เอกสารประกอบการเรียนวิชาวัฒนธรรมจีน

เอกสารประกอบการเรยี น วชิ า วัฒนธรรมจีน 《中国文化》 ครเู นาวนิตย์ ยามเลย ( ค.บ.ภาษาจนี ) โรงเรียนบา้ นหมีข้ัวโลก

1 คานา รายวิชาวัฒนธรรมจนี รหสั วิชา 1123 เปน็ รายวชิ าในแผนการเรยี นภาษาจนี ระดับชัน้ ประถมศึกษาปที ี่5 โดยมีวัตถุประสงคเ์ พ่ือให้ผเู้ รียนได้ศึกษาหาความรู้และได้ศึกษาทาความเขา้ ใจในเรื่องวฒั นธรรมของประเทศจีน เพอ่ื เปน็ ประโชนข์ องผ้เู รียน เอกสารประกอบการเรยี นวชิ าวฒั นธรรมจนี แบง่ ออกเป็น 3 บทเรยี น ประกอบดว้ ย อาทิ ประเพณขี องจีน เทศกาลสาคญั ของจนี และความเชอื่ ของชาวจีน ข้าพเจา้ หวังว่าเอกสารประกอบการเรยี นวชิ าวัฒนธรรมจนี เลน่ น้ีจะเปน็ ประโยชน์ไม่มากก็น้อยตอ่ ผู้เรยี นหรอื ผู้ที่ไดศ้ ึกษาเอกสารประกอบการเรยี นเลม่ นี้ หากผดิ พลาดประการใดขออภยั ณ ทนี่ ีด่ ว้ ย เนาวนติ ย์ ยามเลย

1 สารบญั เร่อื ง หน้า คานา ก สารบัญ ข บทที่ 1 1 บทที่ 2 4 บทท่ี 3 7 อา้ งองิ 10

1

2 การเส่ียงทายเมือ่ เด็กอายุครบหนง่ึ ขวบ การเสี่ยงทายเมื่อเด็กจีนอายุครบหนึ่งขวบ คนจีนเชื่อว่าเป็นการทานายอนาคตของเด็ก พ่อแม่จะแจ้ง ญาติสนทิ มิตรสหาย ใหม้ ารว่ มฉลองแสดงความยินดีกับเด็กในวนั ครบรอบอายุหนึ่งขวบ ตามหลักปฏิบัติที่ สืบทอดกนั มาของจีน พอ่ แม่จะทาพีธีเสยี่ งทายจับสิ่งของ และในงานจะมีอาหารให้รับประทาน คือ บะหมี่ อายุยืนหรือหม่ีซั่ว (长寿面) ส่วนสิ่งของที่ใชใ้ นการจับเสี่ยงทาย ของเด็กผู้ชายและผู้หญิงจะต่างกันแค่ บางชิ้น โดยของท่ีใช้ในการจบั เส่ยี งทายมดี ังนี้ คมั ภีร์ (经书 jīngshū) พู่กัน (笔 bǐ) ลูกคดิ (算盘 suànpán) หมกึ (墨 mò) เงิน (钱币 qiánbì) จานฝนหมกึ (硏 yàn) ถ้าเป็นเด็กผู้หญิงก็เพิ่มสิ่งของในการจับเสี่ยงทาย โดยจะมี ทัพพี ( 铲子 chanzi ) ช้อน ( 勺子 sháozi) ไม้บรรทัด ( 尺子 chǐzi) อุปกรณ์ปักผ้า ( 绣线 xiùxiàn) โดยผู้ใหญ่จะให้เด็กเลือกหยิบ สิง่ ของทต่ี นเองถูกใจ แลว้ ทาการทานายอนาคตเด็กเอาจากของนัน้ เชน่ หากหยบิ ลกู คดิ ก็อาจจะประกอบ อาชพี เปน็ ค้าขาย หากหยบิ คมั ภรี ์ก็จะเป็นคนที่รักการเรยี น เปน็ ตน้ ภาพท1ี่ .1 การเสี่ยงทาย (ทีม่ า: http//www.xiaohongshu.com)

3 แบบฝกึ หดั 1. สิ่งของทใ่ี ช้เสีย่ งทายของเด็กผู้ชายมอี ะไรบ้าง ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. สิง่ ของที่ใชเ้ สย่ี งทายของเด็กผู้หญงิ มอี ะไรบา้ ง ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………

4

5 เทศกาลตรุษจนี ภาพท2่ี .1 รวมตัวครอบครวั (ท่ีมา:http//www.behance.net) เทศกาลฤดูใบไม้ผลิหรือเทศกาลตรุษจีน คือ เทศกาลปใี หมต่ ามปฏิทนิ จันทรคติของจีน ชาวจีนต่าง ให้ความสาคัญ กับเทศกาลตรุษจีนอย่างมาก โดย ป ฏ ิ บ ั ต ิ ก ั น ม า เ ป ็ น เว ล า ย า ว น า น ต ั ้ ง แ ต ่ อ ด ี ต จ น ถึ ง ปจั จุบนั โดยเทศกาลตรุษจีน เปน็ 1 ในเทศกาลดั้งเดิม ท่ีสาคัญทั้ง 4 ของจีน (เทศกาลเชงเม้ง เทศกาลตวนอู่ และเทศกาลไหว้พระจันทร์) ซึ่ง ได้รับการอนุมัติจาก สภาแหง่ รัฐให้รวมอยใู่ นรายการมรดกทางวัฒนธรรมท่ี จับต้องไมไ่ ดช้ ดุ แรกของแหง่ ชาตจิ ีน ในช่วงฤดูใบไม้ผลิ เป็นช่วงที่กลุ่มชาติพันธุ์ชาวฮั่นและกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ ได้มีการจัดกิจกรรมเฉลิมฉลอง ในช่วงฤดูนี้ เช่นกิจกรรมไหว้บรรพบุรุษ กาจัดสิ่งที่เก่าและสร้างสิ่งใหม่ๆ หรือไหว้ขอพรเกี่ยวกับการเก็บเกี่ยว ผลผลิตการเกษตร กิจกรรมการอาลาปีเก่าต้องรับปีใหม่แตกต่างกันไปตามท้องถิ่นที่อยู่ ทาให้เกิดวัฒนธรรม การรวมญาติชาวจีนขึ้นมา มีนัยยะคือ เป็นการรวมตัวกันของพ่อแม่ลูกกระทั่งญาติพี่น้อง เพื่อร่วมกันจัด กจิ กรรมสาหรับครอบครัวระลกึ ถึงบรรพบรุ ุษ ฯลฯ ขน้ึ มาและยังคงสบื ทอดไปยังร่นุ ลกู หลาน ในเวลาเดียวกันยังเปน็ ชว่ งเวลาท่ีชาวจีนได้ปลดปลอ่ ยความรู้สึก ได้เตมิ เติมทั้งพละกาลังกายและจิตใจสาหรับ คนที่ต้องไปทางานยังต่างถิ่นที่อยู่ได้กลับมารวมตัวกัน เป็นช่วงเวลาของเทศกาลรื่นเริงที่ในหหึ่งปีจะมีแค่ครั้ง เดียว นอกจากนั้น เทศกาลตรุษจีนยังเป็นเทศกาลของครอบครัว เป็นการรวมตัวของของครอบครัว เพื่อมา กราบ ไหว้บรรพบุรษุ จะเปน็ วนั ทที่ ุกบ้านจะมารวมตวั กนั รับประทานอาหารร่วมกัน ครอบครวั จะรวมตัวกนั ร่วมกันนับถอยหลังเร่ิมต้นสู่วัน ภาพท2่ี .2 อังเปา (ท่ีมา: http//www.freepik.com) ใหม่หรือปีใหม่ด้วยกันพอถึงวันรุ่งขึ้น ก็จะมี การจุด ประทัด อาลาปีเก่าต้อนรับปีใหม่ ของทุกๆบ้าน อบอวลไปด้วยกลิน่ อายแห่งความรื่นเรงิ และกลิน่ ธูปท่ี จุดเพอื่ ไหวแ้ ละบวงสรวงบรรพบุรุษ เทพเจ้า ผ้ทู ่ีมีอายุ มากกวา่ จะใหเ้ งนิ เด็ก ( ทเี่ รียกกันวา่ อังเปา ) กจิ กรรม ที่ปฏิบัติกันในเทศกาลตรุษจีน ดังนี้ ทาความสะอาด บ้าน ตกแต่งและประดับประตูหนา้ ต่างจะถูก ประดับ ประดาดว้ ยกระดาษท่มี คี าอวยพร

6 แบบฝึกหดั 1. กิจกรรมทป่ี ฏบิ ัติกันในเทศกาลตรษุ จีนมีอะไรบา้ ง ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ในวันตรุษจีนผ้ทู ่มี อี ายมุ ากกว่าจะใหอ้ ะไรแก่เด็ก และคนส่วนใหญ่เรยี กวา่ อะไร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………

7

8 ความเชอื่ ของคนจีน ความเชอื่ ของคนจีนที่เก่ียวกับสง่ิ ของมงคล ตวั อยา่ งเช่น ม้า สัญลักษณแ์ ทนความว่องไว รวดเร็ว ทันที แขง็ แรง ไม่หยุดอยู่กับท่ี การเดนิ ทาง เลื่อนตาแหน่ง ชาวจีน เชอื่ กนั ว่า การจดั วางมา้ สามตัวจะสามารถแกก้ ารแตกแยกได้ หรือใชภ้ าพม้าแปดตัว แปด อริ ยิ าบถ เพือ่ เสรมิ ความก้าวหนา้ รุง่ เรืองในทางธุรกิจ การค้า สาเร็จรวดเร็ว มา้ ยงั เป็นสัญลักษณ์แทนคาอวยพร ใหส้ ุขภาพแข็งแรงอีกด้วย หยิน-หยาง ภาพท3่ี .1 หยิน-หยาง เป็นสัญลักษณ์วงกลมครึ่งขาวครึ่งดา ในดามีจุดขาว ในขาวมีจุด (ทม่ี า: http//wwwfinearts.com) ดา เหมือนตาปลา ทาให้ดูเป็น ปลาขาวดาสองตัวกลับหัว กัน ความหมายให้สีดาเป็น หยิน - ผู้หญิง ความมืดดา โลก ดวง ปลา จันทร์ ความอ่อนแอ (สวยงาม) และความสันโดษ สีขาวเป็น หยาง - ผู้ชาย ความขาวสว่าง ท้องฟ้า (สวรรค์) ดวงอาทิตย์ ความเข้มแข็ง (พละกาลัง) และความเป็นคู่หยินหยางนี้เป็น สัญลักษณ์ของชีวิตที่มีสองด้านเสมอ จึงถูกนามาใช้เพื่อเป็นพลัง มงคลในการเสรมิ และปรับฮวงจยุ้ ไดอ้ ยา่ งดี สญั ลกั ษณข์ องการมีมากมายลน้ เหลอื ไดก้ าํ ไร ไดป้ ระโยชน์ ภาษาจีนแตจ้ ๋วิ ฮือ้ เป็นคาํ พอ้ งเสยี งแปลวา่ มากมายลน้ เหลือ ใชแ้ สดงถึงความหมายมงคล ใหม้ สี ่งิ ท่ี ตอ้ งการมากมาย มีเหลือกินเหลอื ใช้ ไม่ขาด และ โชคดี หากเป็นปลาทอง จะหมายถงึ ทองและหยกเตม็ บา้ น ป่เี ซียะ สัญลักษณ์ของสัตว์มงคลนาโชค ป้องกันและกาจัดสิ่งอัปมงคล มีลักษณะรูปร่างคล้ายกวาง มีเขี้ยว ตาโปน ปากกว้าง มี เขา หางยาว ปีกสั้น แต่บางตัวก็ไมม่ ีปีก เชื่อว่า ปี่เซียะ มีพลังแรงมากในเรื่องการนาโชค หาก ยิ่งได้นาไปตั้งคู่กับ \"กิเลน\" ด้วยกันแล้ว จะยิ่งมีพลังแรงมากขึ้นไปอีก ผู้ที่จัดตั้งปี่เซียะนั้นควรเป็นผู้มี ศีลธรรม คุณธรรม จึงจะประสบผลสาเร็จ แต่หากมีนิสัยคดโกง ประพฤติผิดศีลธรรม ไม่มีคุณธรรมแล้ว ก็ จะได้รับผลในทางตรงกันข้าม

9 แบบฝึกหัด 1. สิ่งมงคลของจนี แตล่ ะชนิดเป็นตัวแทนในเร่ืองใดบ้าง ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. หยนิ -หยาง เปน็ สัญลักษณ์วงกลมคร่งึ ขาวครึ่งดา ในดามจี ดุ ขาว ในขาวมจี ดุ ดาต่างกันอย่างไร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………

10 อา้ งองิ กติ ติญา ต้ยุ คา. (ม.ป.ป.). วฒั นธรรมจีน. เอกสารไม่ได้ตีพมิ พ์, สาขาวิชา การสอนภาษาจีน คณะครุศาสตร์, มหาวิทยาลัยราชภัฏลาปาง, ลาปาง, ประเทศไทย. Dek-D (2555, 5 กนั ยายน). การเสยี่ งทายเม่ือเด็กจีนอายหุ น่งึ ขวบ. สืบค้นจาก http://cnntuntrain55/blog/?blogid=10162156 sacsteelwork (ม.ป.ป.). ตรษุ จีน. สบื ค้นจาก https://www.sacsteelwork/blog-post/