5-พฤษภาคม-วันฉัตรมงคล

ส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้ ห้องสมุดประชาชน \"เฉลิมราชกุมารี\" อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก 4 พฤษภาคม วันฉัตรมงคล หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ ที่มาและความสำคัญของวันฉัตรมงคล

\"วันฉัตรมงคล\" คือ พระราชพิธีฉลองพระเศวตฉัตร วันฉัตรมงคล (Coronation Day) มีความหมายตาม พจนานุกรมว่า พระราชพิธีฉลองพระเศวตฉัตร ซึ่งจะกระทำ ในวันคล้ายวันบรมราชาภิเษก มีความเกี่ยวข้องกับพระราชพิธี บรมราช าภิเษก เป็นขั้นตอนตามโบราณราชประเพณีที่พระ มหากษัตริย์ไทยได้รับการสถาปนาอย่างเป็นทางการ ด้วยการ ถวายน้ำอภิเษก โดยแบ่งออกเป็น 2 พระราชพิธีสำคัญคือ 1)พระราชพิธีบรมราชาภิเษก 2)พระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียร

\"วันฉัตรมงคล\" กำหนดวันขึ้นตามวันบรมราชาภิเษก **ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหา ภูมิพลอดุลยเดชมหาราช (รัชกาลที่ 9) พระราชพิธีฉัตรมงคลจัด ขึ้นทุกวันที่ 5 พฤษภาคม เพราะทรงประกอบพระราชพิธีบรม ราชาภิเษกเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2493 *****ต่อมาในสมัยของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 10) ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งการพระราชพิธี นี้ขึ้นในวันที่ 4 - 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 โดยพระราชพิธีบรม ราชาภิเษกอย่างเป็นทางการจัดขึ้นในวันที่ 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 (วันฉัตรมงคลถูกกำหนดวันขึ้นตามวันบรมราชาภิเษก) และในปีถัดไปจึงถือว่าวันนี้เป็นวันฉัตรมงคล

ย้อนดูประวัติศาสตร์ \"พิธีบรมราชาภิเษก\" *พระราชพิธีบรมราชาภิเษก เป็นการผสมผสานกันระหว่าง ธรรมเนียมของ \"ศาสนาฮินดู\" และ \"ศาสนาพุทธ\" เป็นพิธีที่จัดขึ้น เพื่อป่าวประกาศให้เหล่าเทวดาฟ้าดินรับรู้ว่า บัดนี้จะมี พระมหากษัตริย์หรือพระผู้เป็นเจ้าเกิดขึ้นอีกพระองค์หนึ่งแล้ว **โดยพระราชพิธีบรมราชาภิเษกประกอบไปด้วย พระราชพิธีสรงพระมูรธาภิเษก, พระราชพิธีถวายน้ำอภิเษก, พระ ราชพิธีถวายเครื่องราชกกุธภัณฑ์ และการสถาปนาพระราชินีและ พระราชวงศ์ ส่วนพระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียร เป็นพระราช พิธีที่จัดขึ้นโดยเหล่าสมาชิกของราชวงศ์ในพระบรมมหาราชวัง ***ภายหลังจากประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษกเสร็จสิ้น แล้ว พระมหากษัตริย์จะประทับพระที่นั่งราชยานพุดตานทอง ไปประกาศพระองค์เป็นพุทธมามกะและเสด็จไปสักการะ พระบรมอัฐิของสมเด็จพระบรมราชบูรพการี

พิธีบรมราชาภิเษก พิธีบรมราชาภิเษก เริ่มมีตั้งแต่สุโขทัย ปรับขั้นตอนตามกาลสมัย พระราชพิธีบรมราชาภิเษกของไทย *****ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้า ปรากฏหลักฐานเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ จุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ 1) เมื่อขึ้นเสวยราชสมบัติ ได้ คือ ศิลาจารึกวัดศรีชุมของพญาลิไทแห่งกรุง ทรงทำพระราชพิธีนี้อย่างสังเขป เมื่อ พ.ศ. 2325 ครั้ง สุโขทัย กล่าวคือ พ่อขุนผาเมืองอภิเษกพระ หนึ่งก่อน แล้วทรงตั้งคณะกรรมการ โดยมีเจ้าพระยา สหายคือ พ่อขุนบางกลางท่าว ให้เป็นพ่อขุนศรี เพชรพิชัย ซึ่งเป็นข้าราชการ ในสมัยกรุงศรีอยุธยา เป็น อินทราทิตย์ ครองกรุงสุโขทัย แต่ก็ไม่มีราย ละเอียดว่าการประกอบพระราชพิธีในสมัยนั้น ประธาน สอบสวนแบบแผนโดยถี่ถ้วน แล้วตั้งแบบ แผนพิธีบรมราชาภิเษกขึ้นเป็นตำรา มีขั้นตอนอย่างใด ******จากนั้นจึงทรงทำพิธีบรมราชาภิเษกเต็มตำรา อีกครั้งหนึ่ง เมื่อ พ.ศ. 2328 และได้ใช้เป็นแบบแผนในงาน พระราชพิธีบรมราชาภิเษก ของรัชกาลต่อๆ มาจนถึง ปัจจุบัน ซึ่งแต่ละรัชกาลก็ได้ปรับปรุงแก้ไขรายละเอียดเล็ก น้อยให้เหมาะแก่กาลสมัย

ในพิธีฯ ใช้ภาษาบาลี, ทมิฬ ต่อมาถูกแปลเป็นภาษาไทย ส่วนในสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) พระองค์ทรงเป็นปราชญ์ในทางอักษรศาสตร์และ โบราณราชประเพณี ได้ทรงพระราชนิพนธ์คำกราบบังคมทูลของ พราหมณ์และราชบัณฑิตขณะถวายเครื่องราชกกุธกัณฑ์ กับพระราชดำรัสตอบเป็นภาษาบาลี และคำแปลเป็นภาษาไทย ทั้งนี้ อาจวิเคราะห์ได้ว่าพระราชพิธีนี้ มีคติที่มาจากลัทธิพราหมณ์ ผสมกับความเชื่อทางพุทธศาสนา ส่วนบทมนต์ต่างๆ ของพราหมณ์นั้น นักวิชาการภาษาตะวันออกโบราณ วินิจฉัยว่า เป็นภาษาทมิฬโบราณ

รัชกาลที่ 10 พระราชพิธีฯ ถือเป็นครั้งที่ 12 ***ถัดมาในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พระบาทสมเด็จพระมหา ภูมิพลอดุลยเดชมหาราชบรมนาถบพิตร เมื่อ พ.ศ. 2493 นั้น สำนักพระราชวังได้ยึดถือการบรมราชาภิเษกพระบาทสมเด็จพระ ปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 เป็นหลัก แต่ปรับปรุงให้เหมาะสมกับ สภาพบ้านเมืองที่ยังไม่อุดมสมบูรณ์ เพราะเพิ่งผ่านพ้นสงครามโลกครั้ง ที่สอง ****ส่วนพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิรา ลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร รัชกาลที่ 10 ได้ประกอบการพระราชพิธี อย่างสมบูรณ์ตามโบราณราชประเพณีที่ยึดถือปฏิบัติสืบมา โดยพระราช พิธีบรมราชาภิเษกสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณฯ เป็นพระราช พิธีบรมราชาภิเษกครั้งที่ 12

ขอขอบคุณที่มาของข้อมูล กรุงเทพธุรกิจ เรื่อง 'วันฉัตรมงคล' 4 พฤษภาคม พระราชพิธีฉลองพระเศวตฉัตรกษัตริย์ไทย : https://www.bangkokbiznews.com/lifestyle/935904