แผน 2 ยาและการใช้ยา

ยาและการใชย้ า วรทั ภพ ศรวี รรณะ

คาถาม หากพดู ถงึ ยา ประโยชน์ ผลกระทบ หรอื สถานการณก์ าร ใชย้ า นกั เรยี นนึกถงึ อะไร

ยา หมายถงึ สารหรอื วตั ถทุ ใ่ี หผ้ ลต่อร่างกายและจติ ใจ โดยมจี ดุ มงุ่ หมาย เพอ่ื การวเิ คราะห์ บาบดั บรรเทา รกั ษา และป้องกนั โรคหรอื ความเจบ็ ป่วยของคนและสตั ว์

ประเภทของยา ยาประเภทท่แี บ่งตาม 1. ยาสามญั ประจาบา้ น คอื ยาแผนปจั จบุ นั หรอื ยาแผนโบราณ การควบคมุ การขาย “ยาตาราหลวง” มไี วป้ ระจาบา้ น ปลอดภยั สูง ใชบ้ อ่ ย 2. ยาอนั ตราย คอื ยาแผนปจั จบุ นั หรือยาแผนโบราณ ยาชนิดน้หี ากใชเ้ กนิ ขนาด ใชไ้ ม่ถกู วธิ ี อาจถงึ ตาย 3. ยาควบคมุ พเิ ศษ คอื ยาแผนปจั จบุ นั หรอื ยาแผนโบราณ ทต่ี อ้ งมีใบสงั่ แพทยเ์ ท่าน้ัน เพราะทาใหเ้ สพตดิ ได้

ประเภทของยา ยาประเภทท่แี บ่ง 1. ยาแผนปจั จบุ นั คอื ยาทใ่ี ชใ้ นการประกอบวชิ าชพี เวชกรรม แผนปจั จบุ นั ตามการควบคมุ การขาย 2. ยาแผนโบราณ คอื ยาทใ่ี ชใ้ นการประกอบโรคศิลปะแผนโบราณ 3. ยาสมนุ ไพร คอื ยาทไ่ี ดจ้ ากพฤกษชาติ สตั ว์ หรอื แร่ ซง่ึ มิไดผ้ สมปรุงแตง่ แปรสภาพ

ประเภทของยา ยาประเภทท่แี บง่ 1. ยาใชภ้ ายนอก คอื ยาแผนปจั จบุ นั หรอื ยาแผนโบราณ สาหรบั การใชภ้ ายนอก ตามลกั ษณะการใช้ 2. ยาใชเ้ ฉพาะท่ี คอื ยาแผนปจั จบุ นั หรอื ยาแผนโบราณใชเ้ฉพาะท่ี เช่น ใชก้ บั ผวิ หนงั หู ตา จมกู ปาก ทวารหนกั ช่องคลอด ท่อปสั สาวะ

ยาใช้เฉพาะท่ี หู ตา จมกู ปาก ทวารหนัก ช่องคลอด

ประโยชน์ของยา รกั ษาอาการใหห้ ายขาด ควบคมุ หรอื บรรเทาโรค ป้ องกนั โรค

สาเหตขุ องการใชย้ าผิดวธิ ี หาซ้ืองา่ ย ราคาถกู ตามกระแส หลงเช่ือคาโฆษณา ความเช่ือในการใชย้ าแบบผิดๆ ขาดความระมดั ระวงั ในการใช้ เลยี นแบบบคุ คลใกลช้ ิด ขาดกฎหมายลงโทษการซ้ือขายแบบผิดๆ

สถานการณก์ ารใชย้ าในปจั จบุ นั การใชย้ าเพ่อื ลดความเครยี ด

สถานการณก์ ารใชย้ าในปจั จบุ นั การใชย้ าชูกาลงั

สถานการณก์ ารใชย้ าในปจั จบุ นั การใชย้ าแกง้ ว่ ง

สถานการณก์ ารใชย้ าในปจั จบุ นั การใชย้ าแกป้ วด

สถานการณ์การใชย้ าในปจั จุบนั การใชย้ าชดุ

สถานการณก์ ารใชย้ าในปจั จบุ นั การใชย้ าลด ความอว้ น

สถานการณก์ ารใชย้ าในปจั จุบนั การใชย้ าและ อาหารเสรมิ

ผลกระทบและอนั ตรายจากการใชย้ า การแพย้ า (ผ่ืน คนั บวม อาเจยี น ช็อค เสยี ชีวติ ) *ยาทกุ ชนิด การด้ือยา (ไม่ถกู ขนาด ไม่ครบจานวน ไม่ตรงเวลา ไม่ถกู โรค) *ยาแกอ้ กั เสบ ผลขา้ งเคยี งของการใชย้ า -ยาแกแ้ พ้ งว่ งซึม -ยาแกอ้ กั เสบ ฟนั เหลอื ง ตกกระ -ยาสเตยี รอยด์ ตบั ไต กระดูก กลา้ มเน้ือ

ผลกระทบและอนั ตรายจากการใชย้ า การตดิ ยา (ผ่ืน คนั บวม อาเจยี น ช็อค เสยี ชีวติ ) *ยาทกุ ชนิด พษิ ของยา -ระบบอวยั วะตา่ งๆในรา่ งกาย -มารดาตง้ั ครรภ์ -ตบั ไต กรองของเสยี สะสม ทางานหนกั

แนวทางการจดั กจิ กรรมป้ องกนั ความเสย่ี งตอ่ การใชย้ า 1. แสดงบทบาทสมมตเิ มื่อไปซือ้ ยาจากรา้ นขายยาที่มีเภสัชกร 2. นาตวั อย่างยาท่ใี ชเ้ ป็นประจามาอธบิ ายใหเ้ พอ่ื นฟงั -ช่ือยา -ประเภท/ลกั ษณะการใช้ (สี กล่นิ ) -เวลาในการรบั ประทาน -ปรมิ าณและขอ้ ควรระวงั 3. สาธติ การอา่ นฉลากยา 4. เชิญวทิ ยากรมาบรรยายความรู้ (ครูสารวจ และเนน้ ย้า) 5. ใชต้ วั อยา่ งกรณีศึกษา (ผูท้ ่มี ปี ระสบการณ์)

ทายซิ ! อะไรเอ่ย ?

1234 5678 9 10 11 12 แบง่ ตามลกั ษณะการควบคมุ การขาย

1234 5678 9 10 11 12 แบง่ ตามลกั ษณะการควบคมุ การขาย

1234 5678 9 10 11 12 แบง่ ตามลกั ษณะกาเนิดของยา

1234 5678 9 10 11 12 แบง่ ตามลกั ษณะกาเนิดของยา

1234 5678 9 10 11 12 แบง่ ตามลกั ษณะการใช้

1234 5678 9 10 11 12 แบง่ ตามลกั ษณะการใช้



Thank you.