โครงการ 1 อำเภอ 1 อาชีพ กศน.ตำบลบางครุ อำเภอพระประแดง จงั หวัดสมทุ รปราการ หลักสตู รการศึกษาตอ่ เนือ่ ง รปู แบบช้ันเรียนวิชาชพี กจิ กรรม 1A 3R เพม่ิ มลู ค่าขยะในชุมชน นางสังวาลย์ ทรัพยป์ ระเสริฐ ครู กศน.ตำบล ผรู้ ับผิดชอบ ศูนยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั อำเภอพระประแดง สำนกั งานสง่ เสรมิ การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั จังหวดั สมุทรปราการ สำนกั งานส่งเสรมิ การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัย สำนักงานปลดั กระทรวงศึกษาธกิ าร กระทรวงศกึ ษาธกิ าร
กิจกรรม 1A 3R สืบเนื่องจากตำบลบางครุ อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ ประกอบด้วย จำนวน 15 หมู่บ้าน มีประชากร 27,000 คน ประชากรแฝง 10 เปอร์เซ็นต์ ต่างด้าว 10 เปอร์เซ็นต์ มีตลาดสด ขนาดใหญ่ ตลาดนัด ร้านคา้ แผงลอยราว 40 ร้าน มบี ้านเชา่ และห้อง ปัจจัยเหล่านี้จึงสงผลให้มีขยะมูลฝอย จำนวนมาก ซึ่งประกอบด้วย ขวดแก้ว ขวดพลาสติก กระป๋องอลมู เิ นยี ม กระดาษ เป็นต้น ครู กศน.ตำบลบางครุ ร่วมกับคณะกรรมการชุมชน จึงได้ดำเนินการประชาคม เพื่อหาแนว ทางแก้ไขปัญหาขยะที่เกิดขึ้น โดยทาง กศน.ได้ดำเนินการจัดกิจกรรม 1A 3R เพิ่มมูลค่าขยะในชุมชน โดยเชิญวิทยากรมาใหค้ วามรู้ ใหผ้ ู้ข้ารับการอบรมคัด แยกขยะตามประเภท ของขยะ
ขวดพลาสตกิ ขวดแก้ว กระดาษ กระป๋องอลูมเิ นียม
กิจกรรม 1A3R ลดขยะ 1A3R กลยุทธ์ในการจดั การขยะมลู ฝอย หลักงา่ ยๆ ในการลดปรมิ าณขยะก็คือ หลกั 1A3R ซึง่ ประกอบด้วยขั้นตอน ตั้งแตก่ ารงด-เลิก ลด ใชซ้ ้ำ และหมุนเวียนกลบั มาใชใ้ หม่ ดงั นัน้ 1A3R จงึ เป็นหลัก แกป้ ัญหาทท่ี กุ คนสามารถเลือกที่จะทำข้อใดข้อหน่งึ ได้เลย โดยเรม่ิ จาก 1 Avoid หรือ งด-เลิก คือการงดหรือเลิกใช้ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง และ ผลติ ภณั ฑ์ทีเ่ ป็นอนั ตรายตอ่ ผู้ใช้และส่ิงแวดลอ้ ม เช่น ตะเกยี บไม้ ชอ้ นพลาสติก โฟม ถงุ พลาสติก ผลติ ภณั ฑ์สารเคมี (ยาฆ่าแมลง นำ้ ยาล้างห้องน้ำ) เปลีย่ นจากถุงพลาสติกมาเป็นถุงผ้า
R1 (Reduce )หรือลด คือการใช้เท่าท่ีจำเปน็ และเกิดประโยชน์มากที่สุด เช่น ปิดไฟทุกครัง้ ที่ไม่ ใช้งานหรือเปิดเฉพาะจุดที่ใช้งาน ปิดคอมพิวเตอร์และเครื่องปรับอากาศเมื่อไม่ใช้ เปน็ เวลานาน ๆ ถอดปลก๊ั ของเครื่องใชไ้ ฟฟ้า หรือ เมือ่ ตอ้ งการเดินทางใกล้ ๆ ก็ควร ใชว้ ธิ เี ดิน ขจี่ กั รยาน คอมพิวเตอรถ์ า้ ไม่ไดใ้ ช้ตอ้ งปิดหน้าจอเพือ่ ประหยัดไฟฟ้า ไฟฟา้ ถา้ ไม่ได้ใช้งานตอ้ งปดิ ทุกครงั้ เพอ่ื ประหยัดไฟฟ้า
ใหค้ วามรู้เร่อื งการทำบัญชคี รวั เรือน รายรับ รายจ่าย ทำบัญชรี ายรับ รายจ่าย ค่าใช้จา่ ยในครัวเรอื น
R2 (Reuse ) ใช้แล้วใช้อีก การใช้ทรัพยากรให้คุ้มค่าที่สุด โดยการนำสิ่งของ เครื่องใช้ มาใชซ้ ้ำ เชน่ การนำขวดพลาสตกิ มาใส่น้ำหมกั โดยใหค้ วามรู้เก่ียวกับการ ทำน้ำหมกั จากเศษผัก และเศษอาหาร น้ำหมักจากเศษผกั นำ้ หมักจากเศษอาหาร นำ้ ขวดพลาสติกมาใสน่ ำ้ หมัก
นำกล่องโฟม หรอื ถงั สี มาปลูกต้นไม้ R3 (Recycle )หรือหมุนเวียนกลับมาใหม่ การนำสิ่งของที่ใช้ประโยชน์ในรูป แบบเดมิ ไม่ได้แล้ว หรอื เรยี กอกี อยา่ งว่าเป็นขยะ นำไปจดั การดว้ ยกระบวนการต่างๆ แล้วแปรรูปมาเป็นสิ่งใหม่ จากนั้นก็นำมาใช้ใหม่ เช่น กระป๋องอลูมิเนียม นำมาทำ เป็น หงส์ พาน รถตุ๊กๆ รถเข็น เปน็ ต้น
นำกระดาษมาทำเปเปอรม์ าเช่ พวงกญุ แจ และ ออมสนิ
นำกระปอ๋ งอลมู ิเนยี มมาประดษิ ฐ์เปน็ รถเขน็ และรถต๊กุ ๆ นาฬิกา จากกระปอ๋ งอลมู เิ นยี ม กล่องกระดาษทิชชจู ากกระป๋องอลูมเิ นยี ม
ตะกร้าจากกระปอ๋ งอลมู เิ นียม บรรจภุ ณั ฑ์ จากกระปอ๋ งอลูมิเนยี ม หงส์ จากกระปอ๋ งอลูมเิ นียม
ประเภทของขยะ ท่ีท้ิงกันอยทู่ วั่ ไปมี 4 ประเภท ได้แก่ 1. ขยะย่อยสลายได้ เช่น เศษอาหารและพืชผัก ที่เหลือจากการ รับประทาน และการประกอบอาหาร สามารถนำไปหมักทำปุ๋ยได้ จากปริมาณขยะ มูลฝอยทั้งหมดมีประมาณ 46 % ขยะประเภทนี้ให้แยกใส่ถังสีเขียว เพื่อจะนำไปทำ ปุ๋ยหมกั 2. ขยะรีไซเคิลหรือขยะที่สามารถนำไปขายได้ เช่น แก้ว กระดาษ พลาสติก โลหะ/อโลหะ ซึ่งจากปริมาณขยะมูลฝอยทั้งหมด มีอยู่ประมาณ 42 % ขยะประเภทนี้ให้แยกใส่ถังสีเหลือง เพื่อจะถูกนำไปรีไซเคิลและนำกลับมาใช้ ประโยชน์ไดใ้ หม่
3. ขยะทั่วไป เป็นขยะที่ย่อยสลายยากและไม่คุ้มค่าในการนำไปรี ไซเคิล เช่น ซองบะหมี่สำเร็จรูป เปลือกลูกอม ถุงขนม ถุงพลาสติก จากปริมาณขยะ มูลฝอยทั้งหมด ประมาณ 9 % ขยะประเภทนี้ให้แยกใส่ถังสีน้ำเงิน เพื่อจะถูกนำไป ฝังกลบรอการยอ่ ยสลาย 4. ขยะพิษ หรือขยะมีพิษที่ต้องเก็บรวบรวมแล้วนำไปกำจัดอย่างถูก วิธี เช่น กระป๋องยาฆ่าแมลง หลอดไฟ ถ่านไฟฉาย ซึ่งจากปริมาณขยะมูลฝอย ทั้งหมด มีอยู่ประมาณ 3 % ขยะประเภทนี้ให้แยกใส่ถังสีแดง เพื่อจะนำไปกำจัก อย่างถูกวิธี
ใบงาน ท1ี่ ชอื่ …………………………………………………นามสกลุ ………………………………………………………… 1. ใหผ้ เู้ ขา้ ร่วมอบรมอธบิ ายความหมายของ 1A 3R ทเี่ กี่ยวกบั การใช้วสั ดุอย่างคมุ้ คา่ ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ใหผ้ ู้เขา้ รว่ มอบรมอธบิ าย วิธกี ารจดั การขยะดว้ ย 1A 3R ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………
ใบงาน ท่ี 2 ช่ือ…………………………………………………นามสกลุ ………………………………………………………… 1. ใหผ้ เู้ ข้าร่วมอบรม ทำบัญชีรายรับ รายจา่ ย ในครวั เรอื นของตนเอง เรมิ่ เดือน มกราคม 2561 ตามแบบฟอรม์ ทแี่ จกให้
หลักสตู รการจัดการศึกษาต่อเนอ่ื ง รปู แบบชัน้ เรียนวชิ าชพี กจิ กรรม 1A 3R เพมิ่ มูลคา่ ขยะในชมุ ชน) หลักสูตร 50 ชว่ั โมง ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอพระประแดง ความเปน็ มา ขยะ เป็นปัญหาสำคัญสำหรับทุกครัวเรือนและชุมชน ไม่ว่าจะอยู่ในเขตเมืองหรือชนบท ถ้าหากขาดการ จัดการขยะท่ีถกู วธิ ีกจ็ ะสร้างปัญหาตา่ งๆ ให้เกดิ ข้นึ อย่างมากมาย ไมว่ า่ จะเปน็ ทัศนียภาพท่ีดูไมส่ บายตา ปัญหากล่ิน เหม็นรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน เป็นแหล่งพาหะนำโรคต่างๆ และส่งผลต่อการใช้งบประมาณจำนวนของท้องถิน่ จำนวนมากในการกำจัดขยะ จากการสำรวจความต้องการอบรมด้านอาชีพของตำบลบางครุ ต้องการเรียน1A 3R เพิ่มมูลค่าขยะในชุมชน1A 3R คือ กลยุทธ์ในการจัดการกับขยะมูลฝอยที่เริ่มต้นที่จะมีขยะเกิดขึ้น ประกอบด้วย ข้ันตอนตั้งแต่การงด เลิก ลดใช้ซ้ำและหมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่เป็นหลักการแก้ปัญหาขยะแบบประหยัดที่ไม่ต้อง อาศัยงบประมาณทางราชการใดๆ แตต่ อ้ งอาศัยความตงั้ ใจ เสยี สละและเวลา รวมทั้ง งบประมาณสว่ นตัว(เล็กน้อย) จงึ ไดจ้ ดั ทำหลักสตู ร1A 3R เพ่ิมมูลค่าขยะในชมุ ชน ขึ้นเพอื่ ให้ผู้ที่สนใจจะได้ศกึ ษาต่อไป หลกั การของหลกั สูตร 1. เป็นหลกั สูตรที่ส่งเสริมใหผ้ ู้เรียนเรียนร้จู ากการปฏิบัติจริง 2. เป็นหลกั สตู รทีส่ ามารถนำไปประยุกตใ์ ชใ้ หเ้ กิดประโยชน์ต่อตนเอง และครอบครวั 3. เน้นการฝกึ ปฏิบตั จิ รงิ เพอ่ื ให้ผ้เู รยี นเกิดความรู้ ความเข้าใจ และสามารถนำไปประกอบอาชีพเสริมให้เกิด รายได้ 4. ส่งเสรมิ ให้มคี วามร่วมมือในการดำเนนิ งานร่วมกบั ภาคีเครือข่าย จดุ ม่งุ หมาย 1. เพ่ือให้ผู้เรียนมีความรูท้ ักษะพ้ืนฐาน 1A 3R เพ่ิมมลู ค่าขยะในชมุ ชน ได้ 2. เพื่อให้ผเู้ รยี นมคี วามร้คู วามเข้าใจเก่ียวกับ 1A 3R เพิม่ มูลค่าขยะในชุมชน เบ้ืองต้น ได้ 3. เพื่อให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จากการปฏิบัติจรงิ และแลกเปลีย่ นเรียนรู้ประสบการณ์ต่าง ๆ ที่ผู้เรียนได้ เรียนรู้ ในสถานการณจ์ ริงได้ กลมุ่ เป้าหมาย 1. ผู้ทีไ่ ม่มีอาชพี
2. ผู้ทม่ี ีอาชพี แล้วและตอ้ งการอาชพี เสริม โครงสร้างหลักสตู ร การจดั จำนวนช่ัวโมง ที่ เรอื่ ง จดุ ประสงค์ การเรยี นรู้ เนอ้ื หา กระบวนการ ทฤษฎี ปฏิบตั ิ เรียนรู้ 1 ความรู้ 1. สามารถอธิบายความหมายของ 1A 3R 1. 1. ค ร ู ผ ู ้ ส อ น / 3 2 เกย่ี วกบั ได้ ความหมาย วิทยากรนำเข้าสู่ หลกั การ 2. สามารถบอกความหมาย การจัดการขยะ ของ 1A 3R บทเรียน 1A 3R ได้ 2. ครผู สู้ อน/ 2. วทิ ยากร อธิบาย ความหมาย เกี่ยวกับ การจดั การ ความหมายของ ขยะ 1A 3R ความหมาย การ 2 ความรู้ 1. สามารถอธิบายเกี่ยวกับหลักการคัดแยก 1. หลักการ จัดการขยะและให้ 2 3 เกี่ยวกับ ขยะอยา่ งเป็นระบบได้ คัดแยกขยะ ผู้เรยี นฝึกปฏิบัติ การคดั 2. สามารถแยกประเภทของขยะได้ อ ย ่ า ง เ ป็ น เร่อื ง คัดแยกขยะ แยกขยะ ระบบ ในแต่ละประเภท อย่างเป็น ของขยะ ระบบ 2. ประเภท 3. ค ร ู ผ ู ้ ส อ น / ของขยะ ว ิ ท ย า ก ร แ ล ะ ผู้เรียนร่วมกนั สรปุ 3 ความรู้ 1. สามารถอธบิ ายวธิ กี ารเพิม่ มูลค่าขยะได้ 1. ว ิ ธ ี ก า ร 1. ค ร ู ผ ู ้ ส อ น / 10 30 เกย่ี วกบั 2. สามารถเพิม่ มลู ค่าจากขยะโดยประดษิ ฐ์ เพิ่มมูลค่ า วิทยากรนำเข้าสู่ การเพ่ิม เปเปอรม์ าเช่ ออมสิน ขยะ บทเรยี น มูลค่าขยะ 2. ข ั ้ น ต อ น 2. ค ร ู ผ ู ้ ส อ น / ก า ร เ พ่ิ ม วิทยากร อธิบาย มลู คา่ ขยะ หลักการคัดแยก -เปเปอร์มา ข ย ะ อ ย ่ า ง เ ป็ น เช่ ออมสนิ ร ะ บ บ แ ล ะ ประเภทของขยะ
เปเปอรม์ าเชพ่ วงกญุ แจ และให้ผู้เรียนฝึก จักรยานจากลวด ปฏิบัติ และรถเข็นจาก 3. ค ร ู ผ ู ้ ส อ น / วิทยากร และ ผู้เรียนรว่ มกันสรุป 1.ค ร ู ผ ู ้ ส อ น / - เ ป เ ป อ ร์ วิทยากรนำเข้าสู่ ม า เ ช ่ พ ว ง บทเรียน กญุ แจ 2. ค ร ู ผ ู ้ ส อ น / วิทยากร อธิบาย/ สาธิตวิธีการเพ่ิม มูลค่าขยะและ ขั้นตอนการเพ่ิม -จักรยาน มูลค่าจากขยะ จากลวด ได้แก่ - เ ป เ ป อร ์ มาเช่ ออมสนิ -จักรยานจากลวด -รถเข็นจาก กระป๋อง อลมู ิเนียม -รถเข็นจาก และให้ผู้เรียนฝึก ก ร ะ ป ๋ อ ง ปฏิบตั ิ อลูมิเนยี ม 3. ค ร ู ผ ู ้ ส อ น / วิทยากร และ ผู้เรียนรว่ มกนั สรุป
ขนั้ ตอนการทำรถเขน็ จากกระป๋องอลมู เิ นยี ม ตดั กระปอ๋ งตามแบบและรดี ด้วยทอ่ พีวซี ี ใหเ้ รียบ พบั กระป๋องอลูมิเนียมท่ตี ดั แลว้ ตามแบบ
พับตามแล้วติดดว้ ยกาวร้อน รถเข็นจากกระปอ๋ งอลมู ิเนียม
โครงการ 1 อำเภอ 1 อาชพี กศน.ตำบลบางครุ อำเภอพระประแดง จงั หวดั สมทุ รปราการ หลักสตู รการศึกษาตอ่ เน่อื ง รปู แบบชั้นเรยี นวิชาชพี กิจกรรม เพ่มิ มูลคา่ ขยะในชุมชน ระยะที่ 2 นางสังวาลย์ ทรพั ยป์ ระเสรฐิ ครู กศน.ตำบล ผรู้ บั ผดิ ชอบ ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั อำเภอพระประแดง สำนักงานสง่ เสรมิ การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั จังหวัดสมุทรปราการ สำนกั งานสง่ เสรมิ การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั สำนักงานปลดั กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงศกึ ษาธิการ
ความร้เู ก่ยี วกับการเพ่มิ มลู คา่ ขยะในชมุ ชน ในปัจจุบันคนเราคนต่างท้งั ขยะกันโดยไมค่ ำนึงถึงการเกดิ ปญั หาตามมา เช่น ปญั หาขยะล้นโลก และในหมู่บ้านของเรานั้นทิ้งขยะไม่เป็นที่เป็นทางและไม่แยกขยะ จึงก่อให้เกิดปัญหาในชุมชน ซึ่งนำ ความสกปรก มาใหช้ ุมชน มสี ัตว์ท่เี ปน็ พาหะนำโรค หนู และ หนอน ซึง่ สัตว์เหลา่ นจ้ี ะนำเชื้อโรคมาสู่คน ได้ง่ายจะทำให้เป็นโรคต่างๆ ทั้งเรื้อรังและเฉียบพลันเหล่านี้เมื่อมีมากขึ้นก็จะทำให้เกิด ก๊าซมีเทน ซึ่ง ก๊าซนี้จะลอยตัวสู่ชั้นบรรยากาศขึ้นไปทำลายชั้นโอโซน หรือภาวะเรือนกระจกที่ทำให้ฤดูกาลบนโลก เปลี่ยนแปลงไป เช่น ฤดูร้อน แต่กับมีฝนตกหนักมากมีลูกเห็บตก ฤดูฝน กลับแห้งแล้ง ซึ่งในรังสี UV เกดิ การปรับสภาพสมดลุ ไมท่ ันทำใหโ้ รคใหมๆ่ เกิดทำให้ร่างกายออ่ นแอ ป่วยบอ่ ย ภูมคิ ุ้มกันของรา่ งกาย ลดลงทำให้เกิดมะเร็งผิวหนัง ซึ่งเป็นโรคนี้หาทางรักษายากและต้องใช้เงินเยอะ ซึ่งเป็นโรคที่ร้ายแรง มากมากทีเดียวส่วนในการแก้ไขปัญหาควรจะเริ่มจากการแยกขยะเพื่อรีไซเคิลลดการใช้ถุงพลาส ติก การนำขยะที่นำกลับมาใช้ใหม่ ได้นำกลับมาใช้ใหม่ได้นำกลับมา ใช้อีกและนี่อาจเป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยลด ขยะทกี่ ำลงั จะลน้ โลกได้ และยังสามารถนำขยะทไ่ี ม่สามารถนำกลับมารีไซเคลิ ได้ เชน่ ผัก ผลไมเ้ น่า มา ทำประโยชน์ เพือ่ ลดปริมาณขยะไดอ้ ีกโดยการหมกั ในการใช้กำจดั วชั พชื ได้อีก นอกจากจะลดขยะเปียก ได้แล้วยงั ลดการปลอ่ ยก๊าซมีเทนท่ีถกู ปล่อยออกมาจากกระบวนการย่อยสลายของผัก ผลไม้เน่า ดังนั้น ควรจะใช้วิธีน้ีน่าจะดที ี่สุด ซงึ่ โอโซนทอี่ ย่ใู นช้ันบรรยากาศนมี้ หี น้าทกี่ รองแสง UV จากดวงอาทิตย์มายัง โลกให้น้อยลง เมื่อโอนโซนถูกทำลายความสามารถในการกรองรังสกี ็มีน้อยลงจึงสง่ ผลให้เกิดภาวะโลก ร้อน ในรังสีจะมีสารก่อมะเร็งค่อนข้างสูง เมื่อถูกสัมผัสกับผิวหนังจะรู้สึกแสบ ขยะในชุมชนนั้นถ้าหาก เราแยกก่อนนำไปทิ้งเราสามารถ ทำให้ปริมาณขยะลดลงได้เท่าตัว แล้วหากนำขยะท่ีแยกไดม้ ารีไซเคลิ ลดการผลิตพลาสติก หรอื โฟมได้ซ่ึงสารทใี่ ช้ผลติ โฟม เปน็ สารสำคญั ที่ทำใหเ้ กิดภาวะโลกร้อน \"ขยะน้ันผลิตขึน้ เพ่อื ตอบสนองความสะดวกสบายของมนุษย์ ซงึ่ ไมม่ ีวนั ไหนเลยทเี่ ราจะไมท่ งิ้ ขยะ เพยี งแค่เรากินกาแฟหนึ่งแกว้ กผ็ ลิตขยะเพม่ิ ได้หลายชิน้ ท้ังทจ่ี ริงแล้วขยะบางประเภทสามารถ หมุนเวยี นนำกลับมาใช้ใหม่ หรอื นำมาดัดแปลงเปน็ ของใช้สงิ่ ใหมท่ ี่สามารถนำมาใชใ้ นชีวติ ประจำวนั ได้ อีกทัง้ ยังสามารถเปล่ยี นขยะเหล่านี้ให้เป็นเงนิ ได้\" เทคนิควิธกี ารเปลยี่ นขยะให้มีมูลคา่ และเพ่ิมรายไดน้ ัน้ นกั วชิ าการสง่ิ แวดล้อมชำนาญการพิเศษ แนะนำว่า สงิ่ แรกทีจ่ ะต้องทำเปน็ อันดบั แรก คือการคัดแยกขยะทถ่ี กู วธิ ีก่อน จงึ จะนำมาใชป้ ระโยชนไ์ ด้ โดยสามารถแบง่ การคัดแยกออกเปน็ 4 ประเภท ได้แก่ 1.ขยะอินทรีย์ คือ ขยะที่สามารถย่อยสลายได้ อาทิ เศษอาหาร ใบไม้ กิ่งไม้ เป็นสิ่งที่สามารถ นำมาพัฒนาให้เกิดประโยชน์ได้ เช่น ปุ๋ยหมักจากเศษอาหาร ได้จากการนำเศษอาหาร เปลือก ผลไม้ ผสมใบ้ไม้แห้งแล้วหมักผสมกนั จะทำให้ไดป้ ุ๋ยที่มีธาตุอาหารท่ีจำเปน็ ต่อการเจรญิ เตบิ โตของพชื
2.ขยะรีไซเคิล คือขยะที่สามารถนำมาขายได้ เช่น แก้ว ขวดน้ำ กระดาษ พลาสติก โลหะ และ อโลหะ วิธีการจัดเก็บขยะรีไซเคิลทำได้โดย ให้นำถุงใหญ่ หรือ ลังกระดาษมาทำเป็นกล่องมหาสมบัติ และคอยแยกขยะ รีไซเคิลมาใส่ไว้ เมื่อครบสิ้นเดือนค่อยนำออกมาขายแก่ร้านที่รับซื้อ หรือถ้าเป็น กระดาษ สามารถนำมาประดิษฐ์เป็นของช้ินใหมๆ่ เชน่ ชอ่ ดอกไม้กระดาษจากกระดาษทใ่ี ชแ้ ลว้ \"ประเภทที่ 3 คอื ขยะทัว่ ไป คอื ขยะท่ีไม่ยอ่ ยสลาย อาทิ โฟม ถุงพลาสตกิ กล่องนม ถงุ ขนม ฯลฯ ซึ่งของใช้เหล่านี้ใช้เวลาในการย่อยสลายนาน หรือบางอย่างไม่สามารถย่อยสลายได้ แต่สามารถนำมา พัฒนาให้เกิดมูลคา่ สร้างรายได้ เช่น กล่องนม นำมาลา้ ง และตัดใหเ้ ป็นรูปแบบที่ต้องการ ก็จะสามารถ นำมาแปรรปู ให้เป็นหมวกได้ แม้กระทั่งถุงพลาสติกท่ีเราใชก้ ันอย่ทู ุกวนั ก็สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำ หรือ นำมาร้อยและเย็บกับผ้าที่เหลือใช้ให้เป็นกระเป๋าในสไตล์ของเรา รวมไปถึงยังสามารถนำมาประกอบ อาชีพเพือ่ เพิม่ รายไดอ้ ีกทางหนง่ึ \" ประเภทสุดท้ายคือ ขยะอันตราย เป็นขยะที่มีอันตรายต่อตัวคนและสิ่งแวดล้อม อาทิ หลอดไฟ ถ่านไฟฉาย และกระป๋องยาฆ่าแมลง ซึ่งขยะจำพวกนี้ต้องคัดแยกใส่ถังขยะให้ถูกต้อง เพื่อให้เจ้าหน้าท่ี นำไปทำลายอย่างเหมาะสมไมใ่ ห้เปน็ อนั ตรายต่อผู้คนและส่ิงแวดล้อม \"จะเห็นได้ว่าเราทุกคนสามารถช่วยกันลดปริมาณขยะลงได้ โดยเริ่มจากที่ตัวเรา เพียงแค่รู้จัก วิธีการคัดแยกขยะ และนำกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ ซึ่งยังเป็นอีกหนึ่งตัวช่วยในการเพิ่มรายได้ และทำ ให้พนื้ ทชี่ ุมชน ในสังคมของเราเปน็ สังคมทีน่ ่าอย่มู ีส่งิ แวดล้อมท่ีดีข้ึน\" นงลักษณ์ กล่าวท้ิงทา้ ย การสร้างมูลค่าให้วัสดุ (Upcycle) แบบง่าย ๆ ที่คุณเองก็ทำได้มนุษย์มีปัญหาหลักคือ เราชอบ ครองครองสิ่งของ อัตราการใช้ทรัพยากรของมนษุ ย์เรานั้นจึงยังคงห่างไกลจากคำว่ายั่งยืน ถึงเวลาแล้ว ที่เราน่าจะทำอะไรบางอย่างเพ่ือรกั ษาสิง่ แวดล้อมเท่าที่เราจะทำได้หลายๆคนโชคดพี อที่จะสามารถซอ้ื สิ่งของต่าง ๆ ได้ เราถูกปลูกฝังว่าเงินและทรัพยากรจะนำพาความสุขมาให้ และความสุขนั้นสามารถ พบได้จากการครอบครองข้าวของเหล่านั้นมีข้อมูลที่ถูกเปิดเผยเกี่ยวกับที่มาของการผลิต การใช้ และ การทิ้งข้าวของต่างๆที่เราใช้ ความจริงก็คือ ข้าวของต่าง ๆ ของเราล้วนมาจากการเสียสละของ ธรรมชาติและคนอื่น ๆ ถึงเวลาแล้วที่เราจะมองว่าการครอบครองสิง่ ของนั้นเป็นสิทธิพิเศษ และทำทกุ อย่างที่เราสามารถทำได้เพื่อลดปริมาณการซื้อสิ่งของเหล่านั้นลงบ้างตัดใจจาก “สิ่งของ” อย่างไรให้ ขาด? วิธีที่ดีที่สุดคือหยุดซื้อสิ่งของใหม่ ๆ เว้นแต่เราจะย้ายไปอยู่บนเกาะกลางทะเลและใช้ชีวิตอย่าง พอเพียง แต่การทำแบบนั้นดูยากเกินความสามารถในเมื่อเราไม่สามารถที่จะหลีกหนีวัฒนธรรมการใช้ จ่ายเมื่อเราใชช้ ีวติ อยูใ่ นเมืองได้ ลองถามคำถามสามข้อนกี้ บั ตวั เองเมื่อคุณซ้ือส่ิงของใหม่ ๆ : 1. สิ่งของที่เรากำลังจะซื้อนั้นใช้ทรัพยากรอะไรบ้างเพื่อสร้าง ผลิต ทำบรรจุภัณฑ์ ไปจนถึ งส่งมอบ ผลิตภณั ฑน์ ้ีให้แก่เรา? 2. คมุ้ ค่าไหม เราจะใช้ประโยชน์และไดร้ ับผลตอบแทนตอ่ การลงทนุ จากทรัพยากรเหล่านัน้ ไดด้ ีหรอื ไม่?
3. มีวิธอี นื่ หรือไม่? เรามขี ้าวของท่ีคล้ายกันแบบนอ้ี ย่ทู ี่บ้านหรือไม่? สามารถขอยืมจากคนที่รู้จักได้หรือ เปลา่ ? มตี วั เลือกอ่ืนท่ใี ช้ทรัพยากรจากสง่ิ แวดล้อมในปรมิ าณนอ้ ยหรือไม่? หรือจะซ้อื มือสองแทน? และ เราสามารถนำสง่ิ ของท่ีมอี ยมู่ าทำเป็นสิง่ ของใหมไ่ ด้หรอื ไม่? สร้างมูลค่าใหเ้ ศษวัสดุ (Upcycling) อาจเป็นคำตอบสำหรับคำถามสดุ ทา้ ย ตามขอ้ มูลจากเว็บไซต์ Wisegeek ได้ให้คำนิยามของ Upcycling ไว้วา่ \"การสร้างมูลค่าให้เศษวัสดุ (Upcycling) ได้ถูกคิดมาเพื่อต่อต้านวัฒนธรรมการจับจ่ายใช้สอย และ กระต้นุ ผู้บรโิ ภคให้คิดถงึ วิธีการและนวัตกรรมในการใช้ส่งิ ต่าง ๆ แทนการซ้อื สนิ คา้ อุปโภคบริโภคใหม่ ๆ นอกจากนย้ี งั เป็นประโยชน์ตอ่ สงิ่ แวดล้อมโดยการสง่ เสริมให้นำกลับมาใชซ้ ำ้ เม่อื ส่ิงของเหลา่ นัน้ ถกู ทง้ิ \" นี่เป็นสิ่งที่สำคัญโดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่ในปัจจุบันได้รับการออกแบบมาเพื่อใช้งาน แค่เพียงครั้งเดียว แต่กลับมีอายุยาวนานกว่าเจ้าของเสียอีก เพื่อให้คุณเห็นภาพว่าระบบนี้แย่แค่ไหน ลองคิดดูว่าผลติ ภัณฑ์พลาสติกเกือบทกุ ชิ้นทเ่ี คยสร้างขึ้นยังคงอยู่ท่ีไหนสักแห่งในโลกน้ี และไม่มีทีท่าว่า จะยอ่ ยสลาย อะไรคอื ความแตกต่างระหวา่ งการสร้างมูลค่าให้เศษวัสดุ (Upcycling) และการรีไซเคิล? หลายคนอาจจำได้ขึ้นใจเกี่ยวกับ การลดการใช้ (Reduce) การนำกลับมาใช้ใหม่ (Reuse) และการรี ไซเคิล (Recycle) จากสโลแกนติดปากสามคำนี้ ดูเหมือนว่าการสร้างมูลค่าให้เศษวัสดุ (Upcycling) จะใกล้เคียงกบั การนำวสั ดุเหลือใช้กลับมาใช้ใหม่ หรือ Reuse ในขณะที่การรีไซเคิลเป็นการนำของใช้ อย่างพวกพลาสติก กระดาษ มาแปลงสภาพเป็นผลิตภันฑ์ ท่ี แตกต่างออกไป ซึ่งมักมีคุณค่าและมูลค่าต่ำลง แต่ Upcycling เป็นการเพิ่มมูลค่าและสร้างความ ต้องการให้แก่วัสดุที่มีมูลคา่ ตำ่ การสร้างมูลค่าให้เศษวัสดุ (Upcycling) นี้เป็นเจตนาที่ตอบสนองความ ต้องการโดยไมใ่ ชก้ ารซอ้ื สงิ่ ของใหมๆ่ แตเ่ ปน็ การผสมผสานระหวา่ งสิ่งที่คุณมีอยู่หรือไมไ่ ด้ใช้แล้ว เคล็ดลับ: เมื่อคุณเดินทางเข้าสู่โลกของการสร้างมูลค่าให้เศษวัสดุ (Upcycling) พึงระลึกเสมอว่า การ Upcycling เพื่อความสนุกหรือความคิดสร้างสรรค์นั้น มีความแตกต่างจากการสร้างมูลค่าให้เศษวัสดุ เพราะคุณต้องการที่จะใช้งาน ถ้าคุณต้องการทำเพ่ือความสนุก คุณจะต้องแน่ใจก่อนว่าคุณไม่ได้ทำให้ วัสดทุ ี่ซื้อมาประดษิ ฐ์น้ันกลายเป็นขยะเสยี เอง หรือว่าประดษิ ฐ์ของทค่ี ณุ ไมค่ ดิ ว่าคุณจะใช้ วิธีที่ดีที่สุดในการค้นหาวิธีการสร้างมูลค่าให้เศษวัสดุ และวิธีทำของใช้เองภายในครัวเรือน คือ การ ค้นหาจากอินเตอรเ์ น็ต เราได้รวบรวมเว็บไซตท์ ี่มไี อเดียและเคลด็ ลบั ดๆี ในการเพ่ิมมูลคา่ ใหว้ ัสดุเหลือใช้ คุณสามารถอา่ นเพ่ิมเติมไดจ้ ากข้อมูลขา้ งลา่ ง
ใบงาน 1.ชุมชนของคุณมีการแยกประเภทขยะหรือไมอ่ ยา่ งไร? ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... 2.ชมุ ชนของคุณมีการจดั การอยา่ งไรกับขยะเหลา่ นน้ั ? ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... .........................................................................................................................................................
ปญั หาจากขยะ ขยะมูลฝอยนนั้ นับวนั จะเพิ่มมากขน้ึ ตามจำนวนของประชากร ถ้าหากไม่มกี ารกำจดั ขยะมลู ฝอยให้ถกู ต้องและเหมาะสมแล้ว ปัญหาความสกปรกต่างๆ ทเ่ี กิดจากขยะมลู ฝอย จะต้องเกดิ ขึ้นอย่าง แน่นอน ถ้ามองกนั อย่างผิวเผนิ แลว้ ขยะมูลฝอยนัน้ ไมไ่ ด้มีผลกระทบตอ่ มนษุ ย์มากนกั ทัง้ นี้อาจเปน็ เพราะผลกระทบท่เี กิดขนึ้ โดยตรงต่อมนษุ ย์ ยังอยู่ในขัน้ ที่ไม่รุนแรงมากนัก ผลกระทบท่ีเกิดข้ึนจึงไม่ ชัดเจนเทา่ ไร แตใ่ นความเป็นจรงิ แลว้ ขยะมูลฝอยจะก่อใหเ้ กดิ ปญั หาตอ่ สภาพแวดล้อมเปน็ อย่างมาก และจะมีผลกระทบต่อสุขภาพอนามัยของมนุษย์ดว้ ย ทั้งโดยทางตรงและทางออ้ ม ทั้งนเี้ นื่องจาก 1. ขยะมูลฝอยเป็นแหล่งอาหารและแหล่งเพาะพันธุ์ของแมลงนำโรค เช่น แมลงวัน แมลงสาบ ยุง ฯลฯ และเป็นที่ซุกซ่อนของหนูและสัตว์อื่น ๆ 2. ข ย ะ ม ู ล ฝ อ ย ท ำ ใ ห ้ เ ก ิ ด ก ล ิ ่ น เ ห ม ็ น แ ล ะ ก ่ อ ใ ห ้ เ ก ิ ด ค ว า ม ร ำ ค า ญ 3. ขยะมูลฝอยท่ีทิ้งเกลื่อนกลาด ถูกลมพัดกระจัดกระจายไปตกอยู่ตามพื้น ทำให้พื้นที่บริเวณ นนั้ สกปรก ขาดความสวยงาม เป็นทีร่ งั เกยี จแก่ผู้พบเห็น และผู้ทอี่ าศยั บรเิ วณใกล้เคียง นอกจากนี้ ขยะ มูลฝอยที่ตกอยูห่ รือถูกทิ้งลงในคูคลอง หรือทางระบายน้ำ จะไปสกัดกั้นการไหลของน้ำ ทำให้แหล่งน้ำ สกปรกและเกิดการเน่าเสยี 4. น้ำเสียที่เกิดจากกองขยะมูลฝอยที่กองทิ้งไว้ เป็นน้ำเสียที่มีความสกปรกสูงมาก ซึ่งมีทั้ง สารอินทรีย์ สารอนนิ ทรยี ์ เชอื้ โรค และสารพษิ ต่าง ๆ เจือปนอยู่ เม่ือนำ้ เสียจากกองขยะมูลฝอยไหลไป ตามพื้นดินบริเวณใด ก็จะทำให้บริเวณนั้นเกิดความสกปรก และความเสื่อมโทรมของพื้นดินและอาจ เปลี่ยนสภาพ ทำให้ดินมีคุณสมบัติเป็นดินด่างหรือดินกรดได้ ในกรณีที่น้ำเสียจากกองขยะมูลฝอยไหล ลงสู่แหล่งนำ้ กจ็ ะทำให้คุณภาพน้ำเสียไป ทัง้ นี้ไมว่ า่ จะเปน็ แหล่งน้ำผิวดนิ หรือแหล่งน้ำใต้ดินก็ตาม ล้วน เป็นอันตรายต่อผู้ใช้น้ำและสิ่งที่มีชีวิตที่อาศัยในแหล่งน้ำ น้ำที่สกปรกมากหรือมีสารพิษเจือปนอยู่ ก็ อาจทำให้สัตว์น้ำตายในเวลาอันสั้น นอกจากนั้นสิ่งสกปรกต่าง ๆ ที่เจือปนในน้ำ ก็จะส่งผลต่อระบบ นิเวศของนำ้ ทำให้สัตวน์ ้ำทีม่ ีค่าบางชนดิ สญู พันธ์ุไป นอกจากนี้นำ้ ทม่ี สี ิ่งสกปรกเจือปนย่อมไม่เหมาะแก่ การอุปโภคบริโภค แม้จะนำไปปรับปรุงคุณภาพแล้วก็ตาม เช่น การทำระบบน้ำประปา ซึ่งก็ต้อง สน้ิ เปลอื งคา่ ใชจ้ า่ ย ในกระบวนการปรับปรงุ คณุ ภาพน้ำมากขึ้น
5. ขยะมูลฝอยทำให้เกิดมลพิษแก่อากาศ ขยะมูลฝอยที่กองท้ิงไว้ในเขตชุมชน หรือที่กองทิ้งไว้ ในแหล่งกำจัดซึ่งไม่มีการฝังกลบ หรือขณะที่ทำการเก็บขนโดยพาหนะ ที่ไม่มีการปกปิดอย่าง มดิ ชิด ขยะมลู ฝอยเหล่านั้นส่งกล่ินเหม็นน่ารังเกยี จออกมา เศษชิน้ สว่ นของขยะมูลฝอยจะสามารถปลิว ไปในอากาศ ทำให้เกดิ ความสกปรกแกบ่ รรยากาศ ซ่ึงมีผลต่อสุขภาพของมนุษย์และความสกปรกให้กับ บริเวณข้างเคียงได้นอกจากนี้ขยะมูลฝอยที่กองท้ิงไว้นาน ๆ จะมีก๊าซที่เกิดจากการหมักขึ้น ไดแ้ ก่ ก๊าซ ชีวภาพ ซึ่งติดไฟหรือเกิดระเบิดขึ้นได้ และก๊าซไข่เน่า (ก๊าซไฮโดรเจนซัลไฟด์) ซึ่งมีกลิ่นเหม็น การแกไ้ ขปญั หาขยะมูลฝอย ขยะมูลฝอยมีผลกระทบต่อสภาพแวดล้อม ทำให้เกิดการปนเปื้อนของพื้นดิน แหล่งน้ำและ อากาศ ทำให้บ้านเมืองไม่เป็นระเบียบเรียบร้อย ไม่เป็นที่เจริญของผู้ที่ได้พบเห็น ส่งผลกระทบต่อ สุขภาพของประชาชน โดยทั่วไป การแก้ไขปัญหาของขยะมูลฝอย จึงควรปฏิบัติเพื่อป้องกันและแก้ไข ผลเสียที่จะเกิดขึ้น สำหรับการป้องกันและแก้ไขที่ดีควรพิจารณา ถึงต้นเหตุที่ก่อให้เกิดขยะมูลฝอย ขึ้นมา ซึ่งก็คงจะหมายถึง มนุษย์ หรือผู้สร้างขยะมูลฝอย นั้นเอง การป้องกันและการแก้ไขปัญหาของ ขยะมูลฝอย เริ่มต้นด้วย การสร้างจิตสำนึกแก่มนุษย์ให้รู้จักรับผิดชอบในการรักษาความสะอาด ทั้งใน บ้านเรือนของตัวเอง และภายนอกบ้าน ไม่ว่าจะเป็นถนนหนทาง สถานที่ทำงาน หรือที่สาธารณะอ่ืน ๆ ให้รู้จักทิ้งขยะมูลฝอยลงในภาชนะให้เป็นที่เป็นทาง ไม่มักง่ายทิ้งขยะเกลื่อนกลาด ทั้งนี้เป็นการช่วย ใหพ้ นกั งานเกบ็ ขยะนำไปยัง สถานทก่ี ำจัดได้สะดวกและรวดเร็วข้นึ
สารพดั โรคร้ายจาก ภัยขยะ ทุกวันน้ีขยะจากบ้านเรอื นจึงมแี ต่จะเพม่ิ ปรมิ าณมากขน้ึ เร่อื ย ๆ ยงิ่ เราไมส่ ามารถกำจดั ได้หมด ขยะเหลา่ นก้ี จ็ ะสง่ กล่ินเหม็นรบกวน และเป็นแหล่งเพาะพนั ธ์เุ ชอื้ โรคตา่ ง ๆ ได้ นายแพทยส์ มิง เก่า เจรญิ หัวหน้าศนู ย์พิษวทิ ยา โรงพยาบาลรามาธิบดี อธิบายเร่ืองน้ีใหฟ้ ังวา่ ในแตล่ ะวนั คนเราจึงมีโอกาส ที่จะไดร้ บั พษิ ภัยจากขยะอย่างไมร่ ตู้ วั ท้ังทางตรงและทางอ้อม โดยอันตรายทเี่ กิดขึน้ มีต้งั แต่อาการ เล็กนอ้ ย จนกระท่ังรนุ แรงมาก อาจเกดิ ข้ึนโดยทันทหี รอื สะสมในระยะยาว อย่างครอบครัวน้องแกว้ (นามสมมต)ิ หญงิ สาววัย 18 ปี หน่งึ ในชาวชุมชนกองขยะหนองแขม ทเ่ี กดิ และเติบโต ณ ท่แี หง่ น้ี เธอมปี ญั หาเรอื่ งโรคผวิ หนงั ตั้งแต่ยังเล็ก นอ้ งแก้วเลา่ ไปพลางเกาแขนท้งั สองข้างไปวา่ หากวันใดทมี่ ีการเผาขยะ ตามตวั และใบหนา้ ของเธอจะมผี ่ืนแดงข้นึ ไปทั่ว แลว้ จึง กลายเปน็ ตุม่ นำ้ ใส พอเริ่มแตกจากการเกาก็จะเปน็ แผล ซึง่ จะใชเ้ วลานานกว่าแผลน้นั จะตกสะเกด็ พอ เร่มิ มกี ารเผาขยะใหม่ก็เป็นอีกครัง้ จงึ ทำให้ไม่หายเสยี ที ในเรื่องนี้ นายแพทยโ์ สภณ เมฆธน รองอธิบดีกรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ เล่าเสริมให้ฟัง ว่า อาการดงั กลา่ วของน้องแกว้ เกดิ ขนึ้ จากการสัมผัสฝุ่นละอองและควนั ไฟจากการเผาขยะ ท้ังนย้ี งั รวมถึงฝุน่ ละอองจากเศษขยะโดยตรงได้อกี โดยถือเป็นการเข้าสู่ร่างกายทางผิวหนัง นอกจากน้ัน นายแพทยโ์ สภณยงั ไดอ้ ธิบายเพมิ่ เติมไว้ว่า อนั ตรายที่เกิดขน้ึ จากขยะเหล่าน้สี ามารถเขา้ สู่ร่างกายได้ 3 ทาง ดังนีค้ ือ 1.ทางผวิ หนัง อย่างกรณีของนอ้ งแก้วแลว้ ยังรวมถงึ การสัมผสั หรือจับต้องโดยตรง กับ สารประกอบในผลิตภัณฑ์หรอื ขยะมีพษิ บางตวั เชน่ ยาฆ่าแมลง และผลิตภณั ฑท์ ำความสะอาด ทำให้ ซึมเขา้ สผู่ ิวหนงั กระแสเลือด และเขา้ สรู่ า่ งกายไปอยา่ งรวดเรว็ ก่อใหเ้ กดิ โรคต่าง ๆ ตามมา 2.ทางการหายใจ จากการสดู ดมกล่นิ ขยะ ฝุ่นละออง ก๊าซหรอื ไอสารพษิ จากขยะ อันตรายบางชนดิ เช่น สี ตวั ทำละลาย นำ้ มนั รถยนต์ เม่อื เราหายใจเข้าไปกจ็ ะเข้าไปสะสมอยบู่ ริเวณ ปอด แล้วจึงดดู ซึมเข้าสกู่ ระแสเลอื ด ก่อใหเ้ กดิ ปัญหากับระบบทางเดินหายใจหรือทำลายอวัยวะภายใน ได้ 3.ทางเดนิ อาหาร โดยการรับประทานเขา้ ไปท้งั ทางตรงและทางออ้ ม เช่น การไดร้ ับ สารพษิ ปนเป้ือนจากภาชนะใส่อาหารหรือจากมือ รวมถงึ สารพษิ ท่ีสะสมในรูปของหว่ งโซ่อาหารใน พชื ผักและเน้ือสัตว์ ซงึ่ สารพษิ เหล่านจ้ี ะเขา้ ไปสะสมอยใู่ นระบบทางเดินอาหาร เช่น ยารกั ษาโรคที่ หมดอายุแลว้ หรือสารเคมีทีร่ ะบุว่ามีอนั ตราย
โรคร้ายทีม่ ากบั \"ภัยขยะ\" ผลการสำรวจของชีวจิตโพลโครงการ 6 ทรี่ ะบุวา่ คนในสงั คมไทยรวู้ า่ ขยะท่ีทิง้ กอ่ ใหเ้ กิดโรค แต่ ไมท่ ราบว่าขยะน้นั สง่ ผลกระทบทร่ี ุนแรงตอ่ รา่ งกายถึงร้อยละ 92.3 โดยโรคภยั ท่ีมาจากขยะ4 อนั ดับ แรก ไดแ้ ก่ ทอ้ งร่วงท้องเสีย โรคภมู ิแพ้ คลื่นไสอ้ าเจียน และปวดศรี ษะ ตามลำดบั ถงึ แมโ้ รคทเ่ี กดิ จากขยะโดยตรงนน้ั จะยงั ไมป่ รากฎการณ์ให้เห็นอยา่ งแนช่ ดั นักในสายตาคน ท่ัวไป แตจ่ ากขอ้ มูลการวิจัยท่ีผ่านมา มีหลักฐานยืนยันวา่ กล่มุ ผู้ทีไ่ ด้รบั ผลกระทบด้านสุขภาพโดยตรง คอื กลมุ่ คนผรู้ บั ซ้ือของเก่า ซาเล้ง ผูค้ ยุ้ ขยะ คนเกบ็ ขยะ และประชาชนทีอ่ ยใู่ กลเ้ คยี ง จากงานวิจัยของศิรศิ ักด์ิ สุนทรไชย และวรรณวดี พูลพอกสนิ ในปี 2548 ชถ้ี ึงผลกระทบทาง สขุ ภาพของกลมุ่ คนทีท่ ำงานเกยี่ วขอ้ งกบั ขยะใน 6 จังหวัด รวม 276 คน ซึ่งผลการวจิ ัยครัง้ นสี้ รุปให้ เห็นว่า กล่มุ ตวั อย่างเกอื บท้ังหมดมผี ลการตรวจสขุ ภาพไม่ปกติ และกลุ่มตัวอยา่ งทุกคนมปี ริมาณ แมงกานีสสูง รองลงมาคอื สารหนู ตะกว่ั และโครเมียม นอกจากน้ี ยังมงี านวจิ ัยของ คณะวทิ ยาศาสตร์สาธารณสขุ มหาวิทยาลัยโตรอนโต ทีส่ ำรวจคน เกบ็ ขยะชาวกมั พูชา ในปี 2531 และคนเกบ็ ขยะชาวเวยี ดนามในปี 2543 พบว่า คนเก็บขยะโดย สว่ นมากแลว้ มอี าการตดิ เช้อื และเปน็ โรคเจบ็ ปว่ ยจากขยะมูลฝอยถึง 14 ชนดิ ด้วยกนั เชน่ อาการเจบ็ คอ เป็นไข้ ปวดหวั ปวดเม่ือยตามร่างกาย โรคผิวหนัง โรคมาลาเรีย โรคระบาดหลากหลายประเภท โรคหวั ใจ โรคทางสมอง และอาการทอ้ งร่วง เป็นตน้ การวิจัยดงั กลา่ วยังชี้ให้เหน็ ว่า ไมเ่ พยี งแค่คนเกบ็ ขยะเทา่ น้ันที่ติดเชอื้ โรคจากขยะ แต่ยังคง รวมถงึ ผทู้ ี่มีพฤตกิ รรมท่ีไมถ่ ูกสขุ ลกั ษณะและมีสภาพชวี ติ ความเปน็ อยใู่ นสภาพแวดล้อมทีส่ กปรก มี ความเสยี่ งทจ่ี ะติดเชื้อโรคได้งา่ ยมากย่ิงขึน้ อันตรายจากเจา้ ภยั ขยะนีม้ ผี ลกระทบตอ่ สขุ ภาพของเรา จนกอ่ ใหเ้ กิดโรคอะไรไดบ้ ้างนนั้ ชีวจิตรวบรวมคำตอบไวด้ งั นี้คะ่ 1.โรคระบบทางเดนิ อาหาร เกิดจากเชอ้ื จลุ ินทรยี ์ตา่ ง ๆ เชน่ ไวรัส รา แบคทเี รยี ในขยะ มลู ฝอยท่ตี กค้างบนพ้นื จะเป็นแหลง่ เพาะพันธุ์ของหนู ยงุ แมลงสาบ และแมลงวัน ซึง่ เปน็ พาหะนำ โรคติดต่อ เชน่ โรคท้องร่วง โรคพยาธติ ่าง ๆ ตลอดจนสงิ่ มีชวี ติ ท่มี องไมเ่ ห็น ไดแ้ ก่ เชือ้ โรคต่าง ๆ เช่น เชอ้ื อหวิ าตกโรค ไทฟอยด์ และโรคบดิ โดยเชือ้ โรคเหล่านี้เข้าสู่ร่างกายคนเรา จากการกินอาหารและน้ำ หรือการจบั ต้องด้วยมอื ซึ่งสง่ ผลกระทบต่อสุขภาพอนามัยของคนเราได้โดยงา่ ย
2.โรคจากการตดิ เช้ือ อันตรายจากขยะตดิ เช้ือโรค เชน่ ถงุ ยางอนามัย ผ้าอนามยั กระดาษทิชชู ของคนทเ่ี ปน็ วัณโรคใชข้ ับเสมหะหรอื นำ้ ลาย สำลเี ชด็ แผล พลาสเตอร์ปิดแผลที่ใชแ้ ลว้ อาหารเนา่ บูด และซากสัตว์ ซึ่งอาจมีเชื้อไข้หวดั นก รวมถึงอนั ตรายจากอุบัติเหตุ ซึ่งคนในชุมชนแหง่ นที้ ีต่ อ้ งทำงาน เกยี่ วขอ้ งกบั กองขยะมกั เจออยู่บอ่ ย ๆ ได้แก่ ขยะท่ีเปน็ วัตถุมคี ม เช่น ไม้แหลม แก้วแตก และโลหะมี คม ซึ่งเสี่ยงต่อการติดเชื้อโรค เช่น เช้ือบาดทะยัก หรอื จากวัสดเุ ปอื้ นเลือด เช่น เข็มฉดี ยาใชแ้ ล้ว ซง่ึ เสี่ยงต่อการติดเชอื้ ไวรัสตับอกั เสบและโรคเอดสไ์ ด้ 3.โรคภูมิแพ้ เกิดไดจ้ ากการสดู ดมฝนุ่ ละอองทีป่ ลวิ ฟุง้ กระจายมาจากเศษขยะชนิดต่าง ๆ เชน่ เศษกระดาษ ฝุ่นฝ้าย ผงหมึกพิมพ์จากเศษกระดาษ ตลอดจนของเสยี ท่เี ป็นอนั ตรายบางชนิดท่ี ระเหยหรอื ปลอ่ ยสารตา่ ง ๆ ออกมาเปน็ ฝุ่นผสมอยูใ่ นอากาศ นอกจากนี้ การเผาขยะ อาจทำใหม้ ีสาร อนั ตรายปะปนอยใู่ นอากาศ ในรปู ของไอหรอื ฝุน่ ของสารเคมตี ่าง ๆ ได้เชน่ กัน 4.ปวดศรี ษะ คลื่นไส้ และอาเจียน เกิดจากกลิน่ เน่าเหมน็ ขยะมูลฝอยท่กี องทิง้ ไว้ ไม่มี การฝังกลบหรือจากการเก็บขยะไม่หมด ทำให้เกิดกลน่ิ เหม็นรบกวน นอกจากนี้ขยะมูลฝอยท่กี องทิ้งไว้ นาน ๆ จะมีก๊าซทีเ่ กิดจากการหมักขึน้ ไดแ้ ก่ ก๊าซมีเทนหรือก๊าซชีวภาพ ซ่งึ ติดไฟหรือเกิดระเบดิ ขน้ึ ได้ และกา๊ ซไข่เน่า (กา๊ ซไฮโดรเจนซลั ไฟด์) สง่ กลิ่นเหมน็ รบกวนไดเ้ ชน่ กัน 5.โรคมะเรง็ เนอื่ งจากได้รบั สารพษิ ตอ่ เนอ่ื งเปน็ ระยะเวลานาน ไมว่ ่าจากการสูดดม อากาศเสียของการเผาขยะ ซ่ึงเกดิ จากการเผาขยะมูลฝอยกลางแจ้ง ทำใหเ้ กิดควันและสารพิษปนเปอ้ื น ในอากาศ เชน่ สารไดออกซินและฟวิ แรนระหว่างการเผา ซึง่ สารทั้งสองนี้เป็นสารก่อให้เกิดมะเรง็ และ ทำลายการทำงานของตบั ได้ นอกจากน้ี ยงั มีอนั ตรายจากสารเคมีต่าง ๆ ของขยะพษิ บางชนดิ เช่น สาร หนใู นแบตเตอรมี่ ือถอื ซ่ึงเป็นตัวการกอ่ ใหเ้ กดิ มะเร็งผวิ หนงั และมะเรง็ ปอดได้ หรอื สารเบริลเลียม ทใี่ ช้ ในแผงวงจรหลกั ของอปุ กรณอ์ เิ ลก็ ทรอนิกส์ อย่างมอื ถือ ซ่งึ เป็นสารก่อมะเร็ง โดยเฉพาะมะเร็งปอด โดยผทู้ ไ่ี ดร้ บั สารน้อี ยา่ งต่อเนือ่ งจากการสูดดมจะกลายเปน็ โรค Beryllicosis ซ่ึงมีผลกับปอด และหาก สมั ผัสสารนีจ้ ะทำให้เกิดแผลที่ผวิ หนงั อยา่ งรนุ แรง 6.ผลกระทบต่อระบบตา่ ง ๆ ภายในรา่ งกาย ซ่งึ เรื่องน้ี คุณธรี าพร วริ ิวฒุ กิ ร รักษาการ ผอู้ ำนวยการสว่ นของเสียอันตราย สำนกั จดั การกากของเสียและอนั ตราย กรมควบคุมมลพิษ กระทรวง ทรัพยากรและสง่ิ แวดลอ้ ม ได้อธิบายไว้วา่ เกิดไดจ้ ากสารพิษในขยะอันตรายประเภทตา่ ง ๆ เช่น
สารแมงกานีส ผลิตภัณฑท์ ่ีพบ : ถ่านไฟฉาย กระปอ๋ งสี เครอ่ื งเคลือบดินเผา ผลต่อสขุ ภาพ : ปวดศีรษะ งว่ งนอน จิตใจไมส่ งบ ประสาทหลอน เกดิ ตะคริวทแี่ ขน ขา มีอาการชา สมองสับสน สมองอักเสบ สารปรอท ผลิตภัณฑ์ที่พบ : หลอดฟลอู อเรสเซนต์ หลอดนอี อน กระปอ๋ งยาฆ่าแมลง กระจกส่อง หนา้ ผลต่อสุขภาพ : ทำให้เกดิ การระคายเคืองตอ่ ผิวหนงั เหงอื กบวมอักเสบ เลือดออกง่าย ปวดท้อง ทอ้ งร่วงอย่างแรง มอี าการสนั่ กล้ามเนอ้ื กระตกุ และเปน็ พิษต่อระบบประสาทสว่ นกลาง รวมถึงการพิการแตก่ ำเนดิ สารตะก่วั ผลิตภณั ฑ์ทีพ่ บ : แบตเตอรรี่ ถยนต์ ยาฆ่าแมลง หมกึ พมิ พ์ หลอดภาพใน จอคอมพวิ เตอรแ์ บบ CRT แผงวงจรเครือ่ งใช้ไฟฟา้ และอิเลก็ ทรอนกิ ส์ ผลตอ่ สุขภาพ : ปวดศีรษะ ออ่ นเพลยี ตวั ซีด ปวดหลัง ปวดเมอื่ ยกลา้ มเนื้อ มอี าการทาง สมอง ทำให้ความจำเสื่อม ชกั กระตกุ และหมดสติ ท่สี ำคญั การได้รบั สารนใี้ นระยะยาวมผี ลต่อไตและ ความพกิ ารแต่กำเนิด สารแคดเมียม ผลิตภณั ฑ์ที่พบ : ถ่านนาฬิกาควอตซ์ แบตเตอรีโ่ ทรศัพทม์ อื ถือ ผลต่อสุขภาพ : ทำลายระบบประสาท สง่ ผลกระทบโดยตรงตอ่ ไตและกระดูก ทำให้เกดิ โรคอิไต-อไิ ต ปวดในกระดกู
สารฟอสฟอรสั ผลติ ภัณฑท์ ่ีพบ : ยาเบือ่ หนู แผงวงจรโทรศัพทม์ อื ถอื กระป๋องสี ผลตอ่ สขุ ภาพ : เหงือกบวม เยือ่ บุปากอกั เสบ ทำลายระบบประสาทและระบบย่อย อาหาร สารประเภทอนื่ ผลติ ภณั ฑ์ที่พบ : สเปรย์ ยายอ้ มผม ยาทาเล็บ ยารกั ษาโรค เคร่ืองสำอางหมดอายุ ยา ฆ่าแมลง ผลต่อสขุ ภาพ : เกดิ การระคายเคืองต่อผิวหนัง และเยอื่ บทุ างเดินหายใจ ปวดศรี ษะ หายใจขัด เป็นลม นอกจากนี้ ขยะยังเปน็ สาเหตุสำคญั ท่ีกอ่ ให้เกิดมลพษิ ทางสิ่งแวดล้อม ไม่วา่ จะเปน็ มลพษิ ของ น้ำ มลพิษของดนิ และมลพิษของอากาศ เพราะขาดการเกบ็ รวบรวมและการกำจดั ขยะอยา่ งถกู วิธี ส่งผลกระทบตอ่ สุขภาพของโลกเราไดโ้ ดยตรง ยกตัวอยา่ งเชน่ การเผาขยะในเมอื งใหญ่ ๆ ก็จะเปน็ มลพิษในอากาศ เกดิ แกส๊ พิษตา่ ง ๆ และแกส๊ เรอื นกระจก เป็นผลทำให้เกดิ ภาวะโลกรอ้ น
ขัน้ ตอนการทำหงสจ์ ากกระป๋องอลมู เิ นยี ม 1.เตรียมอุปกรณ์ เชน่ กระป๋อง กรรไกร คดั เตอร์ 2.นำกระปอ๋ ง มาตัดส่วนหัวกระป๋อง 3.นำกระปอ๋ งทล่ี า้ งทำความสะอาดแลว้ มาตัดเปน็ เส้นระยะห่างประมาน 1 เซนตเิ มตร
4.ทำการ สาน ให้เปน็ รูปตามตอ้ งการ 5.เสรจ็ สมบูรณ์
ข้ันตอนการทำรถต๊กุ ๆ จากกระปอ๋ งอลมู ิเนียม ทำความสะอาดกระปอ๋ งอลูมเิ นียมตัดกระป๋องอลูมเิ นยี มและเจาะรูตามแบบ
พับตามแบบ ติดดว้ ยกาวรอ้ น
หลักสตู รการจัดการศึกษาตอ่ เน่ือง รปู แบบชั้นเรยี นวิชาชพี กจิ กรรมเพิม่ มลู คา่ ขยะในชุมชนระยะท่ี 2 หลักสูตร 60 ชั่วโมง ศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอพระประแดง ความเป็นมา ขยะ เป็นปัญหาสำคัญสำหรับทุกครัวเรือนและชุมชน ไม่ว่าจะอยู่ในเขตเมืองหรือชนบท ถ้าหากขาดการ จดั การขยะที่ถกู วิธีกจ็ ะสรา้ งปัญหาตา่ งๆ ใหเ้ กดิ ข้ึนอย่างมากมาย ไม่วา่ จะเป็นทัศนียภาพทด่ี ูไมส่ บายตา ปัญหากล่ิน เหม็นรบกวนการใชช้ วี ิตประจำวัน เป็นแหล่งพาหะนำโรคต่างๆ และส่งผลต่อการใช้งบประมาณจำนวนของท้องถ่ิน จำนวนมากในการกำจัดขยะ จากการสำรวจความต้องการอบรมด้านอาชีพของตำบลบางครุ ต้องการเรียนการเพ่ิม มูลค่าขยะในชุมชนคือ กลยุทธ์ในการจัดการกับขยะมูลฝอยที่เริ่มต้นที่จะมีขยะเกิดขึ้น ประกอบด้วยขั้นตอนตั้งแต่ การงด เลิก ลดใชซ้ ้ำและหมนุ เวียนกลบั มาใช้ใหม่เปน็ หลกั การแก้ปญั หาขยะแบบประหยดั ที่ไม่ต้องอาศัยงบประมาณ ทางราชการใดๆ แต่ต้องอาศัยความตั้งใจ เสียสละและเวลา รวมทั้ง งบประมาณส่วนตัวจึงได้จัดทำหลักสูตรเพ่ิม มูลค่าขยะในชมุ ชนระยะที่ 2 ขึน้ เพือ่ ใหผ้ ูท้ ส่ี นใจจะได้ศกึ ษาต่อไป หลกั การของหลกั สูตร 1. เป็นหลกั สตู รที่สง่ เสริมใหผ้ เู้ รียนเรยี นรู้จากการปฏิบัตจิ ริง 2. เป็นหลกั สตู รท่ีสามารถนำไปประยกุ ตใ์ ช้ใหเ้ กดิ ประโยชน์ต่อตนเอง และครอบครวั 3. เน้นการฝกึ ปฏบิ ตั ิจรงิ เพอ่ื ให้ผเู้ รียนเกิดความรู้ ความเข้าใจ และสามารถนำไปประกอบอาชีพเสริมให้เกิด รายได้ 4. สง่ เสริมให้มีความร่วมมอื ในการดำเนินงานร่วมกับภาคีเครือขา่ ย จุดมุ่งหมาย 1. เพือ่ ให้ผู้เรียนมีความรู้ทักษะพื้นฐาน เพม่ิ มลู ค่าขยะในชมุ ชนได้ 2. เพื่อให้ผเู้ รียนมคี วามรคู้ วามเข้าใจเก่ยี วกับเพมิ่ มูลค่าขยะในชุมชนเบ้อื งตน้ ได้ 3. เพื่อให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จากการปฏิบัติจรงิ และแลกเปลีย่ นเรียนรู้ประสบการณ์ต่าง ๆ ที่ผู้เรียนได้ เรียนรู้ ในสถานการณจ์ รงิ ได้ กลมุ่ เปา้ หมาย 1. ผ้ทู ีไ่ ม่มีอาชีพ 2. ผทู้ ีม่ อี าชีพแล้วและตอ้ งการอาชพี เสริม
กิจกรรมเพ่มิ มูลคา่ ขยะในชมุ ชนระยะท่ี 2 โครงสรา้ งหลักสตู ร การจัด จำนวนชั่วโมง ท่ี เร่อื ง จุดประสงค์ การเรยี นรู้ เนอื้ หา กระบวนการ ทฤษฎี ปฏิบตั ิ เรยี นรู้ 1 ความรู้ 1. สามารถบอกขัน้ ตอนการเพ่ิมมลู คา่ จากขยะ 1. ขั้นตอน 1.ค ร ู ผ ู ้ ส อ น / 12 48 เกย่ี วกับ โดยการประดิษฐ์สง่ิ ของได้ ก า ร เ พิ่ ม วิทยากรนำเข้าสู่ การเพิ่ม มลู คา่ ขยะ บทเรยี น มลู คา่ ขยะ 2.สามารถประดิษฐ์หงส์ จากกระป๋อง 2. ค ร ู ผ ู ้ ส อ น / อลมู เิ นยี มได้ วิทยากร อธิบาย/ 2 . ก า ร สาธิตวิธีการเพิ่ม ป ร ะ ด ิ ษ ฐ์ มูลค่าขยะและ ห ง ส ์ จ า ก ขั้นตอนการเพ่ิม กระป๋อง มูลค่าจากขยะ อลมู ิเนียม ไดแ้ ก่ -การทำหงส์ จาก กระป๋อง 3.สามารถประดิษฐ์พานจากกระป๋อง อลูมิเนียมและให้ อลูมิเนยี มได้ ผู้เรียนฝกึ ปฏิบัติ 3.ก า ร ท ำ พานจาก ก ร ะ ป๋ อ ง อลูมเิ นยี ม -วิทยากรอธิบาย/ สาธิตการทำพาน จากกระป๋อง 4.สามารถประดิษฐ์รถตุ๊กๆจากกระป๋อง อลูมิเนียมและให้ อลมู เิ นยี มได้ ผ้เู รียนฝึกปฏบิ ตั ิ 4.การทำรถ ตุ๊กๆ จาก -วิทยากรอธิบาย/ กระป๋อง สาธิตการทำตุ๊กๆ อลูมิเนยี มมิ จ า ก ก ร ะ ป ๋ อ ง เนยี ม อลูมิเนียมและให้ ผ้เู รียนฝึกปฏบิ ตั ิ
5.สามารถทำกระเบ้อื งจากกล่องเคร่ืองด่มื ได้ 5 . ก า ร ท ำ -วิทยากรอธิบาย/ กระเบื้อง สาธิตการทำ จากกล่อง กระเบื้องจาก เครอ่ื งดื่ม กล่องเครื่องดื่ม และให้ผู้เรียนฝึก ปฏบิ ัติ -ครูผู้สอน/ วิทยากรและ ผ ู ้ เ ร ี ย น ร ่ ว ม กั น สรุปเนื้อหา ท้ังหมด
โครงการ 1 อำเภอ 1 อาชีพ กศน.ตำบลบางครุ อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ หลักสูตรการศึกษาตอ่ เนือ่ ง รปู แบบช้ันเรียนวิชาชพี กิจกรรม การออกแบบผลติ ภัณฑ์ การเพมิ่ มลู ค่าขยะในชมุ ชนและชอ่ งทางการจัดจำหน่าย นางสังวาลย์ ทรพั ยป์ ระเสรฐิ ครู กศน.ตำบล ผ้รู บั ผดิ ชอบ ศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั อำเภอพระประแดง สำนกั งานสง่ เสรมิ การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั จังหวัดสมุทรปราการ สำนักงานสง่ เสรมิ การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัย สำนักงานปลัดกระทรวงศกึ ษาธกิ าร กระทรวงศึกษาธิการ
การออกแบบผลติ ภัณฑจ์ ากกระปอ๋ งอลมู เิ นยี ม
รีไซเคลิ กระปอ๋ งอลูมเิ นยี ม ทางเลอื กในการจดั การขยะ ปกติแล้ววนั ๆหนึ่งคนเราด่ืมน้ำ ดม่ื เครอ่ื งดื่มกนั อย่างมหาศาล นน่ั จึงเป็นท่ีมาของบรรจภุ ัณฑ์ตา่ งๆได้ถูก ทง้ิ ไปอย่างมากมาย ไมว่ ่าจะเปน็ ขวด PET กระป๋องอลูมเิ นียม ฯลฯ มีเตม็ ไปหมด คำถามตอ่ มาคือ เรา จะมวี ธิ กี ารจัดการขยะเหล่านี้กันอย่างไร? บรรจภุ ัณฑ์ เชน่ กระป๋องอลูมิเนยี มจากน้ำอัดลม น้ำผลไม้ กระป๋องเบียร์ ฯลฯ หลังจากเราด่ืมแล้ว ไมไ่ ด้ถกู ทิ้งไปโดยเปลา่ ประโยชน์ มีการจดั เก็บ รวบรวมจากแหล่งตา่ งๆให้ได้จำนวน แล้วจัดสง่ เข้าสู่ โรงงานเพอ่ื เข้าสู่กระบวนการรีไซเคิล เนอื่ งจากวสั ดุทรี่ วบรวมมาได้ในตอนแรกนน้ั มบี รรจุภัณฑ์ หลากหลายประเภท มีสิ่งเจือปน มีวสั ดอุ น่ื เช่น ขวด PET ปนมาด้วย ในขน้ั ตอนแรกจึงตอ้ งทำการคัด แยกออกกอ่ นผ่านสายพานคดั แยกและเครอื่ งจักร ส่วนขวด PET ทค่ี ดั แยกออกมาไดน้ นั้ ก็ไมไ่ ดไ้ ปไหน จะถูกรวบรวมและนำไปรีไซเคิลตอ่ เชน่ เดียวกนั (อา่ นบทความ: รีไซเคิลกระป๋องอลูมิเนียม เค้าทำกนั ยังไง?ส่วนกระป๋องอลมู ิเนียมทค่ี ัดแยกมาไดท้ ง้ั หมด จะถูกอดั เปน็ กอ้ นส่ีเหลยี่ มให้แน่นด้วยเครื่องอดั เพ่ือลดปรมิ าตร ลดพ้ืนทใี่ นการจดั เก็บ จากน้นั จะมกี ารนำอลูมิเนยี มอดั กอ้ นเมือ่ สกั ครู่น้ี ลำเลียงส่งเขา้ สู่ เตาหลอม ซ่ึงมอี ณุ หภมู ิสงู หลายร้อยองศาเซลเซยี ส เพ่อื ให้ความร้อน และหลอมกลับมาเปน็ อลมู เิ นียม เพ่อื นำไปใชใ้ หมอ่ ีกครั้ง อลูมเิ นียมท่ไี ดจ้ ากการหลอม จะถกู รดี เปน็ รปู ทรงต่างๆตามประเภทของงาน เพื่อใช้เปน็ วตั ถดุ ิบในการผลิตสินคา้ ต่อไปอกี ครงั้ หนง่ึ น่ันเอง
ชอ่ งทางการจัดจำหน่าย การจดั จำหน่าย (Distribution) หมายถึง โครงสร้างของชอ่ งทางทใ่ี ชเ้ พื่อเคล่ือนยา้ ยสินค้าจากธรุ กิจ ไปยงั ตลาด ตัวกลางทางการตลาดเปน็ ธุรกจิ ทชี่ ว่ ยเสรมิ ชว่ ยขายและจำหน่ายสินค้าไปยงั ผู้ซ้อื ขัน้ สุดทา้ ย ประกอบดว้ ย 1. คนกลาง (Middleman) - พ่อค้าคนกลาง (Merchant Middlemen) - ตัวแทนคนกลาง (Agent Middlemen) 2. ธุรกิจท่ีทำหน้าทกี่ ระจายสนิ ค้า 3. ธุรกิจทใ่ี ห้บรกิ ารทางการตลาด 4. สถาบันการเงิน ความหมายของชอ่ งทางการจดั จำหนา่ ย ช่องทางการจัดจำหนา่ ย (Channel of Distribution) หมายถงึ “กระบวนการในการจดั การ เกยี่ วกบั การเคลอื่ นย้าย สิทธใิ นตวั ผลิตภณั ฑ์ (และอาจรวมถึงตวั ผลติ ภณั ฑ)์ จากผู้ผลิตไปจนถึง ผ้บู ริโภค จำนวนระดบั ของช่องทางการจดั จำหนา่ ย จำนวนระดบั ช่องทางการจดั จำหน่าย หมายถึง จำนวนระดบั คนกลางภายในเสน้ ทางท่ผี ลิตภัณฑ์ และ/หรือกรรมสทิ ธิใ์ นผลติ ภณั ฑเ์ คล่ือนยา้ ยจากผู้ผลติ ไปยังตลาด มีด้วยกนั 2 ประเภทคอื 1. ชอ่ งทางการจัดจำหน่ายทางตรง ช่องทางการจัดจำหนา่ ยทางตรง หมายถึง การขายผลิตภณั ฑ์จากผผู้ ลิตไปยังผบู้ รโิ ภค หรอื ผู้ใช้ทางอตุ สาหกรรมโดยไมม่ ีคนกลาง หรือชอ่ งทางศนู ย์ระดับ ผผู้ ลิต > ผบู้ ริโภค ผูผ้ ลิต > ผู้ใช้ทางอตุ สาหกรรม 2. ชอ่ งทางการจดั จำหน่ายทางอ้อม ชอ่ งทางการจดั จำหนา่ ยทางออ้ ม หมายถึง เส้นทางทีส่ ินคา้ เคลอ่ื นยา้ ยจากผูผ้ ลิตโดยต้องผ่าน คนกลางไปยงั ผู้บรโิ ภค ชอ่ งทางการจดั จำหน่ายหน่งึ ระดับ ผู้ผลิต > ผู้คา้ ปลีก > ผู้บริโภค ชอ่ งทางการจดั จำหน่ายสองระดบั ผผู้ ลิต > ผู้คา้ ส่ง > ผู้คา้ ปลีก > ผู้บรโิ ภค ช่องทางการจดั จำหน่ายสามระดบั ผู้ผลิต > ตวั แทน > ผูค้ ้าส่ง > ผูค้ ้าปลีก > ผบู้ รโิ ภค
ช่องทางการจดั จำหนา่ ยทางตรง ช่องทางการจัดจำหน่ายทางอ้อม ข้อดี ขอ้ ดี 1.ทราบความต้องการลูกค้าได้ดี 1.สินคา้ กระจายไดอ้ ย่างกว้างขวาง 2. สนิ ค้าถึงมือผูบ้ ริโภคอย่างรวดเร็ว 2. มผี มู้ าชว่ ยรับความเสี่ยงในการถอื ครอง สินคา้ 3.ขายสินคา้ ได้ในราคาถกู 3.ประหยัดเวลาและคา่ ใช้จ่าย ขอ้ เสยี ข้อเสีย 1.กระจายสนิ ค้าไม่ทวั่ ถงึ 1.ทราบข้อมลู ทางการตลาดเกย่ี วกับ ผบู้ ริโภคนอ้ ย 2.เสียค่าใช้จ่ายในการขนส่ง 2. ราคาสนิ ค้าจะสงู 3. ผู้ผลิตจะตอ้ งรบั ภาระเกี่ยวกบั สินค้า คงเหลือ ประเภทของตวั กลางทางการตลาด ตัวกลางทางการตลาด (Marketing Intermediaries) หมายถงึ บุคคล กลุ่มบุคคลหรอื องค์กร ทำ หนา้ ท่ชี ่วยเหลอื และสนับสนนุ ในกระบวนการย้ายสนิ คา้ และสทิ ธิในตวั สนิ ค้า จากผู้ผลติ มายังผู้บริโภค โดยตัวกลางประกอบด้วย
ช่องทางจัดจำหน่าย Convenience บางท่านอาจจะยังงง ๆ หรือยังไม่ทราบว่าคืออะไร และมี ประโยชน์อย่างไรบ้าง มาทำความรูจ้ ักกันเลยค่ะ หากเป็นการตลาดแบบออฟไลน์ ก็หมายถึงการมีหน้า ร้านหลายสาขา แต่หากเป็นการตลาดแบบออนไลน์ ก็หมายถึงช่องทางในการจัดจำหน่ายในโลก ออนไลน์ อาทิ โซเชยี ลเน็ตเวิรค์ เวบ็ ไซต์ การส่งอเี มล เป็นต้น ประโยชน์การมชี อ่ งทางการจำหน่ายทีห่ ลากหลาย – นอกจากจะเออ้ื ความสะดวกให้แก่ผูบ้ ริโภค แล้วยงั เป็นการสรา้ งโอกาสในการขายหรอื ขยายธุรกจิ ของคุณใหเ้ พ่ิมขึ้นอีกด้วย – ความสะดวกสบาย คอื ปัจจยั หลกั ที่ทำใหก้ ลุ่มลกู ค้าในยุคปัจจบุ ันหันมาซ้ือสนิ คา้ และบริการบนโลก อินเตอรเ์ น็ต เพราะไมต่ ้องเดินทาง ผ่ารถติด หาที่จอดรถ ลกู ค้าสามารถเลอื กซื้อสนิ คา้ ทีต่ อ้ งการผ่าน เว็บโซเซียลไดเ้ ลยน้ยั เองค่ะ – ในทางการตลาด ถ้าคุณเปิดช่องทางขายสินค้ามากกว่าหนึ่งช่องทาง อย่างเช่น นอกจากเปิดใน Facebook แล้ว ยังเปิดใน Instagram และ line รวมถึงเว็บไซต์ฝากขาย ลูกค้าก็จะสามารถเข้าถึง สนิ ค้าคุณได้งา่ ยยงิ่ ข้นึ อกี ทง้ั ยงั ไดก้ ลมุ่ ลูกคา้ ทชี่ นื่ ชอบการสัง่ ชอ่ื สินคา้ ผา่ นเว็บโซเซยี ลทตี่ ่างกันด้วยค่ะ – การใส่ลูกเล่นต่างๆ เช่นรูปภาพ โปรแกรมภาพเคลื่อนไหว ในสื่อต่าง ๆ เป็นอีกหนึ่งวิธีที่เกิดการปิด การขายได้ แต่สำหรับผู้ประกอบการแลว้ ควรคำนึงถึงระยะเวลาในการโหลดหรือ ระยะเวลาที่ลูกค้ารอ ที่จะเห็นรูปภาพ หรือคลิป ถ้าไฟล์เกินไป ภาพไม่คมชัด แต่ถ้าโหลดนานรอเกิน 10 วินาที โอกาสท่ี ลูกค้าจะไม่ดูเว็บไซต์ของคุณก็มีมากขึ้นด้วยค่ะ ในยุคนี้ขอบอกเลยว่า ต้องเร็วและแรงเท่านั้น ถึงจะ ไดเ้ ปรยี บคู่แข่งคะ่
การบรหิ ารจัดการเกยี่ วกบั ชอ่ งทางการจดั จำหน่ายมีอะไรบา้ ง ? กลยุทธ์การบริหารช่องทางการจัดจำหน่าย (Place Strategy) ตอ้ งพิจารณาถงึ ปัจจยั ตา่ งๆ ดังนี้ 1) ทางเลอื กของชอ่ งทางการจัดจำหน่าย (Channel of Distribution) ว่าเส้นทางที่สนิ คา้ เคลือ่ นย้าย จากผผู้ ลิตหรือผู้ขายไปยังผูบ้ ริโภคหรอื ผ้ใู ช้มชี อ่ งทางใดบา้ ง 2) ประเภทของรา้ นค้า (Outlets) ในปจั จุบนั ประเภทของร้านค้ามใี หเ้ ลือกมากมายหลายประเภท เชน่ 2.1) ร้านค้าสง่ (Wholesale Store) ทข่ี ายสินค้าในปรมิ าณมาก ลกู ค้าสว่ นใหญ่เป็นคนกลาง 2.2) ร้านคา้ ปลีกขนาดใหญ่ (Discount Store) 2.3) หา้ งสรรพสนิ ค้า (Department Store) 2.4) แหล่งช้อปป้ิงชุมชน (Community Mall) 2.5) MiniMart 2.6) ร้านสะดวกซอ้ื (Convenient Store) 2.7) ซ้มุ ขายของ (Kiosk) ครอบคลมุ ท้ังรา้ นทเี่ ป็นซุม้ ขายของและจดั เปน็ บธู 2.8) เคร่ืองขายอัตโนมัติ (Vending Machine) 2.9) การขายทางไปรษณยี ์ (Mail Order) ซ่งึ เป็นการขายโดยการสง่ จดหมายไปยังลูกค้า หรอื การลง โฆษณาในหนงั สอื พมิ พ์/นิตยสาร และถ้าลูกคา้ สนใจก็สง่ ข้อความสงั่ ซอื้ ทางไปรษณีย์ 2.10) การขายทางแคตตาลอ็ ก (Catalog Sales) 2.11) การขายทางโทรทศั น์ (TV Sales) 2.12) การขายตรง (Direct Sales) 2.13) ร้านค้าสวัสดิการ 2.14) ร้านค้าสหกรณ์ เปน็ ตน้ 3) จำนวนคนกลางในชอ่ งทางจัดจำหนา่ ย (Number of Intermediaries) โดยพจิ ารณาถึงปจั จยั ท่ี เกย่ี วข้อง เชน่ กล่มุ ลกู ค้าเป็นใคร มพี ฤติกรรมการซื้ออยา่ งไร และทีต่ ั้งทางภูมศิ าสตร์ของลูกค้าอยทู่ ่ใี ด เปน็ ต้น
4) การสนับสนนุ การกระจายตัวของสนิ คา้ เข้าสตู่ ลาด (Market logistic) โดยพจิ ารณาถึงกิจกรรมท่ี เก่ียวขอ้ งในการเคล่ือนยา้ ยปจั จยั การผลิต และตวั สินค้าจากแหลง่ ปจั จัยการผลิตผา่ นโรงงานผลติ แลว้ กระจายตวั ไปยงั ผู้บรโิ ภคกลยุทธ์การบรหิ ารช่องทางการจัดจำหนา่ ย (Place Strategy) ตอ้ งพิจารณา ถึงปจั จยั ต่างๆ ดังนี้ 4.1) ทางเลือกของช่องทางการจัดจำหนา่ ย (Channel of Distribution) วา่ เส้นทางท่สี ินคา้ เคลอื่ นย้าย จากผู้ผลิตหรือผขู้ ายไปยังผ้บู ริโภคหรือผใู้ ช้มชี อ่ งทางใดบ้าง 4.2) ประเภทของร้านค้า (Outlets) ในปจั จุบนั ประเภทของรา้ นค้ามใี หเ้ ลือกมากมายหลายประเภท เชน่ 4.2.1) รา้ นค้าส่ง (Wholesale Store) ทข่ี ายสินคา้ ในปรมิ าณมาก ลูกค้าส่วนใหญเ่ ป็นคนกลาง 4.2.2) ร้านค้าปลกี ขนาดใหญ่ (Discount Store) 4.2.3) ห้างสรรพสินค้า (Department Store) 4.2.4) แหลง่ ชอ้ ปปง้ิ ชุมชน (Community Mall) 4.2.5) MiniMart 4.2.6) รา้ นสะดวกซื้อ (Convenient Store) 4.2.7) ซุ้มขายของ (Kiosk) ครอบคลุมทัง้ รา้ นท่เี ปน็ ซุ้มขายของและจดั เป็นบูธ 4.2.8) เครือ่ งขายอัตโนมัติ (Vending Machine) 4.2.9) การขายทางไปรษณีย์ (Mail Order) ซ่ึงเป็นการขายโดยการสง่ จดหมายไปยงั ลูกค้า หรอื การลง โฆษณาในหนังสือพิมพ/์ นิตยสาร และถา้ ลูกคา้ สนใจกส็ ่งข้อความสงั่ ซอื้ ทางไปรษณยี ์ 4.2.10) การขายทางแคตตาลอ็ ก (Catalog Sales) 4.2.11) การขายทางโทรทัศน์ (TV Sales) 4.2.12) การขายตรง (Direct Sales) 4.2.13) รา้ นค้าสวสั ดิการ 4.2.14) รา้ นค้าสหกรณ์ เปน็ ต้น 4.3) จำนวนคนกลางในชอ่ งทางจดั จำหนา่ ย (Number of Intermediaries) โดยพจิ ารณาถึงปจั จัยที่ เกย่ี วข้อง เช่น กลุ่มลกู คา้ เป็นใคร มพี ฤตกิ รรมการซื้ออย่างไร และทต่ี ั้งทางภูมศิ าสตรข์ องลกู ค้าอยู่ทีใ่ ด เปน็ ต้น 4.4) การสนับสนุนการกระจายตัวของสนิ คา้ เขา้ สตู่ ลาด (Market logistic) โดยพิจารณาถึงกจิ กรรมท่ี เกี่ยวข้องในการเคล่อื นยา้ ยปัจจยั การผลติ และตวั สินคา้ จากแหลง่ ปัจจัยการผลติ ผ่านโรงงานผลติ แลว้ กระจายตัวไปยังผบู้ รโิ ภค
ปรชั ญาในการบริหารการตลาด การเรียนรหู้ ลกั การบริหารการตลาด ควรทำความเข้าใจถึงปรัชญาหรือแนวความคดิ ในการบรหิ าร การตลาด ที่ไดม้ กี ารจดั แบง่ ออกเปน็ 5 แนวความคดิ ดงั นี้ 1. แนวคิดเนน้ ผลติ ภณั ฑ์ เป็นช่วงต่อเนอื่ งจากแนวคิดเนน้ การผลติ เพราะเกิดผู้ผลิตหรือคู่ แข่งขันในตลาดจำนวนมาก ทั้งยังสามารถปรับปรุงกระบวนการผลิตให้สามารถผลิตสินค้าได้มากขึ้น ในขณะที่สินค้าจากผู้ผลิตแตล่ ะรายไม่มีขอ้ แตกต่างด้านราคาจำหน่ายมากนัก ผู้บริโภคจึงเริ่มตระหนัก ถึงคุณภาพมากกว่าเดิม เช่น รถยนต์จะต้องมีความทนทาน และเร็วขึ้น หรือวิทยุ ที่จะต้องรับสัญญาณ ได้ มคี ุณภาพเสยี งชดั เจนข้นึ เหล่านเ้ี ปน็ ต้น ผูผ้ ลิตจึงหนั มาให้ความสำคัญกับการผลติ สินค้าท่ีมีคุณภาพ ตามความคาดหวังของผบู้ ริโภค เพื่อสรา้ งข้อแตกตา่ งให้กบั สินคา้ ของตนในตลาด 2. แนวคิดเน้นการขาย เป็นแนวคิดที่ถูกพัฒนาขึ้นต่อเนื่องจากแนวคิดที่เน้นผลิตภัณฑ์ เพื่อแก้ปัญหายอดขายตกต่ำ ทั้งๆ ที่สินค้ามีคุณภาพ จึงเน้นที่การขายโดยพนักงานขายเพื่อกระตุ้นให้ ผู้บริโภคตดั สินใจซือ้ สินค้าทีเ่ สนอขายนั้นๆ และสามารถเพิ่มยอดขายให้แก่ผู้ผลิตได้อย่างมาก การขาย จึงเฟื่องฟูในยุคดังกล่าวนี้ อย่างไรก็ตาม การขายได้เริ่มตกต่ำลงอย่างต่อเนื่องและรวดเร็วตามสัดส่วน ความเชื่อถือที่ผู้บริโภคมีต่อพนักงานขาย ซึ่งเป็นเพราะความต้องการขายของพนักงานขายในอันที่จะ พยายามขายสินค้าใหแ้ ก่ผู้บรโิ ภคได้มากกว่าคแู่ ข่งขัน โดยไมค่ ำนึงถงึ คณุ ภาพและปจั จัยอนื่ ๆ ของสินค้า กบั ความจำเป็นและต้องการของผบู้ รโิ ภคอย่างแท้จริง จึงสรา้ งความไม่พอใจและเป็นทัศนคติในด้านลบ ทีผ่ ู้บรโิ ภคมีตอ่ พนักงานขายอย่างมาก 3. แนวคิดเน้นการตลาด แนวคิดนี้เกิดขึ้นภายหลังแนวคิดด้านการขายตกต่ำลง และถือ เป็นยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงทางธุรกิจ กล่าวคือ ไม่ได้เริ่มต้นที่การผลิตสินค้าแล้วจึงคิดหาช่องทางจัด จำหนา่ ยออกไปดงั เช่นยคุ ตา่ งๆ ทผ่ี า่ นมา แต่จะเร่ิมตน้ จากการศกึ ษาและวเิ คราะห์ถึงความต้องการของ ผู้บริโภคเป็นสำคัญจากนั้นจึงนำข้อมูลที่ได้รับมาดำเนินการผลิตสินค้า เพื่อสร้างความพอใจสูงสุดแก่ ผู้บริโภคภายใต้ผลตอบแทนในรูปของกำไรสูงสุดทีอ่ งค์กรจะได้รับและในปจั จุบันแนวคิดดังกล่าว ยังคง ถอื เป็นแนวคดิ หลักของการดำเนินธรุ กิจท่วั ไป 4. แนวคิดการตลาดเพื่อสังคม เป็นแนวคิดที่พัฒนาขึ้นจากความเห็นว่าการดำเนินธุรกิจ โดยมุ่งตอบสนองความตอ้ งการของผู้บริโภคและผลกำไรสงู สุดขององค์กรเท่านั้น ไม่ถือเป็นแนวทางการ ดำเนินงานที่เหมาะสมต่อสภาพเศรษฐกจิ และสังคม เพราะการดำเนินกิจกรรมทางการตลาด สามารถท่ี จะสร้างผลกระทบทางลบต่อสังคมโดยรวมได้อย่างมีนัยสำคัญ เช่น กระตุ้นให้เกิดการบริโภคอย่างไร้ เหตุผล เกิดการแบ่งชนชั้นภายในสังคม เกิดมลภาวะด้านสิ่งแวดล้อมเหล่านี้เป็นต้น ซึ่งล้วนเป็นผลร้าย ต่อสังคมในระยะยาวอย่างย่ิง ผบู้ รหิ ารการตลาดในปัจจุบนั จงึ ควรตระหนักถึงผลกระทบท่ีจะเกิดขึ้นกับ สงั คมโดยรวมควบคไู่ ปกับการตอบสนองความตอ้ งการของผบู้ รโิ ภค และวตั ถุประสงค์ขององค์กร
สว่ นประสมทางการตลาด 1. ผลติ ภัณฑ์ (Production) ผลิตภัณฑ์ หมายถงึ “ส่ิงทเ่ี สนอขายโดยธุรกจิ เพื่อสนองความ ตอ้ งการของลูกคา้ ให้พงึ พอใจ” ผลิตภัณฑ์รวมถึงสินคา้ บริการ ความคดิ ผลติ ภณั ฑ์เป็นส่วนประสมทาง การตลาดที่สำคญั ทม่ี อี งค์ประกอบตา่ ง ๆ อย่างไรก็ตามผลิตภัณฑย์ งั มคี วามหมายนอกเหนือจากรปู ร่าง ลักษณะท่ีมองเหน็ ได้ กลา่ วคอื เมอ่ื ลกู ค้าซ้ือสินค้าใด ๆ เขากำลังมองหาประโยชนจ์ ากสนิ ค้าหรือบริการ นนั้ ดังท่ีบรษิ ัทแห่งหนงึ่ ทำการโฆษณาว่า “ในโรงงานเราผลติ เครอ่ื งสำอางค์ แต่ในร้านเราจำหนา่ ย ความหวงั (ของลกู คา้ ทจ่ี ะสวยขึน้ )” แมผ้ ู้ผลติ จะผลติ สินคา้ ซึง่ เป็นสิ่งมองเห็นจับต้องได้ แตล่ กู ค้าซ้ือ สินค้าโดยคาดหวงั ถงึ ประโยชน์ทจี่ ะได้รบั จากการใชส้ ินค้านั้น วงจรชวี ิตผลติ ภณั ฑ์ (Product Life Cycle) วงจรชีวิตผลิตภัณฑ์มี 5 ระยะด้วยกนั คือ 1. ขัน้ แนะนำ ( Introduction ) เปน็ ระยะที่สนิ คา้ เข้าส่ตู ลาดในระยะแรก มีเพยี งหนึง่ หรอื สอง ย่หี อ้ ชว่ งน้ีบริษทั พยายามสร้างการรบั รู้ในตัวสินค้า เพราะเปน็ ผลิตภัณฑ์ใหม่ยังไมเ่ ปน็ ท่รี จู้ กั แพร่หลาย ระยะนีบ้ รษิ ทั มยี อดขายและกำไรตำ่ ตวั อย่างผลิตภัณฑเ์ ครอ่ื งดื่มเพื่อสุขภาพที่ทำจากหวั บุก เช่น คอน ยักกี้ กฟิ เฟอร์รีน 2. ขั้นเจริญเติบโต ( Growth ) เป็นระยะทีม่ ีย่ีห้อหลากหลาย มีการแข่งขันระหวา่ งยห่ี อ้ ตา่ ง ๆ ผู้ผลิตพยายามความภกั ดใี นตราสินคา้ และสร้างสว่ นครองตลาด (Market Share) เริม่ มีการแข่งขันมาก ขึน้ ในระยะนส้ี นิ คา้ จะมียอดขายท่เี พม่ิ ข้ึนอย่างรวดเร็วและมกี ำไรสูงขึ้น เช่น อาหารเพอ่ื สขุ ภาพ เครอ่ื ง ออกกำลงั กาย 3. ขน้ั โตเต็มท่ี (Maturity) เป็นระยะทีย่ อดขายเพ่มิ ข้ึนสูจ่ ดุ สูงสุด กล่าวคือมยี อดขายท่เี พมิ่ ขึน้ ในอตั ราท่ี ลดลงและเร่ิมมกี ำไรลดตำ่ ลง ในระยะน้ีสนิ ค้ามคี ู่แข่งจำนวนมากและมกี ารแขง่ ขนั ทีร่ นุ แรงมากข้นึ ผผู้ ลติ พยายามปรบั ปรงุ ผลิตภัณฑใ์ หม้ คี วามแตกตา่ งจากย่ีหอ้ อ่นื ในสายตาของผู้บรโิ ภค และพยายามรักษา สว่ นครองการตลาดของตนไว้ เชน่ กาแฟกระป๋อง โทรศพั ทม์ อื ถอื ระบบอนาลอค 4. ขั้นตกต่ำ (Decline) เปน็ ระยะทมี่ ียอดขายและกำไรลดลง การแข่งขันเรมิ่ เบาบางเพราะมีค่แู ขง่ ขนั บางรายเรมิ่ ออกจากตลาด รปู แบบผลติ ภัณฑล์ ดลง มกี ารโฆษณาลดนอ้ ยลงเพื่อประหยัดตน้ ทุน กระบวนการพฒั นาผลิตภัณฑใ์ หม่ หลงั จากบริษัทกำหนดกลยุทธ์ผลิตภัณฑใ์ หมข่ องบริษทั แลว้ บริษัท จะเขา้ สูก่ ระบวนการพัฒนาผลติ ภณั ฑ์ใหม่ 6 ขั้นตอน ข้ันท่ี 1 การสร้างความคิด (Idea Generation) เป็นจุดเริม่ ต้นของการพัฒนาผลิตภณั ฑ์ เปน็ การค้นหา ความคดิ เกีย่ วกบั ผลติ ภณั ฑใ์ หม่ ซง่ึ เป็นความคิดทม่ี องเหน็ ลทู่ างที่จะขายผลติ ภัณฑ์นนั้ ในขนั้ นจี้ งึ เข้าไป เกี่ยวขอ้ งกบั การค้นหาแหลง่ ความคดิ และวิธกี ารในการค้นหาความคดิ ขัน้ ที่ 2 การกลนั่ กรองและการประเมินความคดิ (Screening and Evaluation of Idea) เปน็ การ พิจาณาว่าความคดิ เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ใหมท่ ส่ี ร้างขนึ้ จากขนั้ ทีห่ นงึ่ แล้วนำมากลั่นกรองและประเมนิ วา่ ความคดิ ใดทีจ่ ะนำมาวเิ คราะห์และพัฒนาผลติ ภณั ฑใ์ นขน้ั ตอ่ ไป
ขั้นท่ี 3 วิเคราะห์ทางธุรกิจ (Business Analysis) เป็นการพจิ ารณาว่าความคิดผลติ ภัณฑใ์ หม่ที่คดั เลือก ในขน้ั ท่ี 2 จะมีความเป็นไปไดเ้ พยี งใดในทางธุรกิจ งานในข้ันนปี้ ระกอบด้วย กำหนดลกั ษณะผลิตภัณฑ์ , คาดคะเนความต้องการซอ้ื ของตลาด ต้นทุนและกำไรท่ีจะเกิดจากผลิตภัณฑ์ , กำหนดโปรแกรมการ พัฒนาผลติ ภัณฑแ์ ละโปรแกรมการตลาด , กำหนดภาระความรับผิดชอบเพ่ือการศึกษาความเปน็ ได้ สำหรบั ผลิตภัณฑ์ ข้ันท่ี 4 การพัฒนาผลิตภัณฑ์ (Product Development) เปน็ การเปล่ียนความคิดที่ผา่ นการวิเคราะห์ แลว้ เปน็ ผลติ ภัณฑท์ เี่ ปน็ รูปรา่ ง (Physical Product) ขึน้ มาประกอบด้วย การพฒั นาดา้ นรูปลกั ษณ์ ผลิตภณั ฑ์ (Product Prototype) และการพัฒนาหน้าท่กี ารทำงานของผลติ ภัณฑ์ ขน้ั ที่ 5 การทดสอบตลาด (Test Marketing) เป็นการนำผลิตภณั ฑใ์ หม่ออกสตู่ ลาดจรงิ ตามแผนการ ตลาดทกี่ ำหนดไว้ ขนั้ นีจ้ งึ ถือวา่ เป็นขัน้ แนะนำผลติ ภัณฑใ์ หม่ (Introduction Stage) ซ่ึงเป็นขน้ั แรก ของวงจรชวี ิตผลิตภณั ฑ์ ขั้นท่ี 6 การดำเนินธุรกิจ (Commercialization) เป็นนำผลติ ภัณฑใ์ หม่ออกส่ตู ลาดจริงตามแผนการ ตลาดท่ีกำหนดไว้ ข้นั นจี้ ึงถือว่าเปน็ ขน้ั แนะนำผลิตภณั ฑ์ใหม่ (Introduction Stage) ซ่ึงเป็นขั้นแรก ของวงจรชวี ติ ผลติ ภณั ฑ์ 2. ราคา ( Price ) หมายถงึ สิง่ ทแี่ สดงของคา่ ท่บี คุ คลจ่ายสำหรับผลติ ภณั ฑท์ ี่ไดม้ าในการแลกเปลีย่ น ราคาจากผ้ขู ายและผู้ซ้ือ วัตถุประสงค์ของการกำหนดราคา 1. วตั ถุประสงค์มงุ่ กำไร (Profit Oriented Objectives) ธรุ กจิ กำหนดวัตถุประสงค์ คือกำไรท่ี เกดิ ขึ้นจากการตง้ั ราคาที่สูงจากการขายเป้าหมายท่แี ตล่ ะธุรกิจต้องการจะมลี ักษณะแตกต่างกันดงั นี้ 1.1 เพอื่ กำไรสงู สุด 1.2 เพอ่ื กำไรตามเป้าหมาย 1.3 เพอ่ื กำไร ณ ระดับที่พอใจ 2. วัตถุประสงคม์ งุ่ ยอดขาย (Sales Oriented Objectives) การตั้งราคาขายทีธ่ รุ กิจมุ่งปรมิ าณ ยอดขายซ่งึ จะทำใหม้ ีกำไรตามปรมิ าณการขายวัตถปุ ระสงคข์ องธรุ กจิ คอื ความตอ้ งการขยาย ส่วนครองตลาด เพอ่ื ใหส้ ินคา้ เปน็ ที่สนใจของตลาดและมกี ารปรับปรงุ ผลติ ภณั ฑ์ เพอ่ื เอาชนะคู่ แข่งขนั และเพ่ิมยอดขายและรายได้ 3.
Search