งาน 2-6

การใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศอยา่ งปลอดภยั

เทคโนโลยสี ารสนเทศ คืออะไร เทคโนโลยสี ารสนเทศ (Information Technology: IT) หรือเทคโนโลยสี ารสนเทศและ การส่ือสาร (Information and Communication Technologies: ICTs) คือ เทคโนโลยสี องด้านหลกั ๆ ประกอบด้วย เทคโนโลยรี ะบบคอมพวิ เตอร์ และ เทคโนโลยสี ่ือสาร โทรคมนาคมทผ่ี นวกเข้าด้วยกนั เพ่ือใช้ในกระบวนการจดั หา จดั เกบ็ สร้าง และเผยแพร่สารสนเทศในรูปต่างๆ ไม่ว่าจะเป็ น เสียง ภาพ ภาพเคล่ือนไหว ข้อความหรือตัวอกั ษร และตวั เลข เพ่ือเพมิ่ ประสิทธิภาพ ความถูกต้อง ความแม่นยา และความ รวดเร็วให้ทนั ต่อการนาไปใช้ประโยชน์

ความสาคญั ของเทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่ือสาร • การสื่อสาร มีส่วนในการพฒั นากิจกรรมต่าง ๆ ของ มนุษยป์ ระกอบดว้ ย Communications media การสื่อสารโทรคมนาคม (Telecoms) และเทคโนโลยสี ารสนเทศ (IT) • เทคโนโลยสี ารสนเทศและการสื่อสารประกอบดว้ ย ผลิตภณั ฑห์ ลกั ท่ีมากไปกวา่ โทรศพั ทแ์ ละคอมพวิ เตอร์ เช่น แฟกซ์ อินเทอร์เน็ต อีเมล์ ทาใหส้ ารสนเทศเผยแพร่ หรือกระจายออกไปในที่ต่าง ๆ ไดส้ ะดวก • เทคโนโลยสี ารสนเทศและการสื่อสารมีผลใหก้ ารใช้ งานดา้ นตา่ ง ๆ มีราคาถูกลง • เครือขา่ ยส่ือสาร (Communication networks) ไดร้ ับประโยชน์จากเครือขา่ ยภายนอก เน่ืองจากจานวนการใชเ้ ครือขา่ ย จานวนผเู้ ช่ือมต่อ และ จานวนผทู้ ี่มีศกั ยภาพในการเขา้ เชื่อมต่อกบั เครือข่าย นบั วนั จะเพม่ิ สูงข้ึน • เทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่ือสารทาใหฮ้ าร์ดแวร์ คอมพิวเตอร์ และตน้ ทนุ การใช้ IT มีราคาถกู ลงมาก

ภยั แฝงออนไลน์ • สารสนเทศมากมายมหาศาล ท้งั ดีและไม่ดี ส่งตรง ถึงหอ้ งนอน • คนแปลกหนา้ /ผไู้ ม่ประสงคด์ ี ใชไ้ อทีเป็นช่องทาง หาเหยอ่ื เราอาจตกเป็นผถู้ ูกกระทาหรือเป็นผกู้ ระทา เสียเอง • สงั คมออนไลน์ การรวมกลุม่ ค่านิยม แฟชนั่ ทาให้ เดก็ และเยาวชนคลอ้ ยตาม ตกเป็นทาสของ เทคโนโลยี ความฟ้งุ เฟ้อ ความเช่ือผดิ ๆ • การท่ีใชง้ านง่าย แพร่หลาย ราคาถูก ทาใหเ้ สี่ยงต่อ การกระทาผิดกฎหมาย/ผดิ ศีลธรรม ท้งั ท่ี รู้เท่าไม่ถึงการณ์หรือโดยเจตนากต็ าม • การใชเ้ วลากบั ของเล่นไอที/โลกออนไลน์มาก จนเกินไป ส่งผลในดา้ นลบ อาจทาใหเ้ สียโอกาส การเรียนรู้ในดา้ นอนื่ ๆ

กฎสำหรับกำรใช้อีเมล์ • ไมใ่ หท้ ี่อยอู่ ีเมลแ์ ก่คนที่เราไมร่ ู้จกั • ไมเ่ ปิ ดอีเมลจ์ ากคนหรือองคก์ ร/ธุรกิจท่ีเราไมร่ ู้จกั • อีเมลอ์ าจจะมีสิ่งที่ไมด่ ีมากมาย เช่น เรื่องราวที่ไม่ เป็นจริง การติฉินนินทา และจดหมายลูกโซ่ที่ พยายามจะเอาเงินจากกระเป๋ าเรา • ไวรัส อาจผา่ นมากบั ขอ้ มูลอีเมล์ เขา้ มาสู่ คอมพิวเตอร์ของเรา • ภาพที่ไมเ่ หมาะสม ผดิ กฎหมาย ภาพยนตร์ อาจถูก ส่งมาพร้อมกบั ขอ้ มูลอีเมล์

วธิ ีการจดั การกับเนื้อหาทไ่ี ม่เหมาะสมท่ปี รากฎบน จอคอมพวิ เตอร์ • ปิ ดหนา้ เวบ็ • ไม่ไดผ้ ล ปิ ดเบราเซอร์ browser • ถา้ ยงั ไม่ไดผ้ ล ปิ ดคอมพิวเตอร์พร้อมกบั แจง้ ผปู้ กครองหรือครู • จาไวว้ า่ เราสามารถหลีกเล่ียงปัญหาโดยการบอกให้ คนอื่นทราบหากเราพบอะไรผิดพลาด

กฎของการแชท • ไม่สามารถเชื่อไดว้ า่ บุคคลเหล่าน้นั เป็นคนอยา่ งที่ เคา้ พูด • อยา่ ใหช้ ื่อจริง ควรใชช้ ่ือสมมุติ • อยา่ ใหข้ อ้ มูลว่าคุณอยทู่ ีไหน หมายเลขโทรศพั ท์ (โทรศพั ทม์ ือถือ) เรียนอยทู่ ี่ไหน พอ่ แมเ่ ป็นใคร • ทาความเขา้ ใจใหช้ ดั เจนถึงกฎของแต่ละหอ้ งแชท ที่ จะเขา้ ไปเลน่ • ใหจ้ าไวว้ ่าคุณอาจเป็นบุคคลนิรนามในอินเทอร์เน็ต แต่บ่อยคร้ังที่คนอ่ืนสามารถสืบเสาะไดว้ า่ ใครเป็น คนใส่ขอ้ มูลในอินเทอร์เน็ต ดงั น้นั ตอ้ งมีความ สุภาพกบั ผอู้ ่ืนเสมอ

กฎของการแชท การส่ือสารทางออนไลน์ • ไม่ออกไปพบกบั บุคคลท่ีพบ รู้จกั สื่อสารผา่ นทาง ออนไลน์ • ถา้ รู้สึกถูกกดดนั จากการสื่อสารออนไลน์กบั ใคร ใหป้ รึกษากบั ผใู้ หญท่ ี่รับผดิ ชอบ • ใหช้ ่ืออีเมลกบั เพ่อื นท่ีรู้จกั ดี ไม่ควรใหก้ บั คนแปลก หนา้ • ปรึกษา หารือกบั ผใู้ หญ่ที่รับผดิ ชอบเสมอ อยา่ ให้ ถูกหลอกล่อ หรือถูกกดดนั เพือ่ ไปพบเจอกบั คนท่ี รู้จกั ออนไลน์ • หากถูกใครหรือส่ิงใดรบกวนในหอ้ งแชท ใหร้ ีบ ออกจากการสนทนา และอยา่ ติดต่อ สนทนาอีก

กฎ – การป้องกันไวรัส และข้อมูลขยะ • หากขอ้ มูลบางอนั รู้สึกดีเกินที่จะเชื่อได้ สรุปไดเ้ ลย วา่ ไมจ่ ริง • ใหร้ ะวงั อีเมลท์ ี่บอกวา่ โปรดส่งต่อใหท้ ุก ๆ คน เพราะอาจจะมีแต่เร่ืองหลอกลวงไร้สาระ หรือมี ไวรัสที่ไมค่ วรส่งต่อ • อยา่ เขา้ ไปในเวบ็ ไซดข์ องธนาคารใด ๆ ท่ีอา้ งบอก ใหค้ ุณแจง้ รหสั ผา่ น • เกบ็ รหสั ผา่ นเป็นความลบั เสมอ • ใหร้ ะมดั ระวงั เวบ็ ไซดท์ ี่ใหด้ าวน์โหลดฟรี หรือมี เกมใหเ้ ล่นฟรี เพราะอาจเตม็ ไปดว้ ยไวรัส หรือจะมี ขอ้ มูลที่ไมเ่ หมาะสมส่งมาใหค้ ุณ • บางคร้ัง บางคนอาจจะใช้ เล่ห์ ลวงใหค้ ุณเช่ือม ต่อไปยงั เวบ็ ไซดท์ ่ีไมเ่ หมาะสม

ข้อแนะนาการใช้อนิ เตอร์เน็ต • เรียนรู้เกี่ยวกบั มารยาททว่ั ไปในการใช้ อินเทอร์เน็ต • ทาตามหลกั พ้นื ฐานความปลอดภยั และ เรียนรู้วธิ ีการ แนวปฏิบตั ิเม่ือตอ้ งเผชิญ กบั สถานการณ์เสี่ยงออนไลน์

มารยาททัว่ ไปในการใช้อนิ เตอร์เน็ต • ไม่ใชอ้ ินเตอร์เน็ตเพอ่ื ลว่ งละเมิดหรือรบกวน ผอู้ ่ืน • ไม่ใชร้ ะบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์เพอื่ การใด ๆ ท่ีขดั ต่อ กฎหมายหรือศีลธรรม • ไมน่ าขอ้ มลู ของผอู้ นื่ มาใชใ้ นทางท่ีผดิ หรือเปล่ียนแปลง ขอ้ มลู น้นั ๆ • ไม่บอกรหสั กบั ผอู้ ื่นแมแ้ ตเ่ พ่อื นสนิท • ไม่ใชบ้ ญั ชีชื่อผใู้ ชข้ องผอู้ ่ืน หรือใชเ้ ครือขา่ ยโดยไมไ่ ดร้ ับ อนุญาต • ไม่ยมื หรือใชโ้ ปรแกรม รูปภาพ หรือขอ้ มลู ของผอู้ ่ืนบน อินเตอร์เน็ตโดยไมไ่ ดร้ ้บอนุญาตจากเจา้ ของ • ไม่ฝ่ าฝืนขอ้ หา้ มของผใู้ หบ้ ริการอินเตอร์เน็ต • ไม่เจาะเขา้ ระบบของผอู้ ่ืนหรือทา้ ลองใหผ้ อู้ ่ืนเจาะระบบของ ตวั เอง • หากพบมีการร่ัวไหลในระบบ หรือบุคคลน่าสงสยั ใหร้ ีบแจง้ ผใู้ หบ้ ริการในทนั ที • หากตอ้ งยกเลิกการใชอ้ ินเตอร์เน็ตใหล้ บขอ้ มูลท้งั หมดและ แจง้ ผดู้ ูแลเวบ็ ไซต์ • การทิ้งบญั ชีช่ือผใู้ ชง้ านไวบ้ นอินเตอร์เน็ตอาจทาใหม้ ีผไู้ ม่ หวงั ดีเจาะเขา้ มาในระบบได้

กฎความปลอดภัย • ไม่เปิ ดเผยขอ้ มูลส่วนตวั เช่น เบอร์โทรศพั ท์ ช่ือ โรงเรียน ช่ือเพื่อนหรือผปู้ กครอง • ไมน่ ดั แนะเพือ่ พบปะกบั บุคคลที่รู้จกั ทาง อินเตอร์เน็ตโดยไมบ่ อกผปู้ กครอง • ไม่ส่งรูปหรือขอ้ มูลส่วนตวั ให้กบั คนท่ีรู้จกั ทาง อินเตอร์เน็ต • ไม่ใหค้ วามสนใจหรือตอบโตก้ บั คนท่ีถอ้ ยคาหยาบ คาย • ไมโ่ หลดส่ิงท่ีไม่คุน้ เคยหรือเปิ ดเอกสารจากอีเมล์ ของคนที่เราไมร่ ู้จกั • หากพบขอ้ ความหรือรูปภาพรุนแรง ใหร้ ีบแจง้ ผปู้ กครองหรือคุณครู • เคารพในกฎระเบียบ นโยบาย หรือขอ้ ตกลงท่ีใหไ้ ว้ กบั ผปู้ กครองและคุณครูในการใชอ้ ินเตอร์เน็ต