42
43 ชาวมอญในประเทศไทย ดร.องค์์ บรรจุุน ผู้เ�้ ขียี น สว่ นเด็กเลก็ พิศศรี กมลเวชช ผู้เ�้ รียบเรยี ง มอญเป็นชนชาติเก่าแก่แต่โบราณ บางส่วนยังอยู่ทางตอนใต้ของ ประเทศเมยี นมาซงึ่ เปน็ อาณาจกั รอนั ยงิ่ ใหญท่ ชี่ าวมอญเคยครอบครองมากอ่ น และมีจำานวนไม่น้อยอพยพมาอยู่แผ่่นดิินไทย จนกลายเป็นชาวไทยเช้�อสาย มอญในปจั จบุ นั ประเทศไทยมชี มุ ชนมอญกระจายอยใู่ น ๓๗ จงั หวดั ิ สว่ นใหญ่ อยู่ในแถบจังหวัดิปทุมธานี สมุทรสาคร สมทุ รปราการ นครปฐม กาญจนบุรี ราชบุรี เพชรบรุ ี และสุพรรณบรุ ี ชาวมอญนบั ถ้อพระพทุ ธศาสนา รวมทั�งเช่้อเรอ้่ งผ่ีบรรพบรุ ุษ และ ปฏบิ ตั ติ ามความเชอ่้ อยา่ งเครง่ ครดั ิ ทาำ ใหร้ กั ษาวฒั นธรรมประเพณดี ิง�ั เดิมิ ไวไ้ ดิ้ ชาวมอญสามารถอยรู่ ว่ มกบั ชาวไทยไดิอ้ ยา่ งดิี ลกั ษณะบา้ นเรอ้ นของ มอญกไ็ ม่ต่างจากของไทยท่วั ไปเทา่ ใดินัก อาชีพก็คล้ายกบั คนไทย นยิ มทาำ นา
ğ4ğ4 }|¤rÓ }|| ¥Ò ± so ¦Ò Ó ¤i{¥jo¤ opÓ pi¥Ö ¦Ò Ö x u¤¤ ± ± ¨Ò r Ó o~¬ Ò o± ¤i Ó } ¤l¬ oÜØ | ¤¬ r ¬ ¤ opÓ¡ i i | ¦|¤q ¤¬ i¤i«|po | ± Ó± | p}o|oi po| po§rÓ¤Ú} ui {Öp±po | rujÓ¤pÓ¤Ú i¤rÒ¤| i l¨Ò §uÒ j r¬ jouÒo ¬l¨l jÓ¥rÒ jp i¥iso¬ ¤Ú } iÜØ ¤l¬ oÜØ | ¤ ¤¬ i¤i|« ¤ijoru ±¤i¤i«|po |
4ğ5Ġ ruÒ¡ Òi r¨}o ¥}Ò ¦j u¤Úrr}¬ o¡ ¥}o jo}¤oÒ j l±¥or ol| | xÖ i ¨¦||| ¥opii j¥u¦{ ¨pØ p pol± uÒ¡ {»´´l±ipi {l|¨ |}¨¥i¤ÒÒ oi« ¬ piu¤rÒ{l|¨ ¤¬ orri¤Ò Ó §¤ioi}Ö ÛÊ Öu¤ou ¥¤o¨¤| ± ¤ ou ru§¤¨l ¤Ú ¡ÒÒ o¨¦|o loi j¤ ¤{l ¤r¬¨¨Ó |ÓÒ o| ¤Ò i|±ol¤Ú r¨ ¤r u¨Ó¨|Ór|¤p}| ¤jpi}± ¤u¤o}Ó Ó l Óo ± ¤Ó¦Íopo|r i¥uÓ oi|¬ ¤j}oj ¤ io ¤l
46 สว่ นเด็กกลาง พศิ ศรี กมลเวชช ผู้เรยี บเรียง ความเปน็ มาและการตง้ั ถิ่นฐาน ชาวมอญในประเทศไทยสบื เชอื้ สายมาจากมอญโบราณซงึ่ เปน็ ชนชาตทิ ม่ี อี ารยธรรม สงู และเคยมอี าณาจักรปกครองตนเองทเ่ี จริญรุ่งเรือง ภายหลงั อาณาจกั รล่มสลาย ชาวมอญ บางส่วนยังคงอาศัยอยู่ในบ้านเมืองเดิมท่ีเคยเป็นของตนคืออาณาจักรสุธรรมวดี อาณาจักร เมาะตะมะ และอาณาจักรหงสาวดี ปัจจุบันชาวมอญกลุ่มน้ีคือ ชาวเมียนมาเช้ือสายมอญ ขณะทชี่ าวมอญจา� นวนไมน่ อ้ ยอพยพเขา้ มาขอพงึ่ พระบรมโพธสิ มภารในแผน่ ดนิ ไทยตง้ั แตส่ มยั อยุธยาตอนกลาง สมยั ธนบุรี และสมยั ตน้ รัตนโกสินทร์ ชาวมอญกล่มุ น้ีคือชาวไทยเชือ้ สาย มอญ มชี มุ ชนมอญกระจายอยู่ ๓๗ จงั หวัดทวั่ ประเทศไทย สว่ นใหญอ่ ยู่บรเิ วณทรี่ าบลุ่มน้�า ภาคกลาง เช่น จังหวัดปทมุ ธานี สมทุ รสาคร สมุทรปราการ นครปฐม กาญจนบรุ ี ราชบรุ ี เพชรบุรี สพุ รรณบุรี ภาคอื่นก็มชี ุมชนมอญอยูบ่ ้าง อย่างภาคอสี านทจ่ี งั หวัดนครราชสีมา ภาคเหนอื ทจี่ งั หวดั นครสวรรค์ ลา� พนู และเชยี งใหม่ ภาคใตท้ จี่ งั หวดั ชมุ พร และสรุ าษฎรธ์ านี ชาวมอญบ้านบางกระดี่ เขตบางขุนเทยี น กรุงเทพมหานคร มอญเปน็ ชนชาติ ท่ีนับถือพระพุทธศาสนา นกิ ายเถรวาท วฒั นธรรม ของมอญไมว่ า่ จะเปน็ ภาษา ขนบธรรมเนียมประเพณี การละเล่น วถิ ชี ีวิตความ เปน็ อยู่ ฯลฯ ยงั คงหยัง่ รากลึกคงความเป็นมอญ ท้ังยังมีส่วนหลอมรวมเข้า กบั วฒั นธรรมของชาตติ า่ ง ๆ ในภมู ภิ าคเอเชยี ตะวนั ออก เฉียงใต้
47 การแสดงทะแยมอญ บา้ นเจ็ดร้ิว อ�าเภอบ้านแพ้ว จังหวดั พธิ ีสรงน้า� พระดว้ ยราง ชุมชนมอญบ้านเกาะ สมุทรสาคร อ�าเภอเมืองฯ จังหวดั สมุทรสาคร เดิมอาณาจักรมอญอยู่ในประเทศเมียนมาทางตอนใต้ ซึ่งเป็นเมืองท่าชายทะเล คา้ ขายกับตา่ งชาติ มีความม่นั คง รงุ่ เรอื ง และมอี ารยธรรมสงู กว่าอาณาจักรเมยี นมาทาง ตอนเหนือ เมื่อเมียนมาต้องการขยายอาณาจกั รจงึ โจมตอี าณาจักรมอญ เพ่ือยึดครองแหลง่ ทรัพยากรและเป็นทางออกเพอื่ การคา้ ขายทางทะเล เมื่อท�าสงครามกัน ส่วนใหญ่มอญเป็น ฝ่ายพ่ายแพ้และต้องตกอยู่ในอ�านาจของเมียนมา เป็นสาเหตุส�าคัญที่ท�าให้ชาวมอญอพยพ เขา้ สปู่ ระเทศไทยซงึ่ มพี นื้ ทต่ี อ่ เนอ่ื งกนั สภาพภมู อิ ากาศคลา้ ยกนั ประกอบอาชพี เกษตรกรรม มอี าหาร วถิ ชี วี ติ และวฒั นธรรมเหมอื น ๆ กนั ทส่ี า� คญั คอื นบั ถอื พระพทุ ธศาสนานกิ ายเถรวาท เชน่ เดียวกัน ท�าให้ปรบั ตวั ได้ง่าย เมื่อเขา้ มาอย่ใู นประเทศไทย ระยะแรก ๆ ชาวมอญสว่ น ใหญอ่ ยรู่ ายรอบพระนครหรอื ชานพระนคร เชน่ จงั หวดั พระนครศรอี ยธุ ยา ปทมุ ธานี นนทบรุ ี หม่บู า้ นเครอ่ื งปัน้ ดินเผาริมทางเมอื งหงสาวดี รฐั มอญ ประเทศ ร้านอาหารมอญเมืองเมาะล�าเลิง (โหมดแหมะเหล่มิ ) เมียนมา รัฐมอญ ประเทศเมยี นมา
48 พธิ ตี กั บาตรน�้าผง้ึ วัดคลองครุ อ�าเภอเมอื งฯ ศาลเจา้ พอ่ หงษ์ทอง ศาลพ่อปปู่ ระจ�าชมุ ชนมอญ บ้านหนองดู่ จังหวัดสมุทรสาคร อ�าเภอปา่ ซาง จังหวดั ลา� พนู ชมุ ชนมอญบ้านบางกระด่ี เขตบางขุนเทียน กรงุ เทพมหานคร วถิ ีชีวิตและความเปน็ อยู่ นับตั้งแต่อพยพเข้ามาในประเทศไทย ชาวมอญได้รับสิทธิและหน้าที่เหมือนเป็น พลเมืองไทย มีอิสระท่ีจะนับถือศาสนา ประกอบพิธีกรรมตามความเช่ือ ด�าเนินชีวิตตาม ธรรมเนียมประเพณีแบบแผนที่เคยยึดถือปฏิบัติมาแต่เดิมอย่างเคร่งครัด ทั้งด้านศาสนาและ ความเชอ่ื
ğ4Ĥ9 i{Ó¤joru¤Ú¨}l}¤rÒ ru i¡ Ó Ó p¬ ¨o }i¤¬§¤Ó ¤i¤jou ¥o} iÖ Ò r up|o ¨¤Ò ¤oonÖ i onÖ¤| op¤| ¨o
ØÛo ¤¬ oonÖ|¨¨Ò~o iiri«lÓil¨ ±i¤i} ¤rÒ ± ±¨Ò ± o ±rÓo~¬ ¤rÒ±¤i¤« pi oo l}| Ì ¤~Ò ÓÜØ x ¦|¤qi}¤l¬oÜØ|¤¤Ú rjr¬ ¬ p¡Ó i i ¬¨¥Ó pØ p ¤¤ oo¥oÒ ¤rÒ ¬¤i¤i|« po| Ó ± | ¤p} jorui¤i«|s¬o po | §rÓ¤Ú }u i{Ö p±po |ipi o ¬ Óupo| llÖ ¥Óo ± ¤Òpo|lr §¤¬o ijoruljÓ¤pÓ¤rÒ¤|ir¨Ò§uÒ ¥iojou¦|i¨§Ò iÒ ¤¬ §iÒ § o }¤ijo r r¤l¬ oÜØ |¤Ó o ± ¤Òpo|l r
Ġ5ě0 u¬ p¡Ó ii| pi¤Ú Ò¬ojo¨¤rÒ i¥_jp±¤i oi}Ö i_jp± ¤iijÓ}Ó|j¤¥ j}Ó ¬¤Újo §r } p± ¥¬j r¬ ¨ÒÓ l jÓ ¥rÒ¥jp ìì¦{ |Ó ¤} ¬ u¤Ú rr}¤ iÒ ¥i¥Ò }¦Ò {joupo ii iz r}¬§¡ l¦|¤q¨¬l |Ò}o ¥}Ò ¦ j or¤j¥ ru¤jÓ p±ipiilÓ lÓjoz iii} }Ö Ò ¨Øpp l ± uÒ¡ {»´´l±z ¥uo iw§{l|r r±¥pio|ujo¤pÓlo u¥}i¤Újo}¤o up|¡Ò§}i¡u ¤j ¤Ú¬¨Ò{ i}Ö |¤o¬}Òoi¨Ò±§Ól}Òoi ¨Òi ¤¬ ¥o¡l± ¤¬ ¥|oÓj¬ ol± ¥¤ o¦l¤rÒ ¤| i¨ ¨¤¬ i¬ jÓ oi u¦{l } i ¨§¬ rÓ pi Ò j l±¥orol||xÖj¦|||¥opiij¥u¦{ ¤¨po } i¨§rÓ¡§Ò i ~Ó¤¨|ÓØo ¨|Ó l±Ò ÄÛÊ ÖuÅĤouÅi«§Ó¤jÓ §pÒ ¤Ú ¤o¨¤|±¤ou ¥}Ò¤|ÊÛÖu§rÓ¤o§ool¥ol¬¨ o l¨ §rÓ¤o§oori¤|«pp¤iÓ ¤pÓ Ò¡ ¤§rÓÊÛ Ö u¤o§op~oi rui¤Ò o¤¬ Ò ¦|¬ ¨ ¤Ò i}¤ii¤Ò jo ur¬ ¨Ó¡pili¤Ò Ó¥pÓ ¤Ú iÓ jorr} ¬¨§¥~¤¤r }i¤qo§}Ó ¥}Òi«¡¥¬¦||¤|Ò¤q} ¤Ò|i¥}Ò¦{ Øpp }r ru§¤¨ ª r roi ¤Òr| §¤Ó « Ò¡§o p±¤i¦|¤q¤ioi}Ö l¤i¬ ¥lÓ lo i ijoru¥r¨± §iÓ ¡ÒÒ i ¤Ú¨¨|Ó|Ó | ru§¤¨r¨¤r ul¤Ú ¡Ò ¬ii¨i l¨¥}Òo lo± ol¤Ú¤rr} u
Ġ5Ĝ1 Ó¥}¬j§~ } pmì× ìq¡ ììì
¢¥Ô k ¶ ì² ÄuÅ ¤Úrr}¬}}Ö ¥ o¡ iÒ pii x pii{ s¬o¤Úpi¬±lui¬o joruÓoj §¤pÓ ¤p| Ö i}Öu lorÖÒo ¶´µ· ¶´·¹¤r¬ ¨|Ó Ò u¤Ú r}¥ iª¬ ~ i ¤~¥§Ó pØ p rr} up¨Ò {piilo}¤o¥}Ò z ¤{ uw Ñ ~}Ø ii¤Ò |} o ¥iÒ p ¥§Ò¡ ~ r } jolÓ¡ ¬ ¨§¥~ ¡ l¤¤r}i¤q o§}Ó ¤r¬iÒru¦{~¬x¤|¡Ò o}§}jÓ o¤ ¤| |o iwÒ o l±Ò Ĥ}oÅ §pijo¤}o¥}Ò µº¹´l|Ò ¤Ú l± r¬ ¤ §r¤Ó iru o}§}Ó¬¡Òi¡Ó¬pi¥lÓ }o l x ¤}o ljo¤ ¤| pØ p |lÓoilÖ±u¬iÒÒ§i ¤p|Öuio¤o¤xu¤¤ i i lo p}Ó o¤sÒ ¨Ó o¬ i |° ¥° oÒ ¨|¥Ó iÒ ìv~pu i {Ö Ó piÒ ¥Ò ± r¡ ¤¬ iÒ }¤u ¤Ö i¤i o lol ¡Ò§¤oo| v¥~ ¥iz¥}iØjo u i {Ö Ó pi¥lÓ }o l Ò¡ ¤| §}Ó z ¤Ú i u§pØ p §¤ o ¥vvu i {iÖ i o}±¬}i|¡Ò§¤o¬iÒ~or ¨¨Ó Ò pii¥Ò ± ¦l §Ò¡ ¤ o u·iÒ so¬ u i {§Ö i ~ } Ò oi ¤±¤o¥oÒ
Ġ5ĝ2 ¡ ¬ pÓpi¦Ö ¤}ÒÖ ¤ oo| }io~o }Ó}¦i Ö¦|pi xu¤¤ o}ijo¥Ò±| Òo¥Ò± ¦}oi ¥Ò ± ¤ {¤¤ i r ip± o¬ ¤r¬ Ò u~ ¬ x }Ò o|Ó ¤} o|Ói¤o ¤|¡Ò¥~¤i¤j o}}ijo ¤p ¤Ú ~¬ xjor¤Ò o¦i|Ö · ìm¥Û ¬¤Ú¥Òoi±¤|jo}i¡u ¤j +ML )FKCP |oiwÒou§ ¬zu~¥ii¤Ú p pØ p ¤rÒ ¥os¤ i o l±Ò ĤioÅ ¶ ¬ l u§| ¥|¨¨|¥Ó iÒ {pi pil± ÒĤio ŧu¦{¥Ò | {pi u r ¥u§| ¥| ¥Ò± Òo¨i}« l|Ò ru¤¬ ¤ ¨|Ó¥iÒ {pi | ¤ ÊiÒ¨|Ó¡Òo§Ò¬¤Ú¤ {pi ¤}¥{pi o| ¦l ¤¥¨§pØ p ¦|rÖ¨¥ §|}i}o{pi¨|Ó¥iipii !F?PJCQ&GEF?Ks¬o¤Ú i } }Ö¥ ¦|r| ¤po ¬s¬o sÓ i ¬ ¨¨} ¦{l|r i}¤r¬ Ò ru§| ¥|¨ ¡ iÖ ojo± polo j i¬ Ó ojo lo¨|Óiii¤Úr¨¦|¬¨ ll ¤o¤«i¤oÓ olo¥lo ± ru¬ o loi l¤Ú ujo} ¤¬ ¤ o¤i« ¤ oÓ }o }¤Ú ¤¬ ¨¨Ó |pÓ ~o pØ p Ò §uÒ }o ¥}Ò j±po¤Ú ¨}l~joÓ¡ ± {pi¤xip o l¥i¤ o §j{ |¥|¨§|}i|Óri ¡is¬oli¤r¥¤ÒÖ ¤rÓ joru}¬ |¤rÓ¥Ò ±so¦Ò Ó¤i{¥jo¤ opÓ pi¥Ö ¦Ò Ö x u¤¤
53 กลุ่ม�่ ชาติพิ ันั ธุ์ด�่ั้งั� เดั้มิ อาจประกอบดั้ว้ ยมอญ ไท ลุ่าว ๒.๑ ความเป็นมา แลุ่ะชนเผ่�าพั้�นเม้อง เช�น มลุ่าบรี (ผ่ตี ิองเหลุ่้อง) มนั นิ (ซาไก) นอกจากนน�ั อาจเปน็ ชาวติา� งชาติิ เชน� การท�ีชาวมอญอพัยพัเข้้ามาสู�ประเทศไทย จนี อนิ เดั้ยี ซง�่ เข้า้ มาติดิ ั้ติอ� ค้า้ ข้าย หรอ้ เผ่ยแผ่� สาเหติ่ส�าค้ัญมาจากการติกอยู�ภายใติ้อ�านาจการ ศาสนา ชาวไทยแลุ่ะชาวติ�างชาติิติ�างยอมรับใน ปกค้รองข้องเมียนมาดั้ังท�ีกลุ่�าวข้้างติ้น ชาวมอญ วัฒนธุ์รรมมอญว�าสงู กวา� ดั้า้ นภาษา ศาสนา ถูกบีบค้ั�นทางการเม้อง ค้วามเดั้้อดั้ร้อนที�เกิดั้จาก การถูกกดั้ข้�ี หร้อถูกเกณฑ�แรงงานไปใช้ในการ อาณาจักรมอญในดั้ินแดั้นเมียนมาในอดั้ีติ กอ� สรา้ ง แลุ่ะทา� การเกษติรเพัอ้� สะสมเสบยี งอาหาร อยูท� างติอนใติ้ซ่�งเป็นเมอ้ งท�าชายทะเลุ่ ทา� การค้า้ ไวใ้ หก้ องทพั ัเมยี นมาใชใ้ นการสงค้รามกบั ชาติติ ิา� ง ๆ กับติา� งชาติิ มีค้วามมง�ั ค้ัง� ร่ง� เรอ้ ง มอี ารยธุ์รรมสงู มากกวา� ค้วามเดั้อ้ ดั้รอ้ นจากเรอ�้ งการทา� มาหากนิ หรอ้ กวา� อาณาจกั รเมยี นมาทางติอนเหนอ้ เมอ�้ เมยี นมา เกิดั้จากประชากรที�เพั�ิมจ�านวนมากข้่�นจนประสบ ติอ้ งการข้ยายอาณาจกั ร จง่ เข้า้ โจมติมี อญเพัอ้� เข้า้ กบั ปัญหาผ่ลุ่ผ่ลุ่ติ ิไม�เพัียงพัอ เพัราะภมู ปิ ระเทศ ยด่ ั้ค้รองแหลุ่ง� ทรพั ัยากรแลุ่ะเปน็ ทางออกเพัอ้� การ ข้องมอญมีค้วามอ่ดั้มสมบูรณ� แลุ่ะเป็นเม้องท�า ค้้าข้ายทางทะเลุ่ มอญแลุ่ะเมียนมาจ่งจ�าติ้องท�า ค้้าข้าย มสี ภาพัเศรษฐกิจอยใู� นระดั้บั มงั� ค้ง�ั การ สงค้รามโดั้ยผ่ลุ่ัดั้กันแพั้ผ่ลุ่ัดั้กันชนะหลุ่ายค้รั�ง ทช�ี าวมอญเลุ่อ้ กอพัยพัเข้า้ มาประเทศไทยแทนทีจ� ะ ส�วนใหญ�มอญจะเป็นฝ่ายแพั้แลุ่ะติกอยู�ใติ้อ�านาจ เปน็ ประเทศเพั้�อนบ้านอน�้ ๆ เน�้องมาจากมอญ ข้องเมียนมา แลุ่ะไทยมอี าณาเข้ติติอ� เนอ�้ งกนั มสี ภาพัภมู อิ ากาศ ผกั ผลไม้ ชาวมอญน�ามาวางจา� หน่ายที่ตลาดเช้ารมิ แม่นา�้ ซงั โหล่น (สาละวนิ ) บ้านเกรณา แขวงเมือง จยา้ จกแ์ หมะโร่ะฮ์ รัฐมอญ ประเทศเมียนมา
Ġ5ğ4 ~ r }z¥ir ¤jÓ¬o¦ ¤ipi¨|Ó ¤i}ilÓ i ¬ ± lu l ~ ¤¬¥oo§li¤i}¥Ó o¤Úi±o i¤~¤rÒ¤|i rupo ±lu§iÎoir{pi ru¬ ~ } ¨|oÓ Ò ¤¬ ¤jÓ §Ò¡ ¤¨ ¤jÓ iÒi« Ó¥}Ò¨|Óiw }Òo| l¨|Ó ri¤Ú j o| o¡ i¡ ¤¨¨Ò ¦i| i r}Ò or} ru¤Ò pØ p ~ ¤Ú Är¨¤r i}Ö¨o¤}}ru¬ uŬ i¤¨so¬ ¤Ú¥Ò|¤i|¨|Ó ¥±Ó¬¤o¨¦|¡{Ö} ruÓ¦oÍ po| r ¤jÓ Òipiu iv Ò±lu§iz¤r} §Òiojopo|r ¤rÒ ¤| i l¨i iÒ §j{¤| i r ¤ru|§uÒlr Ö± ¤Ó¦Ío ui« o lol¡ § p§¤r r¥Ò po | r i i z ¤{jo} · ·ìj~p® ys¡ ssv ijoru¤jÓ¡Ò¤¨ Ò o¤Ú oi i x i ¨§Ó o| ¨µ´lo lo¥i¤jÓ § ¶´¼¶¤¬ ¤pÓ }¤or¤} ± olr ¤ {pi o|rup±i¤jÓ o io ¥¤jÓ Ò o}Ò ¤¬ o i lo pio¬ ¶·º»§r ¤|«po¬ ¤iÓ ¤pÓ Ò¡ r i¬ · ¥Òoi o}¦iÖ ¨|Ói¤jÓlo | Ó ¤¬ opio i¤¬ ± oli ¤ ¥¤jÓ | lo¤ {¤¬ Ú {pi u¦| i¤jÓ¤Úpo | ¬ojo¤| ¤¬ru¨|Ól¤||Ó¤ ~¡ii|j¬jÒ¤opi¤ iloi«i¤jÓ jo¬ ¦ i} ¨Ö ¦|§pÓ | ¤} io Ó ¤ o¨ ru¤Ò ¤jÓ o r{pi r|¬ i{iÖ ÒÓo¥p|~¬
55 ใหป้ ลกู บา้ นเรอื นอยอู่ าศยั และทท่ี า� กนิ โดยมากตง้ั ชาวมอญที่ชมุ ชนมอญบ้านสลุย อ�าเภอทา่ แซะ จงั หวัด อยรู่ ายรอบพระนครหรอื ชานพระนคร เชน่ จงั หวดั ชมุ พร พระนครศรอี ยธุ ยา ปทุมธานี นนทบุรี ส่วน หัวหนา้ ชาวมอญทน่ี �าครอบครัวมอญเขา้ มาก็ได้รับ ญวน ญีป่ ุ่น อินเดีย และมลายู ชาวมอญไดร้ บั พระราชทานรางวลั และบรรดาศกั ดติ์ ามทเี่ คยไดร้ บั อิสระเช่นเดียวกับชาวไทยในการนับถือศาสนา เมือ่ คร้ังอยู่ในเมอื งมอญ แตง่ ต้ังตา� แหนง่ หวั หนา้ และประกอบพธิ ีกรรมตามความเชื่อ มกี ารสมรส ให้ดูแลปกครองกันเอง ต่อมาเม่ือที่ดินทา� กินไม่ เพยี งพอ ประกอบกบั การเดนิ ทางไปคน้ พบทที่ า� กนิ คมั ภรี ง์ าชา้ ง คมั ภรี ข์ องชาวมอญ ทพ่ี พิ ธิ ภณั ฑม์ อญ วดั และล่ทู างการค้าใหม่ จงึ เกดิ ชุมชนมอญข้ึนหลาย บอ่ ทอง ชมุ ชนมอญบา้ นเสากระโดง ตา� บลขนอนหลวง แหง่ ปจั จบุ นั มชี มุ ชนมอญกระจายอยใู่ น ๓๗ จงั หวดั อา� เภอบางปะอนิ จงั หวดั พระนครศรอี ยุธยา ทั่วประเทศ ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในบริเวณที่ราบ ลมุ่ น้�าภาคกลาง เชน่ จงั หวดั ปทมุ ธานี สมทุ รสาคร สมุทรปราการ นครปฐม กาญจนบุรี ราชบุรี เพชรบุรี สุพรรณบุรี มจี �านวนเล็กนอ้ ยท่อี ยทู่ าง ภาคอสี าน เช่น จังหวดั นครราชสมี า ทางภาค เหนอื เชน่ จงั หวดั นครสวรรค์ ล�าพูน เชยี งใหม่ และภาคใต้ เชน่ จังหวดั ชุมพร สรุ าษฎรธ์ านี ทางราชการไทยถอื วา่ ชาวมอญเหลา่ นมี้ สี ทิ ธิ และหน้าที่เหมือนพลเมืองไทยทุกประการ เช่น มพี ระราชกา� หนดใน พ.ศ. ๒๒๗๓ (รชั สมยั สมเดจ็ พระเจ้าท้ายสระ) ว่าทางราชส�านักได้น�าศิลาจารึก ไปปักไว้หน้าประตูโบสถ์คริสต์ ห้ามมิให้เผยแผ่ ครสิ ตศ์ าสนาแก่ชาวไทย ลาว มอญ และหา้ ม ชาวไทย ลาว มอญ เขา้ รตี เปน็ อนั ขาด เพราะ ๓ ชาตนิ นี้ บั ถอื ศาสนาเดยี วกนั คอื พระพทุ ธศาสนา อนั เป็นศาสนาของไทย แสดงให้เหน็ วา่ ไทยไม่ได้ ถอื ว่ามอญเปน็ ชาวตา่ งชาติต่างภาษา ทัง้ นเ้ี พราะ นับถือพระพทุ ธศาสนาเหมือนกนั มีรปู ร่างหนา้ ตา และวฒั นธรรมประเพณเี หมอื นหรอื คลา้ ยกนั เมอ่ื ทางราชการไทยกลา่ วถงึ ชาวตา่ งชาติ กม็ กั หมายถงึ ฝรั่ง (โปรตเุ กส) อังกฤษ วลิ ันดา (ฮอลันดา) จีน
Ġ5ġ6 Ò oi ¥i |± ¤ r } }j¤ r|¤pli¥Òo¬§rÓo ¥¤ ¥¬¤l|~w} ¥}Ò¤| |}Òoi ¦|¥oÒ ¬}¤ r§± ¤pÓ Ó joÓ so¬ §r¤Ó Ú ¬ i ¥¤i« · ¸ìj|Ô ¥ Ó ¥¥p± }i¡¤oÓs¬o }±¬ o§r}Ó Ó ¥ji¤¬ ¥r¥Ò §| ¡¥~Ø}iu¬¤|Òr|¨|Ó¥iÒ }¬± | ¥oÒ ¤Ú¤ l± oiÓ o ~Ø}i¤¤|iv ll Ó¤}ÒopiÓ¤r¨¥r o lsÓ r ¬ |¥}Ò j ¨¦|¤q iÒ l rui Ó oÓ ¤ ± ¤ |o{y¬ iw§~}Ø i| |oiw±¬iÒ¤¤}i ¥o Ò o¨i}« ¤¬ opiu¨Ò {pi i¤i±¤¬¡Òjoru¥r ilo}¤o ¡¥~Ø}iu§ Ò ÄÒ¡| uÒ¡oÅ ipi pØ p Òipoi i¤Ú ¤ rul }l ¤r¬ ¤¬ o¥o¥¤oÓ jo rui¡ Ó p¬¨o}i i {Ó ¤ rr¡ ¥¦| §¤Ó ¤i ¤ Ó ¥¥ Ò¡ o ¨Ò}Ò opiÓ¤jor¨l¤Ú¤ ¨Ó } i¤¬ §¨Ó |Ó ¥o} iÖ Ò Ò ¤¬ o i|i §}~Ó o¡ Ò ¤ ¤l¬ oi¡ ¤Ú ¤o rup¨Ò¤¤ojoonÖ ¤¬ ¤ r ¤| o l¤i l | ¬ ¤ i on¤Ö | onp¨o |Ó ¬ iÒ ÄÓ¦oÅi {¬¥}i}Òopi¤¨ ¤o|¨¨~Ò o Ò } o ¨Ó ipi ol¤r¬Ò ¤ojol§Ó~Ó¨ ÄÔ pÓ piÅÖ Ó }Ó ¤ ru¬ Ó ¤p ± §lÓ l¤i| ol± Ó oiÖi± ¤o j po| iup ¤jo¡i}Óo¨Ò¡io|Ó}i joÓ Ò ¥Ò ¡Í Ò}¤r¬iÒ i¤ojo Ó ¡i¨ Ó Ò ¥Ò i¡ ip« ± i ¨¤Ò pu §¤ou¥¤o¨ ¥Ò±±loÒ§uÒ¨pi¤o¡Ò §}Ó Ó ¤ jorupo i }o qii o i¨jo±± ¦|¤|ÓÓp¬olo ¥}i}Ò opiÓ ¤ jor¨¬ Ó o§lÓ joÓj¨i±± ¤¬l¬¨¤« l¥i¥}i}Òo¤rÒ poiÒj~oÓ uÒ ÄujoÅ|Ó¤} |o iÒ
Ġ5Ģ7 ¤rÒ ±Ì~Ò pio o lpir r u l¥ ol¨p±Òo r rulxi¤i|« ¦li l ¥ ¥± ¤l¬ oÜØ | ¤ pii¤i|« ¦lip± Ò o i l ol¤r ¥r Ò ilÓ ji rp §¤ o¨¨Ò ii rjoru¬r¬¤o¥¤Ú ¬¡Ópii|iÒo ¨|Ó¥iÒ iØÜx ¥} ¤l¬oØÜ|¤¥Òo¬ ± i ili¤i|« po | ¥¦lipo | po ¤i|iro¬ l ÒlÓo¤ ¬ ± ¦oÒ Òo i~oli¥¤l¬ oÜØ|¤joru ¥ ¨ p± Ò §j{i¬ } ¤lï oÜØ | ¤i}« Ó oi} pio o l¦o¤ ¤¤¤i¬¤i« Ó¥¥ p± }i¡ Ó ± p} ¤l¬oØÜ|¤Ó ¤i¤i|« ÓoÒ ¤j«± ¤o¬ Óopo | { ±¤i¤i|« po| ¸ ìjjs ru§¤¨~i r¨|Ó}l~|¬|pir r joruÒ §ulÒ Ó i l¨¬ ¨ }o ¥}¤Ò ¬ }o ~¬ xp~o pØ p ru¬ ¨ ±i¤i}¤rÒ ±± ¨Ò ± ± ¤i~o±r Ó o~¬¤rÒ ¤« pi o o l}| Ì ¤~Ò ¤ï } x } ¤lï oÜØ | ¤Ó pi¤xip ¥o¬ }¤o}Ò i ± } }Ò oªs j¥i ¤¬ ¤ Ò¡ §Ó o~¬ ¤i| ilÓ j i§Òor r ¤Úis}jo ¤¬ Ó ¨p± Ò }Ò o r r¬ Ò o¨ii¨
58 ๔.๑ ลักษณะภาษามอญ ภาษามอญถอื เปั้น็ หนง�ึ ในตรืะกิลู ัภาษามอญ- เขมรื หรืือออสำโตรืเอเชื่ยี ตกิ ิ ๑๒ สำาย ซง�ึ มีกิารื ใชื่ก้ ินั ในแถบ้อนิ โดจึนี แลัะทั้างตะวนั ออกิเฉยี งเหนอื สินค้าหัตถกรรมพื้นบ้านชาวมอญวางจ�าหน่ายในงานวัน ร�าลึกชนชาติมอญ บา้ นบางขันหมาก อ�าเภอเมืองฯ จงั หวัดลพบุรี หลังั คาบ้้านเรืือน แลัะเตาเผา รืวมทั้�งั ฟืนื สำาำ หรืบั ้ เผาเครือ่ งปั้น�้ จึงึ เกิดิ ความเชื่อ่ มโยงรืะหวา่ งทั้งั� สำอง อาชื่ีพ โดยมีกิารืคา้ ขายแลักิเปั้ลัีย� นแลัะรื่วมงาน เทั้ศกิาลั งานบ้ญุ ปั้รืะเพณีี จึนเกิดิ ความสำมั พนั ธ์์ รืะบ้บ้เครือื ญาตผิ า่ นกิารืแตง่ งานในเวลัาต่อมา ๔. ภาษา จารกึ อกั ษรปลั ลวะ พบทจ่ี งั หวดั ปราจนี บรุ ี แสดงถงึ บทบาท ของอารยธรรมอินเดียท่ีแพร่อิทธิพลสู่ประเทศไทยใน นักิวิชื่ากิารืด้านภาษาศาสำตรื์แลัะมานุษย- สมัยราชวงศ์ปัลลวะของอนิ เดีย วิทั้ยาจึดั ภาษาของชื่าวมอญใหอ้ ยใู่ นกิลัมุ่ ชื่นชื่าติทั้�ี พูดภาษาสำายโมนิกิ (Monic Branch) ซึ�งเปั้็น กิลัุ่มเดียวกิับ้ภาษามุณีฑะของเผ่ามองโกิลัอยด์ สำาขาหน�ึง ในตรืะกิลู ัมอญ-เขมรื (Mon-Khmer) หรือื ออสำโตรืเอเชื่ยี ตกิ ิ (Austroasiatic) มตี วั อกั ิษรื เปั้น็ ของตนเอง ไดร้ ืบั ้อทิ ั้ธ์พิ ลัจึากิอกั ิษรืปั้ล้ ัลัวะของ รืาชื่วงศป์ ั้้ลัลัวะ ในอินเดยี ใต้ กิ่อนพฒั นาข�ึนจึนมี รืูปั้แบ้บ้เฉพาะดังทั้ปี� ั้รืากิฏในปั้้จึจึบุ ้นั
59 ของอินเดียมาปั้รืะมาณี ๓,๐๐๐-๔,๐๐๐ ปั้ีมาแลั้ว หลังั จึากิ พ.ศ. ๑๖๐๐ เปั้น็ ต้นมา จึารืึกิมอญ สำว่ นภาษามอญปั้จ้ ึจึบุ ้นั ใชื่ส้ ำอื� สำารืกินั ในกิลัมุ่ ชื่าวมอญ ในสำมัยกิลัางจึึงเปั้็นตัวอักิษรืมอญทั้ี�มีวิวัฒนากิารื ทั้อ�ี าศัยอยใู่ นปั้รืะเทั้ศเมยี นมาแลัะปั้รืะเทั้ศไทั้ย จึากิตัวอักิษรืปั้้ลัลัวะมาเปั้็นตัวอักิษรืสำี�เหลัี�ยมทั้�ี เรืยี กิวา่ “อกั ิษรืมอญโบ้รืาณี” ปั้รืะเทั้ศเมยี นมาได้ หลักั ิฐานจึารืกึ ิอกั ิษรืมอญเกิา่ แกิท่ ั้ส�ี ำดุ ค้นพบ้ นำาตัวอักิษรืมอญไปั้ใชื่้ในกิารืเขียนเปั้็นครืั�งแรืกิใน ในปั้รืะเทั้ศไทั้ย แลัะถือเปั้็นจึารืึกิทั้�ีเกิ่าแกิ่ทั้ี�สำุดใน รืาวพุทั้ธ์ศตวรืรืษทั้ี� ๑๖-๑๗ รืวมทั้ง�ั นำาไปั้ดดั แปั้ลัง บ้รืรืดาจึารืกึ ิมอญทั้ค�ี น้ พบ้ในแถบ้เอเชื่ยี ตะวนั ออกิ เปั้็นอักิษรืธ์รืรืมลั้านนาในรืาวศตวรืรืษทั้ี� ๑๙ ใน เฉียงใต้ด้วยคือจึารืึกิวัดโพธ์์ิรื้าง จึังหวัดนครืปั้ฐม รืะยะตอ่ มาไดพ้ ฒั นาจึนเปั้น็ “อกั ิษรืมอญปั้จ้ ึจึบุ ้นั ” ทั้�ีเขียนด้วย “ตัวอักิษรืปั้้ลัลัวะ” เม�ือรืาว พ.ศ. ในรืาวพุทั้ธ์ศตวรืรืษทั้ี� ๒๑ เปั้็นต้นมา เกิิดเปั้็น ๑๑๔๓ ต่อมาพบ้ตัวอักิษรืทั้ี�มอญปั้รืะดิษฐ์เพ�ิมข�ึน อกั ิษรืมอญซึ�งมเี อกิลักั ิษณีโ์ ดยสำมบ้รู ืณี์ จึะเหน็ ได้ เมอ�ื พทุ ั้ธ์ศตวรืรืษทั้�ี ๑๔ หรือื ปั้รืะมาณี พ.ศ. ๑๓๑๔ วา่ รืะยะเวลัาปั้รืะมาณี ๔๐๐ ปั้เี ศษทั้�ีผ่านมา ได้ เพ�ือให้เพียงพอกิับ้เสำียงในภาษามอญ เปั้็นจึารืึกิ ปั้รืากิฏอักิษรืมอญซ�ึงมีลัักิษณีะกิลัมอันเกิิดจึากิ เสำาแปั้ดเหลัยี� มอยทู่ ั้ศี� าลัสำงู จึงั หวดั ลัพบ้รุ ืี ตวั อกั ิษรื อิทั้ธ์ิพลัของกิารืจึารืหนังสำือโดยใชื่้เหลั็กิจึารืลังบ้น ในยคุ นเี� รืียกิว่า “ตัวอักิษรืหลัังปั้ล้ ัลัวะ” ใบ้ลัาน ลัักิษณีะทั้างไวยากิรืณี์ ภาษามอญจึัดอยู่ใน ปั้รืะเภทั้ภาษารืูปั้คำาติดต่อ กิลัุ่มภาษาตะวันออกิ เฉยี งใต้ วิลัเฮลัม์ ชื่มิดต์ (Willhelm Schmidt) จารึกอกั ษรมอญโบราณ เปน็ หลกั ฐานบ่งบอกอารยธรรม ของอาณาจกั รหรภิ ญุ ชยั ปจั จบุ นั อยใู่ นเขตจงั หวดั ลา� พนู แป้นพิมพค์ อมพิวเตอร์ตวั อักษรมอญ
ġ6ě0 s¬o¤Ú i}Ö i ¥i §r¤Ó Úl± Ò Äio ÅÒĦioÒ Ås¬o¥Ò r} Ö r¤ p| §Ó §Ò¡ }i¡ o¨± ¤§r§Ó lÒ lo §}Ó ¥zuoÒo}Ò r¨|Ó§ÓjÓ¡¤i¬i {l|¨o¤¬o ¤rÒ {l|¤¤¬o uÒ i {¤Ú l± }| }Ò i { Äj rÓoj ¥Å ¬±j§}Ó l±u¤Ú l±ol¤Ö | oolÖ Ò }¦iÖ ¦|iÒi¥}Òol ¤rÒ l± ol¦Ö |i¤Ú l± ¨¬ |Ó pi Ò¡¨|Ó¥}oÒ }Äi± ¤|oÅiw }Òo¤¤rÒ i}¥l±¤¬ i| ±¥zu¡Òp±i pii¤}Òl± ¬ l ii¤o z ii ¤r¬ Ò Ò¡ Ò pl Ó¡ l±s¬o¨¤Ò Ó¤oolÖ¥iÓ ol± ¦|i§rÓ u¦|i} Ò o¨§Ó j rÓ oj ¥} il± il±olÖ¥i¤¬§Ó Ó¬o i±¤|ol ¨i{Ö i o i§rÓ Ò io Ö ¥ i§rÓ }Òoªi olÖ¥i§l± oolÖ Ä¥ÓiusÓ s¤ oÓ ¥Ó ¤ÚirÒ¤Ó§ÓolÖ¥i¤|Òr|j j{¬ Ó o¥Òoi¤Ò ¤}¤ olÖ olÒ jol|o¤| Ò oÒ¤r ju ¤Õiii¤ o¤i o¤io ¦| l u¤Ú ¨¬ Ò ¤ o §Ó ¡|Ò i | ¤ { i}Ö ¥}Ò i ¥Òo¤ our¤Ú¤ o ¤ oii}¤o¬ ¤l¬o ¦n¥¦n¥¤|i¤j i jupo¤o l± i¤ o¦li|Ó p¤oÉ ¬iÉ Å i iÒ jpÒ¡ o l± ~¬ i¡ j¤rÒ ¤| i ¨¦ loÓ o¨sÒ sÓ ¨Ò i ¤jÓ o}Ó iÒ ~o ± ju o ¤¬¡l±¥l±i}ivolo § ÛÊ Ö u ¥iÓo Ä¥uÅ ¨i{Ö o Óo¤Ú u¥i¡Ò ºl ¹ ·ì kpv¨© §} Ĩ¥}iÅ q uii¡Ò§z | r u{iÒ~o }¬r ¨ xÒ rijo¦ j Ò p }¤Ú Äu§ÒÅ ¨Ó¨i o i|Ó ru¥r¤jp± ¨Ò Ó r ¥¨¤Ú }joj ¥ |o §¨pØ p po l ± uÒ¡ |o ¤Úp± iz ii Ò§ ¨l±uÒ oÓ »´´ l± ¤rÒ Äl ¤pÓ rr ¥|¡ ¤ ¤Ú o l± Ò ÄÒ Å¥Ò Ór¡ ¬r¤ i¡ ©r¬ o } ¥Ó l± Ò Ä¤io Å¥¬ Òlo¨±¤ | i¡ ¤Ó¡ o¨ i
ġ6Ĝ1 r¬ o ¥o}i ¨o¥}Òo}o§Ó i«¤i}±¥Òo¬§rÓ§ §¤ ou§l¨Ò }Ò ¨|Ó ¤ ou¥}Ò¦{ ¤¬ or¬ ©oÎ i io ¨i ¥¨Ò srÓ ¬ ¤Ó ¥o} {l|¤ ¬ oÄr rű ¥jo li¡ ¤¡ o¤ ¤pÓ lo ¤Ú {l|¨ ¥¬ ¤ i|o¤ oo pio|u ¤Ú¤¬o¬l¨¬¨ po
Ê ¨§Ó pÓ¡ i ¥¨|Ó iiÒ oÒ ¤Ú {l| l¬ lÒ ~Ó §liÓ ip¡ Ø §Ó Å ¥iÒiÒ ioii¨|Ó±¤¤¬o ¤jÓo}Ó¥ |o§Ó¤« Ò ¥Ó¡ }Òo}Ó o o}}Ö¤Ú¥¤±¤r l¡Ó¤i¬iu¥zu Ó§Ó¤«~o|Ó¥{l| Ó¡ Ò Ó¡ oØ i}« Ó olÓ ¤li rupo ¤jÓ §p u¬ §Ò¡ ¨ ¤¬}l} ¤¤o ¥¡| uÒiiÒ Ó o~ol¡|Ó l~l¬ º ì~²ìì §Ó¤«Ò §|}rulor¬¤oo|Ó ¨}¥Ö l~l}±¥Òoo nr ru¤Úrr}¤iÒ¥iÒpo}±¥
Í u¤iÒ Ä ¤Å¬i} Ö p± io }± ¤ o¥}±¬ ¤i¬ jÓ oi ¤rÒ}±¤oÖ io {l| Är rÅ¥¦|¤pÓ } Ö i |° ° p± rr} u}± ¦Ò o lo joi i ±¡r ¤pÓ }±i ~Ò §p¥¤} ~²¥p× ¤Ú}± Äo|Å |} rj ou}± ÒoolÖ ¤pÓ } ¨Ó¡ |Ó ¼olÖ¨|Ó ¤|p« o Ò ¤}§lo ¤ { o ¤Ú Ó o¤iÓ o§u¨Ò |¤}¤« o¤Ö ¥Ó¡ o¤Ö ¤ o¤Ò ± ¥¦ j| j|¤«i¦ÒÓ±±§ÓoÖ¤¡Ó¨|Ó} ¤| ¤¬oÖ¤¤}Óoiipo}Óoj ¨ ¡Ò¤ooÖ¤¡Ó pi¤} i{Ö|o iÒ olÖpo ¨|Ó ±¨ÓÒpi ¨lÓ {}¬ op ¤i|¤Ú¤or¬ ÒÄo|Ŭs ¬o joolÖ p~}¬~¨§ µµµº¤pÓ ¥¤pÓ i}Öuo¬ Óo
62 เสาหงส์วััดวัดั สุทธาโภชน์์ เขตลาดกระบังั นยิ มสรา้ ง “เสาหงส์” รวมท้ัง “เสาธง” ส�าหรับ กรงุ เทพมหาน์คร แขวนธงบูชาพระพทุ ธเจา้ มีเรื่องเล่าว่า เมอ่ื ชาว เมืองรู้ข่าวการเสด็จลงมาจากสวรรค์ช้ันดาวดึงส์ ได้สร้างเมอื งหงสาวดีขึน้ ตามพทุ ธท�านายนั้น ชาว ขององคพ์ ระสมั มาสมั พทุ ธเจา้ ในวนั แรม ๑ คา�่ เดอื น มอญจึงถือว่า “หงส์” เป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ประจ�า ๑๑ หลงั เทศนโ์ ปรดพุทธมารดา ในชว่ งเขา้ พรรษา ชนชาติ บรรดาวดั มอญต่าง ๆ จงึ มรี ูปหงสเ์ ปน็ เหลา่ เทพยดา พระอนิ ทร์ และพระพรหมไดเ้ นรมติ สญั ลกั ษณแ์ ละใชร้ ปู หงสเ์ ปน็ สว่ นประกอบตกแตง่ บนั ไดเงนิ บนั ไดทอง บนั ไดแกว้ ทอดรอรบั เสดจ็ พุทธสถาน และเครื่องใช้ด้วยเสมอ โดยเฉพาะ บางองคถ์ อื เครอ่ื งสงู ประกอบด้วยฉตั ร ธง โดย “เสาหงส”์ สัญลักษณแ์ ทนเมือง “หงสาวด”ี มีเทพบุตรประโคมเคร่ืองดนตรีนานาชนิด ส่วน เทพธิดาก็โปรยดอกไม้เงินดอกไม้ทองตลอดเส้น ตำำ�น�นธงบูช�พระพุทธเจ้� (โหน่) จาก ทาง ชาวโลกต่างพากันปีติรอรับเสด็จ และจัด ตา� นานเสาหงสท์ เี่ มอื งหงสาวดี วดั มอญทว่ั ไปจงึ มกั เตรียมภัตตาหารไว้รอตักบาตร บ้านเรือนประดับ ตกแต่งด้วยราชวัติฉัตรธงอย่างประณีตสวยงาม บน “ฉตั ร” หรือ “รม่ ” หรอื มอญเรยี ก “ดาง” สำาหรับัประดบั ั ระหว่างน้ันมีชายหนุ่มยากจนเข็ญใจแต่ทว่าเปี่ยม ตกแตง่ บัชู าพระพทุ ธเจ้า สิง่ ศักด์สิ ทิ ธ์ิ ด้วยศรัทธา ได้น�าผ้าห่มเก่าของตนผูกและชักขนึ้ ลา่ ง ธง หรอื มอญเรยี ก “โหน์่” เหนอื ยอดเสากระทา� บชู าเพอ่ื รบั เสดจ็ พระพทุ ธองค์ ด้วยอานิสงส์ผลบุญจากการกระท�าน้ันจึงส่งผลให้ ชายหนุ่มได้ไปเกิดเป็นพระราชารูปงามครองเมือง อันรุ่งเรืองมั่งค่ัง และกลายเป็นคติในการประดับ ธงเปน็ พทุ ธบชู าของชาวมอญสบื มาจนปัจจบุ นั ตำ�ำ น�นธงตำะข�บ (อะแลมแกะก)ี สรา้ งขนึ้ เพ่อเป็นการไถ่บาป มิได้เก่ียวข้องกับพระพุทธ- ศาสนา คร้งั หน่ึงมีพระราชาพระองคห์ นึ่งไดเ้ สดจ็ ประพาสป่า และพบงาช้างกองมหึมา จึงโปรดให้ ทหารขนลงเรอื กลบั ไปยงั พระราชวงั พญาตะขาบ เจา้ ของงาช้างพบวา่ งาชา้ งของตนถูกขโมยไป จึง ออกติดตามขบวนเรือของพระราชาในมหาสมุทร ขณะนนั้ มปี ทู ะเลยกั ษน์ อนแผก่ า้ มขวางทางอยู่ เรอื ของพระราชาทต่ี อ้ งการหนพี ญาตะขาบจงึ แลน่ ดว้ ย ความเรว็ มากและผา่ นกา้ มปไู ปได้ แตพ่ ญาตะขาบ ซงึ่ วา่ ยนา�้ ตามมามตี วั ใหญก่ วา่ และมขี าจา� นวนมาก ยาวรงุ รงั จงึ ไมท่ นั เหน็ เมอื่ ปยู กั ษห์ บุ กา้ มลงจงึ ตดั
6ġ3Ğ Òou}jj|i¤ÚoÒr} ĦÒÅ o± r¡ ¤pÓ ruo~¬
Í r±i~o i¬¨|iÓ Ò j ¤¬ ¤ io}j i ~o ro po ± orÓ oÓ o¤Ú l ¡o » r ¥Ó±o¡}j¥j¨Ó¤ ¨iÒi¨jÒ¥¥Ò i« i |i lo ¥¨Ò i¥Ò lÓ l¤¬ i~o u}j §ppo x§¨Ó ¤i|¤Ú ¥Ò¤
Í ¥¥Ò }¨|Ó¨¤i|¤Ú¥¤Ò ¥¤¬ ¥¤Ò }ii¡ ru¬¡Ò¤o¨ ¤¬p ¥¤Ò i« p i i¡ jo¥¤Ò ¥¤Ò }¨¤i| Ó o| i Ó o¤o¥Ö ¤olliÒ¡ ¤ Øpp ¤ o¤¤| l ¤oÖ§r¥Ó jr¡ ru±¤| ¥iÓ po | | ¤pÓ ru¨¤Ò l ¤{i Óo o}j§ r¡ ¤pÓ ¤¬ pÓ o ÄÍ ¤p }Å Äo}jŤ¬ ijj¡ru}j ¥ii¥Ò¦ ¤Ú ¤ o}± ¬ i¤Ò ¡ ¤}¥ oÒ iÓ oo ¨~Ò u}jjor¤Ò ¥}¤Ò ¬ opi u}j ¤Ú ¤Ó¡
Î ¤jo n} } ¤Ú }¬ o jo¤p|Ös¬o|x¤i} ¬¤o }¤io so¬ ¤Ú r¬ ¤| jo¤ oÒ oioÓ l ¤p| Ö r¤|io {piu§|}¤ ¤§Øpp }±o opo~¡ii¤jÓ |Ó i |o ¤rÒ §i ¦|i ¤ iĦÅÒ os¬o§rÓ ¡r ¤pÓ Ò Äo}jÅ ~²j
ì ì ru~ r }± ¤ÒÒ § i ll o¬ ¬ |¥} r|¨|¨Ó jÒ¡ uo ¤Ú i¡ §Ó ¥}Ò uo l|o iÒ ¤Ú |puo l§Ò uo ¤¬ Ú i§Òpi¥Òo¥i} opo ¨§§Ò |Ó Ó}¤o ¤¬ §Ò}o lÖ uo¬¤ Ú i¤« ¤¬ §Ó¥oÓ ¡i~o¶lo plo ¬·§Ò ¨Ò¥Óo¥}Ò ijoÓo}oi iÒ§p o¨|ÓiÒ po¤¥¨|Ó¨¤i|¤Ú ¥§Ó uo ¬¤Ú ¤¬p ¨|Ópo nÒ uo ¤¬ Ú }¥¨¤i|¤Ú¥Ò¨iÒ§Ó ¤¬¥Ò
ġ6ğ4 ¤lï o¤sÒ § ± uÓ oÒ i¦i± ¤Ó ¥Ó po | i{ i Ó ¥§¤Ó o|¡ Ò o| oi{ l ¤Ú s o¬ |o ¤| ± ¤ï jj§Ó i¦i{ ¬ ± | po}¥ ul {|Óii
αҤ¬ ¥}§Ò pØ p ± ¤ï l¤Ú ol i¤i¡ uo po ¨|Ó } ¬ | ¡ {Ö lÓ j¬± ¤¬r¤o¤¬opo¤l ¤Ú oi {
Í ¥¤Ò }¨¤i| ¤Ú uo ¡r¤o|¡ oi { ¥¨|Ó |¤ rÒ i r §¤ o} ~ ¤¬ uo l|i¡ oi { i « ¤ opo ~ oi { }Ò p i¡ jooi ~o ¶lo lo ¬ ·opo i ¨l|i¡ ¬ Ó ¤i| oi { i ¨« |}Ó }± ¨ |Ó i¡ ¤ï o¤ jÓ i ¨i uopo }Ó o Ó¡i¤ jÓ ¨jl so¬ ¥|o§¤Ó « Ò ¤pÓ Ò ±lu r¬ Ò rÒ ¤ piolÖ ¤pÓ j{i± o }ipo¤ ¤Ú¬joi~ ¥|oÒ§¡ olpÖ o¤io r¤Úil¤rï ¤ïo¬ i{ ¥uo§Ó }Ò Ä~Ó i¤pÓ ¨Ò ¤Ò¡ | ¤jÓ i ¥o ¥|oi Ò¡ ± i ¤ ¤joi¤pÓ pi }o }Ò¡ |r¬ i Ñ s¬o li}u ס}ÒÓ¡ il{ ¤ ¤jooi¡ o i ¨Ó lÓ ¥ iii¤lÓ ¤¤}§ |i¤pÓ~o ¨|Ópo¤ » ìm¥sñ¦¥| ¥iiÒ ¥i ¤Ò ¤¤Ò o|Ói¨Ò po¤¥}Ò¤o |Óipo¤¨ÒŤ¬ ruÒ§uÒ¥Óp~ oi{ ¨ |ÓoØ po ¨|Ól| ¥¤i po¤ ¥}Ò Ò o¤lÒol| ¥}Òi« olol ¤r¬ ¤¬ o ol¨Ö |}Ó o¬ §Ó uoo r¤Úl¤r¬jo Ö ¤r¤Ò Ö|Ó¤rÒi ¬ru~ ¤Ú r Í¡ Ò }¤ ii ¦|¬ ¨ Ò Ä Ó ¤ Å i¦iÒ Ô piÒ¨|ÓÒ }i{Öjoru¬±lul i~ ¥i¡r r » ¶ìm¥s ¥ p
s ru ojp}i~§Ó |lÓoii~ i ~ § ¦i jÖ oru~ ¤Ú o¬ | ¦o ¥± ol¤Ú u¬ ± lu Ò oo¬ ¤¬ opi ¡Ó¬~i¨ÒiÓ¤|jÓi±|}j p} ±§Ói¤i¬ii~¥¤sÒ ¨Ó¤Ú|¬ojÓol§i¡ÒÒijol§ ol }|p~|±oiz ¤{ u|o ¤|¨Ó¨|ÓÒ o¤¥Ò
ġ6Ġ5 Øpp ru~p±}i¡s¬o §Ó §i { ¤ o¬ jo¡r ui{Öi ¤rÒ Ó Ó § r± | u¡ ¤¬ i j§Ó ii¨¨Ó Ò Ó | ¤}Ò ¨iÒo¡rÓ oÓ Í §lÓ ¬ u¡ ¨i l ¦|¤pÓ Ó jÓ¤ iÓ i~Ò§uÒ Ó ll p¨Ó¡ ± i |Ò }rl¦}¤ or ru§ Ħ}ÓoÅ §Ó±¬o|i}¬¤i|j ii po| l ¥r ru¬¦i ±ÒoiÒ¤} ¤¤Ú¤±p Ó¨pi l¤Ò¬|Ò } }Óop|±¤¬jj§rÒo|¡¥Óo¤| rl¤«i ¤rÒ¤|ir ru§xu ¸~o ¤|ºÓp| §¤}Ó o¤jÓ ¤¤Øpp ¬¤ or ruÓ | ± u~ pÓ¡ |}Ó oiiÒ u} i l¬ ii ¥jo¤oii ¤Ò ¬|i ~¤ | i§Ó Ò o |ip| o ~ Ò }rl¤i« Ò r ru§ §}i¡ ¤|i Ó p|o¤iÊ µlo po | ¬ ª¦|i | Ò } rl¦} }o ¥}Ò¦ip ioro¥}Òoo§ ¥}ÒÓp¤ ¤¤i ¤Ú¬¤i«jo§rÓ i | iÒ ± ± p i¡ ¦o ± jo¨|Ó¥iÒi o §i §¤{Ójo}p| ¤} i{Ö ± |Ó Ó oÒ Ó Ò j ¥¥|o¥¥o ¤l¬ o¤sÒ ¥p| ¤ oÓ¡ Ò oÒ pÓ o ¥|os¬o}Óo¤i«i|¡¥Òo|i Ò¤Ó¬ojor± |¡up}Óo±¤¬ ± uÓÒo i¦i±¤Ó ¥Ó §Ò q po¦§lÓ §}i¡ ¤p« Í po | l ru±¤sÒ¨ÓÓ¤§rÒo ¤ioi}Ö¤Úp± iÊ ¦|±i §}i¡ ¤l¬ o¤sÒ }Ò oª¨|¥Ó iÒ jÓ ¥io j}Ó ¥|o}Ó jiÓ Ó Ó |i¨Ó ¡ ¤Ó±±¤¬p| ¤} ¤sÒ ¨Ó¥Óp| ¡¤iiÒ¡ | |po ¨Ó ¥± ¤l¬ o¤sÒ ¨¥oÒ i § ll ~¤Ú¥ ol¥iÒ i¡ » ·ì¥|²
ì ì rup| j ¤¬ ¤i| ¤}i {Ö | i}§ ll ¤rÒ l§Ó u¡ ¤p« Í ¦|¨Ò¤} ¤r¬Òp~i¡ ± pii
Ì p}jÓ Ó¤Ú}ÓÒuo }o lÖo ¤Ó lÒ¡ ¤¬ Ú li li}i¡
ġ6ġ6 oÛÊ Ö u¦|¦}oÓ p¤Ú iÓ¡ ± i |¥¡ j } ¥} ìºììoi}Ö §Ê Ò ojÓ ¥rÒ i± } }± jo¥}Ò }i¡ }o ¥}Ò i¡ ¦o r¡ ¤|oÒ jÓ ¥rÒ ~jÓ ¥rÒ onÖ ¤} o¬ joi ¥ ¤l¬ o¤sÒ ¨Ó u} §Ó¡ uÒ o± ¡ |± xr op|±| j}i± ¦|¤| l± ¦° ¥Ò¦Ò or¡ ¤pÓ ¥Ò » ¸ì¥|ì ¶·ì¥} ¥¦± u ioÓ jp}¤{¤iÒ¥iÒjoruo ¥} ì»ìì± u¤sÒ ¨¤Ó oÓ Ó¬pii~¥l ¤ r¥ } § Ò ~ r } pi¡ i o ¥i¤¬}Ó |¡± i¤i}§¥}Ò Ê¦|l¤r¬ ¥j ¥} ì¼ìì~Ó ±
onÖ p} ¤{ ¬ Ó ol ¤o §}Ó ¤o¥Ò¡ ¥} ì½ììÒ ¤ p± ± ~ l{¤¬ rÒ Ò ll¤«|¤¬pi ¤p± ±~i} ¥Ò ¥|Ò io§¥}Ò Ê ru¤{ µ¶ i onÖ ¤|¤¬ }o ¥}¤Ò |¹~¬ ¤Ú¤iÊ§Ò ¥} ì ¾ì ì |¡i± o¥ji¨~Ò joru¨pl|Ê o iØ |± jÓiÓ o¤ioi}Öu|¦|¤i±¤¥|opo| i
ġ6Ģ7 ¥} 춵ìì}±jÓ¤±j§Ò } Ó o¤Ó i| Ò iÖ ± ¤¤ o }i }± o po | l ¥} ì ¶¶ì ì iji ± u oi ¨Ò¡ ¥i¦i¨¦ip i i }i}¤¦ Óo¤ÓonÖ jo¤|i« s¬o¤iÒ Äp¦Å l} lip¨|Ó± u|¤il ¬o ¦|onÖp¨~oÓ ru §Ó } ¨pÓ i ¨¤Ó Ê ¤¬ ¤|«i ¨|Ó µ·Êi«p| ¦ ip i¦|u} ¡Ó§uÒ ¥} 춷ìì¨Ó ¥Ò¦§rÒ ojÓ }o Ó o¤{ ¤ r¡ l} ijÓ ¦ipi p¦ÓÒ o¤j« ±¤o¬ Ó o l¡± jÓ po| { ¥} ì¶ìì}± jÓ ¤Ò §~Ò on¥Ö ¤sÒ¨Ó Ó¤ ¥} ì·ìì|¡i¤i« ¤i¬o¥ji¤i¬ jÓ¥|jÓ ¥} ì¸ììp« o¦Ò}Ö ÒÌ iÒ ¨~on¤Ö ¬ lÒ jÓ ± u nr¡ ¥} ì¹ìì ||i¡ ±¨Òr¤jÓ Í}|¨Ó Òo¥piuo ¤jÓ i¡ Ó o Ò ÓÒ » ¹ì¥|¥ jj s~ ¤{¤i¬ir}joru}o¥}Ò ¤i|p}¤{ ¬± lu¨|Ó¥iÒ¤{ i¤i| iri¥}Òoo¥¤{ ¤i¬ i i} ¶ì ¥|j¥j}ì ru§Ól ± lu i j }i|¥¡ ¥Ò Ò oÓ Ó oi l|ip|ii¤|«i¦|
oØ i§ ol ¥ i ¤|¤j Ó iso¬ ru¤r¬ Ò ¤|¤Ú Ó¡i±|r}r } ¤¬¤|«i¤i|po }Ó o¤} ¥oÎ ± ¥¤i« po ¤¬ ± u¤ru¤|§ÓpÓii¥i¤i| o i|¥¡ ¥¥Ò ¤|i« o l|ipi
ġ6ģ8 ¦ ipi p¦r rÓ ¤i¤i|« ± ¤i¤i|« ¨Ó r ¥¥§Ò Ó §Ó¤|«i }Ò po| ¡ÍÒ}¥Ò¥Ò¤|«irÒi¦ip| pi po±± §Ó Í|¬ ¥r± Óo piÖ p| ¤} i{Ö ¬ ± lu § § Ó Ò oiu¤iÓ Í ÒĦÅpo¤Ú ¬ Ó ~Ó¤Ú ¤|i« r}Óo¤} || o jol±¤i Ò Äp¦Å¤Ò|Ó § ¬ § o ¦}j p¨|¤Ó Ò ¤ q| §}o¤¬ } ¨Ó ± ¨o¬ ¡ i¥ i¤Ú¤|«iuop}Óo¤}¤j« ¦l¨Ó ¥Ó}Ö|}Öq¤ ¤o |Ó ¦}jp¨|¤Ó Úi } ¥ÒÓ ¥¤Ò ¡ÓÒo Øpp o¥Òo}Ö ½ ¡ |r¦} ¥Ó }Ö Ó¡§uÒ ju ru¤iÒ ÄpÅ }|¤|«i¤ÚxiÖopi i|« ±¤ ¤Ú Ó¡ ± ¦ ipi }o ¥}}Ò Ó pp¤¬ pii¤sÒ ¨}j}i} ¬o±lu§o Ò §uÒ o¦ip il§p|o}Óo¨Òri ¤{ rlÓ | §uÒ lr Ö ± ¤Ó ¦oÍ §ll}olÖÒo ¥}Óoi po | r u}i l§Ó¡Ó ·ì¥|j sìru¤ii r¤{Ò Ä¦Å ¤iirÒ ÄÅÄoŧ|} p| or¤{Ò oo¬ §uÒ Ò orp| ¤Ú o Ò¡ ¤¨po p| or¥r¨l ¨Ò p| or¤{ ¥}Òp|orÒo¬o§uÒ¥ ¦|¬¨ irjoru¤iirjo r¨¥}i}Ò o¤ oi¥}oÒ ijol§ i | ¤Ò p¬ ¥}oÒ iÒ oooÒ Ó Ò o l|¤j«j|l oÒ Ó ¨||pi ¨ÒsÓ }|¤j«i|¬§}Ói ¥jÓ ||¡ Ó |i¨|Ó ¤o | oj¬ Ó osÓ po ¤i}¤« ¨|Ó Ò §|} rÓ¡ i lp~i¡ ¤ps¡ Ó }o ¥}¤Ò |i« ¤¬ §Ò}Òo¡}rl ¥}Óo¥}ÒoÓi u} ªp±¤l¬ o|¤}Òo¡ ¥ i± ¨ i± ¨¤Ó ¥Ó §Ó l}i¥}oÒ ¦|~Ò ¤Ú iÒ u i¥}oÒ ii {|o
ġ6Ĥ9 iÒ ¤¬ opi } }¬¤pÓr ¤{rlÓ| §uÒ lr Ö±¤Ó ¦oÍ } ~¤|p« ipio ¤¬ orru po| r ¨|Ó ±p± o¤}i {Ö po ¥}oÒ } l¤ ¥ ¤l¬ ooi} Ö ojo¤pÓ Ó¡ ¬ ~|± ¨|Ó ¤ oÒ ¥Ò joÒ ¤Ò u} §Ó¡ u¤Ò o¥}Ò ¨jÓ iÒ ± r ¤¬l¥}Òoio jpiÒ|ÓÓ ¨Ó ¨|Ó¥iÒ Ó o Ò ÓÒ ¥Ó u} ¬Óop¥Ò l¨u} ¡Ó§uÒ ¥i ¤o ju ~o ¥ilÒ Ò¡ Ò ¤ï §r¤Ó Ú ¤pÓ ¬ p± Ò¡ Ó ¥ Ó ¤ }l±¬ ¤¬ }Ó ±i }Ò¨opi¤pÓ p ju ± l¤ iÒ Äo Å ± j|rÒ oso¬ ¤Ú jol¤ o¥jipo i¥Ò ± §Ó l± i ~o o¬ i |° ° ¦|¤q ¤p« ¬oi|°°¥Òor¡ }¤uÖ ¤i¤ioi¦l¡ pÖi Ä¥¤oÒ Ò}Å olsÓ |± ¥iÒÒ ~o l{ joÒ¥Òr§ ¤Ó « ~ooÖ ¬ l §¥ }oÒ o ¬ Ó¤i¤i|« ± ¤i¤i|« ¥Ò ¥uÒ } ¬ Ó op¨|Ó piiro po| i¤}}¥iw}}Òo¬¡Ò§ Òi}Ö }¤rÓ}¡ÒrÒoÒ± ol pipo¥Òl¨|¤¬± § ¦~ ¸ì ¥|¦~Ópp ru¤iÒ Ä¥¤oÒÒ}Å ¥Ò olsÓ p|oij¡Ò ¥Ó jj ipiÓ ¤pÓ Ò p¥¨Ò Ó ¤pÓ §j¤ ~Ó ¥iÒ ¤¬ l¤Ú Ó¡ ¡|pÒ¡ji~}¤io± Ój u} ¬ Ó o¤ï
o¡ ¬ Ò §jpÓ o± ± ¤o i ¨Ò oi ¤ï~o Ó¤pÓ¤~Ó ¥iÒ o¶
Íp~i ¤Ú ¤pÓÒ pÒ lÒÒ }¡¤ïj¤pÓ Ò ¤jÓ ¨§Ó ¤pÓp ju ¤Ú¡Ói o | ¦|¨Ò on¤Ö jÓ¤i¬ jÓ o§rÒoi lÒ¡ Ò ±j j Ó¤ pi ju¥Ò§Ó§Ó¥¬ol}§i lo¤¤Ú±ou¥Ó}Ò|Ó |± ¥iÒÒ ¦|¤pÓÒoooo
Ģ7ě0 i¥|ou± oo¤|p« o¤pÓ onÖ ni¤Ú ¤~§Ó¡ uÒ ip« ± ¨{ r § r i¬ »{¬ o¬ | } p| oÒo¬o§uÒ ¤~Ò¤ÚiÒo roio ¤l i onÖilÖ¤¤Òio¤pÓÎ i} Ö ¹ì ¥|¥jjj~ì ì ru ¤iÒ ÄØiÅ ¥Ò ix j }| Ó jooru¤Ú i ¤i¬ii}joru¤| ¤¤ r¨¥}Ò}Óop {|¡ Ò i} i Ò iip± § i {§|j iÒ¡ ¨|Ò i p« ¨Ò § |ªo ±
oØ ¨Ó Ò oÓ i{i}jo¡Ó}¤rÒ ¥i}Ò ~Ò µÊ pop~j |j ¤¨|Ó§i{ ¬} | }| Ò}|Ó } ¤} nÒ}} p ru}o¬Ó ¦|±¥lÒ¨Ó¨Òj ± } ¤Ú ¦lÓ ~ Ò }¨|Ò ipi }o¤iÒ Ä¦pÒo¥ÒÖÅ ¥Ò ¤}or }Ó o|¡~jo¡Ó}|Ó ¤rÒ ¡Ó}¤Ú ¦|§Ó ¤} o¨¨Ó rÒ ¬ l¤ oÓ l Ò o¥¤|É Ó ¨¤Ó ¬ §Ó Ó¡ Ò o¨|Ó p { ip| i¬ Ó ¤Ú ¥Ä}|Å Ó iÒ ± ¤ l¤Ú pojor} i ¤i| j}o Ò¡¥ ¤opo | l | ¨Ä¤} orÅ ~o ii l± ¤¬ §Ó ~¤ri¤ }{ o o iÒ} ¤i}¨¥Ó ¥Ó¡Ó± l±ii«¨Òp¤jÓ~o¨|Ó ru ¤iÓ ¬ l}Ò ÄÔiÅ¥ Ò Ó ixÒ o}o ¬ Ó p¨Ò }Ö | ¤ol¤zÒl¥iÒ|iÒ § r|i}Òoª¤ï§lÓ Øo¥Ò¡ ¤Ú¤¬¤¬ l· ¥Ó po ± ¦o irlÓ¤¬ opirul }¨ Ò§Ó ± ¦o¤jÓ Ó¤¬p o¦o¥Ópo ¥Ò ¨| }Ö|Ó¤ro}i¥± ¤ }Ò¨ ojoui¤Ú ¤~ §Ó¡ uÒpp|oÒo¬o §uÒ ¤~ Ò¨|Ói o¡ iÒ ou §|ª§ p Ó o¤ ¥§r¦Ó o¥ul iÓ
l¤Ú o|| ||Ó
71 กระดาษสีตัดฉลุอย่างวิจิตรบรรจง จ�าลองเป็น (อาหารประจา� เทศกาลสงกรานต)์ สา� หรบั ของหวาน วมิ านสถานทอี่ ยู่ของพระเถระรปู นั้นบนสวรรค์ มี หรอื ขนม ชาวมอญเรยี กวา่ “กวาญย”์ ทมี่ ชี อ่ื เสยี ง มหรสพสมโภช ป่พี าทยป์ ระโคม มอญร�า มอญ เป็นท่ีรู้จักท่ัวไปของคนไทยคือกะละแม (ขนม ร้องไห้ ดอกไม้ไฟ และเผาศพพระโดยการจุด ประจา� เทศกาลสงกรานต)์ ขนมกระยาสารท (ขนม ลูกหนู ดว้ ยถอื ว่าศพพระเป็นของสงู ไมค่ วรเผา ประจ�าเทศกาลออกพรรษา) ข้าวเหนียวแดกงา ด้วยไฟจากมือคนธรรมดา ปัจจุบันการจุดลูกหนู หรือ “ฮะเปียง” (ขนมประจ�าเทศกาลมาฆบูชา) ลม้ เลกิ ไป เหลอื แต่การจุดแข่งขนั กนั โดยสร้าง ขนมเงินขนมทอง หรือ “กวาญยท์ อกวาญยซ์ อน” ปราสาทศพจ�าลองข้ึน ลูกหนูของใครว่ิงชนยอด (ขนมส�าหรับพิธเี ซ่นไหวเ้ ล้ยี งผหี รือพิธรี า� ผ)ี ขนม ปราสาทหักกจ็ ะไดร้ บั รางวลั ใหญ่ สว่ นศพพระสงฆ์ ข้าวอีกา (ขนมส�าหรับงานศพ) ลอดช่อง (ขนม นัน้ แยกเผาไมเ่ กี่ยวขอ้ งกนั ส�าหรับงานแต่งงาน) และขนมในชีวิตประจ�าวัน เชน่ ข้าวตม้ มัด ขนมเทยี น ขนมต้ม ขนมเมด็ งานศพของชาวมอญจะไม่ถือว่าเป็นงานท่ี ขนุน (แป้งปั้นทรงรีคลุกมะพร้าวห้าวที่กวนกับ เศรา้ โศก ถือวา่ เปน็ งานเฉลมิ ฉลอง รว่ มยินดีกับ นา�้ ตาลปกึ ) ผู้ตายที่ได้ไปสู่สุคติ การแต่งกายไปร่วมงานศพ ท้ังศพพระสงฆ์และฆราวาสจะสวมเส้อื ผ้าสีต่าง ๆ อาหารที่ขึ้นชื่อของชาวมอญ ๒ ชนิดที่ชาว ต่อมาภายหลังมีการรับวัฒนธรรมภายนอกเข้าไป ไทยรบั มาจนกลายเปน็ สว่ นหนงึ่ ของอาหารไทยคอื ผสมกลมกลนื จงึ เปลย่ี นการแต่งกายเปน็ เส้อื ผ้า ขนมจนี และขา้ วแช่ ขาวดา� เพราะงานศพท่วั ไปเกอื บทกุ ชาติทกุ ภาษา ลว้ นใสข่ าวดา� เพอ่ื เปน็ การไวท้ กุ ข์ ชาวมอญจงึ ปรบั ขนมจีน ชาวมอญนิยมรบั ประทานขนมจีน เปลยี่ นการแตง่ กายไปตามสมยั นยิ มเพอ่ื ใหเ้ ขา้ กบั เฉพาะในเทศกาลงานบญุ เนอ่ื งจากการทา� ขนมจนี กระแสสังคม แตล่ ะครงั้ ตอ้ งใชเ้ ครอ่ื งปรงุ หลายชนดิ ใชเ้ วลานาน และใช้แรงงานมาก ท�าปริมาณมากเพ่ือแบ่งกัน ๗. อาหารของชาวมอญ อย่างทั่วถึง กล่าวในเชิงความเป็นมาแล้ว ค�าว่า อาหารหลกั ของชาวมอญคอื ขา้ วเจา้ เรยี กวา่ ขนมจนี นำ�้ ยำปลำหยวกกลว้ ย บ้ำนเกำะซัว่ แขวงเมอื ง “เปงิ ” รบั ประทานกบั แกง เรยี กวา่ “ฟะ่ ” แกงของ จย้ำจก์แหมะโระ่ ฮ์ รฐั มอญ ประเทศเมยี นมำ มอญโดยมากไม่มีกะทิ เช่น แกงเลียงผักปลัง แกงปา่ แกงสม้ กระเจยี๊ บ แกงสม้ พทุ รากบั ดอกแค แกงมะตาด แกงมะส้นั แกงใบปรง แกงมะรมุ สว่ นแกงทใ่ี สก่ ะทเิ ปน็ แกงทปี่ รบั เปลยี่ นขน้ึ ภายหลงั เช่น แกงขเ้ี หลก็ แกงบอน แกงสามสิบ แกงใบ มะขามอ่อน แกงกะเกล่ (แกงปลาปน้ั ) ขนมจีน น้�ายาปลาช่อน ปลาร้าหลนทรงเคร่ือง ข้าวแช่
Ģ7ĝ2 Äjp Åjou¤ iÒ Ä{É y}Ø ¤{ ± i ¤q¤ioi}Ö } ¤u¬ ÅÖ ¥Ò ¤Ó Ò r }± ¬ ¡i i oi}Ö ¥}i}Ò opi Ó ¤iÒÄlÅ~o¤Ój± pi pØ p ¬ Ò¬oi¤Úro ¥ ¥Îo¤Ú l±i¥Ò ±ÓoÒ l± ¡Ò ¬ ¨ Ò Äp Å¥ }Òl± ÒÄpÅso¬ ¥Ò i pi io }Ó ¬} Ò Ó ¨Ò§u §|} jÓ ¥rjÒ oru¤Ú ± ¡r¤| i ojÓ¥rÒpo¤ÚÒ¬ojo ¤¬o¤Ò¤i¬ijpÒ j{¬r i¬j}ssÓ ij}§i ui±o± ÄlÅ §o¤io u ¤} jÓ ¥rÒ Ó }Ó o{} ~ ~ ¤¬ }o ¥}Ò §uÒª¬or¨p u¡Òi l|jÓ¤«| ¤iiÓi|¥ ¤¬ lp±ipo }Óo}¦i¬oi~ ¥ii§Ó|± s± »lo ¤}¨ ¬ojo|o¦i¤i ol±~ Äl ± o jÓ }Ó ooio¦oÒ irl p Å¥Ò ¤Ó j ± pi¥oÎ i ¥Ó Ó j } i ¤¬ }o ¥}Ò Ò iÒ oi}Ö o ¥ji¤¬i ¥Ól±± lu § µ¶¤jÓ o §Ó i ¤|« ¥Ó ± r| l ÄlÅ¥l ¤¬¨ ¨s± j| i o i o|Ó§r¬ pi ¬l ÄpÅ|ol¨po pÓ¡ i l i¤¬ ¤ojÓ ipi § r¬ Älp Åio¬ i¤ÚÄjpÅ Ò §Ó ¤||« ± Ò ± p¬ Ò i §¨ jÓ¥rÒ ¤}¦|i±±|}Ó§Ó i ¤oÓ | ¤§§uÒ l ¤ ¥ kÔ ¦sÓ ur| o¬ ¬ } ± l |i¨Ó¤rÒ i ui|o o ¤Ú l jÓ ¥rÒ pi}± ¤¬ pii o ¨Óo¬ l ± jÓ ¥rÒ ¬ o j ¤Ú ¤ ± r¡ ¤|¤¬ j§Ó i ¤}Ò po | ~¤Ú ¤l¬o¤lojÓ¥rÒ }~ |oÒo}Óo ¤}ÒoÓ¤| ¤rÒ ¥Óo ± ¤l¬o¤l ojÓ¥rÒÓ oi|¬ ¤j} ¤¥Óo o~¬¤l¬o¤lojÓ¥rÒ ¹ r| oj ¤ io ¤l o~¬ »r| ¤ |¥}i}Ò oi ¨¨Ò ~¡i|}} ¤Ú¨}¥|Ó x lro ii }|Ö | ¥ojo¥}Ò ~¬ iiª¬ ¨¨|Ó¥iÒ¥oÓ Í ¤ ¤l«
¨r¦}Ï Ó i ¨j¤Ò l« ¥i¤ |oÒ§xu¤¤ §pØ p | Ói¶r| lÒ o± §Ò ¥Óo¥ ~¬ ¤oo¬ |i §uÒ
Ģ7Ğ3 jÓ¥rÒ¥¤l¬o¤lopp|¤}iÒ ËÜ×vì ì i¤o¤ojoo oi}Ö µ Ói ÄÓoi}ÅÖ so¬ ÊÛÖu§¤¨o¬¤o¤o ru¤ iÒ ÄÔsoiÅ Óoi}Ö u|o ¤| ¬ ± pi¤ ou¤¤ Ó oj¤¬±jÓ ¥rjÒ r¡ ¤sÒ ¨Ó¤|§ ¤¬ÓÊiÒ ¥¬||¥oj§Ò¦| oi}Ö iÒ¡ o¦oÒ ¤Ú ¤ o}i l¨¥luo i¡ u¬¤i| Óo|Ó ¨¨Ó Òlo¡ ¤Ò i | }¨Ò §¤¨ s¬o¤ iÒ Ä¤o± ¤ouÅ }Ó o o lj|§uÒ ± o± ¥¤ojor}} Ò oª¬ ¨¬ Ò i §¤Ó jÓ |¡ ÓÓ j¥p}i¥}Òo|Ó Óo i |} u Ó ¥|i¨¤Ó ¬ lo~¬ ¥}Ò¤|ru§rÓoÊÛÖu¥|oo | |Ó |iriÖ |il¡ r¬ §ool¥ool o¬¨ u¤iÒ ÄisoiÅ ¥Ò |i ¤} i¬ ¤oÛÊ Ö u¤Ú ¬ §o oi}Ö ¤|i¨Ór|i|i§rÒo ¤¬ opi§r ¤|p« p¤iÓ ¤|¤| Óoi}Ö}Óo±§Ó ¤pÓ Ò¡ ¦|¤iÓ §Ó i ¤oÛÊ Ö u ¤Ó ¤¬¤}Ó±¡r¤|§ §o¤|«p¤r ¤rÓ }¡Òoi}Ö ¤¬ opio¤ru opi §o ¤|«p¤pÓ¡i¤ §¤|«p ½ ì¥p¦j¦}p p p¤iÓ¤pÓ¡Ò s¬o¤r¤|«p ¤o|} iÎ ± ¥ i ¤ ri«± ÊÛ Öu ¥|ojor}}Òoª§¡l¤¤r }i ¤o pi¤Úl§ojo ¤qo§}Ó}Òos¬oi¥i ¤Ú}ÓÒ rr¡oÒp}ÓooÊÛÖu|Ó l ¤o¥|}u§¤¨ipiÒo |o iÒ |i pi¬o ~o }Ò ¤o¥|}¨ j{¤| i ¤o pØ p r¨ ¥¥Ó }rÒ uÒ o ªi ¥|}¨ i« oÒ }Ò ¤o¥|} u ¤jÓ §pÒ oÛÊ Ö u¥|o¤qo¤Ò |Ó ipi ¤o¥|}jou¥ v² ìì¤Ú wÑr ¡ojoui ¤ §¤¤ }Ò oi¥« i¤¬ ¥|o§o±lu ª¤rÒ }Ó ¥jiÓ ¥ji i¥i ¤o ±Ó ru¤ii¥|oÒ ¤o¥i¥|ojou¬¦|| ÄؤÛÉ ÅÄØÅ¥ÒĤÉÛ Å ¤|Ò l ÛÊ Ö u ¤¬ iÒ Ä¤iu iÖ Ò iÅ ¥Ò }¦so¬ ~o o¥|o¬ ipi§rÓ¤o¬¨¥Ó o§rÓii po }¦¤Ú i §i¥|o i |} ¥|o±u¥i¥|o¬ ªÒo¤l¬ o ¥Ó¡ ± p}Ó o¤jÓ §pi ¦|Ó¡ ± }Ó oo §Ó o u¤¬ iÒ ÄiÖpŧr¥Ó |o ipojo}¦ §or±lu Ò ii¥|o¥u jo¨pi|}ppØ p i} Ö
Ģ7ğ4 p¦|¤iÓ §¥Ó |ou± |Ó i lo ¤ o }o iooÓ ¥l¤|qo¬ ¤¬ opi ~Ò u±¤Úi¥|oro¡ ¤rÒ § iÓoi±±o¤o§Ò i}Ö ip| oqo¥iÓi} po }Ó o¤¬s|Ó oiµl¦|¤ o§Ó¤jÓ i x~¬ Ò u± ¤Ú i¥|or o¡ isu¥¤¬ q¤i« io±oo iw§pi|is¬o i }j¤Ú ¤l¬ oipoi|Ó ¤|«pp p¤iÓ¤pÓ¡Ò¦|¤iÓ §Ó ¦vìì¤Ú r¬ l¬ ¨§r¤Ó ii¥|o pi¨Ó |o Òo¬ojou ¤pil± §u Ò Ä¥}¤¢ Ò ÅÖ ~o ij Ó o¥u Ä l¤l¬ oÎ p±o ¤Ú i¤Ò i¥|ojou¬ i { ¦j Ò lj ÖnÓ ou± ¤Ú ¤ow iÖ so¬ i Ó oruo Ó o¦}}Ó ±i p±| ¤i ¤lil i lÓiiÓo¤Ò¤oÓjo¨ iiÛiÊ Ó o p iqoÅ ¤rÒ ¤o± }| ¤oqÒ¤o¥s¤o p¥m pvì ¤Ú o|}j ou¬ ¤¦|iÓ o
Í r Ä¥¥iiÖ §rÓ ¤o§ i ¥jiÒ ¥¤o ¤iÔ ÅÖ ¥i Ó o
Íuo Ä¥¥ii ii¥|o¥u ¤l¬o|} ¬§ rÓ ¤Ö ¬ ÅÓ o¦}}Ó i¤ÚlÒ¡ ª}±o §o¦ÄipÖ Åso¬ ¹r| ¨|¥Ó iÒ ¤o¬¤o¦|o¤l¬ou Ói ¦iÒ s p p¤jÓ u ¦| j Ò Ò ±i o¤lïouiÖp¢± ¤ollÒi¡ i¥|o¥u
75 ทะแยมอญใชเ้ ปน็ มหรสพไดท้ งั้ ในงานมงคล การแสดงทะแยมอญ ท่ชี มุ ชนมอญกระทุ่มมดื ติดเขต และงานอวมงคล คา� รอ้ งมเี น้อื หาเฉพาะของงาน พน้ื ท่ขี องอา� เภอบางเลน จงั หวัดนครปฐม และอ�าเภอ แตล่ ะประเภท เชน่ งานศพจะรอ้ งพรรณนาประวตั ิ ไทรน้อย จังหวัดนนทบรุ ี และความดขี องผตู้ าย สว่ นงานแตง่ งานก็จะร้อง พรรณนาประวตั ขิ องบา่ วสาว อบรมสงั่ สอนการใช้ ๙.๑ สะบ้า้ ชวี ติ คแู่ ละสง่ิ ทค่ี วรปฏบิ ตั ติ อ่ กนั จบดว้ ยการอวยพร ใหค้ บู่ า่ วสาวมคี วามสขุ สว่ นงานทเี่ กยี่ วกบั เทศกาล เปน็ เกมกฬี าพนื้ บา้ นทว่ั ไปของชนชาตติ า่ ง ๆ ทางพระพทุ ธศาสนาจะรอ้ งพรรณนาถงึ อานสิ งสข์ อง ในแถบเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต้ ไดแ้ ก่ ไทย ลาว การทา� บญุ และประวตั คิ วามเปน็ มาในงานเทศกาล มลายู ลวั ะ ชอง และมอญ แตล่ ะชนชาตมิ ี ประจา� ปี เชน่ วนั สงกรานต์ งานลอยกระทง จาก รูปแบบการเล่นเฉพาะตัว สะบ้าของชาวมอญก็มี นั้นจึงเป็นการร้องเกี้ยวพาราสีกันของผู้แสดงฝ่าย รปู แบบเฉพาะตวั ทโี่ ดดเดน่ นยิ มเลน่ และถา่ ยทอด ชายและฝา่ ยหญิง สืบต่อกันมาแต่โบราณ สะบ้ามอญมีด้วยกัน ๒ ประเภท คือ สะบ้าบอ่ น (สะบ้าหน่มุ สาว) และ บทร้องทะแยมอญแต่เดิมจะร้องโต้ตอบกัน สะบา้ ทอย (สะบา้ ชา้ ง) สว่ นสะบา้ รา� เปน็ เอกลกั ษณ์ ด้วยปฏิภาณ มีทั้งที่เล่าเป็นเร่ืองราว และการ เฉพาะถน่ิ ของชาวมอญชุมชนบางไส้ไก่ ฝัง่ ธนบรุ ี เกี้ยวพาราสีกัน ปัจจุบนั ผู้แสดงมกั ร้องด้วยการจา� กรุงเทพฯ ซ่ึงเน้นการร�าโดยมีดนตรีประกอบใน เน้ือรอ้ งตอ่ ๆ กนั มา และใชร้ ้องซ�า้ ๆ ซ่ึงตา่ งจาก ระหว่างการเลน่ สะบ้า สมยั กอ่ น เมอื่ จะตอ้ งเลน่ ทะแยในงานใด ผแู้ สดง จะตอ้ งถามเรอื่ งราวของงานนน้ั กบั เจา้ ของงาน เพอ่ื ๑) สะบ้า้ บ้อ่ น หรอื สะบา้ หนมุ่ สาว เปน็ การ แต่งค�าร้องพรรณนาความได้ถูกต้องและตรงกับ เลน่ ระหวา่ งชายหญงิ ๒ ฝา่ ย มกั เลน่ กนั ในเทศกาล ลักษณะของงาน สงกรานต์ หนมุ่ สาวจะผลดั กนั ทอยลกู สะบา้ ใหถ้ กู เป้าของอีกฝา่ ย หากฝ่ายทอยทอยผิด จะถูกฝา่ ย ๙. การละเลน่ และกีฬา ตรงขา้ มยึดลูกสะบา้ ไว้ เมอ่ื ตอ้ งการขอคืน ตอ้ ง มขี อ้ แลกเปล่ยี นตามแตผ่ ชู้ นะจะสงั่ การละเล่นน้ี การละเลน่ ของมอญมที ง้ั ทเ่ี ลน่ กนั ทว่ั ไปและ เล่นตามเทศกาล ได้แก่ หุ่น กระอั้วแทงควาย สะบ้า การละเล่นเข้าผี ซงึ่ นยิ มเล่นชว่ งหลังหมด ฤดทู �าไร่นา เช่น ผกี ระดง้ ผีกะลา ผีสุ่ม ผแี ปะ๊ จงั เจยี ผลี งิ ลม การละเลน่ จ�าพวกเกม เชน่ แพ (คลา้ ยโดมโิ น) อะแช หรือ “ดวดมอญ” (เกมเปน็ เพอื่ นศพ) เกมทายปญั หาอะไรเอย่ ส่วนจ�าพวก กีฬา ได้แก่ มวย ตะกรอ้ ตไี ม้ การละเลน่ ของมอญทส่ี า� คญั มีดงั นีค้ ือ
76 จงึ เปัน็ โอกาสทหี่ นมุ่ ็สาว่จะไดใ้ กล็ช้ ดิ พดู คยุ เกย�ี ว่ ชายขนาดเล็ก็ กว่่าของฝ่่ายหญิงิ ในอดตี ล็กู สะบ้้า พารืาสีกนั ใชเ้ ม็ด็ ในของฝ่ักสะบ้้า ปััจจบุ ้นั ใชไ้ ม็้ เขาคว่าย หรืือทองเหล็อื งนำาม็ากล็งึ การเตรยี มบอ่ น โดยม็ากนยิ ม็เล็น่ ใตถ้ นุ บ้า้ น บ้้านของชาว่ม็อญิสม็ัยก่อนม็ักเปั็นบ้้านสองช�ัน กติกาการเล่น กฎกติกาแล็ะว่ิธีการืเล็่น ใตถ้ นุ โล็ง่ กว่า้ ง โดยปัรืบั ้ล็านดนิ แล็ะทบุ ้ดนิ ใหเ้ รืยี บ้ จะยดึ ทางฝ่า่ ยหญิงิ เปัน็ หล็กั ซง่ึ แตล่ ็ะหม็บู่ ้า้ นจะม็ี เปัน็ ล็านกว่า้ งปัรืะม็าณ ๕ เม็ตรืขึน� ไปั แล็ว้ ่แตว่ ่า่ จะ คว่าม็แตกตา่ งกนั แล็ะแตล่ ็ะทา่ จะม็ชี อื่ เรืยี กเปัน็ ต้องการืให้สาว่ ๆ นงั่ ไดก้ คี่ น เชน่ ๕-๘ คน ม็ี ภาษาม็อญิ เชน่ อมี ็ายฮะเกรืม่ิ ็ (ม็ายฮะเกรืม่ิ ็) ถง่ิ เตงิ ไม็ก้ รืะดานก�นั ไว่ท้ �งั ๔ ด้าน กนั ล็ูกสะบ้า้ กรืะเดน็ (อเี ถง่ิ เตงิ ) โปัะฮฮ์ ะจอ๊ ด (อโี ปัะ๊ ฮฮ์ ะจอ่ ด) โซบ้าเกม่ ็ ออก บ้รืิเว่ณบ้่อนปัรืะดับ้ปัรืะดาด้ว่ยทางม็ะพรื้าว่ ฮะอบุ ้ (อฮี ะอบุ ้) อแี ปัะ อตี น่ั อฮี ะเรืต็ อีงากจ์ ผ่าซกี กรืะดาษสี ผา้ สี พว่งม็ะโหด อาหารืแล็ะ อีนัง (อีนงั ตวั ่ปัอย) อมี ็ายพาด อโี หล็่น อสี อ�ื เครื่อื งด่มื ็จะจัดเตรืียม็ไว่้รืบั ้รืองแขกด้ว่ย หนมุ่ ็ ๆ (อสี อ่ ) ฝ่า่ ยชายแล็ะฝ่า่ ยหญิงิ ผล็ดั กนั เล็น่ ไปัตาม็ทา่ ทจี่ ะม็าเจรืจาขอสะบ้า้ ตอ้ งเปัน็ หนมุ่ ็บ้า้ นอน่ื นาำ โดย ตา่ ง ๆ ฝ่า่ ยใดแพ้ (ทอยสะบ้า้ ไม็ถ่ กู เปัา้ ของอกี ฝ่า่ ย) หวั ่หนา้ ซง่ึ เปั็นผอู้ าว่โุ สจะม็าเจรืจาขอเล็่น รืุน่ นอ้ ง ต้องถูกยึดล็ูกสะบ้้า เม็่อต้องการืได้ล็ูกสะบ้้าคืน ต้องเช่ือฟ้ังอย่างเครื่งครืัด หากฝ่่ายสาว่ยินยอม็ ตอ้ งยอม็ทาำ ตาม็ฝ่า่ ยทช่ี นะสงั่ เชน่ ใหฟ้ ้อ้ น รืาำ เต้น จะเชอื� เชญิ ิใหเ้ ขา้ บ้อ่ น การืเล็น่ จะอยใู่ นสายตาของ หรืือทาำ ท่าทางตล็กขบ้ขัน จนเปั็นทพ่ี อใจของฝ่า่ ย ผใู้ หญิซ่ ง่ึ ม็กั แอบ้ม็องล็อดจากบ้นบ้า้ นทางชอ่ งตา่ ง ชนะ การืเล็น่ จะสล็บั ้กนั เล็น่ โดยม็ดี นตรืปี ัรืะกอบ้ รืะดบั ้รืะหว่่างตวั ่เรืือนกบั ้ชานเรืือน (ฮะหยู)่ เพอื่ แล็ะผชู้ ม็รือ้ งเชยี รืไ์ ปัเรือ่ ย ๆ แล็ะยงั ม็กี ล็มุ่ ็หนมุ่ ็ ๆ สังเกตพฤติกรืรืม็แล็ะบุ้คล็ิกท่าทางล็ูกเขยหล็าน ทรี่ ืว่ม็ตวั ่กนั รือ้ งรืาำ ปัรืะกอบ้ดนตรืเี ปัน็ การื “กล็อ่ ม็ เขยในอนาคต บ้อ่ น” ทาำ ใหบ้ ้รืรืยากาศสนกุ สนานยงิ่ ขนึ� อปุ กรณก์ ารเลน่ ม็เี พยี งล็กู สะบ้า้ ปัรืะจาำ ตวั ่ ๒) สะบ้าทอย สะบ้้าทอยหรืือสะบ้้าช้าง ทั�ง ๒ ฝ่่าย ล็กั ษณะกล็ม็แบ้น ล็ูกสะบ้้าของฝ่า่ ย ล็กั ษณะคล็า้ ยกฬี าโบ้ว่ล์ ็งิ เปัน็ สะบ้า้ ทอยไกล็ สม็ยั ก่อนนิยม็เล็น่ ชว่ ่งหล็งั ฤดเู กบ็ ้เก่ยี ว่ เนอ่ื งจากต้อง การละเลน่ สะบ้้าบ้อ่ น (สะบ้้าหนม่ สาว) ชุ่มชุนมอญ ใชส้ ถานทก่ี ว่า้ งขว่างแล็ะใชพ้ ล็ะกาำ ล็งั ของผเู้ ล็น่ ม็าก ลาำ กอไผ่่ เขตลาดกระบ้งั กรง่ เทพมหานคร จึงม็ักเปั็นกีฬาของคนหนุ่ม็ สนาม็ม็ีขนาดคว่าม็ กว่้างรืาว่ ๖-๗ เม็ตรื แล็ะยาว่ไม็่ตาำ่ กว่่า ๓๐ เม็ตรื ล็กู สะบ้า้ สาำ หรืบั ้ใชท้ อยทาำ ดว้ ่ยไม็เ้ นอ�ื แขง็ แล็ะแกรืง่ เพื่อไม็่ให้แตกหักง่าย ล็ักษณะกล็ม็แบ้น ล็บ้ เหล็ย่ี ม็หนึง่ ด้าน จาำ นว่น ๖ ล็ูก เสน้ ผา่ นศูนยก์ ล็าง ๑๒ เซนตเิ ม็ตรื หนา ๒ เซนตเิ ม็ตรื หนกั ปัรืะม็าณ ๒๕๐-๓๐๐ กรืัม็ สว่ ่นสะบ้า้ ล็ูกตั�ง (เปั้า) ทาำ ด้ว่ย ไม็้เนื�อแข็ง ล็ักษณะกล็ม็แบ้น แต่ไม็่ล็บ้เหล็่ียม็
77 จำ� นวน ๑๐ ลกู เสน้ ผำ่ นศนู ยก์ ลำง ๖ เซนติเมตร การละเลน่ สะบ้า้ ช้้าง (สะบ้้าทอยไกล) ชุ้มช้นมอญ หนำ ๑.๕ เซนตเิ มตร คู่แข่งขันจะวำงลูกต้ัง (เป้ำ) พระประแดง จัังหวัดั สมทุ รปราการ ไวใ้ นแนวตะแคงฝง่ั ละ ๕ ลกู แถวกลำงตงั้ แถว เรยี งหนึง่ แนวลกึ จำ� นวน ๓ ลกู ห่ำงกนั ประมำณ ๕๐ เซนติเมตร เรียกว่ำ หัว-ตัว-หำง (ลูกละ ๑ คะแนน) สว่ นอกี ๒ ลกู นำ� ไปตัง้ ทำงซำ้ ยและขวำ ของแถวกลำงดำ้ นละ ๑ ลูก และใหต้ รงกบั ลกู ท่ี ๒ ของแถวกลำง ห่ำงจำกแถวกลำงประมำณ ๕๐ เซนติเมตร เรียกว่ำ ปีกซ้ำย-ปีกขวำ (ลูกละ ๒ คะแนน) แตล่ ะฝ่ำยผลัดกันทอยลูกต้งั ของฝัง่ ตรง ขำ้ มใหล้ ม้ ลงตำมกตกิ ำทกี่ ำ� หนดจนกวำ่ จะรแู้ พช้ นะ ๙.๒ แพ เปน็ เกมอยำ่ งหนึ่ง ลักษณะคลำ้ ยไพ่ วิธี เลน่ คลำ้ ยเกมโดมโิ น ถอื วำ่ เปน็ เกมยทุ ธศำสตร์ มี ฝา่ ยไทย ฝ่ายพม่า่ * อปุ กรณ์ท์ ใ�่ ช้ใ้ นการละเลน่ แพแบ้ง่ เปน็ ฝ่า่ ยไทย-ฝ่า่ ยพมา่ ของช้าวัมอญในอาำ เภอพระประแดง จังั หวัดั สมทุ รปราการ *พมำ่ เป็นช่ือเดิม หรือเมยี นมำในปจั จบุ ัน
78 การต่อสู้แบบกลยุทธ์ แบ่งเป็นฝ่ายไทย-ฝ่าย เสือ (อธรรม) และฝา่ ยววั (ธรรมะ) ฝา่ ยละ ๕ เมยี นมาจา� นวนแพ ๒๔ ใบ ฝ่ายไทย ๑๔ ใบ ๗ คู่ คน โดยสัญชาตญาณของเสือเม่อพบวัวย่อม เป็นฝา่ ยเมียนมา ๑๐ ใบ ฝ่ายเมยี นมามกี ารผสม ตอ้ งการเปน็ อาหาร แตด่ ว้ ยธรรมะของววั ทม่ี สี จั จะ พเิ ศษอีก ๒ คู่ รวมเป็น ๗ คู่เท่ากนั ส่วนคผู่ สม ท�าใหเ้ สอื และวัวสามารถผกู มิตรกนั ได้ ต่างดแู ล ฝ่ายไทย-เมยี นมา มีอีก ๓ คู่ วธิ ีการเล่น แพ ๑ กนั และกนั เพราะอา� นาจธรรมะยอ่ มชนะอธรรม การ สา� รบั เล่นได้ ๓ คน อนั ดับแรกแจกเบ้ยี คนละ ๑๖ เล่นอะแชจึงเป็นฝึกการคิดวิเคราะห์ แฝงหลัก เมด็ แจกแพคนละ ๘ ใบ โดยการคว�่าลา้ งแพแล้ว ธรรม เลน่ ด้วยจติ ใจท่ีใฝธ่ รรมะ ไมผ่ ูกพยาบาท แบง่ เป็น ๓ กอง คนหนงึ่ โยนลกู เต๋าเพอ่ื ใหร้ ู้ว่าใคร จะได้ลงแพก่อน-กลาง-ท้าย เม่ือคนแรกลง หาก ๑๐. งานหตั ถกรรม คนต่อไปไม่มีใบใหญ่กว่าก็ต้องคว่�าไว้ ให้คนที่มี ใบใหญ่กว่าได้คะแนนไป หมุนเวียนไปตามล�าดับ ในอดีตชาวมอญผลิตงานหัตถกรรมและ จนแพใบสดุ ทา้ ย ใครได้ใหญ่กวา่ ผนู้ ั้นเป็นผ้ชู นะ เครอื่ งมอื เครอื่ งใชใ้ นชวี ติ ประจา� วนั และประจา� ครวั เรอื นดว้ ยตนเอง เชน่ เครอ่ื งนงุ่ หม่ เครอื่ งประดบั ๙.๓ อะแช เครอื่ งมอื การเกษตร เครื่องมอื ล่าสัตว์ ภิาชนะ จกั สาน และผลติ เพอื่ จา� หนา่ ย เชน่ เครอ่ื งปน้ั ดนิ เผา อะแช หรือดวดมอญ เล่นกันเฉพาะในงาน ภิาชนะหงุ ตม้ และบรรจอุ าหาร ผา้ ทอ งานหตั ถกรรม ศพ เพ่อเฝ้าศพ จะไมเ่ ลน่ ในงานมงคลเป็นอันขาด ของมอญท่ีมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวและเป็นท่ีรู้จัก และไม่มีการพนันเข้ามาเก่ียวข้องแต่อย่างใด เร่ิม เช่น เคร่อื งป้ันดินเผา ผา้ สไบ เส่ือกก รวมทง้ั เล่นเม่อการสวดพระอภิิธรรมในแต่ละคืนจบลง เครอื่ งประดบั ประเภิทปน่ิ ปกั ผมและลกู ปดั ประดบั รปู แบบการเล่นคลา้ ยการเดินหมากบนกระดานรปู มวยผม กา� ไลมอื ก�าไลเทา้ กากบาท โดยแบง่ ผเู้ ลน่ ออกเปน็ ๒ ฝา่ ย คอื ฝา่ ย อปุ กรณ์ทใี่ ชใ้ นการละเล่นอะแช (ดวดมอญ) ของชาวมอญในอ�าเภอพระประแดง จงั หวดั สมุทรปราการ
Ģ7Ĥ9 ¥mñpÝÙ}¥
rurï¤o¤ïo r lÓ¤lïoØÜ | ¤o¤ jorupo| i}¤lïoÜØ|¤¥}Ò¦{ § ¤¨iwrï¬Ól¤r¬ru }| i §r|¤p}op |¬¤ Ó iio} | i |o iÒ joru¤rÒ ¤}¤ o¤}¤¦{ o¤i|iÒo}oi ¤rÒ ¤o ¦j so¬ ¨|rÓ ïpil±§ux ¤Ó}o¥ |o¤Ó ± ¤o }op| }|p¤Ú u} Ò ¦li} Ò¤oÓ o} Ò o¤ï i¨Ò oo¤ï r| ¡Ò§Órui Ó§rÓ ¡§rÓ i}¤lïoØÜ|¤joru§ ¥ji¤ï §o± lu §rÓ ¡ o¤ï j |} ¨|¦Ó |¬ ¨¤rÒ po | ¥Ò l¨i¤pÓ ¬ p± Ò¡ Ó i¤iÒ iiup r lr oÒ¡Ó§xus¬oØpp Ò¡§ Ĥï iiuÅo }~iÓ¤p«| ±¤Ó¥Ó ¤¤ Ò§¤¨lo¤ po| l ¤ oopo | ¤rÒ ¤¬ i¤i|« po | s¬o¨|Ó± Ó± p}jorui¤i«| §rÓ¤Ú }ui {Öp±po|ipi op¬ o | oÒso¬ | pirpi Ò¡Ò Ò ¤lïoØÜ |¤jor uir| ¤rÒÓ jÓ Ó¥io Ó ± } Ò ¦Òo± ¦Òo¡¨|i i ÒoiÉÒoÒ iÒo±jÓ ji~o lipr¬oj}¡ÓijÓ ¥ñjjì ì ¤Úo}~i¬±j§rÓ§ l¤}piii¤¬ j¬ }r} }Ò o ¥oÒ ± jo ~¥Ó pi §¤Ó Ú ¤Ó ¥ ± ¨}i¥||¤ï¥oÓ Ó } }Óoi± }¡ ¥jorui {ip ¨jÓ Òo| ¥}Ò¬¦||¤|Òl i§¤Ó Ó ii± ¸¹ojo ¤ï ¤ï ±¤p« ¥Ó¥¤ii {Ö¤qli¤ i§rÓ ¬ i p l¡Ò}ojÓÒ o|§¥Òo¬ i ¤Ú }ol ¤Ójµ ¶ §¡ p} j|{µl ¤§Ó ¤ Ó j
ģ8ě0 s|i«§rÓ¡|¬o±o l|¤i}o ¨u± ¤l« §|} ¤ ¬ ¦|ru¥~oi|¬ i¤i} i{¬l}p¤ïiij| po | lru~¬ ï ªpo ¤ iÒ Ä¨u ¤«i¡o¨Ó ¬ ¦o|Ó ±¤l«ÅpØ p §riÓ ¬ ¨¥Ó¥}rÒ u§xu ¤¤ ¤i¤Ú } i {Ö u¦| ©vìo¬ ± lu joruo r¥ uo ¤ï ipiÓ ¦|¤q¤jÓ | ±u l¤rÒoi|¬ o¤¨Ó }Ó oÓ |¨ÒÓjo¡Ór¤iÒÓjÓ |io lo ¬ ¨¬ ¡ ¥| ÓjoÓ¡ uo¤iÒ Ó¨ ru¤iÒ ¤Ú ¤ii{¤Ö q} Ä|¦||Ô ÅÓ Ó Ä|¤¬ ¦}Å Ó l i¦|¤qr ru§¥~po | Ó¨u~§rÓ¨|Óor¥uo l¥r ru¬ ¦iÓ ¨pi ¦|¤q§Ò ¥}Òr¡oi§rÓÓ jÓiiÒ ÓiÓo{ µ i Ĩu± ¤l« Åo}~ijoÓ¤p|« {¸iiØ |i¨Ó}oÓ}| ±¤Ó¥Ópo | l o |i|o}|i¬ iÓjoruÓ Ò o}± Ó Ò o |§ ¤rÒ ¥|o Ó ¤j}oÒ ±¤Ó¦oÍ po|r ¤ ojÎ r¡ ¤Ú o
ÊÒ oo¬ ¡iÓ¡uou il}Óoo±|Ó}¤o i l¥i l ¤ ¬ ± lu }Óo¨¤Ó ï|
Êi i± ¤ÚiØi¥}i¥}ÒoÓ |Ó ij }Ò Ò ¨u¤¬ pi ± Ó }¥¤Ú ¸ §Ó¤ ¤o¤¬oÒ¬joliÓoÓ ¦| |pi¨sÒ Ó ¨|Ó o Ó §}Ó i ¥jÓ ¥Ó j¨|¨ÒsÓ ¤|Ó¬|i¨Ó
8ģ1Ĝ i|Ó ii¨oï ¤o ¤¬ ¤Ò i§« rÓ |i¨Ó| ¥i¡ Ø|| jo}r u lÓol¥|o}oª¨sÒ Ó ¢jÙ}}
ì ì ol¤iÒ Äi¬± ű | ru¤ i Ò Ä¥¤i¬ siÒ Å§rÓ ± | Ó¡uo ± pii¡ Ø|¥iÓ }Ò oªÓ ¤Ú }jÒ r|Ó Ò olÓ }i¥}oÒ |Ó ¡i¨ |§ ¤¡ Ú oiljo}jÒ { ¶´¤s}¤ }i¡ ojÓ o¨iÓ ¨¥Ó ¤i« ±¤¤jÓioi±¬ i ¥}Òoijouou¤ïioppo }i¥}Òojo}Òo{} ipi i¬± ¥Ó o ¥s|Ó |i¨Ó |¬ i ¬ |Ól}l¤rïÒ i¤iÓs¬o~Ò ¤Ú¬o¡o |joÒoi¥¥s|Ó|i¨Ó §rÒ¤ïlo¥l¤q} ¥}Ò¤ï ~¤Ú ¡r¤Ú¤o¥ii |Ó ¶¶ ì¡ Ó ¦Òo Ó jÓ ¥Ó~o lÓ} ~i jor ruÓ Ò o±¤Ó¦oÍ po|r u¤Ú rr}¤ iÒ ¥iÒ ¬ o¡ § |} ¤l {pi ilo}¤o¬ l ¤pu z jo}¤o¨¨Ó |Ó ¥§Ó pØ p p Òo ¤oo {pi Ò ruo §¡Ò oljorr}}Òoª Ò o loÒ¡§Ó¤o¤|¬¤l¤Újo}§ ¤¤ Øpp i¤Úr¤ }¢¥ ¥~¥ñpìoi}Ö¤Ò ·¹ ¤r uj{r¬ up± ¨Ò Ó ¨|Ó ¤jÓ o¬ ¦ §¥Ò | ¨pØ p i¤Ú r¨¤r u ¥Órup ¨Ò {pi ¤irjo}¥}Ò z u olo¬oii¥¤jÓiz jor}} Ò oª§¡ l¤¤r } i¤q o§}Ó upo¤Úrr}¦{¬oloi¤{
ģ8ĝ2 |j¡ ii sp}j¡p~§j×ìsjì ¶ì¤pÓioÖj± l¤ ¤ o¤|p« ¤pÓ oÖ¤i|± or o}pr±¥o Ö io ¤i i¶¹¸¹ ì sp}jp¡ ~§jì× sjì · ¤|«p¤pÓo¤Ö i|±or o Ö io ¤i i¶¹¸º sp}j¡p~§j×ì sjì ¸ì kp¥qÔjp§j} i o¤ i i¶¹¸» v¥ j j©ìi o¤i i¶¹·» |j~p ì i o¤ ii ¶¹¸» Ö¤Ú {Ö§or¤o u i¦|}¤pÓ| Τ r ¦r}i¥|}¤pÓl{po | l{¤ | Î ¤ r ¦r}i± ¤¤opo | l¬½¤ ir¶¹·¼ ¥¥ pk¡sÔpk¡ ¦
ì¥Óì¶ io ¤ii¶¹¸¸ p ¤lrtpÖ ~²¥q}×Ópj¡Ôp ¥¤Ú¨pilÖ§u¦{ i o¤ ¤o¦{ ¶¹·½ ì¥|v²mv io ¤¡Ö ¶¹¸· s ~ svì¥¤Ú ¨pil§Ö u { yÖ Ó|Òo Ó ¦oÍ p r i o¤¤ o¦{¶¹·» p¡uu{p ¥l{ q¡jv ©ìrv ìi o¤}r¶¹¸¼ qjj |ì rv }¦|} ii xu¤ ¶¹¶º p p¤iÓ¤pÓ Ò¡ ¤|p« s p¥} ìio ¤i i¶¹µº rÖ¨¥¥r } Ö }j }²ì× ì¡mjÓ~ ~× p §¡ k ìio ¤¤ o¦{¶¹¸¶ | }ì ~~×m¡ ~Ô kp¥ ìio ¤¤o¦{¶¹·¼ ¤x{l pqj ¦p~ ~k× pì} ¥yì|ìm ìio ¤¡ÖoÒ ¤ ¥
iË i¤i}¥oÒ r} ±ioÒ ¤ ¥
iË ¤i}}Ö ¶¹·¸ i ¡|¢qjjyp§|m} i o¤ lr¦{l| l{¦{l| i ¶¹¸¼ z ii pjq ¥ pj |m² © qjv io ¤¤«l¦¦r¬ ¥|¥Ö |¤Ö¨so¬ ¶¹¸µ Ò¡¡lÓ ±u §ms¡}¥ m² v io ¤¤«l¦¦r¬¥|¥Ö |¤Ö¨s¬o ¶¹¸µ {Ö ¦¤pu sv¨¥©ìì¥ my× ¦¨p m©ì~p® ¦~Ó ¡ ~jpp ~ §j × ~~Ô Öu u{y}j} }Ö l{i}Ö p oi{Ö¶¹µ½ | Õ oi s¡ s§|¨¦pÓ ¥sp¨Ó ²¢ ìi o¤Ö }o ¥|Ö r r¬o¶¹¸· p } i{Ö| | o¥l{ ìvìì}Ô p mì{ìm¥Û ¦m¥¦p¨ì·µµììË kp jp¡ ~§j× lx~p¥z¤ï zr| ¶¹¸¶ ¤ rÖr ìm|po×v ¨¥© i o¤i vr ¶¹¸¸
8ģ3Ğ Ö ¡ | s¨~ ~©× io ¤}r ¶¹¸» ¨ ¤} Ö ¥l{ ¦
kpjÓ¡ s~ ×~¡ Ó p«ì ¨¥©ì $SGMNKHMFTHRSHBì ,@ORì NEì 3G@HK@MC ì lx~p ¥z ¤¬z r |¶¹¸» ¤|« lr¤ Ó¡ Ò riu»¤o §|¡|רps¥p ììp²~קìk¡ §mm}ì ¥ì jmpmì¥j}¬ p}¦~ ~×ss~v io ¤i oiÖ¶¹¶¹ { ¥| v §¤o¦{ qu§¤ o¨2&#+-,1',2& '* ,\"'113# q ·¹´ º· iivl i ¶¹¶» olÖ p kÔp²v io ¤}r ¶¹¹» kÔ pj~×ì¨jkpsvìkÔ¦sÓ § z q º¹¼ ºµ ¤¶¹¹´ ¥s ® k¡pv¨sp× ¡ ~Ó¦Óp¥¥t § z q ¶¶¸ ·µ l¶¹º´ ~Ôpqj¦pÓ io ¤ Ö }o ¥|Ö rro¬ ¶¹¸½ ~Ô v i o¤Ö }o¥|Örr¬o¶¹¹¶ ÃÔ pÓ¡ ¥k¬ Äìs¡ ss~ ס vÓ ¦pÓ ¡ |¡ | v Ö ij i i }Ö ¶¹º´ ì¥|pm~¨y v § z q µµ¸´ ¸» i ¶¹º´
Ô
¥
jÔ¢ ²j mps ~ §z q »·¼ ¸· l¶¹¹º ¥×ì~ÔÔ ì¦ §z q µ´¸º ¹¸ o l¶¹¹½ ~v¨s²j~ §j ì× ì·¸·º ·¹¼º Öu u{y} jr } }Ö l{o l}Ö l¦ z¶¹¹´ \"ML?JB + 1R?BRLCP .?RPGAI+A!MPKGAI +?RFG?Q(CLLW ?LB!FPGQ ?ICP \"CKWQRGDWGLE+GQRQ2FC!?QCDMPRFC +ML 'L3GDì,NMì.UDQì3VNì,HKKDMMH@ì,NMTLDMSR ì,@MTRBQHOSR ì,NUDLDMSR ?LEIMI'LQRGRSRC MD QG?L1RSBGCQ !FSJ?JMLEIMPL3LGTCPQGRW $MQRCP PG?L $SGMHBHSXì@MCì$BNMNLXì3GDì\"@RDìNEìSGDì,NMRìHMì3G@HK@MC \"MARMP?J\"GQQCPR?RGML 3LGTCPQGRWMD +GAFGE?L +GAPMDGJKQ'LRCPL?RGML?J %SGJJGML #KK?LSCJ 3GDì,NMRì ì\"HUHKHY@SHNMìNEì2NTSGD@RSì RH@ ?LEIMI2FC1G?K1MAGCRW *SAC %& .KCì!TQL@Q $@QKXì/@F@M ì4MJSKC-LC2CVR ,CU7MPI( ( SESQRGL.S@JGQFCP +GAF?CJ1KGRFGCQ 4GJJ?ECMD+MLQMD ?LEIMI (Mì3GDì,NMRìBNKKDBSDCì@QSHBKDRìEQNLì3GDì)NTQM@KìNEìSGDì2H@Lì 2NBHDSX ?LEIMI +MMPC #JGX?@CRF $@QKXì+@MCRB@ODRìNEì,X@ML@Q ,CU7MPI !!.S@JGQFGLE%PMSN ,?G.?L&J? 3GDì2HFMHEHB@MSì1NKDìNEìSGDì,NMì+@MFT@FDì@MCì\"TKSTQDìHMì2NTSGD@RSì RH@ ì.?PR' 2MIWM'LQRGRSRC DMPRFC1RSBWMD*?LES?ECQ?LB!SJRSPCQMD QG??LB DPGA? 2MIWM3LGTCPQGRWMD$MPCGEL1RSBGCQ
Search
Read the Text Version
- 1 - 46
Pages:
