รายงานศึกษาค้นคว้า LGBTQ+ ความหลากหลายที่ไม่แตกต่างในสังคม เสนอ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ สาโรช สอาดเอี่ยม จัดทำโดย นางสาวพรรณปพร เตปิน รหัสนักศึกษา 6410540131048 รายงานศึกษาค้นคว้าเป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา เทคโนโลยี สารสนเทศเพื่อการศึกษาค้นคว้า รหัสวิชา GE 4005 ภาคเรียนที่ 1/2566 คณะศึกษาศาสตร์ สาขาวิชาการสอนภาษาไทย มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตล้านนา
รายงาน เรื่อง LGBTQ+ ความหลากทีไ่ ม่แตกต่างในสังคม เสนอ ผชู้ ่วยศาสตราจารย์ สาโรช สอาดเอ่ียม จดั ทาโดย นางสาวพรรณปพร เตปิ น นกั ศึกษาช้นั ปี ที่ 3/2 รหสั นกั ศึกษา 6410540131048 รายงานฉบบั น้ีเป็นส่วนหน่ึงของรายวชิ าเทคโนโลยสี ารสนเทศเพือ่ การศึกษาคน้ ควา้ รหสั GE4005 หลกั สูตรศึกษาศาสตรบณั ฑิต สาขาวชิ าการสอนภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหามกุฏราชวทิ ยาลยั วทิ ยาเขตลา้ นนา ภาคการศึกษาที่ 1 ปี การศึกษา 2566
คำนำ รายงานเรื่อง LGBTQ+ ความหลากหลายท่ีไม่แตกต่างในสังคม เป็ นส่วนหน่ึงของรายวิชาเทคโนโลยี สารสนเทศเพ่ือการศึกษาคน้ ควา้ รหสั GE4005 มีจุดประสงคเ์ พื่อศึกษาความรู้เก่ียวกบั เพศทางเลือก เพศสภาพ ความหลากหลายในโลกปัจจุปัน สถานการณ์รอบโลกที่มีต่อกลุ่มคนหลากหลายทางเพศ และการสนบั สนุนใน ด้านความหลากหลายทางเพศ และแนวทางการอยู่ร่วมกันอย่างให้เกียรติเป็ นประโยชน์ในการดาเนิน ชีวติ ประจาวนั ซ่ึงรายงานฉบบั น้ีมีเน้ือหาท้งั หมด ดงั ต่อไปน้ี เพศสภาพคืออะไร LGBTQ+ คืออะไร ทาความรู้จกั คาศพั ทเ์ ก่ียวกบั LGBTQ+ ความหลากหลายทางเพศ “ไม่ใช่โรค หรือความผิดปกติ” สถานการณ์รอบโลกที่มี ต่อกลุม่ คนหลากหลายทางเพศ การยอมรับ LGBTQ+ ในสังคม ส่องกฎหมาย สมรสเท่าเทียมทว่ั โลก สมรสเท่า เทียมในประเทศไทย เพราะเหตุใดสิทธิของผทู้ ี่มีความหลากหลายทางเพศจึงสาคญั ยอมรับ-ปฏิบตั ิตอ่ บคุ คลผมู้ ี ความหลากหลายทางเพศ อย่างถูกต้องและเท่าเทียม บทบาทของครอบครัวและโรงเรียนในการดูแลและ ช่วยเหลือวยั รุ่นที่มีความหลากหลายทางเพศ ไพรด์ (Pride) คอื อะไร และแนวทางการอยรู่ ่วมกนั อยา่ งใหเ้ กียรติ ผจู้ ดั ทาขอขอบพระคณุ ผชู้ ่วยศาสตราจารย์ สาโรช สอาดเอ่ียม อาจารยป์ ระจารายวิชาท่ีไดใ้ ห้คาแนะนา การทารายงานจนทาให้รายงานฉบบั น้ีสมบูรณ์ ท้งั ในดา้ นแผนปฏิบตั ิศึกษาการทารายงาน การเรียบเรียงเน้ือหา และขอขอบคุณผมู้ ีส่วนเก่ียวขอ้ งทุกฝ่ ายที่สนับสนุน ช่วยเหลือ และให้กาลงั ใจ จนผลงานประสบผลสาเร็จใน คร้ัง หากคุณประโยชน์ใดท่ีพึงมีจากรายงานเลม่ น้ีผเู้ ขียนขอนอ้ มบูชาแด่อาจารยท์ ้งั หลายที่ถา่ ยทอดวิทยาความรู้ สร้างสรรค์ตาราวิชาการอนั มีส่วนช่วยให้ผูเ้ ขียนเรียบเรียงรายงานเล่มน้ีสาเร็จดว้ ยดี ผูจ้ ดั ทาหวงั ว่าในรายงาน ฉบบั น้ีที่ไดเ้ รียบเรียงมาจะเป็นประโยชน์ต่อผสู้ นใจเป็นอย่างดี หากผิดพลาดประการใด ผเู้ ขียนกราบขอผรู้ ู้ช่วย แนะนาตอ่ ไป ผจู้ ดั ทา นางสาวพรรณปพร เตปิ น
สารบัญ หน้า ก คำนำ ข สำรบญั 1 เพศสภำพคอื อะไร 3 LGBTQ+ คืออะไร 3 ทำควำมรู้จกั คำศพั ทเ์ ก่ียวกบั LGBTQ+ 4 ควำมหลำกหลำยทำงเพศ “ไมใ่ ช่โรค หรือควำมผิดปกติ” 4 สถำนกำรณ์รอบโลกท่ีมีต่อกลมุ่ คนหลำกหลำยทำงเพศ 6 กำรยอมรับ LGBTQ+ ในสงั คม 6 ส่องกฎหมำย สมรสเทำ่ เทียมทวั่ โลก 10 สมรสเท่ำเทียมในประเทศไทย 11 เพรำะเหตใุ ดสิทธิของผทู้ ี่มีควำมหลำกหลำยทำงเพศจึงสำคญั 12 ยอมรับ-ปฏิบตั ิตอ่ บคุ คลผมู้ ีควำมหลำกหลำยทำงเพศ อยำ่ งถูกตอ้ งและเทำ่ เทียม 12 บทบำทของครอบครัวและโรงเรียนในกำรดูแลและช่วยเหลือวยั รุ่นที่มีควำมหลำกหลำยทำงเพศ 15 ไพรด์ (Pride) คอื อะไร 17 แนวทำงกำรอยรู่ ่วมกนั อยำ่ งใหเ้ กียรติ 18 สรุป 19 บรรณำนุกรม
LGBTQ+ ความหลากหลายท่ีไม่แตกต่างในสังคม ความหลากหลายทางเพศ เพศสภาพ เพศทางเลือก เอกลกั ษณ์ทางเพศ เพศวีถี ฯลฯ เหล่าน้ี คือศพั ทท์ ี่ถกู บญั ญตั ิข้ึนมาในปัจจุบนั ท่ีเป็นโลกยคุ ดิจิทลั ท้งั ในแง่รสนิยมทางเพศ (sexual orientation) และอตั -ลกั ษณ์ทาง เพศ (gender identity) เป็ นประเด็นที่สังคมในหลากหลายประเทศให้การยอมรับมากข้ึน เมื่อเทียบกบั ในอดีต ตวั อย่างที่เห็นไดช้ ดั คือในปี 2019 มี 28 ประเทศท่ีกาหนดใหก้ ารแต่งงานระหว่าง เพศเดียวกนั อยา่ งถูกกฎหมาย อีกท้งั ในปี ค.ศ. 2016 องคก์ ารอนามยั โลกไดก้ าหนดวาระการพฒั นา สุขภาพที่ยงั่ ยนื ของประชากรโลก โดยก าหนดว่าภายในปี 2030 ผคู้ นทวั่ โลกกาลงั ดาเนินการไปสู่ เป้าหมายโลกท่ีสะทอ้ นความยุติธรรมสากลทางด้าน สุขภาพ ท่ีเคารพตอ่ ศกั ด์ิศรีความเป็นมนุษย์ โดยให้ คามน่ั วา่ จะไม่ทิง้ ใครไวเ้ บ้ืองหลงั โดยประชากรกลุ่มน้ีจะไม่ ตอ้ งเผชิญกบั ภาวะปัญหาสุขภาพกายและ สุขภาพจิตอยา่ งโดดเด่ียวอีกต่อไป เพื่อที่จะต่อสูก้ บั ความแตกตา่ งดา้ น กายภาพสรีระและจิตใจ มีผลต่อ ภาวะสุขภาพอย่างมากท่ีประชากร LGBTQI ตอ้ งเผชิญ ประชากรทุกกลุ่มใน โลกจะตอ้ งเขา้ ใจถึงแนวคิด หลกั ที่เก่ียวขอ้ งกบั สุขภาพและความหลากหลายทางเพศ เพ่ือตอกย้าความมุ่งมน่ั ของสหประชาชาติ ในการคงไวซ้ ่ึงศกั ด์ิศรีความเทา่ เทียมกนั ของมวลมนุษยชาติในโลกตอ่ เอกลกั ษณ์ทางเพศและ ความ หลากหลายทางเพศ 1. “เพศสภาพ” คืออะไร พจนานุกรม ศัพท์สังคมวิทยา อังกฤษ-ไทย ฉบับบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2549 ได้บัญญัติศัพท์ ให้ ความหมายคาว่า “เพศสภาพ” ไวด้ งั น้ี คือ 1) ความหมายทว่ั ไป หมายถึง ความแตกต่างระหวา่ งผูช้ ายกบั ผูห้ ญิง ตามเพศในทางกายวิภาค 2) ความหมายทางสังคมวิทยา หมายถึง การจาแนกทางสังคม ซ่ึงไม่จาเป็นตอ้ งแบ่งตาม ลกั ษณะทางกายวิภาคเสมอไป 3) ตามความหมายในเชิงสังคมวิทยาและจิตวิทยาสังคม \"เพศ\" (sex) หมายถึง ลกั ษณะทาง ชีวภาพที่ใชใ้ นการแบ่งแยกกลุ่มมนุษยอ์ อกเป็นผหู้ ญิง ผชู้ าย ส่วน \"สถานะเพศ\" (gender) หมายถึง ลกั ษณะในเชิงสังคมและจิตวิทยาสังคมที่ใชเ้ ป็ นพ้ืนฐานในการแบ่งแยกกลุ่มมนุษยว์ ่า \"เป็ นหญิง\" (faminine) \"เป็นชาย\"(masculine) หรือ \"เป็นหญิงชาย\" (androgenous) ซ่ึงเป็นลกั ษณะผสมระหวา่ ง ลกั ษณะเด่นของความ เป็นชายและความเป็นหญิง จากความหมายขา้ งตน้ สามารถสรุปค าวา่ “เพศสภาพ” ไดด้ งั น้ี เพศภาวะหรือเพศสภาพ (Gender) หมายถึง บทบาทความเป็นเพศท่ีถูกกาหนดและประกอบสร้างข้ึน จากขนบธรรมเนียม ประเพณีโครงสร้างอานาจ และกลไกทางสังคมต่าง ๆ ซ่ึงส่งผลต่อ การนิยามตนเองหรืออตั - ลกั ษณ์ทางเพศ (Gender Identity) และการแสดงบทบาททางเพศ หรือตวั ตน ทางเพศของบุคคลในสังคม เช่น การแสดงบทบาทความเป็นหญิง หรือความเป็นชาย หรือความเป็นเพศ อื่น ๆ ในสังคมของบุคคล เพศสภาพเป็น ผลลพั ธ์จากกระบวนการขดั เกลาทางสังคมท่ีเชื่อมโยงกบั ทศั นคติ ความเชื่อ วฒั นธรรม ค่านิยม ขนบธรรมเนียม
2 ประเพณีซ่ึงไมม่ ีสถานะตายตวั สามารถเปล่ียนแปลงได้ ตามยคุ สมยั ตามความแตกต่างทางสงั คมและวฒั นธรรม และไม่จาเป็นจะตอ้ งสอดคลอ้ งกบั เพศสรีระ หรือเพศกาเนิดก็ไดอ้ ย่างไรก็ตาม ในสังคมที่มีการควบคุมบทบาท ทางเพศสภาพและบรรทดั ฐานความ เป็ นหญิงความเป็ นชาย (Gender Norm) สูง บุคคลอาจจะไม่สามารถ แสดงออกความเป็นเพศของตนเอง ไดอ้ ยา่ งเตม็ ที่ และจาตอ้ งแสดงออกบทบาททางเพศตามที่สังคมกาหนด เช่น เกิดเป็ นผูห้ ญิงตอ้ งเรียบร้อย ตอ้ งใส่กระโปรง เป็ นผูช้ ายตอ้ งเขม้ แข็ง เป็ นผูน้ าไม่ร้องไห้เป็ นตน้ การควบคุม บทบาททาง เพศสภาพเหล่าน้ีส่งผลทาให้คนกลุ่มหน่ึงที่แสดงออกไปจากบรรทดั ฐานทางสังคม ถูกตีตราทาให้ เป็นกลุม่ ชายขอบ (Marginalized Group) บุคคลท่ีมีเพศสภาพแตกต่างจากเพศกาเนิด หมายถึง บุคคลที่เกิดมาเป็นเพศกาเนิดหน่ึง แต่นิยามตนเอง หรือแสดงออกแตกต่างออกไป ไม่สอดคลอ้ งกบั เพศกาเนิด ซ่ึงในภาษาองั กฤษเรียกว่า Transgender หรือคนขา้ ม เพศ คนขา้ มเพศกาหนดนิยามตนเองหรือมีส านึกรู้ว่าตนเองมีเพศสภาพ ที่แตกต่างจากเพศสรีระ และบทบาท ทางเพศท่ีสังคมกาหนด โดยแบ่งออกเป็ นบุคคลที่เกิดมามีอวยั วะ เพศชายแต่นิยามตนเองและแสดงออกเป็ น ผูห้ ญิง (Male - to - female) ในภาษาไทยเรียกว่า ผูห้ ญิง ขา้ มเพศ และบุคคลท่ีเกิดมามีอวยั วะเพศหญิง แต่ แสดงออกหรือนิยามตนเองวา่ เป็นผชู้ าย (Female - to - male) ในภาษาไทยเรียกวา่ ผชู้ ายขา้ มเพศ (การกาหนดคา เรียกน้นั จะยดึ เพศที่บุคคลน้นั ตอ้ งการจะเป็น เป็นหลกั ) ในกลุ่มคนขา้ มเพศยงั มีความหลากหลายของอตั ลกั ษณ์ และการแสดงออกในหลายระดบั ซ่ึงข้ึนอยู่กบั ความพอใจ ความตอ้ งการ ความพร้อมในดา้ นต่าง ๆ ของแต่ละ บุคคล บางคนอาจจะพอใจ ในการแต่งกายและแสดงออกขา้ มเพศ แต่ไม่ตอ้ งการใชฮ้ อร์โมนเพื่อเปล่ียนแปลง ร่างกาย หรือไม่เขา้ รับ การผา่ ตดั แปลงเพศก็ได้ (ท้งั น้ีอาจจะข้นึ อยกู่ บั ขอ้ จากดั ทางเศรษฐกิจของแตล่ ะบคุ คลดว้ ย) หรือบางคนอาจจะตอ้ งการเปล่ียนเพศสรีระดว้ ยการผ่าตดั แปลงเพศและการใชฮ้ อร์โมน เพ่ือขา้ มไปเป็ นเพศท่ี ตนเอง เป็นอยา่ งสมบูรณ์ในปัจจุบนั เทคโนโลยีทางการแพทยพ์ ฒั นาไปมากและสามารถทาการผ่าตดั แปลงเพศ จากหญิงเป็นชาย และชายเป็นหญิงไดม้ ีประสิทธิภาพมากข้ึน ในหลายประเทศมีการรับรองเพศที่เปลี่ยนแปลง ใหม่ของคนขา้ มเพศอย่างถูกตอ้ งตามกฎหมาย โดยการอนุญาตให้เปลี่ยนคานาหน้าและรับรองสิทธิตามเพศท่ี เปล่ียนแปลงไปได้ อตั ลักษณ์ทางเพศ (gender identity) คือ การรับรู้เพศของบุคคลน้นั ที่มีต่อตนเองว่า มีความเป็นเพศใด ในกลุ่มทางเพศของสังคมท่ีตนอาศยั อยู่โดยท่ีแต่ละสังคมมีกลุ่มทางเพศที่แตกต่างกนั ออกไป ซ่ึงไม่จาเป็ นตอ้ ง ตรงกบั เพศกาเนิด เช่น เด็กชาย เด็กหญิง ผูช้ าย ผูห้ ญิงหรือเพศอ่ืน ๆ ไม่นบั รวมถึงความสนใจหรือความชอบ ทางเพศต่อบคุ คลอ่ืน ๆ
3 เพศกาเนดิ (sex หรือ biological sex) คอื เพศที่ถกู กาหนดโดยแพทยห์ รือผเู้ ช่ียวชาญ จากอวยั วะสืบพนั ธุ์ โครโมโซม และฮอร์โมนตา่ ง ๆ แบง่ ไดเ้ ป็น ชาย หญิง หรือ ภาวะเพศกากวม เพศ (gender) คือ สถานะทางเพศท่ีเกิดจากปัจจยั ทางจิตวิทยา พฤติกรรม สังคม และวฒั นธรรม โดย แบ่งเป็น ลกั ษณะความเป็นชาย (masculinity) และลกั ษณะความเป็นหญิง (femininity) ท้งั น้ีความหมายของเพศ วถิ ีและอตั ลกั ษณ์ทางเพศสามารถสรุปไดด้ งั น้ี 1. เพศวิถี(Sexual Orientation) คือ ความรู้สึก รสนิยมทางเพศ รวมถึงความพึงพอใจ ทางเพศท่ีมีต่อ บคุ คลอ่ืน โดยจะแบ่งออกเป็น 4 ลกั ษณะหลกั ๆ ไดแ้ ก่ 1.1 รักต่างเพศ คอื ผทู้ ี่มีรสนิยมชื่นชอบเพศตรงขา้ ม หรือบุคคลตา่ งเพศ เช่น ผชู้ ายที่ชอบผหู้ ญิง หรือผหู้ ญิงท่ีชอบผชู้ าย 1.2 รักเพศเดียวกนั คือผทู้ ี่มีรสนิยมช่ืนชอบเพศเดียวกนั แบง่ ออกเป็น 2 กลมุ่ หลกั ไดแ้ ก่ เลสเบ้ียน (Lesbian) และเกย์ (Gay) 1.3 ไบเซ็กชวล (Bisexual) คอื ผทู้ ี่มีรสนิยมชื่นชอบท้งั เพศหญิงและเพศชาย โดยจะมีอารมณ์ เสน่หากบั เพศตรงขา้ ม หรือเพศเดียวกนั ก็ได้ 1.4 ไมฝ่ ักใฝ่ทางเพศ คือผทู้ ี่ไมส่ นใจเรื่องเพศสัมพนั ธ์แตเ่ พียงรู้สึกสนิทสนม ผกู พนั กบั บคุ คลอื่น 2. อตั ลกั ษณ์ทางเพศ (Gender Identity) คือการรับรู้ว่าตนเองตอ้ งการเป็ นผชู้ าย หรือ ผหู้ ญิง ซ่ึงบางคน อาจมีอตั ลกั ษณ์ทางเพศตรงกบั อวยั วะเพศ และโครงสร้างทางร่างกาย แต่บางคนอาจ มีอตั ลกั ษณ์ทางเพศแตกต่าง จากโครงสร้างทางร่างกาย หรือเรียกคนกลุ่มน้ีว่า “คนขา้ มเพศ(Transgender)” โดยคนขา้ มเพศอาจเป็ นผูท้ ี่ไม่ สามารถกาหนดใหต้ นเองเป็นผชู้ าย หรือผหู้ ญิงเพียงเพศใดเพศหน่ึงไดด้ ว้ ย 2. LGBTQ+ คืออะไร “LGBTQ+” เป็นคาท่ีใชเ้ รียกกลุ่มบุคคลท่ีมีความหลากหลายทางเพศ โดย LGBTQ+ เป็น ตวั อกั ษรย่อ ของคาท่ีใชเ้ รียกกลุ่มบุคคลท่ีมีลกั ษณะความหลากหลายทางเพศในแบบต่าง ๆ LGBTQ+ จึงเป็นการอธิบายถึง บคุ คลท่ีมีความหลากหลายทางเพศ โดยอิงความรู้ความเขา้ ใจเก่ียวกบั อตั ลกั ษณ์ทาง เพศและเพศวถิ ีอตั ลกั ษณ์ทาง เพศ (Gender identity) 3. ทาความรู้จกั คาศัพท์เกย่ี วกบั LGBTQ+ “L” Lesbian เลสเบ้ียน คือ ผูห้ ญิงท่ีชอบผูห้ ญิงดว้ ยกนั และมกั ใช้คาว่า หญิงรักหญิง ซ่ึงคาท่ีนิยมและ สุภาพแทนคาวา่ เลสเบ้ียน ทอม และด้ี
4 “G” Gay เกย์ คือ ผชู้ ายท่ีชอบผชู้ าย หรือ คนที่ชอบเพศเดียวกนั (homosexual) ท่ีมี ลกั ษณะทางกายภาพ เป็นผชู้ ายโดยจะมีความรักและความปรารถนาในระหวา่ งเพศเดียวกนั การมีความสัมพนั ธใ์ นแบบครู่ ักหรือการมี เพศสัมพนั ธ์ (Sex) อาจจะไม่กาหนดวา่ ฝ่ายใดฝ่ายหน่ึง ตอ้ งเป็น ฝ่ายรับหรือรุกเท่าน้นั แต่อาจจะเป็นไดท้ ้งั สอง “B” Bisexual คือ คนที่ชอบท้งั ผูช้ ายและผูห้ ญิง และมีความสนใจและความชอบทางเพศ และหรือมี พฤติกรรมทางเพศต่อคนที่เป็นเพศเดียวกบั ตนเอง หรือเพศอ่ืนๆ โดยท่ีมาคอื คาวา่ bi ไม่ได้ แปลวา่ สองอย่างตรง ตวั แต่แปลว่ามากกว่าหน่ึง เช่น ผหู้ ญิงท่ีเป็นไบ (bisexual women) อาจมีความสนใจและความชอบทางเพศต่อ ผหู้ ญิง ผชู้ าย เกย์ หรืออื่น ๆ ปัจจุบนั ในประเทศไทยมีจานวนนอ้ ยมากท่ีเปิ ดเผยตนเองวา่ เป็นคนรักสองเพศ “Q” Queer เควียร์ คือ คนท่ียงั ไม่แน่ใจในเพศ หมายถึง กลุ่มคนท่ีไม่ไดม้ ีเพศตามท่ีสังคม กาหนด ไม่ จากดั กรอบ โดยเนน้ วา่ เพศเป็นสภาวะท่ีเล่ือนไหลไปมา เปล่ียนแปลงได้ และไร้กรอบ ไร้ขดี จากดั “T” Transgender (คาที่คนไทยทวั่ ไปใชเ้ รียกคือ ผูห้ ญิงหรือผูช้ ายขา้ มเพศ) หรือ ทีจี คือ บุคคลที่มีอตั - ลกั ษณ์ทางเพศและการแสดงออกท่ีสะทอ้ นเพศของตนเอง (เช่น การแต่งกายและพฤติกรรม ท่าทาง) ไม่ตรงกบั เพศกาเนิดอย่างสิ้นเชิง รวมถึงการผ่าตดั เปล่ียนแปลงลกั ษณะทางเพศดว้ ย ผูห้ ญิงที่มี จิตใจเป็ นผูช้ าย ผูช้ ายที่มี จิตใจเป็นผหู้ ญิง เรียกส้ัน ๆ วา่ ทรานส์ โดยแบ่งเป็น ซ่ึงเเบ่งออกเป็น 2 ประเภท คอื (1) Male to female Transgender (MtF) หญิงขา้ มเพศ (transwoman) ใชเ้ รียก คนขา้ มเพศ จากหญิง เป็น ชายท่ีกาลงั อยใู่ นข้นั ตอนการแปลงเพศหรือไดแ้ ปลงเพศเป็นหญิงแลว้ รับรู้วา่ ตนเองเป็นผชู้ าย และแสดงลกั ษณะ ท่าทางเป็นชายผ่านการแต่งตวั หรือท่าทาง อาจมีการทาศลั ยกรรม เปล่ียนแปลงลกั ษณะทางเพศ เช่น การตดั เตา้ นม หรือการเสริมอวยั วะเพศชาย (2) Female to Male Transgender (FtM) ชายขา้ มเพศ (transman) ใชเ้ รียก คนขา้ มเพศจากหญิงเป็นชายท่ี กาลงั อยู่ในข้นั ตอนการแปลงเพศหรือไดแ้ ปลงเพศเป็ นชายแลว้ รับรู้ว่าตนเองเป็ นผูห้ ญิง และแสดงลกั ษณะ ท่าทางเป็นชายผา่ นการแต่งตวั หรือทา่ ทาง อาจมีการทาศลั ยกรรม เปล่ียนแปลงลกั ษณะทางเพศ เช่น การเสริมเตา้ นม หรือการตดั อวยั วะเพศชาย เป็นตน้ ทรานส์เจนเดอร์ทุกคนไม่ไดเ้ ป็นเพียงชายหรือหญิงเท่าน้ัน บางคนเป็นมากกว่าหน่ึง เพศหรือไม่มีเพศ เลย ทรานส์บางคนตัดสินใจข้ามเพศ (transition) ซ่ึงหมายถึงกระบวนการใช้ชีวิตตรง ตามเพศที่แท้จริง กระบวนการขา้ มเพศไม่มีเฉพาะเจาะจง บางคนอาจเปล่ียนสรรพนามใหม่ เปลี่ยนช่ือ ทาเร่ืองรับรองเพศสถานะ ตามกฎหมาย หรือเขา้ สู่กระบวนการผา่ ตดั แปลงเพศหรือบาบดั ทางฮอร์โมน การเป็นทรานส์เจนเดอร์ไม่มีส่วน เกี่ยวขอ้ งกบั รสนิยมทางเพศแต่อยา่ งใด บุคคลหน่ึงอาจ เป็นชายขา้ มเพศและเป็นเกย์ หรือเป็นหญิงขา้ มเพศและ เป็นเลสเบ้ียนกไ็ ดท้ ้งั น้ีคนท่ีเป็นทรานส์เจนเดอร์ สามารถทาเรื่องขอรับรองเพศสถานะไดใ้ นบางประเทศ แตต่ อ้ ง
5 ผา่ นกระบวนการท่ีสร้างความอบั อายและ ละเมิดสิทธิมนุษยชน ไม่วา่ จะเป็นการเขา้ รับการวินิจฉยั ทางจิตหรือ การทาหมนั ถาวร ซ่ึงมีเพียง 7 ประเทศเท่าน้ันท่ีไม่มีกระบวนการดังกล่าว คือ อาร์เจนตินา บราซิล เบลเยียม โคลมั เบีย เดนมาร์ก ไอร์แลนด์ มอลตา และนอร์เวย์ และตวั ยอ่ น้ี ยงั รวมถึงบุคคลท่ีมีความหลากหลายทางเพศอ่ืน ๆ (+) เช่น “I” Intersex หรือ อินเตอร์เซ็กส์ คอื บุคคลที่เกิดมามีลกั ษณะทางกายภาพโดยมีอวยั วะ สืบพนั ธุ์ ุ ของท้งั สองเพศ อินเตอร์เซ็กส์คือคนท่ีไม่สามารถระบุเพศของตวั เองไดอ้ ย่างชดั เจน มีท้งั คนที่เกิด มามีอวยั วะสืบพนั ธุ์ ของท้งั สองเพศ ปริมาณฮอร์โมนหรือโครโมโซมเพศที่ผิดปกติหรือแมก้ ระท่ังลกั ษณะ ดา้ นอื่น ๆ ที่ค่อย ๆ ปรากฏเมื่อถึงวยั เจริญพนั ธุ์การเป็นอินเตอร์เซ็กส์มกั จะหมายถึงลกั ษณะทางเพศ ท่ีแสดงออก ไม่ไดห้ มายถึงเพศ สภาพหรือรสนิยมทางเพศ ซ่ึงชาวอินเตอร์เซ็กส์ก็สามารถมีอตั ลกั ษณ์ ทางเพศที่หลากหลายได้เหมือนบุคคล ทวั่ ไป เป็นตน้ 4. ความหลากหลายทางเพศ “ไม่ใช่โรค หรือความผิดปกติ” สมยั ก่อนมีการมองวา่ การรักใคร่ชอบพอในเพศเดียวกนั เป็นสิ่งที่ผิดปกติ มีเอกสารระบุวา่ “กะเทย” คือ ผมู้ ีความผิดปกติทางจิต ซ่ึงความคิดเหล่าน้ีลว้ นถูกครอบงาดว้ ยวฒั นธรรม หรือบรรทดั ฐานทางสังคมในยุคน้ัน ๆ เป็นเหตุให้เกิดการเลือกปฏิบตั ิ ทาใหค้ นที่มีความหลากหลายทางเพศในอดีต ไม่ไดร้ ับสิทธิ และการยอมรับ จากสังคมเทา่ ที่พวกเขาควรจะไดร้ ับ ปัจจุบนั ในทางการแพทย์ บุคคลท่ีมีความหลากหลายทางเพศ “ไม่ไดเ้ ป็ นโรค” หรือ “มีความผิดปกติ ทางจิตใจ” แต่อยา่ งใด โดยการเป็นบุคคลท่ีมีความหลากหลายทางเพศ อาจเกิดข้ึนจากองคป์ ระกอบหลายอย่าง ท้งั ภายในร่างกาย เช่น ระดบั ฮอร์โมน สารเคมีในสมอง และภายนอกร่างกาย เช่น รูปแบบการเล้ียงดู วฒั นธรรม หรือพ้นื ฐานทางสงั คมที่หลอ่ หลอมขดั เกลาบุคคล “ความหลากหลายทางเพศ จึงไม่ใช่ความผิดปกติแตอ่ ยา่ งใด” 5. สถานการณ์รอบโลกทมี่ ตี ่อกลุ่มคนหลากหลายทางเพศ ในหลาย ๆ ประเทศ การเป็นเลสเบ้ียน เกย์ ไบเซ็กชวล ทรานส์เจนเดอร์ หรืออินเทอร์เซ็กส์(LGBTQI) หมายถึงการใช้ชีวิตท่ามกลางการแบ่งแยก การแบ่งแยกที่ว่าอาจมีสาเหตุมาจากรสนิยมทางเพศ (sexual orientation - ความสนใจทางเพศท่ีมีต่อบุคคลอื่น) อตั ลกั ษณ์ทางเพศ (genderidentity - วิธีนิยามตวั เองท่ีไม่ คานึงถึงเพศโดยก าเนิด) การแสดงออกทางเพศ (gender expression -วิธีการแสดงออกทางเพศผา่ นการแต่งกาย การท าผม หรือการแต่งหน้า) หรือลกั ษณะทางเพศ (sexualcharacteristics - อย่างเช่น อวยั วะเพศ โครโมโซม อวยั วะสืบพนั ธุ์ หรือระดบั ฮอร์โมน) ไม่ว่าจะเป็ นการถูกลอ้ เลียนช่ือหรือโดนรังแก ไปจนถึงโดนปฏิเสธไม่ รับเขา้ ทางานหรือไม่ไดร้ ับสิทธิการรักษาสุขภาพท่ีเหมาะสม การถูกปฏิบตั ิอย่างไม่เท่าเทียมมีให้เห็นมากมาย
6 และรุนแรงแตกต่างกันไป จนอาจถึงข้ันเส่ียงต่อชีวิตได้โดยจะเห็นได้จากกรณีตัวอย่างนับไม่ถ้วน ท่ีกลุ่ม LGBTQI+ ถูกคุกคามบนทอ้ งถนน ถูกทาร้ายร่างกาย หรือแมก้ ระทงั่ ถูกฆ่าเพียงเพราะตวั ตนของพวกเขา มีการ กระท ารุนแรงต่อทรานส์เจนเดอร์มากมายที่พรากชีวิตไปอย่างน้อย 369 ราย ต้งั แต่เดือนตุลาคม 2017 จนถึง เดือนกนั ยายน 2018 ในบางประเทศความรุนแรงที่มุ่งเป้าไปที่กลุ่มคน LGBTQI+ ท่ีถูกลกั พาตวั ทรมาน หรือ แมก้ ระทง่ั ถกู ฆา่ 6. การยอมรับ LGBTQ+ ในสังคม ในช่วงหลายปี ที่ผา่ นมาความหลากหลายทางเพศเป็นหน่ึงในเรื่ องท่ีคนพูดถึงและให้ความสนใจเพม่ิ ข้นึ เพราะสามารถเช่ือมโยงถึงสิทธิมนุษยชนและความเท่าเทียมกนั ปัจจุบนั ผคู้ นมีความเปิ ดเผยและยอมรับในเรื่อง ความหลากหลายทางเพศมากข้ึน แต่ว่าเราก็ยงั เห็นคนกลุ่มน้ีถูกเลือกปฏิบตั ิอยู่ไม่ว่าจะเป็ นภายในครอบครัว สังคมหรือสถานที่ทางาน จากการสารวจ Forbes ของในปี 2018 เผยให้เห็นว่า 46% ของพนักงานที่อยู่ในกลุ่ม LGBTQ+ เลือกท่ีจะไมเ่ ปิ ดเผยเพศสภาพหรือรสนิยมทางเพศใหค้ นในท่ีทางานรู้เนื่องจากมีโอกาสสูงท่ีเขาจะถูก เลือกปฏิบตั ิ สาหรับประเทศไทยน้นั สังคมมีการเปิ ดกวา้ งมากข้ึนสาหรับเร่ืองน้ี ซ่ึงสามารถเห็นไดจ้ ากตน้ ปี 2019 เน่ืองจากท่ีเชียงใหม่และพทั ยามีการจดั งาน Gay Pride นอกจากน้ันหลายคนได้ให้การยอมรับคนกลุ่มน้ีและ ปฏิบตั ิต่อเขาดว้ ยความเท่าเทียมเหมือนกบั คนอื่นๆ แต่วา่ ยงั มีคนบางส่วนมองเห็นพวกเขาเป็นตวั ตลกและเลือก ปฏิบตั ิตอ่ คนกลุ่มน้ี ถึงแมป้ ระเทศไทยจะเปิ ดกวา้ งในเรื่องน้ีมากข้ึนกวา่ ในอดีต การแบ่งแยกและต้งั ขอ้ จากดั ก็ยงั มีใหเ้ ห็นอยใู่ นบางพ้ืนท่ี จากผลสารวจในปี 2017 ของ World Bank จากคนไทยที่ไม่ใช่ LGBTQ+ จานวน 1,200 คน พบว่า 37.4% เห็นดว้ ยท่ีคนกลุ่มน้ีจะถูกเลือกปฏิบตั ิในที่ทางาน และอีก 48% เช่ือว่ามีความสมเหตุสมผลท่ีพวกเขาจะ ไม่ได้รับบริการบางอย่างของรัฐบาลเช่น ขอ้ จากดั ในการรักษาพยาบาล ในกรณีของคู่รัก LGBTQ+ คนหน่ึง อาจจะไดร้ ับบาดเจ็บสาหสั แต่ทางโรงพยาบาลไม่อนุญาติให้คู่รักเซ็นเอกสารยนิ ยอมการรักษา เนื่องจากกฎของ โรงพยาบาลอนุญาตใหญ้ าติทางสายเลือดหรือคู่สมรสเท่าน้นั ท่ีเซ็นยนิ ยอมได้ หรือเม่ือมีฝ่ ายใดฝ่ ายหน่ึงเสียชีวติ อีกฝ่ายหน่ึงไมส่ ามารถเรียกร้องสวสั ดิการไดเ้ พราะกฎหมายไทยไมม่ ีการรองรับสถานะไวเ้ หมือนค่รู ักต่างเพศ 7. ส่องกฎหมาย สมรสเท่าเทยี มทั่วโลก หากยอ้ นกลบั ไปเมื่อ 22 ปี ก่อน ในวนั ท่ีความรักสาหรับกลุ่มเพศหลากหลาย (LGBTQ+) ยงั ไม่เป็ นท่ี ยอมรับอยา่ งกวา้ งขวาง เนเธอร์แลนดน์ าร่อง อนุมตั ิใหก้ ฎหมายสมรสเทา่ เทียมผา่ นเป็นฉบบั แรกของโลก และยงั เป็นแม่แบบใหอ้ ีกหลายประเทศประกาศกฎหมายฉบบั เดียวกนั น้ีในประเทศของตวั เอง ในระหว่างสองทศวรรษนับต้ังแต่กฎหมายมีผลบงั คบั ใช้ คู่รัก LGBTQ+ หลายพนั คู่แต่งงานกันใน เนเธอร์แลนด์ ซ่ึงคิดเป็น 1.7% ของการแต่งงานท้งั หมด ตามรายงานของสานกั งานสถิติแห่งชาติ โดยคู่รักเลสเบ้ียนราว
7 750 คู่ และค่รู ักเกย์ 620 คู่ แต่งงานกนั โดยเฉล่ียในช่วง 5 ปี ที่ผา่ นมา และปัจจุบนั มีคู่รักเพศหลากหลายท่ีแต่งงาน กนั แลว้ ประมาณ 20,000 คู่ อาศยั อยใู่ นประเทศ ตามขอ้ มูลอยา่ งเป็นทางการ นบั ต้งั แต่เหตุการณ์ประวตั ิศาสตร์ในอมั สเตอร์ดมั กว่า 20 ปี ที่แลว้ สมรสเท่าเทียมไดถ้ ูกกฎหมายใน 34 ประเทศและดินแดนทวั่ โลก รวมถึงเกาะท่ีปกครองตนเองอยา่ งไตห้ วนั ทวีปยุโรป ปี 2001 เนเธอร์แลนด์: เป็ นประเทศแรกของโลก ท่ีทาให้การสมรสของเพศเดียวกนั ถูกดว้ ยกฎหมาย หลงั จาก สภานิติบญั ญตั ิผา่ นกฎหมายในเดือนธนั วาคม ปี 2000 และเป็นแม่แบบใหห้ ลาย ๆ ประเทศทวั่ โลกเดินตามรอย ปี 2003 เบลเยยี ม: ประเทศที่สอง ท่ีทาใหส้ มรสเท่าเทียมถูกกฎหมายตอ่ จากเนเธอร์แลนด์ ปี 2005 สเปน: ประเทศท่ีสาม ที่ทาให้การแต่งงานสาหรับเพศเดียวกนั ถูกกฎหมาย หลงั จากการลงคะแนนเสียง ในรัฐสภาที่มีคะแนนสูสีกนั ระหวา่ งท้งั สองฝ่าย ปี 2009 นอร์เวย:์ สมรสเท่าเทียมมาแทนท่ีกฎหมายคชู่ ีวติ 1973 สวเี ดน: คู่รัก LGBTQ+ ในสวีเดนไดร้ ับอนุญาตใหข้ ้ึนทะเบียนคู่ชีวิตไดเ้ ม่ือปี 1995 ก่อนสมรสเท่าเทียม จะถูกกฎหมายในปี 2009 ปี 2010 ไอซ์แลนด์: หลงั จากที่สมรสเท่าเทียมมีผลทางกฎหมาย อดีตนายกรัฐมนตรี โจฮานนา ซิกูร์ดาร์โดตีร์ แต่งงานกับ โยนีนา เลโอซดอตตีร์ คู่รักที่รักกันมายาวนาน และเป็ นคู่รัก LGBTQ+ คู่แรก ที่แต่งงานภายใต้ กฎหมายดงั กลา่ ว โปรตเุ กส: สมรสเทา่ เทียมไดร้ ับการอนุมตั ิจากศาลรัฐธรรมนูญโปรตุเกส ปี 2012 เดนมาร์ก: รัฐสภาเดนมาร์กผา่ นกฎหมายสมรสเท่าเทียม หลงั จากไดร้ ับพระบรมราชานุญาตจากสมเด็จ พระราชินีนาถมาร์เกรเธอที่ 2 ในขณะท่ีกรีนแลนด์ ประเทศอาณานิคมของเดนมาร์ก ผ่านกฎหมายสมรสเท่า เทียมทว่ั ประเทศในปี 2016 ปี 2013 ฝรั่งเศส: หลงั การถกเถียงกนั อยา่ งเผด็ ร้อนกว่า 136 ชว่ั โมง สมชั ชาแห่งชาติฝร่ังเศส ไดใ้ หผ้ ่านกฎหมาย สมรสเท่าเทียม และอนุญาตใหค้ ่รู ัก LGBTQ+ สามารถรับบตุ รบุญธรรมไดด้ ว้ ย
8 ปี 2014 สหราชอาณาจกั ร: การสมรสของคู่รัก LGBTQ+ ประกาศใช้อย่างถูกกฎหมายเกิดข้ึนก่อนในองั กฤษ และเวลส์ ในขณะที่ไอร์แลนดเ์ หนือ สมรสเท่าเทียมถูกกฎหมายในปี 2020 ปี 2015 ไอร์แลนด์: ประเทศแรกที่สมรสเท่าเทียมถูกกฎหมาย ผ่านการลงประชามติดว้ ยการเห็นชอบของผูม้ ี สิทธิเลือกต้งั ไอริชจานวน 6 ใน 10 (62%) ลกั เซมเบิร์ก: สภาผแู้ ทนราษฎรลกั เซมเบิร์ก ผา่ นกฎหมายสมรสเท่าเทียมดว้ ยคะแนน 56 ต่อ 4 และใน เวลาต่อมา ซาวีเยร์ เบตแตล นายกรัฐมนตรีลกั เซมเบิร์ก ไดแ้ ต่งงานกบั คู่รัก และเป็ นคู่รัก LGBTQ+ คู่แรกของ ประเทศสมาชิก EU ปี 2017 ฟิ นแลนด:์ รัฐสภาฟิ นแลนดใ์ หผ้ า่ นกฎหมายสมรสเทา่ เทียมดว้ ยคะแนน 101 ตอ่ 90 ในปี 2014 ก่อน เซา ลี นีนิสเตอ ประธานาธิบดีฟิ นแลนด์ จะลงนามในกฎหมายฉบบั น้ีในปี 2015 ก่อนจะมีการรับรองสมรสเทา่ เทียม อยา่ งเป็นทางการในปี 2017 ในที่สุด เยอรมนี: สภากลางของเยอรมนีผ่านกฎหมายการสมรสของกลุ่มเพศหลากหลายดว้ ยคะแนน 393 ต่อ 226 คะแนน ทาใหเ้ ยอรมนีเป็นประเทศแรกของยโุ รปกลาง ท่ีจดั ใหส้ มรสเทา่ เทียมถูกตอ้ งตามกฎหมาย มอลตา: ในปี 2014 มอลตาไดป้ ระกาศใชก้ ฎหมายคู่ชีวิตสาหรับรักเพศหลากหลายและคู่รักเพศตรงขา้ ม โดยตวั กฎหมายให้สิทธิแก่คู่รัก รวมถึงการแต่งงานและสิทธิในการรับบุตรบุญธรรมร่วมกนั ก่อนท่ีสมรสเท่า เทียมจะถกู ประกาศใชเ้ ป็นกฎหมายในภายหลงั (2017) ปี 2019 ออสเตรีย: จากการท่ีรัฐบาลออสเตรียประกาศให้สิทธิในการแต่งงานของคู่รักเพศหลากหลาย ทาให้ ออสเตรียเป็นประเทศที่สองของยโุ รปกลางท่ีประกาศใชก้ ฎหมายสมรสเทา่ เทียม ปี 2022 สโลวีเนีย: ประเทศคอมมิวนิสตแ์ รกในยโุ รปตะวนั ออกที่ประกาศกฎหมายสมรสเท่าเทียม สวิตเซอร์แลนด์: เกือบสองในสามของประชาชนผูม้ ีสิทธิเลือกต้งั (64.1%) ลงคะแนนเสียงสนบั สนุน สมรสเท่าเทียม ใหถ้ กู กฎหมายในการลงประชามติปี 2022 ปี 2023 อนั ดอร์รา: กฎหมายสมรสเท่าเทียมถูกประกาศโดยเจา้ ผคู้ รองร่วมอนั ดอร์รา เอม็ มานูเอล มาครง ในปี 2022 ก่อนจะมีผลบงั คบั ใชใ้ นปี ตอ่ มา (2023)
9 ทวปี อเมริกาเหนือ ปี 2005 แคนาดา: สมรสเท่าเทียมถูกประกาศใชใ้ นจงั หวดั ส่วนใหญ่ในแคนาดา ก่อนท่ีรัฐจะผา่ นกฎหมายฉบบั ดงั กล่าวในระดบั ชาติในปี 2005 ปี 2015 สหรัฐอเมริกา: 36 รัฐ และวอชิงตนั ดี.ซี.นาร่องกฎหมายสมรสเท่าเทียม ก่อนศาลสูงสุดสหรัฐฯ จะ ตดั สินในการรับรองการแตง่ งานของกลุม่ LGBTQ+ ทวั่ ประเทศในภายหลงั ทวปี ลาตนิ อเมริกาและแคริบเบยี น ปี 2010 อาร์เจนตินา: ประเทศแรกในอเมริกาใตท้ ่ีอนุญาตใหค้ ู่รัก LGBTQ+ แตง่ งานกนั ไดโ้ ดยถกู กฎหมาย ปี 2013 บราซิล: หลังสภายุติธรรมแห่งชาติมีคาตัดสิน ส่ังให้ทนายความทุกรัฐออกใบอนุญาตและจดั งาน แต่งงานระหวา่ งกลุ่ม LGBTQ+ ทาใหบ้ ราซิลเป็นประเทศท่ีสองในอเมริกาใต้ ท่ีประกาศผ่านกฎหมายสมรสเท่า เทียม อุรุกวยั : อุรุกวยั เป็นประเทศแรกในลาตินอเมริกาท่ีบงั คบั ใชก้ ฎหมายคู่ชีวิตในช่วงปี 2008 ก่อนที่สมรส เท่าเทียมจะถูกประกาศใช้ ปี 2016 โคลมั เบีย: ศาลรัฐธรรมนูญโคลอมเบียรับรองการแต่งงานของคู่รัก LGBTQ+ ดว้ ยคะแนนเสียง 6 ตอ่ 3 ปี 2019 เอกวาดอร์: หลงั จากคาวินิจฉยั ของศาลรัฐธรรมนูญ ท่ีว่าการหา้ มการแต่งงานของเพศเดียวกนั น้นั ขดั ต่อ รัฐธรรมนูญของเอกวาดอร์ จึงทาให้การแต่งงานของกลุ่ม LGBTQ+ ถูกกฎหมาย แต่การรับบุตรบุญธรรมยงั จากดั เฉพาะค่รู ักเพศตรงขา้ มเทา่ น้นั ปี 2020 คอสตาริกา: ประเทศแรกในอเมริกากลางท่ีอนุญาตใหค้ รู่ ัก LGBTQ+ แต่งงานกนั ไดโ้ ดยถกู กฎหมาย ปี 2022 ชิลี: วฒุ ิสภาชิลีผา่ นกฎหมายสมรสเท่าเทียมในปี 2021 ก่อนส่งไปใหส้ ภาผแู้ ทนราษฎรใหก้ ารรับรองใน เวลาตอ่ มา ก่อนสภาแห่งชาติท้งั สองจะอนุมตั ิฉบบั เดียวกนั ในภายหลงั คิวบา: การเปล่ียนแปลงท่ีอนุญาตให้ LGBTQ+ แต่งงานโดยถูกกฎหมาย เป็ นส่วนหน่ึงของการลง ประชามติในวงกวา้ งเก่ียวกบั กฎหมายครอบครัว ดว้ ยคะแนนเสียง 66.9% ตอ่ 33.1%
10 เมก็ ซิโก: สมรสเท่าเทียมถูกกฎหมายทว่ั ประเทศ หลงั ศาลสูงสุดเม็กซิโกประกาศวา่ การจากดั สิทธิใน การแตง่ งานของกลุ่มเพศหลากหลายขดั ต่อรัฐธรรมนูญ ทวีปแอฟริกาใต้สะฮารา ปี 2006 แอฟริกาใต:้ เป็ นเพียงประเทศเดียวในแอฟริกา ที่การแต่งงานของ LGBTQ+ ถูกกฎหมาย ในขณะท่ี ประเทศอ่ืน ๆ ในแอฟริกา ออกกฎหมายที่จากดั สิทธิของกลมุ่ เพศหลากหลายอยา่ งต่อเน่ือง ทวปี เอเชีย-ออสเตรเลยี ปี 2013 นิวซีแลนด:์ สภาผแู้ ทนราษฎรนิวซีแลนดผ์ ่านกฎหมายสมรสเท่าเทียมดว้ ยคะแนนเสียง 77 ต่อ 44 ก่อน ไดร้ ับพระบรมราชานุญาตเพื่อนาไปสู่การเป็นขอ้ กฎหมายบงั คบั ใชใ้ นเวลาต่อมา ปี 2017 ออสเตรเลีย: ประชาชนทวั่ ประเทศลงประชามติ สนับสนุนสมรสเท่าเทียม ด้วยคะแนน 61.6% ต่อ 38.4% ปี 2019 ไตห้ วนั : เป็นเพยี งดินแดนเดียวในเอเชีย ที่อนุญาตใหค้ ูร่ ัก LGBTQ+ แตง่ งานกนั ไดอ้ ยา่ งถกู กฎหมาย จากการตอ่ สู้เพ่อื ใหไ้ ดม้ าดว้ ยสิทธิอนั ชอบธรรมในการสมรส ในปี 2023 มี 34 ประเทศทวั่ โลก ประกาศ ใหก้ ารสมรสเพศเดียวกนั (same-sex marriage) ถูกกฎหมาย กา้ วเล็ก ๆ ที่ใชเ้ วลาดาเนินการกว่า 20 ปี จะเป็นไฟ ความหวงั ใหม่ใหป้ ระเทศอ่ืน ๆ ผา่ นกฎหมายฉบบั ต่อไปในอนาคต รวมถึงประเทสไทยดว้ ย 8. สมรสเท่าเทยี มในประเทศไทย ประเทศไทยเป็นหน่ึงในประเทศที่ผคู้ นในสงั คมเปิ ดใจรับความหลากหลายทางเพศ และการปรับเปลี่ยน การใช้ชีวิตที่รองรับบุคคล LGBTQ+ มากข้ึน ต้งั แต่ปี 2519 จนถึงปี 2551 บทบญั ญตั ิท่ีเก่ียวกับครอบครัวใน ป.พ.พ. (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์) บรรพ 5 (เป็ นบทบญั ญตั ิกฎหมายที่เก่ียวกบั ครอบครัว ซ่ึงเป็ น กฎหมายท่ีเก่ียวขอ้ งกบั บคุ คล (ธรรมดา) ทุกคน ต้งั แต่ ปฏิสนธิจนกระทงั่ ตาย) ถูกแกไ้ ขบา้ งตามกาลเวลา แต่ไม่ ถึงข้นั เปลี่ยนแปลง จารีตประเพณีในสังคม เม่ือสภาพสังคมเปล่ียนแปลงไป ผูค้ นเร่ิมต้งั ค าถามถึงการรับรอง สิทธิก่อต้งั ครอบครัวสาหรับผมู้ ีความหลากหลายทางเพศ มีการเคลื่อนไหวดา้ นการรับรองสิทธิของคนขา้ มเพศ ในช่วง พ.ศ. 2550 ซ่ึงไดม้ ีการขบั เคลื่อนร่างพระราชบญั ญตั ิคานาหนา้ นามบคุ คล พ.ศ. .... ซ่ึงมีเน้ือหา ใหส้ ิทธิแก่ ผหู้ ญิงท่ีแต่งงานแลว้ ที่จะเลือกใชค้ านาหนา้ วา่ นางสาว หรือนางกไ็ ด้ และใหส้ ิทธิคนขา้ มเพศ ท่ีแปลงเพศแลว้ ใช้ คาว่านายหรือนาง นางสาว ตามเพศท่ีไดเ้ ปลี่ยนแปลงไป ขอ้ เสนอให้แกไ้ ข ป.พ.พ. ที่เป็นกฎหมายหลกั เกี่ยวกบ การสมรสน้นั ไม่ไดเ้ ป็นขอ้ เสนอท่ี “เสียงดงั ” มากนกั ในสังคมไทย เหตุปัจจยั หน่ึง คือ ป.พ.พ. เป็นกฎหมายหลกั
11 หากแกไ้ ขเร่ืองการสมรสที่เดิมรับรองการสมรสเฉพาะชาย-หญิง จะส่งผลกระทบให้ตอ้ งแกไ้ ขหลายๆ มาตรา และกฎหมายอื่น ๆ อีกหลายฉบบั ให้สอดคลอ้ งกนั ดังน้ัน เมื่อร่างกฎหมายดังกล่าวเขา้ สู่สภาผูแ้ ทนราษฎร กฎหมายในส่วนของคนขา้ มเพศไดต้ กไป ดว้ ยเหตุน้ี วิธีคิดในการออกแบบกฎหมายสาหรับรับรองสิทธิก่อต้งั ครอบครัวสาหรับเพศหลากหลาย จึงมีขอ้ เสนอ ใหเ้ ขียนเป็นกฎหมายอีกหน่ึงฉบบั คอื ร่างพระราชบญั ญตั ิคู่ชีวิต (ร่าง พ.ร.บ.คูช่ ีวิต) ร่าง พ.ร.บ.คู่ชีวิต ผ่านการพิจารณามาหลายยุคสมยั ต้งั แต่ก่อนรัฐประหาร 2557 มาถึงยุคของสภานิติ บญั ญตั ิแห่งชาติ (สนช.) และมาถึงช่วงหลงั เลือกต้งั ปี 2562 โดยจะเห็นไดว้ า่ ทกุ ภาค ส่วนมีเจตนาและมงุ่ หวงั ที่จะ ไดเ้ ห็นร่างพ.ร.บ.คู่ชีวิตออกเป็นกฎหมายและถูกบงั คบั ใชก้ บั ประเทศไทย ไม่วา่ ประชาชนเพศไหน ลว้ นแลว้ แต่ มีสิทธ์ิท่ีจะรักและมีสิทธ์ิที่จะมีชีวิตครอบครัวอยา่ งเท่าเทียมกนั แต่ร่างกฎหมายดงั กล่าวไม่มีท่าทีจะผา่ นออกมา บงั คบั ใช้ จนกระทง่ั ปี 2563 สมาชิกสภาผแู้ ทนราษฎร พรรคฝ่ ายคา้ นไดเ้ สนอร่างพระราชบญั ญตั ิแกไ้ ขเพิ่มเติม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ร่าง พ.ร.บ. แกไ้ ข ป.พ.พ.) เพ่ือแกไ้ ข ป.พ.พ. จากท่ีจ ากดั การสมรสเฉพาะ สาหรับเพศชาย-หญิง เป็นการสมรส ระหวา่ งบคุ คลสองฝ่ายโดยที่ไมไ่ ดม้ ุ่งเนน้ จากดั เรื่องเพศ ซ่ึงตอ่ มาถูกเรียกว่า “สมรสเท่าเทียม” ร่างสมรสเท่าเทียม ท่ีเสนอโดยพรรคฝ่ายคา้ นน้นั มีการคา้ งอยใู่ นระเบียบวาระการ ประชุมสภา ผูแ้ ทนราษฎรเกินหน่ึงปี ทาให้ปลายปี 2564 ภาคประชาชนจึงใชก้ ลไกเขา้ ชื่อเสนอกฎหมาย เสนอร่าง พ.ร.บ. แก้ไข ป.พ.พ. อีกหน่ึ งฉบับ โดยกา ลังอยู่ในระหว่างการรวบรวมรายชื่ อประชาชนผ่าน ทาง เวบ็ ไซตh์ ttps://www.support1448.org/ 9. เพราะอะไรสิทธิของผ้ทู ี่มคี วามหลากหลายทางเพศจึงสาคญั ? การคุม้ ครองสิทธิมนุษยชนของกลุ่มบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศในองค์การ สหประชาชาติ เกิดข้ึนจากนาหลกั ความเป็นสากลของสิทธิมนุษยชน (Principle of universality) และ หลกั การห้ามเลือกปฏิบตั ิ (Principle of non-discrimination) ที่มีอยตู่ ามตราสารระหวา่ งประเทศดา้ น สิทธิมนุษยชนมาปรับใชใ้ หค้ รอบคลมุ ถึงการคุม้ ครองบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศการวางแนวทาง ดงั กล่าวไดก้ ่อให้เกิดเป็ นพนั ธกรณีของรัฐ สมาชิกท่ีจะตอ้ งกาหนดมาตรการคุม้ ครองกลุ่มบุคคลที่มีความ หลากหลายทางเพศท้งั น้ีเพื่อให้สอดคล้องกบั พนั ธกรณีระหวา่ งประเทศดา้ นสิทธิมนุษยชนท่ีประเทศเหล่าน้นั เขา้ เป็นภาคีโดยพนั ธกรณีท่ีสาคญั ประการหน่ึง คือ รัฐสมาชิกท้ังหลายมีหน้าที่สร้างหลักประกัน ความคุ้มครองสิทธิมนุษยชนของกลุ่มบุคคลท่ีมีความ หลากหลายทางเพศจากการเลือกปฏิบตั ิในรูปแบบ ต่าง ๆ ในหลายประเทศจึงไดพ้ ยายามปรับใชห้ ลกั การห้าม เลือกปฏิบตั ิตามบทบญั ญตั ิของรัฐธรรมนูญ เพื่อใหค้ วามคุม้ ครองแก่กล่มุ บุคคลท่ีมีความหลากหลายทางเพศซ่ึงมี ความแตกตา่ งกนั ไปตามระบบ กฎหมายของแตล่ ะประเทศ หลักความเสมอภาคหรือหลักความเท่าเทียมกัน ถือเป็ นหลักการที่สาคัญซ่ึงได้รับการรับรอง ใน กฎหมายสิทธิมนุษยชนระหวา่ งประเทศและกฎหมายประเทศต่าง ๆ เป็นหลกั การพ้ืนฐานท่ีสาคญั ประการหน่ึง
12 ของการปกครองระบอบประชาธิปไตย หลกั “ความเสมอภาค” เป็ นหลกั การสาคญั ท่ีรัฐธรรมนูญทุกฉบบั ได้ บญั ญตั ิให้การรับรองไวน้ อกเหนือจากหลกั “สิทธิ” “เสรีภาพ” และ “ศกั ด์ิศรี ความเป็นมนุษย”์ โดยเฉพาะอยา่ ง ยงิ่ ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย พทุ ธศกั ราช 2560 หลกั การน้ี ไดร้ ับการบญั ญตั ิไวอ้ ยา่ งชดั แจง้ ในมาตรา 27 วา่ “มาตรา 27 บุคคลยอ่ มเสมอกนั ในกฎหมาย มีสิทธิและเสรีภาพและไดร้ ับความ คุม้ ครองตามกฎหมาย เทา่ เทียมกนั ชายและหญิงมีสิทธิเทา่ เทียมกนั การเลือกปฏิบตั ิโดยไม่เป็นธรรมต่อบุคคล ไม่ว่าดว้ ยเหตุความแตกต่างในเร่ืองถิ่นกาเนิด เช้ือชาติภาษา เพศ อายคุ วามพิการ สภาพทางกายหรือสุขภาพ สถานะของบุคคลฐานะทางเศรษฐกิจ หรือสังคม ความเชื่อทาง ศาสนา การศึกษาอบรม หรือความคิดเห็นทางการเมืองอนั ไม่ขดั ต่อบทบญั ญตั ิแห่งรัฐธรรมนูญ หรือเหตุอ่ืนใด จะกระทามิได้ 10. ยอมรับ-ปฏิบตั ิต่อบคุ คลผ้มู คี วามหลากหลายทางเพศ อย่างถกู ต้องและเท่าเทียม ปัจจุบนั บุคคลผูม้ ีความหลากหลายทางเพศได้รับการยอมรับ และโอบรับโดยสังคมมากข้ึน ดังน้ัน บุคคลในสังคม ไม่ว่าจะเป็ นเพศสภาพหรือเพศวิถีใด จึงควรให้ความเคารพ และปฏิบัติต่อคนท่ีมี ความ หลากหลายทางเพศ อยา่ งเช่นเพ่ือนมนุษยค์ นหน่ึง บนพ้ืนฐานของความเท่าเทียมและอีกหน่ึง แรงผลกั ดนั และ กาลงั ใจสาคญั คือการเป็ นที่ยอมรับจากสังคมรอบตวั และสมาชิกในครอบครัว ดงั น้นั หากมีคนในครอบครัว เป็นผมู้ ีความหลากหลายทางเพศ สมาชิกในครอบครัวควรทาความเขา้ ใจ และ เรียนรู้แนวทางปฏิบตั ิ ดงั น้ี 1. ไม่เปรียบเทียบเรื่องเพศของสมาชิกในครอบครัวกบั ใคร และควรส่งเสริมการรู้คุณคา่ ในตนเอง 2. เพมิ่ การสื่อสารในเชิงบวก พูดคุย เปิ ดโอกาสใหส้ มาชิกในครอบครัวไดบ้ อกเลา่ เร่ืองราว 3. ใส่ใจความรู้สึก ใหค้ วามสาคญั และชื่นชมในสิ่งที่สมาชิกในครอบครัวทาได้ 4. สังเกตพฤติกรรม โดยเฉพาะในกลุ่มวยั รุ่นที่เป็นบุคคลผมู้ ีความหลากหลายทางเพศ เนื่องจากอาจตอ้ ง เผชิญกบั ความเปล่ียนแปลงตา่ ง ๆ ท้งั ทางร่างกาย และทางดา้ นจิตใจ ซ่ึงอาจเป็นสญั ญาณวา่ ตนเองรู้สึกแปลกแยก จากสงั คม หรือมีพฤติกรรมการแสดงออกท่ีไมเ่ หมาะสม ใชค้ วามรุนแรง มีอาการซึมเศร้า เป็นตน้ 5. ปฏิบตั ิต่อบคุ คลในครอบครัว โดยใหเ้ กียรติความหลากหลายทางเพศ “ที่บคุ คลน้นั เป็นผเู้ ลือก” 6. เคารพสิทธิส่วนบคุ คล ไม่ถามถึง รสนิยมทางเพศ ของสมาชิกในครอบครัว 7. ไมต่ ดั สินเพศวถิ ีจากรูปลกั ษณ์ภายนอก และการแสดงออกของสมาชิกในครอบครัว 11. บทบาทของครอบครัวและโรงเรียนในการดแู ลและช่วยเหลือวยั รุ่นทม่ี คี วามหลากหลายทางเพศ
13 วยั รุ่นเป็นช่วงวยั ท่ีมีอารมณ์รุนแรงอนั เน่ืองมาจากการเปลี่ยนแปลงของระดบั ฮอร์โมนในร่างกายส่งผล ตอ่ การแสดงออกท่ีเปล่ียนแปลงไปจากวยั เดก็ รวมถึงอยใู่ นช่วงของคน้ หาตนเอง ซ่ึงภาวะของความเป็นวยั รุ่นท่ีมี ความหลากหลายทางเพศอาจท าให้วยั รุ่นสับสนมากกว่าวยั รุ่นที่มีการแสดงออกตามเพศสภาพและนาไปสู่ ปัญหาสุขภาพจิตได้ วยั รุ่นที่มีความหลากหลายทางเพศจึงตอ้ งการความเขา้ ใจและการสนับสนุนจากบุคคล ใกลช้ ิด เช่น ครอบครัว เพื่อน และครู ในขณะเดียวกนั วยั รุ่นใชเ้ วลาในแต่ละวนั ท่ีโรงเรียนและที่บ้านเป็ นส่วน ใหญ่ ดงั น้นั บทบาทของสมาชิกในครอบครัวและครูจึงเป็นส่วนสาคญั ในการส่งเสริมวยั รุ่นที่มีความหลากหลาย ทางเพศใหม้ ีความมน่ั ใจและเช่ือมน่ั ในตนเองมากข้ึนอยา่ งไรก็ตาม จากการศึกษาในงานวิจยั ต่าง ๆ กลบั พบว่า ปัญหาหลกั ของวยั รุ่นท่ีมีความหลากหลายทางเพศคือ ปัญหาทศั นคติดา้ นลบจากบุคคล ในครอบครัว เช่น ไม่ ยอมรับวยั รุ่นที่มีความหลากหลายทางเพศ วยั รุ่นถูกทาร้ายร่างกายทางร่างกายและจิตใจจากสมาชิกในครอบครัว และปัญหาการถูกตีตราจากสังคม โดยเฉพาะจากสงั คมที่โรงเรียน เช่น เพ่ือนนกั เรียนมกั หลีกเล่ียงการเป็นเพือ่ น กบั นกั เรียนท่ีมีความหลากหลายทางเพศ สอดคลอ้ งกบั งานวิจยั ของ McConnell,et al. (2016) แล ะ Ryan et al. (2010) ท่ี พบว่าสุขภาพจิตของวยั รุ่นท่ีมีความหลากหลายทางเพศมีความสัมพนั ธ์กบั การไดร้ ับการยอมรับจาก ครอบครัวและสังคม หากวยั รุ่นไดร้ ับการยอมรับจากครอบครัวและสังคม ความเสี่ยงของปัญหาสุขภาพจิตก็จะ ลดลง ดงั น้นั ครอบครัวและโรงเรียนจึงเป็ นสถาบนั สาคญั ที่มีบทบาทในการดูแลและช่วยเหลือวยั รุ่นที่มีความ หลากหลายทางเพศ บทบาทของครอบครัว ครอบครัวสามารถดูแลและช่วยเหลือสมาชิกท่ีมีความหลากหลายทางเพศโดยเริ่มจากการมีความรู้การให้ความ รัก ความเขา้ ใจและการยอมรับในตวตั นความหลากหลายทางเพศ ดงั น้นั 1. งานวิจยั ท่ีผา่ นมาสะทอ้ นใหเ้ ห็นวา่ ถึงแมค้ นในสงั คมจะใหก้ ารยอมรับบุคคลที่มีความหลากหลาย ทางเพศมากข้ึน แต่การยอมรับยงั มีจากดั เฉพาะบุคคลท่ีมีความหลากหลายทางเพศที่ไม่ใช่บุคคลในครอบครัว ดังน้ัน การเสริมสร้างการยอมรับและการมีทัศนคติในเชิงบวกต่อวยั รุ่นที่มีความหลากหลายทางเพศจึงเป็ น จุดเริ่มตน้ ของการปฏิบัติท่ีดีต่อกลุ่มบุคคลเหล่าน้ีสมาชิกในครอบครัวควรมีความรู้ ความเขา้ ใจที่ถูกตอ้ งที่ เกี่ยวกบั พฒั นาการวยั รุ่นและความหลากหลายทางเพศ 2. งานวิจยั ของ Suttichainimit & Tuicomepee (2016) นาเสนอแนวทางการปฏิบตั ิตนของบุคคลใน ครอบครัวต่อวยั รุ่นที่มีความหลากหลายทางเพศ ดงั น้นั 2.1 การจดั กิจกรรมเปิ ดใจพดู คยุ ในครอบครัว การเปิ ดใจยอมรับในตวั ตนของวยั รุ่นที่มีความ
14 หลากหลายทางเพศดว้ ยการใชเ้ วลาในการพูดคุย ถึงแมว้ ่าในช่วงแรกสมาชิกในครอบครัวอาจเผชิญกบั ความ ขดั แยง้ และการต่อสู้ทางความคิดของตนเองอยู่บา้ ง หากแต่สมาชิกของครอบครัวควรต้องขยายมุมมองทาง ความคิดของตนบนพ้ืนฐานของความรัก และใหเ้ วลาเป็นปัจจัยท่ีจะช่วยทา ใหท้ ุกอยา่ งคลี่คลายและก่อให้และ ความเขา้ ใจซ่ึงกนั และกนั ท่ีมากข้ึน 2.2 การชื่นชมและส่งเสริมใหว้ ยั รุ่นท่ีมีความหลากหลายทางเพศไดค้ น้ พบความถนดั ของตนเอง และทาในสิ่งที่รัก ซ่ึงการประสบความสาเร็จในดา้ นในดา้ นหน่ึงของวยั รุ่นที่มีความหลากหลายทางเพศช่วยทา ใหส้ มาชิกในครอบครัวยอมรับกลุ่มคนเหล่าน้ีไดง้ า่ ยข้ึน โดยสมาชิกในครอบครัวควรช่ืนชมยนิ ดีกับความสาเร็จ ของวยั รุ่นดว้ ยท้งั น้ีครอบครัวสามารถช่วยเหลือให้วยั รุ่นที่มีความหลากหลายทางเพศให้ประสบความสาเร็จได้ โดยการส่งเสริมให้วยั รุ่นพฒั นาตนเองตามความสามารถและความถนดั เพื่อให้วยั รุ่นไดเ้ กิดความภาคภูมิใจและ มีความมนั่ ใจในตนเอง 2.3 การเปิ ดโอกาสใหว้ ยั รุ่นท่ีมีความหลากหลายทางเพศแนะนาคนรักของตนใหส้ มาชิกใน ครอบครัวรู้จกั จะช่วยเพม่ิ การยอมรับจากสมาชิกในครอบครัว 3. งานวิจยั ท่ีผ่านมาพบว่า วยั รุ่นท่ีมีความหลากหลายทางเพศมีความเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาสุขภาพจิต ดงั น้นั การเฝ้าระวงั อยา่ งใกลช้ ิดของครอบครัว รวมถึงการใหค้ วามร่วมมือกบั โรงเรียนในการดูแลช่วยเหลือและ แลกเปลี่ยนขอ้ มูลที่สาคญั และการน าวยั รุ่นเขา้ รับบริการเกี่ยวกบั สุขภาพจิต จึงน่าจะสามารถลดความเส่ียงของ การเกิดปัญหาสุขภาพจิตได้ ดงั น้นั บทบาทของครอบครัวในการดูแลช่วยเหลือวยั รุ่นท่ีมีความหลากหลายทางเพศควรเร่ิมจากความ รักและพฒั นาความเขา้ ใจในธรรมชาติของวยั รุ่นท่ีมีความหลากหลายทางเพศ จึงจะนาไปสู่การเปิ ดใจยอมรับและ ส่งเสริมใหว้ ยั รุ่นไดท้ าในสิ่งที่ตนเองชอบ รวมถึงการเฝ้าระวงั ความเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาสุขภาพจิต บทบาทของโรงเรียน วยั รุ่นเป็ นวยั ที่ใชเ้ วลาส่วนใหญ่อยู่ท่ีโรงเรียน ดังน้ันครูจึงเป็ นผูท้ ่ีมีบทบาทในการดูแลและช่วยเหลือ วยั รุ่นที่มีความหลากหลายทางเพศ ดงั น้ี 1. ครูควรมีความรู้ความเขา้ ใจเก่ียวกบั พฒั นาการของวยั รุ่นและความหลากหลายทางเพศอยา่ งถกู ตอ้ ง 2. ครูควรใหขอ้ ม้ ูลเกี่ยวกบั ความหลากหลายทางเพศไดแ้ ก่อตั ลกั ษณ์ทางเพศ และเพศวถิ ี กบั นกั เรียน และบุคลากรในโรงเรียนเพื่อสร้างความเขา้ ใจและความปลอดภยั ในสถานศึกษา โดยบรรจุความรู้เรื่อง ความหลากหลายทางเพศลงในหลกั สูตรการเรียนการสอน (Toomey et al., 2013) นอกจากน้ีจากการศึกษาของ UNICEF พบว่าการสอนเร่ืองเพศวิถีในโรงเรียนส่วนใหญ่เป็ นการบรรยายจึงอาจไม่นาไปสู่การปฏิบตั ิิอย่าง
15 แทจ้ ริง ดงั น้นั ควรจดั กิจกรรมการเรียนรู้ที่ผู้เรียนไดม้ ีส่วนร่วมเพื่อส่งเสริมการมีเจตคติที่ดีและการปฏิบตั ิอย่าง ถกู ตอ้ ง 3. ครูยงั ตอ้ งประพฤติตนเป็นแบบอยา่ งท่ีดีในการไม่ตีตราหรือระบุสถานะทางเพศของวยั รุ่นวา่ เป็นแบบ ใด เช่น เลสเบ้ียน เกย์ ไบเซ็คชวล ขา้ มเพศหรือไม่มีเพศเพื่อให้วยั รุ่นเกิดการนับถือตนเองและลดการถูกเลือก ปฏิบตั ิจากเพือ่ นนกั เรียนดว้ ยกนั (Kosciw, Palmer, Kull & Greytak, 2012) 4. โรงเรียนควรมีบริการดา้ นต่าง ๆ เพื่อรองรับ แนะน า ช่วยเหลือ วยั รุ่นที่มีความหลากหลายทางเพศ โดยโรงเรียนเป็ นผูด้ าเนินการเองหากมีบุคลากรที่มีความรู้และทกั ษะในการปฏิบตั ิงาน หรือขอความช่วยเหลือ จากนกั วชิ าชีพเฉพาะทาง จากงานวิจยั ที่ผา่ นมาพบวา่ การไดร้ ับการสนบั สนุนในดา้ นบริการต่าง ๆ ดงั น้ี 4.1 การใหบ้ ริการการปรึกษาทา ใหว้ ยั รุ่นมีความมน่ั ใจในตนเองมากข้ึน ดงั น้นั การจดั ให้ วยั รุ่นไดร้ ับบริการให้การปรึกษาท้งั รายบุคคลและรายกลุ่มช่วยให้วยั รุ่นรับรู้ว่าตนเองไม่ไดอ้ ยู่คนเดียวแต่เป็น ส่วนหน่ึงของกลุ่ม และกลุ่มจะช่วยสนบั สนุนซ่ึงกนั และกนั (Medeiros et al., 2008) การสนบั สนุนการเขา้ รับ บริการจากบุคลากรที่มีประสบการณ์รวมถึงการใหข้ อ้ มลู กบั วยั รุ่นวา่ เม่ือมีปัญหาจะขอความช่วยเหลือไดอ้ ยา่ งไร จึงน่าช่วยใหว้ ยั รุ่นขา้ มพน้ ปัญหาเหลา่ น้ีไปได้ 4.2 การจดั กิจกรรมกลุ่มสัมพนั ธ์ การศึกษาของ Upayak, Voracharoensri, & Srisawat ท่ีประยกุ ตใ์ ชท้ ฤษฎีการให้ค าปรึกษาแบบเผชิญความจริงร่วมกบั กิจกรรมกลุ่มสัมพนั ธ์ พบว่า ภายหลงั จบการ ฝึ กอบรมเชิงจิตวิทยา วยั รุ่นท่ีมีความหลากหลายทางเพศมีการแสดงออกทางการเรียน การสื่อสารและ ปฏิสัมพนั ธ์ต่อเพ่ือน ครู ผูป้ กครอง ในทิศทางที่ดีข้ึน และมีพฤติกรรมเสี่ยงท่ีก่อให้เกิดปัญหาความรุนแรงทาง เพศและสารเสพติดลดลง โรงเรียนควรจัดทาฐานขอ้ มูลวยั รุ่นที่เป็ นกลุ่มเส่ียงในโรงเรียนเพื่อป้องกนั ปัญหาต่าง ๆ ซ่ึง Ream (2018) พบว่า การป้องกนกั ารฆ่าตวั ตายอาจมีประสิทธิภาพเพิ่มข้ึนหากผูเ้ ก่ียวขอ้ งมีขอ้ มูลของวยั รุ่นกลุ่มเสี่ยงท่ี เพียงพอ โรงเรียนเป็ นสังคมหน่ึงที่สาคัญในการดูแลช่วยเหลือวยั รุ่นที่มีความหลากหลายทางเพศ ครูและ บคุ ลากรในโรงเรียน รวมถึงผเู้ รียนทุกคนในโรงเรียนเป็นสภาพแวดลอ้ มท่ีสาคญั ทุกคนในโรงเรียนควรมีความรู้ ความเขา้ ใจท่ีถกู ตอ้ งเก่ียวกบั ความหลากหลายทางเพศ รวมถึงการเป็นตวั แบบของกนั และกนั ในการปฏิบตั ิอยา่ ง เท่าเทียม รวมถึงการมีนโยบาย และระบบการท างานเพ่อื ช่วยเหลือผเู้ รียนท่ีมีความหลากหลายทางเพศ 12. ไพรด์ (Pride) คืออะไร
16 เดือนมิถุนายนของทกุ ปี เป็นเดือนแห่ง “Pride Month” ทว่ั โลก เพอ่ื ระลึกถึงเหตกุ ารณ์ จลาจล Stonewall เกิดข้ึนในวนั ท่ี 28 มิถุนายน 1969 เม่ือตารวจนิวยอร์กบุกเขา้ ไปในบาร์ Stonewall Inn เพ่ือจะจบั กุมกลุ่มคนรัก ร่วมเพศ น ไปสู่การประทว้ งและปะทะกันอย่างรุนแรง นับเป็ นเหตุการณ์ สาคญั ที่ทาให้เกิดการต่อสู้และ เรียกร้องสิทธิความเท่าเทียมกนั ของ LGBTQI+ ท้งั ในสหรัฐฯ และทว่ั โลก ในเวลาต่อมา ดงั น้นั จึงไดก้ าหนดให้ เดือนมิถุนายน เป็ นเดือนแห่งการเฉลิมฉลองความภาคภูมิใจในความ เป็ น LGBTQI+ โดยมี“ธงสีรุ้ง” เป็ น ตวั แทนสัญลกั ษณ์ความแตกต่างและหลากหลายของผูค้ น ไพรด์มีหลายรูปแบบ ท้งั การเดินขบวนคาร์นิวลั งาน เสวนา, อีเวน้ ทต์ ่าง ๆ ไปจนถึงการฉาย ภาพยนตร์และการโตว้ าที ไพรด์ยงั เป็นช่วงเวลาแห่งการเฉลิมฉลองของ กลุ่มคนที่ถกู จ ากดั ใหเ้ ป็นไปตาม มาตรฐานของชายหรือหญิง โดยมีการจดั งานตลอดปี ข้นึ อยกู่ บั สถานท่ี ในทวีป อเมริกาและยโุ รป เทศกาล มกั จะเริ่มในเดือนมิถุนายน ในขณะท่ีแอฟริกาใตม้ ีเทศกาลไพรด์เดือนกุมภาพนั ธ์ถึง มีนาคม ไม่ว่าจะเป็ น งานแบบใด ไพรด์เป็ นช่วงเวลาที่กลุ่มคน LGBTQI+ ออกมาแสดงว่ายอมรับในส่ิงที่เป็น และภูมิใจในตวั ตน ของตวั เอง เทศกาลไพรด์ถูกแบนในหลายประเทศทว่ั โลก รวมถึงรัสเซีย ซาอุดีอาระเบีย ยกู นั ดา และ ล่าสุดตุรกี ไพรดเ์ ฉลิมฉลองความเปลี่ยนแปลงในเร่ืองความหลากหลายและเป็นการขยายประเดน็ การเรียกร้องความเคารพและการปกป้องสิทธิของ LGBTQI+ สัญลกั ษณ์ LGBTQ+ ทาไมจงึ เป็ นสีรุ้ง สีรุ้งไดถ้ ูกนามาใชท้ ากิจกรรมเกี่ยวกบั กลุ่ม LGBTQ+ อย่างแพร่หลาย โดยเห็นไดจ้ ากการเดินขบวน พาเหรดของกลุ่ม LGBTQ+ ในหลายประเทศทวั่ โลก มกั ประดบั ประดาเคร่ืองแต่งกายดว้ ยสีรุ้งหรือเมื่อเขา้ สู่ เดือนมิถนุ ายนของทกุ ปี อนั เป็นเดือนแห่งการเฉลิมฉลองของผมู้ ีความหลากหลายทางเพศหลายคนตา่ งเปลี่ยนรูป โปรไฟลบ์ ญั ชีโซเชียลของตนใหม้ ีสีรุ้งแทรกอยู่ อย่างที่เราทราบกนั เป็นอย่างดีว่าLGBTQ+ น้นั เป็นกลุ่มคนท่ีมี
17 ความหลากหลาย และสีรุ้งเป็นการรวมตวั กนั ของหลายสีมาเป็นหน่ึงเดียวเพ่ือสร้างสีสัน โดยสีรุ้งมีจุดเริ่มตน้ มา จากการออกแบบธงสีรุ้งของ Gilbert Baker ศิลปิ นชาวอเมริกนั และนักขบั เคลื่อนสิทธิมนุษยชนของเกยใ์ นปี 1978 ซ่ึงไดแ้ รงบนั ดาลใจมาจากธงชาติของประเทศสหรัฐอเมริกาในวาระฉลองครบรอบ 200 ปี ในปี 1976 โดย ในแรกเร่ิมธงน้ีมีดว้ ยกนั ท้งั หมด 8 สี ไดแ้ ก่ 1) Hot pink ท่ีมีความหมายสื่อถึงเร่ืองเพศ 2) สีแดง หมายถึง ชีวติ 3) สีสม้ หมายถึง การเยยี วยา 4) สีเหลือง หมายถึงแสงอาทิตยท์ ่ีส่องสวา่ ง 5) สีเขยี ว หมายถึงธรรมชาติ 6) สีฟ้า Turquoise หมายถึง เวทมนต์ 7) สีน้าเงินม่วง หมายถึง ความสามคั คี 8) สีมว่ ง หมายถึง จิตวิญญาณอนั แน่วแน่ ต่อมาภายหลงั ได้มีการลดจานวนของสีบนธงลงเหลือเพียง 6 สี โดยได้ถอดสี Hot pink และสีฟ้า Turquoise ออก เน่ืองจากเป็นสีท่ีมีความพิเศษ มีความยากต่อการผลิต และถึงแมว้ ่าจะถูกลดทอนสีลงเหลือเพยี ง แค่ 6 แต่ความหมายของสีตา่ ง ๆ กย็ งั คงความหมายเป็นเช่นเดิม 13. แนวทางการอยู่ร่วมกนั อย่างให้เกยี รติ 1. ไม่คาดเดาเกี่ยวกบั เพศสภาพ (gender) หรือความสัมพนั ธข์ องบคุ คลอื่น 2. เคารพในพ้ืนท่ีส่วนตวั ไม่ถามคาถามท่ีเป็นการละลาบละลว้ งหรือเป็นเร่ืองส่วนตวั ที่ไม่ควรถามผอู้ ่ืน หรือคาดหวงั วา่ ผอู้ ่ืนจะไมถ่ ามตนเอง เช่น การถามเกี่ยวกบั สรีระร่างกาย ความสัมพนั ธ์ ชีวิตทางเพศ หรือการรับ บริการทางการแพทย์ หากคิดว่าเป็ นการเหมาะสมท่ีจะถามคาถามส่วนตวั ควรถามบุคคลน้ันก่อนว่าเขายินดี หรือไม่ 3. อย่าคาดหมายว่าบุคคลผูม้ ีความหลากหลายทางเพศทุกคนพร้อมท่ีจะพูดคุยประเด็นเก่ียวกับความ หลากหลายทางเพศ อย่าคาดหมายวา่ บุคคลผมู้ ีความหลากหลายทางเพศทกุ คนเป็ นผเู้ ช่ียวชาญในประเด็นน้ี หาก ตอ้ งการรู้ขอ้ มลู เพ่มิ เติมควรทาการคน้ หาขอ้ มูลดว้ ยตนเอง 4. เคารพในความเป็นส่วนตวั ไม่บอกผอู้ ่ืนเกี่ยวกบั เพศสภาพ รวมถึงสถานะของการเป็นบคุ คลขา้ มเพศ ของผอู้ ื่น สาหรับบุคคลขา้ มเพศ (transgender) เม่ือเปล่ียนผา่ น (transition) บุคคลน้นั จะนิยามตนเองโดยเพศท่ี บคุ คลน้นั ตอ้ งการ เช่น เป็นชาย หรือเป็นหญิง ไมใ่ ช่บคุ คลขา้ มเพศ บุคคลบางบุคคลอาจตอ้ งการการนิยามอื่น
18 5. เมื่อบุคคลปรารถนาให้ผูอ้ ื่นคิดว่าตนมีเพศสภาพใด ก็ควรคิดและปฏิบตั ิต่อบุคคลน้นั ตามเพศสภาพ ดงั กล่าว 6. ใช้ชื่อและสรรพนามท่ีบุคคลน้นั ตอ้ งการ หากไม่แน่ใจ ควรถามดว้ ยความสุภาพ หากใช้ถอ้ ยคาผิด ควรแกไ้ ข ขอโทษและปลอ่ ยผา่ นไป ไมค่ วรทาใหเ้ ป็นเร่ืองใหญ่ 7. เม่ือเขียนหรือกล่าวถึงบุคคลขา้ มเพศ อย่าดูถูกอตั ลกั ษณ์ของบุคคลน้นั โดยเขียนเน้นชื่อหรือสรรพ นามท่ีบคุ คลน้นั ตอ้ งการดว้ ยวธิ ีการใด ๆ 8. ทาความเขา้ ใจวา่ บุคคลขา้ มเพศมีสิทธิท่ีจะใชพ้ ้นื ท่ีที่เหมาะกบั เพศที่บุคคลน้นั เลือก เช่น ห้องน้า ห้อง เปลี่ยนเส้ือผา้ ท้งั ในขณะและหลงั การเปลี่ยนผา่ น 9. ปฏิบตั ิต่อทุกคนด้วยความเคารพให้เกียรติและศกั ด์ิศรีอย่างที่พึงปฏิบตั ิกับผูอ้ ่ืน รวมถึงอย่างที่ตน คาดหวงั ใหผ้ อู้ ื่นปฏิบตั ิต่อตนเอง สรุป โลกมีมนุษยท์ ่ีมี“เพศ” หรือ “เพศสรีระ” แค่เพียง 2 เพศเท่าน้นั คือ “เพศชาย” และ“เพศหญิง” แต่ถา้ เรา มองให้พน้ จากเพศสรีระ และมองให้ลึกถึงอารมณ์ความรู้สึกทางเพศ รสนิยมทางเพศ และอตั ลกั ษณ์ทางเพศ เรา จะคน้ พบว่าโลกใบน้ีไม่ไดม้ ีแค่ 2 เพศ แต่มีความหลากหลายท่ีลึกล้า และงดงามสิทธิมนุษยชน ความเท่าเทียม การให้ความเคารพซ่ึงกนั และกนั ถือเป็ นเร่ืองสาคญั ในสังคมของเราในยุคปัจจุบนั ทุกคนต่างมองหาความเท่า เทียมกนั ในสังคมตลอดเวลา โดยเราจะเห็นไดจ้ ากข่าวการชุมนุมต่าง ๆ อย่างมากมายจากทวั่ โลกไม่ว่าจะเป็น เร่ืองความเท่าเทียมในดา้ นการเงิน สังคม หรือการอยู่อาศยั แต่ยงั มีกลุ่มคนอีกหน่ึงกลุ่มที่ยงั รอให้สังคมยอมรับ เคารพและเขา้ ใจในส่ิงท่ีพวกเขาเป็น น้นั คือกลุ่มคน LGBTQ+ หรือกลุ่มบุคคลท่ีมีความหลากหลายทางเพศ ที่ ออกมาเรียกร้องถึงความเท่าเทียมในสังคมให้กบั ตวั เองตลอดเวลา ถึงแมใ้ นช่วงหลายปี ท่ีผ่านมาน้ี หลาย ๆ ประเทศเร่ิมมีการยอมรับในกลุ่มคนเหล่าน้ีมากข้ึน แต่ในทางกฎหมายบุคคลเหล่าน้ียงั ไม่ไดร้ ับความเท่าเทียม เหมือนเพศหญิง เพศชายทว่ั ไป ไมว่ า่ จะเป็นสิทธิในการแต่งงาน การลดหยอ่ นทางภาษี หรือการยอมรับทางดา้ น จิตใจ ซ่ึงมนุษยท์ ุกคนสมควรไดร้ ับอย่างเท่าเทียมกนั และไม่ควรมีมนุษยผ์ ูใ้ ด ท่ีจะกีดกนั หรือเลือกปฏิบตั ิต่อ บุคคลใด บุคคลหน่ึง มิให้ไดร้ ับสิทธิข้นั พ้ืนฐาน และศกั ด์ิศรีความเป็นมนุษยไ์ ดภ้ ายใตร้ ัฐธรรมนูญการปกครอง ประชาธิปไตย อนั มีพระมหากษตั ริยท์ รงเป็นประมุข
19
19 บรรณานุกรม คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์.(2564). สร้างความเข้าใจเกย่ี วกับความหลากหลายทางเพศ & แนวทางการอย่รู ่วมกันอย่างให้เกียรติ. สืบคน้ เมื่อ 6 สิงหาคม 2566, จาก https://shorturl.asia/vptRd โรงพยาบาลกรุงเทพ. (ม.ป.พ). เพศทางเลือก (LGBT). สืบคน้ เมื่อ 6 สิงหาคม 2566, จาก https://shorturl.asia/YVJit โรงพยาบาลเปาโลเกษตร. (2565). LGBTQ ความหลากหลายที่ไม่แตกต่างในสังคม. สืบคน้ เม่ือ 8 สิงหาคม 2566, จาก https://shorturl.asia/WfEXS โรงพยาบาลพริ้นซ์ สุวรรณภูมิ. (2565). ทาความรู้จัก LGBTQ+ โอบกอดความหลากหลายที่ “ไม่ จาเป็นต้อง รักษา”. สืบคน้ เม่ือ 6 สิงหาคม 2566, จาก https://shorturl.asia/NamT4 อญั มณี สัจจาสัย.(2564). ความหลากหลายทางเพศตอนที่ 1 เพศสภาพ และ LGBTQI คืออะไร. สืบคน้ เมื่อ 3 สิงหาคม 2566, จาก https://shorturl.asia/27RaW AMNESTY INTERNATIONAL THAILAND. (ม.ป.พ.). สิทธิของผ้ทู ีมีความหลากหลายทางเพศ. สืบคน้ เมื่อ 15 สิงหาคม 2566, จาก https://shorturl.asia/JS8DX PPTV HD. (2561). มารู้จักคาศพั ท์ย่อเกย่ี วกบั เพศ \"LGBTQ+\" ให้มากขึน้ . สืบคน้ เม่ือ 8 สิงหาคม 2566, จาก https://shorturl.asia/swGa1 TODAY. (2566). ส่องกฎหมาย สมรสเท่าเทียมทั่วโลก. สืบคน้ เม่ือ 17 สิงหาคม 2566, จาก https://shorturl.asia/jJ0ic
Search
Read the Text Version
- 1 - 24
Pages: