หน่วย 3 เสียงและการได้ยิน ป.5

สอ่ื ประกอบการเรียนออนไลน์ รวบรวมโดย ครูโสทอน หมวดหร่ี วิชาวิทยาศาสตร์ ป.5 โรงเรียนวดั เทพกระษัตรี

วทิ ยน์ า่ รู้…กบั ครโู ส SCIENCE for funny.

แหล่งกาเนิดเสียง เสียงเกิดจากการสั่นของแหล่งกาเนิดเสียงและ อาศัยตัวกลางในการเคลื่อนที่ โดยแหล่งกาเนิดเสียงแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ แหลง่ กาเนิดเสียงทีม่ าจากธรรมชาติ และ แหล่งกาเนดิ เสยี งทมี่ นษุ ยส์ รา้ งขน้ึ วทิ ย์นา่ รู้

แหลง่ กาเนดิ เสยี งที่ตามธรรมชาติ เชน่ เช่น เสยี งสุนขั เหา่ เสยี งนกร้อง เสียงแมวร้อง เสียงฟ้าผา่ วิทย์นา่ รู้

แหลง่ กาเนดิ เสยี งท่มี นษุ ยส์ รา้ งขึ้น เช่น เสยี งกตี าร์ เสียงรถยนต์ เสยี งกลอง เสียงโทรศัพท์ วิทย์น่ารู้

ตวั กลางของเสียง เสียงเกิดจากการสั่นของแหล่งกาเนิดเสียง ของแขง็ และอาศยั ตวั กลางในการเคล่ือนท่ี ซ่ึงตัวกลางของเสียงจะ ของเหลว มีด้วยกัน 3 ประเภท คือ ของแข็ง ของเหลว และแก๊ส โดยเสียงจะเดินทางผ่านตัวกลางที่มีสถานะของแข็งไ ด้ ดีกว่าตัวกลางที่มีสถานะของเหลวและสถานะแก๊ส ตามลาดบั แก๊ส วิทย์นา่ รู้

อวัยวะรับเสยี ง ”ห”ู หชู ้นั นอก หูช้นั กลาง หูชนั้ ใน หูเป็นอวัยวะรับเสียงประกอบด้วย 3 ส่วน คือ หูชั้นนอก หูชั้นกลาง และหูชั้นใน เมื่อเสียงเดินทางผ่านตัวกลางของเสียงเข้ามาถึงรูหู จะทาให้ส่วนประกอบภายในหูเกิดการ สั่นสะเทอื น จึงทาใหเ้ ราได้ยินเสยี ง วทิ ย์น่ารู้

สว่ นประกอบภายในหขู องมนุษย์ ท่มี ผี ลตอ่ การไดย้ นิ เสยี ง ใบหู ช่วยในการรับคลืน่ เสยี ง เพอื่ ให้เสยี งเขา้ สู่รหู ู 1. กระดกู คอ้ น เป็นสว่ นท่คี อยรบั การสน่ั สะเทอื น 2. กระดกู ทงั่ มาจากเย่อื แกว้ หู เม่ือไดร้ บั เสยี งแลว้ จะสง่ 3. กระดกู โกลน การสน่ั สะเทือนไปสสู่ ว่ นนอกสุดของหชู ัน้ ใน คอเคลยี รหู ู เป็นทางผ่านของคลืน่ เสยี งเขา้ สูอ่ วัยวะภายในหู เป็นส่วนท่ีคอยรบั การส่นั สะเทอื นของคลืน่ เสยี ง เยอื่ แก้วหู เป็นสว่ นของหูทเ่ี กิดการสั่นสะเทือน เม่อื ได้รับเสียง ทีม่ าจากหชู ัน้ กลาง และส่งไปยงั เส้นประสาทในการรับฟัง วทิ ย์นา่ รู้

การได้ยนิ เสียงผา่ นตวั กลาง การเคลอ่ื นท่ีของเสยี งผา่ นตวั กลางมาถงึ หูของผฟู้ ัง เสยี งตา่ ง ๆ เดนิ ทางผา่ นตวั กลางทเ่ี ป็นของแข็งได้ดมี ากกวา่ ตัวกลางที่เป็นของเหลว และอากาศ ของแขง็ ของเหลว แก๊ส วิทย์นา่ รู้

การได้ยินเสยี งผา่ นตัวกลาง ข้นั ตอนการได้ยินเสยี งของมนษุ ย์ อวยั วะรบั เสยี ง (หู) 1. เม่ือแหลง่ กาเนดิ เสียงสนั่ สะเทือน จะสง่ พลงั งานผา่ นตัวกลางของเสยี ง (ในท่นี ี้ คือ อากาศ) 2. โมเลกุลของตัวกลางเริม่ แหล่งกาเนดิ เสยี ง สัน่ สะเทอื นต่อกันจนมาถึงหูของผ้ฟู ัง วทิ ย์น่ารู้

การไดย้ ินเสียงผ่านตวั กลาง ขน้ั ตอนการไดย้ นิ เสยี งของมนษุ ย์ (ต่อ) 3. ใบหูรับและสะทอ้ นคล่นื เสยี งเขา้ ไปในรหู ูทาใหเ้ ย่อื แกว้ หสู ั่น 4. กระดูกคอ้ น กระดูกท่ัง และกระดกู โกลนส่ันตามเย่อื แก้วหู ทาใหเ้ สน้ ประสาทภายในคอเคลียสัน่ 5. พลงั งานจากการสน่ั จะสง่ คลนื่ เสียงผ่านเส้นประสาท เขา้ สู่สมอง ทาให้ผฟู้ ังไดย้ นิ เสียง วทิ ย์น่ารู้

ลกั ษณะของเสียง เปน็ สมบัตปิ ระการหนงึ่ ของเสียงที่มีความสมั พันธ์กบั แหล่งกาเนดิ เสยี ง เรียกวา่ ระดับเสยี ง เกดิ จากความเรว็ ในการสัน่ สะเทอื นของแหลง่ กาเนดิ เสยี ง การสัน่ สะเทอื นของแหลง่ กาเนิดเสียงใน 1 วินาที เรยี กว่า มหี นว่ ยเป็นคร้ังตอ่ วนิ าที เรียก ระดับเสียง หรอื การเกิดเสยี งสงู เสยี งต่า จะแตกตา่ งกันขึ้นอยู่กบั ปจั จยั ดังนี้ วทิ ย์นา่ รู้

ลกั ษณะของเสียง ปัจจยั แหลง่ กาเนดิ เสยี ง การสนั่ สะเทอื น ระดบั เสยี ง 1. ขนาดของ สูง แหลง่ กาเนิดเสยี ง มีขนาดเล็ก เร็ว ต่า มีขนาดใหญ่ ช้า สูง ตา่ 2. ความยาวของ มคี วามยาวนอ้ ย (มวลน้อย) เรว็ สูง แหล่งกาเนิดเสียง มีความยาวมาก (มวลมาก) ชา้ ต่า วทิ ย์นา่ รู้ 3. ความตึงของ มคี วามตึงมาก เรว็ แหล่งกาเนิดเสยี ง มีความตึงนอ้ ย (หย่อน) ช้า

ตวั อยา่ ง ระดับเสยี ง วางไม้บรรทดั ยืน่ ออกมาจากขอบโตะ๊ ประมาณ 10 ซม. วางไมบ้ รรทดั ยื่นออกมาจากขอบโต๊ะ ประมาณ 20 ซม. จากนั้นใชม้ อื กดทปี่ ลายไมบ้ รรทัดแล้วปล่อย จากนั้นใช้มือกดทีป่ ลายไม้บรรทดั แลว้ ปล่อย 10 ซม. 20 ซม. สัน่ เรว็ สั่นช้า เสียงสงู เสียงตา่ วิทย์นา่ รู้

เสยี งดัง เสียงคอ่ ย เป็นสมบัติของเสียงที่เรยี กวา่ ขึ้นอย่กู บั ปรมิ าณพลังงานของเสียงท่ีเดนิ ทางมาถึง หูเรา เชน่ เสียงเครอ่ื งบนิ มพี ลงั งานของเสยี งมากทาใหเ้ กดิ เสียงดัง เสยี งกระซิบ มีพลังงานน้อยทาให้เกิดเสยี งค่อย ซงึ่ เสยี งต่าง ๆอาจมีความดงั ไมเ่ ทา่ กนั ข้ึนอยกู่ ับปจั จัย ดังนี้ ปจั จัยท่มี ผี ลทาใหว้ ัตถเุ กดิ เสยี งดัง เสียงคอ่ ย ความดงั ของเสยี ง เสยี งดงั เสยี งคอ่ ย 1. ระยะทางจากแหลง่ กาเนดิ เสียง • อย่ใู กลแ้ หลง่ กาเนดิ เสียง • อยู่ไกลแหลง่ กาเนดิ เสียง วทิ ย์นา่ รู้ 2. พลงั งานในการสน่ั สะเทือนของ • สั่นดว้ ยพลงั งานมาก แหลง่ กาเนิดเสยี ง • สัน่ ด้วยพลังงานน้อย

ในการวดั ความดังของเสยี ง จะใช้เคร่อื งมือวัดระดบั ความเข้มของเสียง เรยี กว่า ซ่ึงมีหนว่ ยเป็น วทิ ย์น่ารู้

ตัวอย่าง ระดบั เสียง เสยี งโทรทศั นด์ งั จงั เลย อยู่ใกลแ้ หล่งกาเนดิ เสยี ง อยู่ไกลแหลง่ กาเนดิ เสยี ง ได้ยินเสยี งดัง ได้ยนิ เสียงคอ่ ย ได้ยินเสียงโทรทัศน์ ไมค่ อ่ ยชดั เลย วทิ ย์นา่ รู้

อนั ตรายจากมลพิษทางเสยี ง เสยี งตา่ งๆอาจทาใหเ้ กิดอันตรายกับหูได้ เช่น หากมนุษยร์ ับฟงั เสยี งที่ดงั เกิน 85 เดซิเบล ตดิ ตอ่ กนั เปน็ เวลานานๆ หรอื เกนิ วนั ละ 8 ชัว่ โมง จะทาใหเ้ กิดอนั ตรายต่อเยื่อแก้วหูได้ ดงั น้ัน เรา จงึ ควรรจู้ ักวิธีการปอ้ งกันหรอื หลกี เล่ียงเสยี งท่ีจะกอ่ ให้เกิดอันตรายตอ่ เย่ือแก้วหู ซ่งึ การปอ้ งกนั หรือ หลกี เลี่ยงมลพิษทางเสียงทาไดห้ ลายวธิ ี วิทย์นา่ รู้

ปลูกต้นไมส้ งู ๆ หรือสรา้ งกาแพงเพอื่ ใชเ้ ปน็ แนวกนั เสียง ใช้มืออดุ หทู นั ที เมอ่ื ไดย้ ินเสยี งดงั มาก ๆ อยา่ งกะทันหนั สาหรับบา้ นท่ตี ิดถนน ใส่อุปกรณค์ รอบหู หากทางานในสถานที่ทม่ี เี สยี งดังมาก ๆ ลดความดงั ของเสยี งเพลง หากเปดิ เสยี งดงั มากเกนิ ไป วิทย์นา่ รู้

วิทยน์ ่าร.ู้ ..กบั ครโู ส SCIENCE for funny. ขอบคุณครบั