รายงาน สรุปผลการเข้าร่วมประชุม Kick v.1

รายงาน สรุปผลการเขา้ รว่ มประชุม Kick-off และระดมความคิดเหน็ เรื่อง “การพฒั นาระบบบริหารจัดเก็บรายไดข้ ององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน” …………………………………… สำหรับสถำนกำรณ์ที่มีกำรกระจำยอำนำจทำงกำรคลังสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ตั้งแต่มีรัฐธรรมนูญแห่งรำชอำณำจักรไทย พุทธศักรำช ๒๕๔๐ จนปัจจุบัน พบว่ำขีดควำมสำมำรถในกำรจัดเก็บ รำยได้ของ อปท. ยังไม่เพิ่มเท่ำที่ควร โดยสัดส่วนรำยได้ที่ อปท. จัดเก็บเองต้ังแต่ปีงบประมำณ ๒๕๕๕ - ๒๕๖๐ มเี พียงรอ้ ยละ ๙.๐๓ - ๙.๒๙ ของรำยไดร้ วมของท้องถนิ่ ดงั นั้น ระดบั กำรพ่งึ พำตนเองทำงกำรคลงั ของทอ้ งถ่ินไทย จึงไม่สูงนัก จึงควรมีมำตรกำรจัดกำรกับข้อจำกัดอย่ำงเป็นระบบ สำนักงำนคณะกรรมกำรส่งเสริมวิทยำศำสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) จึงมอบหมำยให้จุฬำลงกรณ์มหำวิทยำลัยและมหำวิทยำลัยในเครือข่ำยศึกษำวิจัย เพื่อพัฒนำศักยภำพกำรบริหำรกำรจัดเก็บรำยได้ของ อปท. ประเภทต่ำง ๆ พร้อมแนวทำงกำรพัฒนำศักยภำพ บุคลำกร ระบบปฏิบัติกำรท่ีเก่ียวกับกำรบริหำรจัดเก็บรำยได้ของ อปท. ใน ๔ ประเภท คือ (๑) ภำษีที่ดินและ ส่ิงปลูกสร้ำง (๒) ภำษีป้ำย (๓) ค่ำธรรมเนียมบำรุงองค์กำรบริหำรส่วนจังหวัดจำกผู้พักในโรงแรม และ (๔) ภำษี และคำ่ ธรรมเนียมรถยนต์ จุฬำลงกรณ์มหำวิทยำลัยได้จัดประชุม Kick-off เร่ือง “กำรพัฒนำระบบบริหำรจัดเก็บรำยได้ ขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน” สรุปผลกำรประชุมเป็น ๒ ส่วน คือ ส่วนท่ี ๑ บทท่ัวไป และส่วนท่ี ๒ สรปุ ผลกำรวิจยั และกำรรบั ฟังควำมเหน็ จำกผูเ้ ก่ยี วขอ้ ง สว่ นที่ ๑ บททั่วไป ผู้วิจัยได้กำหนดแนวทำงในกำรศึกษำวิจัยเพ่ือกำรพัฒนำระบบบริหำรจัดเก็บรำยได้ขององค์กร ปกครองส่วนท้องถ่ิน อันประกอบด้วย วัตถุประสงค์ กรอบแนวคิด บริบทของปัญหำและโอกำสในกำรวิจัย ขอบเขตกำรศกึ ษำและกรอบกำรวจิ ยั เชิงปฏบิ ตั กิ ำร และผลท่คี ำดว่ำจะไดร้ ับ ๑. วัตถุประสงคข์ องการศกึ ษาวจิ ยั ๑.๑ เพ่ือศึกษำสถำนกำรณ์ปัจจุบัน ประสิทธิภำพ ประสิทธิผลของกำรจัดเก็บภำษีท้องถ่ิน ปัญหำหรือขอ้ จำกดั ในเชิงกฎหมำยหรือในเชิงระบบทสี่ ่งผลต่อกำรสูญเสียรำยได้ ได้แก่ ๑.๑.๑ รำยได้ที่ท้องถ่ินจัดเก็บเอง ได้แก่ ภำษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้ำง (รวมภำษีโรงเรือน และทด่ี นิ และภำษบี ำรุงท้องทเ่ี ดมิ ที่ อปท. จดั เกบ็ เอง) ภำษีป้ำย และคำ่ ธรรมเนียมบำรุงองค์กำรบรหิ ำรส่วนจังหวัด จำกผพู้ กั ในโรงแรม ๑.๑.๒ รำยได้ท่รี ฐั /ส่วนรำชกำรจัดเก็บให้หรือแบ่งให้ ไดแ้ ก่ ภำษีและค่ำธรรมเนียมรถยนต์ ๑.๒ เพื่อจัดทำแนวทำง - ตัวแบบในกำรพัฒนำศักยภำพในเชิงสถำบันและระบบปฏิบัติกำร ตำ่ ง ๆ ที่จำเป็นสำหรับกำรบรหิ ำรจัดเก็บภำษีท้องถิ่นให้เกิดควำมเป็นธรรม และเกื้อหนุนต่อกำรพัฒนำรำยได้ท้องถ่ิน โดยใช้กำรศึกษำวิจัยเชิงปฏบิ ตั กิ ำรจำกกล่มุ ตวั อย่ำง อปท. พรอ้ มประมวลเปน็ ขอ้ เสนอแนะเชงิ นโยบำย ๑.๓ เพอ่ื ประยกุ ต์ใช้วิธวี ิจยั เชิงทดลองทำงพฤตกิ รรมศำสตร์ในกำรพฒั นำระบบบริหำรจัดเก็บ ภำษีของ อปท. เพื่อชว่ ยกระตนุ้ ให้ภำคประชำชนหรือกล่มุ ธรุ กจิ เตม็ ใจรว่ มมอื จ่ำยภำษที ้องถน่ิ เพิม่ ขน้ึ ๒. กรอบแนวคดิ ในการวิจยั สิง่ ทีม่ ีผลตอ่ กำรพฒั นำกำรจดั เก็บรำยได้ของ อปท. ประกอบดว้ ย ๒.๑ ทำงเลอื กในกำรพัฒนำรำยได้ทอ้ งถ่ิน

๒ ๒.๑.๑ ระดับมหภำค ประกอบด้วย มำตรกำรเชิงกฎหมำย นโยบำยรัฐบำลในกำรเพ่ิม ประเภทภำษีใหม่ให้ อปท. กำรปรับสว่ นแบ่งหรอื กำรจัดสรรภำษี-เงนิ อดุ หนุนระหว่ำงรฐั - อปท. ๒.๑.๒ ระดับจุลภำค ประกอบด้วย กำรพัฒนำศักยภำพกำรจัดเก็บเชิงสถำบัน กำรสร้ำง กระบวนกำรปรึกษำหำรือ กำรสร้ำงระบบติดตำมเฝ้ำระวงั กำรจัดเก็บภำษีในพื้นท่ี หรอื กำรปรบั ปรุงกฎหมำยลำดับรอง ๒.๒ ฐำนคิดและวรรณกรรมทำงวิชำกำรที่สนับสนุนควำมเป็นไปได้ในกำรศึกษำวิจัย ระดบั จุลภำค ประกอบดว้ ย ๒.๒.๑ กำรพัฒนำระบบบริหำรจัดเก็บภำษี ฐำนข้อมูล แนวทำงกำรปฏิบัติงำน และกำรพัฒนำศกั ยภำพบุคลำกรในงำนบรหิ ำรจัดเก็บภำษี ซึง่ มคี วำมสำคญั ตอ่ กำรเพ่ิมรำยได้ของ อปท. ๒.๒.๒ กำรใช้กระบวนกำรชุมชน กำรสื่อสำรทำงกำรเมือง และกำรสร้ำงควำมเข้ำใจ ในกำรเสยี ภำษผี ำ่ นกำรปรกึ ษำหำรือ ซ่งึ จะมสี ว่ นช่วยเพิ่มรำยได้ของ อปท. ๒.๒.๓ กำรทดลองในเชิงสังคมศำสตร์ผ่ำนกำรให้ข้อมูลและให้ผู้เสียภำษีเห็นประโยชน์ ควำมสำคัญ หรือมีส่วนร่วมในกำรจ่ำยภำษี จะช่วยให้หนว่ ยงำนรัฐจัดเก็บภำษีได้มำกข้ึน เช่น กำรสร้ำงมำตรกำร จูงใจท่ีเฉพำะเจำะจงตัวบุคคลและชัดเจน กำรกระตุ้นให้เกิดพฤติกรรมท่ีพึงประสงค์ กำรบ่งช้ีถึงควำมรับผิดชอบ และสำนึกต่อส่วนรวม กำรเช่ือมโยงให้เห็นประโยชน์ของกำรจ่ำยภำษี กำรเน้นย้ำถึงผลเสียหรือบทลงโทษ หำกไม่ชำระภำษหี รือชำระลำ่ ชำ้ ๒.๒.๔ กำรใช้ระบบสำรสนเทศและเทคโนโลยีสมัยใหม่ เช่น IOT, Animation, Block chain, Image processing ที่อำจช่วยให้ระบบจัดเก็บภำษีท้องถิ่นมีควำมครบถ้วนมำกขึ้น ลดกำรใช้ดุลพินิจของ เจ้ำหน้ำท่ี ลดต้นทุนธุรกรรม เพิ่มควำมโปร่งใสและเพ่ิมประสิทธิภำพในกำรบริหำรจัดเก็บภำษี ผู้วิจัยจึงกำหนด กรอบคิดไว้ดงั ตวั แบบต่อไปนี้ แผนภาพที่ ๑ กรอบคิดทำงวิชำกำรเพ่ือพัฒนำกำรจัดเกบ็ รำยได้ของท้องถ่ิน ท่ีมา: เอกสำรสรุปเนื้อหำสำคัญจำกกำรประชุม Kick-off โครงกำรกำรพัฒนำระบบบริหำรจดั เก็บรำยได้ขององค์กรปกครองท้องถน่ิ

๓ ๓. บริบทของปญั หาและโอกาสในการวจิ ยั จำกกำรวิเครำะห์ข้อมูลกลุ่มตัวอย่ำง อปท. ๑๒ แห่ง คือ อบจ.เชียงใหม่ อบจ. สงขลำ อบจ. อุบลรำชธำนี อบจ. สิงห์บุรี เทศบำลนครเชียงใหม่ เทศบำลเมืองเขำรูปช้ำง เทศบำลตำบลคำน้ำแซบ เทศบำลเมอื งสงิ หบ์ ุรี อบต.ดอนแกว้ อบต.เกำะยอ อบต.โนนโหนน และอบต. ท่ำงำม พบวำ่ ๓.๑ ภำษีท่ีดินและส่ิงปลูกสร้ำง กำรจัดเก็บภำษีโรงเรือนและที่ดิน และภำษีบำรุงท้องที่ ตง้ั แต่ปี ๒๕๕๕ ถงึ ปี ๒๕๖๐ มีอตั รำเพิม่ ข้นึ โดยเฉลี่ยร้อยละ ๘.๔๖ และมีกำรประมำณกำรรำยไดจ้ ำกปี ๒๕๖๐ ถงึ ปี ๒๕๖๕ โดยคำดกำรณ์ว่ำในปี ๒๕๖๕ จะสำมำรถจัดเก็บได้เพิ่มข้ึนร้อยละ ๐.๔๐ ต่อ GDP หรือเป็นเงิน ๗๕,๐๖๒.๔๐ ล้ำนบำท แต่เนื่องจำกกฎหมำยท่ีดินและสิ่งปลูกสร้ำงเป็นเร่ืองใหม่สำหรับท้องถิ่น จึงคำดว่ำอำจทำให้ รำยไดจ้ ำกภำษีทีด่ นิ และสิง่ ปลกู สรำ้ งลดลงอย่ำงมีนัยสำคัญในชว่ ง ๒ - ๓ ปีแรก ๓.๒ ภำษีป้ำย กำรจัดเก็บภำษีป้ำย ต้ังแต่ปี ๒๕๕๖ ถึงปี ๒๕๖๐ พบว่ำ มีอัตรำเพิ่มขึ้น เฉลี่ยร้อยละ ๖.๖๓ โดยในปี ๒๕๖๐ จัดเก็บได้ ๓,๒๖๐.๒๓ ล้ำนบำท รำยได้จำกภำษีป้ำยเก็บได้ค่อนข้ำงต่ำ อันเน่ืองมำจำกกำรสำรวจข้อมูลป้ำยไม่ครบถ้วนเป็นปัจจบุ ัน (เก็บได้ร้อยละ ๖๐ - ๙๐ ของจำนวนป้ำย) ข้อจำกัด ด้ำนบุคลำกร กำรส่ือสำรให้ประชำชนหรือผู้ประกอบกำรเต็มใจจ่ำยภำษี รวมถึงข้อกำหนดของกฎหมำยเก่ียวกับ ประเภทและอตั รำภำษีที่คอ่ นข้ำงต่ำและไม่ทนั สมยั ๓.๓ ค่ำธรรมเนียมบำรุง อบจ. จำกผู้พักในโรงแรม เป็นกำรจัดเก็บตำมหลักผลประโยชน์ ท่ีผู้ใช้เป็นผู้จ่ำยจำกบริกำรสำธำรณะและทรัพยำกรท่ีใช้ในพื้นท่ี โดยจัดเก็บจำกผู้เข้ำพักแรมตำมพระรำชบัญญัติ องค์กำรบริหำรส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๕๔๐ กำหนดให้เป็นรำยได้ของ อบจ. โดยมีอัตรำสูงสุดไม่เกินร้อยละ ๓ ของค่ำเช่ำห้องพักและกำหนดให้ผู้ควบคุมและจัดกำรโรงแรมเป็นผู้จัดเก็บค่ำธรรมเนยี มฯ แทนและนำส่งให้ อบจ. ทุกเดือน รำยได้จำกค่ำธรรมเนียมฯ ต้ังแต่ปี ๒๕๕๖ ถึงปี ๒๕๖๑ มีแนวโน้มเพ่ิมขึ้น โดยในปี ๒๕๖๑ เพิ่มข้ึนถึง ร้อยละ ๒๕ หรือเป็นเงินจำนวน ๕๓๓.๒๗ ลำ้ นบำท ๓.๔ ภำษแี ละค่ำธรรมเนียมรถยนต์ (จัดเก็บโดยกรมกำรขนสง่ ทำงบก) พบวำ่ นับแต่ปี ๒๕๕๖ ถึงปี ๒๕๖๑ กำรจัดเก็บรำยได้จำกรถยนต์ ตำมพระรำชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒ และตำมพระรำชบัญญัติ กำรขนส่งทำงบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีอัตรำเพิ่มขึ้นร้อยละ ๖ หรือเป็นเงิน ๓๖,๖๖๘.๘๙ ล้ำนบำท ในปี ๒๕๖๑ โดยมยี อดภำษคี ้ำงชำระ ณ วนั ท่ี ๓๐ มิถุนำยน ๒๕๖๒ รวม ๖,๒๒๕.๒๙ ลำ้ นบำท ๔. ขอบเขตการศึกษาและกรอบการวจิ ัยเชงิ ปฏิบตั กิ าร ๔.๑ ภาษีทด่ี ินและสิ่งปลูกสรา้ ง และภาษีป้าย ผูว้ ิจยั ได้กำหนดขอบเขตและกรอบกำรวิจัย โดยเห็นว่ำ ปัจจัยทำงเศรษฐกิจ กำรเมือง สังคม กฎหมำย แนวปฏิบัติในกำรจัดเก็บภำษี ควำมเต็มใจจ่ำยภำษี นโยบำยของฝ่ำยกำรเมือง และระบบบริหำรจัดเก็บภำษี เช่น ศักยภำพของบุคลำกร เครื่องมือ ระบบข้อมูล ระบบ IOT มีผลตอ่ กำรจัดเกบ็ ภำษีทดี่ นิ และสิ่งปลกู สรำ้ ง และภำษีป้ำยของ อปท. อยำ่ งมีนัยสำคัญ ดังแผนภำพท่ี ๒

๔ แผนภาพท่ี ๒ ขอบเขตกำรศึกษำและกรอบกำรวิจัยเชงิ ปฏิบัตกิ ำรสำหรับภำษีท่ดี นิ และสง่ิ ปลูกสร้ำง และภำษีป้ำย ที่มา: เอกสำรสรปุ เนื้อหำสำคัญจำกกำรประชุม Kick-off โครงกำรกำรพัฒนำระบบบริหำรจัดเก็บรำยได้ขององค์กรปกครองท้องถ่นิ ๔.๒ ค่าธรรมเนียมบารุงองค์การบริหารส่วนจังหวัดจากผู้พักในโรงแรม ผู้วิจัยเห็น ว่ำ กำรสื่อสำรทำควำมเข้ำใจกับผูป้ ระกอบกำร กำรพัฒนำฐำนข้อมูลโรงแรมให้เชื่อมโยงกับหน่วยงำนท่ีเกี่ยวข้อง เช่น กรมสรรพำกร กรมกำรปกครอง และกำรพัฒนำระบบจัดกำร เช่น IOT หรือเครื่องมืออื่น ๆ มีผลต่อ กำรจัดเกบ็ คำ่ ธรรมเนยี มบำรุง อบจ. อยำ่ งมนี ัยสำคัญ ปรำกฏดงั แผนภำพท่ี ๓ แผนภาพท่ี ๓ ขอบเขตกำรศึกษำและกรอบกำรวิจยั เชงิ ปฏิบตั กิ ำรสำหรับค่ำธรรมเนยี มบำรงุ อบจ.จำกผ้พู ักในโรงแรม ที่มา: เอกสำรสรุปเน้ือหำสำคัญจำกกำรประชุม Kick-off โครงกำรกำรพัฒนำระบบบริหำรจัดเก็บรำยได้ขององค์กรปกครองท้องถ่นิ

๕ ๔.๓ ภาษีและค่าธรรมเนียมรถยนต์ ผู้วิจัยเห็นว่ำ กำรพัฒนำระบบฐำนข้อมูล กำรเชื่อมโยง กับหน่วยงำนที่เกี่ยวข้อง เช่น กรมกำรขนส่งทำงบก กำรสร้ำงควำมร่วมมือกับผู้ต้องชำระภำษี และกำรติดตำม ภำษรี ถยนตท์ ีค่ ้ำงชำระมผี ลตอ่ กำรจัดเก็บภำษแี ละคำ่ ธรรมเนยี มรถยนต์อยำ่ งมนี ัยสำคัญ ปรำกฏดังแผนภำพที่ ๔ แผนภาพท่ี ๔ ขอบเขตกำรศึกษำและกรอบกำรวิจัยเชิงปฏิบัตกิ ำรสำหรับภำษแี ละคำ่ ธรรมเนยี มรถยนต์ ท่ีมา: เอกสำรสรปุ เนื้อหำสำคัญจำกกำรประชุม Kick-off โครงกำรกำรพัฒนำระบบบริหำรจัดเก็บรำยได้ขององค์กรปกครองท้องถ่ิน ๕. ผลท่คี าดว่าจะได้รับ ๕.๑ รำยงำนกำรศึกษำท่ีแสดงถึงสถำนภำพปัจจุบัน ประสิทธิภำพ ประสิทธิผลของกำรบริหำร จัดเก็บภำษีแต่ละประเภท และรำยงำนกำรประเมินปัญหำ ข้อจำกัดของกำรบริหำรจัดเก็บภำษี พร้อมกำรจัดทำ แนวปฏิบัติที่เหมำะสม กลไกเชิงสถำบัน ข้อเสนอแนะเชิงระบบและหรือกฎหมำยที่จำเป็น คู่มือหรือแนวปฏิบัติ สำหรบั อปท. ในกำรบรหิ ำรจดั เก็บภำษที ้องถน่ิ หรือภำษีฐำนร่วม ๕.๒ พฒั นำเครือข่ำยหนว่ ยงำนรัฐและผู้เสยี ภำษีท้องถิน่ ให้กับ อปท. และกระตุน้ ใหผ้ เู้ สียภำษี ท้องถิ่นยินดีจ่ำยภำษีอย่ำงเหมำะสม และในทำงกลับกัน มุ่งกระตุ้นให้ อปท. กลุ่มตัวอย่ำงมีระบบจัดเก็บภำษี ที่มีประสิทธิภำพ ประสิทธิผล อันนำไปสู่กำรดำเนินงำนของ อปท. ที่เต็มศักยภำพและมุ่งตอบสนองต่อประชำชน หรือภำคธุรกิจท่เี สยี ภำษมี ำกขนึ้ ๕.๓ รำยไดภ้ ำษีท้องถน่ิ ที่เลือกศึกษำทั้ง ๔ ประเภทจะเพ่ิมขึน้ อย่ำงมนี ยั สำคญั ดังน้ี เป้ำหมำยในปแี รก - ภำษปี ำ้ ยมอี ัตรำเพมิ่ ขนึ้ จำกปี ๒๕๖๒ ไม่น้อยกว่ำร้อยละ ๑๑ ในปี ๒๕๖๓ - ภำษีและค่ำธรรมเนียมรถยนต์มีอัตรำเพ่ิมข้ึนจำกปี ๒๕๖๒ ไม่น้อยกว่ำร้อยละ ๗ ในปี ๒๕๖๓

๖ เปำ้ หมำยในปที ีส่ อง - ภำษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้ำง มีอัตรำกำรเพ่ิมขึ้นจำกปี ๒๕๖๒ ไม่น้อยกว่ำร้อยละ ๙ นปี ๒๕๖๔ - ค่ำธรรมเนียมบำรุง อบจ.จำกผู้พักในโรงแรม มีอัตรำกำรเพ่ิมขึ้นจำกปี ๒๕๖๒ ไม่นอ้ ยกวำ่ ร้อยละ ๔๐ ในปี ๒๕๖๔ โดยเป้ำหมำยที่กำหนดตั้งอยู่บนสมมติฐำนว่ำ (๑) นโยบำยกำรเมืองท้องถิ่นและ แนวนโยบำยหน่วยงำนต่ำง ๆ ท่ีเกี่ยวข้องไม่เปลี่ยนแปลงระหว่ำงที่ดำเนินกำรวิจัยจนกระทบต่อกำรจัดเก็บรำยได้ ท่ีลดลง และ (๒) กฎหมำยท่ีดินและสิ่งปลูกสร้ำงมีข้อยกเว้น ลดหย่อน มำตรกำรบรรเทำผลกระทบจำนวนมำก จงึ อำจทำใหเ้ ปำ้ หมำยกำรจัดเก็บรำยได้จริงตำ่ กว่ำท่คี ำดกำรณไ์ ว้ สว่ นที่ ๒ สรุปผลการวิจัยและการรบั ฟงั ความเหน็ จากผูเ้ กี่ยวข้อง ผู้วจิ ยั ดำเนินกำรเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นสองส่วน คอื ๑. ข้อมูลจากการลงพ้ืนทต่ี รวจเย่ยี มและสัมภาษณก์ ลุ่มตัวอย่างจาก อปท. ๑๒ แหง่ เพ่ือวเิ ครำะหป์ ัญหำ และวำงแผนกำหนดวิธีวิจยั เชงิ ทดลองเกีย่ วกับภำษีทด่ี นิ และสงิ่ ปลูกสร้ำง ภำษีป้ำย ค่ำธรรมเนียมบำรุง อบจ. จำกผู้พักในโรงแรม และภำษีและค่ำธรรมเนียมรถยนต์ พบข้อจำกัด ของกำรจดั เกบ็ ภำษตี ำ่ ง ๆ พรอ้ มข้อเสนอแนะ ดังนี้ ๑.๑ ภาษที ่ดี ินและส่งิ ปลกู สร้าง ๑.๑.๑ ขอ้ จากัด (๑) หน่วยงำนบังคับใช้กฎหมำย พบว่ำ เน่ืองจำกหน่วยงำนที่มีอำนำจยังไม่กำหนด หลกั เกณฑห์ รือแนวปฏิบัติท่ีชัดเจน อปท. จงึ ยงั ไมอ่ ำจดำเนินกำรใดได้มำกนัก ขอ้ มลู ทใี่ ช้ในกำรจัดเก็บภำษที ่ีกรมที่ดิน ส่งให้ อปท. ไม่ครบถ้วน และขอ้ มูลที่ส่งให้ก็มีปัญหำอุปสรรคทำให้ อปท. ไม่สำมำรถใช้ข้อมลู ได้อยำ่ งมีประสิทธิภำพ กำรขำดควำมเชื่อมโยงข้อมูลระหว่ำงกรมท่ีดิน (ข้อมูลทีด่ ิน) กรมธนำรกั ษ์ (ข้อมูลรำคำประเมิน) กรมกำรปกครอง (ข้อมูลทะเบียนรำษฎร์) และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซ่ึงเป็นข้อจำกัดในกำรจัดทำแผนที่ภำษี กำรประเมินรำคำ ที่ดินสิ่งปลูกสร้ำง ต้นทุนกำรสำรวจพื้นที่ หน่วยงำนส่วนกลำงและท้องถิ่นไม่ประชำสัมพันธ์ให้ประชำชนเข้ำใจ และใหค้ วำมร่วมมือในกำรชำระภำษี โปรแกรมกำรคำนวณในระบบแผนที่ภำษีของ อปท. ยงั ดำเนินกำรไมเ่ รยี บร้อย (๒) ผู้จัดเก็บภำษีและบุคลำกรของ อปท. ขำดควำมเข้ำใจในกำรจัดเก็บภำษี กำรสำรวจ ท่ีดินและทรัพย์สินท่ียังไม่ครบถ้วนทุกแปลง ฝ่ำยกำรเมืองมีบทบำทต่อกำรจัดเก็บภำษีโดยเฉพำะช่วงเลือกต้ัง กำรสำรวจทดี่ ินและทรพั ยส์ ินทำไดไ้ มค่ รบถว้ นเพรำะขำดกำลังคนและงบประมำณ ๑.๑.๒ แนวทางเพิ่มศกั ยภาพการจดั เกบ็ ภาษที ดี่ นิ และสง่ิ ปลูกสรา้ ง (๑) มำตรกำรระยะสั้น กำรประเมินประสิทธิภำพ ประสิทธิผลของระบบข้อมูลและ กำรสำรวจท่ีดินและสิ่งปลูกสร้ำงในปัจจุบัน กำรอบรมแนวทำงกำรสำรวจและบริหำรจัดเก็บภำษที ี่ดินและสิ่งปลูกสร้ำง กำรสนับสนุนกำรจัดทำข้อมูลหรือพัฒนำระบบ application ช่วยบันทึกในระบบฐำนข้อมูลภำษีที่ดินและส่ิงปลูกสร้ำง และประเมินภำษี กำรจดั ทำแนวทำงกำรประชำสมั พนั ธ์และสอื่ infographic ให้ประชำชนทรำบเก่ยี วกับภำษีที่ดิน และสิ่งปลูกสร้ำงเพื่อให้ควำมร่วมมือในกำรดำเนินกำร และกำรอบรมผู้บริหำรและบุคลำกรท้องถิ่นเกี่ยวกับแนวทำง กำรสือ่ สำรกับประชำชน และผู้ประกอบกำรเกี่ยวกับภำษีทดี่ ินและส่ิงปลกู สรำ้ ง

๗ (๒) มำตรกำรระยะปำนกลำง-ระยะยำว ผลักดันกำรพัฒนำระบบข้อมูลท่ีเช่ือมต่อระหว่ำง แผนที่แม่บท รูปแปลงที่ดิน เจ้ำของที่ดิน/โฉนด ข้อมูลทะเบียนรำษฎร์เพ่ือให้กำรบริหำรกำรจัดเก็บภำษีสะดวก กำรลดกำรใช้ดุลพนิ ิจของเจำ้ พนกั งำน กำรลดต้นทุนธรุ กรรมดำ้ นกำรสำรวจและพฒั นำระบบข้อมลู (๓) กำรวัดผล ติดตำมประเมินผลควำมก้ำวหน้ำในกำรสำรวจที่ดินและส่ิงปลูกสร้ำง หลังจำกกฎหมำยมีผลบังคับใช้ และติดตำมผลกำรจัดเก็บรำยได้ปี ๒๕๖๓ เทียบกับรำยได้ภำษีโรงเรือนและที่ดิน และภำษีบำรงุ ทอ้ งทเ่ี ดิม ๑.๒ ภาษปี ้าย พบว่ำมีปัญหำไม่มำกนัก โดยพบปัญหำในกำรสำรวจ กำรบริหำรกำรจัดเก็บที่ อบต. มำกกว่ำเทศบำล ๑.๒.๑ ขอ้ จากดั กำรบริหำรจัดเก็บ/ระบบกำรสำรวจภำษีป้ำยไม่เป็นระบบ กำรจัดเก็บท่ีไม่ครบถ้วน เจำ้ หน้ำท่ีมีจำนวนจำกดั ๑.๒.๒ แนวทางเพมิ่ ศกั ยภาพในการจดั เก็บภาษีป้าย (๑) มำตรกำรระยะส้ัน กำรประเมินประสิทธิภำพ ประสิทธิผลของระบบข้อมูล และกำรสำรวจป้ำยกำรค้ำใน อปท. โดยกำรสุ่มพื้นที่/ถนน กำรสนับสนุนกำรจัดทำข้อมูล/พัฒนำระบบ application หรืออุปกรณ์ที่จำเป็นในกำรช่วยวัดขนำดและบันทึกข้อมูลเกี่ยวกับป้ำยเพื่อนำไปบันทึกในระบบ ฐำนข้อมูลภำษีป้ำย กำรจัดทำแนวทำงประชำสัมพันธ์ ส่ือ infographic รวมถึงกำรใช้เครื่องมือเชิงพฤติกรรมศำสตร์ ในกำรจงู ใจใหป้ ระชำชนร่วมมือชำระภำษี (๒) มำตรกำรระยะปำนกลำง กำรทดลองประเมินภำษีป้ำยโดยใช้อัตรำภำษีใหม่และ ประเมินศักยภำพด้ำนรำยได้ กำรผลักดันกำรทบทวนอัตรำภำษีป้ำยให้เป็นปัจจุบันและสอดคล้องกับข้อเท็จจริง ทำงเศรษฐกจิ (๓) กำรวัดผล ติดตำมผลกำรจัดเก็บภำษีป้ำย วิเครำะห์ปัญหำ อุปสรรคและข้อเสนอแนะ สำหรบั ระยะต่อไป ตลอดจนติดตำมประเมินผลในมติ ิอ่ืน เช่น ระยะเวลำกำรสำรวจป้ำยลดลง จำนวนขอ้ ร้องเรียน หรอื เสียงตอบรบั จำกประชำชนหรอื ผู้ประกอบกำร ๑.๓ ค่าธรรมเนียมบารงุ อบจ.จากผ้พู ักในโรงแรม พบวำ่ กำรสำรวจรำยชื่อโรงแรมยังไม่ทวั่ ถึง มีกำรเรียกเก็บภำษีเฉพำะโรงแรมที่มีใบอนุญำต ตำมกฎหมำย ไม่มีกำรนับจำนวนห้องพัก/คนเข้ำพักจริง อัตรำภำษีตำมข้อบัญญัติจัดเก็บในอัตรำท่ีแตกต่ำงกัน ควำมไม่สะดวกเก่ียวกับสถำนท่ีจัดเก็บ/ชำระภำษี กำรไม่นำระบบ IT มำใช้ในกำรจัดเก็บ ไม่มีกำรเช่ือมโยงข้อมูล กับหน่วยงำนอื่น เช่น กรมสรรพำกร ฝ่ำยปกครอง อำเภอ/จังหวัด ไม่มีกำรเร่งรัดติดตำมค่ำธรรมเนียมท่ีจัดเก็บ ไมค่ รบถว้ น ๑.๓.๑ ขอ้ จากัด อบจ.ไม่ประสำนกับ อบต. และเทศบำลในด้ำนข้อมูลผู้ประกอบกำร ไม่มีกำรตรวจนับ จำนวนห้องพัก/คนเข้ำพักจริง บำงแห่งจัดเก็บเท่ำท่ีโรงแรมเต็มใจจ่ำยให้ กำรเช่ือมโยงข้อมูลกับสรรพำกร หรือฝ่ำยปกครองท่ีออกใบอนุญำตไม่มีประสิทธิภำพ ผู้ประกอบกำรไม่ทรำบว่ำหน่วยงำนนำค่ำธรรมเนียมไปใช้ ประโยชนใ์ นกำรพัฒนำท้องถนิ่ อย่ำงไรบ้ำง จงึ ไมใ่ ห้ควำมรว่ มมือเทำ่ ที่ควร

๘ ๑.๓.๒ แนวทางเพิม่ ศกั ยภาพการจัดเก็บคา่ ธรรมเนียมบารงุ อบจ.จากผู้พกั ในโรงแรม (๑) มำตรกำรระยะสั้น กำรประเมินผลกระทบของกำรจัดเก็บค่ำธรรมเนียมจำกฐำนข้อมูล Air BNB พร้อมวิเครำะห์เพ่ือกำรจัดกำรจัดเก็บค่ำธรรมเนียมที่เพิ่มขึ้น กำรกำหนดแนวทำงร่วมกับผู้ประกอบกำร เพ่อื จงู ใจใหช้ ำระค่ำธรรมเนียมมำกขนึ้ กำรพฒั นำกำรสื่อสำร ทำควำมเข้ำใจในข้อบัญญัติ และกำรนำค่ำธรรมเนียม ไปใชป้ ระโยชน์ (๒) มำตรกำรระยะปำนกลำง พัฒนำระบบ online เพ่ือกำรรบั ชำระค่ำธรรมเนยี ม และ ขอ้ มลู ตำ่ ง ๆ รวมถงึ ทำ MOU รว่ มกบั หน่วยงำนทเี่ กย่ี วข้อง เชน่ ฝำ่ ยปกครอง กรมสรรพำกร (๓) มำตรกำรระยะยำว ทบทวนข้อบัญญัติเพ่ืออำนวยควำมสะดวกและกำรบังคับใช้ กฎหมำย และทำคู่มือ ข้ันตอนกำรปฏิบตั ิงำนสำหรับ อบจ. และผ้ปู ระกอบกำร (๔) กำรวัดผลสำเร็จ ติดตำมผลกำรจัดเก็บรำยได้ กำรวิเครำะห์เพ่ือกำรแก้ไขปัญหำ ระยะต่อไป ๑.๔ ภาษีและคา่ ธรรมเนยี มรถยนต์ พบว่ำ ในปี ๒๕๖๑ มีกำรค้ำงชำระภำษีรถยนต์มำกกว่ำ ๖,๒๐๐ ล้ำนบำท ทำให้รัฐ เสียรำยได้ไปไม่ต่ำกว่ำร้อยละ ๒๐ ของเงินท่ีต้องชำระตำมพระรำชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒ และพระรำชบัญญัติ กำรขนส่งทำงบก พ.ศ. ๒๕๒๒ โดยท่ี อบจ. ไม่ติดตำมหรือเข้ำใจว่ำหน้ำท่ีในกำรติดตำมเป็นของกรมกำรขนส่งทำงบก และไมม่ ีกำรประสำนงำนกบั ขนสง่ จงั หวดั ๑.๔.๑ แนวทางในการเพม่ิ ศกั ยภาพของรายได้จากภาษีและค่าธรรมเนียมรถยนต์ (๑) มำตรกำรระยะเร่งด่วน สรำ้ งควำมร่วมมืออยำ่ งเปน็ ทำงกำรกับกรมกำรขนสง่ ทำงบก เพื่อแบ่งปันและใช้ข้อมลู รว่ มกัน หรือใหอ้ ำนำจติดตำมเรง่ รดั เป็นของ อบจ. (๒) มำตรกำรระยะปำนกลำง กำรเร่งรดั ติดตำมภำษีคำ้ งชำระจำกผคู้ ำ้ งชำระรำยบุคคล และประชำสัมพันธใ์ นวงกวำ้ งเพ่อื เชญิ ชวนให้ประชำชนชำระภำษีด้วยควำมเตม็ ใจ (๓) กำรวัดผลสำเร็จ ติดตำมผลกำรจัดเก็บรำยได้ภำษีและค่ำธรรมเนียมรถยนต์ พร้อมวเิ ครำะห์ ปัญหำ อปุ สรรค และขอ้ เสนอแนะในกำรดำเนินกำรต่อไป ๒. ข้อมูลจากการประชุม Kick-off และระดมความคิดเห็นเรื่อง “โครงการพัฒนา ระบบบรหิ ารจัดเกบ็ รายไดข้ ององค์กรปกครองส่วนท้องถนิ่ ” ผู้วิจัยได้นำเสนอวัตถุประสงค์ กรอบกำรวิจัย แนวทำงกำรวิจัยและพัฒนำระบบกำรบริหำร จัดเก็บรำยได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน และรับฟังกำรวิพำกย์ กรอบกำรศึกษำและกำรอภิปรำย แสดงควำมคิดเห็นโดย ศ.ดร.จรัส สุวรรณเวลำ กรรมกำรผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมกำรกระจำยอำนำจฯ คุณจำดุร อภิชำตบุตร ผู้ทรงคุณวุฒิด้ำนกำรบริหำรรำชกำรแผ่นดิน และคุณกิตติชัย เอ่งฉ้วน รองนำยก อบจ. กระบี่ และรองเลขำธิกำรสมำคม อบจ. แห่งประเทศไทย โดยผู้วิจัยนำเสนอตัวแบบเชิงลึกเพื่อวิจัยและพัฒนำ ระบบบรหิ ำรจัดเกบ็ รำยไดท้ อ้ งถ่นิ ซง่ึ ผทู้ รงคณุ วุฒิได้แสดงควำมคดิ เหน็ ต่อกรอบกำรวจิ ัยในภำพรวม สรุปไดด้ ังน้ี ศ.ดร.จรัส สุวรรณมำลำ ให้ควำมเห็นว่ำ กำรจัดกำรกับระบบภำษีท้องถิ่น มี ๒ ส่วนที่สำคัญ ต่อควำมสำเรจ็ ไดแ้ ก่ (๑) กำรจัดระบบฐำนภำษีหรือระบบฐำนข้อมูล เชน่ ภำษีทด่ี ินและสง่ิ ปลกู สร้ำง หรอื ภำษีปำ้ ย ฯลฯ ต้องเร่งพัฒนำให้ อปท. มีกำรจัดทำฐำนข้อมูลให้เรียบร้อย ภำษีที่ดินควรติดบำร์โค้ดตำมสถำนท่ีต้ัง ส่วนภำษีป้ำย ต้องมีระบบข้อมูลเริ่มต้น เช่น กำรทำบำร์โค้ดเพ่ือแสดงว่ำเป็นป้ำยที่ได้รับอนุญำตแล้ว และเช่ือมต่อกับฐำนข้อมูล ที่มีอยู่ในระบบ รวมทั้งบทลงโทษ หำกมีกำรนำบำร์โค้ดออกไป (๒) ด้ำนกำรบริหำรจัดกำร ได้แก่ (๒.๑) จำนวน

๙ บุคลำกรไม่เพียงพอ (๒.๒) เคร่ืองมือกำรจัดเก็บไม่มีประสิทธิภำพ และ (๒.๓) กำรเข้ำถึงผู้เสียภำษีหรือข้อมูล ที่เกี่ยวข้องค่อนข้ำงยำก จึงควรทำฐำนข้อมูลที่เข้ำถึงได้ง่ำยเป็นปัจจุบัน กำรสร้ำงควำมร่วมมือระหว่ำงหน่วยงำน กำรเจรจำเพอ่ื จูงใจผเู้ สยี ภำษี และกำรใหใ้ บ certificate เพ่ือยกย่องคนเสยี ภำษีท่ีดี คุณจำดุร อภิชำตบุตร ให้ควำมเห็นว่ำ ในกำรจัดเก็บภำษีควรคำนึงถึง (๑) บริบทของท้องถิ่น ที่มีควำมแตกต่ำงกันทำให้เรียกเก็บภำษีต่ำงกันตำมทรัพยำกรที่มี และมีมำตรฐำนกำรจัดเก็บที่แตกต่ำงกัน (๒) ควำมซื่อสัตย์ สุจริต และควำมเป็นธรรมในกำรจัดเก็บ ถือว่ำท้องถิ่นเป็นผู้รู้ข้อมูลที่ดีที่สุดว่ำใครอยู่ในข่ำย ต้องเสียภำษี เสียภำษีแล้วหรือไม่ จึงควรจัดเก็บอย่ำงเป็นธรรมและเป็นมำตรฐำนเดียวกัน ควรแยกส่วนในเรื่อง กำรจัดเกบ็ ภำษีกับคะแนนเสียงทำงกำรเมือง (๓) ควรมีระบบกำรบริหำรจัดกำรและกำรเปิดเผยข้อมลู ที่เปน็ ประโยชน์ ต่อสำธำรณะ เช่น กำรใช้บำร์โค้ดกำกบั ป้ำยหรอื ทรัพยส์ นิ ทดี่ ิน คุณกติ ตชิ ัย เอง่ ฉ้วน ใหค้ วำมเหน็ ว่ำ (๑) ประชำชนส่วนใหญไ่ ม่ใหค้ วำมสำคัญกับกำรจัดเก็บภำษี จึงต้องใช้เทคนคิ ในกำรสร้ำงแรงจูงใจให้ผู้ประกอบกำรมำเสยี ภำษี ดังที่ อบจ. กระบ่ีดำเนินกำร เช่น กำรให้รำงวัล เชิดชูเกยี รติ กำรสรำ้ งควำมเข้ำใจในกำรนำเงินภำษไี ปใช้ประโยชน์ ถำ้ ประชำชนไม่เข้ำใจย่อมส่งผลต่อกำรจ่ำยภำษี (๒) บรบิ ทของพ้นื ท่ีที่แตกต่ำงกัน ทำใหก้ ำรจดั เก็บภำษีต่ำงกนั ด้วย เช่น บำง อบจ. มรี ำยไดห้ ลักจำกค่ำธรรมเนียม บำรุง อบจ.จำกผู้พักในโรงแรม แต่บำงพื้นที่ไม่มี จึงควรพิจำรณำว่ำทำอย่ำงไรให้รำยได้ของ อปท. เพียงพอต่อ งำนภำรกิจและอำนำจหน้ำที่ (๓) ควำมเหลื่อมล้ำไม่เป็นธรรมระหว่ำงพื้นที่ ตัวอย่ำงกรณีมีนักท่องเท่ียวเข้ำมำใช้ ทรพั ยำกรของจังหวดั หนึ่งซง่ึ ก่อให้เกิดรำยได้ แต่เข้ำไปใชท้ รพั ยำกรของอกี จังหวดั หนง่ึ โดยไม่เกิดรำยได้กับพื้นที่น้ัน เช่น นักท่องเท่ียวข้ึนเรือและพักที่ภูเก็ต แต่มำเที่ยวแบบเช้ำไปเย็นกลับโดยใช้ Facility ของจังหวัดกระบ่ี ทำให้ จังหวัดกระบี่ไมม่ รี ำยได้จำกค่ำธรรมเนยี มบำรุง อบจ. จำกผพู้ กั ในโรงแรม หรอื อน่ื ๆ โดยจงั หวัดกระบี่มบี ริกำรถนน น้ำไฟ หรอื อื่น ๆ ท่พี ร้อมในแหลง่ ท่องเทยี่ ว กรณีนคี้ วรมีกำรแบ่งปันรำยได้ให้จังหวัดกระบี่ดว้ ยหรอื ไม่ อย่ำงไร สำหรับกำรอภิปรำยและรับฟังควำมเหน็ ของผู้แทนหน่วยงำนรำชกำร องคก์ รปกครองส่วนท้องถ่ิน และภำคเอกชนตอ่ กรอบกำรวจิ ัยในภำพรวม สรปุ ได้ว่ำ ๒.๑ ภาษที ีด่ นิ และส่งิ ปลูกสร้าง ๒.๑.๑ กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถ่ิน มีหนังสือสั่งกำรให้ท้องถิ่นมีกำรเตรียมกำร เกี่ยวกับกำรจัดทำแผนพัฒนำกำรจัดเก็บรำยได้ เช่น กำรเข้ำถึงผู้เสียภำษี กำรทำควำมเข้ำใจกับประชำชน กำรสำรวจข้อมูลผู้เสียภำษี กำรประเมินภำษีที่เป็นธรรม กำรขอควำมร่วมมือระหว่ำงหน่วยงำน กำรเพ่ิมขวัญ และกำลังใจแก่บุคลำกร และกำรเพิ่มช่องทำงในกำรรับชำระภำษีแล้วแต่ปัจจุบันยังอำจดำเนินกำรได้ไม่ครบ ทุกพนื้ ท่ี ส่วนกำรจดั ทำข้อมูลและระบบกำรจดั เกบ็ กำรพัฒนำระบบ LTAX ใหใ้ ชง้ ำนไดส้ มบูรณ์และสอดคล้องกับ กฎหมำยใหม่ที่จะชว่ ยเพิม่ ประสิทธภิ ำพกำรจัดเกบ็ รำยไดใ้ หม้ ำกขึ้นน้ัน อยู่ระหว่ำงดำเนินกำรของกรมฯ ๒.๑.๒ กรมท่ีดิน มีกำรเตรียมข้อมูลแปลงท่ีดินท่ีจะต้องปฏิบัติตำม กม.ท่ีดินและ ส่ิงปลูกสร้ำง แต่ปัญหำกำรเชื่อมโยงข้อมูลแปลงโฉนดและเจ้ำของผู้ครอบครองของกรมท่ีดินกระจำยอยู่ที่ ระบบกลำงของกรมที่ดินและสำนักงำนที่ดินจังหวัดอีกกว่ำ 290 แห่ง กำรใช้รูปแบบข้อมูลของท้องถ่ินท่ีไม่ เหมือนกัน บำงแห่งไม่ใช้ LTAX จึงอำจทำให้กำรเชื่อมต่อข้อมูลระหว่ำงกรมที่ดินและท้องถิ่นอำจขัดข้อง สำหรับ ข้อมูลทะเบียนท่ีดินที่ส่งให้ท้องถิ่นนั้นได้ให้กรมธนำรักษ์ประเมินในเบื้องต้น แล้วส่งกลับมำยังกรมที่ดินซึ่ง สำมำรถเชื่อมโยงข้อมูลกันได้ ส่วนกำรดูข้อมูลชื่อผู้ครอบครองที่ดินนั้น กรมที่ดินจัดให้มีกำรลงทะเบียนเพื่อรับ รหัสผ่ำนกอ่ น โดยมีกำรเรียกเก็บค่ำธรรมเนยี มแลว้ นำส่งคลังทั้งจำนวน แต่มี อปท. มำลงทะเบียนไม่มำก กรณีที่มี ผูไ้ ม่ชำระภำษี อปท. จะต้องแจง้ รำยชอื่ ใหก้ รมที่ดินภำยในเดือนมิถุนำยนของทุกปี เพื่ออำยัดกำรทำธุรกรรมต่อไป

๑๐ ๒.๑.๓ ปัญหาและข้อจากดั ในปจั จุบัน (๑) ควำมไมช่ ดั เจนในรำยละเอียดและแนวปฏบิ ัตติ ำมกฎหมำยทดี่ ินและสิ่งปลูกสรำ้ ง (๒) กำรสง่ ขอ้ มูลจำกกรมทด่ี ินและกรมธนำรักษ์ไม่ครบถ้วน ไมถ่ กู ต้อง (๓) กำรขำดควำมเช่ือมโยงระหว่ำงหน่วยงำน คือ กรมที่ดิน (ข้อมูลท่ีดิน) กรมธนำรกั ษ์ (ข้อมูลรำคำประเมิน) กรมกำรปกครอง (ข้อมลู ทะเบียนรำษฎร์) และ อปท. (๔) กำรขำดกำรประชำสัมพันธ์ให้ประชำชนเข้ำใจถึงควำมสำคัญของกำรเสยี ภำษี (๕) ด้ำนระบบแผนทภี่ ำษี เชน่ LTAX 3000, LTAX GIS และ E-LAAS ตอ้ ง มีกำรพัฒนำหรือปรับปรุงเพ่ือรองรับกฎหมำยที่ดนิ ฯ และสำมำรถคำนวณรำยได้โดยอตั โนมัติ ๒.๑.๔ กรอบคิดหลักในการวิจัยเชิงปฏิบัติการ ผู้วิจัยเห็นว่ำ กำรสร้ำงศักยภำพของ บุคลำกรที่จัดเก็บภำษี กำรสร้ำงควำมร่วมมือกับหน่วยงำนท่ีเก่ียวข้อง กำรสร้ำงควำมร่วมมือกับผู้ต้องชำระภำษี กำรนำเทคโนโลยีมำใช้ในกำรวิเครำะห์ข้อมูล เป็นมำตรกำรท่ีมีผลต่อกำรเพ่ิมประสิทธิภำพกำรจัดเก็บภำษีที่ดิน และส่ิงปลูกสร้ำงของ อปท. ปรำกฏดงั แผนภำพที่ ๔ แผนภาพท่ี ๔ กรอบคิดหลักในกำรวจิ ัยเชิงปฏบิ ัติกำรของภำษที ี่ดินและสิ่งปลูกสร้ำง ที่มา: เอกสำรกำรประชมุ Kick-off โครงกำรกำรพัฒนำระบบบริหำรจัดเกบ็ รำยได้ขององค์กรปกครองท้องถิ่น ๒.๑.๕ ข้อเสนอมาตรการวิจัยเชิงปฏิบตั กิ ารเพ่ือเพม่ิ ศักยภาพในการบริหารจัดเกบ็ รายไดภ้ าษที ีด่ ินและส่ิงปลกู สรา้ ง ๒.๑.๕.๑ มำตรกำรระยะสน้ั (ก) กำรประเมินประสิทธิภำพ ประสิทธิผลของระบบข้อมูลและกำรสำรวจที่ดนิ และส่ิงปลูกสร้ำงของ อปท. ในปัจจุบัน เพื่อทรำบปัญหำ ข้อจำกัดของระบบข้อมูล/ทะเบียนคุมกำรจัดเก็บ ภำษีโรงเรือนและที่ดินหรือภำษีบำรุงท้องที่ ควำมเข้ำใจของบุคลำกรกลุ่มตัวอย่ำง และวิเครำะห์ปัญหำ และ นำเสนอมำตรกำรเพือ่ ปรับปรุงแกไ้ ข

๑๑ (ข) เชิญวทิ ยำกรมำอบรมให้คำแนะนำแนวทำงและวธิ กี ำรสำรวจ บรหิ ำรจัดเก็บ ภำษี ระบบข้อมลู สำรสนเทศทเ่ี กี่ยวข้อง (ค) สนบั สนนุ กำรจัดทำข้อมูลหรือพัฒนำระบบ Application ในกำรวดั ขนำดที่ดิน สิ่งปลกู สรำ้ งเพอื่ บนั ทึกในระบบฐำนข้อมูลภำษที ด่ี ินและสิง่ ปลกู สรำ้ ง และประเมนิ ภำระภำษี (ง) ทำแนวทำงประชำสัมพันธแ์ ละสื่อ Infographic ท่ีจำเป็นให้ประชำชนทรำบ ถึงควำมสำคญั ของกำรเสยี ภำษีและให้ควำมรว่ มมือในกำรสำรวจ จงู ใจและทรำบถึงสิทธิและผลกระทบตำมกฎหมำย (จ) จัดอบรมผู้บริหำร บุคลำกรท้องถ่ินเกี่ยวกับแนวทำงกำรส่ือสำรกับประชำชน ผูป้ ระกอบกำรเกยี่ วกับภำษีดังกลำ่ ว ๒.๑.๕.๒ มำตรกำรในกำรประสำนงำนกบั สว่ นรำชกำร ประสำนงำน เร่งรัด ติดตำมกำรออกกฎกระทรวง แนวปฏิบัติหรือหนังสือส่ังกำร เพอ่ื ให้ อปท. สำมำรถบริหำรจดั เกบ็ ภำษีได้ทันเวลำทก่ี ฎหมำยกำหนด ๒.๑.๕.๓ มำตรกำรระยะปำนกลำง – ระยะยำว ผลกั ดันกำรพัฒนำระบบข้อมูลที่เชื่อมต่อกนั ระหว่ำงแผนที่แม่บท รูปแปลงที่ดิน เจ้ำของท่ีดิน เลขที่โฉนด ข้อมูลทะเบียนรำษฎร์ รำคำประเมินที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้ำง ฯลฯ เพ่ือกำรประเมินและ บรหิ ำรจัดเกบ็ ภำษที ่สี ะดวก ลดกำรใช้ดลุ พินจิ ของเจ้ำหนำ้ ท่ี และลดตน้ ทุนธุรกรรมด้ำนกำรสำรวจ ๒.๑.๖ สรปุ ความเหน็ จากทป่ี ระชุม ปัญหำอุปสรรคในกำรจัดเก็บภำษี มำจำก (๑) ผู้บริหำรท้องถิ่นท่ีมำจำกกำรเลือกต้ัง ใช้ภำษเี ป็นฐำน/คะแนนเสยี ง (๒) กำรพฒั นำบคุ ลำกรจัดเกบ็ ภำษที ้องถน่ิ ท่ีไมเ่ ป็นระบบเป็นปัญหำสำคัญท่ีอำจทำให้ อปท. สูญเสียรำยได้ (๓) ขำดกำรเช่ือมโยงข้อมูลระหว่ำง อปท. กรมที่ดิน กรมธนำรักษ์ กรมกำรปกครอง หรือ หน่วยงำนท่ีเกี่ยวข้องอื่นทำให้กำรบริหำรกำรจัดเก็บภำษีไม่มีประสิทธิภำพเท่ำที่ควร (๔) กรณีพ้ืนท่ีแนวเขตของ ท้องถ่ินทับซ้อนกับแนวเขตของกรมกำรปกครอง ไม่สำมำรถเก็บภำษีได้ เพรำะตำมกฎหมำยใช้แนวเขตที่ประกำศ (แนวเขตของกรมกำรปกครอง) ทำให้พ้ืนท่ีเก็บภำษีของ อบต. หำยไป และกลำยเป็นของเทศบำล และ (๕) มำตรฐำนในกำรจัดเกบ็ ภำษีตำ่ งกันในแต่ละ อปท. ทำให้เกิดควำมไม่เป็นธรรมทำงภำษี แนวทำงกำรพัฒนำ (๑) กำรสร้ำงควำมร่วมมือกับภำคเอกชนเพื่อให้ควำมร่วมมือ ในกำรชำระภำษี ซึ่งเป็นเร่ืองที่มีควำมสำคัญและจำเป็น ภำคเอกชนพร้อมจะให้ควำมร่วมมือในกำรชำระภำษีมำกข้ึน หำก อปท. นำเงินภำษีไปใช้ให้เป็นประโยชน์และเป็นธรรม (๒) กำรเชื่อมโยงข้อมูลกับหน่วยงำนต่ำงๆ เก่ียวข้อง จะทำให้ อปท. สำมำรถจดั เก็บภำษไี ด้มำกข้นึ ๒.๒ ภาษปี า้ ย เป็นรำยไดป้ ระมำณรอ้ ยละ ๕.๑ ของรำยไดท้ ง้ั หมดของ อปท. และมแี นวโนม้ ที่จะจดั เก็บ ได้เพ่ิมข้ึนเร่ือย ๆ ส่วนแนวปฏิบัติในกำรจัดเก็บรำยได้ คือ กำรวำงแผนจัดเก็บ กำรประชำสัมพันธ์เชิญชวน ให้มำ ชำระภำษี กำรประมำณกำรค่ำภำษี กำรรับชำระภำษี กำรกำกับดูแลตรวจสอบโดยผู้บริหำร ปลัดเทศบำล/อบต. หวั หนำ้ กองคลัง และสุ่มตรวจโดย สตง. และมีกำรเปรยี บเทยี บรำยได้กบั ประมำณกำรรำยรับ ๒.๒.๑ ปญั หาและข้อจากดั ในการบริหารจัดเกบ็ ภาษีป้าย ๒.๒.๑.๑ กำรพัฒนำข้อมูลผู้เสียภำษี กำรสำรวจและบันทึกข้อมูลยังไม่เป็นระบบ กำรคำนวณภำษีมีควำมคลำดเคล่ือนหำกป้ำยอยู่ในท่ีสูงหรือในพ้ืนที่ป่ำรก มีป้ำยแอบติดตั้งจำนวนมำกท่ีไม่ทรำบ

๑๒ เจ้ำของ หรือเจ้ำของป้ำยไม่ยอมชำระภำษี ตลอดจนปัญหำกำรจัดเก็บภำษีป้ำยสัญลักษณ์ทำงกำรค้ำใหม่ ๆ เช่น ป้ำยอเิ ล็กทรอนิกส์ บอลลูน ทีไ่ ม่เหมำะสม ๒.๒.๑.๒ กำรติดตำมให้เจ้ำของป้ำยท่ีมีภูมิลำเนำนอกพ้ืนที่มำชำระภำษีเป็นไป ได้ยำก เจ้ำของกิจกำรขนำดเล็กไม่ยอมชำระภำษี หรือขอลดภำษีให้มำกท่ีสุด อัตรำภำษีอยู่ในระดับท่ีตำ่ มำก และ กำรจัดเก็บภำษปี ้ำย LED แพงเกินไปสำหรบั ผปู้ ระกอบกำรรำยย่อยในชนบท ๒.๒.๒ กรอบคิดหลักในการวิจัยเชิงปฏิบัติการ ผู้วิจัยเห็นว่ำ กำรพัฒนำศักยภำพ บุคลำกรและระบบข้อมูลสำรสนเทศ ควำมเต็มใจในกำรชำระภำษี ระบบบริหำรจัดเก็บภำษีของ อปท. มีผลต่อ กำรเพ่มิ ศักยภำพในกำรจดั เก็บภำษีปำ้ ย ปรำกฏดงั แผนภำพท่ี ๕ แผนภาพที่ ๕ กรอบคิดหลกั ในกำรวิจยั เชิงปฏบิ ตั ิกำรของภำษีป้ำย ท่ีมา: เอกสำรกำรประชมุ Kick-off โครงกำรกำรพฒั นำระบบบริหำรจัดเก็บรำยได้ขององค์กรปกครองท้องถ่ิน ๒.๒.๓ ข้อเสนอมาตรการวิจัยเชงิ ปฏิบัติการเพ่ือเพิ่มศักยภาพในการบริหารจัดเก็บรายได้ จากภาษีป้าย ๒.๒.๓.๑ กำรพฒั นำศกั ยภำพบคุ ลำกรในกำรจัดเก็บภำษี และระบบขอ้ มูลสำรสนเทศ ๒.๒.๓.๒ กำรจดั ทำและติดต้งั ระบบ e-service ของภำษปี ำ้ ย ๒.๒.๓.๓ กำรทดลองกระตุ้นควำมเต็มใจในกำรชำระภำษี โดยประชำสัมพันธ์ ใหท้ รำบถึงควำมสำคญั และเรง่ รดั ติดตำมผูค้ ำ้ งชำระภำษี ๒.๒.๓.๔ กำรผลักดันด้ำนนโยบำย /กฎหมำย โดยกำรสำรวจภำคสนำมและ ประมำณกำรรำยไดภ้ ำษปี ำ้ ยบนฐำนภำษใี หมเ่ พอ่ื ให้เกดิ กำรเปล่ียนแปลงกฎหมำย ๒.๒.๔ สรุปความเหน็ จากท่ีประชุม ๒.๒.๔.๑ กำรพัฒนำหลกั กำรจัดเก็บภำษีป้ำย กรณีที่ต้องติดตั้งป้ำยใหม่ ให้ขออนุมัติ ติดตั้งก่อนต้งั แตแ่ รก ซ่งึ เดิมใชก้ ำรสำรวจและจัดเก็บภำยหลังมกี ำรติดตั้งป้ำยแลว้ ซึง่ อำจไดร้ ับภำษไี ม่ครบถ้วน

๑๓ ๒.๒.๔.๒ อัตรำภำษี ควรปรับปรุงอัตรำภำษีป้ำยให้เหมำะสม สอดคล้องกับ สถำนกำรณ์ โดยเฉพำะปจั จุบนั มีป้ำยดจิ ทิ ัลท่มี ขี นำดใหญเ่ พิ่มมำกข้ึน ๒.๒.๔.๓ ควรมกี ำรทบทวนกำรจัดเก็บภำษีปำ้ ยของกิจกำรของรัฐ ซ่งึ ถกู ยกเลิก ไปแล้วในปี พ.ศ. ๒๕๕๑ ๒.๓ ค่าธรรมเนียมบารงุ อบจ.จากผ้พู ักในโรงแรม เป็นกำรจัดเก็บตำมผลประโยชน์ที่ผู้ใช้เป็นผู้จ่ำยทรัพยำกรที่ใช้และเก็บจำกผู้เข้ำพัก ในโรงแรม ฐำนภำษี คือ ค่ำเช่ำห้องพักรำยวันท่ีผู้เข้ำพักจ่ำยในกำรเข้ำพักโรงแรม ซึ่งคำนวณจำกจำนวนวัน ท่ีมีผู้เข้ำพักจริงในรอบหน่ึงเดือนตำมที่กฎหมำยกำหนด (พระรำชบัญญัติ อบจ. พ.ศ. ๒๕๔๐ และกฎกระทรวง ท่ีออกตำมควำมในพระรำชบัญญัติ อบจ. พ.ศ. ๒๕๔๐) อัตรำภำษีเป็นอัตรำภำษีแบบถดถอย ส่วนรำยได้มำจำก ผลรวมของค่ำเช่ำห้องพักตำมจำนวนวันที่มีผู้เข้ำพักจริงใน ๑ เดือน X อัตรำค่ำธรรมเนียมฯ ตำมที่กำหนด ในข้อบัญญตั ิฯ ของ อบจ. แตล่ ะแหง่ มีขั้นตอนหรอื แนวปฏิบตั ิในกำรบริหำรจดั เก็บค่ำธรรมเนยี มฯ คอื กำรสำรวจ รำยช่ือโรงแรมและจำนวนห้องพักของโรงแรม ประเมินค่ำธรรมเนียม และชำระค่ำธรรมเนียม ส่วนวิธีกำรชำระ บำงแห่งชำระผ่ำนระบบกำรชำระภำษีออนไลน์ที่ อบจ. พัฒนำขึ้นมำ และรับชำระภำษีเคลอื่ นที่ ในปัจจุบันมีกำรสื่อสำร และประชำสัมพันธ์โดยให้ทรำบถึงควำมสำคัญ วิธีกำรและประโยชน์ท่ีผู้ประกอบกำรจะได้รับจำก กำรจัดเก็บค่ำธรรมเนียมฯ เช่น กำรนำไปใช้ส่งเสริมกำรท่องเที่ยวของจังหวัด หรือโครงกำรอื่นที่เอ้ือต่อธุรกิจ โรงแรมในพ้ืนท่ี ผลกำรประเมินศักยภำพด้ำนรำยได้ของค่ำธรรมเนียมฯ โรงแรม ผู้วิจัยพบว่ำ ปี ๒๕๕๖ อปท. มี รำยได้จำกกำรจัดเก็บค่ำธรรมเนียมฯ ๒๗๐.๔๕ ล้ำนบำท และปี ๒๕๖๐ จัดเก็บได้ ๔๒๖.๕๙ ล้ำนบำท คิดเป็นอัตรำที่ สงู ขน้ึ รอ้ ยละ ๑๙.๓๘ ๒.๓.๑ ปญั หาอุปสรรคในการจัดเก็บรายได้ ไมม่ ีกำรเช่ือมโยงข้อมลู โรงแรมกบั หน่วยงำน ท่ีเก่ียวข้อง เช่น กรมสรรพำกร ฝ่ำยปกครอง อปท. และอ่ืน ๆ ผู้ประกอบกำรไม่ให้ควำมร่วมมือในกำรชำระ ค่ำธรรมเนียมฯ เนื่องจำกควำมเข้ำใจที่ไม่ถูกต้องเกี่ยวกับกำรชำระและประโยชน์ที่เกิดจำกค่ำธรรมเนียมฯ ข้อบัญญัติกำรเรียกเก็บค่ำธรรมเนียมฯ ทำให้เกิดควำมไม่มีประสิทธิภำพในทำงปฏิบัติ เช่น กำหนดให้ชำระทุกเดือน หรอื วธิ ีกำรชำระค่ำธรรมเนียมฯ ที่อำจไมเ่ อ้ือต่อผู้ประกอบกำรท่ีอยูห่ ่ำงไกล ขอ้ มูลรำยได้ของผู้ประกอบกำรไม่ตรงกับ กำรย่ืนแบบชำระค่ำธรรมเนียมฯ รวมถึงกำรไม่ได้รับควำมร่วมมือจำกผู้มีอิทธิพลในท้องถ่ินและเครือข่ำยที่เป็น ผูป้ ระกอบกำรในพืน้ ทใี่ นกำรชำระค่ำธรรมเนยี มฯ ๒.๓.๒ กรอบคิดในการพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารจัดเก็บค่าธรรมเนียมบารุง อบจ. จากผู้พักในโรงแรม ผู้วิจัยเห็นว่ำ กำรสื่อสำรทำควำมเข้ำใจกับผู้ประกอบกำร กำรพัฒนำฐำนข้อมูลโรงแรม ให้เช่ือมโยงกับหน่วยงำนที่เก่ียวข้อง เช่น กรมสรรพำกร กรมกำรปกครอง และกำรพัฒนำระบบจัดกำร เช่น IOT หรือเครื่องมืออื่นๆ มีผลต่อกำรพัฒนำประสิทธิภำพกำรบริหำรจัดเก็บค่ำธรรมเนียมบำรุง อบจ. ปรำกฏดัง แผนภำพที่ ๖

๑๔ แผนภาพที่ ๖ กรอบคิดในกำรพัฒนำประสิทธิภำพกำรบริหำรจัดเก็บค่ำธรรมเนยี มบำรุง อบจ. จำกผพู้ ักในโรงแรม ทีม่ า: เอกสำรกำรประชุม Kick-off โครงกำรกำรพัฒนำระบบบรหิ ำรจดั เกบ็ รำยได้ขององค์กรปกครองทอ้ งถ่ิน ๒.๓.๓ ข้อเสนอมาตรการวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อเพิ่มศักยภาพในการบริหารจัดเก็บรายได้ จากค่าธรรมเนยี มฯ ๒.๓.๓.๑ กำรพัฒนำฐำนข้อมูลโรงแรมให้เป็นระบบและเชื่อมโยงกับข้อมูล ของหน่วยงำนท่ีเกี่ยวข้องท่ีเป็นควำมจริงมำกท่ีสุด เช่น ร่วมมือกับกรมกำรปกครองในกำรเชื่อมโยงข้อมูลโรงแรม และระบบส่งข้อมูลผู้พักแรม กำรสร้ำงควำมร่วมมือกับหน่วยงำนอ่ืน เช่น กรมกำรปกครอง กรมสรรพำกร อปท. กำรท่องเท่ียวแห่งประเทศไทย สมำคมท่องเที่ยวและธุรกิจโรงแรมในพื้นท่ี เพื่อสำรวจกิจกำรโรงแรมและห้องพัก ให้เช่ำทีไ่ ม่อย่ใู นระบบ ๒.๓.๓.๒ กำรพัฒนำระบบบริหำรจัดเก็บค่ำธรรมเนียมฯ เช่น ผลักดันให้มี กำรแก้ไขกฎหมำยเรื่องควำมถี่ในกำรจัดเก็บค่ำธรรมเนียมฯ กำรสร้ำงควำมร่วมมือกับบริษัทรับจองโรงแรม ออนไลน์ในกำรให้ข้อมูลโรงแรมท้ังในและนอกระบบ จำนวนห้องพัก รำคำห้องพัก อัตรำกำรเข้ำพักที่เป็นปัจจุบัน กำรเชื่อมโยงงำนจัดเก็บภำษีกับเทศบำลหรือ อบต. ในพื้นที่เพื่อให้เป็นตัวแทนจัดเก็บค่ำธรรมเนียมฯ แทน อบจ. กำรพัฒนำระบบกำรประเมินห้องพักและอัตรำกำรเข้ำพักเพื่อเช่ือมกับระบบบัญชีคอมพิวเตอร์ของ อปท. (E-LAAS) เพ่ือช่วยให้กำรจัดเก็บค่ำธรรมเนียมมีควำมถูกต้องชัดเจน กำรกำ หนดให้ทุก อบจ. พัฒนำ ระบบออนไลน์หรือธนำคำรเพือ่ ใหป้ ระชำชนเข้ำถึงไดง้ ำ่ ยและกำรจัดเก็บค่ำธรรมเนียมสะดวกขึน้ ๒.๓.๓.๓ กำรสื่อสำรเพื่อเพม่ิ ประสิทธภิ ำพกำรบริหำรจดั เกบ็ ค่ำธรรมเนยี มฯ เชน่ พัฒนำส่ือสำรสนเทศเพื่อประชำสัมพันธ์ถึงควำมสำคัญและประโยชน์ของกำรชำระภำษี กำรประชุมรับฟัง ควำมคิดเห็นของผู้ประกอบกำรโรงแรม ประชำชน หน่วยงำนท่เี ก่ียวข้องในกำรพฒั นำระบบกำรจัดเก็บคำ่ ธรรมเนียมฯ เพื่อลดกำรต่อตำ้ นกำรชำระภำษี และสรำ้ งแรงจูงใจใหผ้ ปู้ ระกอบกำรชำระคำ่ ธรรมเนียมฯ เพิม่ ข้ึน

๑๕ ๒.๓.๓.๔ กำรทบทวนกฎหมำย ระเบียบ และข้อบัญญัติเก่ียวกับกำรเรียกเก็บ ค่ำธรรมเนียมฯ เช่น กำรเรียกดูข้อมูลผู้ประกอบกำรจำกกรมสรรพำกร หรือฝ่ำยปกครองเกี่ยวกับข้อมูล จำนวนกำรเข้ำพัก รำยไดค้ ่ำห้องพัก ๒.๓.๔ สรปุ ความเหน็ จากท่ปี ระชุม ๒.๓.๔.๑ ผู้ประกอบกำรส่วนมำกไม่ประสงค์จะชำระภำษีหำกหน่วยงำนรัฐ นำเงินภำษีไปใชอ้ ย่ำงไม่เป็นธรรมหรอื ไม่เกิดประโยชน์ เว้นแต่จะมีกำรชแ้ี จงใหผ้ ู้ประกอบกำรเข้ำใจเพ่ือขอควำมร่วมมือ ในกำรชำระค่ำธรรมเนียมฯ ทเ่ี พิม่ มำกขน้ึ ๒.๓.๔.๒ สนับสนุนให้ผู้วิจัยศึกษำว่ำมีกำรนำเงินภำษีไปใช้ประโยชน์อย่ำงไร หรอื ไมด่ ้วย เพือ่ ผลกั ดันให้ท้องถนิ่ ใชเ้ งนิ ใหเ้ ป็นประโยชน์และผูป้ ระกอบกำรยนิ ดชี ำระค่ำธรรมเนยี มฯ ๒.๓.๔.๓ กำรจัดโครงสร้ำงกำรเสียภำษีต้องเป็นมิตร สะดวกและง่ำย เช่น เรอ่ื งควำมสะดวกของเวลำ โดยนำเทคโนโลยีมำใช้ เช่น ชำระผำ่ นโทรศัพทม์ ือถือเพื่อให้ชำระค่ำธรรมเนียมฯ ได้งำ่ ยขน้ึ ๒.๓.๔.๔ กำรสร้ำงกลไกกำรตรวจสอบสอดส่องดูแลท้องถิ่น และกำรจัดเก็บ ภำษี ฯลฯ ควรตั้งอยูบ่ นหลกั ควำมสะดวกของผ้เู สียภำษี และสำมำรถตรวจสอบยอ้ นหลังได้ ๒.๓.๔.๕ กำรสร้ำง Linked-Center เพื่อเชื่อมโยงข้อมูลในระบบให้สำมำรถ จดั Timing และกำรจัดกำรตำ่ ง ๆ กบั ผเู้ สียภำษไี ด้ ๒.๓.๔.๖ กำรจัดเก็บค่ำธรรมเนียมบำรุง อบจ. ที่เก็บจำกผู้พักแรมนั้น ควรมีกำรจัดแบ่งรำยได้ให้ อบต. ด้วย เน่ืองจำกโรงแรมส่วนใหญ่ต้ังอยู่บนพ้ืนท่ีและอยู่ภำยใต้กำรบริหำรจัดกำร ของ อบต. อยูแ่ ลว้ ๒.๔ ภาษีและคา่ ธรรมเนยี มรถยนต์ กำรจัดเก็บภำษีและค่ำธรรมเนียมรถยนต์เป็นไปตำมพระรำชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒ และพระรำชบัญญัติกำรขนส่งทำงบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ท่ีกำหนดให้เจ้ำของรถและผู้ใช้รถเป็นผู้เสียภำษีให้กับ กรมกำรขนส่งทำงบก โดยคณะกรรมกำรกระจำยอำนำจเปน็ ผกู้ ำหนดสดั ส่วนและกรมส่งเสริมกำรปกครองท้องถิ่น เปน็ ผจู้ ัดสรรให้ อปท. ๒.๔.๑ ปญั หาและการดาเนินการในปัจจุบัน ๒.๔.๑.๑ ไม่มีกำรติดตำมภำษีและค่ำธรรมเนียมรถยนต์ค้ำงชำระประมำณ ๖,๒๐๐ ล้ำนบำท ๒.๔.๑.๒ ไม่มีกำรประสำนควำมร่วมมือกับสำนักงำนขนส่งจังหวัด เว้นแต่ อบจ. กระบ่ี ทีท่ ำขอ้ ตกลงรว่ มกบั กรมกำรขนส่งทำงบกในกำรจดั หนว่ ยจดั เก็บภำษีเคล่ือนท่ี ๒.๔.๑.๓ แนวทำงกำรจัดกำรภำษีที่ค้ำง มีกำรปฏิบัติแตกต่ำงกัน บำงแห่ง มีกำรเร่งรัดชำระภำษีโดยมีตำรวจช่วยดำเนินกำร บำงแห่งมีข้อตกลงร่วมกับหน่วยงำนท่ีเก่ียวข้อง บำงแห่งมีหนังสือ หรอื SMS แจง้ เจ้ำของรถ กรณีตวั อย่ำง อบจ.กระบี่ มีกำรจดั หำรถ Mobile อปุ กรณค์ อมพิวเตอร์ เพือ่ แลกเปลี่ยน ข้อมูลหรือกำหนดพื้นที่และมีจดหมำยแจ้งผู้ค้ำงชำระโดยตรง รวมถึงมีกำรประสำนงำนกับสำนักงำนขนส่งเพ่ือให้ บริกำรตรวจสภำพรถและรับชำระภำษี

๑๖ ๒.๔.๒ ข้อเสนอมาตรการวิจัยเชงิ ปฏิบัติการเพื่อเพิ่มศักยภาพในการบริหารจัดเก็บรายได้ หรอื ค่าธรรมเนียม ๒.๔.๒.๑ ใช้มำตรกำรกระตุ้น รณรงค์และประชำสัมพันธ์ให้ประชำชนรับผิดชอบ ตอ่ สว่ นรวมเพอื่ กำรชำระภำษที ีเ่ พิม่ ๒.๔.๒.๒ ส่งเสริมให้เกิดควำมร่วมมือระหว่ำง อบจ. อปท. กับกรมกำรขนส่งทำงบก เพ่ือแลกเปลี่ยนข้อมูลผู้ค้ำงชำระภำษี ทำจดหมำยแจ้งตรงถึงผู้ค้ำงชำระภำษี และลงพื้นท่ีเพื่อเร่งรัดและ อำนวยควำมสะดวกในกำรรับชำระภำษี ๒.๔.๓ มาตรการทดลองเชงิ ปฏิบตั ิการในพ้ืนที่ ระยะเร่งดว่ น ผลกั ดันเรอื่ งกำรทำข้อตกลงร่วมกบั หน่วยงำนที่เกย่ี วข้อง ระยะกลาง ใชว้ ิธีวจิ ัยเชิงทดลอง โดยมจี ดหมำยแจ้งโดยตรงไปยังเจ้ำของรถและ เปรียบเทียบวิธีกำรสื่อสำร รวมถึงประชำสัมพันธ์วงกว้ำง (ทำสื่อประชำสัมพันธ์ รณรงค์กำรชำระภำษีและ จดทะเบียนรถยนต์ฯ ) ๒.๔.๔ สรุปความเห็นจากทีป่ ระชุม ๒.๔.๔.๑ ควรทำควำมเข้ำใจกับประชำชนในเรื่องควำมสำคัญของกำรชำระ ภำษี และกำรนำเงินภำษไี ปใช้ประโยชนด์ ้ำนต่ำงๆ เพ่ือให้ควำมร่วมมือในกำรชำระภำษี ๒.๔.๔.๒ กำรสร้ำงควำมร่วมมือกับขนส่งจังหวัดเพ่ือช่วยเพิ่มประสิทธิภำพ กำรจัดเก็บรำยได้ เช่น อบจ.กระบี่ทำข้อตกลงร่วมกันกับขนส่งจังหวัด ในกำรนำรถเคลื่อนที่ออกรับบริกำร รบั ชำระภำษี ทำใหม้ ีรำยได้จำกภำษรี ถยนต์เพมิ่ ขึ้น ประโยชนท์ ่ีได้รบั จากการเขา้ รว่ มประชมุ และข้อเสนอแนะ กำรเข้ำรว่ มประชมุ Kick-off และระดมควำมคดิ เห็นเร่อื ง “กำรพัฒนำระบบบรหิ ำรจดั เก็บรำยได้ ขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่นิ ” เปน็ ประโยชนต์ ่อผูเ้ ขำ้ รว่ มประชุม และสำนักงำนกำรตรวจเงนิ แผ่นดิน ดังนี้ ๑. บุคลำกรท่ีเข้ำร่วมประชุมได้เพิ่มพูนควำมรู้ แนวคิด มุมมอง และประสบกำรณ์ในกำรปฏิบัติงำน ดำ้ นวจิ ยั เกี่ยวกับกำรจดั เกบ็ รำยไดข้ อง อปท. ๒. เพ่อื รวบรวมเป็นองค์ควำมรู้ทเ่ี ปน็ ประโยชน์ตอ่ กำรตรวจสอบกำรจดั เก็บรำยได้ของ อปท. ๓. เพื่อนำควำมรู้ที่ได้รับมำเป็นแนวทำงในกำรปฏิบัติงำนศึกษำวิจัย ให้เกิดประโยชน์สูงสุด แก่สำนกั งำนกำรตรวจเงินแผน่ ดิน ๔. เพื่อส่งเสริมและพัฒนำศักยภำพบุคลำกรท่ีปฏิบัติงำนด้ำนวิจัยและเสริมสร้ำงเครือข่ำยวิจัย สำนักงำนกำรตรวจเงินแผ่นดินควรสนับสนุนให้บุคลำกรมีโอกำสเข้ำร่วมรับฟังหรือร่วมกิจกรรมกำรวิจัยที่หน่วยงำน ภำยนอกจัดอย่ำงต่อเนื่อง เพื่อกำรแลกเปล่ียนองค์ควำมรู้กับบุคลำกรของหน่วยงำนอื่น ๆ และกำรพัฒนำกำรตรวจเงิน แผ่นดนิ ให้มปี ระสิทธิภำพยิง่ ขึน้ ************************** คณะผ้จู ดั ทา นกั วิชำกำรตรวจเงินแผ่นดินชำนำญกำร นำงสำวอนงค์ จลุ ขนั ธ์ นักวิชำกำรตรวจเงินแผ่นดินชำนำญกำร นำงสำวชัชฎำวรรณ เดชศรี นกั วชิ ำกำรตรวจเงนิ แผ่นดินเชย่ี วชำญ นำงสำววภิ ำศิริ จันทนจลุ กะ