เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา โรงเรียนวัดสายลำโพงใต้ 2564 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

47 ชัน้ ตวั ชีว้ ัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง  ภมู ิปัญญาของคนไทยในท้องถ่ินของ นักเรียน ป.3 1. ระบุพระนามและพระราชกรณียกิจ  พระราชประวตั ิ พระราชกรณียกิจ โดยสงั เขปของพระมหากษัตริยไ์ ทยที่ โดยสังเขปของพ่อขนุ ศรีอนิ ทราทติ ย์ เป็นผ้สู ถาปนาอาณาจักรไทย สมเดจ็ พระรามาธบิ ดที ี่ 1 (พระเจา้ อู่ทอง) สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และ พระบาทสมเด็จพระพทุ ธยอดฟ้าจุฬาโลก มหาราช ผสู้ ถาปนาอาณาจักรไทย สโุ ขทัย อยุธยา ธนบุรี และรัตนโกสินทร์ ตามลาดับ  อาณาจกั รไทยอ่ืนๆที่ผนวกรวมเข้าเปน็ สว่ นหน่งึ ของชาตไิ ทย เช่น ลา้ นนา นครศรีธรรมราช 2. อธิบายพระราชประวตั ิและพระราช  พระราชประวัติและพระราชกรณยี กิจ กรณยี กิจของพระมหากษตั ริย์ ในรชั กาล ของพระบาทสมเด็จพระเจา้ อย่หู ัว ปัจจุบัน โดยสังเขป ภูมพิ ลอดุลยเดช และสมเดจ็ พระบรมราชนิ ีนาถโดยสงั เขป 3. เล่าวรี กรรมของบรรพบุรษุ ไทย  วีรกรรมของบรรพบุรุษไทยทม่ี สี ่วน ทม่ี ีสว่ นปกป้องประเทศชาติ ปกป้องประเทศชาติ เชน่ ทา้ วเทพสตรี ท้าวศรีสนุ ทร ชาวบา้ นบางระจนั พระยาพิชัยดาบหกั สมเด็จพระนเรศวร ป.4 1.อธบิ ายพฒั นาการของอาณาจกั ร มหาราช สมเดจ็ พระเจ้าตากสินมหาราช สโุ ขทัยโดยสังเขป  การสถาปนาอาณาจกั รสุโขทยั โดยสงั เขป  พฒั นาการของอาณาจักรสโุ ขทยั ทางดา้ น การเมืองการปกครอง และเศรษฐกิจ โดยสงั เขป 2. บอกประวตั แิ ละผลงานของบคุ คล  ประวตั ิ และผลงานของบุคคลสาคัญ สาคญั สมยั สโุ ขทัย สมัยสุโขทัย เชน่ พอ่ ขนุ ศรอี นิ ทราทติ ย์ พอ่ ขุนรามคาแหงมหาราช 3. อธิบายภมู ปิ ญั ญาไทยทส่ี าคญั พระมหาธรรมราชา ท่ี 1 สมยั สโุ ขทัยทน่ี ่าภาคภมู ใิ จ และควรค่า (พระยาลิไทยโดยสังเขป) แก่การอนุรกั ษ์  ภูมิปัญญาไทยในสมยั สุโขทัย เชน่ ภาษาไทย ศิลปกรรมสโุ ขทยั ที่ทาให้ สโุ ขทยั ไดร้ บั การยกย่องเปน็ มรดกโลก

48 ช้นั ตัวชี้วัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง ป.5 1. อธบิ ายพฒั นาการของอาณาจักร  คุณคา่ ของภูมิปญั ญาไทยท่ีสืบตอ่ ถึง อยธุ ยาและธนบุรโี ดยสังเขป ปจั จุบันท่ีน่าภาคภูมใิ จและควรคา่ แก่การอนรุ ักษ์  การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา โดยสงั เขป  ปจั จัยที่ส่งเสริมความเจริญรุง่ เรอื งทาง 2. อธิบายปจั จยั ท่ีสง่ เสริมความเจรญิ เศรษฐกิจ และการปกครองของ ร่งุ เรืองทางเศรษฐกิจและการปกครอง ของอาณาจักรอยุธยา อาณาจักรอยธุ ยา  พฒั นาการของอาณาจักรอยธุ ยาการดา้ น การเมือง การปกครอง และเศรษฐกิจ 3. บอกประวตั ิและผลงานของบคุ คล โดยสังเขป สาคัญสมยั อยธุ ยาและธนบุรีท่ีน่า  ผลงานของบุคคลสาคญั ในสมัยอยุธยา เช่น ภาคภมู ใิ จ สมเดจ็ พระรามาธบิ ดที ่ี 1 4. อธบิ ายภมู ปิ ัญญาไทยทส่ี าคัญ สมัยอยธุ ยาและธนบรุ ที ่ีน่าภาคภูมใิ จ สมเดจ็ พระบรมไตรโลกนาถ และควรค่าแก่การอนุรักษไ์ ว้ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช สมเด็จพระนารายณ์มหาราช ชาวบา้ นบางระจัน  ภมู ปิ ัญญาไทยสมยั อยธุ ยาโดยสังเขป เชน่ ศิลปกรรม การค้า วรรณกรรม  การกอบกเู้ อกราชและการสถาปนา อาณาจักรธนบรุ ีโดยสังเขป  พระราชประวัติ และผลงานของ พระเจ้าตากสินมหาราชโดยสงั เขป  ภมู ิปัญญาไทยสมยั ธนบุรี โดยสังเขป เชน่ ศลิ ปกรรม การคา้ วรรณกรรม ป.6 1. อธิบายพฒั นาการของไทยสมยั  การสถาปนาอาณาจกั รรัตนโกสนิ ทร์ รตั นโกสนิ ทร์ โดยสงั เขป โดยสงั เขป 2. อธบิ ายปจั จัยท่ีสง่ เสริมความ เจรญิ รงุ่ เรืองทางเศรษฐกจิ และการ  ปจั จยั ที่สง่ เสริมความเจรญิ รุ่งเรืองทาง ปกครองของไทยสมัยรัตนโกสินทร์ เศรษฐกิจและการปกครองของไทย 3. ยกตัวอย่างผลงานของบุคคลสาคญั ในสมยั รตั นโกสินทร์ ดา้ นต่างๆสมยั รัตนโกสินทร์  พัฒนาการของไทยสมัยรัตนโกสินทร์ 4. อธิบายภมู ิปญั ญาไทยทสี่ าคญั สมยั โดยสงั เขป ตามช่วงเวลาตา่ งๆ เช่น รัตนโกสนิ ทรท์ น่ี ่าภาคภมู ิใจ และควรคา่ สมัยรตั นโกสนิ ทร์ตอนต้น สมัยปฏริ ปู แกก่ ารอนรุ กั ษ์ไว้ ประเทศ และสมยั ประชาธปิ ไตย  ผลงานของบคุ คลสาคัญทางดา้ นต่างๆ ใน สมยั รัตนโกสนิ ทร์ เชน่

49 ช้ัน ตัวช้วี ัด สาระการเรียนรูแ้ กนกลาง - พระบาทสมเดจ็ พระพุทธยอดฟ้า จฬุ าโลกมหาราช - สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสงิ หนาท - พระบาทสมเด็จพระจลุ จอมเกล้า เจ้าอยู่หัว  ภมู ปิ ัญญาไทยสมัยรัตนโกสินทร์ เช่น ศลิ ปกรรม วรรณกรรม สาระที่ 5 ภมู ิศาสตร์ มาตรฐาน ส 5.1 เข้าใจลักษณะทางกายภาพของโลกและความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซ่ึงมีผลต่อกนั และกนั ใช้แผนทีแ่ ละเครือ่ งมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วเิ คราะห์ และสรปุ ขอ้ มูลตาม กระบวนการทางภูมิศาสตร์ ตลอดจนใช้ข้อมูลภูมสิ ารสนเทศอย่างมีประสิทธภิ าพ ช้ัน ตวั ช้วี ดั สาระการเรยี นรู้แกนกลาง ป.1 1. จาแนกสงิ่ แวดล้อมรอบตัวท่ีเกิดขนึ้ เอง  สิ่งแวดลอ้ มทเี่ กิดข้ึนเองตามธรรมชาติ ตามธรรมชาตแิ ละที่มนุษย์สร้างข้ึน และทม่ี นุษย์สรา้ งขน้ึ ทบ่ี า้ นและท่โี รงเรยี น 2. ระบคุ วามสัมพนั ธข์ องตาแหนง่  ความสมั พันธ์ของตาแหน่ง ระยะ ทิศ ระยะ ทิศของส่ิงต่างๆ รอบตัว ของสง่ิ ต่างๆ รอบตัว เช่น ท่ีอยูอ่ าศัย บา้ นของเพื่อนบ้าน ถนน ต้นไม้ ทงุ่ นา ไร่ สวน ที่ราบ ภูเขา แหลง่ นา้  ทิศหลัก (เหนอื ตะวันออก ใต้ ตะวนั ตก) และ ทีต่ ้งั ของสงิ่ ต่าง ๆ รอบตัว 3. ใชแ้ ผนผังง่าย ๆ ในการแสดง  แผนผงั แสดงตาแหนง่ ส่งิ ต่างๆใน ตาแหนง่ ของส่ิงตา่ งๆในห้องเรียน หอ้ งเรยี น 4. สังเกตและบอกการเปลย่ี นแปลง  การเปลยี่ นแปลงของสภาพอากาศในรอบ ของสภาพอากาศในรอบวนั วนั เช่น กลางวนั กลางคืน ความรอ้ นของ อากาศ ฝน-เมฆ-ลม ป.2 1.ระบสุ ิ่งแวดลอ้ มทางธรรมชาติและท่ี  สงิ่ แวดล้อมทางธรรมชาติกับท่มี นุษย์ มนุษย์สรา้ งขน้ึ ซง่ึ ปรากฏระหว่างบา้ น สรา้ งข้ึน ซง่ึ ปรากฏระหวา่ งบ้านกับ กับโรงเรยี น โรงเรียน 2.ระบตุ าแหน่งและลกั ษณะทางกายภาพ  ตาแหน่งและลกั ษณะทางกายภาพของสิง่ ตา่ งๆ ของสิ่งต่างๆทปี่ รากฏในแผนผัง แผนท่ี ทป่ี รากฏในแผนท่ี แผนผัง รูปถา่ ย และ รูปถา่ ย และลูกโลก ลกู โลก เชน่ ภเู ขา ที่ราบ แมน่ า้ ต้นไม้ ทะเล 3.สังเกตและแสดงความสมั พันธร์ ะหว่าง  ความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งโลก ดวงอาทิตย์ โลก ดวงอาทติ ย์และดวงจันทร์ ท่ีทาให้ และดวงจันทร์ ทที่ าใหเ้ กิดปรากฏการณ์ เกิดปรากกการณ์ เช่น ข้างข้ึน ข้างแรม ฤดูกาลตา่ งๆ

50 ชน้ั ตัวช้วี ดั สาระการเรียนรแู้ กนกลาง ป.3 1. ส ารวจ ข้อ มู ลท างภู มิ ศ าส ต ร์ใน  ข้อมลู ทางภมู ศิ าสตรใ์ นชุมชน โรงเรียนและ ชุมชนโดยใช้แผนผัง แผน  แผนที่ แผนผงั และรปู ถ่าย ท่ี และรูปถ่าย เพ่ือแสดงความสัมพันธ์  ความสัมพนั ธ์ ของตาแหนง่ ระยะ ของตาแหนง่ ระยะ ทศิ ทาง ทิศทาง 2. วาดแผนผังเพื่อแสดงตาแหน่งที่ต้ัง  ตาแหน่งท่ีต้ังของสถานที่สาคัญในบริเวณ ของสถานท่ี สาคัญในบริเวณโรงเรียน โรงเรียนและชุมชน เช่น สถานที่ราชการ และชมุ ชน ตลาด โรงพยาบาล ไปรษณีย์ ป.4 1. สืบค้นและอธิบายข้อมูลลักษณะทาง  ลกั ษณะทางกายภาพของจงั หวดั ตนเอง กายภาพ ในจังหวัดของตนด้วยแผนที่ และรปู ถา่ ย 2. ระบแุ หลง่ ทรัพยากรและสถานท่ี  แหล่งทรพั ยากรและสถานที่สาคญั ใน สาคญั ในจงั หวดั ของตนด้วยแผนทแี่ ละ จงั หวดั ของตน รูปถ่าย 3. อธิบายลักษณะทางกายภาพทส่ี ง่ ผล  ลกั ษณะทางกายภาพทส่ี ่งผลต่อ แหล่ ต่อแหลง่ ทรัพยากรและสถานทส่ี าคัญ ทรพั ยากรและสถานทสี่ าคัญในจงั หวัด ในจังหวัด ป.5 1. สบื คน้ และอธิบายขอ้ มลู ลักษณะทาง  ลักษณะทางกายภาพในภมู ภิ าคของตน กายภาพ ในภูมภิ าคของตนด้วยแผนท่ี และรูปถา่ ย 2. อธิบายลักษณะทางกายภาพทสี่ ง่ ผล  ลักษณะทางกายภาพที่สง่ ผลต่อ แหลง่ ตอ่ แหล่งทรัพยากรและสถานท่ีสาคญั ทรัพยากรและสถานท่สี าคัญ ในภูมภิ าค ในภูมิภาคของตน ของตน ป.6 1. สบื คน้ และอธิบายข้อมูลลักษณะทาง  เครื่องมือทางภมู ิศาสตร์ (แผนที่ รปู ถา่ ย กายภาพ ของประเทศไทย ด้วยแผนที่ ทางอากาศ ภาพจากดาวเทียม) ที่แสดง รปู ถา่ ยทางอากาศ และภาพจาก ลักษณะทางกายภาพของประเทศไทย ดาวเทยี ม 2. อธบิ ายความสมั พันธ์ระหวา่ งลกั ษณะ  ความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะทางกายภาพ ทางกายภาพกบั ภยั พิบัติในประเทศไทย กับภัยพิบัติของประเทศไทย เช่น อุทกภัย เพือ่ เตรยี มพร้อมรับมือภยั พิบัติ แผ่นดินไหว วาตภัย สึนามิ ภัยแล้ง ดินถล่ม และโคลนถล่ม  การเตรียมพร้อมรบั มือภยั พบิ ตั ิ

51 สาระที่ 5 ภมู ิศาสตร์ มาตรฐาน ส 5.2 เขา้ ใจปฏิสมั พนั ธร์ ะหวา่ งมนุษย์กับสภาพแวดล้อมทางกายภาพท่ีก่อใหเ้ กดิ การ สร้างสรรค์วิถีการดาเนินชวี ติ มจี ิตสานึกและมีส่วนร่วมในการจดั การทรพั ยากรและ สงิ่ แวดลอ้ มเพื่อการพัฒนาทีย่ ั่งยืน ช้นั ตัวชีว้ ัด สาระการเรียนรแู้ กนกลาง ป.1 1. บอกส่ิงแวดล้อมทีเ่ กิดตามธรรมชาติที่  สิง่ แวดลอ้ มทางกายภาพท่มี ีผลตอ่ ความ ส่งผลตอ่ ความเปน็ อยขู่ องมนุษย์ เป็นอยู่ของมนุษย์ เช่น ภมู ิอากาศมีผลต่อ ลักษณะ ทอ่ี ยู่อาศัยและเครอ่ื งแตง่ กาย 2. สังเกตและเปรียบเทียบการเปลีย่ น การเปล่ียนแปลงของสิ่งแวดล้อมที่อยู่ แปลงของสงิ่ แวดลอ้ มเพอื่ การปฏบิ ัตติ นอย่าง รอบตวั เหมาะสม  อิทธิพลของส่ิงแวดล้อมที่ส่งผลตอ่ การ ปฏบิ ตั ิ ตนอย่างเหมาะสม 3. มสี ว่ นร่วมในการดูแลสง่ิ แวดลอ้ มท่ี  การปฏบิ ัตติ นในการรักษาสงิ่ แวดล้อมในบา้ น บ้านและชนั้ เรยี น และห้องเรียน ป.2 1.อธิบายความสาคัญของส่ิงแวดล้อม  ความสาคัญของสง่ิ แวดล้อมทางธรรมชาติ ทางธรรมชาติและท่มี นษุ ยส์ รา้ งขึ้น และ ส่ิงแวดลอ้ มทมี่ นุษย์สรา้ งขึ้นในการ ดาเนินชีวติ 2. แยกแยะและใช้ทรัพยากรธรรมชาติที่  ประเภททรัพยากรธรรมชาติ ใช้แล้วไมห่ มดไปและที่ใชแ้ ลว้ หมดไปได้ - ใช้แลว้ ไม่หมด เช่น อากาศ แสงอาทิตย์ อยา่ งคุ้มค่า - ใช้แลว้ หมดไป เช่น แร่ ถา่ นหิน น้ามัน กา๊ ซธรรมชาติ - สรา้ งทดแทนข้นึ ใหม่ได้ เช่น นา้ ดนิ ป่าไม สตั วป์ ่า  การใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างคุ้มค่า 3. อธิบายความสมั พนั ธร์ ะหว่างฤดูกาล  ความสัมพันธร์ ะหวา่ งฤดูกาลกับการดาเนิน กบั การดาเนินชีวติ ของมนุษย์ ชวี ติ ของมนุษย์ 4. มีสว่ นร่วมในการจดั การสง่ิ แวดล้อม  ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสิง่ แวด ในโรงเรยี น ลอมที่มีต่อโรงเรียน  การรักษาและฟ้นื ฟสู ่ิงแวดล้อมในโรงเรียน

52 ชน้ั ตัวชี้วัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง ป.3 1. เปรียบเทยี บการเปลีย่ นแปลง  ส่ิงแวดลอ้ มของชมุ ชนในอดีตกบั ปัจจบุ นั ส่ิงแวดลอ้ ม ของชุมชนในอดตี กับ - ส่งิ แวดลอ้ มทางธรรมชาติ ปจั จุบนั - ส่ิงแวดล้อมทีม่ นุษยส์ ร้างขึ้น 2. อธิบายการใช้ประโยชนจาก  การใชป้ ระโยชนจากส่งิ แวดล้อมในการ สงิ่ แวดล้อม และทรัพยากรธรรมชาติใน ดาเนิน ชวี ติ ของมนุษย์ เชน่ การคมนาคม การสนอง ความตอ้ งการพื้นฐานของ บ้านเรือน และการประกอบอาชพี ในชุมชน มนษุ ย์ และ การประกอบอาชีพ  การประกอบอาชีพท่ีเป็นผลมาจาก สิง่ แวดลอ้ มทางธรรมชาตใิ นชมุ ชน 3.อธิบายสาเหตุทีท่ าให้เกดิ มลพษิ โดย  ความหมายและประเภทของมลพิษ โดย มนุษย์ มนษุ ย์  สาเหตขุ องการเกดิ มลพิษที่เกดิ จาก การ กระทาของมนษุ ย์ 4. อธิบายความแตกตา่ งของลักษณะ  ลกั ษณะของเมืองและชนบท เชน่ สิ่งปลกู เมืองและ ชนบท สร้าง การใชท้ ่ีดิน การประกอบอาชพี 5. อธิบายความสมั พนั ธ์ระหว่างลกั ษณะ  ภมู ิประเทศ และภูมิอากาศทม่ี ีผลตอ่ ทางกายภาพกับการดาเนินชวี ิตของคน การดาเนนิ ชีวิตของคนในชุมชน ในชมุ ชน 6. มสี ว่ นร่วมในการจัดการส่ิงแวดล้อม  ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสงิ่ แวด ในชมุ ชน ลอมท่ีมตี อ่ ชุมชน  การจดั การส่งิ แวดลอ้ มในชุมชน ป.4 1. วิเคราะหส์ ่ิงแวดลอ้ มทางกายภาพท่ี  ส่งิ แวดล้อมทางกายภาพที่สง่ ผลต่อ การ ส่งผลตอ่ การดาเนินชวี ติ ของคนใน ดาเนินชวี ติ ของคนในจังหวดั จงั หวดั 2. อธิบายการเปลย่ี นแปลงสงิ่ แวดลอ้ ม  การเปล่ียนแปลงสง่ิ แวดล้อมในจังหวดั และ ในจังหวัด และผลทเ่ี กิดจากการ ผลทีเ่ กดิ จากการเปลย่ี นแปลง เช่น การต้งั เปลี่ยนแปลง ถ่ินฐาน การยา้ ยถน่ิ 3.นาเสนอแนวทางการจัดการส่ิงแวดลอ้ ม  การจัดการส่งิ แวดล้อมในจังหวดั ในจงั หวดั ป.5 1.วิเคราะห์สงิ่ แวดล้อมทางกายภาพทมี่ ี  สิง่ แวดล้อมทางกายภาพทมี่ ีอิทธิพลต่อ อิทธิพล ต่อลักษณะการต้ังถน่ิ ฐานและ ลักษณะการต้ังถน่ิ ฐานและการย้ายถน่ิ ของ การยา้ ยถ่นิ ของประชากรในภมู ิภาค ประชากรในภมู ภิ าคของตน ของตน

53 ชน้ั ตัวชี้วัด สาระการเรียนร้แู กนกลาง 2. วิเคราะหอ์ ทิ ธิพลของส่งิ แวดล้อมทาง  อทิ ธิพลของสง่ิ แวดลอ้ มทางธรรมชาตทิ ่ี ธรรมชาติท่กี ่อใหเ้ กิดวิถีการดาเนนิ ชวี ติ กอ่ ใหเ้ กดิ วถิ กี ารดาเนินชวี ติ ในภมู ิภาคของ ในภมู ิภาคของตน ตน 3. นาเสนอตัวอยา่ งทส่ี ะท้อนให้เห็นผล  ผลจากการรักษาและการทาลายสิ่งแวดล จากการรักษาและทาลายสงิ่ แวดล้อม อมในภูมภิ าคของตน และ เสนอแนวทางในการจดั การ  แนวทางการจดั การสิง่ แวดล้อมในภูมภิ าค สงิ่ แวดลอ้ ม ในภมู ภิ าคของตน ของตน ป.6 1. วเิ คราะห์ปฏิสมั พนั ธ์ระหว่างส่ิงแวด  ส่งิ แวดลอ้ มทางกายภาพกบั ลกั ษณะ ลอมทางกายภาพกบั ลกั ษณะกจิ กรรม กจิ กรรม ทางเศรษฐกิจและสังคม ทางเศรษฐกจิ และสังคมในประเทศไทย (ประชากร เศรษฐกิจ สงั คม และ วฒั นธรรม) ในประเทศไทย  ปฏสิ มั พันธ์ระหวา่ งมนุษย์กบั ส่งิ แวดลอ้ ม 2. วิเคราะห์การเปลยี่ นแปลงทาง  การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของ กายภาพของ ประเทศไทยในอดีตกับ ประเทศไทย ปัจจุบัน และผลท่ีเกิด ข้ึนจากการ  ผลจากการเปล่ยี นแปลงทางกายภาพ ท่ีมี เปล่ียนแปลง ตอ่ กจิ กรรมทางเศรษฐกจิ และสังคม (ประชากร เศรษฐกจิ สังคม และ วฒั นธรรม) ของประเทศไทยในอดตี กบั ปจั จบุ ัน 3. นาเสนอตวั อย่างท่สี ะท้อนให้เหน็ ผล  ผลจากการรักษาและทาลายทรพั ยากร จากการรักษาและทาลายทรัพยากร และสง่ิ แวดลอ้ มในประเทศไทย และสงิ่ แวดลอ้ ม และเสนอแนวทาง ใน  แนวทางในการจัดการทรัพยากรและ การจัดการทีย่ ่ังยืนในประเทศไทย สงิ่ แวดล้อมทยี่ ัง่ ยืนโดยมจี ิตสานึกรูคุณคา่

54 รายวิชาท่เี ปดิ สอน รายวชิ าพน้ื ฐาน กลุ่มสาระการเรียนรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม รายวิชาพน้ื ฐาน ระดบั ชนั้ ประถมศึกษา ป. 1 - ป. 6 จานวน 40 ชวั่ โมง ส 11101 สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม (หน้าที่พลเมือง) จานวน 40 ชั่วโมง ส 11102 ประวัติศาสตร์ 1 จานวน 40 ชั่วโมง ส 12101 สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม (หน้าทพ่ี ลเมือง) จานวน 40 ชวั่ โมง ส 12102 ประวัติศาสตร์ 2 จานวน 40 ชว่ั โมง ส 13101 สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม (หน้าทพี่ ลเมือง) จานวน 40 ชัว่ โมง ส 13102 ประวตั ิศาสตร์ 3 จานวน 40 ชั่วโมง ส 14101 สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม (หน้าท่ีพลเมือง) จานวน 40 ชว่ั โมง ส 14102 ประวตั ศิ าสตร์ 4 จานวน 40 ชั่วโมง ส 15101 สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม (หนา้ ท่ีพลเมือง) จานวน 40 ชว่ั โมง ส 15102 ประวตั ิศาสตร์ 5 จานวน 40 ชั่วโมง ส 16101 สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม (หน้าทพ่ี ลเมือง) จานวน 40 ช่ัวโมง ส 16102 ประวัตศิ าสตร์ 6

55 คาอธบิ ายรายวชิ าและโครงสรา้ งรายวชิ าพืน้ ฐาน คาอธบิ ายรายวชิ าพื้นฐาน กล่มุ สาระการเรยี นรสู้ ังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม รายวชิ าพนื้ ฐาน ส 11101 สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีท่ี 1 เวลาเรียน 40 ช่ัวโมง / ปี จานวน 1.0 หน่วยกิต ศึกษาค้นคว้า รวบรวมข้อมูล อภิปราย ความหมาย ความสาคัญ องค์ประกอบเบ้ืองต้น ของศาสนา ประโยชน์ ประวัติศาสดาของศาสนา สรุปใจความสาคัญของคัมภีร์ ความคิดหลักของศาสนา สรุปหลัก จริยธรรม การบาเพ็ญประโยชน์ วิธปี ฏิบัติ การใช้ภาษาเกี่ยวกับศาสนพิธี พิธีกรรมในวันสาคัญ คณุ ลักษณะ ของการเป็นพลเมืองดีในสังคมประชาธิปไตยมีความรับผิดชอบ ความซื่อสัตย์ ความกล้าหาญ ความ เสียสละ การเคารพสิทธิและหน้าที่ วัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถ่ิน การแก้ปัญหาความขัดแย้งในครอบครัว กฎ กติกา ความหมาย ความสาคัญของรัฐธรรมนูญ ทรัพยากรธรรมชาติ การพ่ึงพาอาศัยซึ่งกันและกัน ผลเสียการทาลายทรัพยากรธรรมชาติ ส่ิงแวดล้อมทางสังคม การสร้างสรรค์ สิ่งแวดล้อม การอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ และทางสังคม โดยใช้กระบวนการทางสังคม กระบวนการสืบค้น กระบวนการกลุ่ม และกระบวนการแกป้ ญั หา เพ่ือให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนาไปปฏิบัติในการดาเนินชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซ่ือสัตย์ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ รักความเป็นไทย มีจิตสาธารณะ สามารถดาเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทย และสังคมโลก สามารถนาความรู้ไปใช้ให้เกิด ประโยชน์โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและสามารถนาไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจาวันได้อย่าง ถกู ตอ้ งเหมาะสม มาตรฐาน/ตวั ชว้ี ดั ส 1.1 ป.1/1, ป.1/2, ป.1/3, ป.1/4 ส 1.2 ป.1/1, ป.1/2, ป.1/3 ส 2.1 ป.1/1, ป.1/2 ส 2.2 ป.1/1, ป.1/2, ป.1/3 ส 3.1 ป.1/1, ป.1/2, ป.1/3 ส 32 ป.1/1 ส 5.1 ป.1/1, ป.1/2, ป.1/3 ส 5.2 ป.1/1, ป.1/2, ป.1/3 , ป.1/4 รวมท้งั หมด 23 ตัวช้ีวัด

56 โครงสร้างรายวิชา รหสั วชิ า ส 11101 กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม วชิ าสังคมศึกษา ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี 1 เวลา 40 ช่ัวโมง น้าหนัก 1.0 หน่วยกติ สดั ส่วนคะแนน ระหวา่ งปกี ารศึกษา : ปลายปี = 70 : 30 หนว่ ย ช่ือหน่วยการ มาตรฐาน สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา นา้ หนัก ที่ เรียนรู้ การเรยี นร/ู้ ตวั ช้ีวัด (ชวั่ โมง) คะแนน 1 พระพทุ ธศาสนา ส 1.1 ป.1/1 1.การศกึ ษาเกีย่ วกับพุทธประวัติ ศึกษาเกี่ยวกบั 2 4 ประวัตขิ องพระพุทธเจา้ ต้ังแตป่ ระสตู ิจนถึงปรนิ ิ 3 4 2 แบบอย่างท่ีดี ส 1.1 พาน เพื่อให้ทราบถงึ ตน้ กาเนิดและความเปน็ มา 3 4 ป.1/2 ของพระพทุ ธศาสนา 3 4 2.การศึกษาประวัติศาสดาของศาสนาตา่ งๆ จะ 3 หลกั ธรรมนา ส 1.1ป.1/3 ช่วยให้เข้าใจความเป็นมาของศาสนาต่างๆได้ดี 2 2 ย่งิ ขน้ึ ความสุข ป.1/4 1.ชน่ื ชมและบอกแบบอย่างการดาเนนิ ชีวิตและ 4 ชาวพุทธทดี่ ี ส 1.2 ขอ้ คิดประวตั ิสาวก ชาดก เรื่องเล่าและศาสนิชน ป.1/1 ตัวอยา่ งจะทาให้ได้หลกั ธรรมและข้อคดิ ท่ีสามรถ ป.1/2 นาไปใช้ในการดาเนนิ ชวี ิตอย่างถกู ต้องเพื่อใหเ้ กดิ ป.1/3 ความสขุ ทั้งต่อตนเอง ครอบครัว ชมุ ชนและ ประเทศชาติ 5 ความสมั พนั ธ์ ส 2.1 ของสมาชิกใน ป.1/1 1.การปฏบิ ัติตนตามหลกั ธรรมคาสอนของศาสนา ครอบครัวและ ป.1/2 จะสง่ ผลให้เกดิ ความสขุ ความเจริญในชวี ติ และ โรงเรียน ทาใหต้ นเอง ครอบครัว และสังคมมีความสงบสุข 1.พุทธศาสนิกชนทด่ี นี อกจากการนาหลกั ธรรม ทางพระพุทธศาสนาไปเปน็ แนงทางปฏบิ ัตใิ นการ ดาเนินชีวติ เราควรทจ่ี ะบารุงพระพทุ ธศาสนาให้ คงอย่แู ละเจรญิ รงุ่ เรืองต่อไปโดยการบาเพ็ญ ประโยชน์ ตอ่ วัดและศาสนสถานและแสดงตน เป็นพทุ ธมามกะ 2. ศาสนิกชนของแต่ละศาสนามหี น้าที่บาเพ็ญ ประโยชน์ต่อศาสนาท่ีตนนับถือ 1 การอยใู่ นสังคมได้อยา่ งมีความสุขนน้ั สมาชกิ ใน สังคมต้องปฏบิ ัตติ นเปนคนดีโดยเรมิ่ ตั้งแต่การ ปฏิบัติตนเปน็ คนดีของครอบครัวและโรงเรียนใน วัยเด็ก ซง่ึ เป็นพ้นื ฐานในการใช้ชวี ิตต่อไปใน อนาคต

57 หน่วย ช่อื หน่วยการ มาตรฐาน สาระสาคญั /ความคิดรวบยอด เวลา นา้ หนกั ที่ เรยี นรู้ การเรยี นรู้/ตัวช้วี ัด (ชัว่ โมง) คะแนน 6 สมาชิกทด่ี ใี น 2. คนทุกคนมีความสามารถในแตล่ ะด้านแตกตา่ ง ครอบครวั และ โรงเรยี น กันไปการใชค้ วามสามารถทต่ี นมอี ย่เู พือ่ กระทา 7 การทาความดี ความดีจะส่งผลให้ตนเองเป็นผ้มู จี ติ ใจทด่ี เี ปน็ ที่ 8 ประชาธิปไตย ชืน่ ชมจากผูอ้ ่ืนและอยู่รว่ มกันกบั ผู้อน่ื ไดอ้ ยา่ งมี ในครอบครวั และโรงเรียน ความสุข ส 2.2 ป.1/1 1.ครอบครวั โรงเรียนประกอบด้วยสมาชิกท่ี 3 2 ดารงชีวิตและประกอบกิจกรรมต่าง ๆร่วมกันซึ่ง แตล่ ะคนจะมบี ทบาทและหน้าท่ีและสิทธิแตกต่าง กนั ไปการปฏิบตั ติ นตามบทบาทหน้าทแี่ ละสทิ ธิ ตนเองไดร้ ับอยา่ งเหมาะสมจะทาให้ทกุ คนอยู่ ร่วมกันในครอบครวั และโรงเรียนได้อยา่ งมี ความสุข ส 2.1 ป.1/2 1.คนทกุ คนมีความสามารถในแต่ละด้านแตกต่าง 2 3 กันไปการใช้ความสามารถท่ตี นมอี ยู่เพอื่ กระทา ความดจี ะส่งผลให้ตนเองเปน็ ผมู้ จี ติ ใจทด่ี เี ปน็ ท่ี ชน่ื ชมจากผู้อ่ืนและอยูร่ ่วมกนั กับผูอ้ ืน่ ไดอ้ ย่างมี ความสุข ส 2.2 ป.1/3 1.การปฏบิ ตั ิกิจกรรมในครอบครวั และโรงเรียน 3 5 โดยใช้กระบวนการประชาธิปไตยเป็นการปลูกฝัง และวางพ้ืนฐานการใชช้ ีวติ ตามกฎระเบยี บของ สังคมเพื่อให้อยู่รว่ มกันด้วยความสงบสุข 9 สินค้าและ ส 3.1 ป.1/1 1.ในการดารงชีวติ ประจาวนั เราตอ้ งใช้สนิ ค้าและ 3 2 บรกิ ารใน ป.1/3 ใช้บริการซง่ึ เปน็ สิ่งท่ีอานวยความสะดวกต่าง ๆ 3 5 ชีวติ ประจาวนั ในการดารงชีวติ การรู้จักใช้สนิ คา้ และบริการอย่าง ร้คู ุณค่าจะทาให้ไดใ้ ช้ประโยชน์ในการใชม้ ากที่สดุ 10 จ่ายเปน็ ออมได้ ส 3.1ป.1/2 2.ทรพั ยากรเปน็ ส่งิ ท่มี นุษยน์ ามาใช้ประโยชนเ์ พื่อ ไม่ขัดสน การดารงชวี ติ ประจาวันทรัพยากรบางชนิดท่ใี ช้ แลว้ หมดไปเราจึงควรใช้อยา่ งประหยดั และใหเ้ กดิ ประโยชนค์ ุม้ ค่าท่สี ดุ เพ่ือให้มีทรพั ยากรไว้ใชต้ ่อไป ในอนาคต 1. เงนิ มคี วามสาคญั ในการใช้จ่ายเพ่อื การ ดารงชีวติ การใช้เงนิ อย่างเหมาะสมกับรายไดจ้ ะ ทาให้มีเงนิ เหลือเกบ็ ไวใ้ ช้ในยามจาเปน็ 2.การรู้จกั เกบ็ ออมเงนิ โดยการวางแผนการใชจ้ ่าย และสะสมเงินที่เหลือใช้อย่เู สมอจะทาใหต้ นเอง

58 หนว่ ย ชอ่ื หน่วยการ มาตรฐาน สาระสาคญั /ความคิดรวบยอด เวลา นา้ หนกั ท่ี เรียนรู้ การเรียนรู้/ตัวช้ีวดั (ช่ัวโมง) คะแนน และครอบครวั มีความม่ันคงมีเงินไว้ใช้จ่ายใน อนาคต 11 ทางานดีมี ส 3.2ป.1/1 1.การทางานมที ั้งประเภทที่ไมก่ ่อให้เกิดรายได้ 3 2 ความสุข และประเภทที่ก่อใหเ้ กิดรายได้โดยการไดร้ ับเงิน เป็นการตอบแทนจากการทางานซง่ึ การทางานท่ี สุจรติ และไม่ก่อโทษหรือผลกระทบต่อผู้อื่นจะทา ใหเ้ กิดความเจริญกา้ วหน้าท้งั ต่อตนเองครอบครวั และสังคม 12 สงิ่ ต่างๆรอบตัว ส 5.1 ป.1/1 1.ส่งิ ตา่ งๆรอบตัวเราเรยี กวา่ สงิ่ แวดลอ้ ม 25 ส 5.2 ป.1/1 2.ส่ิงแวดล้อมจาแนกได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ๆคือ สิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ และ ส่ิงแวดลอ้ มทมี่ นษุ ยส์ รา้ งขึ้น 3.สง่ิ แวดล้อมตา่ ง ๆมี ความสัมพันธ์ระหวา่ งกนั ตัวเรามคี วามสมั พนั ธ์กบั ส่ิงแวดล้อมและต้อง พึ่งพาอาศยั ส่งิ แวดล้อมตลอดเวลา 13 ตาแหนง่ ระยะ ส 5.1 ป.1/2 1.สิ่งตา่ ง ๆมตี าแหนง่ ท่เี ปน็ สมบตั ติ ิดตัวถ้าเป็น 4 7 ทิศ และแผนผงั ป.1/3 สง่ิ มีชวี ติ เรยี กว่าที่อยู่ ถา้ เป็นสิ่งไม่มีชีวติ เรียกวา่ ท่ตี งั้ 2.สิ่งตา่ ง ๆมรี ะยะกับสิง่ อ่ืน ๆ เสมอเชน่ บ้านกบั โรงเรียนมรี ะยะทาง 2 กิโลเมตร ระยะใกลห้ รอื ไกล มคี วามสัมพนั ธก์ ับการเกิดช้าหรอื เรว็ การมี หรือไม่มกี ารไดร้ ับหรือไม่ได้รับ 3.สิง่ ตา่ ง ๆ มีทศิ เปน็ สมบตั ิติดตัว ทิศหลกั ท่ีใช้ เปน็ สากล กาหนดตามดวงอาทติ ย์ ไดแ้ ก่ ทิศ ตะวนั ออก ทิศตะวันตก ทศิ เหนือ ทศิ ใตท้ ศิ มี ความสาคญั ต่อการเดนิ ทางและการกาหนด เปา้ หมาย 14 สงิ่ แวดล้อมกบั ส 5.1 ป.1/4 1.แผนผัง สามรถแสดงห้องเรียนท้งั ห้องให้เปน็ 4 4 การเปลีย่ น ส 5.2 ป.1/2 กระดาษแผ่นเดยี วได้ แปลง ป.1/3 2.แผนผงั บอกให้ทราบวา่ มสี ิ่งใดบ้าง รวมทั้ง ตาแหน่งระยะและทิศของส่งิ ตา่ ง ๆ วา่ มี ความสัมพันธ์กันอย่างไร 3.ภูมปิ ระเทศ ดนิ แหล่งนา้ สัตว์ป่าและ ภมู อิ ากาศ เปน็ สิ่งท่เี กดิ ข้ึนเองตามธรรมชาตสิ ่ิง เหล่าน้มี คี วามสมั พนั ธก์ ับการดาเนนิ ชวี ติ ของ มนษุ ย์

59 หนว่ ย ชื่อหน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ/ความคดิ รวบยอด เวลา น้าหนกั ที่ เรยี นรู้ เรยี นรู้/ตวั ช้ีวดั (ชั่วโมง) คะแนน 4.ภมู ปิ ระเทศและภมู ิอากาศ เปน็ สง่ิ แวดลอ้ มทาง ธรรมชาติทสี่ ัมพนั ธ์กับมนุษย์ตลอดเวลา 5.ภูมิประเทศเป็นลักษณะธรรมชาติของแผ่นดินที่ มนุษยเ์ ก่ยี วข้องและใชป้ ระโยชนม์ ากที่สดุ 6.ภมู ิอากาศเปน็ ลกั ษณะของธรรมชาติของส่งิ ที่ อยูบ่ นท้องฟ้าจะมสี ภาพแตกตา่ งกันไปตาม ฤดูกาล 7.สิ่งต่าง ๆ เป็นส่ิงแวดล้อมล้วนมคี วามสัมพันธ์ ระหวา่ งกนั สงิ่ ตา่ ง ๆ ในธรรมชาติมีการ เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา 8.การเขา้ ใจสิง่ แวดล้อมรอบตัวเรา ทาใหเ้ ราจดั ระเบียบส่ิงแวดล้อมทงั้ ที่บา้ นและโรงเรียนใหน้ า่ อยู่ 9.เราสามารถมสี ่วนร่วมในการจัดสง่ิ แวดล้อมท่ี บา้ นและชนั้ เรียนเพื่อใหม้ ีการเปล่ียนแปลงไป ในทางที่ดีไดโ้ ดยเร่ิมจากเรื่องง่ายๆใกลๆ้ ตวั รวมระหวา่ งปี 40 70 ปลายปี - 30 40 100 รวมตลอดทั้งปี

60 คาอธบิ ายรายวิชาพน้ื ฐาน รายวิชาพื้นฐาน ช้ันประถมศึกษาปีที่ 1 กลุ่มสาระการเรยี นรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม จานวน 1.0 หน่วยกิต ส 11102 ประวัติศาสตร์ เวลาเรียน 40 ช่ัวโมง / ปี ศึกษาและใช้ปฏิทินในการบอกวัน เดือน ปี ที่ใช้ในชีวิตประจาวัน ซึ่งมีท้ังระบบสุริยคติและ จันทรคติ คาที่แสดงช่วงเวลาเพื่อใช้เล่าเหตุการณ์ปัจจุบัน วันน้ี เดือนน้ี ตอนเช้า ตอนกลางวัน ตอนเย็น ตอน ค่า และเรียงลาดับเหตุการณ์ในชีวิตประจาวันตามวันเวลาท่ีเกิดขึ้น โดยใช้ทักษะการสังเกต การบอกเล่า การ เช่ือมโยง เพ่ือให้สามารถใช้เวลาตามปฏิทินแสดงเหตุการณ์ในปัจจุบันและใช้คาแสดงช่วงเวลาเรียงลาดับ เหตกุ ารณท์ ีเ่ กิดขึ้นได้ ศึกษาการเปล่ียนแปลงของสภาพแวดล้อมสิ่งของเคร่ืองใช้หรือการดาเนินชีวิตของตนเองในสมัย ปัจจบุ นั กับสมัยของพอ่ แม่ ปู่ย่า ตายายที่เปน็ รปู ธรรมและใกล้ตัวผู้เรียน รวมทั้งเหตกุ ารณส์ าคญั ของครอบครัว ทเ่ี กิดขึ้นในอดีตทีม่ ีผลกระทบต่อตนเองในปัจจบุ นั โดยใช้ทกั ษะการสังเกต การใช้เหตุผล การเปรยี บเทียบ การ แยกแยะ การยกตัวอย่าง และการบอกเล่า เพื่อให้เข้าใจการเปล่ียนแปลงตามกาลเวลาและความสาคัญของ อดีตทม่ี ีตอ่ ปัจจุบนั และอนาคต สามารถปรบั ตัวใหเ้ ขา้ กับวถิ ีชีวติ ปจั จุบันไดอ้ ยา่ งมีประสิทธภิ าพ ศึกษาความหมายและความสาคัญของสัญลักษณ์ของชาติไทย ได้แก่ ธงชาติ เพลงชาติ เพลง สรรเสริญพระบารมี ภาษาไทย อักษรไทย มารยาทไทย อาหารไทย การแต่งกายแบบไทย วัฒนธรรมและ ขนบธรรมเนียมประเพณีไทย และการปฏิบัติตนได้ถกู ตอ้ งตามกาลเทศะ รวมทั้งรู้จักสถานทสี่ าคญั ซ่ึงเป็นแหล่ง วัฒนธรรมในชุมชน มาตรฐาน/ตวั ชี้วัด ส 4.1 ป 1/1, ป 1/2, ป 1/3 ส 4.2 ป 1/1, ป 1/2 ส 4.3 ป 1/1, ป 1/2, ป 1/3 รวมท้ังหมด 8 ตวั ชี้วัด

61 โครงสร้างรายวิชา รหัส ส 11102 รายวิชา ประวัตศิ าสตร์ กลุ่มสาระการเรยี นรูส้ งั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปีท่ี 1 เวลา 40 ช่ัวโมง/ปี จานวน 1.0 หน่วยกติ สัดสว่ นคะแนน ระหว่างปกี ารศกึ ษา : ปลายปี = 70 : 30 หนว่ ย ชื่อหน่วยการ มาตรฐาน สาระสาคัญ เวลา น้าหนกั ที่ เรยี นรู้ การเรยี นรู้/ตวั ชีว้ ัด (ชวั่ โมง) คะแนน 1 วันเวลาและ เรือ่ งราวทาง ส 4.1 ป.1/1, 1.ช่อื วัน เดือน ปตี ามระบบสุริยคติ และ 14 20 ประวตั ศิ าสตร์ ป.1/2 จนั ทรคตทิ ี่ปรากฏในปฏทิ ินชว่ งเวลาใน 12 25 2 การดาเนนิ ชวี ิต ป.1/3 ชีวิตประจาวนั 13 25 3 ชาติไทย 2.เหตุการณ์ทเ่ี กืดข้นึ ในชีวิตประจาวนั ใชค้ า 39 70 1 30 บอกช่วงเวลาแสดงลาดับเหตุการณ์ทเี่ กิดข้ึน 40 100 3. วิธีการสบื คน้ ประวตั คิ วามเป็นมาของตนและ ครอบครัวอย่างงา่ ยๆและบอกเล่าประวตั คิ วาม เป็นมาของตนเองและครอบครัว ส 4.2 ป.1/1 1.การเปลยี่ นแปลงของสภาพแวดล้อมสง่ิ ของ ป.1/2 เคร่ืองใชห้ รือการดาเนนิ ชีวติ ในอดตี และ ปัจจุบัน 2. สาเหตุและผลของการเปลี่ยนแปลงของสิง่ ต่างๆตามวนั เวลา 3.เหตกุ ารณส์ าคัญที่เกิดขนึ้ ในครอบครับ เช่น การย้ายถิน่ ฐาน ส 4.3 ป.1/1 ป.1/2 1 ความหมายความสาคัญของสญั ลักษณท์ ี่ ป.1/3 สาคัญของชาติไทยที่เป็นความภูมิใจและมสี ว่ น ร่วมทจี่ ะอนรุ ักษ์ได้แก่ ชาติ ศาสนา พระมหากษัตรยิ ์ และเอกลกั ษณ์อนื่ ๆ เพลงชาติ ไทย ภาษาไทย อาหารไทย วัฒนธรรมประเพณี ไทย 2.แหล่งวัฒนธรรมในชุมชนรวมไปถึงคุณคา่ และ ความสาคญั ของแหล่งวฒั นธรรมในชุมชนใน ดา้ นต่าง เช่นแหล่งเรยี นรแู้ ลง่ ทอ่ งเที่ยว 3.สิง่ ท่ีเปน็ ความภูมิใจในทอ้ งถ่นิ คุณคา่ และ ประโยชนข์ องส่งิ ต่างๆ ทเี่ ป็นสงิ่ ใกล้ตัวและเปน็ รูปธรรมชัดเจน รวมระหว่างปี ปลายปี รวมตลอดทั้งปี

62 คาอธบิ ายรายวิชาพ้นื ฐาน รายวิชาพน้ื ฐาน ชั้นประถมศึกษาปีท่ี 2 กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม จานวน 1.0 หน่วยกิต ส 12101 สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม เวลาเรียน 40 ช่ัวโมง / ปี สังเกต ศึกษาค้นคว้า การรวบรวมข้อมูล อภิปราย ความหมาย ความสาคัญ องค์ประกอบเบ้ืองต้น ของศาสนา ประวัติศาสนา ศาสดาของศาสนา คัมภีร์ และการใช้ภาษาของศาสนา รวบรวมหลักจริยธรรม การบาเพ็ญประโยชน์ต่อครอบครัว โรงเรียน และชุมชน หลักปฏิบัติการอยู่ร่วมกันอย่างเป็นสุข ศาสนพิธี และพิธีกรรมในวันสาคัญ ของศาสนา การบริหารจิต การเจริญปัญ ญ าเบ้ืองต้น ภูมิปัญ ญาของ ทอ้ งถิน่ ความสัมพันธข์ องสมาชิกในครอบครัว บทบาทหนา้ ท่ขี อง ลักษณะทางกายภาพ องค์ประกอบของแผนผังแผนท่ี ตาแหน่ง ระยะทิศทาง ทรัพยากรธรรมชาติ รู้คุณค่าของธรรมชาติ การสร้างสรรค์สิ่งแวดล้อมทางสังคม การเปรียบเทียบประชากรกับสิ่งแวดล้อม การฝึก สังเกต ส่ิงต่างๆรอบตัว โดยใช้กระบวนการสังคม กระบวนการสืบค้น กระบวนการกลุ่ม กระบวนการ แก้ปัญหา เพ่ือให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนาไปปฏิบัติในการดาเนินชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ รักความเป็นไทย มีจิต สาธารณะ สามารถดาเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทย และสังคมโลก สามารถนาความรู้ไปใช้ให้เกิด ประโยชน์โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและสามารถนาไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจาวันได้อย่าง ถกู ต้องเหมาะสม รมาตรฐาน/ตวั ชว้ี ัด ส 1.1 ป.2/1, ป.2/2, ป.2/3, ป.2/4, ป.2/5, ป.2/6, ป.2/7 ส 1.2 ป.2/1, ป.2/2 ส 2.1 ป.2/1, ป.2/2, ป.2/3, ป.2/4 ส 2.2 ป.2/1, ป.2/2 ส 3.1 ป.2/1, ป.2/2, ป.2/3, ป.2/4 ส 3.2 ป.2/1, ป.2/2 ส 5.1 ป.2/1, ป.2/2, ป.2/3 ส 5.2 ป.2/1, ป.2/2, ป.2/3 ,ป.2/4 รวมท้ังหมด 28 ตัวชีว้ ดั

63 โครงสร้างรายวชิ า รหสั วิชา ส 12101 กลมุ่ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม วชิ าสังคมศึกษา ชั้นประถมศึกษาปีท่ี 2 เวลา 40 ชั่วโมง นา้ หนกั 1.0 หนว่ ยกิต สดั ส่วนคะแนน ระหว่างปกี ารศกึ ษา : ปลายปี = 70 : 30 หนว่ ย ช่อื หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคญั /ความคดิ รวบยอด เวลา นา้ หนัก ท่ี เรียนรู้ เรียนรู้/ตัวชี้วัด (ชว่ั โมง) คะแนน 1 ศาสนาน่ารู้ ส 1.1 ป.2/1, ศาสนาทกุ ศาสนาล้วนแตม่ ีความสาคัญ และเปน็ 3 3 ป.2/2 เครอ่ื งยดึ เหนี่ยวจติ ใจใหก้ ระทาความดี ซ่ึงศาสนิก ป.2/7 ชนทุกคนพึงศึกษาประวตั ศิ าสดาของศาสนาทตี่ น นับถือ และนาแบบอยา่ งท่ีดไี ปเปน็ แนวปฏบิ ัตติ น 2 หลกั ธรรมนา ส 1.1 ป.2/4 การเคารพพระรัตนตรยั ปฏิบัตติ ามหลักธรรม 4 7 ความสขุ โอวาท 3 ด้วยการไม่ทาชว่ั ทาความดี ทาจิตใจให้ บรสิ ุทธิ์ ยอ่ มทาให้ ผู้ปฏิบตั ดิ าเนินชีวิตไปในทาง ท่ีถกู ต้อง 3 เราทาความดี ส 1.1 ป.2/3 การปฏบิ ตั ิตนตามหลักธรรมคาสอนของศาสนาที่ 4 4 ป.2/5 ตนนับถือ และการศกึ ษาการทาความดีของบุคคล จากตวั อยา่ งต่าง ๆ รวมท้งั เห็นคุณค่าของการทา ความดเี หลา่ น้ัน ชว่ ยให้พัฒนาตนเพ่ือการอยรู่ ว่ ม กันได้อยา่ งสงบสขุ ในสงั คม 4 ชาวพทุ ธที่ดี ส 1.1 ป.2/6 ชาวพุทธที่ดพี ึงปฏิบัติตนตามมรรยาทชาวพทุ ธ 3 5 ส 1.2 ป.2/1 ศาสน พิธี พีธีกรรม และวันสาคัญทางศาสนาได้ ถกู ต้อง และสวดมนต์ แผเ่ มตตามีสติทเี่ ป็นพื้นฐาน ป.2/2 ของสมาธิ 5 กฎของการอยู่ ส 2.1 ป.2/1 ข้อตกลง กฎระเบียบ กฎหมาย เปน็ ส่งิ ทกี่ าหนด 4 7 รว่ มกนั ป. 2/3 ป. 2/4 ขน้ึ เปน็ ข้อปฏบิ ตั ิหรอื ข้อบงั คับในการอยรู่ ่วมกนั เพ่ือใหค้ นจานวนมากสามารถอยู่ร่วมกนั ได้โดยไม่ ขดั แยง้ กัน โดยจะต้องยอมรับความคิด ความเชื่อ และการปฏิบตั ิของบุคคลอื่นทแี่ ตกต่างกันโดย ปราศจากอคติ ตลอดทั้งต้องเคารพในสทิ ธเิ สรภี าพ ของตนเองและผูอ้ ่ืน 6 เดก็ ดมี มี รรยาท ส 2.1 ป.2/2 การปฏิบตั ติ นตามมรรยาทไทยเก่ยี วกับความ 3 6 เคารพ การยนื การเดนิ การฟัง การทักทาย การ แตง่ กายอยา่ งเหมาะสม ย่อมทาให้เป็นผู้ท่ีมี บุคลกิ ภาพท่ีดี เปน็ ที่ยอมรับของสงั คม

64 หน่วย ชอ่ื หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา น้าหนกั (ช่ัวโมง) คะแนน ท่ี เรยี นรู้ เรยี นรู้/ตัวชี้วดั 3 6 7 ชุมชนของเรา ส 2.2 ป.2/1 สมาชกิ ทกุ คนในชุมชนมีความสัมพนั ธท์ ด่ี ตี ่อกนั มี 4 10 ป.2/2 การชว่ ยเหลือในกิจกรรมของชุมชนการดาเนนิ งาน 3 6 ในโรงเรยี นและชมุ ชนจะเปน็ ไปอย่างมปี ระสิทธิ 3 7 ภาพโดยผู้มีอานาจในการตัดสินใจ 3 5 8 สนิ คา้ และบรกิ าร ส 3.1 ป. 2/1 สนิ ค้าและบรกิ ารล้วนมาจากทรัพยากรจึงควรใช้ให้ 3 4 กบั การใชจ้ า่ ยอย่าง ป.2/2 เกดิ ประโยชน์ที่คุ้มคา่ มากท่ีสุด การรทู้ ม่ี าของราย 40 70 - 30 เหมาะสม ป.2/3 ได้และรจู้ ักบนั ทึกรายรับและรายจา่ ยของครอบ 40 100 ป.2/4 ครวั ทาใหว้ างแผนการใช้จา่ ยได้อย่างเหมาะสมกับ รายได้ รวมทงั้ สามารถเก็บออมเงนิ เพ่ือใช้จ่ายใน ยามจาเป็น 9 การแลกเปลย่ี น ส 3.2 ป.2/1 การแลกเปล่ียนสนิ ค้าและบริการสามารถทาได้ทง้ั สนิ คา้ และบริการ ป.2/2 ใชเ้ งนิ เปน็ ส่ือกลางและไมใ่ ชเ้ งิน ทง้ั ผ้ซู ือ้ และผ้ขู าย ต่างก็มบี ทบาทสาคัญ และมคี วามสัมพันธ์กนั 10 ส่ิงแวดลอ้ มรอบ ส 5.1 ป.2/1 สง่ิ แวดลอ้ มที่อยู่รอบตัว และทรพั ยากรธรรมชาติ ตวั ส 5.2 ป.2/1 มคี ุณคา่ และมปี ระโยชนต์ ่อการดารงชวี ิตของมนุษย์ ป.2/2 และสิ่งมชี ีวติ ต่าง ๆ ดังนัน้ ทุกคนจึงควรใช้ทรัพยากร ป.2/4 ธรรมชาติที่ใชแ้ ล้วไมห่ มดไปและท่ีใช้แลว้ หมดไปได้ อย่างคุ้มค่า และมีส่วนรว่ มในการฟ้นื ฟู ปรับปรุง ส่ิงแวดล้อมในโรงเรียนและชุมชน 11 ตาแหน่งและ ส 5.1 ป.2/2 การสารวจหรือศึกษาเกย่ี วกบั ลูกโลก แผนท่ี ลกั ษณะทาง แผนผงั และภาพถ่าย ซง่ึ เปน็ เครื่องมือทาง กายภาพ ภมู ิศาสตร์ที่ใชใ้ นการศึกษาตาแหนง่ และลักษณะ ทางกายภาพของส่งิ ตา่ ง ๆ ในโลก 12 ความสมั พันธข์ อง ส 5.1 ป.2/3 โลก ดวงอาทิตย์ และดวงจนั ทรม์ คี วามสมั พนั ธ์ โลก ดวงอาทิตย์ ส 5.2 ป.2/3 กันทาให้เกิดปรากฏการณท์ างธรรมชาติ ซง่ึ และดวงจนั ทร์ ส่งผลต่อการดาเนินชวี ิตของมนุษยต์ า่ ง ๆ ของ มนุษย์ส่งผลให้เกดิ มลพิษ นอกจากน้นั ยงั มคี วาม แตกต่างกนั ของเมืองและชนบท รวมระหว่างปี ปลายปี รวมตลอดทั้งปี

65 คาอธบิ ายรายวิชาพื้นฐาน กลุ่มสาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม รายวิชาพ้นื ฐาน ส 12102 ประวัตศิ าสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ี่ 2 เวลาเรยี น 40 ชว่ั โมง / ปี จานวน 1.0 หน่วยกติ รู้จักวันเวลาตามระบบสุริยคติและจันทรคติท่ีปรากฏในปฏิทิ นที่แสดงเหตุการณ์ สาคัญ ในอดีต และปัจจุบัน รวมท้ัง การใช้คาที่แสดงช่วงเวลาในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต วันน้ี เมื่อวานน้ี พรุ่งนี้, เดือนน้ี เดือนก่อน เดือนหน้า, ปีน้ี ปีก่อน ปีหน้า ในการอธิบายเหตุการณ์ที่เกิดข้ึน โดยใช้ทักษะการสังเกต การ สอบถาม เชอ่ื มโยง เรยี งลาดบั การเล่าเร่อื ง รู้วิธีสืบค้นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในครอบครัวโดยใช้หลักฐานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ภาพถ่าย สูติบัตร ทะเบียนบ้าน เคร่ืองมอื เครื่องใช้ มาอธิบายเร่อื งราวต่าง ๆ และวิธีสบื ค้นข้อมูลในชุมชนอย่างง่าย ๆ ในเร่ือง เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงในวิถีชีวิตของคนในชุมชนในด้านต่างๆ จากอดีตถึงปัจจุบัน ทางด้านการประกอบ อาชีพ การแต่งกาย การส่ือสาร ขนบธรรมเนียมประเพณีในชุมชน เข้าใจสาเหตุและผลกระทบของการ เปล่ียนแปลงท่ีมตี ่อวถิ ีชีวติ ของคนในชุมชน สามารถเรียงลาดบั เหตุการณท์ ีส่ ืบคน้ ได้โดยใชเ้ สน้ เวลา ศึกษา สืบค้นประวัติและผลงานของบุคคลที่ทาประโยชน์ต่อท้องถิ่นหรือประเทศชาติ ในด้านการ สร้างสรรค์วฒั นธรรม /การสรา้ งความเจริญรุง่ เรอื งและความมั่นคงโดยสงั เขป รวมทง้ั วฒั นธรรมไทย ประเพณี ไทย และภูมิปัญญาไทยที่ภาคภูมิใจและควรอนรุ ักษ์ไว้ การทาความเคารพแบบไทย ประเพณีไทย ศิลปะไทย ดนตรีไทย โดยใช้ทักษะการสืบค้นการสังเกต การอ่าน การรวบรวมข้อมูล การวิเคราะห์ การใช้เหตุผล การอธบิ าย และการนาเสนอ เพือ่ ให้เหน็ คณุ คา่ และแบบอย่างการกระทาความดีของบรรพบุรุษท่ีไดส้ ร้าง ประโยชน์ให้ท้องถ่ินและประเทศ เกิดความรัก และความภาคภูมิใจในความเป็นไทย วัฒนธรรมไทย ภูมิปญั ญาไทย และธารงความเป็นไทย มาตรฐาน/ตวั ช้ีวัด ส 4.1 ป 2/1, ป 2/2 ส 4.2 ป 2/1, ป 2/2 ส 4.3 ป 2/1, ป 2/2 รวมทั้งหมด 6 ตวั ชี้วดั

66 โครงสรา้ งหน่วยการเรียนรู้ วิชาประวัตศิ าสตร์ ส 12102 กลมุ่ สาระการเรียนร้สู ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชน้ั ประถมศึกษาปที ่ี 2 เวลา 40 ชว่ั โมง น้าหนัก 1.0 หนว่ ยกติ สัดสว่ นคะแนน ระหว่างปีการศึกษา : ปลายปี = 70 : 30 ลาดบั ชอ่ื หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา น้าหนกั ที่ เรยี นรู้ (ชวั่ โมง) คะแนน 1 จากวันวานสู่วัน เรียนรู้/ตวั ช้ีวดั พรุ่งนี้ 4 10 ส 4.1 ป.2/1 คาท่แี สดงชว่ งเวลาในอดีต ปัจจบุ นั อนาคต และ 2 ฉันเปน็ ใคร 6 12 วนั สาคัญที่ปรากฏในปฏทิ ิน ทาใหส้ ามารถระบุ 3 ชีวติ ท่ี 9 15 เปลย่ี นแปลง เวลา และลาดับ 9 15 4 คนดีในท้องถิ่น ของเหตุการณ์ทเี่ กิดขึ้น 8 10 3 8 5 วฒั นธรรมและ ส 4.1 ป.2/2 การสืบค้นเร่อื งราวของตนเองและครอบครัว ภูมปิ ัญญาที่นา่ ภมู ิใจ (1) จะตอ้ งใชห้ ลกั ฐานทเี่ กยี่ วข้องเปน็ เคร่อื งยืนยัน 6 วัฒนธรรมและ และใชเ้ สน้ เวลาลาดับเหตุการณ์ที่เกิดขน้ึ ใน ภูมปิ ัญญาทน่ี า่ ภมู ใิ จ (2) ครอบครวั หรือในชีวติ ของตนเอง ส 4.2 ป.2/1,ป.2/2 การสืบค้นข้อมูลเกยี่ วกบั การเปลยี่ นแปลงของ ชุมชนตนจากอดตี ถงึ ปจั จบุ นั จะทาใหส้ ามารถ อธิบายผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงที่มีต่อวถิ ี ชวี ติ ของคนในชมุ ชน ส 4.3 ป.2/1 บุคคลท่ีทาคุณประโยชนต์ ่อท้องถน่ิ และ ประเทศชาติ สมควรได้รับการยกยอ่ งและควร นามาเปน็ แบบอย่างท่ีดี ส 4.3 ป. 2/2 การอนรุ ักษ์วัฒนธรรม และประเพณี เป็นหนา้ ท่ี ของทุกคนทจ่ี ะต้องชว่ ยกันอนุรักษ์ใหค้ งอยู่ค่กู ับ สังคมไทยสืบต่อไป ส 4.3 ป. 2/2 การอนรุ ักษภ์ ูมปิ ญั ญาท้องถน่ิ เป็นหน้าท่ีของทกุ คนทจ่ี ะต้องช่วยกันอนุรกั ษ์ให้คงอยู่คกู่ บั สังคมไทย สืบต่อไป รวมระหวา่ งปี 39 70 ปลายปี 1 30 40 100 รวมตลอดท้ังปี

67 คาอธบิ ายรายวิชาพื้นฐาน รายวชิ าพ้นื ฐาน กลุ่มสาระการเรียนรสู้ ังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ส 13101 สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม จานวน 1.0 หน่วยกิต เวลาเรียน 40 ชั่วโมง / ปี ศกึ ษาประวตั ิความสาคญั ของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาทตี่ นนบั ถอื บอกความหมายความสาคัญ ของพระไตรปิฎก หรือคัมภีรข์ องศาสนาทีต่ นนับถือ แสดงความเคารพพระรัตนตรัย และปฏิบตั ิตามหลักธรรม โอวาท 3 ในพระพุทธศาสนาหรือหลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือ และบอกชื่อ สาวก ศาสนวัตถุ ศาสน สถาน และศาสนบุคคลของศาสนาอ่ืน ๆ บอกความสาคัญและปฏิบัติตนได้อย่างเหมาะสม แสดงตนเป็น พุทธมามกะหรือแสดงตนเป็นศาสนิกชนของศาสนาที่ตนนับถือบอกประโยชน์และปฏิบัติตนตา มประเพณีและ วัฒนธรรมในครอบครัว ระบุบทบาทหน้าท่ีของสมาชิกของชุมชนในการมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ ตามกระบวนการ ประชาธิปไตย วิเคราะห์ความแตกต่างของกระบวนการตดั สินใจในช้นั เรยี น โรงเรยี นและชมุ ชนโดยวธิ ีการออก เสียงโดยตรงและการเลือกตัวแทนออกเสียง จาแนกความตอ้ งการและความจาเป็นในการใชส้ ินค้าและบรกิ าร ในการดารงชีวิต วิเคราะห์การใช้จ่ายของตนเอง และอธิบายได้ว่าทรัพยากรที่มีอยู่จากัดมีผลต่อการผลิตและ บริโภคสินค้าและบริการท่ีรัฐจัดหาและให้บริการแก่ประชาชน บอกความสาคัญของภาษีและบทบาทของ ประชาชนในการเสียภาษี อธบิ ายเหตุผลและการแข่งขันทางการค้าท่มี ผี ลทาใหร้ าคาสนิ ค้าลดลง ศึกษาการใช้แผนท่ี แผนผังและภาพถ่ายในการหาข้อมูลทางภูมิศาสตร์ในชุมชนได้อย่างมี ประสทิ ธิภาพ เขียนแผนผงั ง่าย ๆ เพื่อแสดงตาแหน่งท่ีตั้งของสถานทส่ี าคญั ในบริเวณโรงเรยี นและชุมชน บอก ความสัมพันธ์ของลักษณะกายภาพกับลักษณะทางสังคมของชุมชน เปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลง สภาพแวดล้อมในชุมชนของอดีตถึงปัจจุบัน อธิบายการพ่ึงพาสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ในการ สนองความต้องการพ้ืนฐานของมนุษยแ์ ละการประกอบอาชีพ อธิบายเก่ียวกับมลพิษการก่อให้เกิดมลพิษ โดย มนุษย์ มาตรฐาน/ตวั ช้ีวดั ส 1.1 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3, ป.3/4, ป.3/5, ป.3/6, ป.3/7 ส 1.2 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3 ส 2.1 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3, ป.3/4 ส 2.2 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3 ส 3.1 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3 ส 3.2 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3 ส 5.1 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3 ส 5.2 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3, ป.3/4, ป.3/5 รวมทั้งหมด 31 ตัวช้ีวัด

68 โครงสร้างหนว่ ยการเรยี นรู้ รหัสวชิ า ส 13101 วิชาสงั คมศกึ ษา กลุ่มสาระการเรียนรสู้ งั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ช้นั ประถมศกึ ษาปีท่ี 3 เวลา 40 ช่วั โมง น้าหนัก 1.0 หนว่ ยกติ สัดส่วนคะแนน ระหว่างปกี ารศกึ ษา : ปลายปี = 70 : 30 หน่วย ช่ือหน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ/ความคดิ รวบยอด เวลา นา้ หนัก ท่ี เรยี นรู้ คะแนน 1 ศาสนาของเรา เรียนรู้/ตัวช้ีวัด (ช่ัวโมง) 8 2 เคร่อื งยึดเหนย่ี ว ส 1.1 ป.3/1 พระพทุ ธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือมคี วาม 3 ใจ 6 ป.3/2 สาคญั ตอ่ การสรา้ งสรรคว์ ัฒนธรรมอันเกดิ จากความ 3 แบบอย่างท่ดี ี 4 ศรัทธาการศึกษาพทุ ธประวตั แิ ละประวัตศิ าสดาของ 4 4 ชาวพุทธทีด่ ี 4 ศาสนาอ่นื ย่อมทาใหไ้ ด้คุณธรรมอันเปน็ แบบอย่างไป 5 วถิ ีชวี ิตของเรา ประยุกตป์ ฏบิ ัติ ส 1.1 ป.3/4 การแสดงความเคารพพระรตั นตรัยและการปฏิบัติ 3 ป.3/5 ตนตามหลกั ธรรมโอวาท 3 ในพระพุทธศาสนาย่อม ป.3/6 ทาใหก้ ารดาเนินชวี ติ ไปในทางท่ีถกู ต้อง การสวด ป.3/7 มนต์ แผ่เมตตา การมีสติเปน็ พน้ื ฐานของสมาธิ ศา สนิกชนทกุ คนพงึ ปฏิบตั ิตนต่อศาสนวตั ถุ ศาสน สถาน และ ศาสนบคุ คลของศาสนาอนื่ อย่าง เหมาะสม ส 1.1 ป.3/3 การศึกษาประวัตสิ าวก ชาดก และศาสนิกชน 3 ตวั อยา่ งย่อมทาให้ได้ข้อคิดและคติธรรมอันเป็น แบบอย่างที่ดี สามารถนามาประยุกต์ใช้ในการ ดาเนินชีวติ ได้ ส 1.2 ป.3/1 พุทธศาสนิกชนทุกคนพึงปฏบิ ัติตนอยา่ งเหมาะสมตอ่ 3 ป.3/2 สาวก ศาสนสถาน ศาสน-วตั ถุของศาสนา ปฏิบัตติ น ป.3/3 ในศาสนพธิ ี พิธีกรรมวันสาคัญทางศาสนาและแสดง ตนเป็นพุทธมามกะ ส 2.1 ป.3/1 การศึกษาประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครวั ทอ้ ง 3 ป. 3/2 ถ่ิน การดาเนนิ ชวี ิตของผ้คู นในแตล่ ะวัฒนธรรม ป.3/1 ความสาคัญของวันหยดุ ราชการ ตลอดจนประวตั ิ ป.3/4 และผลงานของบุคคลท่ที าประโยชน์ใหก้ บั ชุมชน หรอื ท้องถน่ิ และคุณค่าของการทาความดยี ่อมเป็น ประโยชน์ตอ่ การดาเนนิ ชีวิตและการอย่รู ว่ มกนั ใน สังคม

69 หน่วย ช่อื หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา น้าหนกั (ชัว่ โมง) คะแนน ที่ เรียนรู้ เรียนรู้/ตวั ชี้วัด 6 หลักประชาธปิ ไตย ส 2.2 ป.3/1 การเปลยี่ นแปลงในชน้ั เรยี น โรงเรียน และชมุ ชน 5 5 ป.3/2 เป็นผลจากการตัดสินใจของบุคคลและกลมุ่ คน โดย ป.3/3 วิธีการออกเสยี งโดยตรงและตัวแทนออกเสียง นอก จากนัน้ สมาชกิ ในชุมชนทุกคนยงั ตอ้ งมีบทบาทหน้า ท่ีในการเขา้ รว่ มกจิ กรรมต่าง ๆ ตามกระบวนการ ประชาธิปไตย 7 สนิ คา้ และบริการ ส 3.1 ป. 3/1 สินค้าและบริการท่ีตอบสนองความต้องการของมนษุ ย์ 5 6 กับ การดารงชวี ิต มีอยู่หลายประเภท ซ่ึงจะต้องรูห้ ลกั การเลอื กซ้ือสิน 8 การวางแผนการใช้ ส 3.1 ป.3/2 จ่ายเงินของตนเอง ค้าและบริการทีจ่ าเป็นก่อนตัดสินใจเลอื กซื้อสินค้า 9 การผลติ และการ ส 3.1 ป.3/3 ประชาชนทกุ คนต้องรจู้ ักวางแผนการใช้จ่ายเงนิ ของ 3 5 แข่งขนั ทางการค้า ตน และมีหน้าทีเ่ สยี ภาษีใหแ้ กร่ ฐั ท้งั ทางตรงและ 10 สิ่งต่าง ๆ รอบตวั ส 5.1 ป.3/1 ทางอ้อม เพ่ือรัฐจะไดน้ ามาเป็นคา่ ใชจ้ ่ายในการ เรา ป.3/2 พฒั นาประเทศ ทรัพยากรท่ีเรานามาใชใ้ นการผลิตสนิ คา้ และบริการ 3 5 มีอยู่อย่างจากัด การแขง่ ขนั ทางการคา้ มผี ลทาให้ ราคาสนิ คา้ ลดลง แผนที่ แผนผงั และภาพถา่ ยมีความสาคัญในการใช้ 4 5 หาขอ้ มูลทางภูมศิ าสตร์ในชมุ ชน แสดงท่ตี งั้ ของ สถานที่สาคัญในบริเวณโรงเรยี นและชุมชน นอกจากนั้นยังเป็นข้อมลู ทาใหร้ ู้ความสมั พนั ธข์ อง ลักษณะทางกายภาพกับลักษณะของสังคมของ ชุมชน 11 มนุษยก์ ับ ส 5.2 ป.3/1 สภาพแวดล้อมในชมุ ชนจากอดตี ถึงปัจจุบันมีการ 58 สิ่งแวดลอ้ ม ป.3/2 เปล่ียนแปลงไป มีการพึง่ พาสิ่งแวดลอ้ มและ ป.3/3 ทรัพยากรธรรมชาติในการสนองความต้องการ พน้ื ฐานของมนษุ ย์และการประกอบอาชีพ กจิ กรรม ป.3/4 ตา่ ง ๆ ของมนุษย์สง่ ผลให้เกดิ มลพิษ นอกจากน้ัน ป.3/5 ยงั มีความแตกตา่ งกนั ของเมืองและชนบท รวมระหวา่ งปี 40 70 ปลายปี - 30 40 100 รวมตลอดทั้งปี

70 คาอธิบายรายวิชาพนื้ ฐาน กล่มุ สาระการเรยี นรสู้ งั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม รายวิชาพนื้ ฐาน ส 13102 ประวัติศาสตร์ ช้นั ประถมศึกษาปที ่ี 3 เวลาเรยี น 40 ชัว่ โมง / ปี จานวน 1.0 หน่วยกิต ศึกษาความหมายและท่ีมาของศักราชที่ปรากฏในปฏิทิน ได้แก่ พุทธศักราช คริสต์ศักราช วธิ กี ารเทียบครสิ ต์ศักราชกับพุทธศักราช และใชศ้ ักราชในการบันทกึ เหตุการณ์สาคญั ท่ีเกี่ยวข้องกับตนเองและ ครอบครัว ปีเกิดของผู้เรียน เหตุการณ์สาคัญของตนเอง และครอบครัว โดยใช้ทักษะการเปรียบเทียบ การ คานวณ การเช่ือมโยง การอธิบาย เพ่ือให้มีพื้นฐานในการศึกษาเอกสารที่แสดงเหตุการณ์ตามกาลเวลา สามารถเรยี ง ลาดบั เหตกุ ารณ์ได้ถกู ต้อง ว่าเหตุการณ์ใดเกิดกอ่ น เหตกุ ารณใ์ ดเกดิ หลังอันเป็นทักษะทจี่ าเปน็ ใน การศึกษาประวัติศาสตร์ ปัจจัยท่ีทาให้เกิดวัฒนธรรมและประเพณีในชุมชน ซ่ึงประกอบด้วย ปัจจัยทาง ภูมิศาสตร์ และปัจจัยทางสังคม เข้าใจพัฒนาการของชุมชน สามารถดาเนินชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมได้อย่าง สนั ตสิ ขุ รว่ มอนรุ กั ษ์สบื สานขนบธรรมเนียมประเพณี และวฒั นธรรมไทย ศึกษาพระราชประวัติและพระราชกรณียกิจ โดยสังเขปของพระมหากษัตริย์ผู้สถาปนาอาณาจักร สุโขทัย อยธุ ยา ธนบุรี และรตั นโกสินทร์ โดยใช้ทักษะการอ่าน และสอบถาม การฟัง การสรุปความ การเขยี น การเล่าเร่ือง เพื่อให้เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย เกิดความรัก ความภูมิใจและเห็นแบบอย่างการเสียสละ เพอื่ ชาติ และธารงความเป็นไทย มาตรฐาน/ตวั ชี้วดั ส 4.1 ป 3/1, ป 3/2, ป 3/3 ส 4.2 ป 3/1, ป 3/2 ส 4.3 ป 3/1, ป 3/2, ป 3/3 รวมท้ังหมด 8 ตัวช้วี ดั

71 โครงสร้างหน่วยการเรียนรู้ รหัสวชิ า ส 13102 รายวิชาประวตั ิศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรูส้ งั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชั้นประถมศึกษาปที ี่ 3 เวลา 40 ช่วั โมง นา้ หนกั 1.0 หน่วยกิต สดั สว่ นคะแนน ระหวา่ งปกี ารศึกษา : ปลายปี = 70 : 30 ลาดับ ช่ือหน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ/ความคดิ รวบยอด เวลา นา้ หนกั (ชัว่ โมง) คะแนน ที่ เรียนรู้ เรยี นรู้/ตวั ช้ีวัด 3 6 1 ศักราชใน ส 4.1 ป.3/1 การเทยี บศักราชตามปฏทิ นิ ท่ีใชใ้ น 5 10 ชีวิตประจาวัน ชวี ิตประจาวนั จะช่วยให้ลาดบั เหตุการณ์ 10 15 5 10 หรือเร่ืองราวตา่ ง ๆ ทเี่ กิดขน้ึ ไดถ้ ูกต้อง 8 12 2 เร่ืองราวสาคญั ส 4.1 ป.3/2 การสืบค้นและรวบรวมข้อมูลจากหลกั ฐาน 3 7 ของโรงเรียน และแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้องอย่างมีระบบ และชุมชน ข้นั ตอน ช่วยให้สามารถลาดบั เหตุการณ์ สาคญั ท่เี กิดขน้ึ ในโรงเรยี นและชมุ ชนได้ สอดคล้องกบั ความเป็นจรงิ 3 ถน่ิ ฐานไทย (1) ส 4.2 ป.3/1 ปัจจยั ทางภูมิศาสตรแ์ ละปัจจัยทางสังคมมี ผลต่อการต้ังถ่ินฐานและพฒั นาการของ ชมุ ชน ในภาคตา่ ง ๆ ของประเทศไทย 4 ถน่ิ ฐานไทย (2) ส 4.2 ป.3/2 ขนบธรรมเนียม ประเพณี และวฒั นธรรม เป็นวถิ กี ารดาเนนิ ชวี ิตอนั เปน็ เอกลกั ษณ์ ของชุมชนที่เกิดจากปัจจยั ทางภมู ิศาสตร์ และปจั จัยทางสังคมของแตล่ ะชุมชน 5 พระมหากษัตริย์ ส 4.3 ป. 3/2 พ่อขนุ ศรีอนิ ทราทิตย์ สมเดจ็ พระรามาธบิ ดี ผูส้ ถาปนา ที่ 1 (พระเจ้าอู่ทอง) สมเดจ็ พระเจ้าตากสิน อาณาจักร มหาราช และพระบาทสมเด็จพระพทุ ธยอด ไทย ฟ้าจุฬาโลกมหาราช เปน็ พระมหากษตั รยิ ์ท่ี ไดก้ อบกู้แผ่นดิน และสร้างสรรค์ความเจรญิ มัน่ คง จนทาให้มชี าตไิ ทยจนถึงปจั จบุ ัน 6 รม่ เกล้าชาวไทย ส 4.3 ป. 3/2 พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยหู่ ัวภูมิพลอดุลย เดชและสมเดจ็ พระนางเจ้าสริ ิกติ ์ิ พระบรมราชนิ ีนาถ ทรงเป็นศูนย์รวมใจของ คนไทย ไดท้ รงทาคุณประโยชน์ตอ่ สังคมไทย และประเทศชาติหลายประการ เพ่อื ประเทศชาติมัน่ คงและคนไทยอยู่เยน็ เป็นสุข

72 ลาดับ ช่ือหน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา น้าหนกั ที เรยี นรู้ เรยี นรู้/ตวั ชี้วดั (ชั่วโมง) คะแนน 7 บรรพบุรษุ ไทย ส 4.3 ป. 3/3 ทา้ วเทพสตรี ท้าวศรสี นุ ทร ชาวบ้าน 6 10 บางระจนั พระยาพิชยั ดาบหัก และสมเด็จ พระนเรศวรมหาราช เป็นบรรพบุรษุ ของไทย 40 70 ท่ีไดป้ กป้องประเทศชาตใิ หเ้ ป็นเอกราชและ - 30 สร้างความม่ันคงของชาติไทย วีรกรรมของ 40 100 บรรพบรุ ษุ เป็นแบบอยา่ งทด่ี ใี นการปฏบิ ัติตาม รวมระหวา่ งปี ปลายปี รวมตลอดทั้งปี

73 คาอธิบายรายวชิ าพ้นื ฐาน รายวชิ าพื้นฐาน กลุม่ สาระการเรียนรสู้ งั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ส 14101 สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม จานวน 1.0 หน่วยกิต เวลาเรียน 40 ช่ัวโมง / ปี ศึกษาประวัติความเป็นมาของศาสนา ศาสดา หรือหลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือ แสดงความ เคารพพระรัตนตรัยและปฏิบัติไตรสิกขาและหลักธรรมโอวาท 3 ในพระพุทธศาสนาหรือหลักธรรมศาสนาท่ี ตนนับถือ ปฏิบัติตามหลักธรรมของศาสนาท่ีตนนับถือ เพื่อการอยู่ร่วมกันเป็นชาติได้อย่างสมานฉันท์ และ อธิบายประวัตศิ าสดาของศาสนาอืน่ ๆ โดยสงั เขป วิเคราะห์สิทธิพื้นฐานท่ีเด็กทุกคนพึงได้รับตามกฎหมาย อธิบายความแตกต่างทางวัฒนธรรมของ กลุ่มคนในท้องถ่ิน เสนอวิธีการท่ีจะอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขในชีวิตประจาวัน อธิบายอานาจอธิปไตยและ ความสาคัญของระบอบประชาธิปไตย บทบาทหน้าที่ของพลเมืองในกระบวนการเลือกต้ัง ความสาคัญของ สถาบนั พระมหากษัตรยิ ์ตามระบอบประชาธปิ ไตยอันมีพระมหากษัตรยิ ์เปน็ ประมขุ ศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการเลือกซ้ือสินค้าและการบริการ บอกสิทธิพื้นฐานและรักษาผลประโยชน์ ของตนเองในฐานะผบู้ ริโภค หลักการของเศรษฐกิจพอเพียง ความสัมพนั ธ์ทางเศรษฐกิจของคนในชมุ ชน และ หน้าท่เี บือ้ งต้นของเงนิ ศึกษาลักษณะทางกายภาพ การใช้แผนที่ ภาพถ่าย วิเคราะห์ส่ิงแวดล้อมทางกายภาพ อธิบายการ เปล่ียนแปลง สิ่งแวดล้อมในจังหวัดและระบุลักษณะสาคัญ ตาแหน่ง ระยะทางของแหล่งทรัพยากร ความสัมพนั ธ์ของสง่ิ ตา่ ง ๆ สภาพแวดลอ้ มทางกายภาพของชมุ ชนทสี่ ่งผลตอ่ การดาเนนิ ชีวติ เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจ สามารถนาไปปฏิบัติ ในการดาเนินชีวิต ทักษะในศตวรรษที่ 21 มี คุณธรรม จริยธรรม มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซ่ือสัตย์สุจริต มีวินัยใฝ่เรียนรู้ รักความเป็นไทย มีจติ สาธารณะ สามารถดาเนินชวี ิตอย่างเป็นปกติสุขในสงั คมไทยและสังคมโลก มาตรฐาน/ตวั ชี้วดั ส 1.1 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3, ป.4/4, ป.4/5, ป.4/6, ป.4/7, ป.4/8 ส 1.2 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3 ส 2.1 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3, ป.4/4, ป.4/5 ส 2.2 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3 ส 3.1 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3 ส 3.2 ป.4/1, ป.4/2 ส 5.1 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3 ส 5.2 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3 รวมทง้ั หมด 30 ตวั ชีว้ ัด

74 โครงสรา้ งหน่วยการเรยี นรู้ รหัสวิชา ส 14101 รายวิชาสงั คมศกึ ษา กลุ่มสาระการเรียนรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชัน้ ประถมศกึ ษาปีที่ 4 เวลา 40 ชวั่ โมง นา้ หนกั 1.0 หนว่ ยกติ สัดส่วนคะแนน ระหวา่ งปกี ารศกึ ษา : ปลายปี = 70 : 30 หน่วย ชอื่ หน่วยการ มาตรฐาน สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา น้าหนกั ที่ เรยี นรู้ การเรียนรู้/ (ชวั่ โมง) คะแนน 1 ความสาคัญของ พระพุทธศาสนา ตวั ชีว้ ดั 1. พระพุทธศาสนาเปน็ ศาสนาทคี่ นไทย ส่วน 2 4 และพุทธประวตั ิ ส 1.1 ป.4/1, ใหญน่ ับถือ และมีความผกู พันอยกู่ ับวถิ ีชวี ติ 2 4 ป.4/2 ของพทุ ธศาสนิกชน เปน็ ส่ิงท่ียึดเหนย่ี วจติ ใจ 3 6 2 หลกั ธรรมของ ป.4/8 ให้พุทธศาสนิกชนทาความดีตามหลักธรรม ศาสนา ส่งผลให้สังคมเกิดความสงบสุข ส 1.1 ป.4/4 2. พระพุทธเจ้าเปน็ ศาสดาของ 3 เชอื่ มน่ั ในการทา ป.4/7 พระพทุ ธศาสนา การแสวงหาหนทางแหง่ การ ความดี พ้นทกุ ข์ และ เผยแผ่พระพุทธศาสนาส่งผล ส 1.1 ป.4/3, ให้พุทธศาสนิกชนมหี ลักธรรมท่ใี ชส้ าหรับการ ป.4/5, ป.4/7 ดารงชวี ติ 1. พระอรุ ุเวลกสั สปะ เป็นพุทธสาวกท่ีได้รับ การยกย่องว่าเปน็ ผูม้ ีบริวารมาก และชว่ ยใน การเผยแผ่พระพุทธศาสนา 2. ชาดกเป็นนิทานทางพระพุทธศาสนาทเ่ี ป็น เร่อื งราวของพระพทุ ธเจา้ ในอดีตชาติ มีข้อคิด สอนใจทสี่ ามารถนามาใชใ้ นชวี ิตประจาวันได้ 3. พุทธศาสนกิ ชนตวั อยา่ งเป็นบุคคลท่ีนา หลกั ธรรมทางพระพุทธศาสนามาปฏบิ ตั ิใน การดาเนินชวี ิต 1. พระรัตนตรัย คอื พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เป็นท่เี คารพสูงสุดของชาวพุทธ 2. ไตรสกิ ขา เปน็ หลกั ธรรมท่ีปฏิบัตเิ พ่อื พฒั นาตนเอง 3. โอวาท 3 เปน็ หลักธรรมทีถ่ ือเป็นหวั ใจของ พระพุทธศาสนา คอื การไม่ทาความชัว่ การ ทาความดี 4. พุทธศาสนสุภาษติ เป็นคตธิ รรมทาง พระพุทธศาสนาที่เปน็ ข้อคดิ เพื่อใหน้ าไป ปฏบิ ัติในการดาเนินชีวิต

75 หนว่ ย ช่อื หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ/ความคดิ รวบยอด เวลา นา้ หนัก ท่ี เรยี นรู้ เรียนรู้/ตัวช้ีวดั (ชั่วโมง) คะแนน 5. การนาหลักธรรมทางพระพทุ ธศาสนามา ปฏิบตั จิ ะทาให้อยรู่ ว่ มกันในสังคมไดอ้ ย่าง สมานฉนั ท์ 6. การทาความดีของตนเอง บุคคลใน ครอบครัว โรงเรยี น และชุมชน ตาม หลกั ธรรมทางพระพุทธศาสนาจะทาใหส้ ังคม สงบสุข ทกุ คนอย่รู ว่ มกันอยา่ งมีความสขุ 4 ศาสนิกชนท่ีดี ส 1.1 การปฏิบตั ิตามหนา้ ท่แี ละมารยาทชาวพุทธ 3 2 ป 4/6 อยา่ งถูกต้อง และเหมาะสม เป็นการสืบทอด ส 1.2 ป.4/1 พระพุทธศาสนาให้คงอยู่สืบไป ป.4/2 ป 4/3 5 ส 1.1 ป.4/6 การบริหารจิตและเจริญปัญญา เปน็ การฝึกจิต 2 2 ให้เกดิ ความสงบ มสี มาธิแนว่ แน่อยกู่ ับสงิ่ ใด ส่ิงหนึ่ง การบริหารจิตและเจริญปญั ญา สามารถฝกึ ได้หลายวิธี เชน่ สวดมนต์ ไหว้ พระ แผ่เมตตา ฝึกให้มีสมาธใิ นการทา กิจกรรมต่าง ๆ 6 ศาสนพิธี ส 1.2 ป.4/3 ศาสนพิธี เป็นพธิ ีกรรมทางพระพุทธศาสนาท่ี 2 2 พทุ ธศาสนิกชนควรปฏิบัตใิ หถ้ กู ต้องและ เหมาะสม เพอ่ื แสดงถึงความเคารพ และ ศรัทธาในพระรตั นตรัย 7 ประวตั ิศาสดาของ ส 1.1 ป.4/8 ศาสดาเป็นผกู้ ่อตัง้ ศาสนา ศาสดาของ 33 ศาสนาต่าง ๆ ท่ีคน พระพทุ ธศาสนา คอื พระพทุ ธเจา้ ศาสดาของ ไทยนับถือ ศาสนาอิสลาม คือ นบีมฮุ ัมมัด ศาสดาของ ศาสนาคริสต์ คอื พระเยซู 8 การอยู่รว่ มกนั อยา่ ง ส 2.1 ป.4/1, 1. การปฏิบัตติ นเป็นพลเมืองดีตามวถิ ี 2 5 สนั ติสุขตามวิถี ป.4/2, ป.4/5 ประชาธิปไตยจะช่วยให้สงั คมมคี วามสงบสขุ ประชาธิปไตย 2. ผ้นู าทด่ี คี วรมคี วามรบั ผดิ ชอบ และเป็น แบบอย่างท่ีดขี องสมาชิก ผตู้ ามควรมีความ รบั ผิดชอบในงานท่ีไดร้ ับมอบหมาย ถ้าผู้นา และผู้ตามปฏิบัติตนตามบทบาทหน้าท่ี งานที่ ทาจะสาเร็จลลุ ่วงไปไดด้ ว้ ยดี

76 หน่วย ชื่อหน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา น้าหนกั ที่ เรียนรู้ เรียนรู้/ตวั ชี้วัด (ช่ัวโมง) คะแนน 3. ปญั หาความขัดแย้งเกดิ ได้จากหลายสาเหตุ 9 สทิ ธพิ ืน้ ฐานของ ส 2.1 ป.4/3 การลดปญั หาความขดั แย้งดว้ ยสันตวิ ิธี จะทา 2 2 เด็ก ใหท้ กุ คนอยรู่ ่วมกนั ในสงั คมไดอ้ ยา่ งมีความสขุ 3 5 ส 2.2 ป.4/1, สทิ ธิของเด็กคือสทิ ธิทเ่ี ด็กพงึ ได้รับตาม 10 การเมืองการ ป.4/2, ป.4/3 กฎหมาย คือ สทิ ธทิ ีจ่ ะมชี วี ติ สทิ ธทิ จ่ี ะมี ส่วน 2 2 ปกครองของไทย ร่วม สทิ ธทิ ี่จะไดร้ บั การปกป้อง สิทธทิ ีจ่ ะ 2 5 ส 2.1 ป.4/4 ไดร้ ับการพัฒนา 11 วฒั นธรรมไทย 1. ชาติไทยมสี ถาบันพระมหากษัตริย์ มา 3 7 ส 3.1 ป.4/1, ยาวนาน พระมหากษัตรยิ ์ไทยทรงเป็นศนู ย์ 12 การเลอื กซอื้ สนิ ค้า ป.4/2 รวมจิตใจของคนไทยพระองค์ทรงยึดหลกั และบรกิ าร ทศพธิ ราชธรรมในการปกครองประเทศ ส่งผล ส 3.1 ป.4/3 ใหช้ าติไทยเป็นชาตทิ ส่ี งบสุขเรือ่ ยมา 13 เศรษฐกิจพอเพียง ส 3.2 ป.4/1 2. ประเทศไทยมีการปกครองระบอบ และความสมั พันธ์ ประชาธปิ ไตยอันมพี ระมหากษัตริยท์ รงเป็น ทางเศรษฐกจิ ประมขุ และมีกฎหมายรฐั ธรรมนูญเปน็ กฎหมายสงู สุด 3. การเลือกตัง้ เป็นบทบาทหนา้ ท่ขี องพลเมือง ทจี่ ะมสี ่วนร่วมในกระบวนการประชาธิปไตย วฒั นธรรมไทยเป็นสิง่ ดีงามที่ปฏบิ ัติสบื ทอด ต่อกันมาเพื่อแสดงถงึ ความเจริญงอกงาม คน ไทยทุกคนจึงควรอนรุ ักษว์ ัฒนธรรมไทยให้อยู่ คู่กบั สังคมไทยตลอดไป 1. ผบู้ ริโภคควรเลือกซือ้ สินคา้ และบรกิ ารทมี่ ี คณุ ภาพ เพือ่ ให้ได้รบั ความคุ้มค่า 2. ผู้บรโิ ภคควรทราบสทิ ธิของตนเองในฐานะ ผูบ้ ริโภค เพื่อให้สามารถปฏิบตั ติ นในการ เลอื กซ้ือและใช้สินค้าและบริการไดอ้ ย่าง ถูกต้อง 1. การนาหลักการของเศรษฐกจิ พอเพียงมา ประยกุ ตใ์ ช้ในชวี ติ ประจาวันจะทาใหด้ ารง ชีวิตอย่างมีความสุขและสามารถช่วยเหลือ ตนเองได้ 2. ความสมั พันธ์ทางเศรษฐกจิ ของคนใน ชุมชนจะทาให้เศรษฐกิจในชมุ ชนมกี ารพฒั นา และเปน็ การช่วยเหลอื กนั เพื่อใหค้ นในชุมชนมี รายได้

77 หน่วย ชื่อหน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ/ความคดิ รวบยอด เวลา น้าหนัก ท่ี เรยี นรู้ เรียนรู้/ตวั ช้ีวดั (ชว่ั โมง) คะแนน 14 หนา้ ท่เี บอื้ งตน้ ของ ส 3.2 ป.4/2 1. เงินเป็นสอ่ื กลางในการแลกเปลีย่ นสินค้า 2 4 เงนิ และบริการและใชช้ าระหน้ีได้ตามกฎหมาย 2. การซื้อสินค้าหรือบรกิ ารระหวา่ งประเทศ จะใช้สกลุ เงินท่แี ตกตา่ งกนั 15 การใช้แผนทแ่ี ละ ส 5.1 ป.4/1, 1. จังหวดั เปน็ หน่วยการปกครองส่วนภูมภิ าค 2 5 ภาพถา่ ยเพ่อื ป.4/2, ป.4/3 ที่รวมเอาอาเภอ ตาบล หมูบ่ า้ น และชมุ ชน การเรียนร้จู ังหวัด ต่างๆ เขา้ ดว้ ยกันทาใหม้ ีอาณาเขตกว้างขวาง และมสี ่ิงตา่ ง ๆ หลากหลายอยภู่ ายในจงั หวดั 2. ส่ิงทั้งหลายภายในจงั หวัด จะมคี วามสัม- พนั ธร์ ะหว่างกันอย่างเป็นระบบ เปน็ เหตุและ ปัจจยั แกก่ ารเกิดข้ึน และการเปลีย่ นแปลง 3. การศึกษาเรยี นรู้จังหวัดจาเปน็ ตอ้ งอาศยั เครื่องมอื ท่ีมีศักยภาพได้แก่ แผนท่ี ภาพถา่ ย ทางอากาศ และภาพจากดาวเทยี ม ทส่ี ามารถ แสดงข้อมลู และสาระทางพน้ื ท่ีของจงั หวัดได้ 16 มนษุ ยก์ บั 1. สภาพแวดล้อมทางกายภาพ ได้แก่ หิน แร่ 3 9 สภาพแวดลอ้ มทาง ภูมปิ ระเทศ ดนิ นา้ ภูมอิ ากาศ พืช สตั ว์ ของ กายภาพของชุมชน แต่ละจงั หวัดทาให้การดาเนินชีวิตแตกตา่ งกัน ในจงั หวดั 2. การร้จู กั และเข้าใจระบบความสัมพันธ์ของ ลกั ษณะทางกายภาพ จะเปน็ ฐานคดิ สาคญั ใน การปรบั ตัวเขา้ กับสภาพแวดล้อมของมนุษย์ ให้สามารถดาเนนิ ชีวิตได้อย่างรม่ เยน็ เปน็ สขุ 17 การเปลี่ยน ส 5.2 ป.4/2, 1. การเปลีย่ นแปลงของสภาพแวดล้อม จะ 3 3 แปลงและ ป.4/3 สง่ ผลต่อมนุษยท์ ้ังในดา้ นบวก และด้านลบ การอนรุ ักษ์ 2. มนษุ ยต์ ้องพ่งึ พาอาศัย และใช้ประโยชน์ สิ่งแวดล้อมและ จากส่งิ แวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ทรพั ยากรธรรมชาติ ตลอดเวลา รวมทั้งมนุษยย์ ังเป็นปจั จยั สาคญั ท่ี ในจังหวดั ทาให้ส่งิ แวดลอ้ มเกดิ การเปล่ียนแปลง และ ท้ายทสี่ ดุ มนุษยจ์ ะเป็นผู้รบั ผลจากการ เปลย่ี นแปลงดังกลา่ ว มนุษย์จงึ ต้องตระหนกั และมสี ่วนร่วมดูแลรกั ษาใหส้ ิง่ แวดลอ้ มและ ทรพั ยากรธรรมชาติคงสภาพอยู่ได้ยาวนานที่ เรียกวา่ การอนุรักษ์ รวมระหว่างปี 40 70 ปลายปี - 30 รวมตลอดท้ังปี 40 100

78 คาอธบิ ายรายวิชาพื้นฐาน กล่มุ สาระการเรยี นรสู้ งั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม รายวิชาพน้ื ฐาน ส 14102 ประวัตศิ าสตร์ ชน้ั ประถมศึกษาปที ่ี 4 เวลาเรียน 40 ชัว่ โมง / ปี จานวน 1.0 หน่วยกติ ศึกษาความหมาย วิธีการนับ และการใช้ช่วงเวลาเป็นทศวรรษ ศตวรรษ และสหัสวรรษ เกณฑ์ การแบ่งยุคสมัยในทางประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติท่ีแบ่งเป็นสมัยก่อนประวัติศาสตร์และสมัยประวัติศาสตร์ รวมทั้งช่วงสมัยในการศึกษาประวัตศิ าสตร์ การสารวจ การวิเคราะห์ การตรวจสอบข้อมูล การจาแนก การ ตีความ เพ่อื ฝกึ ทักษะการสืบคน้ ข้อมลู ด้วยวธิ กี ารทางประวตั ิศาสตร์ ศึกษาประวัติศาสตร์เป็นมาของชาติไทยในสมัยสุโขทัยโดยสังเขป ในเร่ืองเกี่ยวกับการสถาปนา อาณาจักร พัฒนาการทางการเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ ประวัติและผลงานของบุคคลสาคัญ และภูมิ ปญั ญาไทยในสมัยสโุ ขทัยท่ีน่าภาคภูมิใจ เพื่อเขา้ ใจความเปน็ มาของชาติไทยในสมัยสุโขทัย รวมทั้งวัฒนธรรม ไทย ภูมิปัญญาไทย และบุคคลสาคัญในสมยั สโุ ขทัย เกดิ ความรักและความภูมใิ จในความเป็นไทย ตระหนัก ถึงความพากเพียรพยายามของบรรพบุรุษไทยที่ได้ปกป้อง และสร้างสรรค์ความเจริญให้บ้านเมือง ตกทอด เปน็ มรดกทางวฒั นธรรมสืบตอ่ ถึงปัจจุบนั มาตรฐาน/ตวั ช้ีวัด ส 4.1 ป 4/1, ป 4/2, ป 4/3 ส 4.2 ป 4/2, ป 4/2 ส 4.3 ป 4/1, ป 4/2, ป 4/3 รวมทั้งหมด 8 ตัวชว้ี ดั

79 โครงสรา้ งรายวชิ า รหสั ส 14102 รายวชิ าประวัติศาสตร์ กลุ่มสาระสังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ระดับชนั้ ช้ันประถมศึกษาปีท่ี 4 เวลา 40 ชั่วโมง จานวน 1.0 หน่วยกติ สัดสว่ นคะแนน ระหว่างปกี ารศกึ ษา : ปลายปี = 70 : 30 หน่วย ชอ่ื หน่วย มาตรฐาน สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา น้าหนกั ที่ การเรียนรู้ การเรยี นร/ู้ ตวั ชี้วัด (ช่ัวโมง) คะแนน 1 เวลาและ ส 4.1 ป.4/1 ป.4/2 1. การแบ่งยุคสมัยท่ีใช้ในการศึกษาประวตั ิ 14 15 15 เหตุการณ์ ป.4/3 ศาสตร์ตอ้ งอาศัยหลกั ฐานทางประวัติศาสตร์ 10 โดยหลักฐานทางประวตั ิศาสตร์แบง่ ออกเป็น 2 ประเภทได้แก่หลักฐานชั้นตน้ และหลกั ฐานชน้ั รอง การนบั ชว่ งเวลาเป็นทศวรรษ ศตวรรษ และสหัสวรรษเปน็ ส่งิ สาคญั ในการใช้ทาความ เขา้ ใจช่วงเวลาท่ปี รากฏในเอกสาร 2 การตง้ั ถน่ิ ส 4. 2 ป.4/1 1. ยุคหนิ ยคุ โลหะ เป็นยุคสมยั ก่อนประวตั ิ 14 ฐานและ ป.4/2 ศาสตร์ ยุคสมัยประวตั ิศาสตร์เป็นยคุ ทมี่ ี พฒั นาการณ์ หลักฐานทางประวตั ิศาสตร์ เปน็ หลักอ้างอิง ของมนุษย์ เรอ่ื งราวความเป็นมาของมนุษยชาตอิ ย่างชัดเจน ในดินแดน 2.การศึกษาเก่ียวกับการตัง้ ถิ่นฐานและการ ไทย ดาเนินชวี ิตของมนุษย์ยุคประวัตศิ าสตรใ์ น ดินแดนไทย จะทาให้ทราบพัฒนาการของมนุษย์ ยุคประวตั ศิ าสตร์และทราบความเป็นมาของชาติ ไทยไดด้ ยี ิ่งขน้ึ 3 ความเปน็ มา ส 4.3 ป.4/1 ป.4/2 1. พัฒนาการอาณาจักรสุโขทัยมปี ระวัตอิ ัน 11 ของชาติไทย ป.4/3 ยาวนานมี บุคคลสาคญั ๆ หลายท่านท่ีทา คณุ ประโยชน์แก่ประเทศชาติหลายทา่ นอาทิ พอ่ ขุนศรีอนิ ทราทติ ย์ พ่อขุนรามคาแหงมหาราช พระมหาธรรมราชาที่ 1 นอกจากนน้ั ยังมภี มู ิ ปญั ญาไทยทม่ี ีคณุ ค่าที่นา่ ภาคภูมิใจและควรคา่ แก่การอนรุ กั ษ์ รวมระหวา่ งปี 40 70 ปลายปี - 30 40 100 รวมตลอดท้ังปี

80 คาอธิบายรายวิชาพ้ืนฐาน รายวิชาพ้ืนฐาน กลุม่ สาระการเรียนรสู้ งั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม ช้ันประถมศึกษาปีที่ 5 ส 15101 สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม จานวน 1.0 หน่วยกิต เวลาเรียน 40 ชั่วโมง / ปี ศึกษา วิเคราะห์ ความสาคัญของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาท่ีตนนับถือในฐานะท่ีเป็นมรดกทาง วัฒนธรรม และหลักในการพัฒนาชาติไทย หรือประวัติศาสนาที่ตนนับถือตามท่ีกาหนด อธิบายองค์ประกอบ และความสาคัญของพระไตรปิฎก หรือคัมภีร์ของศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตามไตรสิกขาและหลักธรรมทาง ศาสนา ศาสนพิธี พธิ ีกรรม และวนั สาคญั ทางศาสนา การปกป้องคุ้มครองตนเองหรอื ผู้อื่นจากการละเมดิ สิทธิ เด็ก โครงสร้าง อานาจ หน้าที่ และความสาคัญ ของการปกครองส่วนท้องถ่ิน บทบาท หน้าที่และวิธีการเข้า ดารงตาแหนง่ ของผบู้ ริหารท้องถนิ่ ประโยชน์ท่ชี ุมชนจะไดร้ ับจากองค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน มีส่วนรว่ มในการ อนุรักษ์ และเผยแพร่ภูมิปัญญาท้องถ่ิน ของชุมชน อธิบายปัจจัยการผลิตสินค้าและบริการ หลักการสาคัญ และประโยชน์ของสหกรณ์ บทบาทหน้าที่เบื้องต้นของธนาคาร ประยุกต์ใช้แนวคิดของปรัชญา ของเศรษฐกิจ พอเพียง สืบค้นและอธิบายข้อมูลลักษณะทางกายภาพในภูมิภาคของ วิเคราะห์สิ่งแวดล้อมทางกายภาพที่มี อิทธิพลต่อลักษณะการตั้งถิ่นฐานและการย้ายถ่ิน อิทธิพลของส่ิงแวดล้อมทางธรรมชาติท่ีก่อให้เกิดวิถีการ ดาเนินชีวติ และใช้เครื่องมือทางภูมศิ าสตร์ มาตรฐาน/ตวั ชี้วดั ส 1.1 ป.5/1, ป.5/2, ป.5/3, ป.5/4, ป.5/5, ป.5/6, ป.5/7 ส 1.2 ป.5/1, ป.5/2, ป.5/3 ส 2.1 ป.5/1, ป.5/2, ป.5/3, ป.5/4 ส 2.2 ป.5/1, ป.5/2, ป.5/3 ส 3.1 ป.5/1, ป.5/2 , ป.5/3 ส 3.2 ป.5/1, ป.5/2 ส 5.1 ป.5/1, ป.5/2 ส 5.2 ป.5/1, ป.5/2 , ป.5/3 รวมทั้งหมด 27 ตัวชี้วัด

81 โครงสร้างหน่วยการเรยี นรู้ รหัสวชิ า ส 15101 รายวิชาสงั คมศึกษา กลุ่มสาระการเรยี นร้สู ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชัน้ ประถมศึกษาปที ี่ 5 เวลา 40 ชั่วโมง จานวน 1.0 หนว่ ยกติ สดั สว่ นคะแนน ระหวา่ งปีการศึกษา : ปลายปี = 70 : 30 หนว่ ย ช่อื หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ / ความคิดรวบยอด เวลา นา้ หนัก ที่ เรยี นรู้ เรยี นรู้ / ตัวชวี้ ัด (ช่วั โมง) คะแนน 1 ศาสนานาชวี ติ ส1.1 ป5/1 พระพทุ ธศาสนา เป็นมรดกทาง 3 5.25 ส1.1 ป5/2 วัฒนธรรม เป็นหลักในการพัฒนาชาติ ส1.1 ป5/3 ไทย พทุ ธประวตั เิ ป็นการศึกษาเรื่องราว ความเป็นมาของพระพุทธเจา้ ตัง้ แต่ เหตกุ ารณห์ ลังประสตู ิจนถงึ โปรดพทุ ธบดิ า พุทธกจิ พุทธสาวก และชาดก เพ่ือ นาไปเปน็ หลกั และแบบอยา่ งในการดาเนิน ชีวิต 2 การพฒั นาจติ ตาม ส1.1 ป5/4 การสวดมนตไ์ หวพ้ ระสรรเสรญิ คณุ พระ 3 5.25 แนวทางของ ส1.1 ป5/6 รัตนตรยั แผ่เมตตา และการพัฒนาจิต พระพุทธศาสนา ตามแนวทางของพระพุทธศาสนา เป็น การฝกึ จิตใหม้ ีสตสิ ัมปชญั ญะ เกดิ สมาธิ และปัญญา (ดใู นหน่วย 6 ของแผน) 3 หนา้ ทขี่ องการเป็น ส2.1 ป5/1 พลเมอื งดจี ะต้องปฏิบตั ติ นตาสถานภาพ 5 8.75 พลเมอื งดี ส2.1 ป5/2 บทบาท สทิ ธเิ สรีภาพ และหนา้ ทีใ่ น ฐานะพลเมืองดี เสนอวธิ ีการปกปอ้ ง คุม้ ครองตนเองหรือผู้อืน่ จากการละเมิด สทิ ธิเดก็ เปน็ พลเมืองดี มีความรับผิดชอบ ต่อสังคม 4 เศรษฐกจิ พอเพียง ส3.1 ป5/1 เศรษฐกจิ พอเพียง เป็นปรัชญาที่ 5 8.75 ส3.1 ป5/2 พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระ ราชดารสั ช้แี นะแนวทางการดาเนนิ ชวี ติ แก่ พสกนิกรชาวไทย เพื่อใหส้ ามารถพึ่งพา ตนเองได้ มจี ติ พอเพียง ตา้ นทจุ รติ 5 ภูมภิ าคของเรา ส5.1 ป5/1 แผนที่ เป็นเครอ่ื งมือทางภูมิศาสตร์ เพอื่ 4 7 ป5/2 หาตาแหนง่ ระยะ และทิศของส่งิ ต่างๆ ในภูมิภาคของตนเอง 6 ส่ิงแวดล้อมที่มี ส5.2 ป5/1 ภมู ลิ ักษณ์ เปน็ ลกั ษณะเดน่ ของภูมิภาค 3 5.25 อิทธิพลต่อการต้ัง ตา่ งๆ ท่ีประกอบดว้ ยลกั ษณะทาง ถิน่ ฐานและการ ธรรมชาติ เศรษฐกิจ และวฒั นธรรม ยา้ ยถ่นิ ฐาน

82 หนว่ ย ชอ่ื หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ / ความคดิ รวบยอด เวลา นา้ หนกั ท่ี เรยี นรู้ เรยี นรู้ / ตวั ชว้ี ัด (ชั่วโมง) คะแนน 7 หลักธรรมนาชวี ติ ส1.1 ป5/5 หลักธรรมทางพระพทุ ธศาสนา พระ 47 ส1.1 ป5/7 รตั นตรัย ไตรสิกขา หลักธรรมโอวาท 3 พุทธศาสนสุภาษติ และหลักธรรมเพื่อ พัฒนาตนเองและสงิ่ แวดล้อม เป็นหลัก คาสอนให้ทุกคนงดเว้นจากการทาความช่วั ส่งเสริมการทาความดี และพัฒนาจิตใจ ใหบ้ รสิ ทุ ธิ์ดว้ ยตนเองและบุคคลอน่ื มี ความละอายและไม่ทนตอ่ การทุจริต 8 หน้าที่และ ส1.2 ป5/1 หน้าทชี่ าวพุทธ ตอ้ งรจู้ ักการจัดพธิ กี รรมท่ี 3 5.25 มารยาทของชาว ส1.1 ป5/2 เรยี บงา่ ย ประหยดั และมปี ระโยชน์ พุทธ ส1.2 ป5/3 ถกู ต้องตามหลักธรรมพระพุทธศาสนา มารยาทของชาวพุทธเป็นการปฏิบตั ิตนให้ ถูกต้องเหมาะสม เพ่ือจรรโลงวัฒนธรรมท่ี ดีงามของพระพุทธศาสนา 9 การปกครองส่วน ส2.1 ป5/3 การปกครองส่วนท้องถ่ินของไทย 3 5.25 ท้องถิน่ ของไทย ส2.1 ป5/4 ประกอบดว้ ย องค์การบริหารส่วนจังหวัด ส2.2 ป5/1 เทศบาล องคก์ ารบรหิ ารสว่ นตาบล และ ส2.2 ป5/2 การปกครองพิเศษ คือ กรุงเทพมหานคร ส2.2 ป5/3 และเมืองพัทยา 10 สหกรณแ์ ละ ส3.1 ป5/3 สหกรณ์ เป็นหลกั การของกลุ่มบุคคลท่ี 4 7 ธนาคาร ส3.2 ป5/1 ตอ้ งการทากจิ กรรมรว่ มกันโดยความสมคั ร ส3.2 ป5/2 ใจ มีหลักประชาธปิ ไตย ศึกษาแกป้ ัญหา ร่วมกนั และให้การช่วยเหลือซง่ึ กันและ กัน ธนาคารเปน็ สถาบันทางการเงนิ ท่ี ใหบ้ รกิ ารรบั ฝากเงนิ ถอนเงินและใหก้ าร ก้ยู ืมเงนิ ร้จู ักการคดิ แยกแยะระหวา่ ง ผลประโยชน์สว่ นตน และผลประโยชน์ สว่ นรวม 11 สง่ิ แวดล้อมทาง ส5.2 ป5/2 สภาพแวดล้อมทางกายภาพมีความสาคัญ 3 5.25 ธรรมชาติ และ ป5/3 ต่อการต้ังถ่นิ ฐาน และการยา้ ยถน่ิ ฐาน การจัดการ ของประชากร และมอี ิทธพิ ลต่อวถิ ีชีวติ สงิ่ แวดล้อม และการสรา้ งสรรคว์ ัฒนธรรม รวมระหว่างปี 40 70 ปลายปี - 30 รวมตลอดท้ังปี 40 100

83 คาอธบิ ายรายวิชาพ้นื ฐาน รายวิชาพ้ืนฐาน กลุ่มสาระการเรยี นรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 5 ส 15102 ประวัติศาสตร์ จานวน 1.0 หน่วยกิต เวลาเรียน 40 ชัว่ โมง / ปี สืบค้นความเป็นมาของท้องถิ่นโดยใช้หลักฐานหลากหลาย ด้วยการต้ังประเด็นคาถาม ทางประวัติศาสตร์ที่เก่ียวข้องกับท้องถ่ิน ความเป็นมาของขนบธรรมเนียมประเพณีในท้องถิ่น รู้จัก แหล่งข้อมูลหลักฐาน ทางประวัติศาสตร์ที่อยู่ในท้องถิ่น สามารถรวบรวมข้อมูลจากหลักฐานท่ีเก่ียวข้อง รู้จักวิเคราะห์ตรวจสอบข้อมูลอย่างง่ายๆ เข้าใจความแตกต่างระหว่างความจริงกับข้อเท็จจริงท่ีปรากฏใน ข้อมูลจากหลักฐานต่าง ๆ แยกแยะความคิดเห็นกับข้อเท็จจริงท่ีอยู่ในข้อมูลได้ ศึกษาการเข้ามาและอิทธิพล ของอารยธรรมอินเดีย และจีน ในดินแดนไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้โดยสังเขป ได้แก่ การ ปกครอง การนับถือศาสนา ความเช่ือ วัฒนธรรม ประเพณี ภาษา อาหาร และการแต่งกาย ศึกษา อิทธพิ ลของวัฒนธรรมต่างชาติ ทงั้ ตะวันตกและตะวนั ออก ศึกษาพัฒนาการของอาณาจักรอยธุ ยา และธนบุรี ในเรอ่ื งเก่ียวกบั การสถาปนาอาณาจกั ร ปัจจัยท่ี สง่ เสริมความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกจิ และการปกครอง พฒั นาการทางการเมืองการปกครอง และเศรษฐกิจ โดยสงั เขป ประวตั แิ ละผลงานบุคคลสาคัญในสมยั อยธุ ยาและธนบรุ ี มาตรฐาน/ตวั ช้ีวดั ส 4.1 ป.5/1, ป.5/2, ป.5/3 ส 4.2 ป.5/1, ป.5/2 ส 4.3 ป.5/1, ป.5/2, ป 5/3, ป.5/4 รวมท้ังหมด 9 ตวั ชี้วัด

84 โครงสรา้ งรายวชิ า รหัส ส 15102 รายวชิ าประวัติศาสตร์ กลุม่ สาระสังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ระดบั ช้นั ช้ันประถมศึกษาปีที่ 5 เวลา 40 ช่วั โมง จานวน 1.0 หน่วยกิต สดั สว่ นคะแนน ระหว่างปกี ารศกึ ษา : ปลายปี = 70 : 30 หน่วย ชอื่ หน่วยการเรยี นรู้ มาตรฐาน สาระสาคัญ / ความคดิ รวบยอด เวลา นา้ หนัก ที่ การเรยี นรู้ / ตัวชีว้ ัด คะแนน (ช่ัวโมง) 1 ความเปน็ มาของ ส4.1 ป5/1 การศึกษาประวัติศาสตร์ 8 20 ท้องถ่นิ ส4.1 ป5/2 สามารถศึกษาไดจ้ ากหลักฐาน ส4.1 ป5/3 ทางประวตั ศิ าสตรต์ า่ งๆ ที่ปรากฏ ตามแหล่งข้อมลู ในท้องถนิ่ นัน้ ๆ มาตรวจสอบและนาเสนอความ เปน็ มาของท้องถ่ินดว้ ยวธิ ีการ ตา่ งๆ 2 อาณาจักรอยุธยา ส4.3 ป5/1 อยธุ ยาเปน็ เมืองหลวงใน 10 20 ส4.3 ป5/2 ประวัตศิ าสตร์ชาตไิ ทย มคี วาม ส4.3 ป5/3 เจรญิ รงุ่ เรอื งท้ังทางด้านการเมอื ง ส4.3 ป5/4 การปกครอง เศรษฐกิจ สงั คม และได้สืบทอดภมู ิปัญญาให้แก่ ลูกหลานไทยไดส้ บื ต่อจนถงึ ปจั จุบัน 3 การสรา้ งสรรค์ ส4.2 ป5/1 อารยธรรมตะวนั ออกและอารย 8 15 อารยธรรม ส4.2 ป5/2 ธรรมตะวนั ตกมีอิทธิพลต่อ สงั คมไทย ในด้านการนับถอื ศาสนา ดา้ นภาษา ดา้ นอาหาร ดา้ นสถาปัตยกรรม นาฎศลิ ป์ และวรรณกรรม 4 อาณาจักรธนบุรี ส4.3 ป5/1 อาณาจักรธนบรุ ี สถาปนา 10 15 ส4.3 ป5/3 สบื เน่ืองต่อจากอาณาจักรอยุธยา ส4.3 ป5/4 มีสมเดจ็ พระเจ้าตากสนิ มหาราช เปน็ พระมหากษัตรยิ ์พระองค์ เดยี วท่ที รงครองราชย์ และมี ความเจรญิ รุ่งเรอื งทางด้าน ภมู ิปัญญาทีส่ ืบต่อจากอาณาจักร อยธุ ยา รวมระหว่างปี 36 70 ปลายปี 4 30 รวมตลอดทั้งปี 100 100

85 คาอธบิ ายรายวิชาพ้นื ฐาน กลุ่มสาระการเรียนรสู้ ังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม รายวิชาพืน้ ฐาน ส 16101 สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี 6 เวลาเรยี น 40 ช่ัวโมง / ปี จานวน 1.0 หน่วยกติ สังเกต ศึกษาค้นคว้า วิเคราะห์ อภิปรายสนทนาซักถาม แสดงความคิดเห็นรวบรวมข้อมูลสืบค้น ข้อมูลความสาคัญหลักธรรมพระรัตนตรัย ไตรสิกขา หลักธรรมโอวาท 3 ประวัติศาสดา ข้อคิดจากประวัติ สาวก ชาดก เร่ืองเล่า ศาสนกิ ชนตวั อย่าง ศาสนพิธี สถานท่ใี นศาสนสถาน ศาสนกิ ชนท่ีดี ประโยชน์ของการเข้า ร่วมในศาสนพิธี พิธีกรรม กิจกรรมในวันสาคัญทางศาสนา การบริหารจิตและเจริญปัญญาวันสาคัญทาง ศาสนา การกระทาที่แสดงถึงคุณลักษณะของการเป็นพลเมืองดีในสังคมประชาธิปไตย สิทธิเด็กท่ีพึงได้รับ การคุ้มครองตามสิทธิมนษุ ยชนบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบของตนเอง บรรทัดฐานทางสังคมและวฒั นธรรม สัญลักษณ์เอกลักษณ์ ค่านิยม ประเพณี วัฒนธรรมในท้องถ่ินอานาจอธิปไตยและการมีส่วนร่วมในการ ปกครองระบอบประชาธิปไตย กฎหมายในชวี ิตประจาวนั การเลือกใช้ทรัพยากรที่มผี ลกระทบ ต่อส่ิงแวดล้อม การเพ่ิมรายไดเ้ งินออม จากการลงทุน สิทธแิ ละ การคมุ้ ครองผบู้ ริโภค เศรษฐกจิ พอเพียงระบบสหกรณ์ การบริหาร ดา้ นการผลิต และการพง่ึ พาทางเศรษฐกิจ บทบาทการใชเ้ งนิ และการบริการดา้ นการเงนิ ต่างประเทศ การจดั เก็บภาษีการกยู้ ืมเงินจากต่างประเทศ มาตรฐาน/ตวั ชว้ี ดั ส 1.1 ป.6/1, ป.6/2, ป.6/3, ป.6/4, ป.6/5, ป.6/6, ป.6/7, ป.6/8, ป.6/9 ส 1.2 ป.6/1, ป.6/2, ป.6/3, ป.6/4 ส 2.1 ป.6/1, ป.6/2, ป.6/3, ป.6/4, ป.6/5 ส 2.2 ป.6/1, ป.6/2, ป.6/3 ส 3.1 ป.6/1, ป.6/2, ป.6/3 ส 3.2 ป.6/1, ป.6/2 ส 5.1 ป.6/1, ป.6/2 ส 5.2 ป.6/1, ป.6/2, ป.6/3 รวมท้ังหมด 31 ตวั ช้ีวดั

86 โครงสร้างหน่วยการเรยี นรู้ รหัสวชิ า ส 16101 รายวิชาสังคมศกึ ษา กลมุ่ สาระการเรยี นรูส้ งั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เวลา 40 ชว่ั โมง จานวน 1.0 หนว่ ยกิต สัดส่วนคะแนน ระหว่างปกี ารศึกษา : ปลายปี = 70 : 30 หนว่ ย ชือ่ หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคญั / ความคิดรวบยอด เวลา น้าหนกั ท่ี เรียนรู้ เรยี นรู้ / ตวั ชีว้ ดั (ชัว่ โมง) คะแนน 1 ศาสนาต่าง ๆ ส1.1 ป6/1 ศาสนาทกุ ศาสนามีความสาคัญตอ่ ผูน้ บั ถือ 3 3 ป6/2 การศกึ ษาประวัตขิ องศาสดา และหลักธรรมคาสอนของศาสนาจะทาให้ เกดิ ความศรัทธาและสามารถนาไปประยุก ต์ใชใ้ นชีวติ จรงิ ได้ 2 หลักธรรมนา ส1.1 ป6/4 พระรตั นตรัยมีความสาคัญซึ่งทุกคนพึง 3 7 ความสขุ ป6/7 แสดงความเคารพพระรัตนตรัย ปฏบิ ตั ิ ป6/8 ตามหลกั ไตรสิกขาและหลกั ธรรม โอวาท 3 ในพระพุทธศาสนา ซ่งึ จะส่งผลตอ่ ผู้ ปฏบิ ัตดิ าเนนิ ชวี ิตอย่างถูกต้อง และ สามารถแก้ปัญหาตา่ งๆ ได้อย่างถกู ต้อง 3 เรยี นรู้สง่ิ ท่ดี ี ส1.1 ป6/3 พุทธศาสนกิ ชนทุกคนควรนาคุณธรรมอัน 3 3 ป6/5 เปน็ แบบอย่างของพุทธสาวก ชาดก ศา ป6/6 สนกิ ชนตวั อย่างไปประยกุ ต์ปฏิบตั ิ และ พฒั นาจิตตามแนวทางของ พระพุทธศาสนา 4 ศาสนกิ ชนท่ีดี ส1.1 ป6/9 ศาสนพธิ ี พธิ ีกรรมของศาสนาต่างกม็ ี 25 และศาสนพธิ นี ่ารู้ ส1.2 ป6/1 ลักษณะสาคัญ ศาสนิกชนพงึ ปฏิบัตติ น ป6/2 อย่างเหมาะสมเมื่อต้องเขา้ รว่ มพิธอี ย่างมี ป6/3 มรรยาท ชาวพทุ ธทุกคนต้องแสดงตนเปน็ ป6/4 พุทธมามกะ เขา้ รว่ มในศาสนพิธี พธิ ีกรรม และกิจกรรมในวันสาคัญทางศาสนาตามที่ กาหนด และปฏิบัตติ นได้ถูกต้อง 5 กจิ กรรม ส1.2 ป6/1 องค์กรปกครองสว่ นท้องถ่นิ และรฐั บาล 3 5 ประชาธปิ ไตย ป6/2 ตา่ งกม็ ีบทบาทหนา้ ทสี่ าคัญในการบริหาร ป6/3 ราชการแผน่ ดินและการบริหารส่วน ทอ้ งถิน่ ประชาชนทกุ คนควรมีส่วนรว่ มใน กจิ กรรมต่างๆ ท่สี ง่ เสรมิ ประชาชนไทยใน ท้องถนิ่ และประเทศ ใชส้ ิทธเิ ลอื กตง้ั ตาม ระบอบประชาธปิ ไตย ซงึ่ จะส่งผลต่อความ ม่นั คง การปกครองระบอบประชาธิปไตย

87 หนว่ ย ชื่อหน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ / ความคดิ รวบยอด เวลา น้าหนกั ท่ี เรียนรู้ เรยี นรู้ / ตัวช้ีวัด (ช่ัวโมง) คะแนน 6 กฎหมายนา่ รู้ ส2.1 ป6/1 กฎหมายเปน็ ข้อบงั คบั ใหส้ มาชิกในสังคม 2 5 ปฏิบตั ิ หรอื ละเว้นการปฏิบตั ิ การปฏบิ ัติ ตนตามบทบัญญัติของกฎหมาย ยอ่ มทาให้ สามารถอยู่รว่ มกนั ได้ 7 วฒั นธรรมและ ส2.1 ป6/2 วัฒนธรรมเป็นแบบแผนในการดาเนนิ ชวี ิต 3 6 การเปลี่ยนแปลง ป6/3 ของคนในสงั คม วฒั นธรรมในแตล่ ะ ป6/4 ทอ้ งถิ่นมคี วามแตกต่างกนั และมีการ เปลยี่ นแปลงไปตามกาลเวลา จึงควรธารง รกั ษาวัฒนธรรมอันดีงาม และแสดงออก ถึงมรรยาทไทยได้อย่างเหมาะสม 8 ขอ้ มลู ขา่ วสารและ ส2.1 ป6/5 การรับรขู้ ่าวสารและเหตุการณ์ต่าง ๆ ท่ี 3 3 เหตุการณ์ เกิดขึ้นอย่างถูกต้องเหมาะสมนั้น จะตอ้ งมี หลกั ในการเลอื กรับจึงจะเกิดประโยชน์ 9 ผู้ผลิตทีม่ คี วาม ส3.1 ป6/1 ผผู้ ลติ ย่อมตอ้ งมีบทบาทหน้าทคี่ วาม 39 รบั ผดิ ชอบและ ป6/2 รบั ผดิ ชอบในการผลติ ผูบ้ รโิ ภคต้องรู้ ผูบ้ รโิ ภคที่รูเ้ ท่า ป6/3 บทบาทหน้าที่ของตนเอง และบริโภค ทนั อยา่ งรู้เท่าทนั ท้งั นท้ี ้ังผผู้ ลติ และผู้บริโภค จะต้องใช้ทรพั ยากรอย่างคุ้มค่าและยัง่ ยนื 10 ความสัมพันธ์ทาง ส3.2 ป6/1 หนว่ ยเศรษฐกิจมคี วามสัมพันธก์ นั ทงั้ ใน 3 6 ระดบั หน่วยครวั เรือน หน่วยธุรกจิ หน่วย เศรษฐกจิ ป6/2 รัฐบาล นอกจากนั้นผผู้ ลติ ผ้บู รโิ ภค 3 4 ธนาคาร และรฐั บาลยังมคี วามสัมพันธ์กนั 3 5 11 เครือ่ งมอื ทาง ส5.1 ป6/1 ซ่ึงการรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจภายใน ภมู ิศาสตร์ ท้องถ่ินมผี ลตอ่ การพฒั นาท้องถิน่ 12 ลักษณะทาง ส5.1 ป6/1 เคร่ืองมอื ทางภมู ิศาสตร์ ประกอบดว้ ย กายภาพของ ป6/2 แผนที่ ภาพถ่ายชนิดต่าง ๆ มีความสาคญั ประเทศไทย ตอ่ การศกึ ษาและคน้ คว้าลกั ษณะสาคัญ และสังคมของประเทศ ลกั ษณะทางกายภาพมีความสัมพนั ธก์ ับ ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ การศึกษา ลกั ษณะทางกายภาพและภมู ิลักษณ์ ทม่ี ีอิทธพิ ลต่อภมู สิ ังคมของประเทศไทย สามารถหาข้อมลู ไดจ้ ากเครื่องมือทาง ภมู ิศาสตร์

88 หน่วย ชอื่ หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคญั / ความคดิ รวบยอด เวลา นา้ หนกั ท่ี เรียนรู้ เรยี นรู้ / ตัวช้ีวดั (ชั่วโมง) คะแนน 13 ลกั ษณะทาง ส5.1 ป6/2 การศกึ ษาความสัมพนั ธร์ ะหว่างลกั ษณะ 3 3 กายภาพกับ ทางกายภาพกบั ปรากฏการณ์ทาง ปรากฏการณ์ทาง ธรรมชาติ ทาให้เขา้ ใจการเกดิ ธรรมชาติ ปรากฏการณ์ทางธรรมชาตทิ ่ีมผี ลตอ่ การ ดารงชีวติ และสามารถดารงชีวติ อยไู่ ด้ อยา่ งปลอดภัย 14 มนุษยก์ ับ ส5.2 ป6/1 สง่ิ แวดล้อมทางธรรมชาติมคี วามสมั พนั ธ์ 3 6 ส่ิงแวดล้อม ป6/2 กับสิง่ แวดลอ้ มทางสงั คม การเปลี่ยนแปลง ป6/3 สภาพธรรมชาติในประเทศไทยจากอดีตถงึ ปจั จุบัน ย่อมทาใหเ้ กิดผลต่อประชากร เศรษฐกจิ สงั คม อาชีพและวัฒนธรรม จงึ ควรมีแผนการใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสม ระหวา่ งปี 40 70 ปลายปี - 30 รวมทั้งหมด 40 100

89 คาอธิบายรายวชิ าพื้นฐาน กลุ่มสาระการเรียนร้สู ังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม รายวิชาพืน้ ฐาน ส 16102 ประวตั ิศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปที ่ี 6 เวลาเรียน 40 ช่วั โมง / ปี จานวน 1.0 หน่วยกติ ศึกษาความหมายและความสาคัญของวิธีการทางประวัติศาสตร์อย่างง่าย ๆ และใช้วิธีการ ทางประวัติศาสตร์ในการศึกษาเร่ืองราว หรือเหตุการณ์สาคัญตามลาดับขั้นตอนอย่างเป็นระบบ ได้แก่ การตั้งประเด็นศึกษาเร่ืองราวที่ตนสนใจ การสารวจแหล่งข้อมูลที่เก่ียวข้อง การรวบรวมข้อมูล จากหลักฐานที่หลากหลาย การจัดทาโครงงานและการจัดนิทรรศการ เพื่อฝึกทักษะการสืบค้นเหตุการณ์ สาคัญด้วยวิธีการทางประวัติศาสตร์ ศึกษาสภาพสังคม เศรษฐกิจ การเมืองของประเทศเพ่ือนบ้านในปัจจุบันโดยสังเขป เช่ือมโยง และเปรียบเทียบกับประเทศไทย ศึกษาความเป็นมา และความสัมพันธ์ของกลุ่มอาเซียนโดยสังเขป เพื่อให้ เขา้ ใจพัฒนาการของประเทศเพื่อนบา้ นที่มีความสัมพันธ์กับประเทศไทย เกิดความเขา้ ใจอันดีระหว่างประเทศ ยอมรับความแตกต่างทางวฒั นธรรม และอยู่ร่วมกนั ไดอ้ ย่างสันติสขุ ศึกษาประวัติศาสตร์ความเป็นมาของชาติไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ ในเร่ืองเกี่ยวกับการสถาปนา อาณาจักร ปัจจัยที่ส่งเสริมความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจและการปกครอง พัฒนาการทางด้านต่าง ๆ โดยสงั เขป ผลงานของบุคคลสาคัญ เพ่ือให้เกิดความรักและภาคภูมิใจในความเป็นชาติไทย ตระหนักถึงความ พากเพียรพยายามของ บรรพบุรุษที่ได้ปกป้อง และสร้างสรรคค์ วามเจรญิ ใหบ้ ้านเมอื งตกทอดเป็นมรดกทาง วฒั นธรรมสืบต่อถึงปัจจบุ ัน มาตรฐาน/ตัวช้ีวดั ส 4.1 ป 6/1, ป 6/2 ส 4.2 ป 6/1, ป 6/2 ส 4.3 ป 6/1, ป 6/2, ป 6/3, ป 6/4 รวมท้ังหมด 8 ตัวชี้วัด

90 โครงสร้างรายวชิ า รหัส ส 16102 วชิ าประวัตศิ าสตร์ กลมุ่ สาระสังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ระดบั ชัน้ ช้นั ประถมศึกษาปีท่ี 6 เวลา 40 ชว่ั โมง จานวน 1.0 หน่วยกติ สัดสว่ นคะแนน ระหวา่ งปกี ารศกึ ษา : ปลายปี = 70 : 30 หนว่ ย ชอื่ หน่วยการเรยี นรู้ มาตรฐาน สาระสาคญั / ความคดิ รวบยอด เวลา นา้ หนัก ที่ การเรยี นรู้ / ตัวชว้ี ดั คะแนน (ช่วั โมง) 1 การศกึ ษา ส4.1 ป6/1 การศึกษาประวตั ิศาสตร์ สามารถ 7 20 ประวัติศาสตร์ ป6/2 ใชว้ ิธกี ารทางประวัตศิ าสตร์ใน การคน้ คว้าข้อมูลจากหลักฐานที่ หลากหลาย เพ่ือใหไ้ ด้ขอ้ มูลหรือ เร่ืองราวทางประวตั ศิ าสตรท์ ่ีมี ความถูกตอ้ ง และนา่ เชอ่ื ถือ 2 ประเทศเพ่ือนบ้าน ส4.2 ป6/1 ประเทศเพื่อนบ้านมีความ 9 20 แตกตา่ งและความคลา้ ยคลงึ กัน ในดา้ นการเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ และสภาพสังคม รวมท้ังทาเลท่ีตั้ง และอาณาเขต ตดิ ตอ่ 3 ความร่วมมือในภมู ภิ าค ส4.2 ป6/2 ประเทศในภมู ิภาคเอเชยี 4 15 เอเชียตะวนั ออกเฉยี ง ตะวนั ออกเฉยี งใตต้ า่ งก็มีความ ใต้ เปน็ มาและมกี ารรวมกลมุ่ จัดต้ัง สมาคมประชาชาตแิ ห่งเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต้หรืออาเซยี น โดยมวี ตั ถปุ ระสงค์หลักรว่ มกัน หลายดา้ น รวมท้ังความสัมพันธ์ ทางดา้ นเศรษฐกิจและสงั คม 4 พัฒนาการของไทย ส4.3 ป6/1 พฒั นาการสมัยรตั นโกสินทร์ เป็น 10 20 สมัยรัตนโกสินทร์ ป6/2 ช่วงเวลาทชี่ าติไทยน้นั มีปัจจัย หลายอย่างทีช่ ว่ ยสง่ เสรมิ ความ เจริญรงุ่ เรืองทางเศรษฐกจิ และ การปกครองของไทยมาจนถึง ปจั จุบนั 5 ผลงานของบุคคล ส4.3 ป6/3 การเรียนร้เู กี่ยวกบั ประวตั แิ ละ 5 20 สาคญั สมัย ผลงานของบุคคลสาคญั สมัย รัตนโกสนิ ทร์ รตั นโกสินทร์ เพื่อนาแบบอย่างไป ปรบั ใชใ้ นการดาเนนิ ชีวิต และ เกดิ ความภาคภมู ิใจในบรรพบุรษุ

91 หนว่ ย ชอื่ หน่วยการเรยี นรู้ มาตรฐาน สาระสาคัญ / ความคิดรวบยอด เวลา น้าหนัก ท่ี การเรยี นรู้ / ตัวช้วี ัด คะแนน (ชั่วโมง) 6 ภมู ิปัญญาสมัย ส4.3 ป6/4 ศลิ ปกรรม วรรณกรรรม เป็นภมู ิ 5 15 รัตนโกสนิ ทร์ ปญั ญาไทยสมยั รัตนโกสนิ ทร์ที่สืบ ทอดมาจากอดีต ซงึ่ ถือเป็น เอกลกั ษณ์ของชาติไทย คนรุ่น ปจั จุบันควรภาคภมู ใิ จในความ รงุ่ เรือง และช่วยกันสบื ทอด รวมระหวา่ งปี 40 70 ปลายปี - 30 40 100 รวมตลอดท้ังปี

92 สื่อ/แหล่งเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ได้จัดทาสื่อและจัดให้มีแหล่งเรียนรู้ ตาม หลักการและนโยบายของการจดั การศึกษาขน้ั พน้ื ฐาน ดังน้ี สื่อการเรียนรู้เป็นเคร่ืองมือส่งเสริมสนับสนุนการจัดการกระบวนการเรียนรู้ ให้ผู้เรียนเข้าถึงความรู้ ทักษะกระบวนการ และคุณลักษณะตามมาตรฐานของหลักสูตรได้อย่างมีประสิทธิภาพ สื่อการเรียนรู้มี หลากหลายประเภท ท้ังส่ือธรรมชาติ ส่ือส่ิงพิมพ์ สื่อเทคโนโลยี และเครือข่ายการเรียนรู้ต่าง ๆ ท่ีมีในท้องถิ่น การเลอื กใช้ส่อื ควรเลือกใหม้ ีความเหมาะสมกบั ระดับพฒั นาการ และลลี าการเรยี นรทู้ ีห่ ลากหลายของผเู้ รยี น การจดั หาส่ือการเรยี นรู้ ผเู้ รียนและผู้สอนสามารถจัดทาและพัฒนาข้นึ เอง หรือปรับปรุงเลือกใช้อย่างมคี ุณภาพ จากส่ือต่าง ๆ ท่ีมีอยู่รอบตัวเพื่อนามาใช้ประกอบในการจัดการเรียนรู้ที่สามารถส่งเสริมและสื่อสารให้ผู้เรียน เกิดการเรียนรู้ โดยสถานศึกษาควรจัดให้มีอย่างพอเพียง เพื่อพัฒนาให้ผู้เรียน เกิดการเรียนรู้อย่างแท้จริง สถานศึกษา เขตพ้ืนที่การศึกษา หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและผู้มีหน้าท่ีจัดการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน ควรดาเนินการ ดงั นี้ 1. จัดให้มแี หล่งการเรียนรู้ ศูนยส์ ่อื การเรยี นรู้ ระบบสารสนเทศการเรียนรู้ และเครือขา่ ยการเรียนรู้ที่ มีประสิทธิภาพทั้งในสถานศึกษาและในชุมชน เพ่ือการศึกษาค้นคว้าและการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การ เรียนรู้ ระหวา่ งสถานศึกษา ทอ้ งถิ่น ชมุ ชน สงั คมโลก 2. จัดทาและจัดหาส่ือการเรียนรู้สาหรับการศึกษาค้นคว้าของผู้เรียน เสริมความรู้ให้ผู้สอน รวมทั้ง จดั หาสง่ิ ที่มอี ยู่ในท้องถิน่ มาประยุกตใ์ ช้เปน็ ส่ือการเรยี นรู้ 3. เลือกและใช้สื่อการเรียนรู้ที่มีคุณภาพ มีความเหมาะสม มีความหลากหลาย สอดคล้องกับวิธีการ เรยี นรู้ ธรรมชาติของสาระการเรยี นรู้ และความแตกต่างระหว่างบุคคลของผเู้ รยี น 4. ประเมนิ คณุ ภาพของสอื่ การเรียนร้ทู ่เี ลือกใชอ้ ย่างเปน็ ระบบ 5. ศกึ ษาค้นควา้ วิจยั เพอ่ื พฒั นาส่อื การเรยี นรใู้ ห้สอดคลอ้ งกับกระบวนการเรียนรูข้ องผ้เู รียน 6. จัดให้มีการกากับ ติดตาม ประเมินคุณภาพและประสิทธภิ าพเกี่ยวกับส่ือและการใช้สื่อการเรียนรู้ เปน็ ระยะ ๆ และสมา่ เสมอ ในการจัดทา การเลือกใช้ และการประเมินคุณภาพส่ือการเรียนรู้ที่ใช้ในสถานศึกษาควรคานึงถึง หลักการสาคัญของสื่อการเรียนรู้ เช่น ความสอดคล้องกับหลักสูตร วัตถุประสงค์การเรียนรู้ การออกแบบ กิจกรรมการเรียนรู้ การจัดประสบการณ์ให้ผู้เรียน เนื้อหามีความถูกต้องและทันสมัย ไม่กระทบความม่ันคง ของชาติ ไม่ขัดต่อศีลธรรม มีการใช้ภาษาท่ีถกู ตอ้ ง รูปแบบการนาเสนอท่ีเข้าใจง่าย และน่าสนใจ

93 การวดั และประเมนิ ผลการเรยี นรู้ กล่มุ สาระการเรยี นรู้กลุ่มสาระการเรียนรสู้ ังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม 1. อตั ราส่วนคะแนน (ระดับประถมศกึ ษา) คะแนนระหว่างปีการศึกษา : สอบปลายปีการศึกษา = 70 : 30 รายการวัด คะแนน (70)  ระหวา่ งภาค 60 มีการวัดและประเมนิ ผล ดังนี้ 1. คะแนนระหวา่ งปกี ารศกึ ษา 10 1.1 วัดโดยใชแ้ บบทดสอบ (30) 1.2 วัดทักษะ/กระบวนการ/สมรรถนะ (เลือกวดั ตามแผนการจัดการเรยี นร)ู้ 100 1.2.1 ภาระงานท่มี อบหมาย - การทาใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝกึ ทักษะ - กจิ กรรมโครงงาน - การศึกษาคน้ คว้าทางสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม - การร่วมกจิ กรรมการเรยี นรู้ 1.2.2 แฟ้มสะสมงานสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม 1.2.3 ช้นิ งานทางสังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม 1.2.4 ทกั ษะกระบวนการทางสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม และสมรรถนะสาคญั ของผูเ้ รยี น 1.3 วดั คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์ และเจตคตทิ ี่ดตี อ่ วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม - มวี นิ ัย รบั ผิดชอบ - ใฝ่เรยี นรู้ - มุ่งม่ันในการทางาน - มีจิตสาธารณะ 2. คะแนนสอบกลางปีการศกึ ษา มกี ารวดั และประเมินผลโดยใช้แบบทดสอบ  คะแนนสอบปลายปีการศึกษา มีการวัดและประเมินผลโดยใชแ้ บบทดสอบ รวมทั้งภาคเรียน

94 2. อัตราสว่ นคะแนน (ระดบั มัธยมศกึ ษา) คะแนน (70) คะแนนระหวา่ งภาคเรยี น : สอบปลายภาคเรยี น = 70 : 30 60 รายการวดั 10 (30)  ระหว่างภาค 100 มกี ารวัดและประเมินผล ดงั น้ี 3. คะแนนระหว่างปกี ารศกึ ษา 3.1 วัดโดยใชแ้ บบทดสอบ 3.2 วดั ทกั ษะ/กระบวนการ/สมรรถนะ (เลือกวัดตามแผนการจัดการเรยี นรู้) 3.2.1 ภาระงานทีม่ อบหมาย - การทาใบงาน/แบบฝกึ หดั /แบบฝึกทักษะ - กิจกรรมโครงงาน - การศึกษาค้นควา้ ทางสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม - การรว่ มกิจกรรมการเรียนรู้ 3.2.2 แฟม้ สะสมงานสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม 3.2.3 ชนิ้ งานทางสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม 3.2.4 ทกั ษะกระบวนการทางสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม และสมรรถนะสาคญั ของผเู้ รยี น 3.3 วัดคุณลกั ษณะอันพึงประสงค์ และเจตคตทิ ี่ดีตอ่ วชิ าสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม - มีวนิ ยั รบั ผดิ ชอบ - ใฝ่เรยี นรู้ - มุ่งม่นั ในการทางาน - มีจติ สาธารณะ 4. คะแนนสอบกลางปกี ารศกึ ษา มกี ารวัดและประเมนิ ผลโดยใช้แบบทดสอบ  คะแนนสอบปลายปีการศกึ ษา มีการวัดและประเมนิ ผลโดยใชแ้ บบทดสอบ รวมทั้งภาคเรียน

95 3. เกณฑก์ ารวดั ผลประเมินผล 1. การวัดและประเมินผลโดยใชแ้ บบทดสอบ กาหนดเกณฑ์การให้คะแนนแต่ละแบบทดสอบ ดงั น้ี 1.1 เกณฑ์ให้คะแนนแบบทดสอบแบบเลือกตอบ พิจารณาจากความถูกผดิ ของการเลือกตอบ ตอบถูกให้ 1 คะแนน ตอบผดิ ให้ 0 คะแนน 1.2 เกณฑ์ให้คะแนนแบบทดสอบแบบถูกผิด พจิ ารณาจากความถูกผดิ ของคาตอบ ตอบถูกให้ 1 คะแนน ตอบผิดให้ 0 คะแนน 1.3 เกณฑ์ใหค้ ะแนนแบบทดสอบแบบจบั คู่ พิจารณาจากความถูกผิดของการจับคู่ จบั คู่ถูกให้ 1 คะแนน จับคูผ่ ดิ ให้ 0 คะแนน 1.4 เกณฑ์ใหค้ ะแนนแบบทดสอบแบบเปรยี บเทยี บ พิจารณาจากความถูกผดิ ของการเปรียบเทยี บ เปรยี บเทยี บถูกให้ 1 คะแนน เปรียบเทียบผดิ ให้ 0 คะแนน 1.5 เกณฑ์ให้คะแนนแบบทดสอบแบบเตมิ คา พจิ ารณาจากความถกู ผิดของคาตอบ ตอบถูกให้ 1 คะแนน ตอบผิดให้ 0 คะแนน 1.6 เกณฑ์ใหค้ ะแนนแบบทดสอบแบบเขยี นตอบ พิจารณาจากคาตอบในภาพรวมทั้งหมด โดยกาหนดระดบั คะแนนเป็น 4 ระดบั ดังน้ี ระดบั คะแนน เกณฑ์การให้คะแนน 4 ตอบได้ถกู ต้อง และสามารถอธบิ ายเหตผุ ลไดอ้ ย่างชัดเจน พรอ้ มทงั้ แสดงแนวคดิ เชิงเปรียบเทียบ 3 ตอบได้ถกู ต้อง และสามารถอธิบายเหตผุ ลได้อย่างชดั เจน 2 ตอบได้ถกู ต้อง และสามารถอธบิ ายเหตผุ ลได้เปน็ บางสว่ น แตย่ ังไม่อยา่ งชดั เจน 1 ตอบได้ถูกต้อง แต่ไม่สามารถอธบิ ายเหตุผลได้ 0 ตอบได้ถูกต้อง และไม่สามารถอธบิ ายเหตุผลได้ 1.7 เกณฑ์ใหค้ ะแนนแบบทดสอบแบบต่อเนื่อง 1.7.1 เกณฑ์ให้คะแนนแบบทดสอบแบบต่อเน่ืองท่ีกาหนดสถานการณ์ พิจารณาจากความถกู ผดิ ของคาตอบ ตอบถกู ให้ 1 คะแนน ตอบผิดให้ 0 คะแนน 1.7.2 เกณฑ์ให้คะแนนแบบทดสอบแบบตอ่ เนื่องสองขน้ั ตอน โดยกาหนดระดับคะแนนเป็น 3 ระดบั ดงั น้ี ระดบั คะแนน เกณฑ์การให้คะแนน 2 เลือกคาตอบและบอกเหตุผลประกอบถูกตอ้ ง 1 เลือกคาตอบถกู ต้อง แต่บอกเหตุผลประกอบไม่ถกู ต้อง หรือ เลือกคาตอบไมถ่ กู ตอ้ ง แตบ่ อกเหตผุ ลประกอบไดส้ อดคลอ้ งกับคาตอบทเ่ี ลือก 0 เลือกคาตอบและบอกเหตุผลประกอบไมถ่ ูกต้อง

96 1.8 เกณฑ์ให้คะแนนแบบทดสอบแบบแสดงวิธีทา โดยกาหนดระดับคะแนนเป็น 4 ระดับ ดังน้ี ระดับคะแนน เกณฑ์การให้คะแนน 4 คาตอบถูกต้องและแสดงวิธีทาทม่ี ีประสิทธภิ าพโดยแสดงถึงการคิดอยา่ งเป็นระบบ และการคิดวิเคราะห์ 3 คาตอบถูกต้องและแสดงวิธที าถูกต้องสมบรู ณ์ 2 คาตอบถูกต้อง แต่แสดงวธิ ที าถูกต้อง 1 คาตอบถูกต้อง มีการแสดงแสดงวิธีทา แต่ยังไม่สมบูรณ์ 0 คาตอบไม่ถกู ต้อง และแสดงวิธที าไมถ่ ูกต้อง 2. การวดั และประเมินผลดา้ นทักษะ/กระบวนการ/สมรรถนะ 2.1 ภาระงานท่มี อบหมาย ดงั นี้ - ใบงาน/แบบฝึกหดั /แบบฝึกทักษะ กาหนดเกณฑ์การประเมินผลของการทาใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะ เปน็ 4 ระดับ ดังนี้ ระดับคุณภาพ เกณฑ์การพิจารณา 4 - ทาใบงาน/แบบฝกึ หดั /แบบฝึกทักษะครบถว้ นและเสร็จตามกาหนดเวลา (ดีมาก) - ทาใบงาน/แบบฝกึ หัด/แบบฝึกทกั ษะได้ถูกต้อง - แสดงลาดบั ขน้ั ตอนของการทาใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะชดั เจนเหมาะสม 3 (ด)ี - ทาใบงาน/แบบฝึกหดั /แบบฝึกทกั ษะครบถว้ นและเสร็จตามกาหนดเวลา - ทาใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทกั ษะไดถ้ ูกต้อง 2 - สลับข้นั ตอนของการทาใบงาน/แบบฝกึ หัด/แบบฝึกทกั ษะ หรือไม่ระบุขั้นตอนของการ (พอใช้) ทาใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะ 1 (ตอ้ งปรบั ปรุง) - ทาใบงาน/แบบฝึกหดั /แบบฝึกทกั ษะครบถว้ น แต่เสรจ็ หลังกาหนดเวลาเลก็ นอ้ ย - ทาใบงาน/แบบฝึกหดั /แบบฝึกทักษะขอ้ ไม่ถูกต้อง - สลับขนั้ ตอนของการทาใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝกึ ทักษะ หรือไมร่ ะบุขัน้ ตอนของการ ทาใบงาน/แบบฝึกหดั /แบบฝึกทกั ษะ - ทาใบงาน/แบบฝกึ หดั /แบบฝึกทกั ษะไม่ครบถว้ น หรือไมเ่ สร็จตามกาหนดเวลาเล็ก - ทาใบงาน/แบบฝกึ หดั /แบบฝึกทักษะไม่ถูกต้อง - แสดงลาดบั ขน้ั ตอนของการทาใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝกึ ทักษะไมส่ มั พันธ์กบั โจทย์ หรือไม่แสดงลาดับขนั้ ตอน