ข้อมูลทั่วไป-บ้านขุนไชยทอง-จริง

หมบู่ า้ นสารสนเทศต้นแบบเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต ขนุ ไชยทอง CDD ส่วนที่ ๑ ขอ้ มูลทว่ั ไปของหมู่บา้ น  ประวัตคิ วามเปน็ มาของหมู่บา้ น บ้านขุนไชยทอง หมู่ที่ 4 ตาบลหนองเรือ อาเภอ ชุมพลบุรี จังหวัดสุรินทร์ ตั้งอยู่ในพื้นท่ีของ องค์การบริหารส่วนตาบลหนองเรือ มีเน้ือท่ีทั้งหมด 1,900 ไร่ ครัวเรือนทั้งหมด 143 ครัวเรือน ประชากรทั้งหมด 582 คน ชาย 304 คน หญิง 278 คน ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรร คืออาชีพทานา อาชพี เสริมคอื ค้าขาย และเล้ยี งสตั ว์ บ้านชุนไชยทอง เดิมข้ึนเป็นหมู่ท่ี 8 ตาบล ไพรขลา ปัจจุบันข้ึนตรงกับตาบลหนองเรือ หมู่ท่ี 4 ตาบลหนองเรือ ประวัตเิ ดมิ ไม่แน่ชดั ผใู้ หญบ่ า้ นคนปจั จุบนั คอื นายเกยี รติศกั ด์ิ ลกั ขษร ในอดีตบ้านขุนไชยทองเป็นหมู่บ้านที่มีช้างลี้ยงมากที่สุดในจังหวัดสุรินทร์ เดิมทีบรรพบุรุษได้มีการ คล้องช้างมาไว้ใช้งาน จึงได้รับการสืบทอดเป็นมรดกช้างเลี้ยงของชุมชนจากปุูย่าตายาย จากคาบอกเล่าถึง เร่ืองราวในอดีตว่า ปุูย่าตายายได้อพยพมาจากดินแดนติดกับชายแดนประเทศกัมพูชา ซึ่งเป็นชุมชนเขมรและ เป็นชุมชนกูยเดิม มีการเล่าสืบต่อกันมาว่าได้มีพระยาขุนไชยเป็นผู้นาการอพยพเข้ามาโดยการขนสัมภาระ สิง่ ของทจ่ี าเปน็ เดนิ ทางร่วมมากับช้าง ช่ือพลายทองแดง พลายทองคาและพลายตุ้ม พร้อมกับช้างอีกหลายสิบ เชือก เม่ือเดินทางมาพบพ้ืนท่ีบริเวณวังฟูาผ่าเป็นดินที่มีลักษณะเป็นโนนสูงกว้างใหญ่ มีแหล่งน้าเป็นแหล่งน้า อยู่รอบ ๆ พื้นที่ เปน็ ปุาบ่งุ -ปุาทามท่ีกว้างใหญ่ และมีแหลง่ นา้ ย่อย ๆ อยเู่ ป็นจานวนมาก บริเวณพื้นที่ที่มีความ ร่มเย็น มีทรัพยากรธรรมชาติที่มีความอุดมสมบูรณ์ เป็นแหล่งอาหารของคนและช้าง นอกจากนั้นแล้วยังมี แม่น้ามูลไหลผ่าน เหมาะแก่การหาอยู่หากินของผู้คนท่ีอพยพมา จึงได้สร้างท่ีพักช่ัวคราวและช่วยกันสารวจ พืน้ ที่ หนองใดพอปลูกขา้ วไดก้ ็ช่วยกันบุกเบิกถากถางปุา ใช้มีดและจอบบุกเบิกให้ราบเพ่ือทาการปลูกข้าวและ ใช้ช้างเป็นแรงงานในการบุกเบิกพื้นท่ี ขนข้าวจากนาหนองมาที่พัก ซึ่งแต่ก่อนเป็นปุารกมาก การเดินทางใน การหาอยหู่ ากนิ ลาบาก ไมส่ ามารถใช้เกวียนหรือวัว-ควายได้ ต้องใช้แรงงานช้างเท่านั้น เมื่อมีผู้คนอพยพมาอยู่ เพิ่มมากข้ึนพระยาขุนไชยเห็นว่าเป็นพื้นที่ที่มีความอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การต้ังบ้านใหม่ จึงได้ต้ังหมู่บ้าน ขึ้นมาใหม่ชื่อบ้านขุนไชยทองมาตราบเท่าทุกวันน้ี จากการอพยพมาต้ังบ้านในพ้ืนที่ที่มีความอุดมสมบูรณ์ใน การหาอยู่หากิน จึงมีผู้คนหลากหลายชาติพันธ์ุได้อพยพมาอยู่รวมกัน ทาให้บ้านขุนไชยทองเป็นชุมชนที่มีทั้ง ชาตพิ ันธุ์ กูย เขมร และลาว 1

หมู่บา้ นสารสนเทศตน้ แบบเพ่ือการพฒั นาคุณภาพชีวิต ขุนไชยทอง CDD  ทีต่ งั้ และอาณาเขต บ้านขนุ ไชยทอง เปน็ ชมุ ชนล่มุ แมน่ ้ามูลอย่หู า่ งจากทวี่ า่ การอาเภอชุมพลบรุ ี ๒๑ กโิ ลเมตร และอยหู่ า่ ง จากจงั หวัดสรุ นิ ทร์ ๗๘ กโิ ลเมตร ซ่ึงมีอาณาเขตติดต่อกับชมุ ชนอื่น ๆ ดงั น้ี  ทศิ เหนอื ติดกับ บ้านโนนโพธ์ิ ตาบลไพรขลา อาเภอชมุ พลบุรี จงั หวัดสุรินทร์ ตาบลกระโพ อาเภอท่าตมู จงั หวดั สุรินทร์  ทศิ ใต้ ตดิ กบั บ้านตากลาง ตาบลหนองเรือ อาเภอชุมพลบุรี จังหวดั สุรนิ ทร์ ตาบลนาหนองไผ่ อาเภอชมุ พลบุรี จังหวัดสรุ นิ ทร์  ทศิ ตะวนั ออก ตดิ กบั บ้านตลุง  ทิศตะวันตก ติดกบั บา้ นผกั บุ้ง  ลักษณะภมู ปิ ระเทศ พ้ืนท่ีหมู่บ้านเป็นท่ีราบทางด้านทิศเหนือของหมู่บ้าน และทางทิศใต้เป็นพ้ืนที่ราบต่าติดกับแม่น้ามูล มีหนองน้าสาธารณะประโยชน์ เหมาะแก่การเพาะปลูกและเล้ียงสัตว์ เป็นหมู่บ้านท่ีอุดมสมบูรณ์ ไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติ ให้ประชากรได้หากินตลอดปี อากาศค่อนข้างร้อน อยู่ในเขตทุ่งกุลาร้องให้ แตเ่ ปน็ พืน้ ท่นี ้าท่วมในช่วงฤดนู า้ หลาก 2

หมบู่ า้ นสารสนเทศตน้ แบบเพ่ือการพฒั นาคุณภาพชีวิต ขุนไชยทอง CDD  ขอ้ มลู ประชากร บา้ นขุนไชยทอง มีครวั เรอื นท้ังหมด 143 ครวั เรอื น จานวนประชากรอาศัยจริง 582 คน แยกเป็นผู้ชาย 304 คน ผู้หญงิ 278 คน จานวนประชากรแยกตามวยั แรงงาน ชว่ งอายุ 60 ปีข้ึนไป ชว่ งอายุ 0-14 ปี 17% 18% ช่วงอายุ 15-59 ปี 65%  รายรับ-รายจา่ ยครวั เรอื น (จปฐ.2561) - รายไดท้ งั้ หมดของหมบู่ ้าน จานวน 34,823,160 บาท แยกได้ ดังน้ี (1) รายไดจ้ ากอาชีพหลกั 13,241,860 บาท (2) รายได้จากอาชีพรอง 13,998,200 บาท (3) รายได้อน่ื 3,158,800 บาท เฉลยี่ มรี ายได้ จานวน 66,078 บาท/คน/ปี - รายจ่ายทัง้ หมดของหมู่บา้ น จานวน 158,948.78บาท แยกได้ดงั นี้ (1) รายจา่ ยทเ่ี ป็นต้นทนุ การผลติ 28,459.35 บาท (2) รายจา่ ยทจ่ี าเป็น 35,914.63 บาท (3) รายจ่ายท่ีไมจ่ าเป็น 12,808.94 บาท (4) ชาระหนี้ 81,765.85 บาท เฉลี่ยมีรายจ่าย จานวน 37,098.10 บาท/คน/ปี 3

หมบู่ า้ นสารสนเทศตน้ แบบเพื่อการพฒั นาคุณภาพชวี ติ ขนุ ไชยทอง CDD  ข้อมลู การศกึ ษา การศึกษา 6% 5% ไมเ่ คยศึกษา อนบุ าล 1% 1% 1% ต่ากว่าประถมศกึ ษา 13% 13% จบชั้นประถมศกึ ษา มธั ยมศึกษาตอนตน้ 17% มธั ยมศึกษาตอนปลาย 43% อนุปริญญา ปริญญาตรี สงู กว่าปรญิ ญาตรี  ข้อมูลดา้ นการประกอบอาชพี การประกอบอาชีพ ไม่มอี าชพี กาลงั ศกึ ษา เกษตรกรรม เกษตรกรรม 6% 21% 51% รับราชการ พนกั งานบริษัท ค้าขาย รับจ้างท่วั ไป รับจ้างท่วั ไป 2% 17% คา้ ขาย ไม่มีอาชพี กาลงั ศกึ ษา พนกั งานบริษัท รับราชการ 1% 2% 4

หม่บู ้านสารสนเทศต้นแบบเพื่อการพฒั นาคุณภาพชวี ิต ขนุ ไชยทอง CDD สภาพทางเศรษฐกจิ วิถีการดารงชีวิตของชาวบ้านจะหากินพ่ึงทรัพยากรในพ้ืนที่เหมือนกับชุมชนท่ีติดอยู่กับแม่น้ามูล ท่ัวไป คือ การทานาทาม ปลูกปอ เก็บผัก หักฝืน หาปลา เก็บของปุา ทอผ้า และเล้ียงสัตว์ วัว ควาย แต่มี ความแตกต่างจากชุมชนลุ่มน้ามูลอ่ืนๆ คือการเล้ียงช้าง มาจากบรรพบุรุษ ในอดีตชาวบ้านจะใช้แรงงานช้าง เพ่ือขนสัมภาระลงทาม และขนผลผลิตจากทาม เช่น ข้าวนาทาม กลับมายังหมู่บ้าน เพราะเส้นทางจาก หมบู่ ้านไปทามยังเป็นปุารก ไม่สามารถใช้เกวียนหรือแรงงานวัว-ควาย ได้ นอกจากนั้นแล้วใช้แรงงานช้างลาก ไม้ลงเยาะ ปจั จบุ ันการเลี้ยงชา้ งและพาช้างออกเทยี่ ว นบั วา่ เป็นเศรษฐกจิ ทสี่ ร้างรายไดใ้ นครอบครวั และ ชุมชน นอกจากน้ันแลว้ ชาวบ้านบางส่วนได้มีการอพยพแรงงานไปทางานในต่างถ่ินแบบช่ัวคราวตามฤดกู าล เชน่ ขบั รถแท็กซี ตดั อ้อย เป็นต้น  การทานา มีพืน้ ท่ีทานาท้งั หมด 1,900 ไร่ ครัวเรือนทที่ านา 126 ครัวเรือน ในปที ี่ ผา่ นมาครวั เรอื นท่ีทานาสว่ นมากได้ผลผลิตขา้ วเปลือกไร่ละ 450 กโิ ลกรัม  การเลี้ยงสตั ว์ ครวั เรือนท่ีมีการเลี้ยงวัวควาย 22 ครัวเรือน จานวนววั ควาย 110 ตัว ครัวเรือนท่เี ลย้ี งเปด็ ไก่ 600 ครวั เรือน จานวนเปด็ ไก่ 500 ตวั 5

หมู่บา้ นสารสนเทศตน้ แบบเพื่อการพฒั นาคุณภาพชีวติ ขนุ ไชยทอง CDD  อาชีพเลย้ี งชา้ ง จานวน 25 ครวั เรือน มชี ้างข้นึ ทะเบียน 69 ตัว เข้าร่วมโครงการพาช้าง กลับบ้าน นาควาญคนื ถิน่ 20 เชอื ก ทเ่ี หลอื อยตู่ ามปางชา้ ง  เครอื่ งจักรในการเกษตร ควายเหล็กหรอื รถไถเล็ก 5 คนั รถไถขนาดใหญ่ 10 คัน ทรพั ยากรท่ีสาคัญ ทรพั ยากรปา่ ไม้ บา้ นขุนไชยทอง มปี ุาบงุ่ ปุาทาม เขตรมิ ฝ่งั แม่น้ามูลชาวบา้ นในชุมชน ให้เปน็ แหลง่ ทา การเกษตร แหล่งอาหารช้าง ไม่ใชส้ อย และทาเลย้ี งสัตว์ ปัจจบุ ันสภาพพ้ืนที่ไดม้ ีการบุกเบกิ ปลกู ยูคาลิปตสั เป็น จานวนมากเหลือไม้เป็นหย่อมๆ ตามบริเวณริมฝงั่ กดุ หนอง ริมฝั่งแมน่ ้ามลู ทรัพยากรแหล่งน้าธรรมชาติ ในเขตพ้ืนท่ีบ้านขุนไชยทอง ไม่มีแหล่งน้าธรรมชาติและจะมีแหล่งน้า นอ้ ยใหญ่กระจายอยู่ท่วั ไปในพื้นที่ปุาบุ่ง-ปุาทาม เช่น กุดหลวง วังมน กุดตายู กุดกว่าง กุดน้าใส และลาน้ามูล แหล่งน้าท่ีมีอยู่ในพ้ืนท่ีปุาบุ่ง-ปุาทาม เป็นแหล่งน้าที่เกิดข้ึนเองตามธรรมชาติ ซ่ึงเกิดจากกระบวนการกระทา ของกระแสน้ากระทาอย่างต่อเน่ืองติดต่อกันมาหลายวัฎจักร ปริมาณน้าที่มาเติมในแหล่งน้าน้ีเป็นที่เอ่อล้น จากแม่นา้ มูลในฤดูน้าหลาก แหล่งนา้ นจ้ี ึงทาหนา้ ท่ีเก็บน้าไว้ใช้ในฤดูแล้ง ขณะเดียวกันฤดูแล้ง แหล่งน้าเหล่าน้ี ก็จะได้น้าได้ดินที่ไหลมาเติมอย่างต่อเน่ือง ซึ่งเกิดจากกระบวนการคลายน้าของต้นไม้ท่ีอยู่ตาม ปุาบุ่ง-ปุาทาม ซ่งึ จะคลายน้าออกมาจากตาน้าทม่ี อี ยรู่ อบขอบของแหลง่ นา้ แต่ละแห่ง ชาวบ้านจะใช้ประโยชน์จากแหล่งน้าใน การทาการเกษตร จับปลาหาสตั วน์ ้า ใชน้ า้ เลี้ยงววั -ควาย ใหน้ า้ ทาประปาหมบู่ ้าน เป็นตน้ 6

หมู่บา้ นสารสนเทศตน้ แบบเพื่อการพัฒนาคุณภาพชวี ติ ขนุ ไชยทอง CDD กลุ่มองคก์ รในชุมชน 1. กลมุ่ เลี้ยงชา้ ง สมาชิก 11 ครวั เรอื น มี 20 เชอื ก 2. กองทนุ สวัสดกิ ารออมวันละ 1 บาท สมาชิก 132 คน เงนิ 3,702,800 บาท 3. กลมุ่ แมบ่ ้าน สมาชิกจานวน 10 คน 4. กลมุ่ สมั มาชีพ เลีย้ งปลา/เพาะเหด็ จานวน 20 คน เงนิ 16,000 บาท 5. กลุ่มโครงการแก้ไขปัญหาความยากจน สมาชิกจานวน 132 คน เงนิ 289,000 บาท 6. กลมุ่ โครงการกองทนุ หมู่บา้ น สมาชิกจานวน 132 คน เงิน 1,702,800 บาท นายมชี ัย แก้ว หอม เป็นประธาน 7. กลุ่มป๋ยุ อนิ ทรยี ์ จานวน 88 คน 8. กลุ่ม อสม. จานวน 10 คน 7

หมู่บ้านสารสนเทศตน้ แบบเพ่ือการพัฒนาคุณภาพชีวิต ขนุ ไชยทอง CDD ข้อมลู เสนห่ ช์ มุ ชนท่ีสาคญั ข้อมลู 8 วิถวี ัฒนธรรม บา้ นขุนไชยทอง อ.ชุมพลบรุ ี จ.สรุ นิ ทร์ 1.ด้านอาหาร บ้านขุนไชยทองมีการรับประทานอาหารพ้ืนบ้านของชาวอีสานเป็นส่วนใหญ่ โดยมีอาหารข้ึนช่ือที่ ช า ว บ้ าน ขุ นไ ช ย ทอ ง มัก จ ะ ทา รั บป ระ ทา น ภ า ยใ น บ้า นจ าก วั ตถุ ดิบ ท่ี ห า ได้ จ า กบ ริ เว ณห มู่บ้ า นน้ั นก็ คื อ ต้มไก่ใบหม่อน,ต้มยาปลามูล,ปุนปลา, หมกปลา,ปลาทอดแม่น้ามูล ดักแด้ทอด,หมกหน่อไม้,ปลาร้าบอง ทรงเครือ่ ง โดยมีการรับประทานคู่กับข้าวหอมมะลิ และมีการรับประทานผลไม้ตามและเครื่องดื่มฤดูกาล เช่น กล้วย,มะมว่ ง,แตงโม,น้าออ้ ยคั้นสด นา้ ใบเตย นา้ มะตมู ฯลฯ ต้มไก่ใบหมอ่ น ปุนปลา, หมกปลา ปลาทอดแม่น้ามูล ดักแดท้ อด ข้าวหอมมะลิ 8

หมู่บ้านสารสนเทศต้นแบบเพ่ือการพัฒนาคุณภาพชวี ิต ขนุ ไชยทอง CDD หมกหนอ่ ไม้ ปลาร้าบองทรงเครื่อง ผลไม้ตามฤดกู าล(กลว้ ย,แตงโม) เครื่องดื่ม (น้าอ้อยคั้นสด,นา้ ใบเตย,น้ามะตูม) ขนมพ้ืนบา้ น (ขนมโกรจ) ขนมเทียน 9

หมบู่ ้านสารสนเทศต้นแบบเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต ขนุ ไชยทอง CDD ขนมดอกจอก ขนมนางเลด็ 10

หมู่บา้ นสารสนเทศตน้ แบบเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต ขุนไชยทอง CDD นอกจากอาหารพน้ื เมอื งแลว้ ในโปรแกรมการทอ่ งเท่ียว สาหรับชาวตา่ งชาติ จะเปน็ แนวอนรุ กั ษแ์ ละรกั ษาสขุ ภาพ จากรับประทานอาหารสะอาด ไมท่ านเน้ือสตั ว์ แม่บ้านในโครงการจะเรยี นรูก้ ารทาอาหารทไี่ ดม้ าตรฐาน สาหรบั นักท่องเท่ียว ที่เป็นสากล สะอาด น่ารบั ประทาน 2.ดา้ นการแต่งกาย การแต่งกายของชาวบ้านขุนไชยทองเน้นการแต่งกายด้วยผ้าพ้ืนเมือง โดยผู้หญิงจะแต่งกายด้วยผ้าถุง ไหมมดั หมีล่ ายโฮล สวมเส้อื แขนกระบอกสีงาช้าง สีขาว หรือสดี า ห่มดว้ ยผ้าสไบสีแดงส่วนผู้ชาย จะนุ่งผ้าโสร่ง คาดด้วยผ้าขาวม้า และสวมเส้ือม่อฮ่อม ซ่ึงชาวบ้านจะแต่งกายร่วมงานบุญ งานประจาปี เทศกาลงานต่างๆ โดยสว่ นใส่ตง้ั แตผ่ ้เู ฒา่ ผู้แก่จนถึงวัยรุ่นหนุ่มสาว ในการจัดโปรแกรมชุดท่ีใส่ในการท่องเท่ียวจะเป็นชุดม่อฮ่อม ชายนุ่งโสร่ง หญงิ นุ่งเปน็ ผา้ นุ่ง ถ้าทากจิ กรรมทางน้าจะนงุ่ เปน็ กางเกง 3.ที่อยอู่ าศยั ที่อยู่อาศัย บ้านที่เลี้ยงช้างจากมีหลังคาบ้านที่สูงย่ืนออกจากตัวบ้าน พอท่ีจะให้ช้างเข้าไป อาศัยอยู่ได้ ส่วนท่ีพักนักท่องเที่ยวจะเป็นแบบบ้านทรงไทยที่ผสมผสานกับโรงเล้ียงช้าง เป็นโฮมสเตย์สาหรับ นกั ท่องเท่ียว จานวน 35 ห้อง สามารถพักคา้ งคืนได้ 70 คน 11

หมู่บา้ นสารสนเทศตน้ แบบเพ่ือการพัฒนาคุณภาพชีวิต ขนุ ไชยทอง CDD 4.ดา้ นประเพณี ชาวบ้านขุนไชยทอง จะยึดปฏิบัติตามฮีต 12 คอง 14 เหมือนกับชุมชนชาวบ้านอีสาน ทั่วๆไป และจะมีประเพณีที่สาคัญของชุมชน คือ ประเพณีแห่เทียน บุญบ้าน สงกรานต์ ก่อเจดีย์ข้าวเปลือก แซนโดนตา และบุญข้าวจี่ (เซ่นประกาช้าง) 5.ด้านภาษา เน่อื งจากบา้ นขุนไชยทองมคี วามอุดมสมบรู ณ์จึงมผี ู้คนหลากหลายชาติพันธ์ ทาให้บ้านขุนไชยทองเป็น ชุมชนที่มีท้ังชาติพันธ์ กุย เขมร และลาว ในปัจจุบันชาวบ้านขุนไชยทองใช้ภาษาไทยอีสานหรือภาษาลาวเป็น ส่วนใหญ่ 12

หมบู่ ้านสารสนเทศตน้ แบบเพ่ือการพฒั นาคุณภาพชีวิต ขนุ ไชยทอง CDD 6.ดา้ นอาชีพ ชาวบ้านขุนไชยทองประกอบอาชีพเกษตรกรรม คืออาชีพทานา,ปลูกปอ,เก็บผัก,หาปลา, เก็บ ของปุา และปัจจุบันชาวบ้านขุนไชยทองได้มีรายได้จากการท่องเที่ยวชุมชน โดยมีนักท่องเที่ยวเดินทางเข้ามา ในชุมชนเพ่ือท่องเท่ียวดูการเล้ียงช้าง ซ่ึงเป็นมรดกจากบรรพบุรุษสืบทอดกันเร่ือยมา และร่วมกิจกรรมกับคน ในชมุ ชน ซ่ึงในปี พ.ศ.2560 ครัวเรอื นมรี ายได้เฉลยี่ 66,078 บาท/คน/ปี  การทานา มีพ้ืนที่ทานาท้ังหมด 1,900 ไร่ ครัวเรือนท่ีทานา 126 ครัวเรือน ในปีที่ผ่านมา ครัวเรอื นที่ทานาส่วนมากไดผ้ ลผลติ ขา้ วเปลอื กไรล่ ะ 450 กิโลกรมั  มคี รัวเรือนทมี่ ีอาชีพเล้ยี งชา้ ง จานวน 25 ครวั เรือน เปน็ อาชพี ทท่ี าใหม้ รี ายไดเ้ ขา้ ชมุ ชน จากการทอ่ งเท่ยี วชมุ ชน 13

หมบู่ า้ นสารสนเทศตน้ แบบเพื่อการพัฒนาคุณภาพชวี ติ ขนุ ไชยทอง CDD 7. ความเชอื่ ด้านความเช่ือ การเล้ียงช้างของชาวบ้านนับว่าเป็นการรับมรดกตกทอดจากบรรพบุรุษ ทุกบ้านที่ เล้ียงช้างจะมศี าลปะกาประจาบ้าน และจะต้องเล้ียงช้างสบื ทอดกนั มาเรอื่ ยๆ จนถึงรุ่นลูกรุ่นหลาน ถ้าเลิกเล้ียง จะผิดปะกา ครอบครัวจะไมอ่ ยูเ่ ยน็ เปน็ สขุ พอถึงเดือน 3 ขึน้ 3 คา่ มีพิธเี ลยี้ งศาลปะกา นอกจากการเล้ียงศาล ปะกาแล้ว เมื่อคนในครอบครัวจาเป็นต้องเดินทางออกจากหมู่บ้านไม่ว่าจะไปทางานต่างจังหวัด ไปสมัครงาน ไปค้าขาย หรือเรียนต่อ ก่อนออกเดินทางจะทาพิธีเซ่นไหว้ปะกา จะประสบความสาเร็จและเดินทางปลอดภัย ทุกคน เม่ือกลับมาถึงบ้านแล้วต้องทาพิธีเซ่นไหว้ตามที่ได้บนบานเอาไว้ หรือถ้าบ้านไหนแต่งงานแต่งสะใภ้ ก็ จะต้องเซ่นไหว้ศาลปะกา เพ่ือเป็นการบอกกล่าวเช่นเดียวกัน จะทาให้ครอบครัวอยู่เย็นเป็นสุขและมีความ เจริญรงุ่ เรอื ง ๘. ศลิ ปะพน้ื เมอื ง การบายศรีสู่ขวัญ เป็นการราท่ีนิยมกระทาสืบต่อกันมาเช่ือว่าการราบายศรีสู่ขวัญน้ันจะกระทาเม่ือ เกดิ เหตกุ ารณ์ที่ดีเปน็ มงคล เชน่ พิธแี ตง่ งาน การหายจากปวุ ยไข้ การมแี ขกมาเยย่ี มยามจากต่างถิน่ ฯ 14

หม่บู า้ นสารสนเทศต้นแบบเพื่อการพฒั นาคุณภาพชีวิต ขุนไชยทอง CDD ราตะโพนช้าง เป็นการราท่ีประดิษฐ์ข้ึนใหม่โดยชาวบ้านขุนไชยทองร่วมกับมหาวิยาลัยราชภัฎสุรินทร์ ในการ คดิ คน้ ประดิษฐท์ ่ารา และแต่งเพลง เพื่อสร้างการแสดงท่ีเป็นอัตลักษณ์ของบ้านขุนไชยทอง โดยลักษณะท่ารา จะเลียนแบบลักษณะของช้าง และมีเรื่องราวการดาเนินชีวิตที่ผูกพันกับการเลี้ยงช้างของชาวบ้านขุนไชยทอง โดยเปน็ การแสดงท่ีคดิ ค้นขึน้ เพ่ือไว้ใชต้ อ้ นรบั นักท่องเท่ียวทม่ี าท่องเทย่ี วใหเ้ กิดความประทบั ใจ  มวี ัดจานวน 1 แหง่ พระสงฆ์จาพรรษา 3 รปู 15

หมู่บ้านสารสนเทศตน้ แบบเพ่ือการพัฒนาคุณภาพชีวติ ขนุ ไชยทอง CDD  มี ศูนยส์ าธารณสุขมูลฐานชุมชน จานวน 1 แห่ง  หอกระจายขา่ วเสยี งตามสาย 1 แห่ง การคมนาคม ถนนภายในหม่บู า้ นมลี ักษณะเป็นถนนลาดยาง/คอนกรีต 2,000 เมตร ถนนลกู รงั /หนิ คลกุ 1,000 เมตร ถนนที่หมู่บ้านใชใ้ น การเดินทางติดตอ่ กบั อาเภอสะดวกที่สุดระยะทาง 21 กโิ ลเมตร ใชเ้ วลา เดนิ ทาง 20 นาท(ี รถยนต์ส่วนตวั ) สภาพทางสงั คม ในชมุ ชนบา้ นขุนไชยทอง เปน็ หมูบ่ า้ นท่ีอยู่ในเขตทุ่งกุลา ร้องไห้ ประชาชนส่วนมากประกอบอาชีพหลักคือการทานา อาชีพรองหรืออาชีพเสริมของชุมชน ค้าขายสินค้าอุปโภค บริโภคตามตลาดนัดชุมชน และขายเฟอร์นิเจอร์เม่ือเสร็จจาก การทานา จะนาสินค้าไปเร่ขายตามจังหวัดต่าง ๆ สภาพทาง สังคมเป็นสังคมชนบทที่อยู่อย่างเอื้ออาทร พ่ึงพาอาศัยกัน อยู่ แบบพ่ีแบบน้อง อยู่แบบพอเพียง ส่งเสริมให้ประชากรใน หมู่บ้านชุมชนมกี ารออมการระดมทุน สมาชิกในหมู่บ้านให้ความ ร่วมมือกับกิจกรรมในหมู่บ้านดีมาก ช่วยเหลือเผ่ือแผ่ซึ่งกันและ กนั มคี วามสามคั คีในหม่คู ณะ และอยูใ่ นระบอบประชาธปิ ไตย สภาพทางการศึกษา เดก็ และเยาวชนในหมู่บา้ น ได้รับการศึกษาภาค บังคบั ทุกคน และประชาชนท่มี อี ายุ 15-60 ปี อา่ น ออกเขียนไดเ้ ปน็ ส่วนมาก เยาวชนได้รบั การศึกษาอยา่ ง ท่วั หนา้ บ้านขนุ ไชยทอง มโี รงเรียนระดบั ประถมศึกษา 1 แห่ง คือโรงเรยี นบา้ นขนุ ไชยทอง นอกจากเป็น โรงเรยี นแล้ว หม่บู า้ นยงั ใชส้ ถานท่ีของโรงเรียนเป็นจดุ เรยี นรู้ เร่ืองการท่องเที่ยวหมู่บ้านเลยี้ งช้างอีกดว้ ย และโรงเรยี นบา้ นขนุ ไชยทอง เปน็ จุดเร่มิ ต้นของการ ทอ่ งเทยี่ วชมุ ชนหมูบ่ ้านช้างไร้โซ่ เปน็ แหล่งเรียนรู้ ของวัฒนธรรมของหมูบ่ ้านกับการท่องเท่ยี วชมุ ชนได้อยา่ ง ลงตัว 16

หมบู่ ้านสารสนเทศตน้ แบบเพ่ือการพัฒนาคุณภาพชวี ติ ขุนไชยทอง CDD บ้านขุนไชยทอง ตาบลหนองเรือ อาเภอชุมพลบุรี หมู่บ้านเล็กๆ ท่ีมีจานวนประชากร ไม่มาก มีโรงเรียน มีวัด และชุมชนคนท่ีนี่ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม และส่วนหนึ่งจะเล้ียงช้างที่ได้รับมรดก ตกทอดมาจากบรรพบรุ ุษ สืบเนอ่ื งจากปัญหาการนาชา้ งออกไปเร่ร่อนขายอาหาร ทาให้เกิดกระแสและมุมุมอง ในด้านลบสาหรับคนที่ไม่เข้าใจสภาพชีวิตและความเป็นอยู่ของคนกับช้าง จากปัญหาดังกล่าว ทาให้ชุมชนได้ ขบคิดและร่วมกันนาช้างกลับสู่ถิ่นเกิด และร่วมกันสร้างกิจกรรมเพื่อให้สามารถอาศัยอยู่ด้วยการพ่ึงพาตนเอง ในพื้นที่บ้านเกิดให้ได้มากที่สุด ช้างส่วนหน่ึงได้เข้าร่วมโครงการนาช้างคืนบ้าน นาควาญคืนถิ่น ซึ่งเป็น โครงการที่ริเริมโดยมูลนธิ ิของเอกชน ทเี่ ขา้ มาชว่ ยเหลือเพอื่ ให้ชา้ งไดก้ ลับบ้านและไม่ต้องลาบาก โดยใช้สถานที่ บริเวณโรงเรยี นบา้ นขุนไชยทอง เป็นสถานท่ีพักช้างในเบอื้ งต้น ตลอดจนทากจิ กรรมและพบปะกันระหว่างกลุ่ม คนเลี้ยงช้าง ด้วยต้นทุนท่ีมีอยู่ ประกอบกับความร่วมมือระหว่างชุมชนและโรงเรียน ตลอดจนภาคส่วนที่ เกยี่ วข้อง ทาให้เกิดภาพของสถานศึกษาเพียงแห่งเดียวในประเทศไทย ทีมีภาพของการอยู่ร่วมกันระหว่างช้าง กบั คน 17

หมบู่ ้านสารสนเทศตน้ แบบเพ่ือการพัฒนาคุณภาพชวี ติ ขนุ ไชยทอง CDD การละเลน่ พืน้ เมอื งของนักทอ่ งเทยี่ วร่วมกบั ชุมชนและโรงเรียน ดีดเม็ดแต้ เปาุ ยาง หมากเกบ็ 18

หม่บู า้ นสารสนเทศต้นแบบเพื่อการพฒั นาคุณภาพชวี ติ ขนุ ไชยทอง CDD โรงเรียนบา้ นขนุ ไชยทอง จังหวัดสุรนิ ทร์ เปน็ ตวั แทนภาคตะวันออกเฉยี งเหนือ ในการเข้าแข่งขัน “การร้อยมาลยั ดอกไม้สด” ระดับประเทศ นักเรียนบกพรอ่ งทางการเรียนรู้ โดยไดเ้ หรยี ญทอง ลาดบั ท่ี 5 งานศิลปหตั ถกรรมนักเรียนครั้งที่ 66 ระดบั ประเทศ ท่ี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และถือเป็นเสน่หข์ องชุมชน ท่ีนักเรียนสอนการร้อยมาลัยและการแกะสลักผลไมใ้ ห้กับนักท่องเทย่ี วชาวตา่ งชาติ กจิ กรรมท่ีนักท่องเทยี่ วได้มีส่วนร่วมกับโรงเรยี น ในการเรยี นรูซ้ ึ่งกันกบั กนั อย่างลงตวั 19

หมู่บ้านสารสนเทศต้นแบบเพ่ือการพัฒนาคุณภาพชีวิต ขนุ ไชยทอง CDD เด็กๆ นกั เรียน สอนและรว่ มกิจกรรมการละเล่นพ้นื เมือง สภาพทางสาธารณสขุ และการอนามยั ประชาชนส่วนใหญ่ในหมู่บ้านมีสุขภาพดี มีการออกกาลังกาย มี การรณรงค์ประช าสัมพันธ์ปูองกันโรคอย่างต่อเน่ือง และมี สภาพแวดล้อมทางธรรมชาติท่ีดี ไม่ใช้สารเคมีในการเพาะปลูกผลิตผล ทางการเกษตร ไม่มีปัญหาทางสภาพแวดล้อม ประชาชนส่วนใหญ่ไม่ ติดสรุ า ไม่ติดบุหร่ี คนอายุ 35 ปีข้ึนไป มีการตรวจสุขภาพประจาปี เกอื บทกุ คน ประชาชนไปรับบริการทีส่ ถานีอนามยั ตาบลหนองเรือ โครงสร้างพ้นื ฐานในชมุ ชน จานวน 143 ครวั เรอื น 1. การมีไฟฟูาใช้ของครัวเรือน จานวน 0 ครัวเรือน * มไี ฟฟูาใช้ * ไม่มีไฟฟูาใช้ 20

หมู่บ้านสารสนเทศต้นแบบเพ่ือการพัฒนาคุณภาพชวี ติ ขนุ ไชยทอง CDD 2. หมู่บา้ นมี internet ประชารัฐ 3. แหลง่ นา้ สาธารณะท่ีสรา้ งขน้ึ ท่ีสาคัญ (สระ คลองส่งนา้ ) จานวน 3 แห่ง 4. แหลง่ น้าตามธรรมชาติ (ห้วย หนอง คลอง บึง) จานวน 1 แห่ง 5. แหลง่ นา้ ดืม่ น้าใช้ ท่ีสร้างขน้ึ จานวน 5 แห่ง ประกอบดว้ ย * บอ่ บาดาล จานวน 1 แห่ง * บอ่ นา้ ตืน้ จานวน 4 แห่ง 6. สระน้าสาหรบั ช้างเลน่ น้า 1 แห่ง ณ โรงเรยี นบา้ นขนุ ไชยทอง 21

หม่บู า้ นสารสนเทศต้นแบบเพ่ือการพฒั นาคุณภาพชวี ิต ขนุ ไชยทอง CDD Land Mark ทสี่ วยงามของบ้านขุนไชยทอง 22

หมูบ่ า้ นสารสนเทศตน้ แบบเพื่อการพฒั นาคุณภาพชวี ติ ขุนไชยทอง CDD 23

หมู่บ้านสารสนเทศตน้ แบบเพื่อการพัฒนาคุณภาพชวี ติ ขนุ ไชยทอง CDD สว่ นท่ี 2 การบริหารจดั การ 1. สถานทด่ี าเนินการ สถานท่ีดาเนินงานการจัดทาข้อมูลสารสนเทศ และการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์หมู่บ้าน สารสนเทศ บ้านขุนไชยทอง จะดาเนินการที่โรงเรียนบ้านขุนไชยทอง มีการจัดกิจกรรมแหล่งเรียนรู้ของ ชมุ ชน ณ หอประชมุ ของโรงเรยี น มหี อ้ งบรรยายสรปุ กจิ กรรม เป็นที่ประชุมจัดทากิจกรรมต่าง ๆ ของหมู่บ้าน และเป็นจดุ รบั นกั ทอ่ งเทย่ี วของหมูบ่ า้ นด้วยบริบทที่สวยงามน่ารกั แห่งความเป็นชุมชนคนกับช้าง 24

หม่บู ้านสารสนเทศตน้ แบบเพ่ือการพฒั นาคุณภาพชวี ิต ขุนไชยทอง CDD 2, มบี คุ ลากรของหมู่บ้านรับผดิ ชอบ คณะทางานขบั เคลื่อนสารสนเทศหมู่บา้ นต้นแบบบา้ นขุนไชยทอง อาเภอชุมพลบรุ ี จงั หวัดสรุ นิ ทร์ ๑. นายพูนโชค ส่องศรที อง นายกองค์การบริหารส่วนตาบลหนองเรือ หัวหนา้ คณะทางาน ๒. นางสาวธญั ญรัตน์ สุนนนาม หวั หนา้ สานกั ปลัด อบต.หนองเรือ คณะทางาน ๓. นางสาวชนิดา ปะทิรมั ย์ นกั พัฒนาชมุ ชน อบต.หนองเรือ คณะทางาน ๔. นางชรนิ ทร์ทิพย์ ศรมี ารกั ษ์ นักวเิ คราะหน์ โยบายและแผน อบต.หนองเรือ คณะทางาน ๕. นางสาวชตุ กิ าญจน์ ศาลางาม นกั วชิ าการเกษตร อบต.หนองเรอื คณะทางาน ๖. นายดุสติ จนั ทะวะฤทธิ์ ครู กศน.ตาบลหนองเรือ คณะทางาน ๗. นางสภุ าพร กระแสโท เกษตรตาบลหนองเรอื คณะทางาน ๘. นางรุ้งทิพย์ นับถือดี เจา้ หนา้ ที่ รพ.สต.หนองเรือ คณะทางาน ๙. นายบุญรอด ปานเพชร กานนั ตาบลหนองเรอื คณะทางาน ๑๐.นายเกียรติศักด์ิ ลักขษร ผู้ใหญ่บา้ นบ้านขนุ ไชยทอง คณะทางาน ๑๑.นายสมเกยี รติ ประทปี รมั ย์ ผอ.โรงเรียนบ้านขนุ ไชยทอง คณะทางาน ๑๒.นางอนัตยา น้อยถนอม ผู้ช่วยผ้ใู หญบ่ า้ นบา้ นขนุ ไชยทอง คณะทางาน ๑๓.นางอินทอุ ร แพง่ พนม พฒั นากรผ้รู บั ผดิ ชอบตาบลหนองเรือ คณะทางานและ เลขานกุ าร ให้คณะทางานมหี น้าที่ ดงั น้ี ๑. ขบั เคลอ่ื นการดาเนนิ งานการจัดทาสารสนเทศหมู่บ้าน เพื่อการพฒั นาคุณภาพชวี ติ ๒. สนับสนนุ และสง่ เสรมิ การดาเนนิ งานการใช้ CIA Program ในการวิเคราะห์ระดับคุณภาพ ชวี ติ ๓. สนบั สนนุ การจัดทาสารสนเทศในระดับหมบู่ า้ น ๔. งานอน่ื ๆ ทไี่ ด้รบั มอบหมาย 25

หมูบ่ ้านสารสนเทศต้นแบบเพ่ือการพฒั นาคุณภาพชีวติ ขุนไชยทอง CDD บคุ ลากรผรู้ ับผดิ ชอบประจา นายสมเกยี รติ ประทีปรมั ย์ ตาแหนง่ ผูอ้ านวยการโรงเรียนบ้านขุนไชยทอง ---------------------------------------------------- 1. วัน เดือน ปี เกดิ 31 ตลุ าคม 2504 อายตุ ัว 57 ปี 2. อายรุ าชการ 34 ปี 10 เดือน 30 พ.ย. 2556 วฒุ ิ ศษ.ม สาขา การบรหิ ารการศกึ ษา ,มหาวิทยาลัยกรงุ เทพ ธนบรุ ี 10 ต.ค. 2554 วฒุ ิ กศ.ม. สาขาวิชาหลักสตู รและการสอน ,มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ปัจจุบันเปน็ ข้าราชการระดบั คศ.3 วิทยฐานะ ชานาญการพิเศษ โทร 09-81052669 Fb: Somkeat Prateepram Line: Somkeat Prateepram ID.Line : Prateepram 1 26

หมบู่ ้านสารสนเทศต้นแบบเพ่ือการพฒั นาคุณภาพชวี ติ ขนุ ไชยทอง CDD ผู้ดแู ลระบบสารสนเทศ ในหมบู่ ้านขุนไชยทอง ลาดับ ช่อื -สกลุ ตาแหนง่ หมายเลขโทรศัพท์ 1 นายเกยี รตศิ ักด์ิ ลกั ขษร ผใู้ หญ่บ้าน ม.4 080-6101478 2 นายสมเกียรติ ประทีปรมั ย์ ผอ.โรงเรียนขนุ ไชยทอง 098-1052669 3 นายทองสุข น้อยถนอม ประธานโฮมสเตย์ 086-2475378 4 นายบวั ผนั สิงโต ผชู้ ว่ ย ผู้ใหญบ่ ้าน ม.4 081-2658025 5 นายมีชยั แก้วหอม รองประธานสภา อบต.หนองเรอื 088-7164722 6 นายสทิ ธิพงษ์ ศรีมารกั ษ์ ประธานกรรมการสถานศึกษา 090-3624720 7 นางอนัตยา น้อยถนอม ผชู้ ว่ ย ผใู้ หญ่บา้ น ม.4 062-1072781 8 นางราตรี นอ้ ยถนอม กรรมการศกึ ษา 061-9289287 9 นายสรุ ิยา ศาลางาม Elephant Lover Home 091-0690457 10 นางเรณู รสหอม ผจก. Elephant Lover Home 098-3695443 11 นางจาปี เอกสุข กรรมการหมู่บ้าน 081-1997659 27

หมูบ่ า้ นสารสนเทศต้นแบบเพื่อการพฒั นาคุณภาพชีวติ ขุนไชยทอง CDD 3. อุปกรณ/์ เทคโนโลย/ี สื่อ มอี ุปกรณ์ เครื่องมือในการนาเสนอและเผยแพรส่ อ่ื ประชาสมั พนั ธ์ สรา้ งการรบั รู้ โดยมกี ารจดั ทา Website Facebook และจดั กจิ กรรมประชาสัมพนั ธ์ อย่างตอ่ เน่ือง โดยมีการใชส้ ื่อ ดังนี้ Elephant Home Stay Khun Chai Thong, Surin เปน็ Facebook ที่เป็นสากล นายสรุ ิยา ศาลางาม เปน็ ผู้ดูแล 28

หมบู่ า้ นสารสนเทศตน้ แบบเพื่อการพฒั นาคุณภาพชวี ิต ขนุ ไชยทอง CDD Website บ้านขุนไชยทอง นายสมเกยี รติ ประทปี รมั ย์ เปน็ ผดู้ แู ล https://sites.google.com/view/khunchaithongsurin 29

หมู่บา้ นสารสนเทศต้นแบบเพื่อการพฒั นาคุณภาพชวี ติ ขุนไชยทอง CDD มหี ้องจดั ทาส่ือประชาสมั พันธ์ท่ีโรงเรียนบ้านขุนไชยทอง การดาเนินงานของคณะทางานขบั เคล่อื น สานกั งานพัฒนาชุมชนจงั หวดั สุรนิ ทร์ ได้ดาเนินการพจิ ารณาหมบู่ า้ นสารสนเทศเพ่อื การพัฒนา คณุ ภาพชวี ติ ประจาปีงบประมาณ ๒๕๖๑ และได้ดาเนนิ การขับเคล่อื นโครงการ ดงั น้ี 1. ศึกษาข้อมลู ชมุ ชนรว่ มกบั ชาวบา้ นขนุ ไชยทอง รว่ มกับผู้นาชมุ ชน ถงึ ความเป็นมาของการ พฒั นาหมู่บ้านจากอดีต ถึงปจั จบุ นั ณ โรงเรยี นบ้านขนุ ไชยทอง วันท่ี ๒๔ สิงหาคม ๒๕๖๐ นายวสันต์ ชิงชนะ หัวหน้ากลุ่มงานสารสนเทศและคณะเย่ยี มชมเทศกาลของดีเมืองสุรินทร์ โปรแกรมน่งั ชมหมู่บ้าน สบื สานภมู ิ ปญั ญา แหล่งปลาแม่น้ามลู ณ บ้านขนุ ไชยทอง ม.๔ ต.หนองเรือ อ.ชมุ พลบรุ ี จ.สุรินทร์ 30

หมู่บ้านสารสนเทศต้นแบบเพื่อการพัฒนาคุณภาพชวี ิต ขุนไชยทอง CDD 2. จดั เวทแี ลกเปลยี่ นเรยี นรู้หมบู่ ้านสารสนเทศเพ่อื การพัฒนาคุณภาพชวี ติ วันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2561 นายวสันต์ ชิงชนะ หัวหน้ากลุ่มงานสารสนเทศการพัฒนาชุมชน นักวชิ าการกรมฯ พฒั นาการอาเภอและนักวชิ าการ จัดเวทีแลกเปล่ียนเรียนรู้หมู่บ้านสารสนเทศเพ่ือการพัฒนา คณุ ภาพชวี ิต วเิ คราะห์ขอ้ มลู CIA และนาเสนอผลการวิเคราะห์ กิจกรรมโครงการประกวดหมู่บ้านสารสนเทศ เพ่อื การพัฒนาเศรษฐกิจชมุ ชนและพัฒนาคุณภาพชีวิต ณ บ้านขนุ ไชยทอง ต.หนองเรอื อ.ชุมพลบรุ ี 31

หมบู่ า้ นสารสนเทศต้นแบบเพ่ือการพฒั นาคุณภาพชีวติ ขนุ ไชยทอง CDD การวเิ คราะห์ CIA (Community Information Radar Analysis) จากข้อมูลความจาเป็นพนื้ ฐาน ปี 2560 และข้อมูล กชช.2 ค ปี 2560 ขอ้ มลู ทุนชมุ ชน 1. ข้อมูล จปฐ. ขอ้ มลู จปฐ. รอ้ ยละทไ่ี ม่ ผา่ นเกณฑ์ หมวดท่ี 1 สขุ ภาพ มี 7 ตวั ชว้ี ดั 1. เด็กแรกเกดิ มนี ้าหนัก 2,500 กรัม ขน้ึ ไป 7.14 2. เด็กแรกเกดิ ไดก้ นิ นมแมอ่ ยา่ งเดยี วอยา่ งนอ้ ย 6 เดอื นแรกตดิ ตอ่ กนั 3. เด็กแรกเกดิ ถงึ 12 ปี ไดร้ ับวัคซนี ป้องกนั โรคครบตามตารางสรา้ งเสรมิ ภมู คิ มุ ้ กนั โรค 4. ครัวเรอื นกนิ อาหารถกู สขุ ลักษณะ ปลอดภยั และไดม้ าตรฐาน 5. ครัวเรอื นมกี ารใชย้ าเพอื่ บาบดั บรรเทาอาการเจ็บป่ วยเบอ้ื งตน้ อยา่ งเหมาะสม 1.63 6. คนอายุ 35 ปีขนึ้ ไป ไดร้ ับการตรวจสขุ ภาพประจาปี 2.14 7. คนอายุ 6 ปีขน้ึ ไป ออกกาลังกายอยา่ งนอ้ ยสัปดาหล์ ะ 3 วัน ๆ ละ 30 นาที หมวดท่ี 2 สภาพแวดลอ้ ม มี 7 ตวั ชว้ี ดั 8. ครัวเรอื นมคี วามม่ันคงในทอ่ี ยอู่ าศัย และบา้ นมสี ภาพคงทนถาวร 3.25 9. ครัวเรอื มนี ้าสะอาดสาหรับดม่ื และบรโิ ภคเพยี งพอตลอดปี อยา่ งนอ้ ยคนละ 5 ลติ รตอ่ วัน 10. ครัวเรอื นมนี ้าใชเ้ พยี งพอตลอดปี อยา่ งนอ้ ยคนละ 45 ลติ รตอ่ วัน 11. ครัวเรอื นมกี ารจัดบา้ นเรอื นเป็ นระเบยี บเรยี บรอ้ ย สะอาด และถกู สขุ ลกั ษณะ 0.81 12. ครัวเรอื นไม่ถกู รบกวนจากมลพษิ 0 13. ครัวเรอื นมกี ารป้องกนั อบุ ตั ภิ ัยและภยั ธรรมชาตอิ ยา่ งถกู วธิ ี 1.63 14. ครัวเรอื นมคี วามปลอดภยั ในชวี ติ และทรัพยส์ นิ หมาดที่ 3 การศกึ ษา มี 5 ตวั ชว้ี ดั 0 15. เด็กอายุ 3-5 ปีไดร้ ับบรกิ ารเลย้ี งดเู ตรยี มความพรอ้ มกอ่ นวัยเรยี น 5.56 16. เด็กอายุ 6-14 ปี ไดร้ ับการศกึ ษาภาคบงั คบั 9 ปี 17. เด็กจบชนั้ ม.3 ไดเ้ รยี นตอ่ ชนั้ ม.4 หรอื เทยี บเทา่ 14.29 16.67 18. คนในครัวเรอื นทจี่ บการศกึ ษาภาคบงั คบั 9 ปี ทไ่ี มไ่ ดเ้ รยี นตอ่ และยงั ไมม่ งี านทา ไดร้ ับการฝึกอบรมดา้ นอ 19. คนอายุ 15-59 ปี อา่ น เขยี นภาษาไทย และคดิ เลขอยา่ งงา่ ยได ้ 0.88 หมวดท่ี 4 การมงี านทาและรายได้ มี 4 ตวั ชว้ี ดั 20. คนอายุ 15-59 ปี มอี าชพี และรายได ้ 21. คนอายุ 60 ปีขน้ึ ไป มอี าชพี และมรี ายได ้ 7.89 4.76 22. รายไดเ้ ฉลย่ี ของคนในครัวเรอื นตอ่ ปี 0 23. ครัวเรอื นมกี ารเกบ็ ออมเงนิ 11.38 หมวดท่ี 5 คา่ นยิ ม มี 8 ตวั ชว้ี ดั 24. คนในครัวเรอื นไมด่ ม่ื สรุ า 10.98 25. คนในครัวเรอื นไม่สบู บหุ รี 16.1 26. คนอาย6ุ ปีขนึ้ ไป ปฏบิ ตั กิ จิ กรรมทางศาสนาอยา่ งนอ้ ยสัปดาหล์ ะ 1 ครัง้ 0 27. ผสู ้ งู อายุ ไดร้ ับการดแู ลจากครอบครัว ชมุ ชน ภาครัฐ หรอื ภาคเอกชน 0 28. ผพู ้ กิ าร ไดร้ ับการดแู ลจากครอบครัว ชมุ ชน ภาครัฐ หรอื ภาคเอกชน 0 29. ผปู ้ ่ วยโรคเรอื้ รัง ไดร้ ับการดแู ลจากครอบครัว ชมุ ชน ภาครัฐ หรอื ภาคเอกชน 0 30. ครัวเรอื นมสี ว่ นรว่ มทากจิ กรรมสาธารณะเพอ่ื ประโยชน์ของชมุ ชน หรอื ทอ้ งถนิ่ 0 31. ครอบครัวมคี วามอบอุ่น 0 32

















หมู่บ้านสารสนเทศต้นแบบเพื่อการพัฒนาคุณภาพชวี ติ ขนุ ไชยทอง CDD ปัญหาชา้ งเร่ร่อนในอดตี ของขนุ ไชยทอง ขุนไชยทอง... หม่บู า้ นช้างเลยี้ งเร่ร่อนใหญ่ทีส่ ดุ ในโลก..? ขุนไชยทอง... หมบู่ ้านชา้ งเลี้ยงเร่ร่อนใหญท่ ่สี ุดในโลก..? ชมุ ชนเลยี้ งชา้ งบา้ นขุนไชยทอง หมู่ท่ี 4 ตาบลหนองเรือ อาเภอชุมพลบุรี จังหวัดสุรินทร์ ที่ต้ังของชุมชน ห่างจากจังหวัดสุรินทร์ 73 กิโลเมตร ตามถนน สาย 214 ถึงสามแยกเลี้ยวซ้ายไปตามถนนสาย 2081 ถึง ตาบลไพรขลา เลี้ยวซ้ายไปยังตาบลหนองเรือ และไปยังหมู่บ้านขุนไชยทอง ห่างจากอาเภอชุมพลบุรี 21 กโิ ลเมตร เปน็ ชมุ ชนเก่าแก่ ในอดีต บรรพบุรุษได้อพยพมาจากชายแดนเขมร ซ่ึงเป็นกลุ่มชาติพันธุ์กูย มีเร่ือง เล่าสืบต่อกันมาวา่ พระยาขนุ ไชยเป็นผู้นาการอพยพ โดยขนสัมภาระสิ่งของที่จาเป็นเดินทางร่วมมากับช้างช่ือ พลายทองแดง พลายทองคา และพลายตุ้ม กับช้างหลายสิบเชือก เมื่อเดินทางมาถึงบริเวณวังฟูาผ่าเป็นเนิน ดินสงู กวา้ งใหญ่ มพี ื้นทีป่ ุาบุง่ ปาุ ทามอันกว้างใหญ่ แหล่งน้าเป็นหนองล้อมรอบและแหล่งน้าขนาดเล็กอยู่เป็น จานวนมาก พื้นท่บี ริเวณดังกลา่ ว มที รพั ยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ เหมาะสมแก่การต้ังถ่ินฐาน จึงได้สร้างที่ พักช่วั คราวและช่วยกันบุกเบิกถางปุา เพื่อทาการเพาะปลกู ข้าวและได้ใช้ช้างเป็นแรงงานในการขนข้าวมาไว้ที่ บ้าน (มีชัย แก้วหอม และคนอื่น ๆ. 2553 : 1) ต่อมาได้มีผู้คนจากต่างถ่ินอพยพเข้ามาอยู่ร่วมกันจน กลายเป็นหมู่บ้านที่มีขนาดใหญ่ขึ้นตามลาดับ บริเวณดั้งเดิมของการตั้งหมู่บ้านจะเป็นโคกบ้านเก่าห่างจาก หมู่บ้านในระยะแรก ๆ ประมาณ 500 เมตร จากน้ันจึงย้ายมาตั้งหมู่บ้านในปัจจุบัน ต่อมาได้ต้ังช่ือบ้านโดย เอาช่ือ “ขุนไชย” ซึ่งเป็นผู้นาหมู่บ้านในขณะน้ัน และคาว่า “ทอง” ก็มาจากภรรยาของขุนไชย จึงเรียก รวมกันวา่ “บา้ นขุนไชยทอง” (สภาวัฒนธรรมอาเภอชุมพลบรุ ี จังหวดั สุรินทร์. 2553) ในปัจจุบันชุมชนบ้าน ขุนไชยทอง มจี านวน 143 หลังคาเรือน จานวนประชากร 582 คน ชาวไทยอีสาน (ลาว) ร้อยละ 80 กลุ่ม ชาวไทยเขมร ร้อยละ 10 และชาวไทยกูย ร้อยละ 10 ตามลาดับ มีนายทองสุข น้อยถนอม เป็นผู้ใหญ่บ้าน การเลีย้ งชา้ งของบ้านขุนไชยทอง ในอดีตบรรพบุรุษได้มีการคล้องช้างมาไว้เพื่อใช้งานได้เดินทางไปคล้องช้าง ร่วมกับหมอช้างบ้านกระโพ บ้านตากลาง ได้หยุดการคล้องพร้อมกับหมอช้างคนอ่ืน ๆ ใน ปี พ.ศ. 2504 จากนัน้ ได้นาชา้ งมาใช้งานในชุมชนและสืบทอดภูมิปัญญาการเลี้ยงช้างมาจนถึงปัจจุบัน จากสภาพของระบบ นิเวศท่ีเปลี่ยนแปลงไป พ้ืนที่ทาเลถูกจับจองบุกรุกปลูกต้นยูคาลิปตัส และปรับแผ้วถางปุาละเมาะ ปุาบุ่งปุา ทามเพื่อทาการเกษตร โดยเฉพาะการทานาเป็นหลัก ทาให้ช้างส่วนหนึ่งเดินทางออกไปเร่ร่อนยังต่างจังหวัด จากการนาช้างออกไปหารายได้ในต่างจังหวัด ชุมชนมีรายได้จากช้างเป็นหลัก สามารถยึดเป็นอาชีพได้ นอกจากท่จี านวนชา้ งไม่เพียงพอกับการใหบ้ รกิ ารดา้ นการทอ่ งเทยี่ วในชว่ งท่ีผ่านมา ชาวบ้านส่วนหน่ึง ที่มีภูมิ ปัญญาการเล้ียงชา้ งจากครอบครัว หมอช้างในชุมชนได้ไปซื้อช้างเลี้ยงจากแหล่งต่าง ๆ มาเล้ียงเพื่อหารายได้ จากช้าง โดยเฉพาะในแถบจังหวัดภาคเหนือ เช่น ลาปาง แพร่ เป็นต้น เป็นชุมชนท่ีมีช้างบ้าน (ช้างเลี้ยง) จานวน 69 เชือก เป็นช้างพลาย 30 เชือก ช้างพัง 39 เชือก อยู่ในชุมชน 20 เชือก อยู่ต่างจังหวัด จานวน 50 เชือก เช่น อยู่ในแหล่งท่องเท่ียว เกาะสมุย อาเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฏร์ธานี จานวน 20 เชือก แหลง่ ทอ่ งเท่ียวเกาะชา้ ง อาเภอเกาะช้าง จังหวัดตราด จานวน 8 เชือกที่เหลือจะเดินทางเร่ร่อนรับจ้างไปยัง จังหวัดต่าง ๆ ในภาคกลาง ภาคตะวันออกและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จากการท่ีเจ้าของช้างได้นาช้าง ออกไปเร่ร่อนยังต่างจังหวัด ส่วนหน่ึงไม่ได้สร้างปัญหาให้กับสังคมดังที่คนส่วนมากรับรู้กัน เนื่องจากช้าง ส่วนมากจะอยู่ตาม แหล่งท่องเท่ียวเป็นหลัก ถึงแม้ว่าจะมีโครงการนาช้างคืนถ่ินขององค์การบริหารส่วน จงั หวัดสุรินทร์ และโครงการคชอาณาจักร จังหวดั สรุ ินทร์ ช้างในชมุ ชนดังยังไม่ได้เข้าร่วมโครงการแต่อย่างใด 41

หมู่บ้านสารสนเทศตน้ แบบเพื่อการพัฒนาคุณภาพชวี ิต ขุนไชยทอง CDD โอกาสที่จะนาช้างคืนถ่ินคงเป็นไปได้ยาก เน่ืองจากขาดพื้นท่ีหรือทาเลเล้ียงช้าง รายได้ไม่เพียงพอกับ ค่าใช้จา่ ยในการจดั การหาอาหารชา้ งในแตล่ ะวัน (ทองสุข นอ้ ยถนอม, สัมภาษณ์, 2553 : พฤศจิกายน 26 ; บัวผัน สิงโต, สัมภาษณ์. 2554 : เมษายน 15) แหล่งข้อมูล : ดุษฏีนิพนธ์ระดับปริญญาเอก : ภูมิปัญญา ชา้ งบา้ นในนิเวศวทิ ยาวฒั นธรรมพนมดงรกั -เซีเปยี น : ของ ดร.สวุ ฒ้ น์ อุ่นทานนนท์ การแกไ้ ขปัญหาในปัจจบุ นั จากการทเี่ จา้ ของช้างไดน้ าช้างออกไปเร่รอ่ นยังตา่ งจงั หวัด สว่ นหนงึ่ ไมไ่ ด้สรา้ งปัญหาให้กับสังคมดังที่ คนสว่ นมากรบั รกู้ ัน เน่ืองจากช้างสว่ นมากจะอยูต่ ามแหล่งทอ่ งเทีย่ วเป็นหลัก ถงึ แม้ว่าจะมีโครงการนาช้างคืน ถ่นิ ขององคก์ ารบริหารสว่ นจังหวัดสุรนิ ทร์ และโครงการคชอาณาจักร จังหวัดสุรินทร์ แต่ช้างในชุมชนบ้านขุน ไชยทอง กลับยังไม่ได้เข้าร่วมโครงการแต่อย่างใด ทาให้โอกาสท่ีจะนาช้างคืนถิ่นเป็นไปได้ยาก เน่ืองจากขาด พ้ืนที่หรือทาเลเล้ียงช้าง และคนเล้ียงช้างมีรายได้ไม่เพียงพอกับค่าใช้จ่าย ในการจัดหาอาหารมาให้ช้างได้ใน แต่ละวัน นั่นคือบันทึกข้อความบางส่วนจากแหล่งข้อมูล : ดุษฏีนิพนธ์ระดับปริญญาเอก : ภูมิปัญญาช้างบ้าน ในนิเวศวิทยาวัฒนธรรมพนมดงรัก-เซเปียน : ของ ดร.สุวัฒน์ อุ่นทานนนท์ ที่ได้บันทึกไว้เม่ือหลายปีก่อน ซึ่งในปัจจุบันนี้ ที่หมู่บ้านแห่งนี้ก็ได้เร่ิมท่ีจะมีการสานต่อในเรื่องของการนาช้างคืนถิ่น โดยผู้นาชุมชนและ ชาวบ้านได้ร่วมกันจัดทาโครงการ \"นาช้างกลับบ้าน นาควาญคืนถ่ิน\" ขึ้นเมื่อวันท่ี 1 ธ.ค 59 ที่ผ่านมา โดย ได้รับการช่วยเหลือจากมูลนิธิอนุรักษ์ช้างและส่ิงแวดล้อม อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่ ท่ีให้การสนับสนุน งบประมาณมาเป็นคา่ อาหารใหช้ า้ งท่เี ขา้ ร่วมในโครงการนเี้ ดอื นละ 20,000 บาทตอ่ เชอื ก โดยมีนายทองสุข น้อยถนอม อายุ 61 ปี ซึ่งเป็นอดีตผู้ใหญ่บ้านขุนไชยทอง เป็นประธานโครงการและผู้ประสานงานดูแล โครงการนีอ้ ยู่ นายทองสุข น้อยถนอม ประธานกลุ่มโอมสเตย์ช้างขุนไชยทอง ตามโครงการ \"พาช้างกลับบ้าน นา ควาญคืนถ่ิน\" ได้เปิดเผยว่า เดิมหมู่บ้านน้ีจะเป็นหมู่บ้านท่ีมีการนาช้างไปเร่ร่อนในต่างจังหวัดมากที่สุดแห่ง หนงึ่ ในจงั หวัดสรุ ินทร์ เนอื่ งจากต้องประสบกบั ปญั หาไมม่ ที าเลเลี้ยงช้างเมื่อหลายปีที่ผ่านมา แต่ในปัจจุบันนี้ ช้างก็ได้เร่ิมกลับคืนถิ่นมาบ้างแล้ว ตั้งแต่เริ่มมีโครงการน้ีขึ้นมา ซ่ึงในขณะน้ีมีช้างกลับมาเข้าร่วมโครงการนี้ แล้วจานวน 20 เชือก จากจานวนทั้งหมด 69 เชือก โดยทุกเชือกจะได้รับเงินสนับสนุนเป็นค่าอาหารเดือน ละ 20,000 บาท ซ่ึงทางมูลนิธิยังได้ให้คาแนะนาและจัดหานักท่องเท่ียวต่างชาติมาเท่ียวชมช้างในหมู่บ้าน ดว้ ย โดยใหจ้ ดั การทอ่ งเทยี่ วแบบเชิงอนรุ ักษ์ คือมีท่ีพกั แบบโฮมสเตยใ์ ห้ ซ่งึ จะอยู่ใกล้ๆกับโรงเลี้ยงช้าง โดย มีขอ้ ตกลงว่า ในขณะทพ่ี าชา้ งมาใหน้ กั ทอ่ งเที่ยวได้ชมนั้น จะต้องไม่มีการใช้พันธนาการใดๆกับช้าง นอกจาก 42

หมูบ่ า้ นสารสนเทศต้นแบบเพ่ือการพัฒนาคุณภาพชวี ิต ขุนไชยทอง CDD การล่ามไว้ในโรงเล้ียง คือต้องไม่ใช้โซ่ตรวนกับช้าง ห้ามควาญช้างข้ึนไปนั่งบนหลังช้าง และห้ามใช้ตะขอใน การบังคับช้างเด็ดขาด โดยให้ควาญช้างมีเพียงมีดหมอพกไว้กับตัวเท่าน้ัน เพ่ือไว้ใช้บังคับช้างตามความเชื่อ และศรัทธาของบรรดาควาญช้างเม่ือจาเป็นเท่าน้ัน เพื่อที่จะให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสกับความเป็นธรรมชาติ ของช้างโดยแท้จริง โดยจะมีกิจกรรมการให้อาหารเล้ียงช้าง การพาช้างเดินเที่ยวโดยไม่มีการขึ้นไปนั่งบน หลังชา้ ง และการพาชา้ งลงเลน่ นา้ กบั นกั ท่องเท่ยี ว ซ่ึงรายการหลังนี้นักท่องเท่ียวต่างชาติจะชอบมากเป็นพิเศษ ซึ่งช้างทุกตัวจะต้องผ่านการฝึกมาเป็น อย่างดี ก่อนท่ีจะปล่อยให้เข้าร่วมโครงการน้ีได้ และหลังจากนั้นก็จะมีรายการพาเที่ยวชมวิถีชุมชนของคน เล้ยี งชา้ ง วา่ คนกับชา้ งอย่รู ่วมกนั อย่างไร ชมวิธกี ารทานาปลูกข้าวซึ่งเป็นอาชีพหลักของเกษตรกรไทย นายทองสุข น้อยถนอม ยังได้กล่าวอีกว่า สาหรับโครงการ \"พาช้างกลับบ้าน นาควาญคืนถิ่น\" น้ัน ทางมูลนิธิอนุรักษ์ช้างและสิ่งแวดล้อม อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่ ไม่ได้มีข้อผูกมัดใดๆ ซ่ึงทางมูลนิธิฯเขาจะทา สัญญากับเจ้าของช้างเป็นระยะๆคือ 3 เดือนคร้ัง เพราะถ้าหากต่อมามีหน่วยงานอื่นมาช่วยเหลือ หรือว่า เจ้าของช้างสามารถช่วยเหลือตัวเองได้ เขาก็จะปล่อยให้รับไปดาเนินการต่อ ซ่ึงในอนาคตหากโครงการน้ี สาเรจ็ และมนี ักทอ่ งเที่ยวเขา้ มาเยยี่ มชมกจิ กรรมของช้างในหมู่บ้านช้างขุนไชยทองมากข้ึน ก็เชื่อว่าเจ้าของ ช้างและคนในหมู่บ้าน ก็คงจะพากันลืมตาอ้าปากได้ และก็เช่ือว่าช้างในหมู่บ้านท่ีออกไปเร่ร่อนใน ต่างจังหวัด ก็คงจะพากับกลับคืนถิ่นอย่างแน่นอน ซ่ึงเราพยายามที่จะรักษาเอกลักษณ์ของหมู่บ้านของเรา ไว้ และทาตามท่ีทางมูลนิธิฯได้ให้คาแนะนาไว้ก็คือ การปล่อยช้างให้อยู่กับนักท่องเท่ียวอย่างเป็นธรรมชาติ โดยไร้การพันธนาการ ซ่ึงเราจะฝึกช้างให้เชื่องและคุ้นเคยกับสภาพแบบนี้ ก่อนท่ีจะปล่อยให้ไปอยู่กับ นกั ท่องเทีย่ ว ซงึ่ ที่ผ่านมานกั ทอ่ งเที่ยวต่างพากนั ชืน่ ชมและมาเที่ยวชมกันมากขึ้น ทาให้เรามีกาลังใจที่จะทา ให้สาเรจ็ ต่อไปในเร็ววัน และนี่ก็คืออีกหน่ึงในที่ท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์แห่งใหม่ในจังหวัดสุรินทร์ ที่จะเกิดขึ้นมาอีก นอกเหนือจากหมู่บ้านช้างที่มีอยู่ก่อนแล้ว ซึ่งต่างก็ยังคงรักษาความเป็น \"เมืองช้าง\" ท่ีมีการเล้ียงช้าง และ ประวัตอิ ันยาวนานของหมู่บา้ นช้าง ทย่ี งิ่ ใหญท่ ี่สุดนี้ตอ่ ไป 43

หมบู่ ้านสารสนเทศต้นแบบเพื่อการพัฒนาคุณภาพชวี ิต ขุนไชยทอง CDD การก้าวยา่ งสู่ความยง่ั ยนื ของหม่บู า้ นขนุ ไชยทอง การประเด็นสาคัญท่ีจะต้องแก้ไขปัญหาต่อไป จากการที่มูลนิธิอนุรักษ์ช้างและส่ิงแวดล้อม เป็นการ แกไ้ ขปัญหาเบอ้ี งต้น ใหก้ บั ชุมชนได้เหน็ คุณค่าของทรพั ยากรธรรมชาติ ส่ิงแวดล้อม วฒั นธรรม ในหมู่บ้านที่จะ สร้างเสน่ห์ดึงดูดนักท่องเที่ยวได้จริง จากวันที่ 1 ธันวาคม 2559 ปัจจุบันมีนักท่องเท่ียวท้ังชาวไทยและ ต่างชาติ โดยส่วนใหญ่จะเป็นชาวต่างชาติที่รู้จักโดยการประชาสัมพันธ์จากทางมูลนิธิฯ ท่ีรู้จักกันมากมายใน ต่างประเทศ ในหมู่นักท่องเท่ียวเชิงอนุรักษ์ ที่ต้องการสัมผัสวิถีชาวบ้านอย่างแท้จริง กว่า 400 ราย เป็นท่ี ประทับใจของนักท่องเที่ยว มกี ารรวี วิ ความรสู้ ึกของการทอ่ งเท่ียวและติดต่อประสานงานใน Facebook page “Elephant Lover Home” โดยมีประเด็นปัญหาทต่ี ้องแกไ้ ขพฒั นา ดังนี้ 1. ในประเทศไทยยังไม่เป็นทร่ี ู้จักเท่าท่ีควร 2. พฤติกรรมนักท่องเทย่ี วในประเทศค่อนขา้ งแตกตา่ งกบั ต่างประเทศ 3. รายได้จากโครงการส่วนใหญ่จะเป็นรายได้จากเงินเดือนเจ้าของช้าง 20 เชือก เชือกละ 20,000 บาท รายไดจ้ ากค่าอาหาร ที่พกั โฮมสเตย์ รายได้จึงยังไม่ครอบคลุมถึงกลุ่มอาชีพ และ ชาวบา้ น ในชุมชน ท่มี ีถึง 143 ครวั เรือน 4. ช้างในหมูบ่ ้านมีเจา้ ของชา้ ง 69 เชือก แต่มีช้างที่อยู่ในหมู่บ้านเพียง 20 เชือก หากรายได้ม่ันคง ชาวชา้ งจะนาชา้ งคนื ถิ่น แนวทางแกไ้ ขปญั หา 1. จัดทาโปรแกรมท่องเที่ยวโดยชุมชนเอง โดยผู้นาชุมชนและคณะทางานฯ ร่วมกับวิเคราะห์ เส้นทางการท่องเที่ยวให้มีรายได้ครอบคลุม ด้วยเสน่ห์วัฒนธรรมของชุมชน ให้ครอบคลุมเกิด ประโยชน์ในชมุ ชนอยา่ งท่ัวถึง 2. จัดทาช่องทางประชาสัมพนั ธเ์ ผยแพรเ่ พม่ิ ข้ึนใหเ้ ป็นที่ร้จู ัก 3. ปรบั ปรุงสภาพแวดลอ้ ม ภมู ทิ ัศน์ ให้สวยงามนา่ ท่องเท่ียว 4. พัฒนาบุคลากรในชุมชนให้เป็นชุมชนท่องเท่ียว โดยมีรูปแบบในด้านการบริการจากโครงการ Elephant Lover Home” ท่ีเปน็ ทยี่ อมรบั ของนักท่องเทยี่ ว คณะทางานประชมุ ฯ และศึกษาสภาพแวดลอ้ มนาสูเ่ ส้นทางการท่องเทย่ี ว 44

หมูบ่ า้ นสารสนเทศตน้ แบบเพื่อการพฒั นาคุณภาพชวี ติ ขุนไชยทอง CDD 45

หมู่บา้ นสารสนเทศตน้ แบบเพ่ือการพฒั นาคุณภาพชวี ติ ขนุ ไชยทอง CDD 2. โครงการรกั ษาสภาพแวดล้อมของหมบู่ ้านขนุ ไชยทอง นายเกียรติศักดิ์ ลักขษร ผู้ใหญ่บ้าน ได้มีการพัฒนาความสะอาดหมู่บ้าน ไม่ว่าจะเป็นบ้าน วัด โรงเรียน โดยมีการพัฒนาหมู่บ้านให้สะอาด การคัดแยกขยะจัดการขยะในครัวเรือน และเป็น ภาพลักษณ์ที่ดีสาหรับนักท่องเท่ียว และนักท่องเที่ยวที่มาเท่ียวจะช่วยกันทาความสะอาดหมู่บ้าน เป็น ประจาทกุ เดอื น และพาอาสาสมัครตา่ งชาติทีม่ าทอ่ งเทยี่ วพรอ้ มไกดร์ ่วมกันช่วยกันพัฒนาด้วย 46

หมู่บ้านสารสนเทศต้นแบบเพ่ือการพัฒนาคุณภาพชวี ิต ขนุ ไชยทอง CDD ชมรมรกั การถา่ ยภาพ เอกคอมพวิ เตอรจ์ าก ม.ราชภัฏสรุ นิ ทร์ ท่อี อกค่ายถ่ายภาพและพัฒนาทาสี โรงเรียน ระหว่างวันที่ 31 มีนาคม – 1 เมษายน 25.61 โรงเรียนบา้ นขนุ ไชยทอง จะเปน็ จุดทีน่ กั ท่องเทย่ี ว ต้องมาทากิจกรรมร่วมกบั นักเรยี น ชา้ ง เปน็ ประจา 47

หมู่บ้านสารสนเทศตน้ แบบเพื่อการพฒั นาคุณภาพชวี ิต ขุนไชยทอง CDD 3. โครงการชุมชนทอ่ งเที่ยว OTOP นวตั วิ ถิ ี บ้านขนุ ไชยทอง โครงการซ่ึงเป็นแนวคิดพัฒนา OTOP รูปแบบใหม่ โดยให้ขายสินค้าอยู่ภายในชุนชน เป็นการสร้าง รายไดเ้ พ่ิมให้ชมุ ชน นาเสน่ห์ ภมู ปิ ัญญา วิถีชวี ติ วัฒนธรรม และความคดิ สรา้ งสรรค์มาแปลงเป็นรายได้ ทาให้ รายไดก้ ระจายอยู่ภายในชุมชน สรา้ งชุมชนเข้มแข็ง ทุกคนพร้อมเป็นเจ้าบ้าน ทาให้ลูกหลานไม่ต้องออกไปหา รายไดจ้ ากภายนอกชุมชน ด้วยหมู่บ้านมีความพร้อมสาหรับแหล่งท่องเท่ียว มีวัฒนธรรมการเลี้ยงช้าง ท่ีเป็นอัตลักษณ์ เป็นท่ี สนใจระดับโลก อาเภอชุมชนบุรีจึงไดค้ ัดเลอื กหมู่บ้านขุนไชยทอง เป็นหมู่บ้านที่จะดาเนินการ โครงการชุมชน ท่องเท่ียว OTOP นวัติวิถี เพ่ือดาเนินการในปี 2561 โดยได้จัดเวทีช้ีแจงการดาเนินงานโครงการ ค้นหา เสนห่ ใ์ นชมุ ชน ผลติ ภณั ฑช์ มุ ชน และบุคลากรท่จี ะร่วมขับเคลือ่ นโครงการฯ 48

หม่บู ้านสารสนเทศตน้ แบบเพ่ือการพฒั นาคุณภาพชีวติ ขุนไชยทอง CDD ผลติ ภณั ฑ์ OTOP ทีจ่ ะพัฒนาสาหรับโครงการชุมชนทอ่ งเที่ยว OTOP นวัติวถิ บี า้ นขนุ ไชยทอง ผลติ ภัณฑ์ OTOP เป้าหมาย รายละเอียดผผู้ ลิต ผู้ประกอบการ (ในหมบู่ า้ นเป้าหมาย) (ชื่อ , จานวนสมาชิก ฯลฯล) 1. เคร่อื งประดบั จากช้าง - นายสมานจติ ร นอ้ ยถนอม : ประธาน 2. ทอเสื่อกก - สมาชกิ กลมุ่ : 34 คน - นางหนูพิน แก้วศรี : ประธาน 3. ขนมพ้ืนบ้าน 4. พวงกญุ แจจากเส้นไหมพรม - สมาชิกกลุม่ : 12 5. แปรรูปผลิตภณั ฑจ์ ากผา้ ไหม - นางเสง่ียม นันทชัย: ประธาน - สมาชกิ กล่มุ : 8 คน 6. ขา้ วหอมมะลิ - นางทวิ าภรณ์ แก้วหอม : ประธาน - สมาชิกกลมุ่ : 10 คน 7. ตุ๊กตาจากผ้าขาวม้า - นางอรทัย แสนกล้า : ประธาน 8. กระถางจากมลู ช้าง - สมาชกิ กล่มุ : 11 คน 9. ผา้ ดา้ ย - นายคณู แก้วหอม : ประธาน 10. เครอื่ งจกั รสานจากไม้ไผ่ - สมาชกิ กลมุ่ : - นางราไพ ศรีมารกั ษ์ : ประธาน - สมาชกิ กลมุ่ : 10 คน - นางฐิตมิ า ทองเงนิ : ประธาน - สมาชกิ กลมุ่ : 19 คน - นางกาญจนา ลกั ขษร : ประธาน - สมาชกิ กลมุ่ : 16 คน - นายนวล งามสง่า : ประธาน - สมาชิกกลุ่ม : 9 คน 49

หมบู่ ้านสารสนเทศต้นแบบเพื่อการพฒั นาคุณภาพชีวติ ขุนไชยทอง CDD 4. โครงการ มอบบ้านทอ้ งถิน่ ประชารัฐรว่ มใจ (สนับสนนุ โดย องค์การบรหิ ารสว่ นตาบลหนองเรอื ) วันท่ี 24 พฤษภาคม 2561 นายศุภฤกษ์ ธนะกลม ปลัดอาเภอ (เจ้าพนักงานปกครองชานาญการ พิเศษ) เป็นประธานมอบบ้านท้องถ่ินประชารัฐร่วมใจ เทิดไท้องค์ราชัน ราชินี ให้กับนางสาวบุญรอด โพธ์ิ จติ ร บา้ นเลขท่ี 14 ม.4 บ้านขนุ ไชยทอง ตาบลหนองเรือ อาเภอชุมพลบรุ ี จ.สรุ ินทร์ 50