วัดรอบรู้

วดั รอบรู้ อนามัยส่งิ แวดลอ้ มดี ธรรมะสุขใจ

วัดรอบรู้ อนามยั ส่ิงแวดล้อมดี ธรรมะสุขใจ ธวดั รรรอบมระู้ สอนขุ ามใจัยสงิ่ แวดล้อมดี ISBN 978-616-11-4042-7 พมิ พ์ครงั้ ท่ี 1 กรกฎาคม 2562 จำ� นวนพิมพ์ 1,000 เล่ม สงวนลิขสทิ ธ์ิ © โดย ส�ำนกั อนามัยสงิ่ แวดลอ้ ม กรมอนามยั 4 กระทรวงสาธารณสขุ ไม่อนุญาตให้คดั ลอก ทำ� ซำ�้ และดดั แปลง สว่ นใดส่วนหนงึ่ ของหนังสือเลม่ น้ี นอกจากจะไดร้ ับอนุญาต จากเจ้าของลขิ สทิ ธิ์เทา่ น้ัน จดั ทำ� โดย: ส�ำนักอนามัยสงิ่ แวดลอ้ ม กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสขุ ถนนตวิ านนท์ อ�ำเภอเมอื ง จังหวัดนนทบรุ ี 11000 ประเทศไทย โทรศพั ท์ 0-2590-4255 โทรสาร 0-2590-4255 เวบ็ ไซต์ http://env.anamai.moph.go.th ออกแบบและผลิตโดย: โครงการผลิตส่ือและมลั ติมเี ดยี สมาคมสง่ เสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญีป่ นุ่ )

วดั รอบรู้ อนามัยสิ่งแวดล้อมดี ธรรมะสุขใจ คำ� นำ� การสวดมนต์ หมายถงึ การท่องบทสวดเป็นทำ�นองมนตภ์ าษาบาลี 5 ทเ่ี ป็นคำ�สอนของพระพุทธเจ้า โดยมแี หลง่ ทีม่ าจากพระไตรปิฎก อีกส่วน หนึ่งเป็นคำ�บาลีท่ีแต่งขึ้น เพื่อใช้เป็นบทสวดสรรเสริญคุณพระรัตนตรัย เสรมิ สรา้ งศรทั ธาความเลอ่ื มใสแกผ่ สู้ วดมนต์ นบั เปน็ การฝกึ จติ ใหม้ สี มาธิ ซึ่งเป็นสิ่งท่ีสำ�คัญในการดำ�เนินชวี ติ นอกจากน้กี ารจัดการอนามัยส่งิ แวดล้อมภายในวัด ถือเป็นพ้นื ฐาน ที่สำ�คัญในการส่งเสริมสุขภาพและสร้างความปลอดภัยด้านอนามัย ส่งิ แวดล้อม ใหก้ ับพระภกิ ษสุ งฆ์ สามเณร และประชาชนทัว่ ไป โดยเฉพาะ ผู้สูงอายุซ่ึงเป็นกลุ่มท่ีมาทำ�บุญ สวดมนต์ ปฏิบัติธรรมที่วัดเป็นประจำ� “วัดรอบรู้ อนามัยส่ิงแวดล้อมดี ธรรมะสุขใจ” จึงเป็นส่ือในการส่งเสริม สนบั สนุน ให้พระสงฆ์ และประชาชน หรือผู้ดแู ลวัด มคี วามรอบรู้ เข้าใจ และสามารถนำ�ไปใชเ้ ปน็ แนวทางในการจดั การอนามยั สง่ิ แวดลอ้ มภายในวดั เพอื่ ให้ทุกคนอยใู่ นสงิ่ แวดล้อมทีเ่ ออ้ื ต่อการมสี ขุ ภาพดี

วัดรอบรู้ อนามัยสิ่งแวดลอ้ มดี ธรรมะสขุ ใจ สารบญั อ นามยั สง่ิ แวดล้อมดี 6ความหมายอนามยั สงิ่ แวดลอ้ ม ........................................................................................ 7 การลดปริมาณการเกิดขยะภายในวดั ........................................................................ 8 การคัดแยกขยะในวัด ................................................................................................................. 9หอ้ งนำ้� หอ้ งสว้ มภายในวัด ................................................................................................... 10การจดั สงิ่ แวดลอ้ มทว่ั ไปภายในวดั ................................................................................ 12 นำ้� ปานะหวานน้อยเพ่อื สขุ ภาพทีด่ ขี องพระสงฆ์ ................................................ 6 13 โรงครวั ภายในวดั ........................................................................................................................... 14 นำ�้ ดื่มน้ำ� ใช้ ........................................................................................................................................... ธ รรมะสุขใจ 17 บทบูชาพระรตั นตรัย .................................................................................................................. 18 คำ� อาราธนาศีล ๕ .......................................................................................................................... 18 บทสวดอติ ปิ ิโส .................................................................................................................................. 19 พุทธชัยมงคลคาถา (พาหงุ มหากา) ............................................................................ 20 บทสวดชัยปรติ ร (มหากาฯ) ................................................................................................. 21 พระคาถาชินบญั ชร ..................................................................................................................... 22บทแผ่เมตตา ...................................................................................................................................... 23บทแผส่ ่วนกศุ ล .................................................................................................................................

อ นามยั สง่ิ แวดลอ้ มดี

วัดรอบรู้ อนามัยส่ิงแวดล้อมดี ธรรมะสุขใจ 8 อนามยั สงิ่ แวดลอ้ ม (WHO) อนามัยส่ิงแวดล้อม หมายถึง การจัดการและการควบคุม ส่งิ แวดลอ้ มทกุ ด้าน ทัง้ ด้านกายภาพ เคมี และชีวภาพ ซ่งึ เปน็ ปจั จัยทสี่ ง่ ผลตอ่ สขุ ภาพ และความเป็นอยทู่ ่ดี ที งั้ รา่ งกายจติ ใจและสงั คม วดั กบั ผสู้ งู อายุ จากผลการสำ�รวจประชาชน จำ�นวน 1,737 คน ในโครงการ พฒั นารปู แบบพน้ื ทห่ี อ้ งปฏบิ ตั กิ ารชมุ ชนเพอ่ื สงั คมผสู้ งู อายุ พบวา่ วดั คอื สถานท่ี ท่ีผู้สูงอายุส่วนใหญ่นิยมออกมาทำ�กิจกรรมนอกบ้าน คิดเป็นร้อยละ 60.5 ในขณะทผี่ สู้ งู อายเุ ปน็ วยั ทม่ี คี วามแตกตา่ งจากวยั อน่ื เนอ่ื งจากมกี ารเปลย่ี นแปลง ทง้ั ทางรา่ งกาย จติ ใจ และสังคม โดยร่างกายมกี ารเปล่ียนแปลงเสื่อมลงไปตาม อายุ ส่งผลตอ่ การเกิดภาวะสขุ ภาพ จงึ ควรมีการจัดการด้านอนามยั สิ่งแวดล้อม และความปลอดภัยเพือ่ ป้องกนั ความเสย่ี งในการเกิดอุบตั ิเหตสุ ำ�หรับผสู้ ูงอายุ การพฒั นาอนามยั สง่ิ แวดลอ้ มในวดั นบั เปน็ จดุ เรม่ิ ตน้ ในการสรา้ งสง่ิ แวดลอ้ ม ที่เอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพท้ังทางกายและทางใจของพระภิกษุสงฆ์ สามเณร ประชาชนทั่วไป โดยเฉพาะผู้สงู อายทุ มี่ าวดั เปน็ ประจำ�

วัดรอบรู้ อนามยั สิง่ แวดลอ้ มดี ธรรมะสุขใจ การลดปริมาณการเกดิ ขยะภายในวัด 9 มีกิจกรรมส่งเสริมการคัดแยกขยะ เพ่ือลดปริมาณขยะท่ีต้นทาง หรือมี การนำ�ขยะไปใช้ประโยชน์ การลดการใช้ เลือกใช้วัสดุที่ได้จากธรรมชาติ เช่น การใชใ้ บตองหรอื บรรจภุ ณั ฑท์ ยี่ อ่ ยสลายได้ แทนถว้ ยโฟ หรอื พลาสตกิ ในการจดั โรงทาน หรืองานบุญประเพณีภายในวัด การงดพวงหรดี ปรบั เปลย่ี นเปน็ พวงหรีดท่ีสามารถนำ�มาใช้ ประโยชนไ์ ด้ เชน่ พวงหรดี ตน้ ไม้ พวงหรดี ผา้ ขนหนู พวงหรดี เกา้ อ้ี พวงหรดี หนงั สอื ธรรมะ พวงหรดี พัดลม เป็นตน้ การนำ�กลบั มาใชใ้ หม่ หรอื ใชซ้ ้ำ� หรอื การใชร้ ะบบการยมื เชา่ หรอื ใชส้ ่ิงของ เช่น วดั ใหย้ ืมถว้ ยจาน แก้ว ชอ้ น ในงานประเพณีของวัด การรีไซเคลิ คอื การเลอื กใชท้ รพั ยากรท่สี ามารถนำ�กลบั มารไี ซเคิล หรอื นำ�กลบั มาใชใ้ หม่ เครอื่ งใชอ้ นื่ ๆจากชมุ ชน เชน่ เศษไม้ เศษอฐิ หนิ ดนิ ทราย ยาง รถยนต์ หรอื เศษอปุ กรณท์ เ่ี ปน็ วสั ดกุ อ่ สรา้ งมาตกแตง่ ตอ่ เตมิ สว่ นทข่ี าดของอาคาร สถานทีภ่ ายในวดั เปน็ ต้น

วัดรอบรู้ อนามัยสง่ิ แวดลอ้ มดี ธรรมะสขุ ใจ การคัดแยกขยะในวัด ขยะอินทรีย์ เช่น เศษผัก เปลือกผลไม้ เศษอาหาร ใบไม้ เศษเน้ือสัตว์ 10 เป็นต้น นำ�ไปทำ�ปุ๋ยหมกั ชีวภาพหรอื ให้อาหารสัตว์ได้ ขยะรีไซเคลิ เช่น แก้ว กระดาษ กระป๋องเครอื่ งดม่ื เศษพลาสติก เศษโลหะ อะลูมเิ นยี ม ยางรถยนต์ กลอ่ งเครือ่ งดื่มแบบ UHT เป็นต้น ขยะท่ัวไป เช่น ห่อพลาสติกใส่ขนม พลาสติกห่อลูกอม ซองบะหมี่ ก่ึงสำ�เร็จรูป ถุงพลาสติกเป้ือนเศษอาหาร โฟมเป้ือนอาหาร เป็นต้น ให้ท้ิงลง ภาชนะรองรบั ขยะและเก็บรวบรวมส่งไปกำ�จัดต่อไป ขยะอนั ตราย เชน่ ถา่ นไฟฉาย หลอดฟลอู อเรสเซนต์ แบตเตอร่ี กระปอ๋ งสเปรย์ ยาหมดอายุ เปน็ ต้น ให้ทิ้งลงในภาชนะรองรบั และรวบรวมสง่ ไปกำ�จัดตอ่ ไป ขยะอินทรีย์ ขยะรีไซเคลิ ขยะทั่วไป ขยะอันตราย ขยะติดเชื้อ

วดั รอบรู้ อนามยั ส่ิงแวดล้อมดี ธรรมะสขุ ใจ ขยะติดเช้ือ ในกรณีท่ีวัดมีพระ 11 ภกิ ษสุ งฆอ์ าพาต เชน่ เบาหวานทตี่ อ้ ง ฉีดอินซูลิน อุปกรณ์ตรวจวัดระดับ นำ้ �ตาลในเลอื ด กลมุ่ โรคตดิ เชอื้ ทต่ี อ้ ง รักษาตัวท่ีวัด ต้องท้ิงลงในภาชนะ สำ�หรบั บรรจมุ ลู ฝอยตดิ เชอ้ื โดยเฉพาะ เช่น เข็มฉีดยา ผา้ ก๊อซ เป็นตน้ มจี ดุ /บรเิ วณทง้ิ ขยะและภาชนะ รองรับขยะแยกตามประเภทอยู่ในสภาพพร้อมใช้งานและมีการเก็บขนขยะ มลู ฝอยจากวัดโดยท้องถนิ่ (อบต./เทศบาล) ไปกำ�จัดอยา่ งถกู วิธี ห้องน้ำ� หอ้ งส้วมภายในวัด เน่ืองจากวัดเป็นศูนย์กลางของพุทธศาสนิกชนในการทำ�กิจกรรมทาง ศาสนา และเป็นสถานท่ีท่องเท่ียวของประชาชนและนักท่องเที่ยวต่างชาติ การมสี ้วมทีส่ ะอาด ปลอดภัย นอกจากเป็นการลดการแพร่ระบาดของโรคแล้ว ยงั เปน็ ภาพลกั ษณ์ทด่ี ขี องวัด

วดั รอบรู้ อนามยั ส่งิ แวดลอ้ มดี ธรรมะสขุ ใจ สะอาด : ห้องส้วมสะอาด มีอ่างล้างมือพร้อมสบู่ มีกระดาษชำ�ระ 12 หรือสายฉีด ถงั ขยะมีฝาปิด การระบายอากาศดีไมม่ กี ลิน่ เพยี งพอ : มสี ว้ มนง่ั ราบ (ชกั โครก) สำ�หรบั ผสู้ งู อายุ ผพู้ กิ าร และหญงิ ตง้ั ครรภ์ สว้ มพร้อมใชง้ านตลอดเวลาทเ่ี ปิดให้บริการ ปลอดภยั : ไมอ่ ยใู่ นทเ่ี ปลยี่ ว หรอื ลบั ตา แยกชาย-หญงิ ชดั เจน ประตแู ละ ทีล่ ็อคอยใู่ นสภาพดี พ้ืนหอ้ งสว้ มแห้ง ไมล่ ่นื แสงวา่ งเพยี งพอ การจดั ส่งิ แวดล้อมทว่ั ไปภายในวัด อาคารสถานทแ่ี ละบริเวณโดยรอบตา่ งๆ เช่น อุโบสถ ศาลาการเปรยี ญ กฏุ ิ โรงครัว เป็นตน้ มโี ครงสรา้ งมั่นคง อยู่ในสภาพดี แข็งแรง ทำ�ความสะอาด เป็นประจำ� มีพ้ืนที่สีเขียวให้ความร่มรื่นสิ่งแวดล้อมทั่วไปและภูมิทัศน์มีความ สวยงาม เชน่ ปา้ ย ถนน ทางเดิน สวนหย่อม ประตมิ ากรรมตา่ งๆ

วดั รอบรู้ อนามยั ส่ิงแวดล้อมดี ธรรมะสขุ ใจ การเผยแพรป่ ระชาสัมพนั ธก์ ารจัดการส่งิ แวดล้อม ผา่ นชอ่ งทางตา่ งๆ 13 เชน่ อนิ เทอรเ์ นต็ เทศนา อบรม สอ่ื เสยี งตามสาย ปา้ ยรณรงค์ ภายในอาคารตา่ งๆ เชน่ อโุ บสถศาลาการเปรยี ญ กฏุ ิ โรงครวั เปน็ ตน้ มกี ารระบายอากาศทด่ี ี ไมม่ กี ลน่ิ เหมน็ กลน่ิ อบั แบง่ พน้ื ทใ่ี ชส้ อยเปน็ สดั สว่ นและเหมาะสม เช่น จัดให้มีทางลาด ราวจบั สำ�หรับผู้สงู อายุ บริเวณทางขึ้น ศาลาและบรเิ วณห้องน้ำ�ห้องส้วม เปน็ ต้น มีอุปกรณ์ ถงั ดบั เพลงิ มีการติดตั้งอุปกรณ์สัญญาณ เตอื นภัย

วดั รอบรู้ อนามยั ส่งิ แวดล้อมดี ธรรมะสุขใจ ตกั บาตรอย่างไรให้ได้บญุ พระสงฆ์มสี ขุ ภาพดี ตกั บาตรดว้ ยอาหารให้หลากหลาย ในสปั ดาห์ ตกั บาตรดว้ ยขา้ วกลอ้ ง กับปลาเปน็ หลัก ตักบาตรด้วยตับและ เนื้อสตั ว์ไมต่ ดิ มัน ตกั บาตรดว้ ยผกั ผลไม้เปน็ ประจำ� 14 ปรุงอาหารถวายเองดว้ ยการลดหวาน มัน เคม็ และไมล่ มื ตกั บาตรดว้ ยน้ำ�และนม ฉันอาหารปรงุ สกุ ใหม่ ใชช้ ้อนกลาง และล้างมือใหส้ ะอาด น�้ำปานะหวานน้อยเพอื่ สุขภาพ ทด่ี ขี องพระสงฆ์ ฉนั เครอ่ื งดม่ื ทม่ี นี ำ้ �ตาลนอ้ ย เชน่ นมถว่ั เหลอื ง นำ้ �ผลไม้ นำ้ �สมนุ ไพร สตู รหวานนอ้ ย เปน็ ต้น เล่ยี งการเติมน้ำ�ตาล ครีมเทียม ลงในเครอ่ื งด่มื หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องชูกำ�ลัง น้ำ�อัดลม ชาสำ�เร็จรูป เน่ืองจากมี ปริมาณนำ้ �ตาลสงู เพอ่ื สขุ ภาพทด่ี คี วรฉนั นำ้ �ปานะไมเ่ กนิ 2 แกว้ หรอื 2 กลอ่ งตอ่ วนั ใน 1 วนั ไม่ควรฉนั น้ำ�ตาลเกิน 6 ชอ้ นชา

วดั รอบรู้ อนามัยสงิ่ แวดลอ้ มดี ธรรมะสขุ ใจ โรงครัวภายในวดั พืน้ ผนัง เพดาน ต้องบำ�รุงรกั ษาให้สะอาดอยเู่ สมอ ทำ�ความสะอาดอยา่ งน้อยสปั ดาหล์ ะ 1 ครัง้ โต๊ะเตรียมปรุงอาหารสูงจากพื้นอย่างน้อย 60 เซนติเมตรและจัดของ ใหเ้ ป็นระเบยี บ ไม่มีการสะสมของทไ่ี มใ่ ชแ้ ลว้ และไม่เกบ็ สารเคมี มมี าตรการปอ้ งกนั สตั วเ์ ลยี้ ง และแมลงนำ�โรค เชน่ มตี าขา่ ยปดิ ชอ่ งลม มีระบบการกำ�จดั ขยะและเศษอาหารในโรงครัวใช้ถังขยะแยกประเภท ไม่รั่วซึม มฝี าปิด อาหารปรุงสุกควรมกี ารปกปิดเพ่อื ป้องกนั สัตว์และแมลงนำ�โรค 15

วดั รอบรู้ อนามยั สงิ่ แวดล้อมดี ธรรมะสุขใจ แม่ครัวหรือผูป้ รุงมสี ขุ นิสัยที่ดี สวมเส้ือมีแขน ผ้ากันเปื้อนและหมวกคลุมผมใช้ อปุ กรณช์ ว่ ย เชน่ ทพั พี ทค่ี บี หยบิ จบั อาหาร ท่ีปรุงสำ�เร็จ กรณีมีบาดแผล ให้ติดพลาสเตอร์ ชนิดกนั นำ้ � 16 ภาชนะ ท่ีล้ า ง ภ า ช น ะ ค ว ร สู ง จ า ก พ้ืน อยา่ งนอ้ ย 60 เซนตเิ มตร และอปุ กรณ์ การลา้ ง เชน่ ฟองนำ้ � ใยขดั ตอ้ งสะอาด และอยใู่ นสภาพดี เป็นต้น เกบ็ ภาชนะใหส้ งู จากพน้ื อยา่ งนอ้ ย 60 เซนตเิ มตร ควำ่ �ภาชนะ และไมค่ วร เช็ดภาชนะด้วยผ้าควรปลอ่ ยใหแ้ ห้งเอง นำ้�ดืม่ น้ำ�ใช้ ตอ้ งเปน็ นำ้ �ทส่ี ะอาดมกี ารบำ�รงุ รกั ษาภาชนะ อปุ กรณใ์ หอ้ ยใู่ นสภาพดี และ นำ้ �ปานะต้องผา่ นการปรุงท่สี ะอาด

ธ รรมะสขุ ใจ

วัดรอบรู้ อนามยั ส่งิ แวดล้อมดี ธรรมะสุขใจ 18 การสวดมนต์ เป็นประเพณีปฏิบัติสืบทอดกันมาสำ�หรับพุทธศาสนิกชน ในการเรยี นรแู้ ละปฏบิ ตั ติ ามหลกั ธรรมคำ�สอน ทงั้ นกี้ ารสวดมนตม์ อี านสิ งสแ์ ละ คณุ ประโยชนม์ าก อาทิ เชอ่ื วา่ ไดเ้ ขา้ เฝา้ พระสมั มาสมั พทุ ธเจา้ เพราะขณะสวดมนต์ อยนู่ นั้ จติ รำ�ลึกถึงคณุ ของพระพทุ ธเจ้า พระธรรมคำ�สอน และคุณความดีของ พระสงฆส์ าวก จติ ใจสงบ ปราศจากความโลภ โกรธ หลง จติ เปน็ สมาธิ เขม้ แขง็ อดทน นอกจากน้ีการสวดมนต์ถือว่าเป็นการบริหารร่างกายอย่างหนึ่ง เช่น การประนมมอื การกม้ กราบ การเปลง่ ออกเสยี งทำ�ใหป้ อดขยาย ระบบทางเดนิ หายใจดี สรา้ งภมู คิ มุ้ กนั ภยั แกร่ า่ งกาย หรอื แมก้ ระทง่ั การสวดมนตเ์ ปน็ หมคู่ ณะ ทำ�ให้เกิดความพร้อมเพรียงในการปฏิบัติ สร้างระเบียบ และความสามัคคี ในหมู่คณะไดอ้ กี ดว้ ย

วัดรอบรู้ อนามัยส่ิงแวดล้อมดี ธรรมะสุขใจ **บทบชู าพระะรตั นตรยั ** อิมินา สกั กาเรนะตงั  พทุ ธงั  อะภิปชู ะยามิ อิมินา สักกาเรนะตงั  ธัมมัง อะภิปูชะยามิ อมิ ินา สกั กาเรนะตงั  สังฆัง อะภิปูชะยามิ **บทนมัสการพระรตั นตรัย** 19 อะระหงั สัมมาสมั พุทโธ ภะคะวา พุทธัง ภะคะวนั ตัง อภิวาเทมิ (กราบ) สะวากขาโต ภะคะวะตา ธัมโม ธมั มงั นะมัสสาม ิ (กราบ) สปุ ะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสงั โฆ สงั ฆัง นะมามิ (กราบ) **บทนอบน้อมพระผู้มีพระภาคเจา้ ** นะโมตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สมั มาสัมพุทธัสสะ ( ๓จบ ) **บทพระไตรสรณคมน์** พทุ ธัง สะระณงั คัจฉามิ ธัมมงั สะระณัง คัจฉามิ สังฆงั สะระณัง คจั ฉามิ ทุตยิ มั ปิ พุทธัง สะระณงั คจั ฉามิ ทตุ ิยมั ปิ ธัมมัง สะระณงั คัจฉามิ ทุตยิ ัมปิ สงั ฆัง สะระณัง คัจฉามิ ตะติยัมปิ พทุ ธัง สะระณัง คจั ฉามิ ตะตยิ ัมปิ ธัมมัง สะระณงั คัจฉามิ ตะตยิ มั ปิ สงั ฆัง สะระณงั คจั ฉาม

วดั รอบรู้ อนามัยสิง่ แวดล้อมดี ธรรมะสขุ ใจ **คำ�อาราธนาศีล ๕** มะยัง ภนั เต วิสงุ  วิสุง รกั ขะนัตถายะ  ติสะระเณนะ สะหะ ปัญจะ ศีลานิ ยาจามะ ทุติยมั ป ิ มะยัง ภันเต วิสุง วสิ งุ รักขะนตั ถายะ  ติสะระเณนะ สะหะ ปัญจะ ศลี านิ ยาจามะ ตะติยมั ปิ มะยงั ภนั เต วิสงุ  วสิ ุง รกั ขะนัตถายะ  ติสะระเณนะ สะหะ ปญั จะ ศีลานิ ยาจามะ **สมาทาน ศลี ๕** 20 ปาณาติปาตา เวระมะณี สิกขาปะทงั สะมาทยิ ามิ อะทนิ นาทานา เวระมณี สิกขาปะทัง สะมาทยิ าม กาเมสุมจิ ฉาจารา เวระมณี สกิ ขาปะทัง สะมาทยิ ามิ มุสาวาทา เวระมะณี สกิ ขาปะทัง สะมาทยิ าม สรุ าเมระยะมจั ฉะปะมาทะถานา เวระมะณี สกิ ขาปะทงั สะมาทยิ ามิ **บทสวดอติ ิปโิ ส** อติ ปิ โิ ส ภะคะวา อะระหงั สมั มา สมั พทุ โธ วชิ ชาจะระณะสมั ปนั โน สคุ ะโต โลกะวทิ ู อะนตุ ตะโร ปรุ สิ ะทมั มะสาระถิ สตั ถา เทวะมะนสุ สานงั พทุ โธ ภะคะวาติ สวากขาโต ภะคะวาตา ธมั โม สนั ทฏิ ฐโิ ก อะกาลโิ ก เอหปิ สั สโิ ก โอปะนะยิ โก ปัจจัตตงั เวทติ พั โพ วิญญูหตี ิ (อ่านวา่ วญิ ญฮู ีต)ิ สปุ ะฏปิ ันโน ภะคะวะโต สาวะกะสงั โฆ อุชปุ ะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะ กะสงั โฆ ญายะปะฏปิ นั โน ภะคะวะโต สาวะกะสงั โฆ ยะททิ งั จตั ตาริ ปรุ สิ ะยคุ านิ อฏั ฐะปุรสิ ะ ปุคคะลา เอสะ ภะคะวะโต สาวะกะสงั โฆ อาหเุ นยโย ปาหุเนยโย ทักขิเณยโย อัญชะลีกะระณโี ย อะนุตตะรัง ปุญญกั เขตตงั โลกสั สาติ

วัดรอบรู้ อนามัยสง่ิ แวดล้อมดี ธรรมะสขุ ใจ **พุทธชัยมงคลคาถา (พาหุง มหากา)** 21 พาหุงสะหัส สะมะภินิมมิตะสาวุธันตัง ครีเมขะลัง อุทิตะโฆ ระสะเสนะมารัง ทานาทิธัมมะวิธินา ชิตะวา มุนินโท ตันเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมงั คะลานฯิ มาราติเร กะมะภิยุชฌิตะสัพพะรัตติง โฆรัมปะนาฬะวะกะมักขะมะ ถทั ธะยักขงั ขันตสี ทุ นั ตะวิธินา ชิตะวา มุนินโท ตันเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมัง คะลานฯิ นาฬาคิริง คะชะวะรัง อะติมัตตะภูตัง ทาวัคคิจักกะมะสะนีวะ สุทารุณันตัง เมตตัมพุเสกะวิธินา ชิตะวา มุนินโท ตันเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมังคะลานฯิ อกุ ขติ ตะขคั คะมะตหิ ตั ถะสทุ ารณุ นั ตงั ธาวนั ตโิ ยชะนะปะถงั คลุ มิ าละวนั ตงั อทิ ธีภสิ ังขะตะมะโน ชติ ะวา มุนนิ โท, ตนั เตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมงั คะลานิ ฯ กัตตวานะ กัฏฐะมุทะรัง อิวะ คัพภินียา, จิญจายะ ทุฏฐะวะจะนัง ชะนะกายะมชั เฌ สนั เตนะ โสมะวิธนิ า ชิตะวา มนุ ินโท, ตนั เตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมงั คะลานิฯ สัจจัง วิหายะ มะติสัจจะกะวาทะเกตุง วาทาภิโรปิตะมะนัง อะตอิ ันธะภูตงั ปัญญาปะทีปะชะลโิ ต ชติ ะวา มนุ นิ โท, ตันเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมังคะลานฯิ นันโทปะนันทะภุชะคัง วิพุธัง มะหิทธิง ปุตเตนะ เถระภุชะเคนะ ทะมาปะยันโต อิทธูปะเทสะวิธินา ชิตะวา มุนินโท ตันเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมังคะลานิฯ ทุคคาหะ ทิฏฐิภุชะเคนะ สุทัฏฐะหัตถัง พรัหมัง วิสุทธิชุติมิทธิพะ กาภิธานัง ญาณาคะเทนะ วิธินา ชิตะวา มุนินโท ตันเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมงั คะลานฯิ เอตาปิ พทุ ธะชะยะมงั คะละอฏั ฐะคาถา โย วาจะโน ทนิ ะทเิ น สะระเต มะตนั ที หติ วานะเนกะววิ ธิ านิ จปุ ทั ทะวานโิ มกขงั สขุ งั อะธคิ ะเมยยะ นะโร สะปญั โญฯ

วดั รอบรู้ อนามัยส่ิงแวดลอ้ มดี ธรรมะสุขใจ **บทสวดชยั ปริตร (มหากาฯ)** มะหาการณุ ิโก นาโถ หิตายะ สัพพะปาณณิ งั ปเู รตวา ปาระมสี ัพพา ปัตโต สัมโพธิมุตตะมงั เอเตนะ สัจจะวชั เชนะ โหตเุ ต ชะยะมังคะลังฯ ชะยนั โต โพธิยา มูเล สกั ยานัง นันทิวัฑฒะโน เอวัง ตวงั วชิ ะโย โหหิ ชะยัสสุ ชะยะมงั คะเล อะปะราชติ ะปัลลงั เก สเี ส ปะฐะวิโปกขะเร อะภิเสเก สัพพะพุทธานงั อัคคปั ปัตโต ปะโมทะติ สนุ กั ขัตตัง สุมังคะลัง สปุ ะภาตงั สุหุฏฐติ งั 22 สกุ ขะโณ สมุ ุหตุ โตจะ สุยิฏฐัง พรหั มะจาริสุ ปะทกั ขิณัง กายะกัมมงั วาจากมั มัง ปะทกั ขณิ ัง ปะทักขณิ งั มะโนกมั มงั ปะณธิ เี ต ปะทักขณิ า ปะทกั ขิณานิ กตั วานะ ละภนั ตัตเถ ปะทกั ขิเณ ภะวะตุ สัพพะมงั คะลงั รกั ขนั ตุ สพั พะเทวะตา สัพพะพทุ ธานภุ าเวนะ สะทา โสตถี ภะวนั ตุเต ฯ ภะวะตุ สพั พะมงั คะลงั รักขนั ตุ สัพพะเทวะตา สพั พะธัมมานภุ าเวนะ สะทา โสตถี ภะวนั ตเุ ต ฯ ภะวะตุ สพั พะมงั คะลัง รักขันตุ สพั พะเทวะตา สพั พะสังฆานภุ าเวนะ สะทา โสตถี ภะวนั ตุ เต

วดั รอบรู้ อนามัยสง่ิ แวดลอ้ มดี ธรรมะสขุ ใจ **พระคาถาชินบญั ชร** ชะยาสะนากะตา พทุ ธา  เชตวา มารัง สะวาหะนงั จะตุสัจจาสะภงั ระสัง เย ปวิ งิ สุ นะราสะภา ตัณหังกะราทะโย พุทธา อฏั ฐะวีสะติ นายะกา สพั เพ ปะตฏิ ฐติ า มยั หัง  มตั ถะเกเต มนุ ิสสะรา สีเส ปะติฏฐิโต มยั หัง พุทโธ ธมั โม ทะวโิ ลจะเน สังโฆ ปะติฏฐโิ ต มัยหัง อเุ ร สพั พะคุณากะโร หะทะเย เม อะนรุ ทุ โธ สารปี ุตโต จะทกั ขิเณ โกณฑญั โญ ปฏิ ฐภิ าคสั มงิ โมคคัลลาโน จะ วามะเก ทกั ขิเณ สะวะเน มัยหัง  อาสุง อานนั ทะ ราหุโล 23 กัสสะโป จะ มะหานาโม อภุ าสุง วามะโสตะเก เกสนั เต ปฏิ ฐภิ าคัสมงิ สุรโิ ย วะ ปะภงั กะโร นสิ ินโน สริ สิ มั ปนั โน โสภโิ ต มนุ ปิ ุงคะโว กุมาระกสั สโป เถโร  มะเหสี จติ ตะ วาทะโก โส มัยหงั วะทะเน นิจจงั   ปะติฏฐาสคิ ณุ ากะโร ปุณโณ อังคลุ มิ าโร จะ อปุ าลี นนั ทะ สวี ะลี เถรา ปัญจะ อเิ ม ชาตา  นะลาเต ติละกา มะมะ เสสาสีติ มะหาเถรา วิชติ า ชินะสาวะกา เอเตสตี ิ มะหาเถรา  ชติ ะวันโต ชิโนระสา ชะลนั ตา สลี ะเตเชนะ องั คะมังเคสุ สณั ฐิตา ระตะนัง ปุระโต อาส ิ ทักขเิ ณ เมตตะ สตุ ตะกงั ธะชัคคัง ปจั ฉะโต อาส ิ วาเม องั คุลมิ าละกงั ขันธะโมระปะรติ ตัญจะ  อาฏานาฏิยะ สุตตะกงั อากาเส ฉะทะนัง อาส ิ เสสา ปาการะสัณฐติ า

วดั รอบรู้ อนามยั ส่ิงแวดลอ้ มดี ธรรมะสขุ ใจ ชนิ า นานาวะระสงั ยตุ ตา สัตตปั ปาการะ ลังกะตา วาตะปติ ตาทะสัญชาตา พาหิรัช ฌตั ตปุ ัททะวา. อะเสสา วนิ ะยัง ยนั ตุ อะนันตะชนิ ะ เตชะสา วะสะโต เม สะกิจเจนะ สะทา สัมพุทธะปัญชะเร. ชนิ ะปญั ชะระมัชฌมั หิ  วหิ ะรันตงั มะฮี ตะเล สะทา ปาเลนตุ มัง สัพเพ  เต มะหาปุริสาสะภา. อิจเจวะมันโต  สุคุตโต สุรักโข ชนิ านภุ าเวนะ  ชติ ุปทั ทะโว ธมั มานุภาเวนะ  ชติ ารสิ ังโฆ สังฆานภุ าเวนะ  ชติ นั ตะราโย 24 สัทธมั มานุภาวะปาลิโต  จะรามิ ชนิ ะ ปัญชะเรต.ิ **บทแผ่เมตตาใหต้ นเอง** อะหงั สขุ ิโต โหมิ (ขอใหข้ า้ พเจา้ มีความสขุ ) อะหัง นิททุกโข โหมิ (ขอให้ขา้ พเจ้าปราศจากความทกุ ข)์ อะหงั อะเวโร โหมิ (ขอใหข้ ้าพเจ้าปราศจากเวร) อะหงั อัพยาปชั โฌ โหมิ (ขอให้ข้าพเจ้าปราศจากอุปสรรคอันตรายทงั้ ปวง) สขุ ี อตั ตานงั ปะรหิ ะรามิ (ขอใหข้ า้ พเจา้ จงมคี วามสขุ กายสขุ ใจ รกั ษากายวาจาใจ ใหพ้ น้ จากความทกุ ขภ์ ยั ทงั้ ปวงเถดิ ) **บทแผ่เมตตาทวั่ ไป** สพั เพ สตั ตา สตั วท์ ง้ั หลายทเ่ี ปน็ เพอ่ื นทกุ ข์ เกดิ แกเ่ จบ็ ตายดว้ ยกนั ทง้ั หมดทง้ั สน้ิ   อะเวราโหนตุ จงเป็นสุขเป็นสุขเถดิ อยา่ ไดม้ ีเวรแกก่ นั และกนั เลย  อพั ยาปชั ฌาโหนตุ จงเปน็ สขุ เป็นสุขเถดิ อยา่ ได้เบียดเบียนซงึ่ กันและกันเลย  อะนฆี าโหนตุ จงเปน็ สขุ เป็นสุขเถิด อยา่ ไดม้ คี วามทกุ ข์กายทุกข์ใจเลย  สขุ ี อตั ตานัง ปะริหะรนั ตุ จงมแี ต่ความสขุ กายสขุ ใจ รักษาตนใหพ้ ้นจาก ทกุ ขภ์ ยั ทัง้ ส้นิ เถดิ

วัดรอบรู้ อนามยั สง่ิ แวดลอ้ มดี ธรรมะสขุ ใจ **บทแผส่ ่วนกศุ ล** อทิ ัง เม มาตาปิตูนงั โหตุ สุขติ า โหนตุ มาตาปิตะโร ขอส่วนบญุ นี้จงส�ำ เรจ็ แก่บดิ ามารดาของขา้ พเจ้า ขอใหบ้ ดิ ามารดาของข้าพเจา้ มีความสขุ อิทัง เม ญาตีนงั โหตุ สุขิตา โหนตุ ญาตะโย ขอสว่ นบุญนี้จงส�ำ เร็จแก่ญาติทงั้ หลายของขา้ พเจ้า ขอให้ญาติทง้ั หลายของขา้ พเจ้ามคี วามสุข อิทงั เม คุรปู ัชฌายาจริยานัง โหตุ สขุ ิตา โหนตุ คุรปู ัชฌายาจรยิ า 25 ขอสว่ นบญุ นจี้ งสำ�เร็จแก่ครอู ปุ ชั ฌาย์อาจารยข์ องขา้ พเจ้า ขอใหค้ รูอปุ ัชฌาย์อาจารย์ของข้าพเจ้ามคี วามสุข อิทัง สพั พะเทวะตานงั โหตุ สุขิตา โหนตุ สพั เพ เทวา ขอสว่ นบญุ นจี้ งส�ำ เร็จแกเ่ ทวดาท้ังหลายทง้ั ปวง ขอใหเ้ ทวดาท้งั หลายท้ังปวงมีความสขุ อิทัง สัพพะเปตานงั โหตุ สุขติ า โหนตุ สพั เพ เปตา ขอสว่ นบญุ น้ีจงส�ำ เร็จแก่เปรตทง้ั หลายท้งั ปวง ขอให้เปรตทั้งหลายท้ังปวงมีความสุข อิทงั สพั พะเวรีนัง โหตุ สุขิตา โหนตุ สัพเพ เวรี ขอส่วนบุญนจ้ี งสำ�เรจ็ แก่เจ้ากรรมนายเวรทัง้ หลายทั้งปวง ขอใหเ้ จ้ากรรมนายเวรทง้ั หลายทัง้ ปวงมีความสุข อิทงั สพั พะสัตตานัง โหตุ สุขติ า โหนตุ สัพเพ สัตตา ขอส่วนบญุ นี้จงสำ�เร็จแกส่ ัตวท์ ั้งหลายทั้งปวง ขอใหส้ ัตว์ทง้ั หลายทงั้ ปวงมีความสุขทัว่ หน้ากนั เทอญ.

วดั รอบรู้ อนามยั สิง่ แวดล้อมดี ธรรมะสขุ ใจ คณะผจู้ ัดท�ำ ท่ีปรกึ ษา อธบิ ดกี รมอนามัย รองอธิบดกี รมอนามัย 1. แพทยห์ ญงิ พรรณพมิ ล วปิ ลุ ากร ผอู้ ำ�นวยการสำ�นักอนามัยสิง่ แวดลอ้ ม 2. นายแพทยด์ นยั ธวี นั ดา หวั หน้ากลมุ่ พัฒนาอนามยั สง่ิ แวดลอ้ ม 3. นางสาวสริ ิวรรณ จนั ทนจลุ กะ เมอื งและชุมชน 4. นางปรียานชุ บรู ณะภักด ี 26 ผจู้ ัดทำ� นกั วชิ าการสาธารณสขุ ชำ�นาญการพเิ ศษ 1. นางสธุ ดิ า อทุ ะพันธ ุ์ 2. นางสาวณัฐวดี แมนเมธ ี นักวชิ าการสาธารณสุขชำ�นาญการ 3. นางสาวมลฤดี ตรีวัย นกั วิชาการสาธารณสขุ ชำ�นาญการ 4. นางสาวปาริชาติ จำ�นงการ นกั วิชาการสาธารณสุขปฏิบตั ิการ 5. นางสาวพรรนิกาญจน วังก่มุ นกั วชิ าการสาธารณสุข 6. นางสาวอุไรพร ถนิ สถิตย ์ นกั วิชาการสาธารณสขุ