\u1eadn v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, th\u00ec t\u00f4i s\u1ebd x\u1ebfp t\u00ednh vui v\u1ebb v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed h\u00e0ng \u0111\u1ea7u trong c\u00e1c ngh\u0129a v\u1ee5. T\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1ec3 lo\u1ea1i t\u00f4n gi\u00e1o kinh kh\u1ee7ng n\u00e0o l\u1ea1i \u0111i d\u1ea1y r\u1eb1ng \u0111au bu\u1ed3n l\u00e0 v\u0129 \u0111\u1ea1i v\u00e0 cao \u0111\u1eb9p, v\u00e0 r\u1eb1ng nh\u00e0 th\u00f4ng th\u00e1i c\u1ea7n ph\u1ea3i suy ng\u1eabm v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u00e0o huy\u1ec7t t\u1ef1 ch\u00f4n m\u00ecnh. H\u1ed3i m\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i, t\u00f4i c\u00f3 \u0111\u1ebfn th\u0103m tu vi\u1ec7n La Grande Trappe[88]; t\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ea5y nh\u1eefng huy\u1ec7t m\u1ed9 m\u00e0 m\u1ed7i ng\u00e0y h\u1ecd kho\u00e9t m\u1ed9t ch\u00fat, c\u00f9ng nh\u00e0 nguy\u1ec7n, ch\u1ed7 qu\u00e0n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, trong su\u1ed1t m\u1ed9t tu\u1ea7n \u0111\u1ec3 r\u0103n ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng. Nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh tang t\u00f3c v\u00e0 c\u00e1i m\u00f9i x\u00e1c ch\u1ebft \u1ea5y c\u00f2n \u0111eo \u0111\u1eb3ng t\u00f4i m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i; nh\u01b0ng h\u1ecd \u0111\u00e3 mu\u1ed1n ch\u1ee9ng t\u1ecf nhi\u1ec1u qu\u00e1. T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u00edch x\u00e1c m\u00ecnh \u0111\u00e3 b\u1ecf c\u00f4ng gi\u00e1o v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0o, b\u1edfi v\u00ec t\u00f4i qu\u00ean m\u1ea5t r\u1ed3i. Nh\u01b0ng ngay t\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3, t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1ef1 nh\u1ee7: \u201c\u0110\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 b\u00ed m\u1eadt \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c.\u201d C\u1ea3 con ng\u01b0\u1eddi t\u00f4i v\u00f9ng l\u00ean ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u0111\u00e1m th\u1ea7y tu s\u01b0\u1edbt m\u01b0\u1edbt \u1ea5y. V\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1ef1 gi\u1ea3i ph\u00f3ng m\u00ecnh kh\u1ecfi t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a h\u1ecd nh\u01b0 gi\u1ea3i ph\u00f3ng m\u00ecnh kh\u1ecfi m\u1ed9t c\u0103n b\u1ec7nh v\u1eady. D\u1ea7u th\u1ebf, trong t\u00f4i d\u1ea5u \u1ea5n v\u1eabn c\u00f2n. Nh\u01b0 trong t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang ta. Ta r\u00ean r\u1ec9 qu\u00e1 d\u1ec5 d\u00e0ng v\u00e0 v\u00ec nh\u1eefng l\u00fd do qu\u00e1 l\u1eb7t v\u1eb7t. Th\u1eadm ch\u00ed, khi ho\u00e0n c\u1ea3nh gi\u00e1ng xu\u1ed1ng m\u1ed9t n\u1ed7i \u0111au kh\u1ed5 th\u1ef1c th\u1ee5, ta c\u1ee9 t\u01b0\u1edfng l\u00e0 m\u00ecnh ph\u1ea3i bi\u1ec3u l\u1ed9 n\u00f3 ra. v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y, nh\u1eefng ph\u00e1n x\u00e9t sai l\u1ec7ch n\u1eb7ng m\u00f9i \u00f4ng t\u1eeb[89] c\u00f2n r\u1ea5t ph\u1ed5 bi\u1ebfn. K\u1ebb bi\u1ebft kh\u00f3c ra tr\u00f2 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tha th\u1ee9 h\u1ebft. Th\u1ebf n\u00ean c\u1ea7n ph\u1ea3i xem ng\u01b0\u1eddi ta di\u1ec5n nh\u1eefng bi k\u1ecbch n\u00e0o tr\u00ean c\u00e1c n\u1ea5m m\u1ed3. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc \u0111i\u1ebfu v\u0103n nh\u01b0 tan n\u00e1t c\u00f5i l\u00f2ng, l\u1eddi n\u00f3i \u1ee9 ngh\u1eb9n trong c\u1ed5 h\u1ecdng. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi x\u01b0a h\u1eb3n s\u1ebd ph\u00e1t th\u01b0\u01a1ng h\u1ea1i ch\u00fang ta. \u00d4ng s\u1ebd th\u1ea3ng th\u1ed1t: \u201cSao c\u01a1? Th\u1ebf ra c\u00e1i ng\u01b0\u1eddi \u0111ang n\u00f3i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi an \u1ee7i \u00e0. Th\u1ebf ra \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn d\u1eaft cho ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng. \u0110\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t di\u1ec5n vi\u00ean bi k\u1ecbch; m\u1ed9t ch\u1ee7 tr\u00f2 v\u1ec1 bi ai v\u00e0 ch\u1ebft ch\u00f3c.\u201d Th\u1ebf \u00f4ng s\u1ebd ngh\u0129 g\u00ec v\u1ec1 b\u00e0i Ng\u00e0y Th\u1ecbnh N\u1ed9[90] man d\u1ea1i nh\u1ec9? T\u00f4i cho r\u1eb1ng \u00f4ng s\u1ebd x\u1ebfp b\u00e0i th\u00e1nh ca n\u00e0y v\u00e0o th\u1ec3 lo\u1ea1i bi k\u1ecbch. \u201cB\u1edfi\u201d, \u00f4ng s\u1ebd b\u1ea3o, \u201cch\u00ednh nh\u1eefng l\u00fac \u0111\u1ee9ng ngo\u00e0i n\u1ed7i \u0111au kh\u1ed5, t\u00f4i m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 t\u1eb7ng cho m\u00ecnh m\u00e0n tr\u00ecnh di\u1ec5n v\u1ec1 nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac g\u00e2y suy s\u1ee5p n\u1eb7ng n\u1ec1 nh\u1ea5t. Khi \u1ea5y, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i h\u1ecdc t\u1ed1t cho t\u00f4i. Nh\u01b0ng ngay khi ph\u1ea3i h\u1ee9ng ch\u1ecbu m\u1ed9t n\u1ed7i \u0111au kh\u1ed5 th\u1ef1c th\u1ee5, t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a v\u1ee5 n\u00e0o kh\u00e1c ngo\u00e0i vi\u1ec7c ch\u1ee9ng t\u1ecf m\u00ecnh l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ki\u00ean c\u01b0\u1eddng b\u00e1m tr\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed9c s\u1ed1ng; t\u1eadp h\u1ee3p \u00fd ch\u00ed v\u00e0 s\u1ee9c s\u1ed1ng trong t\u00f4i \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i v\u1eadn b\u0129, nh\u01b0 m\u1ed9t chi\u1ebfn binh \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi k\u1ebb th\u00f9; v\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft tr\u00ean tinh th\u1ea7n th\u00e2n thi\u1ec7n v\u00e0 vui v\u1ebb h\u1ebft m\u1ee9c trong kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a m\u00ecnh. C\u00f2n h\u1ecd, v\u1edbi n\u1ed7i tuy\u1ec7t v\u1ecdng \u1ea5y, h\u1ecd l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecf m\u1eb7t m\u1ea5t th\u00f4i, gi\u1ea3 nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft c\u00f3 tr\u00f4ng th\u1ea5y h\u1ecd.\u201d \u0110\u00fang v\u1eady, khi \u0111\u00e3 g\u1ea1t b\u1ecf nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ed1i tr\u00e1 c\u1ee7a c\u00e1c th\u1ea7y tu, vi\u1ec7c c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u00e0 s\u1ed1ng sao cho x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ef1 d\u1eb1n v\u1eb7t n\u1eefa, r\u1ed3i nh\u1edd \u0111\u00f3 th\u00f4i d\u1eb1n v\u1eb7t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi x\u00f3t th\u01b0\u01a1ng th\u1ed1ng thi\u1ebft. V\u00e0 t\u1ed1t h\u01a1n n\u1eefa, b\u1edfi m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u c\u00f3 quan h\u1ec7 v\u1edbi nhau, l\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng n\u1ed7i kh\u1ed5 s\u1edf nho nh\u1ecf c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, kh\u00f4ng k\u1ec3 l\u1ec3, kh\u00f4ng gi\u00e3i b\u00e0y v\u1ec1 ch\u00fang hay ph\u00f3ng \u0111\u1ea1i ch\u00fang l\u00ean. T\u1ed1t v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 t\u1ed1t v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh. Gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c s\u1ed1ng, t\u1ef1 gi\u00fap m\u00ecnh s\u1ed1ng, \u0111\u00f3 m\u1edbi l\u00e0 l\u00f2ng nh\u00e2n \u00e1i \u0111\u00fang ngh\u0129a. L\u00f2ng t\u1ed1t l\u00e0 ni\u1ec1m vui. T\u00ecnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ni\u1ec1m vui. 10 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi 1909 https:\/\/thuviensach.vn","74.\tM\u1ed9t\tph\u01b0\u01a1ng\tc\u00e1ch\ttr\u1ecb\tli\u1ec7u Khi h\u1ecd \u0111\u00e3 k\u1ec3 cho nhau nghe chuy\u1ec7n t\u1eafm d\u01b0\u1ee1ng c\u00f9ng c\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a m\u00ecnh xong, ng\u01b0\u1eddi n\u1ecd n\u00f3i: \u201cM\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u00e0y nay t\u1edb theo li\u1ec7u ph\u00e1p vui v\u1ebb, v\u00e0 th\u1ea5y s\u1ea3ng kho\u00e1i kinh kh\u1ee7ng. C\u00f3 nh\u1eefng l\u00fac \u00fd ngh\u0129 tr\u1edf n\u00ean sao m\u00e0 chua ch\u00e1t, c\u00e1i g\u00ec ta c\u0169ng k\u1ecbch li\u1ec7t ch\u1ec9 tr\u00edch h\u1ebft, ta ch\u1eb3ng c\u00f2n th\u1ea5y c\u00e1i g\u00ec l\u00e0 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p n\u1eefa, \u1edf ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 \u1edf b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh c\u0169ng v\u1eady. Khi suy ngh\u0129 xoay theo h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f3, th\u00ec c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ta c\u1ea7n ph\u1ea3i \u00e1p d\u1ee5ng li\u1ec7u ph\u00e1p vui v\u1ebb. N\u00f3 n\u1eb1m \u1edf ch\u1ed7 ta l\u1ea5y tinh th\u1ea7n vui v\u1ebb \u0111\u1ed1i ch\u1ecdi l\u1ea1i m\u1ecdi s\u1ef1 \u0111en \u0111\u1ee7i v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 nh\u1eefng chuy\u1ec7n v\u1ee5n v\u1eb7t m\u00e0 n\u1ebfu \u0111ang kh\u00f4ng th\u1ef1c h\u00e0nh theo li\u1ec7u ph\u00e1p n\u00e0y th\u00ec ta s\u1ebd c\u1ee9 th\u1ebf m\u00e0 nguy\u1ec1n r\u1ee7a. Tr\u00e1i l\u1ea1i, n\u1ebfu t\u1eadp theo n\u00f3, nh\u1eefng n\u1ed7i b\u1ef1c d\u1ecdc nh\u1ecf nh\u1eb7t \u1ea5y l\u1ea1i v\u00f4 c\u00f9ng h\u1eefu \u00edch, nh\u01b0 c\u00e1c s\u01b0\u1eddn d\u1ed1c l\u00e0m b\u1eafp ch\u00e2n tr\u1edf n\u00ean s\u0103n ch\u1eafc v\u1eady\u201d. \u201cC\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ee5 t\u1eadp l\u1ea1i,\u201d ng\u01b0\u1eddi kia ti\u1ebfp l\u1eddi, \u201cch\u1ec9 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3 k\u00edch v\u1edbi r\u00ean r\u1ec9; b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ee9 tr\u00e1nh h\u1ecd; nh\u01b0ng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, khi theo li\u1ec7u ph\u00e1p vui v\u1ebb th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta t\u00ecm \u0111\u1ebfn h\u1ecd; h\u1ecd gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng c\u00e1i l\u00f2 xo trong ph\u00f2ng t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c v\u1eady. K\u00e9o \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng c\u00e1i nh\u1ecf r\u1ed3i th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd k\u00e9o \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng c\u00e1i to. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 v\u1eady, t\u1edb x\u1ebfp b\u1ea1n b\u00e8 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi quen theo th\u1ee9 t\u1ef1 c\u00e1u k\u1ec9nh t\u0103ng d\u1ea7n, v\u00e0 t\u1edb l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t t\u1eadp v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y r\u1ed3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia. Khi h\u1ecd sinh ra gay g\u1eaft c\u00f2n h\u01a1n c\u1ea3 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7 v\u00e0 ch\u1eedi r\u1ee7a b\u00faa xua c\u1ea3 l\u00ean th\u00ec t\u1edb t\u1ef1 nh\u1ee7: \u2018Ch\u00e0! th\u1eed th\u00e1ch ra tr\u00f2 \u0111\u00e2y; can \u0111\u1ea3m l\u00ean n\u00e0o, tr\u00e1i tim t\u00f4i \u01a1i; ti\u1ebfn l\u00ean; gi\u1ea3i t\u1ecfa c\u01a1n r\u00ean r\u1ec9 n\u00e0y th\u00f4i\u2019.\u201d \u201cTh\u01b0\u1eddng th\u00ec m\u1ecdi chuy\u1ec7n c\u0169ng t\u1ed1t,\u201d ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u00eam v\u00e0o, \u201c\u00e0 \u00fd t\u1edb l\u00e0 x\u1ea5u, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u1ebfn li\u1ec7u ph\u00e1p vui v\u1ebb. M\u00f3n th\u1ecbt h\u1ea7m ch\u00e1y kh\u00e9t, b\u00e1nh m\u00ec c\u0169, n\u1eafng g\u1eaft, gi\u00f3 th\u1ed1c, ph\u1ea3i t\u00ednh t\u00ednh to\u00e1n to\u00e1n, t\u00fai ti\u1ec1n s\u1eafp th\u1ee7ng, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u t\u1ea1o c\u01a1 h\u1ed9i cho m\u00ecnh t\u1eadp nh\u1eefng b\u00e0i t\u1eadp b\u1ed5 \u00edch. Gi\u1ed1ng nh\u01b0 trong \u0111\u1ea5m b\u1ed1c hay \u0111\u1ea5u ki\u1ebfm, ng\u01b0\u1eddi ta t\u1ef1 nh\u1ee7: \u0111\u00f2n hi\u1ec3m k\u00eca; v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 tr\u00e1nh hay \u0111\u1ee1 n\u00f3 cho \u0111\u00fang c\u00e1ch. B\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, ng\u01b0\u1eddi ta b\u1eadt l\u00ean g\u00e0o th\u00e9t nh\u01b0 tr\u1ebb con, v\u00e0 ph\u00e1t ng\u01b0\u1ee3ng v\u00ec \u0111\u00e3 g\u00e0o n\u00ean c\u00e0ng g\u00e0o th\u00e9t t\u1ee3n h\u01a1n n\u1eefa. Nh\u01b0ng, khi theo li\u1ec7u ph\u00e1p vui v\u1ebb, m\u1ecdi chuy\u1ec7n di\u1ec5n ra theo c\u00e1ch kh\u00e1c h\u1eb3n; ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00f3n nh\u1eadn s\u1ef1 vi\u1ec7c nh\u01b0 h\u1ee9ng d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc m\u00e1t; ng\u01b0\u1eddi ta l\u1eafc m\u00ecnh, so vai qua l\u1ea1i; r\u1ed3i ng\u01b0\u1eddi ta k\u00e9o gi\u00e3n c\u01a1 b\u1eafp, th\u1ea3 l\u1ecfng ch\u00fang; ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ec3 th\u1edb b\u1eafp n\u1ecd ch\u1ed3ng l\u00ean th\u1edb b\u1eafp kia nh\u01b0 nh\u1eefng t\u1ea5m v\u1ea3i \u01b0\u1edbt; th\u1ebf l\u00e0 d\u00f2ng ch\u1ea3y s\u1ef1 s\u1ed1ng tu\u00f4n tr\u00e0o nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc ngu\u1ed3n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u01a1i th\u00f4ng; ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y ngon khi \u0103n; \u00e1o qu\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7t gi\u0169 ph\u01a1i ph\u00f3ng; cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u0111\u1ea7y v\u1ebb \u0111\u1eb9p t\u01b0\u01a1i. Nh\u01b0ng th\u00f4i,\u201d anh ta ch\u1ed1t l\u1ea1i, \u201cch\u00e0o c\u00e1c c\u1eadu t\u1edb \u0111i \u0111\u00e2y; b\u00e2y gi\u1edd m\u1eb7t c\u00e1c c\u1eadu c\u1ee9 h\u1edbn ha h\u1edbn h\u1edf; c\u00e1c c\u1eadu \u0111\u00e2m ra v\u00f4 t\u00edch s\u1ef1 cho li\u1ec7u ph\u00e1p vui v\u1ebb c\u1ee7a t\u1edb r\u1ed3i.\u201d 24 th\u00e1ng ch\u00edn 1911 https:\/\/thuviensach.vn","75.\tV\u1ec7\tsinh\ttinh\tth\u1ea7n H\u00f4m qua t\u00f4i \u0111\u1ecdc m\u1ed9t b\u00e0i b\u00e1o vi\u1ebft v\u1ec1 m\u1ed9t ki\u1ec3u ng\u01b0\u1eddi c\u1ed1 ch\u1ea5p, h\u1ecd c\u1ee9 nh\u00ecn s\u1ef1 v\u1eadt d\u01b0\u1edbi c\u00f9ng m\u1ed9t gi\u00e1c \u0111\u1ed9, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e2m ra t\u1ef1 cho l\u00e0 m\u00ecnh b\u1ecb ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i, v\u00e0 nhanh ch\u00f3ng tr\u1edf n\u00ean nguy hi\u1ec3m, th\u1ebf r\u1ed3i ch\u1ec9 c\u00f2n c\u00e1ch l\u00e0 \u0111em nh\u1ed1t l\u1ea1i. B\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y \u0111\u1ea9y t\u00f4i v\u00e0o nh\u1eefng \u00fd ngh\u0129 r\u1ea7u r\u0129 (c\u00f2n g\u00ec r\u1ea7u cho b\u1eb1ng khi nh\u00ecn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u00ean!) song l\u1ea1i nh\u1eafc t\u00f4i nho \u0111\u1ebfn m\u1ed9t c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi ch\u00ed l\u00fd t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng nghe. Khi ng\u01b0\u1eddi ta k\u1ec3 chuy\u1ec7n, tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t m\u1ed9t nh\u00e0 th\u00f4ng th\u00e1i, v\u1ec1 m\u1ed9t k\u1ebb n\u1eeda t\u1ec9nh n\u1eeda \u0111i\u00ean, v\u00ec huy\u1ec5n t\u01b0\u1edfng b\u1ecb ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i n\u00ean b\u1ecb c\u00f3ng ch\u00e2n tri\u1ec1n mi\u00ean, nh\u00e0 th\u00f4ng th\u00e1i n\u00f3i: \u201cThi\u1ebfu tu\u1ea7n ho\u00e0n trong m\u00e1u, v\u00e0 thi\u1ebfu tu\u1ea7n ho\u00e0n trong suy ngh\u0129.\u201d C\u00e2u n\u00f3i th\u1eadt hay \u0111\u1ec3 ta suy ng\u1eabm. Ch\u1eafc ch\u1eafn m\u1ed7i ch\u00fang ta ai c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng \u00fd ngh\u0129 ki\u1ec3u kh\u00f9ng \u0111i\u00ean, mu\u1ed1n bao nhi\u00eau l\u00e0 c\u00f3 b\u1ea5y nhi\u00eau, v\u00ed nh\u01b0 nh\u1eefng m\u01a1 m\u1ed9ng hay li\u00ean t\u01b0\u1edfng k\u1ef3 c\u1ee5c gi\u1eefa nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh v\u1edbi nhau. Ch\u1ee7 y\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u00f4n ng\u1eef n\u1ed9i t\u00e2m l\u00e0 v\u1ea5p v\u00e1p v\u00e0 th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea9y ta, v\u00ec m\u1ed9t l\u1ed7i di\u1ec5n \u0111\u1ea1t, v\u00e0o m\u1ed9t suy ngh\u0129 phi l\u00fd n\u00e0o \u0111\u00f3. C\u00f3 \u0111i\u1ec1u ta kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i \u0111\u00f3. \u1ede ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ea7u \u00f3c anh ta c\u1ee9 lo\u1ea1n c\u00e0o c\u00e0o l\u00ean. V\u00e0 ch\u00fang ta qu\u00ean h\u1ebft nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111i\u00ean kh\u00f9ng c\u1ee7a m\u00ecnh nhanh \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ch\u00fang ta s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u1ea3 l\u1eddi ch\u00ednh x\u00e1c c\u00e1i c\u00e2u h\u1ecfi nghe c\u00f3 v\u1ebb h\u1ebft s\u1ee9c \u0111\u01a1n gi\u1ea3n n\u00e0y: \u201cAnh \u0111ang ngh\u0129 g\u00ec th\u1ebf?\u201d V\u00f2ng tu\u1ea7n ho\u00e0n suy ngh\u0129 n\u00e0y th\u01b0\u1eddng d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u00f9 phi\u1ebfm v\u00e0 \u1ea5u tr\u0129 n\u00e0o \u0111\u00f3. Th\u1ebf nh\u01b0ng n\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a tinh th\u1ea7n. V\u00e0, gi\u1ea3 nh\u01b0 ph\u1ea3i l\u1ef1a ch\u1ecdn, t\u00f4i th\u00e0 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u00e2m c\u00f2n h\u01a1n l\u00e0m k\u1ebb ngh\u0129 qu\u1ea9n. T\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi r\u0103n d\u1ea1y con tr\u1ebb v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi \u0111\u00e3 ngh\u0129 k\u1ef9 chuy\u1ec7n n\u00e0y ch\u01b0a. Ch\u1ee9 nghe h\u1ecd n\u00f3i, ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd c\u00f3 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u ch\u00ednh y\u1ebfu l\u00e0 ph\u1ea3i c\u00f3 nh\u1eefng suy ngh\u0129 th\u1eadt c\u1ed1 k\u1ebft v\u00e0 ki\u00ean \u0111\u1ecbnh. H\u1ecd t\u1eadp cho ta s\u1edbm quen v\u1edbi \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 b\u1eb1ng nh\u1eefng b\u00e0i t\u1eadp ghi nh\u1edb k\u1ef3 qu\u00e1i; v\u00e0 c\u1ea3 \u0111\u00f2i ta c\u1ee9 k\u00e9o theo b\u00ean m\u00ecnh nh\u1eefng chu\u1ed7i th\u01a1 d\u1edf t\u1ec7 c\u00f9ng nh\u1eefng ch\u00e2m ng\u00f4n r\u1ed7ng tu\u1ebfch, khi\u1ebfn ta \u0111i b\u01b0\u1edbc n\u00e0o l\u00e0 v\u1ea5p b\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Ti\u1ebfp sau \u0111\u00f3, h\u1ecd nh\u1ed1t ch\u00fang ta v\u00e0o m\u1ed9t chuy\u00ean m\u00f4n l\u1ea3m nh\u1ea3m. H\u1ecd luy\u1ec7n cho ta nhai l\u1ea1i. V\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 theo n\u0103m th\u00e1ng tr\u1edf n\u00ean nguy hi\u1ec3m, ngay khi t\u00e2m t\u00ednh b\u1eaft \u0111\u1ea7u pha v\u1ecb \u0111\u1eafng v\u00e0o nh\u1eefng \u00fd ngh\u0129 c\u1ee7a ta. Ta th\u1ea7m ng\u00e2m nga n\u1ed7i bu\u1ed3n c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u01b0 \u0111\u00e3 t\u1eebng h\u1ecdc g\u1ea1o \u0111\u1ecba l\u00fd b\u1eb1ng th\u01a1. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady, c\u00e1i ta c\u1ea7n l\u00e0m l\u00e0 c\u1edfi n\u00fat tinh th\u1ea7n. T\u00f4i s\u1ebd \u0111\u1ec1 ra quy t\u1eafc v\u1ec7 sinh sau: \u201c\u0110\u1eebng bao gi\u1edd c\u00f3 c\u00f9ng m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129 hai l\u1ea7n.\u201d K\u1ebb b\u1ecb b\u1ec7nh t\u01b0\u1edfng s\u1ebd \u0111\u00e1p l\u1eddi: \u201cT\u00f4i ch\u1eb3ng bi\u1ebft ph\u1ea3i l\u00e0m sao n\u1eefa; b\u1ed9 n\u00e3o t\u00f4i n\u00f3 nh\u01b0 th\u1ebf v\u00e0 \u00edt nhi\u1ec1u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u01a1m m\u00e1u m\u00e0.\u201d R\u00f5 r\u00e0ng r\u1ed3i! Nh\u01b0ng v\u1eeba hay ch\u00fang ta c\u00f3 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p xoa b\u00f3p cho n\u00e3o; ch\u1ec9 c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i \u00fd ngh\u0129; v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng h\u1ec1 kh\u00f3, n\u1ebfu ta \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp luy\u1ec7n. C\u00f3 hai c\u00e1ch th\u1ef1c h\u00e0nh thanh t\u1ea9y \u0111\u1ea7u \u00f3c tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i hi\u1ec7u nghi\u1ec7m. M\u1ed9t l\u00e0 nh\u00ecn quanh v\u00e0 t\u1ef1 t\u1eb7ng m\u00ecnh m\u1ed9t d\u00f2ng c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng; c\u00e1i n\u00e0y c\u00f3 bao gi\u1edd thi\u1ebfu \u0111\u00e2u. C\u00e1ch kia l\u00e0 truy ng\u01b0\u1ee3c t\u1eeb k\u1ebft qu\u1ea3 v\u1ec1 nguy\u00ean nh\u00e2n, ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u1ec3 xua \u0111u\u1ed5i c\u00e1c h\u00ecnh \u1ea3nh \u0111en t\u1ed1i. B\u1ecfi chu\u1ed7i nguy\u00ean nh\u00e2n v\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u01b0a ch\u00fang ta v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed9c du h\u00e0nh, v\u00e0 ngay l\u1eadp t\u1ee9c s\u1ebd \u0111i r\u1ea5t xa; \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ec3 xem b\u00f3i, nh\u01b0 th\u1ec3, thay v\u00ec t\u00ecm hi\u1ec3u xem suy ngh\u0129 n\u00e0o khi\u1ebfn b\u00e0 \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n r\u1eb1ng t\u00f4i s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u00e0 ti\u1ec7n, th\u00ec t\u00f4i mu\u1ed1n bi\u1ebft c\u00f3 l\u00e0m sao m\u00e0 mi\u1ec7ng b\u00e0 ta l\u1ea1i ph\u00e1t ra l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u00f3 ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t l\u1eddi n\u00f3i kh\u00e1c; th\u1ebf l\u00e0 t\u00f4i \u0111i v\u00e0o xem x\u00e9t c\u00e1c nguy\u00ean \u00e2m v\u00e0 ph\u1ee5 \u00e2m, v\u00e0 xu h\u01b0\u1edbng t\u1ef1 nhi\u00ean d\u1eabn ta \u0111i h\u1ebft t\u1eeb nguy\u00ean \u00e2m n\u00e0y \u0111\u1ebfn ph\u1ee5 \u00e2m kh\u00e1c; to\u00e0n b\u1ed9 ng\u1eef \u00e2m h\u1ecdc hi\u1ec7n ra. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1ecd \u0111\u00e3 m\u01a1 m\u1ed9t gi\u1ea5c m\u01a1 h\u01a1i \u0111\u00e1ng s\u1ee3. V\u00e0 v\u00ec t\u00f4i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb anh ta t\u00ecm nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a gi\u1ea5c m\u01a1 \u1ea5y, v\u1ed1n hay n\u1eb1m trong nh\u1eefng c\u1ea3m nh\u1eadn g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi nh\u1eefng b\u1ea5t an nho nh\u1ecf, n\u00ean anh ta lao v\u00e0o c\u00e1c gi\u1ea3 thuy\u1ebft, v\u00e0 t\u00f4i th\u1ea5y anh ta \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tho\u00e1t. S\u1ef1 tu\u1ea7n ho\u00e0n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i l\u1eadp. 9 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi 1909 https:\/\/thuviensach.vn","76.\tNg\u1ee3i\tca\tb\u1ea7u\ts\u1eefa\tm\u1eb9 T\u00f4i g\u1eb7p \u1edf Descartes quan \u0111i\u1ec3m cho r\u1eb1ng c\u1ea3m x\u00fac y\u00eau th\u01b0\u01a1ng c\u00f3 l\u1ee3i cho s\u1ee9c kh\u1ecfe, c\u00f2n h\u1eadn th\u00f9, tr\u00e1i l\u1ea1i, th\u00ec c\u00f3 h\u1ea1i. \u00dd t\u01b0\u1edfng quen m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00e2n thu\u1ed9c. N\u00f3i \u0111\u00fang h\u01a1n, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng h\u1ec1 tin v\u00e0o n\u00f3. Th\u1eadm ch\u00ed ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 l\u1ebd s\u1ebd c\u01b0\u1eddi nh\u1ea1o, n\u1ebfu nh\u01b0 Descartes kh\u00f4ng n\u1eb1m g\u1ea7n nh\u01b0 b\u00ean tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ch\u1ebf gi\u1ec5u gi\u1ed1ng nh\u01b0 Hom\u00e8re hay Kinh Th\u00e1nh. Th\u1ebf nh\u01b0ng ta s\u1ebd \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ti\u1ebfn b\u1ed9 kh\u00f4ng nh\u1ecf n\u1ebfu con ng\u01b0\u1eddi d\u00e1m l\u1ea5y t\u00ecnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd v\u1eabn l\u00e0m trong th\u00f9 h\u1eadn, ch\u1ecdn l\u1ea5y nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng, trong \u0111\u1ed1ng b\u00f9ng nh\u00f9ng n\u00e0o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3; v\u00e0 \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1ch th\u1ee9c m\u1ea1nh m\u1ebd nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 h\u1ea1 th\u1ea5p nh\u1eefng th\u1ee9 x\u1ea5u xa. N\u00f3i t\u00f3m l\u1ea1i, c\u1ed5 v\u0169 \u00e2m nh\u1ea1c hay s\u1ebd t\u1ed1t h\u01a1n, \u0111\u00fang \u0111\u1eafn h\u01a1n v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n l\u00e0 la \u00f3 ba th\u1ee9 \u00e2m nh\u1ea1c t\u1ed3i. V\u00ec sao \u01b0? V\u00ec x\u00e9t v\u1ec1 m\u1eb7t sinh l\u00fd h\u1ecdc, th\u01b0\u01a1ng y\u00eau th\u00ec m\u1ea1nh c\u00f2n h\u1eadn th\u00f9 th\u00ec y\u1ebfu. Nh\u01b0ng b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb c\u1ea3m x\u00fac chi ph\u1ed1i l\u1ea1i n\u1eb1m \u1edf ch\u1ed7 anh ta kh\u00f4ng tin m\u1ed9t l\u1eddi n\u00e0o trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ta vi\u1ebft v\u1ec1 x\u00fac c\u1ea3m. V\u00ec v\u1eady c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00ecm hi\u1ec3u t\u1eeb ph\u00eda nguy\u00ean nh\u00e2n; v\u00e0 t\u00f4i l\u1ea1i t\u00ecm th\u1ea5y c\u00e1c nguy\u00ean nh\u00e2n \u1ea5y \u1edf Descartes. B\u1edfi t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a ta, t\u00ecnh y\u00eau x\u01b0a c\u0169 nh\u1ea5t c\u1ee7a ta l\u00e0 g\u00ec, \u00f4ng n\u00f3i, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau v\u1edbi d\u00f2ng m\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng b\u1eb1ng th\u1ee9c \u0103n ngon, kh\u00f4ng kh\u00ed trong l\u00e0nh, s\u1ef1 \u1ea5m \u00e1p ng\u1ecdt ng\u00e0o, v\u00e0 t\u00f3m l\u1ea1i l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec nu\u00f4i l\u1edbn \u0111\u1ee9a tr\u1ebb s\u01a1 sinh? Ch\u00ednh trong nh\u1eefng th\u00e1ng n\u0103m \u0111\u1ea7u \u0111\u1eddi, ch\u00fang ta \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau, \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 truy\u1ec1n t\u1eeb n\u00f3 sang ch\u00ednh n\u00f3, r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u \u0111\u1ea1t qua \u0111\u1ed9ng t\u00e1c nghi\u00eang ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a m\u1eb9, qua s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p tuy\u1ec7t v\u1eddi c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 ph\u1eadn s\u1ed1ng \u0111\u00f3n nh\u1eadn l\u1ea5y d\u00f2ng s\u1eefa ng\u1ecdt. C\u1eed ch\u1ec9 g\u1eadt \u0111\u1ea7u tr\u01b0\u1edbc m\u00f3n x\u00fap ngon c\u0169ng gi\u1ed1ng h\u1ec7t s\u1ef1 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00e0y. V\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, h\u00e3y xem c\u00e1i \u0111\u1ea7u v\u00e0 to\u00e0n b\u1ed9 c\u01a1 th\u1ec3 \u0111\u1ee9a b\u00e9 kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb b\u00e1t x\u00fap qu\u00e1 n\u00f3ng ra sao. C\u0169ng theo c\u00e1ch \u1ea5y, d\u1ea1 d\u00e0y, tr\u00e1i tim, to\u00e0n b\u1ed9 c\u01a1 th\u1ec3 n\u00f3i kh\u00f4ng v\u1edbi m\u1ecdi th\u1ee9 th\u1ee9c \u0103n c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng g\u00e2y h\u1ea1i, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ch\u1ed1i b\u1ecf n\u00f3 b\u1eb1ng c\u01a1n bu\u1ed3n n\u00f4n, c\u00e1ch m\u1ea1nh m\u1ebd nh\u1ea5t v\u00e0 xua c\u0169 nh\u1ea5t th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 coi khinh, ch\u00ea tr\u00e1ch v\u00e0 gh\u00ea s\u1ee3. Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady, m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u1eafn g\u1ecdn v\u00e0 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ki\u1ec3u Hom\u00e8re, Descartes cho r\u1eb1ng \u1edf b\u1ea5t k\u1ef3 ai, h\u1eadn th\u00f9 c\u0169ng l\u00e0m c\u1ea3n tr\u1edf qu\u00e1 tr\u00ecnh ti\u00eau h\u00f3a \u0111\u00fang c\u00e1ch. Ta c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f3ng to, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ed5i ph\u1ed3ng c\u00e1i \u00fd t\u01b0\u1edfng tuy\u1ec7t di\u1ec7u n\u00e0y; ta s\u1ebd kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u00e0m n\u00f3 ki\u1ec7t s\u1ee9c, ta s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ea5y n\u00f3 b\u1ecb gi\u1edbi h\u1ea1n. B\u00e0i h\u00e1t ca ng\u1ee3i t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 b\u00e0i ca v\u1ec1 b\u1ea7u s\u1eefa m\u1eb9, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5t l\u00ean b\u1eb1ng to\u00e0n b\u1ed9 c\u01a1 th\u1ec3 \u0111\u1ee9a con, c\u00e1i c\u01a1 th\u1ec3 huy \u0111\u1ed9ng h\u1ebft m\u1ecdi ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n nh\u1eadn, ng\u1ea5u nghi\u1ebfn, h\u00fat l\u1ea5y ngu\u1ed3n th\u1ee9c \u0103n qu\u00fd. V\u00e0 s\u1ef1 cu\u1ed3ng nhi\u1ec7t khi b\u00fa s\u1eefa v\u1ec1 m\u1eb7t sinh l\u00fd h\u1ecdc l\u00e0 h\u00ecnh m\u1eabu \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u00e0 \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a m\u1ecdi s\u1ef1 cu\u1ed3ng nhi\u1ec7t tr\u00ean \u0111\u1eddi. Ai m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ea5y h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u1ec1 n\u1ee5 h\u00f4n \u1edf \u0111\u1ee9a tr\u1ebb b\u00fa m\u1eb9? N\u00f3 s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd qu\u00ean \u0111i\u1ec1u g\u00ec v\u1ec1 l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh \u0111\u1ea7u \u0111\u1eddi; n\u00f3 s\u1ebd c\u00f2n h\u00f4n c\u00e2y th\u00e1nh gi\u00e1[91]. B\u1edfi c\u00e1c t\u00edn hi\u1ec7u c\u1ee7a ch\u00fang ta ph\u1ea3i ph\u00e1t ra t\u1eeb c\u01a1 th\u1ec3 ta. V\u00e0 c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ebf, c\u1eed ch\u1ec9 nguy\u1ec1n r\u1ee7a l\u00e0 c\u1eed ch\u1ec9 xua c\u0169 c\u1ee7a ph\u1ed5i nh\u1eb1m kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb th\u1ee9 kh\u00f4ng kh\u00ed v\u1ea5y b\u1ea9n, c\u1eed ch\u1ec9 c\u1ee7a d\u1ea1 d\u00e0y kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb th\u1ee9 s\u1eefa l\u00ean men chua, c\u1eed ch\u1ec9 c\u1ee7a to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c m\u00f4 t\u1ef1 v\u1ec7. Anh c\u00f3 th\u1ec3 hi v\u1ecdng thu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec t\u1eeb b\u1eefa \u0103n \u0111\u00e2y, h\u1ee1i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc b\u1ea5t c\u1ea9n, n\u1ebfu c\u00e1c m\u00f3n \u0103n c\u1ee7a anh \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf bi\u1ebfn t\u1eeb gia v\u1ecb l\u00e0 h\u1eadn th\u00f9? Sao anh kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc Kh\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 c\u1ea3m x\u00fac trong t\u00e2m h\u1ed3n? Qu\u1ea3 th\u1eadt, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n s\u00e1ch c\u1ee7a anh kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i g\u00ec, m\u00e0 c\u1ea3 chuy\u00ean gia t\u00e2m l\u00fd c\u1ee7a anh c\u0169ng kh\u00f4ng. Bi\u1ebft \u0111\u1ecdc th\u00f4i g\u1ea7n nh\u01b0 \u0111\u00e3 l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 r\u1ed3i. 21 th\u00e1ng M\u1ed9t 1924 https:\/\/thuviensach.vn","77.\tT\u00ecnh\tb\u1ea1n Trong t\u00ecnh b\u1ea1n c\u00f3 nh\u1eefng ni\u1ec1m vui tuy\u1ec7t di\u1ec7u. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00f3 hi\u1ec3u n\u1ebfu ta nh\u1eadn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng ni\u1ec1m vui l\u00e0 th\u1ee9 d\u1ec5 l\u00e2y lan. Ch\u1ec9 c\u1ea7n s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a t\u00f4i mang l\u1ea1i cho b\u1ea1n t\u00f4i m\u1ed9t ch\u00fat ni\u1ec1m vui th\u1ef1c th\u1ee5, th\u00ec \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t t\u00f4i c\u0169ng l\u1eadp t\u1ee9c c\u1ea3m th\u1ea5y vui tr\u01b0\u1edbc c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng vui v\u1ebb \u1ea5y; nh\u01b0 v\u1eady t\u1ee9c l\u00e0 ni\u1ec1m vui m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi trao \u0111i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p l\u1ea1i; nh\u1eefng kho b\u00e1u ni\u1ec1m vui \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 tung ra c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac, v\u00e0 hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u t\u1ef1 nh\u1ee7: sao tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u00ecnh ch\u1eb3ng l\u00e0m g\u00ec v\u1edbi ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac m\u00e0 m\u00ecnh lu\u00f4n c\u00f3 trong l\u00f2ng. Ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a ni\u1ec1m vui l\u00e0 \u1edf b\u00ean trong, t\u00f4i \u0111\u1ed3ng \u00fd nh\u01b0 v\u1eady; v\u00e0 kh\u00f4ng g\u00ec \u0111\u00e1ng bu\u1ed3n h\u01a1n l\u00e0 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ef1c d\u1ecdc v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh v\u00e0 v\u1edbi m\u1ecdi th\u1ee9, h\u1ecd ch\u1ecdc l\u1eabn nhau \u0111\u1ec3 l\u00e0m nhau c\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0ng c\u0169ng c\u1ea7n ph\u1ea3i n\u00f3i th\u00eam, r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi vui s\u01b0\u1edbng, m\u1ed9t khi \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c, s\u1ebd nhanh ch\u00f3ng qu\u00ean \u0111i l\u00e0 m\u00ecnh vui s\u01b0\u1edbng; to\u00e0n b\u1ed9 ni\u1ec1m vui c\u1ee7a anh ta s\u1ebd nhanh ch\u00f3ng ng\u1ee7 thi\u1ebfp \u0111i; r\u1ed3i ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t ki\u1ec3u tr\u1ea1ng th\u00e1i ngu ng\u1ed1c g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 v\u00f4 c\u1ea3m. C\u1ea3m gi\u00e1c n\u1ed9i t\u00e2m c\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c chuy\u1ec3n d\u1ecbch \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i. N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt c\u00f3 t\u00ean b\u1ea1o ch\u00faa n\u00e0o \u0111\u00f3 nh\u1ed1t t\u00f4i v\u00e0o t\u00f9 \u0111\u1ec3 d\u1ea1y t\u00f4i l\u00e0 ph\u1ea3i k\u00ednh tr\u1ecdng k\u1ebb m\u1ea1nh, th\u00ec ch\u1ebf \u0111\u1ed9 r\u00e8n luy\u1ec7n s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a t\u00f4i c\u00f3 l\u1ebd s\u1ebd l\u00e0: c\u01b0\u1eddi m\u1ed7i ng\u00e0y; t\u00f4i s\u1ebd b\u1eaft ni\u1ec1m vui c\u1ee7a t\u00f4i t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u00f4i ch\u00e2n c\u1ee7a t\u00f4i v\u1eady. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t b\u00f3 c\u00e0nh kh\u00f4. Nh\u00ecn b\u00ean ngo\u00e0i th\u00ec ch\u00fang tr\u01a1 \u00ec nh\u01b0 \u0111\u1ea5t; n\u1ebfu b\u1ea1n \u0111\u1ec3 y\u00ean ch\u00fang \u1edf \u0111\u00f3, ch\u00fang s\u1ebd h\u00f3a th\u00e0nh \u0111\u1ea5t. Th\u1ebf nh\u01b0ng ch\u00fang l\u1ea1i ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng b\u00ean trong m\u00ecnh m\u1ed9t nhi\u1ec7t l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ec1m n\u0103ng m\u00e0 ch\u00fang \u0111\u00e3 h\u1ea5p thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb m\u1eb7t tr\u1eddi. H\u00e3y \u0111\u01b0a ch\u00fang l\u1ea1i g\u1ea7n \u0111\u1ed1m l\u1eeda nh\u1ecf b\u00e9 nh\u1ea5t, ch\u1eb3ng m\u1ea5y ch\u1ed1c b\u1ea1n s\u1ebd c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u00f2 l\u1eeda ch\u00e1y t\u00ed t\u00e1ch. Ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u00e0m m\u1ed7i vi\u1ec7c l\u00e0 \u0111\u1eadp c\u1eeda v\u00e0 \u0111\u00e1nh th\u1ee9c k\u1ebb \u0111ang b\u1ecb giam. C\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng ri\u00eang \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh th\u1ee9c ni\u1ec1m vui. L\u00fac \u0111\u1ee9a b\u00e9 c\u01b0\u1eddi l\u1ea7n \u0111\u1ea7u, ti\u1ebfng c\u01b0\u1eddi c\u1ee7a n\u00f3 kh\u00f4ng bi\u1ec3u \u0111\u1ea1t \u0111i\u1ec1u g\u00ec; n\u00f3 c\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec n\u00f3 th\u1ea5y sung s\u01b0\u1edbng; m\u00e0 n\u00f3 th\u1ea5y s\u01b0\u1edbng v\u00ec \u0111\u00e3 c\u01b0\u1eddi th\u00ec \u0111\u00fang h\u01a1n; n\u00f3 th\u1ea5y th\u00edch c\u01b0\u1eddi, gi\u1ed1ng nh\u01b0 n\u00f3 th\u1ea5y th\u00edch \u0103n; nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft n\u00f3 ph\u1ea3i \u0103n c\u00e1i \u0111\u00e3. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u00fang \u0111\u1ed1i v\u1edbi ti\u1ebfng c\u01b0\u1eddi, ta c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 l\u1eddi l\u1ebd \u0111\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng g\u00ec ta \u0111ang ngh\u0129. Ta kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh ch\u00ednh m\u00ecnh khi c\u00f4 \u0111\u1ed9c. K\u1ebb ng\u1edd ngh\u1ec7ch m\u00e0 th\u00edch gi\u1ea3ng gi\u1ea3i \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c n\u00f3i r\u1eb1ng y\u00eau ngh\u0129a l\u00e0 qu\u00ean m\u00ecnh, quan \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 qu\u00e1 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, c\u00e0ng tho\u00e1t ra kh\u1ecfi con ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh th\u00ec ta c\u00e0ng l\u00e0 ch\u00ednh m\u00ecnh, nh\u1edd v\u1eady ta c\u0169ng c\u1ea3m th\u1ea5y r\u00f5 h\u01a1n l\u00e0 m\u00ecnh \u0111ang s\u1ed1ng nh\u1edd v\u00e0o nh\u01b0 th\u1ebf. \u0110\u1eebng \u0111\u1ec3 g\u1ed7 c\u1ee7a b\u1ea1n m\u1ee5c \u0111i d\u01b0\u1edbi h\u1ea7m nh\u00e0 b\u1ea1n. 27 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi hai 1907 https:\/\/thuviensach.vn","78.\tV\u1ec1\ts\u1ef1\tthi\u1ebfu\tquy\u1ebft\t\u0111o\u00e1n Descartes b\u1ea3o r\u1eb1ng thi\u1ebfu quy\u1ebft \u0111o\u00e1n l\u00e0 n\u1ed7i kh\u1ed5 l\u1edbn nh\u1ea5t. \u00d4ng n\u00f3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t l\u1ea7n, nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng m\u1ed9t l\u1ea7n n\u00e0o gi\u1ea3i th\u00edch. T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u00f3 th\u1ee9 \u00e1nh s\u00e1ng n\u00e0o soi r\u1ecdi b\u1ea3n t\u00ednh con ng\u01b0\u1eddi r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n th\u1ebf. Ta t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf \u0111\u00f3 l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch cho m\u1ecdi c\u1ea3m x\u00fac, c\u0169ng nh\u01b0 cho to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng v\u00f4 \u00edch c\u1ee7a ch\u00fang. Nh\u1eefng tr\u00f2 may r\u1ee7i, v\u1edbi th\u1ee9 s\u1ee9c m\u1ea1nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5u t\u1ecf, th\u1ee9 s\u1ee9c m\u1ea1nh t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u00ean l\u00fd tr\u00ed, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi ta \u01b0a th\u00edch \u0111\u1ebfn th\u1ebf l\u00e0 b\u1edfi ch\u00fang cho ng\u01b0\u1eddi ch\u01a1i kh\u1ea3 n\u0103ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 s\u1ef1 th\u00e1ch th\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 v\u1eadt, b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u1eb7t m\u1ecdi th\u1ee9 g\u1ea7n nh\u01b0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng v\u1edbi nhau v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ebfn v\u00f4 h\u1ea1n c\u00e1c d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh nh\u1ecf nh\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang ta. Trong tr\u00f2 may r\u1ee7i, m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u ngang b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u1ef1a ch\u1ecdn. C\u00e1i r\u1ee7i ro tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y gi\u1ed1ng nh\u01b0 s\u1ef1 s\u1ec9 nh\u1ee5c \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u01b0 duy; c\u1ea7n ph\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. B\u00e0i b\u1ea1c tr\u1ea3 l\u1eddi t\u1ee9c th\u00ec; v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u1eefng n\u1ed7i \u00e2n h\u1eadn d\u1eb1n v\u1eb7t suy ngh\u0129 c\u1ee7a ta; ta kh\u00f4ng th\u1ec3 \u00e2n h\u1eadn b\u1edfi v\u00ec ch\u1eb3ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec \u0111\u1ec3 \u00e2n h\u1eadn c\u1ea3. Ta kh\u00f4ng n\u00f3i: \u201cPh\u1ea3i chi m\u00ecnh bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d, b\u1ecfi lu\u1eadt ch\u01a1i l\u00e0 ta kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u00f4i kh\u00f4ng ng\u1ea1c nhi\u00ean khi tr\u00f2 \u0111\u1ecf \u0111en l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c duy nh\u1ea5t tr\u1ecb b\u1ec7nh bu\u1ed3n ch\u00e1n, b\u1edfi v\u00ec n\u1ed7i bu\u1ed3n ch\u00e1n ch\u1ee7 y\u1ebfu n\u1eb1m \u1edf ch\u1ed7 ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i t\u00ednh to\u00e1n trong khi v\u1eabn bi\u1ebft r\u1eb1ng t\u00ednh to\u00e1n ch\u1ec9 l\u00e0 v\u00f4 \u00edch m\u00e0 th\u00f4i. Ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 b\u0103n kho\u0103n t\u1ef1 h\u1ed3i m\u1ed9t anh ch\u00e0ng su\u1ed1t ng\u00e0y c\u1ee9 t\u01b0\u01a1ng t\u01b0 thao th\u1ee9c hay m\u1ed9t k\u1ebb \u0111\u1ea7y tham v\u1ecdng b\u1ecb v\u1ee1 m\u1ed9ng th\u00ec \u0111au kh\u1ed5 chuy\u1ec7n g\u00ec. D\u1ea1ng kh\u1ed5 s\u1edf \u1ea5y n\u1eb1m h\u1ebft trong suy t\u01b0\u1edfng, m\u1eb7c d\u00f9 ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng n\u00f3 ho\u00e0n to\u00e0n do c\u01a1 th\u1ec3 m\u00e0 ra. T\u00e2m tr\u1ea1ng x\u00e1o \u0111\u1ed9ng xua tan c\u01a1n bu\u1ed3n ng\u1ee7 ch\u1ec9 v\u00ec nh\u1eefng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u00f4 \u00edch v\u1ed1n ch\u1eb3ng gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c g\u00ec nh\u01b0ng, l\u1ea7n n\u00e0o c\u0169ng nh\u01b0 l\u1ea7n n\u00e0o, xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong c\u01a1 th\u1ec3 v\u00e0 l\u00e0m c\u01a1 th\u1ec3 gi\u1eadt n\u1ea3y l\u00ean nh\u01b0 c\u00e1 gi\u00e3y tr\u00ean b\u1edd c\u1ecf. C\u00f3 b\u1ea1o l\u1ef1c trong s\u1ef1 thi\u1ebfu quy\u1ebft \u0111o\u00e1n. \u201cXong. M\u00ecnh s\u1ebd c\u1eaft \u0111\u1ee9t h\u1ebft\u201d, nh\u01b0ng suy ngh\u0129 ngay l\u1eadp t\u1ee9c l\u1ea1i tr\u01b0ng ra nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9. K\u1ebft qu\u1ea3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0y ch\u1ed7 n\u1ecd m\u00e0 v\u1eabn ch\u1eb3ng \u0111ua \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn b\u1ed9 n\u00e0o. L\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u00f3 th\u1ef1c l\u00e0 l\u00e0m ta qu\u00ean b\u1eb5ng \u0111i nh\u1eefng g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u00e0, n\u00f3i \u0111\u00fang ra l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i n\u1eefa, b\u1edfi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c m\u1ed1i quan h\u1ec7. Nh\u01b0ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng trong t\u00e2m t\u01b0\u1edfng l\u1ea1i kh\u00f4ng l\u00e0 g\u00ec c\u1ea3, v\u00e0 m\u1ecdi th\u1ee9 v\u1eabn nguy\u00ean xi nh\u01b0 c\u0169. Trong h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 tr\u00f2 \u0111\u1ecf \u0111en; b\u1edfi, c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ed1t c\u00e1c d\u00f2ng suy t\u01b0 l\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc khi ch\u00fang x\u00e9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a ch\u00fang cho \u0111\u1ebfn c\u1ea1n c\u00f9ng. T\u00f4i v\u1eabn th\u01b0\u1eddng cho r\u1eb1ng s\u1ee3 h\u00e3i, t\u1ee9c th\u1ee9 x\u00fac c\u1ea3m tr\u1ea7n tr\u1ee5i v\u00e0 n\u1eb7ng n\u1ec1 nh\u1ea5t, kh\u00f4ng l\u00e0 g\u00ec kh\u00e1c ngo\u00e0i c\u1ea3m gi\u00e1c v\u1ec1 s\u1ef1 do d\u1ef1 trong c\u01a1 b\u1eafp, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i nh\u01b0 th\u1ebf. Ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea3m th\u1ea5y bu\u1ed9c ph\u1ea3i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u00e0 kh\u00f4ng sao h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. S\u1ef1 b\u00e0ng ho\u00e0ng tr\u01b0ng ra m\u1ed9t v\u1ebb ho\u1ea3ng s\u1ee3 c\u00f2n r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, b\u1ed3i \u1edf \u0111\u00f3 n\u1ed7i kh\u1ed5 s\u1edf ch\u1ec9 b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb m\u1ed9t m\u1ed1i nghi ng\u1edd kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua. Lu\u00f4n x\u1ea3y ra chuy\u1ec7n ng\u01b0\u1eddi ta suy ngh\u0129 l\u01b0ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u00e2m ra v\u1eadt v\u00e3 v\u00ec s\u1ee3 h\u00e3i. Trong nh\u1eefng n\u1ed7i kh\u1ed5 s\u1edf lo\u1ea1i n\u00e0y, c\u0169ng nh\u01b0 trong n\u1ed7i bu\u1ed3n ch\u00e1n, c\u00e1i \u0111\u00e1ng s\u1ee3 nh\u1ea5t l\u00e0 ta t\u1ef1 cho r\u1eb1ng m\u00ecnh kh\u00f4ng t\u00e0i n\u00e0o tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c. Ta t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ed7 m\u00e1y v\u00e0 t\u1ef1 khinh b\u1ec9 m\u00ecnh. To\u00e0n b\u1ed9 tinh th\u1ea7n c\u1ee7a Descartes t\u1eadp h\u1ee3p trong ph\u00e1n x\u00e9t t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y, n\u01a1i c\u00f3 c\u1ea3 c\u00e1c nguy\u00ean nh\u00e2n v\u00e0 thu\u1ed1c ch\u1eefa. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea9m ch\u1ea5t qu\u00e2n nh\u00e2n, v\u00e0 t\u00f4i hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1i sao Descartes l\u1ea1i mu\u1ed1n \u0111i l\u00ednh. T\u01b0\u1edbng Turenne[92] di chuy\u1ec3n kh\u00f4ng ng\u1eebng v\u00e0 qua \u0111\u00f3 t\u1ef1 gi\u00fap m\u00ecnh tho\u00e1t kh\u1ecfi n\u1ed7i kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ra sao, v\u00e0 chuy\u1ec3n n\u1ed7i kh\u1ed5 s\u1edf \u1ea5y sang ph\u00eda k\u1ebb th\u00f9. Descartes l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf trong th\u1ebf gi\u1edbi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng. T\u00e1o b\u1ea1o trong t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 nh\u1edd \u00fd ch\u00ed m\u00e0 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng ng\u1eebng; lu\u00f4n lu\u00f4n quy\u1ebft \u0111o\u00e1n. S\u1ef1 do d\u1ef1 c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 h\u00ecnh h\u1ecdc s\u1ebd h\u1ebft s\u1ee9c kh\u00f4i h\u00e0i, b\u1edfi n\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 v\u00f4 t\u1eadn. C\u00f3 bao nhi\u00eau d\u1ea5u ch\u1ea5m tr\u00ean m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng? V\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 bi\u1ebft m\u00ecnh ngh\u0129 g\u00ec khi ngh\u0129 v\u1ec1 hai \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng song song kh\u00f4ng? Nh\u01b0ng tinh th\u1ea7n c\u1ee7a nh\u00e0 h\u00ecnh h\u1ecdc c\u1ea3 quy\u1ebft r\u1eb1ng ta c\u00f3 bi\u1ebft v\u00e0 ch\u1ec9 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u l\u00e0 s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh g\u00ec c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ebd kh\u00f4ng l\u1eadt l\u1ea1i v\u1ea5n \u0111\u1ec1. Trong m\u1ed9t l\u00fd thuy\u1ebft, n\u1ebfu nh\u00ecn cho k\u1ef9, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ea5y g\u00ec kh\u00e1c ngo\u00e0i nh\u1eefng sai l\u1ea7m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh. To\u00e0n b\u1ed9 s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a tinh th\u1ea7n trong tr\u00f2 ch\u01a1i n\u00e0y n\u1eb1m \u1edf ch\u1ed7 kh\u00f4ng bao gi\u1edd tin r\u1eb1ng n\u00f3 \u0111ang nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh, trong khi n\u00f3 \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i. \u0110\u00f3 l\u00e0 b\u00ed quy\u1ebft c\u1ee7a vi\u1ec7c lu\u00f4n lu\u00f4n ch\u1eafc ch\u1eafn m\u00e0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd tin ch\u1eafc v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u g\u00ec c\u1ea3. Anh ta \u0111\u00e3 quy\u1ebft[93], m\u1ed9t t\u1eeb th\u1eadt \u0111\u1eb9p, v\u00e0 c\u00f3 t\u1edbi hai ngh\u0129a h\u00e0m. 10 th\u00e1ng t\u00e1m 1924 https:\/\/thuviensach.vn","79.\tQuy\u1ebft\t\u0111\u1ecbnh N\u1ebfu thi\u1ebfu quy\u1ebft \u0111o\u00e1n l\u00e0 n\u1ed7i kh\u1ed5 s\u1edf t\u1ec7 h\u1ea1i nh\u1ea5t, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta hi\u1ec3u r\u1eb1ng l\u1ec5 nghi, ch\u1ee9c ph\u1eadn, y ph\u1ee5c, th\u1eddi trang s\u1ebd l\u00e0 nh\u1eefng ch\u00faa t\u1ec3 ng\u1ef1 tr\u1ecb th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y. M\u1ecdi s\u1ef1 ng\u1eabu h\u1ee9ng \u0111\u1ec1u g\u00e2y b\u1ef1c b\u1ed9i, kh\u00f4ng h\u1eb3n v\u00ec ta ngh\u0129 m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m hay n\u00f3i \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 kh\u00e1c, m\u00e0 \u0111\u00fang h\u01a1n l\u00e0 v\u00ec s\u1ef1 pha tr\u1ed9n hai ki\u1ec3u h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng b\u00ean trong c\u01a1 th\u1ec3 l\u00e0m cho c\u00e1c c\u01a1 b\u1eafp, b\u1ea7y t\u00f4i t\u1edb c\u1ee7a ch\u00fang ta, ho\u1ea3ng s\u1ee3 v\u00e0, do hi\u1ec7u \u1ee9ng t\u1ee9c th\u1eddi, l\u00e0m cho c\u1ea3 tr\u00e1i tim, t\u00ean b\u1ea1o ch\u00faa c\u1ee7a ch\u00fang ta, c\u0169ng ch\u1ed9n r\u1ed9n theo. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bu\u1ed9c ph\u1ea3i l\u1ef1a ch\u1ecdn m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n b\u1ecb th\u00ec s\u1ebd ph\u00e1t \u1ed1m ngay. Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady m\u00e0 t\u1ef1 do l\u00e0m con ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1ed9c \u00e1c. Tr\u1ebb con l\u00e0 minh ch\u1ee9ng cho \u0111i\u1ec1u \u1ea5y; kh\u00f4ng tr\u00f2 ch\u01a1i n\u00e0o thi\u1ebfu lu\u1eadt l\u00e0 kh\u00f4ng r\u01a1i v\u00e0o th\u00f4 b\u1ea1o c\u1ea3. V\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd nh\u1ea7m to n\u1ebfu gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng c\u00f3 nh\u1eefng b\u1ea3n n\u0103ng b\u1ea1o l\u1ef1c l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng c\u0103ng l\u00ean nh\u01b0 d\u00e2y cung v\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 ph\u00e1p lu\u1eadt tr\u1ea5n \u00e1p ch\u00fang. Th\u1ebf nh\u01b0ng lu\u1eadt ph\u00e1p l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0a th\u00edch v\u00e0, ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, s\u1ef1 v\u1eafng b\u00f3ng lu\u1eadt ph\u00e1p g\u00e2y b\u1ea5t an v\u00e0 b\u1ef1c t\u1ee9c v\u00ec thi\u1ebfu chu\u1ea9n m\u1ef1c x\u00e1c quy\u1ebft, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd d\u1eabn t\u1edbi s\u1ef1 qu\u00e1 \u0111\u00e0. Con ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea7n tr\u1ee5i th\u00ec cu\u1ed3ng nhi\u1ec7t. B\u1ea3n th\u00e2n trang ph\u1ee5c \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee9 lu\u1eadt l\u1ec7, v\u00e0 m\u1ecdi lu\u1eadt l\u1ec7 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0a th\u00edch nh\u01b0 trang ph\u1ee5c. Vua Louis XIV[94], ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quy\u1ec1n l\u1ef1c \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00fd gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi \u00f4ng n\u1ebfu ch\u1ec9 nh\u00ecn b\u1ec1 ngo\u00e0i; \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ea1o lu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng thi\u1ebft l\u1eadp \u0111\u1ec3 quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 c\u00e1ch th\u1ee9c d\u1eady, \u0111i ng\u1ee7, v\u1ec1 gh\u1ebf \u0111\u1eb7t b\u00f4 trong ph\u00f2ng. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng n\u00f3i l\u00e0, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec \u00f4ng c\u00f3 quy\u1ec1n l\u1ef1c n\u00ean \u00f4ng m\u1edbi \u00e1p \u0111\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c lu\u1eadt \u1ea5y, m\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, ph\u1ea3i n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f3 quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u00ec b\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng ch\u00ednh l\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p; t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t quanh \u00f4ng lu\u00f4n bi\u1ebft, ho\u1eb7c g\u1ea7n nh\u01b0 th\u1ebf, l\u00e0 m\u00ecnh c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0m g\u00ec; t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u00f3 \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 n\u1ec1n h\u00f2a b\u00ecnh ki\u1ec3u Ai C\u1eadp[95]. Chi\u1ebfn tranh c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec3 b\u1ecb ch\u00e1n gh\u00e9t; nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2y l\u1eadp lu\u1eadn n\u00e0y \u0111\u00e3 nh\u1ea7m to; b\u1edfi c\u00e1nh \u0111\u00e0n \u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c t\u00ecm th\u1ea5y s\u1ef1 b\u00ecnh y\u00ean trong \u0111\u00f3; \u00fd t\u00f4i n\u00f3i th\u1ee9 b\u00ecnh y\u00ean \u0111\u00edch th\u1ef1c, n\u1eb1m trong da th\u1ecbt ch\u00fang ta. T\u1eebng ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t bi\u1ebft m\u00ecnh ph\u1ea3i l\u00e0m g\u00ec. L\u00fd tr\u00ed c\u00f3 kh\u01a1i ra n\u1ed7i b\u1ea5t h\u1ea1nh c\u0169ng v\u00f4 \u00edch, b\u1edfi n\u00f3 kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ee3 h\u00e3i; n\u00f3 kh\u00f4ng sao che l\u1ea5p \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u00e0o s\u1ea3ng trong t\u00e2m kh\u1ea3m; m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t ch\u1ee9c n\u0103ng, c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a anh ta, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f9ng nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u00e0 anh ta kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00ec ho\u00e3n; to\u00e0n b\u1ed9 t\u00e2m tr\u00ed anh ta b\u1ecb h\u00fat v\u00e0o \u0111\u00f3, v\u00e0 c\u01a1 th\u1ec3 anh ta b\u1ecb cu\u1ed1n theo; v\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng thu\u1eadn \u1ea5y l\u1eadp t\u1ee9c g\u00e2y ra nh\u1eefng h\u1ec7 l\u1ee5y c\u1ea7n ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc c\u01a1n l\u1ed1c xo\u00e1y. Ng\u01b0\u1eddi ta ng\u1ea1c nhi\u00ean khi th\u1ea5y quy\u1ec1n l\u1ef1c th\u00e2u t\u00f3m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn th\u1ebf; nh\u01b0ng ch\u00fang th\u00e2u t\u00f3m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u l\u00e0 v\u00ec ch\u00fang \u0111\u00f2i h\u1ecfi nhi\u1ec1u. \u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a lu\u1eadt tu h\u00e0nh v\u1ed1n r\u1ea5t hi\u1ec7u nghi\u1ec7m \u0111\u1ec3 ch\u1eefa b\u1ec7nh thi\u1ebfu quy\u1ebft \u0111o\u00e1n. Khuy\u00ean ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea7u nguy\u1ec7n ch\u01b0a l\u00e0 g\u00ec c\u1ea3; m\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i ra l\u1ec7nh cho ng\u01b0\u1eddi ta kh\u1ea5n l\u1eddi c\u1ea7u \u1ea5y, v\u00e0o gi\u1edd \u1ea5y. S\u1ef1 kh\u00f4n ngoan thu\u1ed9c b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a quy\u1ec1n l\u1ef1c lu\u00f4n d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ki\u1ec3u ra l\u1ec7nh kh\u00f4 kh\u1ed1c, kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn b\u1ea5t c\u1ee9 l\u00fd l\u1ebd n\u00e0o. L\u00fd l\u1ebd nh\u1ecf nh\u1ea5t s\u1ebd l\u1eadp t\u1ee9c l\u00e0m n\u1ea3y sinh ra hai r\u1ed3i c\u1ea3 ngh\u00ecn \u00fd ngh\u0129 kh\u00e1c. Suy ngh\u0129 th\u00ec d\u1ec5 ch\u1ecbu th\u00f4i, d\u0129 nhi\u00ean r\u1ed3i; nh\u01b0ng c\u00e1i th\u00fa suy ngh\u0129 ph\u1ea3i tr\u1ea3 gi\u00e1 b\u1eb1ng ngh\u1ec7 thu\u1eadt quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. M\u1eabu ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y n\u1eb1m trong Descartes; v\u00e0 ta bi\u1ebft r\u1eb1ng \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng l\u00ednh, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 v\u00ec th\u00edch th\u00fa m\u00e0 v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u1ec3 \u00f4ng t\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t kh\u1ecfi nh\u1eefng suy ngh\u0129 v\u1ed1n t\u00e1c \u0111\u1ed9ng qu\u00e1 l\u1edbn l\u00ean m\u00ecnh. Ng\u01b0\u1eddi ta h\u1eb3n s\u1ebd mu\u1ed1n c\u01b0\u1eddi nh\u1ea1o th\u1eddi trang; nh\u01b0ng th\u1eddi trang l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee9 r\u1ea5t nghi\u00eam t\u00fac. K\u1ebb t\u00fac tr\u00ed l\u00e0m ra v\u1ebb khinh th\u01b0\u1eddng n\u00f3, nh\u01b0ng anh ta c\u1ee9 ph\u1ea3i \u0111eo c\u00e0 v\u1ea1t v\u00e0o \u0111\u00e3. Qu\u00e2n ph\u1ee5c v\u00e0 \u00e1o cho\u00e0ng tu s\u0129 cho th\u1ea5y nh\u1eefng hi\u1ec7u \u1ee9ng xoa d\u1ecbu \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng y ph\u1ee5c \u0111\u1ec3 \u0111i ng\u1ee7; l\u00e0 nh\u1eefng n\u1ebfp g\u1ea5p c\u1ee7a t\u00ednh l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c \u00eam \u00e1i, th\u1ee9 l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c \u00eam \u00e1i nh\u1ea5t, l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng suy ngh\u0129. Th\u00f2i trang c\u0169ng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 c\u00f9ng m\u1ed9t m\u1ee5c \u0111\u00edch, nh\u01b0ng l\u01b0\u1ee3c b\u1ecf \u0111i th\u00fa vui \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u1ef1a v\u1ed1n n\u1eb1m h\u1ebft trong tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng. C\u00e1c s\u1eafc m\u00e0u th\u00ec l\u00f4i cu\u1ed1n \u0111\u1ea5y, nh\u01b0ng s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i ch\u1ecdn l\u1ef1a s\u1ebd l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta ho\u1ea3ng s\u1ee3. \u1ede \u0111\u00e2y c\u01a1n \u0111au \u0111\u1edbn d\u1ed9i l\u00ean ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea3m nh\u1eadn b\u00e0i thu\u1ed1c t\u1ed1t h\u01a1n m\u00e0 th\u00f4i, nh\u01b0 \u1edf nh\u00e0 h\u00e1t k\u1ecbch v\u1eady. V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 chuy\u1ec7n s\u1ef1 an to\u00e0n h\u00f4m qua mang s\u1eafc \u0111\u1ecf c\u00f2n h\u00f4m nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf s\u1eafc xanh. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng h\u1ee3p v\u1ec1 \u00fd ki\u1ebfn, v\u00e0 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng h\u1ee3p \u1ea5y bi\u1ec3u l\u1ed9 ra ngo\u00e0i. T\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 an t\u00e2m l\u00e0m con ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1eb9p h\u01a1n. B\u1edfi qu\u1ea3 \u0111\u00fang l\u00e0 m\u00e0u v\u00e0ng kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c c\u00f4 t\u00f3c v\u00e0ng, c\u00f2n xanh l\u1ee5c th\u00ec kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ecb t\u00f3c n\u00e2u. Nh\u01b0ng v\u1ebb nh\u0103n nh\u00f3 v\u00ec lo \u00e2u, ganh t\u1ecb hay luy\u1ebfn ti\u1ebfc th\u00ec ch\u1eb3ng h\u1ee3p v\u1edbi ai c\u1ea3. 26 th\u00e1ng ch\u00edn 1923 https:\/\/thuviensach.vn","80.\tCh\u00fac\tm\u1eebng\tn\u0103m\tm\u1edbi T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng m\u00f3n qu\u00e0 \u1ea5y, v\u00e0o d\u1ecbp t\u1eb7ng qu\u00e0 cu\u1ed1i n\u0103m, r\u1ed1t l\u1ea1i \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed9ng nhi\u1ec1u n\u1ed7i bu\u1ed3n h\u01a1n l\u00e0 ni\u1ec1m vui. B\u1edfi d\u01b0 d\u1ea3 \u0111\u1ebfn m\u1ea5y th\u00ec sang n\u0103m m\u1edbi ch\u1eb3ng ai tr\u00e1nh kh\u1ecfi b\u1ed9i chi; v\u00e0 h\u01a1n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u00e2m th\u1ea7m r\u00ean r\u1ea9m tr\u00ean nh\u1eefng \u1ed5 b\u1ee5i m\u00e0 anh ta s\u1ebd nh\u1eadn t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y ng\u01b0\u1eddi kia, r\u1ed3i ch\u00ednh anh ta c\u0169ng s\u1ebd trao t\u1eb7ng ch\u00fang cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111\u1ec3 l\u00e0m gi\u00e0u cho c\u00e1nh nh\u00e0 bu\u00f4n. T\u00f4i v\u1eabn c\u00f2n nghe ti\u1ebfng c\u00f4 b\u00e9 c\u00f3 b\u1ed1 m\u1eb9 r\u1ea5t qu\u1ea3ng giao ch\u00e9p mi\u1ec7ng khi ng\u1eafm ngh\u00eda t\u1ea5m gi\u1ea5y th\u1ea5m m\u1ef1c \u0111\u1ea7u ti\u00ean nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o m\u1ed9t d\u1ecbp cu\u1ed1i n\u0103m: \u201cCh\u00e0, m\u1ea5y t\u1ea5m gi\u1ea5y th\u1ea5m m\u1ef1c \u0111\u1ebfn r\u1ed3i k\u00eca.\u201d R\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 trong c\u01a1n cu\u1ed3ng nhi\u1ec7t t\u1eb7ng qu\u00e0 \u1ea5y c\u00f3 s\u1ef1 th\u1edd \u01a1, v\u00e0 c\u00f3 c\u1ea3 nh\u1eefng c\u01a1n b\u1ef1c d\u1ecdc c\u1ed1 k\u00ecm n\u00e9n. Ngh\u0129a v\u1ee5 ph\u00e1 h\u1ecfng m\u1ecdi th\u1ee9. Nh\u1eefng vi\u00ean k\u1eb9o s\u00f4-c\u00f4-la l\u1ea5p \u0111\u1ea7y d\u1ea1 d\u00e0y v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng s\u1ef1 o\u00e1n gh\u00e9t c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac. Th\u00ec \u0111\u1ea5y! T\u1eb7ng cho nhanh, r\u1ed3i \u0103n cho ch\u00f3ng, ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t l\u00fac tho\u00e1ng qua th\u00f4i m\u00e0. Ch\u00fang ta h\u00e3y chuy\u1ec3n sang chuy\u1ec7n nghi\u00eam t\u00fac n\u00e0o. T\u00f4i ch\u00fac b\u1ea1n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ni\u1ec1m vui. \u0110\u00f3 m\u1edbi \u0111\u00fang l\u00e0 th\u1ee9 c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c trao \u0111i v\u00e0 nh\u1eadn v\u1ec1. \u0110\u00f3 m\u1edbi \u0111\u00fang l\u00e0 ph\u00e9p l\u1ecbch s\u1ef1 \u0111\u00edch th\u1ef1c khi\u1ebfn t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u phong l\u01b0u, v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u00e0 cho ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi \u0111i t\u1eb7ng. \u0110\u00f3 m\u1edbi \u0111\u00fang l\u00e0 kho b\u00e1u m\u00e0 c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c trao \u0111\u1ed5i bao nhi\u00eau th\u00ec c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n l\u00ean b\u1ea5y nhi\u00eau. Ta c\u00f3 th\u1ec3 r\u1ea3i n\u00f3 kh\u1eafp ph\u1ed1 ph\u01b0\u1eddng, tr\u00ean toa xe \u0111i\u1ec7n, hay trong c\u00e1c qu\u1ea7y b\u00e1o; n\u00f3 s\u1ebd kh\u00f4ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 suy suy\u1ec3n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1eed. B\u1ea1n v\u1ee9t n\u00f3 \u1edf \u0111\u00e2u, n\u00f3 s\u1ebd m\u1ecdc l\u00ean v\u00e0 tr\u1ed5 hoa \u1edf \u0111\u1ea5y. Khi xe c\u1ed9 \u00f9n t\u1eafc gi\u1eefa ng\u00e3 t\u01b0, ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 to\u00e0n nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng ch\u1eedi r\u1ee7a, th\u00f3a m\u1ea1, c\u00f2n l\u0169 ng\u1ef1a th\u00ec l\u1ea5y h\u1ebft s\u1ee9c binh sinh m\u00e0 k\u00e9o, t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u1ec9 khi\u1ebfn cho s\u1ef1 l\u1ed9n x\u1ed9n th\u00eam ph\u1ea7n nghi\u00eam tr\u1ecdng. M\u1ecdi r\u1ed1i ren \u0111\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady c\u1ea3; nh\u01b0ng ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ee1 ra n\u1ebfu ta s\u1eb5n l\u00f2ng m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi, t\u1ef1 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh m\u00ecnh, v\u00e0 th\u1ea3 l\u1ecfng c\u00e1c con b\u1ef1c t\u1ee9c \u0111ang \u0111\u00e1nh \u0111\u1ea5m t\u1ee9 tung, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, ch\u00fang s\u1ebd mau ch\u00f3ng bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u1ed9t m\u1edb b\u00f2ng bong n\u1ebfu ta c\u1ee9 m\u1eafm m\u00f4i m\u1eafm l\u1ee3i m\u00e0 k\u00e9o t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ea7u d\u00e2y. B\u00e0 ch\u1ee7 nghi\u1ebfn r\u0103ng, ch\u1ecb \u0111\u1ea7u b\u1ebfp nghi\u1ebfn l\u1ee3i, m\u00f3n \u0111\u00f9i c\u1eebu r\u1ed3i s\u1ebd ch\u00edn kh\u00f4; r\u1ed3i t\u1eeb \u0111\u00f3 l\u1ea1i sinh ra \u0111\u1ee7 nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd \u0111i\u00ean gi\u1eadn. Ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi \u0111\u00fang l\u00fac l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n Prom\u00e9th\u00e9es[96] \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 t\u1ef1 do. Th\u1ebf nh\u01b0ng ch\u1eb3ng ai ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u h\u1ebft s\u1ee9c \u0111\u01a1n gi\u1ea3n \u0111\u00f3. Ai c\u0169ng ch\u0103m ch\u0103m k\u00e9o th\u1eadt m\u1ea1nh s\u1ee3i d\u00e2y \u0111ang si\u1ebft c\u1ed5 m\u00ecnh. Cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u00e0ng l\u00e0m cho n\u1ed7i kh\u1ed5 s\u1edf b\u1ecb nh\u00e2n l\u00ean. B\u1ea1n v\u00e0o qu\u00e1n \u0103n. B\u1ea1n n\u00e9m c\u00e1i nh\u00ecn h\u1eb1n h\u1ecdc sang ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed3i b\u00e0n b\u00ean c\u1ea1nh, l\u00ean quy\u1ec3n th\u1ef1c \u0111\u01a1n, v\u00e0o anh b\u1ed3i b\u00e0n. Th\u00f4i th\u1ebf l\u00e0 xong. S\u1ef1 c\u00e1u b\u1eb3n ch\u1ea1y t\u1eeb khu\u00f4n m\u1eb7t n\u00e0y sang khu\u00f4n m\u1eb7t kh\u00e1c; quanh b\u1ea1n m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u1ee9 nh\u00e8 v\u00e0o nhau m\u00e0 th\u00fac; ly t\u00e1ch c\u00f3 khi s\u1ebd \u0111\u1ed5 v\u1ee1, v\u00e0 anh b\u1ed3i b\u00e0n t\u1ed1i v\u1ec1 s\u1ebd n\u1ec7n c\u00f4 v\u1ee3 m\u1ed9t tr\u1eadn. H\u00e3y n\u1eafm v\u1eefng c\u00e1i c\u01a1 ch\u1ebf v\u00e0 s\u1ef1 l\u00e2y lan \u1ea5y; r\u1ed3i b\u1ea1n s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh thu\u1eadt s\u0129 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ban t\u1eb7ng ni\u1ec1m vui; v\u1ecb th\u1ea7n ban ph\u00e1t \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n \u1edf kh\u1eafp m\u1ecdi n\u01a1i. H\u00e3y n\u00f3i m\u1ed9t l\u1eddi hay, m\u1ed9t l\u1eddi c\u1ea3m \u01a1n nhi\u1ec7t t\u00ecnh; h\u00e3y nh\u00e2n h\u1eadu tr\u01b0\u1edbc m\u00f3n th\u1ecbt b\u00ea qu\u00e1 ngu\u1ed9i; b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00f4i theo con s\u00f3ng vui v\u1ebb \u1ea5y \u0111\u1ebfn t\u1eadn nh\u1eefng b\u00e3i bi\u1ec3n nh\u1ecf nh\u1ea5t; anh b\u1ed3i b\u00e0n s\u1ebd d\u00f9ng gi\u1ecdng kh\u00e1c \u0111\u1ec3 g\u1ecdi nh\u00e0 b\u1ebfp, v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd \u0111\u1ec3 \u00fd h\u01a1n khi qua l\u1ea1i gi\u1eefa c\u00e1c b\u00e0n gh\u1ebf; th\u1ebf l\u00e0 con s\u00f3ng vui v\u1ebb lan r\u1ed9ng ra xung quanh b\u1ea1n, l\u00e0m m\u1ecdi th\u1ee9 v\u00e0 c\u1ea3 ch\u00ednh b\u1ea1n n\u1eefa c\u0169ng tr\u1edf n\u00ean nh\u1eb9 nh\u00e0ng h\u01a1n. \u0110i\u1ec1u \u1ea5y l\u00e0 v\u00f4 t\u1eadn. Nh\u01b0ng h\u00e3y ch\u00fa \u00fd ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u. H\u00e3y kh\u1edfi \u0111\u1ea7u ng\u00e0y m\u1edbi v\u00e0 n\u0103m m\u1edbi th\u1eadt t\u1ed1t. Con ph\u1ed1 h\u1eb9p \u1ea5y m\u1edbi n\u00e1o \u0111\u1ed9ng l\u00e0m sao! Ch\u1ec9 to\u00e0n b\u1ea5t c\u00f4ng v\u00e0 b\u1ea1o l\u1ef1c! M\u00e1u ch\u1ea3y! C\u00e1c th\u1ea9m ph\u00e1n s\u1ebd ph\u1ea3i can thi\u1ec7p. Ch\u1ec9 c\u1ea7n anh ch\u00e0ng \u0111\u00e1nh xe th\u1eadt c\u1ea9n th\u1eadn, ch\u1ec9 c\u1ea7n tay anh ta l\u00e0m m\u1ed9t \u0111\u1ed9ng t\u00e1c nh\u1ecf l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n b\u1ed9 chuy\u1ec7n \u1ea5y. V\u1eady b\u1ea1n h\u00e3y l\u00e0 m\u1ed9t anh ch\u00e0ng \u0111\u00e1nh xe th\u1eadt c\u1eeb. H\u00e3y ng\u1ed3i tr\u00ean gh\u1ebf cho th\u1eadt tho\u1ea3i m\u00e1i, v\u00e0 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n ng\u1ef1a cho th\u1eadt kh\u00e9o. 2 th\u00e1ng m\u1ed9t 1910 https:\/\/thuviensach.vn","81.\tL\u1eddi\tc\u1ea7u\tch\u00fac T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c l\u1eddi cung ch\u00fac n\u1edf r\u1ed9 v\u00e0o th\u00e1ng m\u1ed9t \u1ea5y ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng t\u00edn hi\u1ec7u m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u01b0ng t\u00edn hi\u1ec7u l\u1ea1i r\u1ea5t quan tr\u1ecdng. Con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 s\u1ed1ng qua h\u00e0ng bao th\u1ebf k\u1ef7 theo c\u00e1c t\u00edn hi\u1ec7u, c\u1ee9 nh\u01b0 th\u1ec3 to\u00e0n v\u0169 tr\u1ee5, qua nh\u1eefng \u0111\u00e1m m\u00e2y, qua s\u1ea5m s\u00e9t v\u00e0 chim mu\u00f4ng, mong mu\u1ed1n h\u1ecd c\u00f3 m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u0103n d\u1ed3i d\u00e0o hay m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i xui x\u1ebbo v\u1eady. Th\u1ebf nh\u01b0ng, v\u0169 tr\u1ee5 ch\u1ec9 th\u00f4ng b\u00e1o tu\u1ea7n t\u1ef1 t\u1eebng vi\u1ec7c m\u1ed9t m\u00e0 th\u00f4i; v\u00e0 s\u1ebd th\u1eadt sai l\u1ea7m n\u1ebfu th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n gi\u1ea3i nh\u01b0 m\u1ed9t khu\u00f4n m\u1eb7t ch\u1ec9 chuy\u00ean t\u00e1n th\u01b0\u1edfng hay chuy\u00ean ch\u00ea tr\u00e1ch. Ch\u00fang ta g\u1ea7n nh\u01b0 \u0111\u00e3 kh\u1ecfi c\u00e1i ch\u1ee9ng hay b\u0103n kho\u0103n xem v\u0169 tr\u1ee5 c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn g\u00ec kh\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0o. Nh\u01b0ng ch\u00fang ta s\u1ebd ch\u1eb3ng bao gi\u1edd h\u1ebft b\u0103n kho\u0103n li\u1ec7u \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i c\u1ee7a m\u00ecnh c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn g\u00ec kh\u00f4ng v\u00e0 \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u00f3 l\u00e0 g\u00ec. Ch\u00fang ta s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u00e0nh b\u1ec7nh, b\u1edfi \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u00f3, ngay khi \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u l\u1ed9, s\u1ebd l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i m\u1ed9t c\u00e1ch s\u00e2u s\u1eafc \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n ch\u00fang ta. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng l\u01b0u t\u00e2m l\u00e0, tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh h\u1eb3n hoi b\u1eb1ng l\u00fd l\u1ebd v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u \u0111\u1ea1t r\u00f5 r\u00e0ng, ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea1i th\u1ea5y m\u00ecnh m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n so v\u1edbi m\u1ed9t \u00fd ki\u1ebfn c\u00e2m l\u1eb7ng. Lo\u1ea1i \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u1ea7u ti\u00ean, t\u1ee9c l\u00e0 l\u1eddi khuy\u00ean, ph\u1ea3i b\u1ecb coi khinh th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean; c\u00f2n lo\u1ea1i kia, ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 xem th\u01b0\u1eddng n\u00f3. N\u00f3 t\u00f3m l\u1ea5y ta theo c\u00e1ch l\u00e9n l\u00fat h\u01a1n; v\u00e0, v\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00f3 t\u00f3m l\u1ea5y m\u00ecnh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, n\u00ean ta kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u0169 n\u00f3 \u0111i ra sao. C\u00f3 nh\u1eefng b\u1ed9 m\u1eb7t mang v\u1ebb o\u00e1n tr\u00e1ch c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y. G\u1eb7p tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u1ea5y, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec h\u00e3y tr\u1ed1n cho mau. B\u1edfi con ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc con ng\u01b0\u1eddi; v\u00e0 th\u1ebf l\u00e0 t\u00f4i, b\u1eb1ng n\u00e9t m\u1eb7t v\u00e0 theo c\u00e1ch t\u00f4i c\u00f2n kh\u00f4ng nh\u1eadn ra, c\u0169ng s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u o\u00e1n tr\u00e1ch. O\u00e1n tr\u00e1ch g\u00ec c\u01a1? T\u00f4i l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng c\u00e1i s\u1eafc m\u00e0u \u1ea3m \u0111\u1ea1m \u1ea5y chi\u1ebfu v\u00e0o m\u1ecdi suy ngh\u0129 v\u00e0 m\u1ecdi k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a t\u00f4i. T\u00f4i t\u00ecm l\u00fd do o\u00e1n tr\u00e1ch ngay trong c\u00e1c suy t\u01b0 v\u00e0 k\u1ebf ho\u1ea1ch \u1ea5y. T\u00f4i t\u00ecm l\u00fd do v\u00e0 lu\u00f4n t\u00ecm th\u1ea5y, b\u1edfi m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 \u0111\u00e2u \u0111\u00e2u c\u0169ng \u0111\u1ea7y r\u1eaby r\u1ee7i ro. V\u00e0 v\u00ec cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn ph\u1ea3i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u00e0 ch\u1ecbu r\u1ee7i ro, d\u00f9 ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111i sang \u0111\u01b0\u1eddng, t\u00f4i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat tin t\u01b0\u1edfng n\u00e0o, ngh\u0129a l\u00e0 thi\u1ebfu nhi\u1ec7t t\u00ecnh h\u01a1n, \u00edt t\u1ef1 t\u1ea1i h\u01a1n. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u1ee9 ngh\u0129 m\u00ecnh s\u1ebd b\u1ecb xe h\u00fac kh\u00f4ng nh\u1edd th\u1ebf m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3, ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i c\u00f2n b\u1ecb \u0111\u1edd ra. Trong nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t l\u00e2u d\u00e0i h\u01a1n, ph\u1ee9c h\u1ee3p h\u01a1n, thi\u1ebfu ch\u1eafc ch\u1eafn h\u01a1n, t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a nh\u1eefng c\u1ea3m gi\u00e1c m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb m\u1ed9t b\u1ed9 m\u1eb7t h\u1eb1n h\u1ecdc c\u00f2n nh\u1ea1y b\u00e9n h\u01a1n nhi\u1ec1u. M\u1ed9t c\u00e1i li\u1ebfc x\u00e9o lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u00f9 ph\u00e9p. T\u00f4i xin quay tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi d\u1ecbp t\u1ebft c\u1ee7a l\u1ec5 ngh\u0129a kia, m\u1ed9t d\u1ecbp t\u1ebft quan tr\u1ecdng. V\u00e0o c\u00e1i th\u1eddi m\u00e0 ai c\u0169ng nh\u00ecn t\u01b0\u01a1ng lai qua g\u00f3i qu\u00e0 ng\u01b0\u1eddi buu t\u00e1 mang \u0111\u1ebfn, th\u1eadt t\u1ec7 h\u1ea1i khi nh\u1eefng th\u00e1ng ng\u00e0y s\u1eafp t\u1edbi, m\u00e0 ta kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft ch\u00fang s\u1ebd ra sao, l\u1ea1i nhu\u1ed1m m\u00e0u phi\u1ec1n n\u00e3o. V\u1eady n\u00ean c\u00e1i quy t\u1eafc mu\u1ed1n r\u1eb1ng ng\u00e0y h\u00f4m \u1ea5y ai c\u0169ng l\u00e0 nh\u00e0 ti\u00ean tri gi\u1ecfi, ai c\u0169ng \u0111\u1ec1 cao c\u00e1c bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a t\u00ecnh b\u1ea1n, l\u00e0 m\u1ed9t quy t\u1eafc hay. L\u1ea7u nghinh phong c\u00f3 th\u1ec3 mang ni\u1ec1m vui \u0111\u1ebfn v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi; d\u00f9 anh ta ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng hay bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 t\u00e2m tr\u1ea1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kia, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 d\u1ef1ng l\u1ea7u. H\u01a1n th\u1ebf, ni\u1ec1m vui hi\u1ec3n hi\u1ec7n tr\u00ean c\u00e1c khu\u00f4n m\u1eb7t l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t l\u00e0nh v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0, v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f4i h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng quen bi\u1ebft c\u00f2n t\u1ed1t h\u01a1n n\u1eefa; b\u1edfi v\u00ec khi \u0111\u00f3 t\u00f4i th\u00f4i kh\u00f4ng tranh c\u00e3i v\u1ec1 c\u00e1c t\u00edn hi\u1ec7u; ch\u00fang th\u1ebf n\u00e0o th\u00ec t\u00f4i th\u00e2u nh\u1eadn th\u1ebf \u1ea5y; \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch hay nh\u1ea5t. V\u00e0 vi\u1ec7c m\u1ed9t t\u00edn hi\u1ec7u vui v\u1ebb th\u00fac \u0111\u1ea9y ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t ra n\u00f3 \u0111\u00f3n nh\u1eadn ni\u1ec1m vui l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u00fang. Nh\u1ea5t l\u00e0 v\u00ec, khi ng\u01b0\u1eddi ta b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc l\u00e0m theo nhau, c\u00e1c t\u00edn hi\u1ec7u \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n qua truy\u1ec1n l\u1ea1i \u0111\u1ebfn v\u00f4 c\u00f9ng. \u0110\u1eebng bao gi\u1edd n\u00f3i r\u1eb1ng ni\u1ec1m vui con tr\u1ebb ch\u1ec9 d\u00e0nh cho tr\u1ebb con. K\u1ec3 c\u1ea3 khi kh\u00f4ng suy ngh\u0129, k\u1ec3 c\u1ea3 khi kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat t\u00ecnh \u00e2u y\u1ebfm, ch\u00fang ta v\u1eabn h\u1ebft s\u1ee9c quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u00edn hi\u1ec7u do tr\u1ebb ph\u00e1t ra; \u1edf \u0111\u00e2y ai c\u0169ng l\u00e0 b\u1ea3o m\u1eabu; \u1edf \u0111\u00e2y ai c\u0169ng tham gia tr\u00f2 ch\u01a1i b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u xem ng\u01b0\u1eddi ta d\u1ea1y tr\u1ebb con theo ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch n\u00e0o. D\u1ecbp l\u1ec5 t\u1ebft s\u1ebd t\u1ed1t cho b\u1ea1n, d\u00f9 b\u1ea1n c\u00f3 mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 hay kh\u00f4ng. Nh\u01b0ng, n\u1ebfu b\u1ea1n mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, n\u1ebfu d\u00f9 th\u1ebf n\u00e0o b\u1ea1n c\u0169ng h\u1ed3i \u0111\u00e1p c\u00e1i \u00fd t\u01b0\u1edfng cao c\u1ea3 v\u1ec1 ph\u00e9p l\u1ecbch s\u1ef1 \u1ea5y, th\u00ec d\u1ecbp l\u1ec5 t\u1ebft s\u1ebd th\u1ef1c s\u1ef1 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u00e0y vui c\u1ee7a b\u1ea1n. B\u1edfi, khi l\u00e1i suy ngh\u0129 c\u1ee7a m\u00ecnh theo c\u00e1c t\u00edn hi\u1ec7u, b\u1ea1n s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t l\u00f2ng quy\u1ebft t\u00e2m n\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng bao gio, trong nh\u1eefng th\u00e1ng ng\u00e0y s\u1eafp t\u1edbi, n\u00e9m ra nh\u1eefng t\u00edn hi\u1ec7u b\u1ef1c b\u1ed9i hay nh\u1eefng d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m suy gi\u1ea3m ni\u1ec1m vui c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c; th\u1ebf l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean b\u1ea1n s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng nh\u1eefng n\u1ed7i kh\u1ed5 s\u1edf b\u00e9 con v\u1ed1n ch\u1eb3ng l\u00e0 g\u00ec c\u1ea3 nh\u01b0ng v\u1eabn g\u00e2y ra t\u00e1c \u0111\u1ed9ng n\u00e0o \u0111\u00f3 khi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed9c l\u1ed9 m\u1ed9t c\u00e1ch \u1ea3o n\u00e3o. V\u00e0 qua ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac trong hi v\u1ecdng \u1ea5y, b\u1ea1n s\u1ebd th\u1ea5y h\u1ea1nh ph\u00fac t\u1ee9c th\u00ec. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u00f4i c\u1ea7u ch\u00fac cho b\u1ea1n. 20 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi hai 1926 https:\/\/thuviensach.vn","82.\tPh\u00e9p\tl\u1ecbch\ts\u1ef1 L\u1ecbch s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 h\u1ecdc khi\u00eau v\u0169. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft khi\u00eau v\u0169 c\u1ee9 t\u01b0\u1edfng c\u00e1i kh\u00f3 n\u1eb1m \u1edf ch\u1ed7 n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c quy t\u1eafc r\u1ed3i \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u00ecnh sao cho ph\u00f9 h\u1ee3p, song \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ebb ngo\u00e0i c\u1ee7a s\u1ef1 vi\u1ec7c, ph\u1ea3i l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 khi\u00eau v\u0169 m\u1ed9t c\u00e1ch l\u1ea3 l\u01b0\u1edbt, kh\u00f4ng b\u1ed1i r\u1ed1i, v\u00e0 do \u0111\u00f3 kh\u00f4ng s\u1ee3 h\u00e3i. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c quy t\u1eafc l\u1ecbch s\u1ef1 ch\u01b0a l\u00e0 g\u00ec nhi\u1ec1u nh\u1eb7n; v\u00e0 ngay c\u1ea3 khi tu\u00e2n theo c\u00e1c quy t\u1eafc \u1ea5y, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng ch\u1ec9 m\u1edbi \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1ee1ng l\u1ecbch s\u1ef1 m\u00e0 th\u00f4i. C\u00e1c c\u1eed \u0111\u1ed9ng ph\u1ea3i chu\u1ea9n x\u00e1c, m\u1ec1m m\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u1ee9ng ng\u1eafc hay run r\u1ea9y; b\u1edfi c\u01a1n run r\u1ea9y nh\u1ecf nh\u1ea5t c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 truy\u1ec1n \u0111i. L\u1ecbch s\u1ef1 m\u00e0 g\u00e2y ra c\u0103ng th\u1eb3ng th\u00ec c\u00f2n g\u00ec l\u00e0 l\u1ecbch s\u1ef1? T\u00f4i th\u01b0\u1eddng ch\u00fa \u00fd th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i \u00e2m thanh trong gi\u1ecdng n\u00f3i m\u00e0 t\u1ef1 n\u00f3 \u0111\u00e3 th\u00f4 l\u1ed7 r\u1ed3i, m\u1ed9t gi\u00e1o vi\u00ean thanh nh\u1ea1c c\u00f3 l\u1ebd s\u1ebd b\u1ea3o \u0111\u00f3 l\u00e0 do c\u1ed5 h\u1ecdng \u0111ang th\u1eaft l\u1ea1i c\u00f2n vai th\u00ec th\u1ea3 ch\u01b0a \u0111\u1ee7 m\u1ec1m. Ngay v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111\u00f4i vai c\u0169ng bi\u1ebfn m\u1ed9t c\u1eed ch\u1ec9 l\u1ecbch s\u1ef1 th\u00e0nh th\u00f4 l\u1ed7. Qu\u00e1 nhi\u1ec1u c\u1ea3m x\u00fac; r\u00e1ng t\u00ecm ki\u1ebfm s\u1ef1 \u0111\u0129nh \u0111\u1ea1c; r\u00e1ng t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c s\u1ee9c l\u1ef1c. C\u00e1c ki\u1ebfm s\u01b0 v\u1eabn b\u1ea3o: \u201cNhi\u1ec1u l\u1ef1c qu\u00e1\u201d; v\u00e0 \u0111\u1ea5u ki\u1ebfm l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ec3u l\u1ecbch s\u1ef1 d\u1ec5 d\u00e0ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn to\u00e0n b\u1ed9 ph\u00e9p l\u1ecbch s\u1ef1. Th\u1ee9 g\u00ec to\u00e1t ra v\u1ebb hung t\u1ee3n v\u00e0 ph\u1ea5n kh\u00edch \u0111\u1ec1u th\u00f4 l\u1ed7; ch\u1ec9 c\u1ea7n c\u00e1c d\u1ea5u hi\u1ec7u l\u00e0 \u0111\u1ee7, ch\u1ec9 c\u1ea7n tri\u1ec7u ch\u1ee9ng \u0111e d\u1ecda l\u00e0 \u0111\u1ee7. Ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng th\u00f4 l\u1ed7 lu\u00f4n l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ec3u \u0111e d\u1ecda. v\u1ebb y\u00eau ki\u1ec1u n\u1eef t\u00ednh khi \u0111\u00f3 co l\u1ea1i v\u00e0 t\u00ecm s\u1ef1 che ch\u1edf. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi r\u00fang \u0111\u1ed9ng v\u00ec s\u1ee9c m\u1ea1nh kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t n\u1ed5i c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 s\u00f4i n\u1ed5i v\u00e0 ph\u1ea5n kh\u00edch l\u00ean th\u00ec s\u1ebd n\u00f3i ra nh\u1eefng g\u00ec? B\u1edfi th\u1ebf tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng n\u00ean l\u1edbn gi\u1ecdng. Ai t\u1eebng th\u1ea5y Jaur\u00e8s[97] trong ph\u00f2ng kh\u00e1ch \u0111\u1ec1u th\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u00edt b\u0103n kho\u0103n v\u1ec1 d\u01b0 lu\u1eadn l\u1eabn t\u1ee5c l\u1ec7 v\u00e0 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u1eaft c\u00e0 v\u1ea1t x\u1ed9c x\u1ec7ch; nh\u01b0ng gi\u1ecdng n\u00f3i l\u1ea1i l\u00e0 c\u1ea3 m\u1ed9t s\u1ef1 l\u1ecbch thi\u1ec7p, v\u1edbi v\u1ebb \u00eam \u00e1i du d\u01b0\u01a1ng m\u00e0 trong \u0111\u00f3, \u0111\u00f4i tai ng\u01b0\u1eddi nghe kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n ra ch\u00fat d\u1ee5ng c\u00f4ng n\u00e0o; m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 di\u1ec7u, v\u00ec ai c\u0169ng nh\u1edb ch\u1ea5t h\u00f9ng bi\u1ec7n \u0111anh th\u00e9p v\u00e0 ti\u1ebfng g\u1ea7m nh\u01b0 s\u01b0 t\u1eed c\u1ee7a \u00f4ng. S\u1ee9c m\u1ea1nh kh\u00f4ng \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u1edbi l\u1ecbch s\u1ef1; m\u00e0 ch\u1ec9 t\u00f4 \u0111i\u1ec3m th\u00eam cho n\u00f3; \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh ch\u1ed3ng th\u00eam s\u1ee9c m\u1ea1nh. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00f4 l\u1ed7 c\u00f3 \u1edf m\u1ed9t m\u00ecnh c\u0169ng v\u1eabn th\u00f4 l\u1ed7; c\u0169ng v\u1eabn d\u1ee5ng c\u00f4ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u trong m\u1ecdi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3m x\u00fac b\u1ecb k\u00ecm h\u00e3m v\u00e0 n\u1ed7i s\u1ee3 b\u1ea3n th\u00e2n, v\u1ed1n l\u00e0 t\u00ednh nh\u00fat nh\u00e1t. T\u00f4i nh\u1edb \u0111\u00e3 t\u1eebng nghe m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nh\u00fat nh\u00e1t tranh lu\u1eadn c\u00f4ng khai v\u1ec1 ng\u1eef ph\u00e1p; gi\u1ecdng anh ta l\u00e0 gi\u1ecdng n\u00f3i c\u1ee7a l\u00f2ng h\u1eb1n th\u00f9 d\u1eef d\u1ed9i nh\u1ea5t. V\u00e0, b\u1edfi v\u00ec c\u1ea3m x\u00fac chi\u1ebfm ng\u1ef1 nhanh h\u01a1n b\u1ec7nh t\u1eadt, t\u00f4i ch\u1eb3ng bao gi\u1edd l\u1ea5y l\u00e0m kinh ng\u1ea1c khi th\u1ea5y v\u1ebb cu\u1ed3ng b\u1ea1o trong nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn hi\u1ec1n l\u00e0nh nh\u1ea5t; th\u01b0\u1eddng th\u00ec \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ec3u khi\u1ebfp nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00edch b\u1edfi ch\u00ednh \u00e2m thanh trong gi\u1ecdng n\u00f3i, v\u00e0 b\u1edfi nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c v\u00f4 v\u1ecdng ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u00ednh m\u00ecnh. V\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00f2ng cu\u1ed3ng nhi\u1ec7t tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 s\u1ef1 th\u00f4 l\u1ed7; b\u1edfi \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ec3u l\u1ed9, cho d\u00f9 kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i n\u1eefa, cu\u1ed1i c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng s\u1ebd c\u1ea3m th\u1ea5y. Nh\u01b0 th\u1ebf, l\u00f2ng cu\u1ed3ng nhi\u1ec7t c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a t\u00ednh nh\u00fat nh\u00e1t; l\u00e0 n\u1ed7i s\u1ee3 kh\u00f4ng b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh tin t\u01b0\u1edfng; v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 c\u01a1n cu\u1ed3ng b\u1ea1o, do ch\u1ecbu kh\u00f4n th\u1ea5u n\u1ed7i s\u1ee3, ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u00ednh m\u00ecnh v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, truy\u1ec1n s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u00e1ng s\u1ee3 nh\u1ea5t cho nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn thi\u1ebfu ch\u1eafc ch\u1eafn nh\u1ea5t. H\u00e3y quan s\u00e1t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u00fat nh\u00e1t, quan s\u00e1t c\u00e1ch h\u1ecd kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh quan \u0111i\u1ec3m m\u00e0 xem, b\u1ea1n s\u1ebd nh\u1eadn ra r\u1eb1ng n\u00f3ng n\u1ea3y l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ec3u t\u01b0 duy l\u1ea1 l\u00f9ng. N\u00f3i v\u00f2ng vo nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ec3 ta hi\u1ec3u r\u1eb1ng m\u1ed9t t\u00e1ch tr\u00e0 c\u1ea7m tr\u00ean tay khai h\u00f3a m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi ra sao. Ki\u1ebfm s\u01b0 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 m\u1ed9t ki\u1ebfm th\u1ee7 qua c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y khu\u1ea5y th\u00eca trong t\u00e1ch m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1ea5y m\u1ed9t \u0111\u1ed9ng t\u00e1c th\u1eeba. 6 th\u00e1ng m\u1ed9t 1922 https:\/\/thuviensach.vn","83.\tBi\u1ebft\ts\u1ed1ng C\u00f3 m\u1ed9t ki\u1ec3u l\u1ecbch s\u1ef1 kh\u00f4ng \u0111\u1eb9p, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 l\u1ecbch s\u1ef1 m\u01a1n tr\u1edbn. M\u00e0 \u0111\u00f3 c\u0169ng \u0111\u00e2u ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ecbch s\u1ef1. V\u1edbi t\u00f4i, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec thu\u1ed9c \u00fd mu\u1ed1n \u0111\u1ec1u n\u1eb1m ngo\u00e0i ph\u00e9p l\u1ecbch s\u1ef1. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1ecbch thi\u1ec7p c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed1i x\u1eed kh\u1eafc nghi\u1ec7t v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed \u0111\u1ebfn m\u1ee9c hung b\u1ea1o v\u1edbi m\u1ed9t k\u1ebb b\u1ec9 \u1ed5i hay x\u1ea5u xa; m\u00e0 kh\u00f4ng r\u01a1i v\u00e0o s\u1ef1 th\u00f4 l\u1ed7. Thi\u1ec7n ch\u00ed c\u00f3 c\u00e2n nh\u1eafc kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ecbch s\u1ef1; ph\u1ec9nh n\u1ecbnh c\u00f3 toan t\u00ednh c\u0169ng v\u1eady. L\u1ecbch s\u1ef1 ch\u1ec9 g\u1eafn v\u1edbi nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ef1c hi\u1ec7n khi kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 t\u00e2m, nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng bi\u1ec3u l\u1ed9 \u0111i\u1ec1u ta kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee7 t\u00e2m t\u1ecf b\u00e0y. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ed9t ph\u00e1t, ngh\u0129 g\u00ec n\u00f3i \u1ea5y, bu\u00f4ng th\u1ea3 theo ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ea3m x\u00fac \u0111\u1ea7u ti\u00ean, t\u1ecf ra kinh ng\u1ea1c, gh\u00ea t\u1edfm, th\u00edch ch\u00ed kh\u00f4ng k\u00ecm n\u00e9n, tr\u01b0\u1edbc c\u1ea3 khi anh ta bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00ecnh c\u1ea3m th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u g\u00ec, l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea5t l\u1ecbch s\u1ef1; r\u1ed3i anh ta s\u1ebd ph\u1ea3i lu\u00f4n mi\u1ec7ng ph\u00e2n tr\u1ea7n v\u00ec \u0111\u00e3 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ed1i r\u1ed1i v\u00e0 lo l\u1eafng ngo\u00e0i ch\u1ee7 \u0111\u1ecbnh, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi ch\u1ee7 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a m\u00ecnh. Kh\u00f4ng mu\u1ed1n m\u00e0 v\u1eabn l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng v\u00ec l\u1eddi \u0103n ti\u1ebfng n\u00f3i khinh su\u1ea5t c\u1ee7a m\u00ecnh th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng bu\u1ed3n; ng\u01b0\u1eddi l\u1ecbch s\u1ef1 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 kh\u00f3 ch\u1ecbu tr\u01b0\u1edbc khi s\u1ef1 khi\u1ebfm nh\u00e3 tr\u1edf n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00e0 nh\u1edd \u0111\u00f3 \u00fd nh\u1ecb \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh c\u00e1ch c\u01b0 x\u1eed; nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n l\u1ecbch s\u1ef1 h\u01a1n n\u1eefa n\u1ebfu ti\u00ean \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00ean v\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean n\u00f3i ra l\u1eddi, v\u00e0, n\u1ebfu v\u1eabn c\u00f2n g\u1ee3n ch\u00fat nghi ng\u1edd th\u00ec \u0111\u1ec3 cho ch\u1ee7 nh\u00e0 d\u1eabn d\u1eaft c\u00e2u chuy\u1ec7n. To\u00e0n b\u1ed9 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 nh\u1eb1m tr\u00e1nh g\u00e2y ra c\u00e1c t\u00e1c h\u1ea1i ngo\u00e0i \u00fd mu\u1ed1n; b\u1edfi, n\u1ebfu anh ta th\u1ea5y c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u00edch cho m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt nguy hi\u1ec3m \u0111\u00fang l\u00fac \u0111\u00fang ch\u1ed7, th\u00ec anh ta c\u1ee9 m\u1eb7c s\u1ee9c m\u00e0 l\u00e0m; h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a anh ta khi \u0111\u00f3 thu\u1ed9c v\u1ec1 ph\u1ea1m tr\u00f9 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u0111\u01a1n thu\u1ea7n ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f2n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ph\u00e9p l\u1ecbch s\u1ef1 n\u1eefa. Th\u00f4 l\u1ed7 bao gi\u1edd c\u0169ng v\u1ee5ng v\u1ec1. Th\u1eadt \u0111\u1ed9c \u00e1c khi khi\u1ebfn ai \u0111\u00f3 c\u1ea3m th\u1ea5y h\u1ecd gi\u00e0 nua; n\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ee7 \u0111\u1ecbnh m\u00e0 v\u1eabn g\u00e2y ra c\u1ea3m gi\u00e1c \u0111\u00f3, th\u00f4ng qua c\u1eed ch\u1ec9 hay s\u1eafc di\u1ec7n, hay l\u1eddi n\u00f3i qu\u00e1 thi\u1ebfu c\u00e2n nh\u1eafc, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea1i l\u00e0 k\u1ebb th\u00f4 l\u1ed7. C\u1ed1 t\u00ecnh gi\u1eabm l\u00ean ch\u00e2n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0 hung b\u1ea1o; c\u00f2n n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u1ed1 t\u00ecnh th\u00ec l\u00e0 th\u00f4 l\u1ed7. Nh\u1eefng s\u1ef1 th\u00f4 l\u1ed7 l\u00e0 nh\u1eefng c\u00fa v\u1ea5p kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc; m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u1ecbch s\u1ef1 s\u1ebd tr\u00e1nh \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 v\u00e0 ch\u1ec9 ch\u1ea1m \u0111\u00fang ch\u1ed7 anh ta mu\u1ed1n ch\u1ea1m v\u00e0o, v\u00e0 s\u1ebd kh\u00f4ng ai ch\u1ea1m \u00eam \u00e1i b\u1eb1ng anh ta \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u1ecbch s\u1ef1 kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u1ec9nh ph\u1edd. Nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ecbch s\u1ef1 v\u1eeba l\u00e0 th\u00f3i quen v\u1eeba l\u00e0 s\u1ef1 kho\u00e1ng \u0111\u1ea1t. K\u1ebb th\u00f4 l\u1ed7 l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u1ecbnh th\u1ebf n\u00e0y r\u1ed3i l\u1ea1i l\u00e0m th\u1ebf kh\u00e1c, c\u1ee9 nh\u01b0 anh ta h\u1ebft va ph\u1ea3i b\u00e1t \u0111\u0129a l\u1ea1i \u0111\u1ee5ng m\u1ea5y m\u00f3n \u0111\u1ed3 m\u1ef9 ngh\u1ec7 trang tr\u00ed; k\u1ebb th\u00f4 l\u1ed7 l\u00e0 k\u1ebb mu\u1ed1n m\u1ed9t \u0111\u1eb1ng l\u1ea1i n\u00f3i m\u1ed9t n\u1ebbo, ho\u1eb7c \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u n\u00e0y song l\u1ea1i tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c qua c\u00e1i gi\u1ecdng c\u1ed9c l\u1ed1c, qua c\u00e1i gi\u1ecdng cao v\u00fat m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, qua c\u00e1i v\u1ebb do d\u1ef1, qua c\u00e1i \u1ea5p a \u1ea5p \u00fang. Nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ecbch s\u1ef1 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 \u0111\u1ea5u ki\u1ebfm v\u1eady. K\u1ebb h\u1ee3m h\u0129nh l\u00e0 k\u1ebb ph\u00e1t ng\u00f4n m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u00ecnh \u0111ang n\u00f3i g\u00ec, v\u00ec s\u1ef1 l\u1ed1 l\u0103ng c\u00f3 ch\u1ee7 \u00fd. Ng\u01b0\u1eddi r\u1ee5t r\u00e8 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng mu\u1ed1n t\u1ecf ra h\u1ee3m h\u0129nh song l\u1ea1i kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u1ea3i l\u00e0m sao, v\u00ec anh ta nh\u1eadn ra t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i; do \u0111\u00f3 b\u1ea1n s\u1ebd th\u1ea5y anh ta co ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 thu m\u00ecnh l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 t\u1ef1 ng\u0103n m\u00ecnh h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, n\u00f3i n\u0103ng; c\u00e1i n\u1ed7 l\u1ef1c phi th\u01b0\u1eddng d\u1ed3n l\u00ean ch\u00ednh anh ta, l\u00e0m anh ta run r\u1ea9y, r\u1ecbn m\u1ed3 h\u00f4i r\u1ed3i \u0111\u1ecf l\u1ef1ng l\u00ean, v\u00e0 \u0111\u00e2m ra v\u1ee5ng v\u1ec1 h\u01a1n c\u1ea3 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7. S\u1ef1 thanh l\u1ecbch, tr\u00e1i l\u1ea1i, l\u00e0 ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n n\u00f3i v\u00e0 c\u1eed \u0111\u1ed9ng m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m b\u1ea5t k\u1ef3 ai c\u0103ng th\u1eb3ng hay t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng. V\u00e0 nh\u1eefng ph\u1ea9m ch\u1ea5t nh\u01b0 th\u1ebf v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng v\u1edbi h\u1ea1nh ph\u00fac. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng ph\u1ea9m ch\u1ea5t m\u00e0 m\u1ed9t ngh\u1ec7 thu\u1eadt s\u1ed1ng tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng n\u00ean xem th\u01b0\u1eddng. 23 th\u00e1ng ba 1911 https:\/\/thuviensach.vn","84.\tL\u00e0m\tv\u1eeba\tl\u00f2ng T\u00f4i \u0111\u00e3 b\u00e0n v\u1ec1 m\u1ed9t \u201cngh\u1ec7 thu\u1eadt s\u1ed1ng\u201d c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n b\u00e1. T\u00f4i s\u1ebd \u0111\u01b0a th\u00eam m\u1ed9t quy t\u1eafc v\u00e0o \u0111\u00f3 quy t\u1eafc: \u201cl\u00e0m v\u1eeba l\u00f2ng\u201d. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t b\u1edfi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 theo nh\u01b0 t\u00f4i bi\u1ebft \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0103n n\u00f3i kh\u00e1 gay g\u1eaft v\u00e0 nay \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i t\u00ednh t\u00ecnh. M\u1ed9t quy t\u1eafc nh\u01b0 th\u1ebf tho\u1ea1t \u0111\u1ea7u s\u1ebd khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta kinh ng\u1ea1c. L\u00e0m v\u1eeba l\u00f2ng, th\u1ebf ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u1ed1i tr\u00e1, n\u1ecbnh b\u1ee3, th\u1edb l\u1ee3 sao? Ta ph\u1ea3i hi\u1ec3u r\u00f5 quy t\u1eafc n\u00e0y; v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u1eeba l\u00f2ng khi c\u00f3 th\u1ec3 m\u00e0 kh\u00f4ng d\u1ed1i tr\u00e1, kh\u00f4ng h\u00e8n h\u1ea1. M\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u1ea5y g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00fac n\u00e0o ch\u00fang ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Khi ta n\u00f3i ra m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt kh\u00f3 ch\u1ecbu n\u00e0o \u0111\u00f3, v\u1edbi gi\u1ecdng ch\u00e1t ch\u00faa v\u00e0 m\u1eb7t \u0111\u1ecf l\u1ef1ng, th\u00ec \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u01a1n b\u1ef1c t\u1ee9c, m\u1ed9t tho\u00e1ng \u0111au \u1ed1m m\u00e0 ta kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00e1ch ch\u1eefa tr\u1ecb; sau \u0111\u00f3 ta c\u00f3 mu\u1ed1n ngh\u0129 khi \u1ea5y m\u00ecnh \u0111\u00e3 t\u1ecf ra can \u0111\u1ea3m th\u00ec c\u0169ng v\u00f4 \u00edch; \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 r\u1ea5t \u0111\u00e1ng ng\u1edd, n\u1ebfu ta kh\u00f4ng ch\u1ecbu nhi\u1ec1u r\u1ee7i ro, v\u00e0, tr\u00ean h\u1ebft, n\u1ebfu ta kh\u00f4ng ch\u1ee7 t\u00e2m l\u00e0m th\u1ebf. T\u1eeb \u0111\u00f3 t\u00f4i r\u00fat ra nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c n\u00e0y: \u201cCh\u1ec9 khi n\u00e0o th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 \u00fd \u1ea5y v\u00e0 ch\u1ec9 khi n\u00e0o \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t k\u1ebb quy\u1ec1n l\u1ef1c h\u01a1n anh th\u00ec h\u00e3y t\u1ecf ra ng\u1ea1o m\u1ea1n.\u201d Nh\u01b0ng n\u00f3i ra s\u1ef1 th\u1eadt m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u01b0\u01a1ng gi\u1ecdng c\u00f3 l\u1ebd s\u1ebd t\u1ed1t h\u01a1n, v\u00e0 h\u01a1n n\u1eefa, ch\u1ec9 ch\u1ecdn l\u1ea5y nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i trong nh\u1eefng c\u00e1i c\u00f3 th\u1ef1c \u1ea5y. M\u00e0 g\u1ea7n nh\u01b0 trong chuy\u1ec7n g\u00ec c\u0169ng c\u00f3 th\u1ee9 \u0111\u1ec3 khen; b\u1edfi ch\u00fang ta kh\u00f4ng bao gi\u1edd bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng c\u01a1 th\u1ef1c ch\u1ea5t, v\u00e0 ch\u1eb3ng m\u1ea5t g\u00ec khi ta gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00fang m\u1ef1c ch\u1ee9 kh\u00f4ng h\u00e8n nh\u00e1t, ng\u01b0\u1eddi kia \u0111ang th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u00ecnh b\u1ea1n ch\u1ee9 kh\u00f4ng h\u1ec1 gi\u1eef k\u1ebd. Nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea1n tr\u1ebb, h\u00e3y \u0111\u1eb7t m\u1ecdi th\u1ee9 m\u1edbi ch\u1ec9 mang t\u00ednh gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh v\u00e0o vi\u1ec5n c\u1ea3nh t\u01b0\u01a1i \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t, v\u00e0 h\u00e3y v\u1ebd cho h\u1ecd th\u1ea5y b\u1ee9c ch\u00e2n dung \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd v\u1ec1 ch\u00ednh h\u1ecd; h\u1ecd s\u1ebd tin m\u00ecnh l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf; r\u1ed3i h\u1ecd s\u1ebd s\u1edbm tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf; ch\u1ee9 \u0111\u1eebng n\u00e9m ra s\u1ef1 ch\u1ec9 tr\u00edch v\u1ed1n ch\u1eb3ng gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c g\u00ec bao gi\u1edd. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, n\u1ebfu \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t thi s\u0129, h\u00e3y nh\u1edb v\u00e0 ng\u00e2m nh\u1eefng v\u1ea7n th\u01a1 \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t; n\u1ebfu \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00ednh tr\u1ecb gia, h\u00e3y ca ng\u01a1i \u00f4ng ta v\u1ec1 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u00e1c m\u00e0 \u00f4ng ta \u0111\u00e3 kh\u00f4ng g\u00e2y ra. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y t\u00f4i nh\u1edb l\u1ea1i m\u1ed9t chuy\u1ec7n x\u1ea3y ra trong tr\u01b0\u1eddng m\u1eabu gi\u00e1o. M\u1ed9t ch\u00fa b\u00e9 hi\u1ebfu \u0111\u1ed9ng ch\u1ec9 chuy\u00ean l\u00e0m m\u1ea5y tr\u00f2 d\u1ea5m d\u1edb v\u00e0 v\u1ea1ch ngu\u1ec7ch ngo\u1ea1c nh\u01b0 g\u00e0 b\u1edbi, cho \u0111\u1ebfn m\u1ed9t h\u00f4m, b\u1ed7ng \u0111\u00e2u n\u00f3 l\u1ea1i vi\u1ebft th\u1eadt ngay ng\u1eafn m\u1ed9t ph\u1ea7n ba trang n\u00e9t s\u1ed5 th\u1eb3ng. C\u00f4 gi\u00e1o \u0111i qua c\u00e1c d\u00e3y b\u00e0n v\u00e0 ch\u1ea5m \u0111i\u1ec3m t\u1ed1t; ch\u1ec9 v\u00ec c\u00f4 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ph\u1ea7n ba trang \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft ra m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00f3 nh\u1ecdc kia, n\u00ean ch\u00fa b\u00e9 th\u1ed1t l\u00ean: \u201cTh\u00f4i r\u1ed3i, \u0111\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 c...!\u201d; v\u00e0 ch\u00fa n\u00f3i th\u1eb3ng th\u1eebng nh\u01b0 th\u1ebf, b\u1edfi \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc c\u1ee7a khu Saint-Germain[98]. Nghe th\u1ebf c\u00f4 gi\u00e1o quay l\u1ea1i v\u00e0 cho ch\u00fa b\u00e9 \u0111i\u1ec3m t\u1ed1t m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00ecnh lu\u1eadn th\u00eam c\u00e2u n\u00e0o; v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng n\u00e9t s\u1ed5 th\u1eb3ng ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1eddi hay \u00fd \u0111\u1eb9p. Nh\u01b0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u00f3. C\u00f3 bi\u1ebft bao tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u00e1c trong \u0111\u00f3 ta lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3, kh\u00f4ng ch\u1ea7n ch\u1eeb, m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi r\u1ed3i t\u1ecf ra l\u1ecbch s\u1ef1 v\u00e0 d\u1ec5 th\u01b0\u01a1ng. N\u1ebfu b\u1ea1n c\u00f3 h\u01a1i b\u1ecb x\u00f4 \u0111\u1ea9y trong \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng chen ch\u00fac, h\u00e3y \u00e1p d\u1ee5ng quy t\u1eafc m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi v\u1ec1 chuy\u1ec7n \u1ea5y; n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi ch\u1ea5m d\u1ee9t x\u00f4 \u0111\u1ea9y, b\u1edfi ai c\u0169ng \u0111\u1ecf m\u1eb7t v\u00ec c\u1ee5c t\u1ee9c b\u00e9 t\u00ed \u0111ang d\u00e2ng l\u00ean. C\u00f2n b\u1ea1n, c\u00f3 l\u1ebd b\u1ea1n tho\u00e1t kh\u1ecfi m\u1ed9t c\u1ee5c t\u1ee9c to \u0111\u00f9ng, t\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1eadn \u1ed1m nh\u1eb9. T\u00f4i quan ni\u1ec7m v\u1ec1 ph\u00e9p l\u1ecbch s\u1ef1 nh\u01b0 th\u1ebf; \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i th\u1ec3 d\u1ee5c ch\u1ed1ng l\u1ea1i x\u00fac c\u1ea3m m\u00e0 th\u00f4i. L\u1ecbch s\u1ef1 l\u00e0 n\u00f3i ra ho\u1eb7c \u00e1m ch\u1ec9, b\u1eb1ng to\u00e0n b\u1ed9 c\u1eed ch\u1ec9 v\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a m\u00ecnh, r\u1eb1ng: \u201cTa \u0111\u1eebng n\u1ed5i c\u00e1u; \u0111\u1eebng l\u00e0m h\u1ecfng kho\u1ea3nh kh\u1eafc n\u00e0y c\u1ee7a \u0111\u1eddi ta.\u201d V\u1eady \u0111\u00f3 c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 l\u00f2ng t\u1ed1t ki\u1ec3u c\u00e1ch s\u00e1ch v\u1edf kh\u00f4ng? Kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u00e2u. T\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u1ea9y vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111i xa \u0111\u1ebfn th\u1ebf; c\u0169ng c\u00f3 l\u00fac l\u00f2ng t\u1ed1t l\u00e0 thi\u1ebfu t\u1ebf nh\u1ecb v\u00e0 h\u1ea1 th\u1ea5p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Ph\u00e9p l\u1ecbch s\u1ef1 \u0111\u00edch th\u1ef1c, \u0111\u00fang h\u01a1n, n\u1eb1m trong ni\u1ec1m vui truy\u1ec1n t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y sang ng\u01b0\u1eddi kia v\u00e0 xoa d\u1ecbu xung \u0111\u1ed9t. V\u00e0 ph\u00e9p l\u1ecbch s\u1ef1 \u1ea5y ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ai d\u1ea1y d\u1ed7. Trong c\u00e1i th\u1ee9 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i l\u1ecbch s\u1ef1, t\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ea5y nhi\u1ec1u c\u00e1i l\u01b0ng khom xu\u1ed1ng, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u1ecbch s\u1ef1 bao gi\u1edd. 8 th\u00e1ng Ba 1911 https:\/\/thuviensach.vn","85.\tPlaton\tth\u1ea7y\tthu\u1ed1c Th\u1ec3 d\u1ee5c v\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c l\u00e0 hai b\u00e0i thu\u1ed1c ch\u00ednh c\u1ee7a th\u1ea7y thu\u1ed1c Platon. Th\u1ec3 d\u1ee5c ngh\u0129a l\u00e0 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 b\u1eafp nh\u1eb1m th\u01b0 gi\u00e3n v\u00e0 xoa b\u00f3p t\u1eeb b\u00ean trong t\u00f9y theo th\u1ec3 tr\u1ea1ng c\u1ee7a ch\u00fang. C\u00e1c c\u01a1 b\u1eafp b\u1ecb \u0111au gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng mi\u1ebfng x\u01a1 m\u01b0\u1edbp k\u00e9t b\u1ee5i, ng\u01b0\u1eddi ta l\u00e0m s\u1ea1ch ch\u00fang nh\u01b0 gi\u1eb7t nh\u1eefng mi\u1ebfng x\u01a1 m\u01b0\u1edbp \u1ea5y, nh\u00fang cho \u01b0\u1edbt \u0111\u1eabm r\u1ed3i b\u00f3p m\u1ea1nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n. C\u00e1c nh\u00e0 sinh l\u00fd h\u1ecdc \u0111\u00e3 n\u00f3i kh\u00e1 nhi\u1ec1u r\u1eb1ng tim l\u00e0 m\u1ed9t kh\u1ed1i c\u01a1 r\u1ed7ng, nh\u01b0ng v\u00ec c\u00e1c c\u01a1 b\u1eafp bao quanh m\u1ed9t m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi m\u1ea1ch m\u00e1u d\u00e0y \u0111\u1eb7c, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t n\u00e9n l\u1ea1i r\u1ed3i ph\u1ed3ng l\u00ean b\u1eb1ng c\u00e1ch co th\u1eaft ho\u1eb7t th\u1ea3 l\u1ecfng, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ed7i c\u01a1 b\u1eafp l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ea3 tim x\u1ed1p m\u00e0 nh\u1eefng c\u1eed \u0111\u1ed9ng, v\u1ed1n l\u00e0 ngu\u1ed3n s\u1ed1ng qu\u00fd b\u00e1u, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng \u00fd ch\u00ed. V\u00ec th\u1ebf ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m ch\u1ee7 c\u01a1 b\u1eafp b\u1eb1ng vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh th\u1ec3 d\u1ee5c, hay c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u00fat nh\u00e1t, c\u1ea3m th\u1ea5y trong c\u01a1 th\u1ec3 m\u00ecnh nh\u1eefng \u0111\u1ee3t huy\u1ebft h\u1ed7n lo\u1ea1n d\u1ed3n v\u1ec1 c\u00e1c m\u00f4 m\u1ec1m, khi th\u00ec l\u00e0m m\u1eb7t h\u1ecd \u0111\u1ecf l\u1ef1ng l\u00ean v\u00f4 c\u1edb, khi th\u00ec l\u00e0m cho m\u00e1u b\u1ecb b\u01a1m d\u1ed3n d\u1eadp l\u00ean n\u00e3o, t\u1ea1o ra nh\u1eefng c\u01a1n hoang t\u01b0\u1edfng tho\u00e1ng qua, l\u00fac l\u1ea1i l\u00e0m b\u1ee5ng d\u1ea1 \u00f3c \u00e1ch trong c\u01a1n kh\u00f3 \u1edf quen thu\u1ed9c. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng chi\u00eau ch\u1ee9ng \u1ea5y, v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u01a1 b\u1eafp \u0111\u00fang quy t\u1eafc ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 li\u1ec7u ph\u00e1p hi\u1ec7u nghi\u1ec7m nh\u1ea5t. \u1ede \u0111\u00e2y ta th\u1ea5y \u00e2m nh\u1ea1c xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean b\u01b0\u1edbc nh\u1ea3y c\u1ee7a v\u0169 s\u01b0, nh\u1ecbp nh\u00e0ng quay theo ti\u1ebfng v\u0129 c\u1ea7m k\u00e8n k\u1eb9t, l\u00e0m cho m\u00e1u trong n\u1ed9i t\u1ea1ng l\u01b0u th\u00f4ng t\u1ed1t h\u01a1n. Nh\u01b0 ai c\u0169ng bi\u1ebft, khi\u00eau v\u0169 ch\u1eefa l\u00e0nh b\u1ec7nh nh\u00fat nh\u00e1t, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u00f2n xoa d\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e1i tim theo m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c kh\u00e1c n\u1eefa, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00e0m gi\u00e3n c\u01a1 b\u1eafp m\u1ed9t c\u00e1ch \u00f4n h\u00f2a, kh\u00f4ng gi\u1eadt c\u1ee5c. G\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111au \u0111\u1ea7u c\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i l\u00e0 \u0111\u1ed9ng t\u00e1c nhai khi \u0103n l\u00e0m gi\u1ea3m c\u01a1n \u0111au t\u1ee9c thi. T\u00f4i b\u1ea3o anh ta: \u201cV\u1eady th\u00ec ph\u1ea3i nhai k\u1eb9o g\u00f4m nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 th\u00f4i.\u201d Nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft anh ta c\u00f3 th\u1eed l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf hay kh\u00f4ng. S\u1ef1 \u0111au \u0111\u1edbn ngay l\u1eadp t\u1ee9c l\u00f4i ch\u00fang ta v\u00e0o nh\u1eefng \u00fd ni\u1ec7m si\u00eau h\u00ecnh; \u1edf gi\u1eefa c\u01a1n \u0111au ch\u00fang ta t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ra c\u00e1i \u00e1c, th\u1ee9 sinh v\u1eadt th\u1ea7n b\u00ed \u0111\u00e3 chui d\u01b0\u1edbi l\u00e0n da ta, v\u00e0 ta ch\u1ec9 mu\u1ed1n l\u00e0m ph\u00e9p \u0111\u1ec3 t\u1ed1ng c\u1ed5 n\u00f3 \u0111i. C\u00e1i \u00fd t\u01b0\u1edfng ch\u1ec9 c\u1ea7n v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u01a1 b\u1eafp \u0111\u00fang quy t\u1eafc l\u00e0 ta c\u00f3 th\u1ec3 xua tan \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01a1n \u0111au, \u0111u\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i con qu\u00e1i v\u1eadt \u0111ang g\u1eb7m m\u00f2n ta, c\u00f3 v\u1ebb kh\u00f3 tin. Th\u1eadt ra th\u00ec l\u00e0m qu\u00e1i g\u00ec c\u00f3 m\u1ed9t con qu\u00e1i v\u1eadt nh\u01b0 th\u1ebf, n\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh \u1ea3nh \u1ea9n d\u1ee5 v\u1ee5ng v\u1ec1 m\u00e0 th\u00f4i. H\u00e3y th\u1eed \u0111\u1ee9ng l\u00e2u tr\u00ean m\u1ed9t ch\u00e2n m\u00e0 xem, b\u1ea1n s\u1ebd th\u1ea5y r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u00e0m g\u00ec nhi\u1ec1u \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t c\u01a1n \u0111au \u0111i\u1ebfng ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u00e0m g\u00ec nhi\u1ec1u \u0111\u1ec3 h\u1ebft \u0111au. G\u1ea7n nh\u01b0 trong m\u1ecdi tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, c\u00e1i c\u1ea7n l\u00e0m l\u00e0 ngh\u0129 ra l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec7u nh\u1ea3y. Ai c\u0169ng bi\u1ebft th\u1ea3 l\u1ecfng c\u01a1 b\u1eafp hay ng\u00e1p tho\u1ea3i m\u00e1i t\u1ea1o cho ta m\u1ed9t c\u1ea3m gi\u00e1c s\u1ea3ng kho\u00e1i \u0111\u1ebfn th\u1ebf n\u00e0o, song ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea1i kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh th\u1ec3 d\u1ee5c \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng gi\u1ea3i ph\u00f3ng cho c\u01a1 th\u1ec3. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1ea5t ng\u1ee7 n\u00ean b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc c\u01a1n th\u00e8m ng\u1ee7 v\u00e0 s\u1ef1 khoan kho\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 l\u1ecfng ng\u01b0\u1eddi. Th\u1ebf nh\u01b0ng h\u1ecd l\u1ea1i b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc s\u1ef1 n\u00f4n n\u00f3ng, c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 b\u1ef1c t\u1ee9c. \u0110\u00f3 l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a s\u1ef1 ki\u00eau ng\u1ea1o, c\u00e1i s\u1ebd lu\u00f4n b\u1ecb tr\u1eebng tr\u1ecb. Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady, m\u01b0\u1ee3n m\u0169 c\u1ee7a Hippocrate[99], t\u00f4i s\u1ebd m\u00f4 t\u1ea3 s\u1ef1 khi\u00eam t\u1ed1n \u0111\u00edch th\u1ef1c nh\u01b0 l\u00e0 em g\u00e1i c\u1ee7a v\u1ec7 sinh, con g\u00e1i c\u1ee7a th\u1ec3 d\u1ee5c v\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c. 4 th\u00e1ng hai 1922 https:\/\/thuviensach.vn","86.\tNgh\u1ec7\tthu\u1eadt\tgi\u1eef\tg\u00ecn\ts\u1ee9c\tkh\u1ecfe N\u00f3i chung s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng trong t\u00e2m h\u1ed3n kh\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i, nh\u01b0ng ch\u1eafc ch\u1eafn n\u00f3 c\u00f3 l\u1ee3i cho s\u1ee9c kh\u1ecfe. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u1ea1nh ph\u00fac s\u1ebd bu\u00f4ng m\u00ecnh v\u00e0o qu\u00ean l\u00e3ng, r\u1ed3i vinh quang s\u1ebd t\u00ecm \u0111\u1ebfn \u00f4ng ta b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m sau ng\u00e0y \u00f4ng ta qua \u0111\u1eddi. Nh\u01b0ng \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i b\u1ec7nh t\u1eadt, c\u00e1i v\u1ed1n thi\u1ebft th\u00e2n h\u01a1n s\u1ef1 ham mu\u1ed1n v\u00e0 c\u0169ng \u0111\u00e1ng s\u1ee3 h\u01a1n nhi\u1ec1u, h\u1ea1nh ph\u00fac l\u00e0 v\u0169 kh\u00ed s\u1eafc b\u00e9n nh\u1ea5t. \u0110\u1ec3 ph\u1ea3n b\u00e1c l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, con ng\u01b0\u1eddi \u1ee7 \u00ea s\u1ebd \u0111\u00e1p r\u1eb1ng h\u1ea1nh ph\u00fac l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n, anh ta \u0111\u00e3 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n h\u00f3a qu\u00e1 m\u1ee9c. S\u1ee9c m\u1ea1nh l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta th\u00edch th\u1ec3 d\u1ee5c, nh\u01b0ng t\u1ef1 gi\u00e1c th\u1ef1c h\u00e0nh th\u1ec3 d\u1ee5c mang \u0111\u1ebfn cho ta s\u1ee9c m\u1ea1nh. T\u00f3m l\u1ea1i, ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i th\u00e1i \u0111\u1ed9 ru\u1ed9t gan, n\u1ebfu t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p di\u1ec5n \u0111\u1ea1t nh\u01b0 th\u1ebf, n\u00f3 th\u00fac \u0111\u1ea9y tranh \u0111\u1ea5u v\u00e0 d\u1ecb h\u00f3a, v\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i th\u00e1i \u0111\u1ed9 l\u00e0m ngh\u1eb9t th\u1edf v\u00e0 \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi l\u1ef1a ch\u1ecdn n\u00f3. C\u00f3 l\u1ebd ta kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u01b0 gi\u00e3n v\u00e0 xoa b\u00f3p n\u1ed9i t\u1ea1ng c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh nh\u01b0 ta du\u1ed7i c\u00e1c ng\u00f3n tay, nh\u01b0ng b\u1edfi v\u00ec ni\u1ec1m vui l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u hi\u1ec3n nhi\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 ru\u1ed9t gan t\u1ed1t, n\u00ean ta c\u00f3 th\u1ec3 c\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng m\u1ecdi \u00fd ngh\u0129 h\u01b0\u1edbng t\u1edbi ni\u1ec1m vui \u0111\u1ec1u l\u00e0m t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1ee9c kh\u1ecfe. V\u1eady ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ed3 h\u1edfi khi l\u00e2m b\u1ec7nh \u01b0? B\u1ea1n b\u1ea3o th\u1eadt l\u00e0 phi l\u00fd v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c. G\u01b0\u1ee3m \u0111\u00e3. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 n\u00f3i kh\u00e1 nhi\u1ec1u r\u1eb1ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng t\u00ednh \u0111\u1ebfn m\u1ea5y m\u0169i t\u00ean, h\u00f2n \u0111\u1ea1n, th\u00ec cu\u1ed9c \u0111\u1eddi binh nghi\u1ec7p l\u00e0 t\u1ed1t cho s\u1ee9c kh\u1ecfe. T\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 d\u1ecbp t\u1ef1 m\u00ecnh nh\u1eadn ra \u0111i\u1ec1u \u1ea5y, khi tr\u1ea3i qua ba n\u0103m \u0111\u1eddi s\u1ed1ng chui l\u1ee7i c\u1ee7a lo\u00e0i th\u1ecf hoang, \u0111i d\u1ea1o l\u00f2ng v\u00f2ng trong s\u01b0\u01a1ng v\u00e0 h\u1ec5 nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng \u0111\u1ed9ng l\u00e0 quay v\u1ec1 hang. Ba n\u0103m kh\u00f4ng c\u1ea3m th\u1ea5y g\u00ec ngo\u00e0i s\u1ef1 m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00e0 th\u00e8m ng\u1ee7, th\u1ebf m\u00e0 c\u00f2n mang trong ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1i d\u1ea1 d\u00e0y th\u1ea5t th\u01b0\u1eddng v\u00e0 m\u1ed9t c\u0103n b\u1ec7nh ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1eeb h\u1ed3i hai m\u01b0\u01a1i, nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ai ch\u1ec9 bi\u1ebft suy ngh\u0129 ch\u1ee9 kh\u00f4ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd v\u1ed9i n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1ef1 sung m\u00e3n c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 do kh\u00f4ng kh\u00ed th\u00f4n qu\u00ea v\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng n\u0103ng \u0111\u1ed9ng, nh\u01b0ng t\u00f4i l\u1ea1i nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00e1c. M\u1ed9t h\u1ea1 s\u0129 l\u1ee5c qu\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng b\u1ea3o t\u00f4i: \u201cB\u1ecdn m\u00ecnh c\u00f2n s\u1ee3 g\u00ec n\u1eefa, b\u1ecdn m\u00ecnh ch\u1ec9 c\u00f2n nh\u1eefng con l\u00ean \u0111\u1ed3ng m\u00e0 th\u00f4i\u201d, m\u1ed9t h\u00f4m \u0111\u1ebfn h\u1ea7m tr\u00fa \u1ea9n c\u1ee7a t\u00f4i v\u1edbi v\u1ebb m\u1eb7t ng\u1eddi ng\u1eddi h\u1ea1nh ph\u00fac. \u201cL\u1ea7n n\u00e0y\u201d, anh th\u00f4ng b\u00e1o, \u201ct\u1edb \u1ed1m r\u1ed3i. T\u1edb b\u1ecb s\u1ed1t; y s\u0129 b\u1ea3o t\u1edb th\u1ebf; ng\u00e0y mai t\u1edb s\u1ebd kh\u00e1m l\u1ea1i. C\u00f3 khi l\u00e0 th\u01b0\u01a1ng h\u00e0n \u0111\u1ea5y; t\u1edb \u0111\u1ee9ng c\u00f2n kh\u00f4ng v\u1eefng n\u00e0y; c\u1ea3nh v\u1eadt c\u1ee9 quay cu\u1ed3ng h\u1ebft l\u00ean. Th\u1ebf l\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o vi\u1ec7n. Sau hai n\u0103m r\u01b0\u1ee1i l\u1ed9i b\u00f9n, t\u1edb x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i may m\u1eafn n\u00e0y.\u201d Nh\u01b0ng t\u00f4i th\u00ec th\u1ea5y r\u00f5 l\u00e0 ch\u00ednh ni\u1ec1m vui m\u1edbi ch\u1eefa l\u00e0nh cho anh ta. H\u00f4m sau, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 c\u01a1n s\u1ed1t n\u1eefa, m\u00e0 l\u00e0 v\u01b0\u1ee3t qua v\u00f9ng Flirey hoang t\u00e0n[100] \u0111\u1ec3 h\u00e0nh qu\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t c\u1ee9 \u0111i\u1ec3m c\u00f2n t\u1ed3i t\u1ec7 h\u01a1n. B\u1ecb \u1ed1m th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i, k\u1ef7 lu\u1eadt hay danh d\u1ef1 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng k\u1ebft t\u1ed9i n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh n\u00e0o, gi\u1eefa nh\u1eefng hy v\u1ecdng ph\u1ea5p ph\u1ecfng, ch\u01b0a t\u1eebng r\u00ecnh r\u1eadp trong c\u01a1 th\u1ec3 m\u00ecnh tri\u1ec7u ch\u1ee9ng c\u1ee7a m\u1ed9t c\u0103n b\u1ec7nh n\u00e0o \u0111\u00f3, k\u1ec3 c\u1ea3 l\u00e0 b\u1ec7nh ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111i n\u1eefa? Trong nh\u1eefng th\u00e1ng ng\u00e0y kinh kh\u1ee7ng \u1ea5y, cu\u1ed1i c\u00f9ng ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u ngh\u0129 r\u1eb1ng ch\u1ebft v\u00ec b\u1ec7nh t\u1eadt th\u1eadt d\u1ec5 ch\u1ecbu bi\u1ebft bao. Nh\u1eefng \u00fd ngh\u0129 nh\u01b0 th\u1ebf ch\u1ed1ng l\u1ea1i b\u1ec7nh t\u1eadt v\u00f4 c\u00f9ng m\u1ea1nh m\u1ebd. Ni\u1ec1m vui t\u1ea1o \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c cho c\u01a1 th\u1ec3 t\u1eeb b\u00ean trong, v\u00e0 n\u00f3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u1ea5y c\u00f2n gi\u1ecfi h\u01a1n c\u1ea3 v\u1ecb b\u00e1c s\u0129 gi\u1ecfi nh\u1ea5t. Ta kh\u00f4ng c\u00f2n s\u1ee3 \u0111\u1ed5 b\u1ec7nh n\u1eefa, n\u1ed7i s\u1ee3 \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0m cho m\u1ecdi th\u1ee9 tr\u1edf n\u00ean tr\u1ea7m tr\u1ecdng h\u01a1n. N\u1ebfu \u0111\u00fang nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn b\u1ea3o, nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi c\u00f4 \u0111\u01a1n ch\u1edd c\u00e1i ch\u1ebft nh\u01b0 m\u1ed9t \u00e2n s\u1ee7ng c\u1ee7a Ch\u00faa, th\u00ec t\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng ng\u1ea1c nhi\u00ean n\u1ebfu h\u1ecd s\u1ed1ng \u0111\u1ebfn tr\u0103m tu\u1ed5i. S\u1ef1 b\u1ec1n b\u1ec9 m\u00e0 ch\u00fang ta ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 \u1edf c\u00e1c c\u1ee5 gi\u00e0, khi h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f2n quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn c\u00e1i g\u00ec n\u1eefa, c\u00f3 l\u1ebd xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb vi\u1ec7c h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f2n c\u1ea3m th\u1ea5y s\u1ee3 ch\u1ebft n\u1eefa. Hi\u1ec3u ra \u0111i\u1ec1u n\u00e0y lu\u00f4n c\u00f3 \u00edch, nh\u01b0 khi hi\u1ec3u ra r\u1eb1ng ch\u00ednh c\u00e1i c\u01a1 th\u1ec3 c\u1ee9ng \u0111\u1edd v\u00ec s\u1ee3 h\u00e3i \u1ea5y m\u1edbi l\u00e0m k\u1ef5 s\u0129 ng\u00e3 ng\u1ef1a. S\u1ef1 v\u00f4 t\u00e2m \u1edf \u0111\u00e2y l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t m\u01b0u k\u1ebf c\u00f3 t\u1ea7m v\u00f3c v\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh. 28 th\u00e1ng ch\u00edn 1921 https:\/\/thuviensach.vn","87.\tChi\u1ebfn\tth\u1eafng N\u1ebfu \u0111i t\u00ecm h\u1ea1nh ph\u00fac, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh b\u1ea1n s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y n\u00f3, v\u00e0 c\u00e1i \u0111\u00f3 ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 b\u00ed hi\u1ec3m c\u1ea3. H\u1ea1nh ph\u00fac kh\u00f4ng gi\u1ed1ng th\u1ee9 \u0111\u1ed3 tr\u01b0ng trong t\u1ee7 k\u00ednh m\u00e0 b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ef1a, tr\u1ea3 ti\u1ec1n r\u1ed3i mang \u0111i, th\u1ee9 \u0111\u1ed3 \u1ea5y, n\u1ebfu b\u1ea1n xem k\u1ef9, khi mang v\u1ec1 \u0111\u1ebfn nh\u00e0 n\u00f3 v\u1eabn gi\u1eef s\u1eafc xanh hay s\u1eafc \u0111\u1ecf y nh\u01b0 l\u00fac c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0y \u1edf c\u1eeda h\u00e0ng. C\u00f2n h\u1ea1nh ph\u00fac ch\u1ec9 l\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac khi b\u1ea1n n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3, n\u1ebfu b\u1ea1n \u0111i t\u00ecm n\u00f3 \u1edf \u0111\u00e2u \u0111\u00e2u, \u1edf ngo\u00e0i b\u1ea3n th\u00e2n b\u1ea1n, th\u00ec b\u1ea1n s\u1ebd ch\u1eb3ng t\u00ecm th\u1ea5y th\u1ee9 g\u00ec mang d\u00e1ng d\u1ea5p c\u1ee7a h\u1ea1nh ph\u00fac. T\u00f3m l\u1ea1i l\u00e0, kh\u00f4ng th\u1ec3 suy lu\u1eadn hay ti\u00ean li\u1ec7u v\u1ec1 h\u1ea1nh ph\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1ch c\u00f3 n\u00f3 ngay b\u00e2y gi\u1edd. Khi n\u00f3 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f2n \u1edf th\u00ec t\u01b0\u01a1ng lai, h\u00e3y ngh\u0129 k\u1ef9 m\u00e0 xem, b\u1ea1n \u0111\u00e3 c\u00f3 n\u00f3 r\u1ed3i \u0111\u1ea5y. V\u00ec hy v\u1ecdng l\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac m\u00e0. T\u00f4i hi\u1ec3u t\u1ea1i sao c\u00e1c nh\u00e0 th\u01a1 di\u1ec5n gi\u1ea3i m\u1ecdi vi\u1ec7c d\u1edf \u0111\u1ebfn nh\u01b0 v\u1eady, x\u1ebfp \u00e2m \u0111\u1eb7t v\u1ea7n th\u00f4i \u0111\u00e3 m\u1ec7t l\u1eafm r\u1ed3i, v\u00ec v\u1eady h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng r\u01a1i v\u00e0o khu\u00f4n s\u00e1o n\u1eefa. H\u1ecd b\u1ea3o r\u1eb1ng khi h\u1ea1nh ph\u00fac c\u00f2n \u1edf xa, trong th\u00ec t\u01b0\u01a1ng lai, th\u00ec n\u00f3 c\u00f2n l\u1ea5p l\u00e1nh, ch\u1ee9 khi ta \u0111\u00e3 n\u1eafm l\u1ea5y n\u00f3 r\u1ed3i th\u00ec ch\u1eb3ng c\u00f2n g\u00ec l\u00e0 hay ho n\u1eefa, gi\u1ed1ng nh\u01b0 khi ta mu\u1ed1n v\u1edbi tay t\u1edbi c\u1ea7u v\u1ed3ng hay gi\u1eef n\u01b0\u1edbc ngu\u1ed3n trong l\u00f2ng b\u00e0n tay. Th\u1eadt l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi th\u00f4 thi\u1ec3n. Theo \u0111u\u1ed5i h\u1ea1nh ph\u00fac l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3, tr\u1eeb phi l\u00e0 \u0111\u1ec3 n\u00f3i cho hay, v\u00e0 c\u00e1i l\u00e0m r\u1ea7u l\u00f2ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i t\u00ecm h\u1ea1nh ph\u00fac quanh m\u00ecnh nh\u1ea5t l\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng t\u00e0i n\u00e0o th\u1ef1c s\u1ef1 mong mu\u1ed1n n\u00f3. B\u00e0i bridge kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a g\u00ec v\u1edbi t\u00f4i, v\u00ec t\u00f4i kh\u00f4ng ch\u01a1i. \u0110\u1ea5m b\u1ed1c v\u00e0 \u0111\u1ea5u ki\u1ebfm, c\u0169ng v\u1eady. \u00c2m nh\u1ea1c ch\u1ec9 l\u00e0m vui tai nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qua m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1ee1ng kh\u00f3 kh\u0103n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ecdc s\u00e1ch c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf. Ph\u1ea3i c\u00f3 \u00fd ch\u00ed l\u1eafm m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a Balzac, n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1ebd ch\u00e1n ngay. \u0110\u1ed9ng t\u00e1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c tr\u00f4ng th\u1eadt vui m\u1eaft, anh ta gi\u1edf v\u00e0i trang, li\u1ebfc qua v\u00e0i d\u00f2ng r\u1ed3i qu\u1eb3ng s\u00e1ch \u0111i. Ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac trong vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc s\u00e1ch kh\u00f3 ti\u00ean li\u1ec7u \u0111\u1ebfn m\u1ee9c b\u1ea3n th\u00e2n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc th\u00e0nh th\u1ee5c c\u0169ng c\u00f2n ph\u1ea3i t\u1ef1 ng\u1ea1c nhi\u00ean. Nh\u00ecn b\u1ec1 ngo\u00e0i th\u00ec khoa h\u1ecdc c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u00fd th\u00fa, ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t ch\u00e2n v\u00e0o trong \u0111\u00f3 \u0111\u00e3. Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i t\u1ef1 \u00e9p m\u00ecnh r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 lu\u00f4n ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n tr\u1eafc tr\u1edf. C\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n t\u1ea5t v\u00e0 chi\u1ebfn th\u1eafng ti\u1ebfp n\u1ed1i chi\u1ebfn th\u1eafng, \u0111\u00f3 c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 c\u00f4ng th\u1ee9c l\u00e0m n\u00ean h\u1ea1nh ph\u00fac. N\u1ebfu c\u00f9ng nhau h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, nh\u01b0 trong tr\u00f2 ch\u01a1i b\u00e0i, trong \u00e2m nh\u1ea1c, hay trong chi\u1ebfn tranh, th\u00ec h\u1ea1nh ph\u00fac s\u1ebd c\u00f2n m\u00e3nh li\u1ec7t h\u01a1n n\u1eefa. Nh\u01b0ng nh\u1eefng ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac c\u00f4 \u0111\u1ed9c c\u0169ng mang nh\u1eefng d\u1ea5u \u1ea5n \u1ea5y: h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, c\u00f4ng vi\u1ec7c, chi\u1ebfn th\u1eafng. H\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi h\u00e0 ti\u1ec7n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u01b0u t\u1ea7m, x\u00e9t cho c\u00f9ng c\u0169ng gi\u1ed1ng h\u1ec7t nhau. V\u1eady th\u00ec do \u0111\u00e2u m\u00e0 t\u00ednh h\u00e0 ti\u1ec7n th\u00ec b\u1ecb coi l\u00e0 t\u1eadt x\u1ea5u, nh\u1ea5t l\u00e0 khi ng\u01b0\u1eddi h\u00e0 ti\u1ec7n sinh l\u00f2ng quy\u1ebfn luy\u1ebfn v\u1edbi nh\u1eefng mi\u1ebfng v\u00e0ng c\u0169, trong khi ch\u00fang ta l\u1ea1i h\u00e2m m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0y tr\u00ed trong t\u1ee7 k\u00ednh n\u00e0o l\u00e0 \u0111\u1ed3 s\u1ee9, \u0111\u1ed3 ng\u00e0, nh\u1eefng b\u1ee9c h\u1ecda hay nh\u1eefng pho s\u00e1ch hi\u1ebfm? Ta gi\u1ec5u c\u1ee3t ng\u01b0\u1eddi h\u00e0 ti\u1ec7n v\u00ec anh ta kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i v\u00e0ng l\u1ea5y nh\u1eefng th\u00fa vui kh\u00e1c, trong khi nhi\u1ec1u nh\u00e0 s\u01b0u t\u1ea7m s\u00e1ch kh\u00f4ng bao gi\u1edd m\u1edf s\u00e1ch c\u1ee7a m\u00ecnh ra \u0111\u1ecdc ch\u1ec9 v\u00ec s\u1ee3 l\u00e0m b\u1ea9n ch\u00fang. Th\u1ef1c ra, nh\u1eefng ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac \u1ea5y, gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac kh\u00e1c th\u00f4i, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea3m th\u1ee5 t\u1eeb xa \u0111\u01b0\u1ee3c, ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u01b0u t\u1ea7m th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eafm \u0111u\u1ed1i v\u1edbi con tem th\u01b0, c\u00f2n t\u00f4i th\u00ec ch\u1ecbu, kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u n\u1ed5i chuy\u1ec7n n\u00e0y. C\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u00f5 s\u0129 quy\u1ec1n Anh m\u1edbi th\u00edch \u0111\u1ea5m b\u1ed1c, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ee3 s\u0103n l\u00e0 m\u00ea s\u0103n b\u1eafn, c\u00f2n nh\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb th\u00ec say s\u01b0a v\u1edbi ch\u00ednh tr\u01b0\u1eddng. Ng\u01b0\u1eddi ta h\u1ea1nh ph\u00fac trong h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 do; ng\u01b0\u1eddi ta h\u1ea1nh ph\u00fac trong nh\u1eefng quy t\u1eafc do ch\u00ednh m\u00ecnh \u0111\u1eb7t ra; v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ef7 lu\u1eadt do ch\u00ednh m\u00ecnh ch\u1ea5p thu\u1eadn, trong tr\u1eadn b\u00f3ng c\u0169ng nh\u01b0 trong nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc. Nh\u00ecn t\u1eeb xa th\u00ec nh\u1eefng r\u00e0ng bu\u1ed9c \u1ea5y ch\u1eb3ng th\u00fa v\u1ecb g\u00ec, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n l\u00e0m ta b\u1ef1c m\u00ecnh. H\u1ea1nh ph\u00fac l\u00e0 ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111i t\u00ecm n\u00f3. 18 th\u00e1ng ba 1911 https:\/\/thuviensach.vn","88.\tThi\ts\u0129 T\u00ecnh b\u1ea1n gi\u1eefa Goethe v\u00e0 Schiller[101], nh\u01b0 ta th\u1ea5y trong nh\u1eefng b\u1ee9c th\u01b0 h\u1ecd vi\u1ebft cho nhau, th\u1eadt \u0111\u1eb9p. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y trao cho ng\u01b0\u1eddi kia s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 duy nh\u1ea5t m\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1 th\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 mong \u0111\u1ee3i t\u1eeb m\u1ed9t c\u00e1 th\u1ec3 kh\u00e1c: ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u1ee7ng h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi kia v\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u00f2i h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi kia gi\u1eef \u0111\u00fang b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a m\u00ecnh. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 ta ch\u1ea5p nh\u1eadn h\u1ecd th\u1ebf \u1ea5y th\u00ec ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec gh\u00ea g\u1edbm, v\u00e0 l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng ph\u1ea3i l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 th\u1ebf; nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 ta mu\u1ed1n h\u1ecd lu\u00f4n gi\u1eef \u0111\u00fang nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00edch th\u1ef1c. V\u1eady l\u00e0 hai con ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, ai c\u0169ng \u0111\u1ea9y ra b\u00ean ngo\u00e0i b\u1ea3n ch\u1ea5t \u01b0a d\u00f2 t\u00ecm c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u1ec1u nh\u00ecn ra \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, r\u1eb1ng s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t m\u1edbi \u0111\u1eb9p l\u00e0m sao, v\u00e0 r\u1eb1ng tr\u1eadt t\u1ef1 c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb kh\u00f4ng \u0111i t\u1eeb b\u00f4ng h\u1ed3ng \u0111\u1ebfn con ng\u1ef1a, m\u00e0 t\u1eeb b\u00f4ng h\u1ed3ng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t b\u00f4ng h\u1ed3ng \u0111\u1eb9p h\u01a1n, v\u00e0 t\u1eeb con ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn m\u1ed9t con ng\u1ef1a \u0111\u1eb9p h\u01a1n. Ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn b\u1ea3o kh\u00f4ng n\u00ean tranh c\u00e3i v\u1ec1 s\u1edf th\u00edch, nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00ec y\u00eau hoa h\u1ed3ng c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi kia th\u00ec say m\u00ea ng\u1ef1a; nh\u01b0ng th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 m\u1ed9t b\u00f4ng h\u1ed3ng \u0111\u1eb9p, th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 m\u1ed9t con ng\u1ef1a \u0111\u1eb9p thi c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0n c\u00e3i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1edfi v\u00ec ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi nhau. Tuy v\u1eady, c\u00e1c v\u00ed d\u1ee5 n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng, m\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111i \u0111\u00fang h\u01b0\u1edbng, b\u1edfi c\u00e1c sinh v\u1eadt kia v\u1eabn c\u00f2n l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o gi\u1ed1ng lo\u00e0i, ho\u1eb7c l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o ch\u00fang ta v\u00e0 nh\u01b0 c\u1ea7u c\u1ee7a ch\u00fang ta. Ch\u1eb3ng ai l\u1ea1i \u0111i b\u1ea3o v\u1ec7 \u00e2m nh\u1ea1c ch\u1ed1ng l\u1ea1i h\u1ed9i h\u1ecda, nh\u01b0ng tranh c\u00e3i v\u1ec1 tranh g\u1ed1c v\u00e0 tranh ch\u00e9p th\u00ec l\u1ea1i l\u00e0 vi\u1ec7c c\u00f3 \u00edch, ng\u01b0\u1eddi ta nh\u1eadn ra \u1edf b\u1ee9c tranh n\u00e0y m\u1ed9t trong nh\u1eefng bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u1ea5t t\u1ef1 do, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec3n khai t\u1eeb v\u1ed1n li\u1ebfng c\u1ee7a ch\u00ednh n\u00f3, c\u00f2n \u1edf b\u1ee9c kia ta ch\u1ec9 th\u1ea5y nh\u1eefng v\u1ebft s\u1eb9o t\u00e0n d\u01b0 c\u1ee7a m\u1ed9t th\u00e2n ph\u1eadn n\u00f4 l\u1ec7, tri\u1ec3n khai t\u1eeb \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Hai ng\u01b0\u1eddi thi s\u0129 ch\u1eafc ph\u1ea3i c\u1ea3m th\u1ea5y s\u1ef1 kh\u00e1c nhau gi\u1eefa h\u1ecd ngay \u0111\u1ea7u ng\u00f2i b\u00fat. Nh\u01b0ng c\u00e1i \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 cho ta ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 l\u00e0, trong khi tranh lu\u1eadn v\u1edbi nhau, v\u1edbi \u0111\u1ec1 t\u00e0i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean l\u00e0 s\u1ef1 ho\u00e0n h\u1ea3o, l\u00e0 l\u00fd t\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng khi n\u00e0o h\u1ecd \u0111\u1ec3 l\u1ea1c m\u1ea5t thi\u00ean t\u01b0 c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y v\u1eabn khuy\u00ean nh\u1ee7 ng\u01b0\u1eddi kia theo ki\u1ec3u: \u201cT\u00f4i th\u00ec t\u00f4i s\u1ebd l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf.\u201d Nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi, c\u1ea3 hai v\u1eabn bi\u1ebft c\u00e1ch n\u00f3i r\u1eb1ng l\u1eddi khuy\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kia. V\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kia, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i, c\u0169ng th\u1eb3ng th\u1eebng g\u1eedi tr\u1ea3 l\u1eddi khuy\u00ean v\u1ec1 \u0111\u1ecba ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi g\u1eedi, c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft t\u1ef1 m\u00ecnh khai ph\u00e1 l\u1ed1i \u0111i cho m\u00ecnh. T\u00f4i cho r\u1eb1ng thi s\u0129, c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ecdi ngh\u1ec7 s\u0129, tr\u00f4ng v\u00e0o h\u1ea1nh ph\u00fac \u0111\u1ec3 th\u00f4ng t\u1ecf \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c hay kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1edfi v\u00ec h\u1ea1nh ph\u00fac, nh\u01b0 Aristote t\u1eebng n\u00f3i, ch\u00ednh l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a s\u1ee9c m\u1ea1nh. T\u00f4i c\u00f2n tin r\u1eb1ng quy t\u1eafc n\u00e0y \u0111\u00fang cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Tr\u00ean \u0111\u1eddi n\u00e0y, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng h\u00e3i h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb bu\u1ed3n ch\u00e1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb cho l\u00e0 \u0111\u1ed9c \u00e1c \u0111\u1ec1u c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ef1c t\u1ee9c v\u00ec bu\u1ed3n ch\u00e1n, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ef1c t\u1ee9c v\u00ec h\u1ecd \u0111\u1ed9c \u00e1c, s\u1ef1 bu\u1ed3n ch\u00e1n \u0111eo \u0111\u1eb3ng l\u1ea5y h\u1ecd kh\u1eafp n\u01a1i l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7u cho th\u1ea5y h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 tri\u1ec3n khai s\u1ef1 ho\u00e0n thi\u1ec7n c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 do \u0111\u00f3, h\u1ecd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t c\u00e1ch m\u00f9 qu\u00e1ng v\u00e0 m\u00e1y m\u00f3c. C\u00f2n th\u00ec \u1edf tr\u00ean \u0111\u1eddi n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u00ean m\u1edbi ph\u01a1i b\u00e0y ra c\u1ea3 n\u1ed7i th\u1ed1ng kh\u1ed5 s\u00e2u s\u1eafc nh\u1ea5t l\u1eabn s\u1ef1 \u0111\u1ed9c \u00e1c thu\u1ea7n t\u00fay. Tuy nhi\u00ean, \u1edf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ta g\u1ecdi l\u00e0 k\u1ebb \u00e1c, v\u00e0 \u1edf ngay trong ch\u00fang ta n\u1eefa, t\u00f4i nh\u1eadn th\u1ea5y m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 nh\u1edbn nh\u00e1c, nh\u1eefng c\u1eed ch\u1ec9 m\u00e1y m\u00f3c, c\u00f9ng v\u1edbi c\u01a1n cu\u1ed3ng n\u1ed9 c\u1ee7a th\u00e2n ph\u1eadn n\u00f4 l\u1ec7. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n trong h\u1ea1nh ph\u00fac \u0111\u1ec1u t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ea3. C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt ch\u1ee9ng t\u1ecf \u0111i\u1ec1u n\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng. Ng\u01b0\u1eddi ta kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t n\u00e9t v\u1ebd l\u00e0 \u0111\u1eb9p. M\u1ecdi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u1ed1t \u0111\u1ec1u t\u1ef1 n\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1eb9p v\u00e0 \u0111\u1ec1u t\u00f4 \u0111i\u1ec3m cho khu\u00f4n m\u1eb7t con ng\u01b0\u1eddi. M\u00e0 ai c\u0169ng bi\u1ebft r\u1eb1ng ta kh\u00f4ng bao gi\u1edd e s\u1ee3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u1edf m\u1ed9t khu\u00f4n m\u1eb7t \u0111\u1eb9p. V\u00ec v\u1eady t\u00f4i \u0111\u1ed3 r\u1eb1ng nh\u1eefng s\u1ef1 ho\u00e0n h\u1ea3o kh\u00f4ng bao gi\u1edd m\u00e2u thu\u1eabn v\u1edbi nhau m\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng s\u1ef1 b\u1ea5t to\u00e0n ho\u1eb7c nh\u1eefng th\u00f3i x\u1ea5u m\u1edbi \u0111\u1ed1i ch\u1ecdi v\u1edbi nhau, trong \u0111\u00f3 s\u1ef1 s\u1ee3 h\u00e3i l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 hi\u1ec3n nhi\u00ean nh\u1ea5t. V\u00e0 c\u0169ng ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady m\u00e0 t\u00f4i v\u1eabn cho r\u1eb1ng xi\u1ec1ng x\u00edch, c\u00f4ng c\u1ee5 c\u1ee7a b\u1ea1o ch\u00faa l\u1eabn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u00e1t gan, v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 \u0111i\u00ean r\u1ed3 v\u00e0 ch\u00ednh n\u00f3 sinh ra s\u1ef1 \u0111i\u00ean r\u1ed3. H\u00e3y c\u1edfi tr\u00f3i, h\u00e3y gi\u1ea3i tho\u00e1t, v\u00e0 \u0111\u1eebng run s\u1ee3. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o t\u1ef1 do, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y s\u1ebd kh\u00f4ng mang v\u0169 kh\u00ed. 3 th\u00e1ng ch\u00edn 1923 https:\/\/thuviensach.vn","89.\tH\u1ea1nh\tph\u00fac\tl\u00e0\t\u0111\u1ee9c\th\u1ea1nh C\u00f3 nh\u1eefng d\u1ea1ng h\u1ea1nh ph\u00fac ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00ednh v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi ta m\u1ed9t c\u00e1ch l\u1ecfng l\u1ebbo, kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec m\u1ed9t t\u1ea5m \u00e1o cho\u00e0ng. Nh\u01b0 h\u1ea1nh ph\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba k\u1ebf, hay h\u1ea1nh ph\u00fac do tr\u00fang s\u1ed1, ngay c\u1ea3 s\u1ef1 vinh quang c\u0169ng v\u1eady th\u00f4i, b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 qu\u00e1 l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o ho\u00e0n c\u1ea3nh. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, h\u1ea1nh ph\u00fac n\u00e0o ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o ch\u00ednh s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a ta th\u00ec \u0103n v\u00e0o m\u00e1u ta, ng\u1ea5m v\u00e0o trong ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n b\u1ec1n h\u01a1n l\u00e0 ph\u1ea9m t\u00eda nhu\u1ed9m len. M\u1ed9t nh\u00e0 hi\u1ec1n tri\u1ebft x\u01b0a tho\u00e1t kh\u1ecfi m\u1ed9t v\u1ee5 \u0111\u1eafm t\u00e0u, khi l\u1ed9i v\u00e0o b\u1edd tr\u00ean m\u00ecnh kh\u00f4ng m\u1ed9t m\u1ea3nh v\u1ea3i, \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cTa mang theo tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi to\u00e0n b\u1ed9 c\u01a1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a ta.\u201d[102] C\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf, Wagner[103] mang theo \u00e2m nh\u1ea1c c\u00f2n Michel-Ange mang theo h\u1ebft th\u1ea3y c\u00e1c khu\u00f4n m\u1eb7t th\u00e1nh thi\u1ec7n m\u00e0 \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1c ra. V\u00f5 s\u0129 \u0111\u1ea5m b\u1ed1c c\u0169ng c\u00f3 n\u1eafm \u0111\u1ea5m, \u0111\u00f4i ch\u00e2n c\u00f9ng to\u00e0n b\u1ed9 th\u00e0nh qu\u1ea3 lao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u00ecnh, kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi ta s\u1edf h\u1eefu v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n hay ti\u1ec1n b\u1ea1c. Tuy nhi\u00ean, c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e1ch s\u1edf h\u1eefu ti\u1ec1n b\u1ea1c, v\u00e0 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o bi\u1ebft ki\u1ebfm ti\u1ec1n, nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn th\u01b0\u1eddng n\u00f3i, anh ta v\u1eabn c\u00f2n ch\u00ednh anh ta l\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n ngay th\u1eddi \u0111i\u1ec3m m\u00e0 anh ta v\u1eeba m\u1ea5t tr\u1eafng. Nh\u00e0 hi\u1ec1n tri\u1ebft x\u01b0a kia \u0111i t\u00ecm h\u1ea1nh ph\u00fac; kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ea1nh ph\u00fac cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u00e0 cho ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n h\u1ecd. C\u00e1c nh\u00e0 th\u00f4ng th\u00e1i th\u1eddi nay th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u1edbi nhau d\u1ea1y ta r\u1eb1ng h\u1ea1nh ph\u00fac c\u00e1 nh\u00e2n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ee9 cao qu\u00fd \u0111\u1ec3 m\u01b0u c\u1ea7u. M\u1ed9t v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 h\u1ecd ca r\u1eb1ng \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh coi khinh h\u1ea1nh ph\u00fac. N\u00f3i nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec d\u1ec5 l\u1eafm. M\u1ed9t v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea1i d\u1ea1y, h\u1ea1nh ph\u00fac chung l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a h\u1ea1nh ph\u00fac ri\u00eang. \u0110\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u00fd ki\u1ebfn r\u1ed7ng tu\u1ebfch nh\u1ea5t trong c\u00e1c lo\u1ea1i \u00fd ki\u1ebfn, b\u1edfi v\u00ec, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec v\u00f4 b\u1ed5 b\u1eb1ng vi\u1ec7c tr\u00fat h\u1ea1nh ph\u00fac l\u00ean \u0111\u1ea7u nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xung quanh nh\u01b0 tr\u00fat v\u00e0o nh\u1eefng c\u00e1i bao th\u1ee7ng. T\u00f4i \u0111\u1ec3 \u00fd th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bu\u1ed3n ch\u00e1n v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh, ch\u1eb3ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o l\u00e0m h\u1ecd vui l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c; v\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bao gi\u1edd ng\u1eeda tay ra xin m\u1edbi l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ta c\u00f3 th\u1ec3 trao cho c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3, nh\u01b0 vi\u1ec7c \u0111em \u00e2m nh\u1ea1c \u0111\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc nh\u1ea1c. T\u00f3m l\u1ea1i, gieo h\u1ea1t l\u00ean c\u00e1t th\u00ec ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, v\u00e0 v\u00ec \u0111\u00e3 ng\u1eabm ngh\u0129 v\u1ec1 c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u00f3 kh\u00e1 nhi\u1ec1u, t\u00f4i tin m\u00ecnh \u0111\u00e3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2u chuy\u1ec7n ng\u1ee5 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi gieo h\u1ea1t, anh cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp nh\u1eadn b\u1ea5t c\u1ee9 c\u00e1i g\u00ec. Nh\u01b0 v\u1eady ai m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac b\u1edfi ch\u00ednh m\u00ecnh th\u00ec s\u1ebd c\u00e0ng h\u1ea1nh ph\u00fac v\u00e0 m\u1ea1nh m\u1ebd b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. \u0110\u00fang v\u1eady, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ea1nh ph\u00fac s\u1ebd ph\u00e1t \u0111\u1ea1t, s\u1ebd g\u1eb7p may m\u1eafn; nh\u01b0ng b\u1ea3n th\u00e2n h\u1ecd c\u1ea7n c\u00f3 h\u1ea1nh ph\u00fac trong m\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111em cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. V\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft c\u1ea7n ph\u1ea3i ng\u1eafm cho k\u1ef9 kh\u00eda c\u1ea1nh n\u00e0y c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng, n\u00f3 s\u1ebd khi\u1ebfn anh ta t\u1eeb b\u1ecf c\u00e1i c\u00e1ch th\u01b0\u01a1ng y\u00eau kh\u00f4ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u. V\u1eady n\u00ean, t\u00f4i cho r\u1eb1ng h\u1ea1nh ph\u00fac th\u1ea7m k\u00edn v\u00e0 ri\u00eang t\u01b0 kh\u00f4ng h\u1ec1 tr\u00e1i v\u1edbi \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, m\u00e0 ch\u00ednh n\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh th\u00ec \u0111\u00fang h\u01a1n, v\u00e0 c\u00e1i t\u1eeb \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd n\u00e0y n\u00f3i cho ta bi\u1ebft, \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi s\u1ee9c m\u1ea1nh[104]. B\u1edfi ng\u01b0\u1eddi h\u1ea1nh ph\u00fac nh\u1ea5t, theo ngh\u0129a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u1ee7a t\u1eeb n\u00e0y, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft c\u00e1ch qu\u1eb3ng \u0111i c\u00e1i d\u1ea1ng h\u1ea1nh ph\u00fac chung, nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ta v\u1ee9t b\u1ecf \u00e1o qu\u1ea7n. Nh\u01b0ng t\u00e0i s\u1ea3n \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a m\u00ecnh th\u00ec anh ta ch\u1eb3ng th\u1ec3 n\u00e0o qu\u1eb3ng \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c, ngay anh l\u00ednh b\u1ed9 binh \u0111ang x\u00f4ng l\u00ean hay anh phi c\u00f4ng \u0111ang r\u01a1i c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m th\u1ebf, h\u1ea1nh ph\u00fac ri\u00eang tu \u0111\u00f3ng ch\u1ed1t v\u00e0o h\u1ecd nh\u01b0 ch\u00ednh m\u1ea1ng s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd v\u1eady, h\u1ecd chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u b\u1eb1ng h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u01b0 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u b\u1eb1ng v\u0169 kh\u00ed, v\u00ec v\u1eady m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi anh h\u00f9ng ng\u00e3 xu\u1ed1ng c\u0169ng h\u1ea1nh ph\u00fac. Nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2y c\u1ea7n s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1ch n\u00f3i kh\u1ea3ng kh\u00e1i \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a Spinoza \u0111\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u1ecd h\u1ea1nh ph\u00fac v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebft cho t\u1ed5 qu\u1ed1c, m\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, ch\u00ednh v\u00ec h\u1ecd h\u1ea1nh ph\u00fac n\u00ean h\u1ecd m\u1edbi c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 ch\u1ebft. Mong sao nh\u1eefng v\u00f2ng hoa c\u1ee7a th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t[105] \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft b\u1eb1ng tinh th\u1ea7n \u1ea5y. 5 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t 1922 https:\/\/thuviensach.vn","90.\tH\u1ea1nh\tph\u00fac\tth\u1eadt\th\u00e0o\tph\u00f3ng C\u1ea7n mong mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea1nh ph\u00fac v\u00e0 c\u1ea7n g\u00f3p ph\u1ea7n m\u00ecnh v\u00e0o \u0111\u00f3. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ee9 ng\u1ed3i \u00ec \u1edf v\u1ecb tr\u00ed kh\u00e1n gi\u1ea3 v\u00f4 t\u01b0, \u0111\u1ec3 ng\u1ecf l\u1ed1i v\u00e0o ch\u1edd \u0111\u00f3n h\u1ea1nh ph\u00fac, c\u1eeda m\u1edf toang, th\u00ec n\u1ed7i bu\u1ed3n m\u1edbi l\u00e0 k\u1ebb b\u01b0\u1edbc v\u00e0o nh\u00e0. B\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 bi quan n\u1eb1m \u1edf ch\u1ed7 m\u1ed9t t\u00e2m tr\u1ea1ng b\u1ef1c d\u1ecdc \u0111\u01a1n thu\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh s\u1ebd chuy\u1ec3n th\u00e0nh tr\u1ea1ng th\u00e1i bu\u1ed3n r\u1ea7u hay t\u1ee9c gi\u1eadn, nh\u01b0 ta v\u1eabn th\u1ea5y \u1edf \u0111\u1ee9a tr\u1ebb ng\u1ed3i kh\u00f4ng, v\u00e0 ta ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ch\u1edd l\u00e2u. S\u1ee9c h\u00fat c\u1ee7a tr\u00f2 ch\u01a1i, m\u00e3nh li\u1ec7t \u0111\u1ebfn th\u1ebf v\u1edbi tu\u1ed5i nh\u1ecf, kh\u00f4ng gi\u1ed1ng v\u1edbi s\u1ee9c h\u00fat c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1ee9 tr\u00e1i c\u00e2y ngon l\u00e0nh \u0111ang \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed9ng c\u01a1n \u0111\u00f3i hay c\u01a1n kh\u00e1t, m\u00e0 t\u00f4i nh\u00ecn th\u1ea5y trong \u0111\u00f3 \u00fd mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea1nh ph\u00fac th\u00f4ng qua tr\u00f2 ch\u01a1i, nh\u01b0 khi ta th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111ang vui s\u01b0\u1edbng. V\u00e0 \u1edf \u0111\u00e2y, \u00fd ch\u00ed t\u00f3m \u0111\u01b0\u1ee3c con m\u1ed3i b\u1edfi ch\u1ec9 c\u1ea7n chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng, \u0111\u00e1nh quay, ch\u1ea1y nh\u1ea3y, la h\u00e9t, t\u1ee9c nh\u1eefng th\u1ee9 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 ham mu\u1ed1n, b\u1edfi vi\u1ec7c c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang s\u1ebd l\u1eadp t\u1ee9c theo sau. Quy\u1ebft t\u00e2m t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u0169ng c\u00f3 trong c\u00e1c l\u1ea1c th\u00fa \u1edf \u0111\u1eddi, v\u1ed1n l\u00e0 l\u1ea1c th\u00fa do quy \u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng ch\u00fang c\u0169ng \u0111\u00f2i h\u1ecfi ta tham gia v\u1edbi trang ph\u1ee5c v\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, nh\u1eefng th\u1ee9 c\u1ee7ng c\u1ed1 cho quy \u01b0\u1edbc. \u0110i\u1ec1u khi\u1ebfn th\u1ecb d\u00e2n th\u00edch nh\u1ea5t \u1edf ch\u1ed1n th\u00f4n d\u00e3 l\u00e0 vi\u1ec7c anh ta \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, b\u00ean trong h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eb5n ham mu\u1ed1n r\u1ed3i. T\u00f4i cho r\u1eb1ng ch\u00fang ta kh\u00f4ng bi\u1ebft ham mu\u1ed1n gay g\u1eaft nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, hy v\u1ecdng m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 th\u00ec lu\u00f4n bu\u1ed3n b\u00e3. Ch\u1eb3ng v\u1eady m\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ri\u00eang t\u01b0 lu\u00f4n lu\u00f4n \u1ee7 \u00ea v\u1edbi ai ch\u1edd \u0111\u1ee3i h\u1ea1nh ph\u00fac nh\u01b0 \u0111\u00f2i m\u1ed9t m\u00f3n n\u1ee3. M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang ta ai c\u0169ng t\u1eebng \u0111\u1ec3 \u00fd m\u1ed9t k\u1ebb gia tr\u01b0\u1edfng n\u00e0o \u0111\u00f3 r\u1ed3i, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta, do c\u00e1ch nh\u00ecn qu\u00e1 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, kh\u0103ng kh\u0103ng cho r\u1eb1ng k\u1ebb \u00edch k\u1ef7 l\u1ea5y vi\u1ec7c ban h\u00e0nh nh\u1eefng lu\u1eadt l\u1ec7 b\u00f3 bu\u1ed9c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xung quanh l\u00e0m ngu\u1ed3n vui. Th\u1eadt ra m\u1ecdi th\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady, k\u1ebb \u00edch k\u1ef7 c\u1ea3m th\u1ea5y u s\u1ea7u v\u00ec anh ta ng\u00f3ng ch\u1edd h\u1ea1nh ph\u00fac, ngay c\u1ea3 khi anh ta ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng m\u1ed9t n\u1ed7i kh\u1ed5 n\u00e0o trong s\u1ed1 v\u00f4 v\u00e0n s\u1ef1 kh\u1ed1n kh\u1ed5 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00ec t\u00e2m tr\u1ea1ng bu\u1ed3n ch\u00e1n \u1ea5y v\u1eabn c\u1ee9 \u1eadp \u0111\u1ebfn, v\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e1i m\u00e0 k\u1ebb \u00edch k\u1ef7 \u00e1p \u0111\u1eb7t l\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u01a1ng y\u00eau m\u00ecnh ho\u1eb7c \u00edt ra l\u00e0 s\u1ee3 m\u00ecnh, ch\u00ednh l\u00e0 lu\u1eadt l\u1ec7 c\u1ee7a bu\u1ed3n ch\u00e1n v\u00e0 s\u1ef1 kh\u1ed1n kh\u1ed5. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, t\u00ednh t\u00ecnh x\u1edfi l\u1edfi c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 th\u1eadt l\u00e0 h\u00e0o ph\u00f3ng, n\u00f3 cho \u0111i nhi\u1ec1u h\u01a1n l\u00e0 nh\u1eadn v\u1ec1. \u0110\u00fang l\u00e0 ch\u00fang ta ph\u1ea3i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ta \u00edt khi nh\u1eafc cho ch\u00fang ta nh\u1edb r\u1eb1ng c\u00e1i t\u1ed1t \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t m\u00e0 ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u00eau th\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh ch\u00ednh l\u00e0 bi\u1ec3u c\u1ea3m s\u1ef1 h\u1ea1nh ph\u00fac c\u00f3 \u1edf trong ta. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i m\u00e0 ta h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb ph\u00e9p l\u1ecbch s\u1ef1, v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng h\u1ea1nh ph\u00fac b\u1ec1 ngo\u00e0i. M\u1ed9t quy lu\u1eadt mu\u00f4n \u0111\u1eddi hay b\u1ecb b\u1ecf qu\u00ean l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e1i b\u1ec1 ngo\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u00ean nh\u1eefng c\u00e1i b\u00ean trong, v\u00e0 c\u0169ng ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u1ecbch thi\u1ec7p th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1n b\u00f9, m\u00e0 nhi\u1ec1u khi c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1n b\u00f9. L\u1eddi t\u00e1n d\u01b0\u01a1ng hay nh\u1ea5t d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tu\u1ed5i, lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 hi\u1ec7u \u1ee9ng, l\u00e0 \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i h\u1ecd kh\u00f4ng h\u1ec1 m\u1ea5t v\u1ebb h\u1ea1nh ph\u00fac r\u1ea1ng ng\u1eddi v\u1ed1n l\u00e0 c\u00e1i \u0111\u1eb9p, gi\u1ed1ng nh\u01b0 h\u1ecd \u0111ang ban \u00e2n s\u1ee7ng, v\u00e0 c\u00e1i mang t\u00ean \u00e2n s\u1ee7ng \u1ea5y, gi\u1eefa nh\u1eefng l\u1edbp ngh\u0129a kh\u00e1c c\u1ee7a c\u00e1i t\u1eeb gi\u00e0u ng\u1eef ngh\u0129a n\u00e0y, ch\u00ednh l\u00e0 ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac kh\u00f4ng c\u1ea7n nguy\u00ean do v\u00e0 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb b\u1ea3n th\u1ec3 nh\u01b0 tu\u00f4n ra t\u1eeb su\u1ed1i ngu\u1ed3n. Trong \u00e2n l\u00e0nh c\u00f3 th\u00eam m\u1ed9t ch\u00fat ch\u00fa t\u00e2m, v\u00e0 c\u1ea3 ch\u1ee7 t\u00e2m n\u1eefa, nh\u1eefng th\u1ee9 s\u1ebd \u0111\u1ebfn khi s\u1ef1 phong ph\u00fa c\u1ee7a tu\u1ed5i xu\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ee7 n\u1eefa. Nh\u01b0ng, d\u00f9 b\u1ea1o ch\u00faa c\u00f3 l\u00e0 ai, th\u00ec c\u00e1ch l\u1ea5y l\u00f2ng \u00f4ng ta v\u1eabn l\u00e0 \u0103n ngon ho\u1eb7c kh\u00f4ng t\u1ecf ra bu\u1ed3n ch\u00e1n. Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady m\u1edbi x\u1ea3y ra chuy\u1ec7n m\u1ed9t b\u1ea1o ch\u00faa r\u1ea7u r\u0129, v\u00e0 c\u00f3 v\u1ebb kh\u00f4ng kho\u00e1i ni\u1ec1m vui c\u1ee7a k\u1ebb kh\u00e1c, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1ea1i v\u00e0 b\u1ecb chinh ph\u1ee5c b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi to\u00e1t l\u00ean ni\u1ec1m vui l\u1ea5n \u00e1t h\u1ebft th\u1ea3y m\u1ecdi th\u1ee9. C\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 c\u0169ng nh\u1edd ni\u1ec1m vui vi\u1ebft l\u00e1ch m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0a th\u00edch, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta th\u1eadt ch\u00ed l\u00fd khi n\u00f3i v\u1ec1 ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac vi\u1ebft l\u00e1ch, ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac khi t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi hay. M\u1ecdi v\u1eadt trang tr\u00ed \u0111\u1ec1u vui t\u01b0\u01a1i. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c bao gi\u1edd c\u0169ng ch\u1ec9 h\u1ecfi th\u0103m nh\u1eefng th\u1ee9 d\u1ec5 ch\u1ecbu nh\u1ea5t v\u1edbi ta. Ch\u1eb3ng th\u1ebf m\u00e0 ph\u00e9p l\u1ecbch s\u1ef1 m\u1edbi c\u00f3 th\u00eam m\u1ed9t c\u00e1i t\u00ean th\u1eadt \u0111\u1eb9p, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201cbi\u1ebft s\u1ed1ng\u201d[106]. 10 th\u00e1ng t\u01b0 1923 https:\/\/thuviensach.vn","91.\tNgh\u1ec7\tthu\u1eadt\th\u01b0\u1edfng\tth\u1ee5\th\u1ea1nh\tph\u00fac Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00ean d\u1ea1y tr\u1ebb con m\u1ed9t c\u00e1ch k\u1ef9 c\u00e0ng v\u1ec1 ngh\u1ec7 thu\u1eadt h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 h\u1ea1nh ph\u00fac. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i ngh\u1ec7 thu\u1eadt h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 h\u1ea1nh ph\u00fac khi b\u1ea5t h\u1ea1nh r\u01a1i xu\u1ed1ng \u0111\u1ea7u ta, c\u00e1i n\u00e0y th\u00ec t\u00f4i xin nh\u01b0\u1eddng cho c\u00e1c tri\u1ebft gia kh\u1eafc k\u1ef7, m\u00e0 l\u00e0 khi ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee9 \u1edf m\u1ee9c b\u00ecnh b\u00ecnh v\u00e0 m\u00f9i \u0111\u1eddi cay \u0111\u1eafng g\u00f3i g\u1ecdn trong nh\u1eefng n\u1ed7i bu\u1ed3n b\u1ef1c nho nh\u1ecf v\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed7i b\u1ee9t r\u1ee9t con con. Quy t\u1eafc \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd k\u1ec3 l\u1ec3 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nh\u1eefng b\u0129 c\u1ef1c c\u1ee7a m\u00ecnh d\u00f9 n\u00f3 \u1edf trong hi\u1ec7n t\u1ea1i hay qu\u00e1 kh\u1ee9. Ph\u1ea3i coi vi\u1ec7c t\u1ea3 cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u1ed9t c\u01a1n \u0111au \u0111\u1ea7u, hay bu\u1ed3n n\u00f4n, \u1ee3 chua, qu\u1eb7n ru\u1ed9t, k\u1ec3 c\u1ea3 b\u1eb1ng nh\u1eefng t\u1eeb ng\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ef1a ch\u1ecdn k\u1ef9 c\u00e0ng \u0111i n\u1eefa, l\u00e0 b\u1ea5t l\u1ecbch s\u1ef1. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 v\u1eady v\u1edbi nh\u1eefng chuy\u1ec7n b\u1ea5t c\u00f4ng v\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed7i th\u1ea5t v\u1ecdng. Ph\u1ea3i gi\u1ea3i th\u00edch cho tr\u1ebb con v\u00e0 thanh ni\u00ean, cho c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn n\u1eefa, c\u00e1i \u0111i\u1ec1u m\u00e0 t\u00f4i th\u1ea5y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 h\u1ecd hay qu\u00ean, r\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi ta th\u00e1n v\u1ec1 m\u00ecnh ch\u1ec9 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c r\u1ea7u l\u00f2ng m\u00e0 th\u00f4i, ngh\u0129a l\u00e0 r\u1ed1t cu\u1ed9c s\u1ebd l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ef1c b\u00f5, cho d\u00f9 h\u1ecd c\u00f3 t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng b\u1ea7u t\u00e2m s\u1ef1 nh\u01b0 th\u1ebf, cho d\u00f9 h\u1ecd c\u00f3 v\u1ebb th\u00edch an \u1ee7i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. B\u1ecfi n\u1ed7i bu\u1ed3n c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u1ed9c t\u1ed1 v\u1eady; ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u00edch n\u00f3 \u0111\u1ea9y song c\u00f3 n\u00f3 th\u00ec l\u1ea1i kh\u00f4ng \u1ed5n th\u1ecfa \u0111\u01b0\u1ee3c; v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac s\u00e2u s\u1eafc nh\u1ea5t v\u1eabn l\u00e0 th\u1ee9 l\u1ea5n \u00e1t sau c\u00f9ng. Ng\u01b0\u1eddi ta ai c\u0169ng t\u00ecm c\u00e1ch s\u1ed1ng ch\u1ee9 \u0111\u00e2u c\u00f3 t\u00ecm c\u00e1ch ch\u1ebft; v\u00e0 ai c\u0169ng t\u00ecm \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u00fang ngh\u0129a, \u00fd t\u00f4i l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ecf ra h\u00e0i l\u00f2ng trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ecd n\u00f3i c\u0169ng nh\u01b0 trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ecd b\u1ed9c l\u1ed9. N\u1ebfu m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng g\u00f3p c\u1ee7i nhen l\u1eeda thay v\u00ec r\u1ecf n\u01b0\u1edbc m\u1eaft xu\u1ed1ng t\u00e0n tro th\u00ec x\u00e3 h\u1ed9i con ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd tuy\u1ec7t v\u1eddi bi\u1ebft bao nhi\u00eau. H\u00e3y l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0 quy t\u1eafc c\u1ee7a m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i l\u1ecbch s\u1ef1, v\u00e0 \u0111\u00fang l\u00e0 \u1edf trong m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i nh\u01b0 th\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi ta bu\u1ed3n ch\u00e1n v\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i n\u0103ng tho\u1ea3i m\u00e1i. Gi\u1edbi t\u01b0 s\u1ea3n c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft c\u00e1ch tr\u1ea3 l\u1ea1i cho x\u00e3 h\u1ed9i c\u00e1ch \u0103n n\u00f3i th\u1eb3ng th\u1eafn c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i t\u1ed1t. Th\u1ebf nh\u01b0ng, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u00fd do \u0111\u1ec3 ai c\u0169ng g\u00f3p th\u00eam ph\u1ea7n c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0o kh\u1ed1i kh\u1ed5 s\u1edf chung, \u0111\u1ec3 cho t\u00e2m tr\u1ea1ng bu\u1ed3n b\u1ef1c c\u00e0ng th\u00eam ph\u1ea7n \u0111en t\u1ed1i. M\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do \u0111\u1ec3 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng ra b\u00ean ngo\u00e0i gia \u0111\u00ecnh, b\u1edfi v\u00ec trong ph\u1ea1m vi gia \u0111\u00ecnh, th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, do qu\u00e1 v\u00f4 t\u00e2m, do qu\u00e1 tin t\u01b0\u1edfng, ng\u01b0\u1eddi ta ph\u00e0n n\u00e0n c\u1ea3 v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u nh\u1ecf m\u1ecdn m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta th\u1eadm ch\u00ed s\u1ebd kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn n\u1ebfu c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00fat g\u00ec \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 m\u1ed1i b\u1eadn t\u00e2m l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c vui l\u00f2ng. C\u00e1i th\u00fa lao v\u00e0o ki\u1ebfm chuy\u1ec7n quanh nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 to t\u00e1t h\u1eb3n l\u00e0 v\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi ta nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 qu\u00ean \u0111i, do c\u1ea7n thi\u1ebft, c\u1ea3 tr\u0103m ng\u00e0n n\u1ed7i b\u1ea5t h\u1ea1nh con con m\u00e0 k\u1ec3 l\u1ea1i s\u1ebd g\u00e2y ra bu\u1ed3n ch\u00e1n. K\u1ebb ki\u1ebfm chuy\u1ec7n, nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn b\u1ea3o, t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y lao t\u00e2m kh\u1ed5 t\u1ee9, v\u00e0 n\u1ed7i lao kh\u1ed5 \u1ea5y bi\u1ebfn th\u00e0nh kho\u00e1i c\u1ea3m, nh\u01b0 kho\u00e1i c\u1ea3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi nh\u1ea1c s\u0129 hay h\u1ecda s\u0129; nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, k\u1ebb g\u00e2y chuy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tho\u00e1t kh\u1ecfi m\u1ecdi n\u1ed7i kh\u1ed5 s\u1edf nh\u1ecf nh\u1eb7t m\u00e0 anh ta ch\u1eb3ng c\u00f3 co h\u1ed9i hay th\u00ec gi\u1edd k\u1ec3 l\u1ec3. Nguy\u00ean t\u1eafc l\u00e0 \u0111\u00e2y: n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea3 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u1ed7i kh\u1ed5 s\u1edf c\u1ee7a m\u00ecnh, \u00fd t\u00f4i l\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed7i kh\u1ed5 s\u1edf nh\u1ecf nh\u1eb7t, th\u00ec anh s\u1ebd ch\u1eb3ng ngh\u0129 v\u1ec1 ch\u00fang l\u00e2u \u0111\u00e2u. Trong ngh\u1ec7 thu\u1eadt h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 h\u1ea1nh ph\u00fac m\u00e0 t\u00f4i \u0111ang ngh\u0129 \u0111\u1ebfn, t\u00f4i s\u1ebd cho th\u00eam nh\u1eefng l\u1eddi khuy\u00ean b\u1ed5 \u00edch v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng th\u1eddi ti\u1ebft x\u1ea5u. Khi t\u00f4i \u0111ang vi\u1ebft nh\u1eefng d\u00f2ng n\u00e0y th\u00ec tr\u1eddi \u0111\u1ed5 m\u01b0a, m\u00e1i ng\u00f3i reo lanh canh, c\u00e1c r\u00e3nh n\u01b0\u1edbc chuy\u1ec7n tr\u00f2 r\u00f4m r\u1ea3, kh\u00ed tr\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c thau r\u1eeda trong veo nh\u01b0 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c thanh l\u1ecdc v\u1eady, c\u00f2n c\u00e1c \u0111\u00e1m m\u00e2y th\u00ec r\u00e3 ra nh\u01b0 nh\u1eefng \u0111\u1ed1ng gi\u1ebb tua rua tuy\u1ec7t \u0111\u1eb9p. C\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ecdc c\u00e1ch n\u1eafm b\u1eaft nh\u1eefng v\u1ec1 \u0111\u1eb9p \u1ea5y. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y th\u00ec k\u00eau l\u00e0 m\u01b0a l\u00e0m m\u00f9a m\u00e0ng th\u1ea5t b\u00e1t. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec, c\u00e1i g\u00ec c\u0169ng v\u1ea5y b\u00f9n h\u1ebft c\u1ea3 r\u1ed3i. V\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee9 ba th\u00ec n\u00f3i, gi\u00e1 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i xu\u1ed1ng c\u1ecf th\u00ec c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 th\u00edch l\u1eafm kh\u00f4ng. R\u00f5 r\u1ed3i, t\u00f4i bi\u1ebft c\u1ea3 r\u1ed3i, nh\u01b0ng nh\u1eefng l\u1eddi than v\u00e3n ch\u00e2m ch\u00edch c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u00e2u c\u00f3 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c g\u00ec, c\u00f2n t\u00f4i th\u00ec h\u1ee9ng c\u1ea3 m\u1ed9t tr\u1eadn m\u01b0a ph\u00e0n n\u00e0n theo t\u00f4i v\u1ec1 m\u00e3i t\u1eadn nh\u00e0. Th\u1ebf l\u00e0, khi tr\u1eddi m\u01b0a ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea1i c\u00e0ng mong \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00f4ng th\u1ea5y nh\u1eefng khu\u00f4n m\u1eb7t h\u1ed3 h\u1edfi. V\u1eady n\u00ean, h\u00e3y t\u01b0\u01a1i t\u1ec9nh l\u00ean nh\u1eefng l\u00fac th\u1eddi ti\u1ebft x\u1ea5u. 8 th\u00e1ng ch\u00edn 1910 https:\/\/thuviensach.vn"]
Search
Read the Text Version
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
- 67
- 68
- 69
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
- 87
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
- 101
- 102
- 103
- 104
- 105
- 106
- 107
- 108
- 109